Você está na página 1de 24

YASSIADA ve SVRADA RAPORU Dr.

Mustafa FARSAKOLU Adalar Belediye Bakan Temmuz 2013

CORAF KONUM
Adalar; stanbulun gneydousunda, Bostancdan Kartala kadar uzanan kynn karsnda kalmakta ve iki kmede toplanmaktadr. Birinci kme kyya daha yakn olarak kuzeybat-gneydou dorultusunda uzanan Knalada, Burgazadas, Kakadas, Heybeliada, Bykada, Tavanadas ve Sedefadasndan, ikinci kme ise daha aktaki Sivriada ve Yassadadan olumaktadr. Adalar, Kartal ve Maltepe ileleri karsnda sralanmakta ve stanbula uzaklklar 3 km (Bykada) ile 13,5 km (Yassada) arasnda deimektedir.

Yerleik Adalar Bykada (Prinkipo) Heybeliada (Halki) Burgazadas (Antigoni) Knalada (Proti) Sedefadas (Terevintos)

Yerleik Olmayan Adalar Kakadas (Pita) Sivriada (Oksia) Yassada (Plati) Tavanadas (Neandros)

YASSIADA

Yassada, Sivriadann dousunda Burgazadasna 5 km. mesafede yer almaktadr. Eni 420 metre, evre uzunluu 1762 metredir. En yksek noktas 42 metre olan ada 10,37 hektar alan bykle sahiptir.

YASSIADA / TARHE

Grn yayvan olduu iin Bizansllarn Plati (dz) veya Platea adn verdikleri bu ada, o devirlerde gzetleme ss olarak kullanlmtr. Bizans tarihi boyunca en korkun srgn yerlerinden biri olmutur. Dou Roma mparatoru Byk Konstantin zamannda (M.S. 350) Ermenistan Kral II. Arak tarafndan kendisine eli olarak gnderilen Ermeni Gatoigosu I. Nerses ve beraberindeki 10 kiilik heyetin Yassadaya srlmesi Adalar'daki ilk srgn olarak bilinmektedir. Yassadann dousunda 10 metre eninde, 13,50 metre uzunluunda ve 3 metre yksekliindeki duvarlar da o dnemin bir manastr kalntlardr. Bizans mparatoru Theofilos zamannda (829-846), Platea Manastr, daha sonra ark Kilisesi Bakan olan Ignatios tarafndan Krk Azizler adyla bir kilise ile Meryem Ana iin bir mihrap yaptrlmtr, tepede grlen tapnak kalntlar bunlardr. Ignatios tarafndan yaptrlan kilisenin altnda 4 tane byk ve geni mahzen vard. Bunlar X.yzyldan itibaren tekrar hapishane olarak kullanlmaya balanmtr.

YASSIADA / TARHE

Trklerin eline getikten sonra Yassada, XIX.yzyl ortalarna kadar kendi haline terk edilmi, define arayclar ve bakmszlk nedeniyle burada bulunan binalar harap olmutur. Sultan Abdlmecid Devrinin (1839-1861) ngiliz Sefiri Sir Henry Bulwer Lyton bina ina etmek, ba ve bahe yetitirmek zere Yassaday satn almtr. Sefir, Adann sahiline ve tepesine Mimar Konstantin Dimadise mazgall siperlere, GotikArap karm, ortaa dnemini yanstan kaleleri ina ettirmitir (1864).

YASSIADA / TARHE

Yassada, 1947 ylnda kamulatrma yoluyla Maliye Hazinesine gemi ve Deniz Kuvvetleri Komutanl tarafndan zerine askeri tesisler yaplmtr. Deniz Kuvvetleri tarafndan yaplan inaatlar srasnda Adada kk bir mlek iinde 196 adet hepsi de XI.yzyla ait altn Bizans sikkesi bulunmutur.

YASSIADA / TARHE
1960 Ylnda Yarglamann Yapld Spor Salonu

Trkiye Cumhuriyetinin 9. Babakan Adnan Menderes, Dileri Bakan Fatin Rt Zorlu ve Maliye Bakan Hasan Polatkann idam edilmesiyle sonulanan yarglamalar Yassadada yaplm, infazlar mral Adasnda gereklemitir. Trk siyasi hayatnda bu nedenle ok nemli bir yere sahiptir.

YASSIADA

(Sir Henry Bulwer Lyton tarafndan yaptrlan ato yaps-1864)

YASSIADA

Bizans Dnemine Ait Hcreler

YASSIADA

SVRADA

Burgazadasnn batsnda, Knaladann gneybatsnda yer alan Sivriada 9,26 hektar alan bykle sahiptir. En yksek noktas 80 metre olan adann evre uzunluu 1698 metredir. Burgazadasna uzakl 6700 metre, eni 361 metre, boyu 272 metredir. Sivriada, gnmzde bir yerleim blgesi olmayan kayalk bir adacktr. Antik dnemlerden bu zamanlara kadar bir ok adla anlmtr. Yunanca Okseia olarak bilinen ada Trkeye Sivriada olarak yansmtr. Sivriadann Oxya, Oxia, Oxeia olarak bilinen yazllar da bulunmaktadr. zellikle 19. yy.dan itibaren babo kpeklerin Sivriadaya braklp lme mahkum edilmeleri, adann halk tarafndan Hayrsz Ada olarak anlmasna yol amtr.

SVRADA / TARHE
Teodoros Stouditesin anlatmndan, IX. yy.n balarnda, barahip (Hegoumenos) grevini srdren amcas Platonun imparator Nikephoros I (802-811) tarafndan Sivriadaya srgn olarak gnderildiini renmekteyiz. Platon srgn olarak yolland adada 809-811 yllar arasnda kalmtr. Muhtemelen barahibin srgn hayat, Nikephorosun Pliska Savanda ldrlmesiyle sona ermitir. mparatorie Thedorann olu olduunu iddia eden Kebenos; 858 ylnda, Bizans imparatoru olamasa da ok geni yetkileri olan ve 10 yl boyunca bir imparator gibi davranan Caesar Bardas tarafndan adaya gnderilen Gebon; XI. yy.da Basileios Skleros; 1027de VIII. Mikhail Dukasn yksek grevlisi Nikephoritzes adaya gnderilen srgnler arasndadr. Antakyal Patrik oannes, 1100 yllarnda adaya inzivaya ekilir; Patrik II. Mikhail Kourkouas (1143-1146) daha nce hegoumenos olarak grev yapt adaya inzivaya gider ve orada lr. 1158de Bizans imparatoru I. Manuel Komnenosun ve XIII. yy. Bizans tarihisi Georges Pachymerein yazlarnda Sivriadada yer alan bir manastrdan bahsedilmektedir. Patrik Gennadios (1400-1473) adada nemli bir dini yapnn varlndan sz etmektedir. Hatta bu yapnn XIV. yy.n birinci eyreinde bile mevcut olduu sylenmektedir. XIX yy. sonlarnda ve gnmze yakn tarihlerde ta oca olarak iletilen Sivriadann orta blmnden, hemen hemen adann yars byklkte kaya bloklar dinamitle atlarak Haydarpaa Limannn yapmnda kullanlm, bu nedenle bu blm geni bir dzlk haline gelmitir. Adann baz kaynaklarda top at menzili olarak kullanld kaydedilmektedir. Burada bulunan tarihi kalntlarn, zellikle ta oca almalar srasnda tahribata urad dnlmektedir. Tm bunlara karn, zor ulalr olmas aday daha byk ykmlardan korumutur.

SVRADA

SVRADA (Bizans DnemiSarn)

SVRADA

XIX. Yzyln sonundan 1978e Kadar Ta Oca Olarak Kullanlan Alan

YASSIADA VE SVR HAKKINDA ALINAN KURUL ve KURUM KARARLARI


Gayrimenkul Eski Eserler ve Antlar Yksek Kurulu'nun (GEEAYK) 09.10.1976 tarih ve sayl 9461 sayl ve 10.11.1979 gn ve 11572 sayl kararlar ile tm adalarn korunmas gerekli doal ve tarihi alan ilan edilmesine karar verilmitir, (Sivriada)Gayrimenkul Eski Eserler ve Antlar Yksek Kurulu'nun (GEEAYK) 08.09.1978/10577 tarih ve say ile ald kararda ile ta alma ilemin durdurulmasna ta alnmasnn zorunlu olmas durumunda ise manastrn korunmasna karar vermitir, (Yassada)stanbul V Numaral Kltr ve Tabiat Varlklarn Koruma Blge Kurulu'nun (KTVKBK) 05.04.2006 gn ve 61 sayl karar ile tarihi sit tescil kaydnn devamna, doal sit derecesinin ise I olarak belirlenmesine karar verilmitir, (Sivriada)stanbul V Numaral Kltr ve Tabiat Varlklarn Koruma Blge Kurulu'nun (KTVKBK) 09.12.2009/2201Tarih ve numaral karar ile Sivriada II numaral doal ve III numaral arkeolojik sit olarak belirlenmitir, (Yassada)stanbul V Numaral KTVKBK'nn 10.05.2010 gn ve 2506 sayl karar ile "... Osmanl dnemine ait kydaki ato kalntlar, tepedeki ato kalntlar, Bizans Dnemine ait sarn, hcre yaplarnn korunmas gerekli kltr varl olarak tesciline, koruma grubunun I olarak belirlenmesine, spor salonunun ise dneminin tarihi olaylarna sahne olmu olmas sebebiyle tesciline, koruma grubunun II olarak belirlenmesine, tescilli yaplarn plana ilenmesine... Yassada zerindeki olas kalntlarn ve mevcut eserlerin salkl korunabilmesi amacyla yaplacak her trl inai ve fiziki almalarda kurulumuz gr ve izninin alnmasna, gerekli fenni temizlik ve bakm hizmetlerinin acilen yaplmas iin ilgili kurumlara bildirilmesine, alandaki dier yaplarn kltr varl nitelii tamadna, binalara kurulumuz gr dorultusunda ilem yaplabilecei..." ne karar verilmitir, (Sivriada)stanbul V Numaral Kltr ve Tabiat Varlklarn Koruma Blge Kurulu'nun (KTVKBK) 27.01.2011 /3027 Tarih ve numaral karar ile Sivriada bulunan Manastr, Kilise ve Sarn kalntlarn tescilleyerek koruma grubunu I(bir) olarak belirlemitir. (Yassada)stanbul V Numaral KTVKBK'nn 28.03.2011 gn ve 3110 sayl karar ile "... Tarihi ve I. Derece Doal Sit Alan olan Yassada'nn ayrca III. Derece Arkeolojik Sit Alan ilan edilmesine..." karar verilmi, 07.03.2011 tarih ve 3125 sayl stanbul V. Numaral KTVKBK'nn Karar ile Adalar lesi 1/5000 lekli Koruma Amal Nazm mar Plan uygun bulunmutur.

YASSIADA VE SVRADA ONAYLI 1/5000 LEKL NAZIM MAR PLANI YASSIADA SVRADA

07.03.2011 tarih ve 3125 sayl stanbul V. Numaral Kltr ve Tabiat Varlklarn Koruma Blge Kurulu Karar ile onaylanan 21.11.2011 tarihinde yrrle giren Adalar lesi 1/5000 lekli Koruma Amal Nazm mar Plan'nda Yassada I. Derece Doal Sit, Tarihi Sit ve 3. Derece Arkeolojik Sit Alan olarak ve ayn zamanda btnyle 'Askeri Alan' lejantnda gsterilmi, 2565 sayl "Askeri Yasak Blgeler ve Gvenlik Blgeleri Kanunu ve ynetmelikleri ile ilgili mevzuat hkmlerine tabi alan" statsnde olduundan ilgili kurum grleri alnarak sismik aratrma amal yaplar dnda yaplamaya kapal olarak belirlenmitir.

21.11.2011 Tarihinde yrrle giren Adalar lesi 1/5000 lekli Koruma Amal Nazm mar Plan'nda Sivriada II. Derece Doal Sit ve 3. Derece Arkeolojik Sit Alan olarak ve ayn zamanda btnyle 'Askeri Alan' lejantnda gsterilmi, 2565 sayl "Askeri Yasak Blgeler ve Gvenlik Blgeleri Kanunu ve ynetmelikleri ile ilgili mevzuat hkmlerine tabi alan" statsnde olduundan ilgili kurum grleri alnarak sismik aratrma amal yaplar dnda yaplamaya kapal olarak belirlenmi,

MLL SAVUNMA BAKANLIINA TAHSSL KEN KLTR VE TURZM BAKANLIINA TAHSSNDEN SONRA GELEN SRE
Hazine mlkiyetinde iken mze olarak kullanlmak zere Milli Emlak Mdrl'nn 27.04.2011 tarih ve 13071 sayl yazs ile Kltr ve Turizm Bakanl Kltr Varlklar ve Mzeler Genel Mdrl'ne tahsis edilmitir. 29.06.2011 tarih ve 644 sayl KHK onaylanmtr. stanbul V Numaral KTVKBK'nn 16.11.2012 gn ve 819 sayl karar ile "... Yassada'ya ilikin olarak; Kltr ve Tabiat Varlklarn Koruma Yksek Kurulu'nun 19.04.1996 tarih ve 421 sayl ilke kararnda tarihi sitler "Milli tarihimiz ve askeri harp tarihi asndan nemli tarihi olaylarn cerayan ettii ve doal yapsyla birlikte korunmas gerekli alanlar" eklinde tanmlanm olup, Kurulumuz yelerince yerinde Yassada'nn tamamnn incelenmesi sonucunda, adann btn dnldnde ilke kararnda belirtilen tanmla rtmemesi, Yassada'nn tamamnn tek parsel olmas, parselde tescilli yaplar bulunduundan parselin zaten tescilli parsel statsnde olmas sebepleriyle kamu yarar da dikkate alnarak tarihi sitin kaldrlmasna" karar verilmi, stanbul I Numaral Tabiat Varlklarn Koruma Blge Komisyonu'nun 10.10.2012 tarih ve 01157 sayl karar ile Yassada'nn "Srdrlebilir koruma ve kontroll kullanm alan" olarak belirlenmesinin uygun olduuna karar verilmi, evre ve ehircilik Bakanl, 08.11.2012 tarih ve 8923 sayl Makam Oluru ile Adalar lesi Yassada'ya dair 10.10.2012 tarih ve 01-157 sayl stanbul I Numaral Tabiat Varlklarn Koruma Blge Komisyonu'nun "Srdrlebilir koruma ve kontroll kullanm alan" kararn onam ve ask sreci iin Adalar le Kaymakaml'na olur yazsn gndermitir.

MLL SAVUNMA BAKANLIINA TAHSSL KEN KLTR VE TURZM BAKANLIINA TAHSSNDEN SONRA GELEN SRE
18 Nisan 2013 tarihli Resmi Gazetede yaymlanan KAMU FNANSMANI VE BOR YNETMNN DZENLENMES HAKKINDA KANUN LE BAZI KANUN VE KANUN HKMNDE KARARNAMELERDE DEKLK YAPILMASINA DAR KANUN ile aadaki dzenlemeye gidilmitir: MADDE 26- 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayl Baz Yatrm ve Hizmetlerin Yap-let-Devret Modeli erevesinde Yaptrlmas Hakknda Kanunun 2. maddesinin birinci fkrasna; haberleme, ibaresinden sonra gelmek zere kongre merkezi, kltr ve turizm yatrmlar, ticari bina ve tesisler, spor tesisleri, yurtlar, tema parklar, balk barnaklar, silo ve depo tesisleri, jeotermal ve atk sya dayal tesisler ve stma sistemleri ibaresi, demiryolu ibaresinden sonra gelmek zere ve rayl sistemler ibaresi, gar kompleksi ibaresinden sonra gelmek zere ve istasyonlar, teleferik ve telesiyej tesisleri ibaresi, snr kaplar ibaresinden sonra gelmek zere ve gmrk tesisleri ibaresi eklenmitir. MADDE 27- 3996 sayl Kanuna aadaki ek madde eklenmitir. EK MADDE 2- Kltr ve Turizm Bakanl, Yassada ve Sivriadada bu Kanun kapsamnda, 4 nc maddenin nc fkrasndaki dzenlemeye tabi olmakszn, kamu kurumu niteliindeki meslek kurulularna veya st kurulularna dorudan szleme yapma suretiyle kltrel ve turizm amal yatrm ve hizmetler yaptrabilir. Kamu kurumu niteliindeki meslek kurulular veya st kurulular, bu madde kapsamndaki yatrm ve hizmetleri kendileri yapabilecei gibi baka irketler vastasyla da yapabilirler. Bu irketlerin daha nce yap-ilet-devret projesi stlenmi olmas bu madde kapsamnda yeni bir proje yklenilmesine engel deildir. Yassada ve Sivriadada yaplacak

olan planlama, imar ve inaat uygulamalar ile dier dzenlemeler 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayl Ky Kanunu hkmlerine ve dier mevzuatta yer alan kstlama ve prosedrlere tabi deildir.

(Sivriada)stanbul V Numaral Kltr ve Tabiat Varlklarn Koruma Blge Kurulu'nun (KTVKBK) 08.03.2013 /1060 Tarih ve numaral karar ile Sivriadann tarihi sit olmadna karar verilmitir. stanbul li, Adalar lesi, Heybeliada Mahallesi, 156 ada, 1 Nolu parselin (Yassada) Asker Alan kullanmnn Turizm+Kltrel Tesis Alan, Kayalk Alan ve skele Alan kullanmna dntrlmesine ilikin 1/5000 lekli Koruma Amal Nazm mar Plan Revizyonu ve 1/1000 lekli Koruma Amal Uygulama mar Plan, Bakanlk Makamnn 29.05.2013 tarih ve 5446 sayl Olurlar ile 644 sayl evre ve ehircilik Bakanlnn Tekilat ve Grevleri Hakknda Kanun Hkmnde Kararname 13/A Maddesi uyarnca onanmtr. stanbul evre ve ehircilik l Mdrl tarafndan hazrlanan stanbul li Adalar lesi, Burgazada Mahallesi 97 Ada 1 nolu Parselin(Sivriada) Askeri Alan kullanmnn Turizm+Kltrel Tesis Alankullanmna dntrlmesine ilikin 2 paftalk 1/5000 lekli Koruma amal Revizyon Nazm mar Plan Bakanlk Makamnn 17.06.2013/6088 sayl oluru ile 644 sayl KHKnin ve 13/A maddeleri uyarnca onanmtr.

YASSIADA 1/5000 LEKL KORUMA AMALI REVZYON NAZIM MAR PLANI

stanbul li, Adalar lesi, Heybeliada Mahallesi, 156 ada, 1 Nolu parselin (Yassada) Asker Alan kullanmnn Turizm+Kltrel Tesis Alan, Kayalk Alan ve skele Alan kullanmna dntrlmesine ilikin 1/5000 lekli Koruma Amal Nazm mar Plan Revizyonu ve 1/1000 lekli Koruma Amal Uygulama mar Plan, Bakanlk Makamnn 29.05.2013 tarih ve 5446 sayl Olurlar ile 644 sayl evre ve ehircilik Bakanlnn Tekilat ve Grevleri Hakknda Kanun Hkmnde Kararname 13/A Maddesi uyarnca onanmtr.

YASSIADA 1/1000 LEKL KORUMA AMALI UYGULAMA MAR PLANI

SVRADA 1/5000 LEKL KORUMA AMALI REVZYON NAZIM MAR PLANI

stanbul evre ve ehircilik l Mdrl tarafndan hazrlanan stanbul li Adalar lesi, Burgazada Mahallesi 97 Ada 1 nolu Parselin(Sivriada) Askeri Alan kullanmnn Turizm+Kltrel Tesis Alankullanmna dntrlmesine ilikin 2 paftalk 1/5000 lekli Koruma amal Revizyon Nazm mar Plan Bakanlk Makamnn 17.06.2013/6088 sayl oluru ile 644 sayl KHKnin ve 13/A maddeleri uyarnca onanmtr

SVRADA 1/1000 LEKL KORUMA AMALI UYGULAMA MAR PLANI

1956-2012 TARHLER ARASINI KAPSAYAN ADALAR LESNE AT PLANLAMA SREC

Ada
Sedefadas Bykada Knalada Heybeliada Burgazadas

Plan Ad
Sedefadas mar Plan Bykada mar Plan Knalada mar Plan Heybeliada mar Plan Burgazadas mar Plan Adalar lesi, Burgazadas Mahallesi (Kakadas) 1/5000 lekli Nazm mar Plan

lek
1/1000 1/5000 1/2000 1/2000 1/2000

Tarih
06.07.1956 22.06.1957 23.07.1966 16.11.1966 10.08.1970

Kakadas Adalar lesi (Bykada-Heybeliada-Burgazadas-KnaladaKakadas) Adalar lesi (Bykada-Heybeliada-Burgazadas-KnaladaKakadas)/Revizyon Marmara Takm Adalar Sit (Koruma Nazm) mar Plan

1/5000

15.06.1988

1/5000 Marmara Takm Adalar Sit (Koruma Nazm) mar Plan 1/5000

29.08.1991 30.06.1994

Adalar lesi (Bykada-Heybeliada-Burgazadas-KnaladaKakadas-Sedefadas-Yassada-SivriadaTavanadas)

Adalar lesi, 1/5000 lekli Koruma Amal Nazm mar Plan

1/5000

21.11.2011

Adalar lesi (Bykada-Heybeliada-Burgazadas-KnaladaKakadas-Sedefadas-Yassada-SivriadaTavanadas)

Adalar lesi, 1/1000 lekli Koruma Amal Uygulama mar Plan

1/1000

Adalar Belediyesi ve ller Bankas ibirlii ile 18.12.2012 tarihinde yapmna balanmtr.