Você está na página 1de 4

ANALIZA FIZIKALNIH FAKTORA OKOLISA

VJEZBE (PITANJA) I ODGOVORI . . .

1.Definisati okoli i faktore okolia


Termin okoli (engl. Environment) predstavlja razliite vanjske faktore koji utjeu na
zdravstveni status populacije razliitim vidovima ekspozicije.
Okoli(okolica,ivotna okolina,ekosistem,ivotni ambijent,ivotna sredina) je kompleks
faktora koji djeluju na organizam ili na ekoloku zajednicu i odreuju njen oblik i
preivljavanje. Ona je kompleks socijalnih i kulturolokih uslova koji utjeu na ivot
pojedinca i zajednice.

2.Kako klasificirati okoline faktore


Uobiajena podjela okolinih faktora bila je u tri skupine: FIZIKI,HEMIJSKI,BIOLOKI.
Prema brojnim autorima s druge strane okoli ini pet skupina okolinih faktora koji oteuju
zdravlje na radnom mjestu i ivotnom okoliu. Te skupine okolinih faktora ukljuuju
slijedee faktore:
1.
2.
3.
4.
5.

Fizike (buka,klima,optereenja na radnom mjestu,toplotni faktori,radijacija)


Hemijski (hemijske materije,praina,lijekovi,duhan,koni iritansi,aditivi u hrani)
Bioloki (bakterije,viruse,parazite)
Nezgode i/ili nesree (opasne situacije,brzina,uticaj alkohola,droga,lijekovi)
Psiholoki (stres,noni rad,novac,ljudski meuodnos)

3. Koji su izvori destabilizacije ekolokih sistema koje produkuje ovjek?


Glavni izvori destabilizacije ekolokih sistema okolia budu osloboeni:
- ljudskom aktivnou;
- saobraajem;
- oslobaanjem dimova i para preko dimnjaka;
- prodorom zagaenja u vodovod i kanalizacijski sistem;
- usljed mainskih isparenja;
- sjeom uma i poarima;
- devastiranjem poljoprivrednih dobara;
Klasian izvor zagaenja je intenzivno sagorijevanje fosilnih ulja.

4. Koji su toplinski faktori okolia i ime se mjere?


1. Temperatura zraka (C) mjeri se ekspanzijskim ili elektrinim termometrom
2. Vlanost vazduha (% relativna vlanost) mjeri se elektrinim higrometrom
3. Brzina strujanja zraka (m/s) mjeri se pomou anemometra
4. Temperatura zraenja okolia (C) odreuje se iz izmjerene temperature
globus termometrom.

5. ta je buka i koji su njeni izvori


Buka je neeljen zvuk koji izaziva neprijatan subjektivni osjeaj kod ovjeka ili na razliite
naine ugroava ljudsko zdravlje.
Izvori buke:
- Prirodni: more,vjetar,grmljavina...
- neprirodni: industrijski strojevi i postrojenja,saobraaj,eksplozije..
Na izvoru buke primjenjuju se mjere redukcije buke i sonoizolacije tehnikim rjeenjima na
motorima saobraajnih vozila i aviona,industrijskim I graevinskim mainama I
alatima,kunim aparatima I dr.

6. Objasni djelovanje vibracija na ljudski organizam?


tetno dejstvo na elije,tkiva, i sisteme, manifestuje se:
-

Direktno, ili
Kao izvori zvuka.

Djelovanje se odvija kroz stadije,a posljedice su:


Od reverzibilnih funkcionalnih poremeaja u poetnom stadiju preko poveanja
zahvaene povrine tijela sa lakom I teom mogunosti lijeenja
Do ireverzibilnih organskih poremeaja kada se smetnje I pojave ne mogu lijeiti
(atrofije koe,vrtoglavice,neuroloke smetnje,srane smetnje,pojava gangrene I dr.) u
odmaklim stadijima
Meunarodna organizacija za standardizaciju ISO je definirala kriterije tetnog djelovanja
vibracija na ovjeka I utvrdila granice ekspozicije za:
smanjeni komfor,
zamor, i
opasnost po zdravlje.
Ljudsko tijelo je najosjetljivije na vibracije od stopala ka glavi u opsegu frekvencija 4 do 8 Hz
A u poprenom pravcu tijelo je najosjetljivije na vibracije u frekventnom opsegu 1 do 2 Hz.

7. Navedite ime se mjere vibracije i kakva je zatita od vibracija?


Za mjerenje vibracije koristi se standardni mjera nivoa zvunog pritiska (sonometar).
Period ekspozicije za vibracionu bolest je 2-7 godina.
Prevencija:
Zamjena i pravilan izbor sredstava rada
Amortizeri i priguivai
LZS antivibracione rukavice
Skraenje vremena ekspozicije(izloenosti)

8. ta su prirodni a ta ljudskom rukom produkovani fenomeni okolia?


Prirodni okolini fenomen(uticaji) ukljuuju: vremenske ekstreme,lokalne cirkulirajue
infektivne agense,fizikalne katastrofe, i lokalne mikronutritientne deficijencije koje utiu na
sastav tla.
Okolini fenomen(uticaji) kojeg produkuje ovjek obiluje uticajima koji dovode do ruenja i
poremeaja ekolokih i geofizikih sistema.
To podrazumijeva poremeaje:
-

klimatske stabilnosti;

zaliha hrane;

rezervi iste i pitke vode

9. Kako se ovjek prilagoava promjenama u okoliu? (svojim rijeima)


Na promjene u okoliu organizmi se prilagoavaju genetskim diferenciranjem ili
prilagoavanjem fenotipa. Ljudski fenotip ima obadvije mogunosti.Meutim genetsko
diferenciranje je pregrub prilagodbeni mehanizam i moe organizam odvesti na pogrean
put(mutageneza,kanceregoneza).ovjek se odupire okoliu postupkom prirodne selekcije.
To moe postii poboljanjem okolia ili boljim iskoritavanjem homeostatskih procesa
prilagoavanja.
U prolosti su promjene u okoliu bile tako polagane i postupne,da se nekoliko narataja
promijenilo prije nego su one obuhvatile cijelu populaciju.Ta je postupnost omoguavala
pravovremene prilagodbene fizioloke,psiholoke,pa i anatomske
promjene.Danas,naprotiv,ovjek uzrokuje tako nagle promjene okolia da procesi biolokog i
socijalnog prilagoavanja postaju previe polagani za potpuno prilagoavanje.
Bioloko ili socijalno naslee nema vie vrijednosti za nasljednike. Fizioloke i psiholoke
reakcije prilagoavanja olakavaju uinke izloenosti nepovoljnim uslovima okolia.
Dugorono,mogu prouzrokovati nepoeljne promjene u organizmu(kad se iscrpe prilagodbeni
kompenzatorni mehanizmi)

10. Koje su populacione skupine najosjetljivije na djelovanje i uticaje


ekolokih faktora
Populacione skupine koje su najosjetljivije na djelovanje ekolokih faktora su najee osobe
koje su najosjetljivije na ekspoziciju:
- djeca;
- stare osobe;
- hronini bolesnici odnosno osobe sa kompromitovanim imunitetom