Você está na página 1de 32

[anônimo islandês do séc.

xiii]

o
causo
de
hreidar
o
parvo
{hreiðars þáttur heimska}

aportuguesado por
luciano dutra
tradutor juramentado
islandês–português

florianópolis agosto de 2010


þessi þýðing er tileinkuð vinkonum mínum
guðrúnu blöndal og sigrúnu báru friðfinnsdóttur
hjá tryggingastofun ríkisins.

Obra anônima do século xiii (original em domínio público). Abreviaturas usadas nas notas
din. Dinamarca
O tradutor reserva-se os direitos morais pela tradução em português. ing. Inglaterra
ms. manuscrito
Versão digital para fins de divulgação. Vedado o uso comercial não autorizado. nor. Noruega
rús. Rússia
Composto em Warnock Pro 14 (texto original normalizado), 12 (tradução) e 8 (notas), sué. Suécia
folha de rosto, capitulares e títulos correntes em itc Tiepolo. Texto da edição
príncipe do manuscrito Morkinskinna composto em Cardo 8,5. Transliteração de letras islandesas
ð = d þ/Þ = th/Th
O tradutor agradece ao escritor Sigurjón B. Sigurðsson (Sjón) pelo
esclarecimentos de alguma passagem dif ícil do texto.

atualizado em 29 de agosto de 2010.

Luciano Dutra · estuario@me.com


rua Felipe Schmidt, 1011/305 – Centro
Florianópolis, sc 88010-002 – Brasil
tel. [+55 48] 3024 4573 [res.]/8466 7213 [cel.]
o causo de hreidar, o parvo (Hreiðars þáttur heimska) é uma saga curta ou
conto (þáttur) que narra a história de hreidar thorgrímsson, islandês oli-
gofrênico que viaja à Noruega em 1046–1047, quando o país era governado em
duunvirato pelos reis magnús, o bom e haraldur, o tirano. Lá, com suas
atitudes jocosas, hreidar acaba caindo nas graças do rei magnús, ao passo que
provoca a ira de haraldur ao matar um integrante do séquito daquele rei e de-
pois fazê-lo cair em ridículo. É então salvo pelo rei magnús, que o encaminha de
volta à Islândia, onde hreidar se estabelece como um cidadão respeitado pelo
resto da vida no vale de Svarfadardalur, no norte do país.
Apesar de a narrativa ser bem amarrada e de conter descrições bem feitas, a
parte do enredo que se refere ao conflito entre hreidar e o rei haraldur, o
tirano, dificilmente possui base histórica, sendo o causo considerado sobretu-
do como obra de ficção, mais do que como relato de eventos históricos.
Estima-se que seja um dos causos de islandeses mais antigos, possivelmente
compilado entre os anos de 1200 e de 1250, sendo ainda um dos contos tradi-
cionais preferidos dos leitores islandeses da atualidade.
A versão atualmente tida como original pelos estudiosos preservou-se no ma-
nuscrito conhecido como Morkinskinna („pergaminho podre“, gks 1009 fol., fins
do séc. xiii), publicado pela primeira vez em Oslo (1867) pelo filólogo norueguês
carl richard unger. O texto diplomático, tal como editado por finnur jóns-
son (Copenhague, Samfund til udgivelse af gammel nordisk litteratur [Sociedade
para a publicação de literatura nórdica antiga], 1932) é dado à margem do texto
com a ortografia islandesa atual ora traduzido, tal como publicado no vol. iii da
coletânea Íslendinga sögur og þættir [Sagas e causos islandeses], sob a supervisão
de örnólfur thorsson (Reiquiavique, Svart á hvítu, 1987).
Compilado por volta de 1280 a partir de material que remonta ao ano de
1220, Morkinskinna foi um dos tantos manuscritos islandeses presenteados
pelo bispo brynjólfur sveinsson a frederico iii, rei dinamarquês bastan-
te cioso da seção islandica da biblioteca régia por ele fundada em 1661. Além
do episódio aqui vertido, o manuscrito contém vários recontos similares da
interação de viajantes islandeses e reis noruegueses no período de 1030 a 1157,
isotopia temática bastante característica do universo narrativo das sagas.
Em sua tese de doutoramento+ a respeito do famoso compêndio, sobre a qual +
Ármann Jakobsson. Staður í
se debruçou por mais de sete anos, o professor de literatura islandesa medie- nýjum heimi: konungasagan
val da Universidade da Islândia ármann jakobsson sugere que o compilador Morkinskinnu [Um lugar em
pode ter sido um dos tantos islandeses que exerceram a função de escaldo ou um mundo novo: Morkin-
skinna, uma saga de reis].
poeta oficial nas cortes escandinavas, aduzindo a familiaridade demonstrada Reiquiavique, Háskólaútgáfan
pelo narrador com os modos palacianos um tanto rústicos então vigentes no [Ed. da Univ. da Isl.], 2002.
recém unificado Reino da Noruega.
Uma versão parafraseada da história consta da compilação de pequenas sa-
gas referentes aos reis da Noruega, preservadas na tradição conhecida como
Hulda-Hrokkinskinna, composta dos manuscritos Hulda („pergaminho ocul-
to“, am 66 fol., fins do séc. xiv) e Hrokkinskinna („pergaminho amarfanhado“,
gks 1010 fol., início do séc. xv). Esta versão – curiosamente a primeira a ser
impressa – foi publicada em Copenhague (1831) no vol. vi da coletânea Forn-
manna sögur, sob os auspícios do Real Instituto de Antiguidades Nórdicas (Det
kongelige Nordiske Oldskriftselskab) e por iniciativa do filólogo dinamarquês
carl christian rafn.

3
1. kafli

Þorþr het maþr. hann var Þorgrims s. þórður hét maður. Hann var Þorgrímsson, Hreiðarssonar, þess
Hreiþars s. þess er Glvmr va. Þorþr
var litill maþr vexti oc venn. hann er Glúmur vó. Þórður var lítill maður vexti og vænn. Hann átti sér
atti ser broþor er Hreiþar het. hann
var liotr maþr. oc varla sialfbiargi
bróður er Hreiðar hét. Hann var ljótur maður og varla sjálfbjargi
fyr viz socom. hann var manna fra- fyrir vits sökum. Hann var manna frávastur og vel að afli búinn og
vastr. oc vel at afli bvinn oc hogver
iscapi oc var hann heima iafnan. en hógvær í skapi og var hann heima jafnan. En Þórður var í förum og
Þorþr var iforom oc var hirðmaþr var hirðmaður Magnúss konungs og mast vel.
M. konvngs. oc mazc vel. oc eitt
sinni er Þorþr bio scip sitt iEyjia- Og eitt sinni er Þórður bjó skip sitt í Eyjafirði þá kom Hreiðar
firþi. þa com Hreiþarr þar broþir
hans. oc er Þ. sa hann. spurþi hann
þar bróðir hans. Og er Þórður sá hann spurði hann hví hann væri
hvi hann veri þar cominn. Hreiþarr þar kominn.
s. Eigi nema ørendit veri. Hvat vill-
tv þa s. Þorþr. Ec vil fara vtan s. Hreiðar segir: „Eigi nema erindið væri.“
Hreiþarr. Þorþr m. Ecki þicci mer „Hvað viltu þá?“ segir Þórður.
þer fallin forin. vil ec helldr þat til
leia viþ þic at þv hafir foþor arf „Eg vil fara utan,“ segir Hreiðar.
ockarnn. oc er þat halfo meira fe en
þat er ec hefi íforom. Hreiþarr s. Þa
Þórður mælti: „Ekki þykir mér þér fallin förin. Vil eg heldur það
er litit vit mitt s. hann ef ec tec þenna til leggja við þig að þú hafir föðurarf okkarn og er það hálfu meira
fiar scacca. til þess at gefa mic sva
vpp sialfan. oc lata þina vmsia. oc fé en það er eg hefi í förum.“
mon þa hverr maþr draga af mer Hreiðar svarar: „Þá er lítið vit mitt,“ segir hann, „ef eg tek þenna
fe occat. allz ec kann engi foeþi
þ er nyt ero. oc era þer þa betra fjárskakka til þess að gefa mig svo upp sjálfan og láta þína umsjá og
lut i at eiga ef ec ber a monnom.
e. geric aþra oviso þeim er vm fe
mun þá hver maður draga af mér fé okkað alls eg kann engi forræði
mitt sitia at locca af mer. en eptir þau er nýt eru. Og era þér þá betra hlut í að eiga ef eg ber á mön-
þa se ec barþr e. meiddr fyrir minar
tilgerþir. enda er þat sannast í at þer num eða geri eg aðra óvísu þeim er um fé mitt sitja að lokka af mér
mon torsott at halda mer eptir. er en eftir það sé eg barður eða meiddur fyrir mínar tilgerðir enda er
ec vil fara. Vera kann þat s. Þorþr.
en get ecki þa vm ferþ æina fyrir það sannast í að þér mun torsótt að halda mér eftir er eg vil fara.“
oþrom monnom. Þvi het hann. Oc
þegar er þeir brøþr ero scilþir. þa
„Vera kann það,“ segir Þórður, „en get ekki þá um ferð þína fyrir
segir Hreiþarr hveriom er heyra vill öðrum mönnum.“
at hann etlar vtan at fara meþ b. s.
oc firna allir Þorþ vm. ef hann flytr Því hét hann. Og þegar er þeir bræður eru skildir þá segir
vtan afglapa. Hreiðar hverjum er heyra vill að hann ætlar utan að fara með
bróður sínum. Og firna allir Þórð um ef hann flytur utan afglapa.

4
Capítulo i

era vez um sujeito que se chamava Thórdur. Ele era filho de Thorgrímur, filho [1] Essa é a única menção de tal even-
to ou das personagens nele envolvi-
de Hreidar, que foi morto por Glúmur.1 Thórdur era um homem bem afeiçoado dos nas sagas ou causos de islandeses.
e de baixa estatura. Tinha um irmão que se chamava Hreidar. Este era feio e mal Refere-se provavelmente a perso-
nagem Víga-Glúmur (“Glúmur, o
podia se virar sozinho, dada a sua parvoíce. Era um dos homens mais ágeis de Chacinador”) e a um causo ou saga
quantos havia então. Era bastante parrudo, portava-se com modéstia e quase que se perdeu. De resto, a vida de
Glúmur é objeto da Víga-Glúms saga
nunca saía de casa. Thórdur, por sua vez, era bastante viajado e era cortesão do (“A Saga de Glúmur, o Chacinador”).
rei Magnús,2 além de ser um ótimo marinheiro.
[2] Magnús Ólafsson (n. 1024, f.
Certa vez, enquanto Thórdur preparava o seu barco para partir do Fiorde do 1047), Magnús i, “o Bom” ou “o No-
Arquipélago,3 Hreidar apareceu lá à procura do irmão. Ao vê-lo por lá, Thórdur bre”, rei da nor. de 1035 ad mortem
e da din. de 1042 ad mortem. Seu
perguntou por que razão ele viera até ele. pai, Ólafur Haraldsson (n. 995,
Hreidar disse: f. 1030), Ólafur ii, “o Resistente”, “o
Santo” ou “são Olavo”, atual padroeiro
– Não teria vindo se não tivesse algo para tratar. da nor., rei de 1015 a 1028, que con-
– E o que queres, então? – indagou Thórdur. solidou com mão de ferro a conversão
do país ao cristianismo, iniciada pelo
– Eu quero viajar para fora – disse Hreidar. avô Ólafur Trygvasson (n. 960, f.
Thórdur disse: 1000), Ólafur i, rei de 995 ad mortem.
O pai de Ólafur ii e avô de Magnús,
– Não acho que te convenha viajar. Em vez disso, quero propor que fiques Haraldur Hálfdánarsson (n.
com toda a nossa herdade paterna, que vale quase o dobro do que a carga que 850, f. 933) Haraldur i, “o Louro” ou
“Belas-Melenas”, foi o primeiro rei de
levarei nesta viagem. toda a nor., por ele unificada em 872
Hreidar respondeu: a partir de vários condados ou peque-
nos reinos independentes, fundando
– Eu demonstraria ter muito pouco juízo, se aceitasse ficar com toda esta di- a dinastia dos Ynglingos. A vida de
nheirama só para logo vir a falir por minha própria, já que, se não puder contar Magnús é objeto do capítulo Sagan
af Magnúsi góða (“A Saga de Magnús,
com a tua supervisão, qualquer pessoa poderia roubar de mim tudo aquilo que o Bom”) da Heimskringla (“O Orbe
é nosso, já que eu não tenho qualquer conhecimento que possa ser útil nesse do Mundo”), coletânea das vidas
dos antigos reis da nor. compilada
sentido. Neste caso, seria melhor para ti se eu viesse a bater nas pessoas ou fi- por Snorri Sturluson (n. 1178, f.
casse inimigo de quem tentasse me privar do meu dinheiro? E que depois disso 23.09.1241), cabecilha, historiador e
autor de sagas que compilou ainda a
eu fosse espancado ou ferido em razão dos meus atos? Além disso, no fim das Snorra-Edda (“A Edda de Snorri”), ars
contas, certamente seria dif ícil para ti me abandonar caso eu realmente queira ir. poetica e fonte relevante para o estu-
do da religião norrena; atribui-se-lhe
– Está bem – disse Thórdur – mas não conte nada aos outros sobre a tua ainda a Egils saga Skallagrímssonar
viagem. (“A Saga de Egill, filho de Skalla-
grímur”), que narra as aventuras e
Ele prometeu não faze-lo. Mas tão logo os irmãos se despediram, Thórdur desventuras desse viquingue e bardo
saiu contando para quem quisesse ouvir que ia viajar para fora com seu irmão. E islandês, antepassado de Snorri.

todos censuraram Thórdur por querer levar consigo um mentecapto. [3] Outros mss. mencionam Gásir,
principal porto do fiorde de Eyja-
fjörður na época medieval, como o
porto de partida.

5
2. kafli

oc er þeir ero bvnir sigla þeir ihaf. oc og er þeir eru búnir sigla þeir í haf og verða vel reiðfara, koma
verþa vel reiþfara. coma viþ Biorgyn.
oc þegar spy Þorþr eptir konvngi. við Björgyn og þegar spyr Þórður eftir konungi og var honum sagt
oc var honom sagt at M. konvngr
var ibønom. oc hafþi scommo aþr
að Magnús konungur var í bænum og hafði skömmu áður komið
comit. oc villdi eigi lata køia sic og vildi eigi láta kæja sig samdægris, þóttist þurfa hvíldar er hann
samdøgris. þottiz þvrfa hvildar
er hann var nycominn. Bratt lito var nýkominn.
menn Hreiþar. at hann var afbragþ Brátt litu menn Hreiðar að hann var afbragð annarra manna.
annaa manna. hann var mikill oc
liotr omallatr viþ þa er hann hitti Hann var mikill og ljótur, ómállatur við þá er hann hitti.
Oc snemma vm morgoninn aþr
menn veri vacnaþir stendr Hreiþarr
Og snemma um morguninn áður menn væru vaknaðir stendur
vpp oc kallar. vaki þv broþir. fatt Hreiðar upp og kallar: „Vaki þú bróðir. Fátt veit sá er sefur. Eg veit
veit sa er søfr. Ec veit tiþindi oc
heyrþac aþan lęti kynlig. Hverio tíðindi og heyrði eg áðan læti kynleg.“
var licast s. Þorþr. Sem ifir kycven- „Hverju var líkast?“ spyr Þórður.
dom s. Hreiþarr. oc þt viþ mioc.
en alldri veit ec hvat latom var Lat „Sem yfir kykvendum,“ segir Hreiðar, „og þaut við mjög en aldrei
eigi sva vndarliga s. Þorþr. þat mon
verit hafa hornnblastr. Hvat scal þat
veit eg hvað látum var.“
tacna s. Hreiþarr. Þorþr s. Blasit er „Lát eigi svo undarlega,“ segir Þórður. „Það mun verið hafa horn-
iafnan til motz e. til scipdrattar. Hvat
tacnar motit s. Hreiþarr. Þar ero blástur.“
dømþ vanda mal iafnan s. Þ. oc slict „Hvað skal það tákna?“ spyr Hreiðar.
talat sem konvngr þicciz þurfa at
fyr alþyðo se vpp borit. Hvart mon Þórður svarar: „Blásið er jafnan til móts eða til skipdráttar.“
konvngr nv amotino s. Hreiþarr. Þat
etla ec vist s. Þ. Þangat verþ ec þa at
„Hvað táknar mótið?“ spyr Hreiðar.
fara s. Hreiþarr. þvi at ec vilda þar „Þar eru dæmd vandamál jafnan,“ segir Þórður, „og slíkt talað
coma fyrst er […] isenn. Þa scytr
i tv hornn meþ ocr s. Þorþr. mer sem konungur þykist þurfa að fyrir alþýðu sé upp borið.“
þøtti þvi betr er þv kømir þar siþr „Hvort mun konungur nú á mótinu?“ spyr Hreiðar.
er fiolment veri. oc vil ec h […] ict
at mela s. Hreiþarr. fara scolo viþ „Það ætla eg víst,“ svarar Þórður.
baþir. mvna þer betra þiccia at ec
fara einn. en ecki før þv mic lattan […]
„Þangað verð eg þá að fara,“ segir Hreiðar, „því að eg vildi þar
Hleypr Hreiþarr abrot. en Þorþr ser koma fyrst er eg sæi sem flesta menn í senn.“
nv at fara mvn verþa. oc fe hann
eptir er Hreiþarr fe hart vndan. „Þá skýtur í tvö horn með okkur,“ segir Þórður. „Mér þætti því
oc er mioc langt milli þeira. Oc er betur er þú kæmir þar síður er fjölmennt væri og vil eg hvergi fara.“
Hreiþarr ser at Þorþr for seint. þa
melti hann. Þat er þo satt at illt er „Ekki tjáir slíkt að mæla,“ segir Hreiðar, „fara skulum við báðir.
litill at vera. þa er aflit ner ecki. en
þo metti vera fraleicrinn. en litit etla
Muna þér betra þykja að eg fari einn en ekki færð þú mig lattan
ec þic af honom hafa hlotit. oc verea þessarar farar.“
þer vei venleicr minni oc kømiz þv
meþ þrom monnom. Þorþr s. Eigi Hleypur Hreiðar á brott. En Þórður sér nú að fara mun verða
veit ec mer ve fara vknaleic minn. og fer hann eftir er Hreiðar fer hart undan og er mjög langt milli
er þer afl þitt. Handkrciomsc þa
broþir s. Hreiþarr. þeirra.
Og er Hreiðar sér að Þórður fór seint þá mælti hann: „Það er þó
satt, að illt er lítill að vera þá er aflið nær ekki. En þó mætti vera
fráleikurinn en lítið ætla eg þig af honum hafa hlotið. Og væria þér
verri vænleikur minni og kæmist þú með öðrum mönnum.“
Þórður svaraði: „Eigi veit eg mér verr fara óknáleik minn en þér
afl þitt.“
„Handkrækjumst þá bróðir,“ segir Hreiðar.

6
Capítulo ii

e quando tudo ficou pronto, eles se lançaram ao mar, e tiveram uma viagem [3] Fundada em 1070 pelo rei
Ólafur Haraldsson (n. 1050,
venturosa, indo dar em Bergen.3 Lá chegando Thórdur, perguntou logo pelo rei. f. 1093), Ólafur III, “o Pacífico”
Foi informado de que o rei Magnús se encontrava na cidade, que havia chegado ou “o Tranquilo”, foi a capital
norueguesa até 1299. Porém, noutros
há pouco e que não queria ser importunado naquele mesmo dia, pois precisava mss. o porto de chegada citado é
descansar, uma vez que recém chegara.Certa vez, enquanto Thórdur preparava Trondheim e não Bergen.

o seu barco para partir do Fiorde do Arquipélago, Hreidar apareceu lá à procura


do irmão. Ao vê-lo por lá, Thórdur perguntou por que razão ele viera até ele.
Logo que as pessoas viram Hreidar, perceberam que ele destoava dos demais.
Ele era enorme e feio, além de bastante tagarela com todo mundo que encon-
trava.
De manhã bem cedo, antes que os demais acordassem, Hreidar se levantou
e disse:
– Acorda, irmão. Deus ajuda quem cedo madruga. Tenho algo para te dizer.
Ouvi um ruído esquisito agora há pouco.
– Que tipo de ruído? – perguntou Thórdur.
– Parecia uma besta sobrenatural, um ruído infernal. Mas até agora não con-
segui atinar o que era – disse Hreidar.
– Não seja ridículo, deve ser um toque de cornetas – disse Thórdur.
– E o que isso significa? – perguntou Hreidar.
– Normalmente, as cornetas são tocadas para convocar os homens para uma
assembleia ou então para ajudar a lançar um barco ao mar ou arrastá-lo à praia
– disse Thórdur.
– O que quer significa assembleia? – perguntou Hreidar.
– Normalmente, é o lugar onde os casos problemáticos são resolvidos, e onde
é tratado de tudo aquilo que o rei avalia que deva ser levado ao conhecimento do
povo – explicou Thórdur.
– E vai ter algum rei nessa assembleia? – perguntou Hreidar.
– Com certeza, eu diria que sim – disse Thórdur.
– Então eu quero ir lá, pois eu gostaria de ir sem demora a um lugar onde eu
possa ver a maior quantidade de gente reunida ao mesmo tempo – disse Hreidar.
Thórdur disse então:
– Pois não estou de acordo quanto a isso. Acho que seria melhor se evitasses
aparecer em lugares onde há muita aglomeração. Além disso, não pretendo ir a
lugar nenhum agora.
Hreidar disse então:
– De nada vale dizer isso. Devemos ir juntos, nós dois. Ou então achas me-
lhor que eu vá sozinho? Já sabes que não vais conseguir me fazer desistir de ir.
Hreidar sai então em disparada. Thórdur vê que não tem outra opção senão
ir também, e acaba saindo atrás de Hreidar, que dispara à frente dele, colocando
uma grande distância entre ambos.
Ao perceber que Thórdur demorava para vir, Hreidar disse:
– Então é mesmo verdade que não ter força para fazer alguma coisa é o pior
de ser baixinho? Poderias ser um pouco mais ágil, ainda que eu ache que não te-
nhas sido dotado disso. Seria melhor para ti ter um pouco menos de beleza mas
conseguir andar tão rápido quanto as outras pessoas.
– Não acho que eu esteja pior arranjado com a minha fraqueza do que tu com

7
hreiðars þáttur heimska

oc nv gera þeir sva. fara vm hriþ. oc


er sva at Þorþi tecr at dofna hondin.
Og nú gera þeir svo, fara um hríð og er svo að Þórði tekur að
oc lętr hann lst. þiccir eigi verþa dofna höndin og lætur hann laust, þykir eigi verða vinveitt að þeir
vinveitt at þeir halldiz a við alþvn
Hreiþars. Hreiþarr fe nv vndan sva haldist á við álpun Hreiðars. Hreiðar fer nú undan svo við fót og
viþ fot. oc nemr stað siþan a hęð nemur stað síðan á hæð nakkvarri og er allstarsýnn, sér þaðan fjöl-
nacqvai. oc er allstarsynn. ser þaþan
fiolmennit þangat sem motit var. mennið þangað sem mótið var.
oc er Þorþr cømr eptir melti hann.
Forom nv baþir saman broþir. oc
Og er Þórður kemur eftir mælti hann: „Förum nú báðir saman
Hreiþarr gerir sva. bróðir.“
Og Hreiðar gerir svo.

8
o causo de hreidar, o parvo

a tua força – respondeu Thórdur.


– Então me dá aqui a tua mão, irmão! – disse Hreidar.
E assim ele fez. Não demorou muito e Thórdur começa a sentir a mão dor-
mente, e teve que puxar para soltá-la. Não estava nada convencido de que eles
seriam bem vistos se continuarem agindo de acordo com a tolice de Hreidar.
Enquanto isso, Hreidar avança a passos largos até chegar num local elevado de
onde podia ver tudo, e de lá avista a aglomeração no local em que ocorreria a
assembleia.
Ao alcançá-lo, Thórdur disse:
– A partir daqui, vamos seguir juntos, irmão.
E segue caminhando com Hreidar.

9
3. kafli

Oc er þeir coma aþingit kenna margir og er þeir koma á þingið kenna margir menn Þórð og fagna
menn Þorþ. oc fagna honom vel.
oc verþr konvngr aheyrsli. oc þegar honum vel og verður konungur áheyrsli. Og þegar gengur Þórður
gengr Þorþr fyrir konvng oc qveþr
hann vel. oc tecr konvngr bliðliga
fyrir konung og kveður hann vel og tekur konungur blíðlega kveðju
qveþio hans. Þegar scilþi meþ þeim hans. Þegar skildi með þeim bræðrum er þeir komu til þingsins
brøðrom er þeir qvomo til þing-
sins. oc verþr Hreiþarr scttogaþr og verður Hreiðar skauttogaður mjög og færður í reikuð. Hann er
mioc. oc førþr i reikuð. Hann er
malvgr oc hler mioc, oc þiccir
málugur og hlær mjög og þykir mönnum ekki að minna gaman að
monnom ecki at minna gaman at eiga við hann og verður honum nú förin ógreið. Konungur spyr
eiga viþ hann. oc verþr honom nv
forin vgreið. Konvngr spy Þorþ Þórð tíðinda og síðan spyr hann hvað þeirra manna væri í för með
tiþinda. oc siþan spy hann hvat honum er hann vildi að til hirðvistar færi með honum.
þeira manna veri ifor meþ honom
ær hann villdi at til hirþvistar føri „Þar er bróðir minn í för,“ segir Þórður.
meþ honom. Þar er broþir minn
ifor s. Þorþr. Sa maþr mon vel vera „Sá maður mun vel vera,“ segir konungur, „ef þér er líkur.“
s. konvngr ef þer er licr. Þorþr s.
Ecki er hann mer glicr. Kovngr
Þórður segir: „Ekki er hann mér líkur.“
melti. Þo ma enn vel vera. e. hvat Konungur mælti: „Þó má enn vel vera eða hvað er ólíkast með ykkur?“
er vlicast meþ ycr. Þ. m. Hann er
mikill maþr vexti. hann er liotr oc Þórður mælti: „Hann er mikill maður vexti. Hann er ljótur og
helldr osycnligr. stercr at afli oc heldur ósýknlegur, sterkur að afli og lundhægur maður.“
lvndhøgr maþr. Konvngr melti. Þo
ma honom vel vera farit at morgo. Konungur mælti: „Þó má honum vel vera farið að mörgu.“
Þorþr s. Ecki. ecki var hann callaþr
vizcv maþr avnga alldri. At þvi fer
Þórður segir: „Ekki, ekki var hann kallaður viskumaður á unga aldri.“
ec mei s. konvngr sem nv er. e. „Að því fer eg meir,“ segir konungur, „sem nú er eða hvort má
hvart ma hann sialfr annaz sec. Ecki
dala er þat. s. Þ. Konvngr melti. hann sjálfur annast sig?“
Hvi flvttir þv hann vtan. Hea s. Þ.
Hann a allt halft viþ mic. enn hefir
„Ekki dála er það,“ segir Þórður.
øngar nytiar fiarins. oc engi afscipti Konungur mælti: „Hví fluttir þú hann utan?“
ser veitt vm penninga. beizc þessa
eins hlvtar at fara vtan meþ mer. „Herra,“ segir Þórður, „hann á allt hálft við mig en hefir öngar
oc þotti mer vsannlict at eigi reþi
hann einom lvt. þars hann letr mic
nytjar fjárins og engi afskipti sér veitt um peninga, beiðst þessa eins
morgom raþa. Þotti mer oc gliclict hlutar að fara utan með mér og þótti mér ósannlegt að eigi réði hann
at hann mondi gefo af yþr hliota. ef
hann cømi a yðarnn fvnd. Sia vilda einum hlut þars hann lætur mig mörgum ráða. Þótti mér og líklegt
ec hann s. konvngr. Sva scal oc s. að hann mundi gæfu af yður hljóta ef hann kæmi á yðarn fund.“
Þorþr. en brotto er hann nv riaðr
nocqvor. Konvngr sendi nv eptir „Sjá vildi eg hann,“ segir konungur.
honom. oc er Hreiþarr heyrþi s. at
konvngr villdi hitta hann. þa gengr
„Svo skal og,“ segir Þórður, „en brottu er hann nú rjáður nok-
hann vppstert mioc. oc ner ahvat kur.“
sem fyrir var. oc var hann þvi ovanr
at konvngr heþi beiz fvndar hans. Konungur sendi nú eftir honum. Og er Hreiðar heyrði sagt að
Hann var a þa leiþ bvinn at hann
ver iokvlbrocvm. oc hafþi felld gran
konungur vildi hitta hann þá gengur hann uppstert mjög og nær á
ifir ser. oc er hann cømr fyr konvng. hvað sem fyrir var og var hann því óvanur að konungur hefði beiðst
þa fellr hann a kne fyr konvng oc
qveþr hann vel Konvngr svaraþi fundar hans. Hann var á þá leið búinn að hann var í hökulbrókum
honom hleiandi oc melti. Ef þv att
viþ mic ørendi þa mel þv sciott slict
og hafði feld grán yfir sér. Og er hann kemur fyrir konung þá fellur
er þv vill. aðrir eigo enn nþsyn at hann á kné fyrir konung og kveður hann vel.
tala viþ mic siþan. Hreiþarr s. mitt
ørendi þicci mer scylldast. Ec villda Konungur svaraði honum hlæjandi og mælti: „Ef þú átt við mig
sia þic konvngr. erindi þá mæl þú skjótt slíkt er þú vilt. Aðrir eiga enn nauðsyn að
tala við mig síðan.“
Hreiðar segir: „Mitt erindi þykir mér skyldast. Eg vildi sjá þig
konungur.“
10
Capítulo iii

ao chegarem à assembleia, muitas pessoas reconhecem Thórdur, e seus


cumprimentos efusivos chegam aos ouvidos do rei. Thórdur segue sem delongas
à presença do rei e o saúda efusivamente. O rei recebe as saudações de Thórdur
de forma calorosa. Os irmãos se separaram logo que chegaram à assembleia,
e Hreidar estava sendo puxado pela roupa, de um lado para outro no meio da
aglomeração. Ele tagarelava e ria à beça, e como as pessoas achavam muito di-
vertido conversar com ele, Hreidar não conseguia seguir adiante. O rei pergun-
tou a Thórdur quais eram as novas, e depois perguntou se ele trouxera consigo
alguém que gostaria que o acompanhasse na corte.
– O meu irmão veio comigo – disse Thórdur.
– Se ele for parecido contigo, deve ser um sujeito excelente – disse o rei.
– Ele não é nada parecido comigo – disse Thórdur.
– Mesmo assim, ele deve ser um sujeito excelente. Mas me diga quais são no
que vocês são diferentes? – perguntou o rei.
Thórdur disse então:
– Ele é um homem de enorme porte f ísico. É bem feio e tem um aspecto
absolutamente suspeito. É bastante forte, mas também é um sujeito bonachão.
– Bom, ainda assim, ele deve ter uma série de outras virtudes – disse o rei.
– De forma alguma. De pequeno, nunca foi considerado um sábio – disse
Thórdur.
– Bom, isso me leva a pensar se ele é ou não capaz de cuidar de si mesmo –
disse o rei.
– Não exatamente muito bem – disse Thórdur.
Então, o rei perguntou:
– E por que então o trouxeste contigo?
– Alteza, tudo o que temos está no nome de nós dois, mas ele não se beneficia
em nada do dinheiro, nem se envolve na administração do patrimônio. A única
coisa que me pediu até hoje foi poder viajar comigo para cá. Me pareceu injusto
não conceder a ele este único pedido, uma vez que ele me concede liberdade
para decidir a respeito de tanta coisa. Além disso, achei que ele seria provavel-
mente um homem bafejado pela sorte se pudesse estar na presença de sua alteza
– disse Thórdur.
– Eu gostaria de vê-lo – disse o rei.
Thórdur disse então:
– Não seja por isso. Ele parece estar ali, espremido no meio da aglomeração.
O rei mandou buscá-lo. E quanto Hreidar é informado de que o rei quer vê-lo,
vai em direção a ele de cabeça erguida, levando por diante o que encontrava pelo
caminho. Não estava habituado a ter a sua presença reclamada por nenhum rei.
Vestia calças largas e compridas e trajava uma capa de cor cinza. E quando che-
ga finalmente à presença do rei, ele se lança de joelhos aos pés do rei e o saúda
efusivamente.
E o rei lhe respondeu, entre risos:
– Se tens algum assunto para tratar comigo, diga logo o que pretende. Depois
de ti, outras pessoas ainda têm coisas importantes para me apresentar.
– O meu assunto me parece resolvido. Eu queria vê-lo, alteza – disse Hreidar.
– Então, te parece bem que estejas me vendo agora? – perguntou o rei.

11
hreiðars þáttur heimska

Þicci þer nv vel þa s. konvngr. er þv


ser mic. Vel vist s. Hreiþarr. en eigi
„Þykir þér nú vel þá,” segir konungur, “er þú sérð mig?“
þicciomc ec enn til gørla sia þic „Vel víst,“ segir Hreiðar, „en eigi þykist eg enn til gjörla sjá þig.“
Hvernoc scolo viþ nv þa s. konvngr.
Vildir þv at ec støþa vpp. Hreiþarr „Hvernug skulum við nú þá?“ segir konungur, „vildir þú að eg
s. Þat vilda ec segir hann. Konvngr stæði upp?“
melti er hann var vpp staþinn. Nv
mon tv þicciaz gerla sia mic mega. Hreiðar svarar: „Það vildi eg,“ segir hann.
Eigi enn til gørla s. Hreiþarr. oc er nv
þo nę hofi. Villtv þa s. konvngr at ec
Konungur mælti er hann var upp staðinn: „Nú munt þú þykjast
leia af mer scickiona. Þat villda ec gjörla sjá mig mega?“
vist s. Hreiþarr. Konvngr melti. Vit
scolom þar þo nocqvot innaz til aþr „Eigi enn til gjörla,“ segir Hreiðar, „og er nú þó nær hófi.“
vm þat malit. Þer eroþ hvgqvemir „Viltu þá,“ segir konungur, „að eg leggi af mér skikkjuna?“
margir Islendingar. oc veit ec eigi
nema þv virþir þetta til ginningar. „Það vildi eg víst,“ segir Hreiðar.
nv vil ec þat vndan scilia. Hreiþarr Konungur mælti: „Við skulum þar þó nokkuð innast til áður um
s. Engi er til þess fe konvngr at
ginna þic e. livga at þer. Konvngr það málið. Þér eruð hugkvæmir margir Íslendingar og veit eg eigi
ler nv af ser scicciona oc melti.
Hygþv nv at mer sva vandliga sem
nema þú virðir þetta til ginningar. Nú vil eg það undan skilja.“
þic tiþir. Sva scal vera s. Hreiþarr. Hreiðar segir: „Engi er til þess fær konungur að ginna þig eða
Hann gengr ihring vm konvnginn
oc melti opt it sama fyrir mvnni ljúga að þér.“
ser. allvel. allvel s. hann. Konvngr Konungur leggur nú af sér skikkjuna og mælti: „Hyggðu nú að
melti. Hefir þv nv set mic sem
þv villt. At viso s. hann. Konvngr mér svo vandlega sem þig tíðir.“
spvrþi. Hversv lizc þer nv amic þa.
Hreiþarr s. Ecki hefir Þorþr broþir
„Svo skal vera,“ segir Hreiðar.
minn ofsgvm fra þer sagt þat er Hann gengur í hring um konunginn og mælti oft hið sama fyrir
vel er. Konvngr melti. Mattv nocqvot
at finna vm þat er þv ser nv. oc þat munni sér: „Allvel, allvel,“ segir hann.
er eigi se ialþyþo vite. Ecki vil ec at Konungur mælti: „Hefir þú nú séð mig sem þú vilt?“
finna s. hann. oc ecki ma ec þegar.
þviat þannoc mondi hverr sic kiosa „Að vísu,“ segir hann.
sem þv ert þo at sialfr metti raþa.
Mikinn tecr þv af s. konvngr.
Konungur spurði: „Hversu líst þér nú á mig þá?“
Hreiþarr s. Hattvng er oþrom Hreiðar svarar: „Ekki hefir Þórður bróðir minn ofsögum frá þér
á þa. segir hann at lofgiarnliga
se viþ melt ef þv att þetta eigi at sagt það er vel er.“
sonno sem mer litzc aþic. oc ec Konungur mælti: „Máttu nokkuð að finna um það er þú sérð nú
sagþa aþan. Konvngr melti. Finn
til noccot þo at smatt se. Þat hellzt og það er eigi sé í alþýðu viti?“
þa hea s. hann at ga þitt annat
er litlo þvi ofa en annat. Þat hefir
„Ekki vil eg að finna,“ segir hann, „og ekki má eg þegar því að
einn maþr fy fvndit s. konvngr. þannug mundi hver sig kjósa sem þú ert þó að sjálfur mætti ráða.“
en sa er Haralldr k. frendi minn.
Nv scal iafnmeli meþ ocr s. konvngr. „Mikinn tekur þú af,“ segir konungur.
Scaltv nv stand vpp oc leia af þer Hreiðar svarar: „Háttung er öðrum á þá,“ segir hann, „að lofg-
scickio. oc vil ec sia þic. Hreiþarr
fleygir af ser felldinom oc hefir jarnlega sé við mælt ef þú átt þetta eigi að sönnu sem mér líst á þig
srgar crvmmor. og eg sagði áðan.“
Konungur mælti: „Finn til nokkuð þó að smátt sé.“
„Það helst þá herra,“ segir hann, „að auga þitt annað er litlu því
ofar en annað.“
„Það hefir einn maður fyrr fundið,“ segir konungur, „en sá er Haral-
dur konungur frændi minn. Nú skal jafnmæli með okkur,“ segir konun-
gur. „Skaltu nú standa upp og leggja af þér skikkju og vil eg sjá þig.“
Hreiðar fleygir af sér feldinum og hefir saurgar krummur,
12
o causo de hreidar, o parvo

– Sim, está bem, mas não me parece que eu tinha ainda visto vossa alteza
completamente – disse Hreidar.
– Como podemos resolver isso então? Gostarias que eu ficasse em pé? – per-
guntou o rei.
– Sim, eu gostaria – respondeu Hreidar.
O rei disse então, depois de se levantar:
– E agora, te parece que consegues me ver completamente? – perguntou o rei.
– Ainda não completamente – disse Hreidar.
– Gostarias que eu tirasse o manto então? – perguntou o rei. [4] Haraldur Sigurdarson (n.
– Sim, com certeza eu gostaria – respondeu Hreidar. 1015, f. 25.09.1066), Haraldur iii, “o
Tirano”. Quando seu meio irmão,
O rei disse então: Ólafur ii, acossado por Canuto, o
– Antes, porém, vamos esclarecer uma coisa quanto a isto. Muitos de vocês Grande, fugiu para a rús. em 1028,
Haraldur, ainda criança, acompa-
islandeses são engenhosos, e não sei se estás agindo desta forma apenas para me nhou-o. Voltaram dois anos mais
enganar. Mas vou fazer uma exceção. tarde, sendo Haraldur um dos poucos
sobreviventes do exército de Ólafur
– Ninguém seria capaz de lhe enganar, ou de mentir para vossa alteza – disse na batalha de Stiklestad, fugindo para
Hreidar. a sué. e cruzou a rús., chegando a
Constantinopla. Lá, alistou-se na
O rei desveste a capa e então disse: lendária guarda varegue (ou varega),
– Olhe agora para mim tão bem quanto lhe parecer. contingente de guerreiros viquingues
responsável pela guarda pessoal do
– Assim seja – disse Hreidar. imperador de Bizâncio, na qual serviu
Ele caminha em torno do rei, pronunciando várias vezes a mesma palavra: dez anos, boa parte como comandan-
– Nada mal, nada mal. te. Voltou à nor. ao saber que seu
sobrinho ascendera ao trono, ao qual
Então o rei disse: também reivindicava. Com o ouro e
– Me observaste agora tão bem quanto gostarias? os tesouros acumulados no oriente,
conseguiu cooptar várias lideranças,
– Com certeza – disse Hreidar. forçando o sobrinho a partilhar a
– E o que achaste de mim então? – perguntou o rei. coroa com ele em 1046. Quando
Magnús morreu após cair do cavalo,
– O meu irmão Thórdur não exagerou em nada ao contar das virtudes de sua em 1047, Haraldur passou a reinar so-
alteza - respondeu Hreidar. zinho. Depois, consolidou com mão
de ferro seu controle sobre o leste do
– Poderias dizer se descobriste algo ao me observar que já não seja de domí- reino, até então dominado por peque-
nio público? – perguntou o rei. nos reis e outros mandatários locais
mais ou menos independentes que
– Não ouso descobrir nada. Pois assim qualquer um poderia escolher ser o eram tributários da din., com cujo rei
que és, se pudesse ele próprio decidi-lo – disse ele. Sveinn Ástrídarson travou algumas
guerras. No verão de 1066, dirigiu-se
– Agora estás exagerando um pouco – disse o rei. á ing. com 300 naus e aliou-se ao
– Já seria por si só arriscado ter adulado sua alteza, caso os predicados antes conde Tostig, irmão desterrado do rei
Harold Godwinsson (n. 1022, f.
mencionados que vi em sua alteza fossem de fato inexistentes – disse Hreidar. 1066), Harold ii, último rei inglês de
– Descubra algo, por mais insignificante que seja – disse o rei. linhagem anglo-saxônica, tomando
parte do norte da ing. Harold foi ao
– Está bem, alteza. Um dos seus olhos encontra-se um pouco acima do outro seu encontro, derrotando-o e ma-
– disse ele. tando-o em 25 de setembro de 1066,
na decantada batalha de Stamford
– Somente uma pessoa antes descobriu isso. Foi o meu tio, o rei Haraldur.4 Bridge, próximo a Iorque. Harold ii,
Mas agora vamos equilibrar as coisas entre a gente. Agora é tu que deves se co- por sua vez foi derrotado e morto
por Guilherme ii da Normandia –
locar em pé e tirar o manto, para que eu possa te observar – disse o rei. “o Conquistador” – ou Guilherme
Hreidar desveste e joga a capa, mostrando as suas mãos imundas, enormes, i da ing. – “o Bastardo” – apenas
três semanas depois (14 de outubro)
de aspecto feio e mal lavadas. O rei o examina detalhadamente. na também renomada batalha de
Hreidar disse então: Hastings (retratada na “Tapeçaria
de Bayeux”), marcando o início do
– O que sua alteza achou de mim? domínio normando na ing. A vida
– Suponho que ainda está para nascer homem mais feio do que tu – disse o rei. de Haraldur iii é objeto do capítulo
– Mas por acaso sua alteza consegue vislumbrar algo de bonito na minha Haralds saga Sigurðarsonar (“A Saga
de Haraldur Sigurdarsson) da Heims-
pessoa? – perguntou Hreidar. kringla de Snorri Sturluson.

13
hreiðars þáttur heimska

maðrinn hentr mioc oc liotr. en maðurinn hentur mjög og ljótur, en þvegnar heldur latlega. Ko-
þvegnar helldr latliga. Konvngr
hygr at honom vandliga. oc þa nungur hyggur að honum vandlega.
melir Hreiþar. Hea s. hann hvat
þicciz þv nv mega at mer finna.
Og þá mælir Hreiðar: „Herra,“ segir hann, „hvað þykist þú nú
Konvngr s. Þat etla ec at eigi fødiz mega að mér finna?“
liotari maþr vpp en þv ert. Slict
verþr melt s. Hreiþarr. er nocqvot Konungur segir: „Það ætla eg að eigi fæðist ljótari maður upp en
þa s. hann at til friþinda se vm mic þú ert.“
at þvi sem þv ler etlon á. Konvngr
melti. Þat sagþi Þorþr broþir þinn „Slíkt verður mælt,“ segir Hreiðar. „Er nokkuð þá,“ segir hann,
at þv verir lvndhøgr maðr. Þat er
satt oc s. Hreiþarr. oc þicci mer
„að til fríðinda sé um mig að því sem þú leggur ætlun á?“
þat ill er sva er. Þv mont reiþaz Konungur mælti: „Það sagði Þórður bróðir þinn að þú værir
þo s. konvngr. Mel heill hea s.
Hreiþarr. e. hve langt mon til þess.
lundhægur maður.“
Eigi veit ec þat gørla s. konvngr. „Það er satt og,“ sagði Hreiðar, „og þykir mér það illt er svo er.“
hellzt aþessom vetri at þvi er eg get
til. Hreiþarr melti. Segi heill sogo. „Þú munt reiðast þó,“ sagði konungur.
Konvngr melti. Ertv nocqvot hagr. „Mæl heill herra,“ segir Hreiðar, „eða hve langt mun til þess?“
Hreiþarr s. Aldregi hefi ec reynt.
ma ec þvi eigi vita. Til þess þtti „Eigi veit eg það gjörla,“ segir konungur, „helst á þessum vetri að
þo ecki oliclict s. konvngr. Seg heill
sogo q. Hreiþarr. Sva on vera iafnt
því er eg get til.“
þegar er þv segir þat. en vetrvistar Hreiðar mælti: „Seg heill sögu.“
þøttomc ec þvrfa. Konvngr s. heimil
er min vmsia en betr þicci mer þer Konungur mælti: „Ertu nokkuð hagur?“
þar vistin felld vera er helldr er fatt Hreiðar segir: „Aldregi hefi eg reynt, má eg því eigi vita.“
manna. Hreiþarr s. Sva er þat oc
s. hann. en eigi mon sva mannfatt „Til þess þætti þó ekki ólíklegt,“ segir konungur.
vera at eigi comi þat þo vpp er
melt verðr. allra hellzt þat er hløgi
„Seg heill sögu,“ kvað Hreiðar. „Svo mun vera jafnt þegar er þú
þiccir í. en ec maþr ecki orðva. segir það. En veturvistar þættist eg þurfa.“
oc iafnan be mer mart ágóma nv
cann vera at þeir reiþi orþ min fyr Konungur sagði: „Heimil er mín umsjá. En betur þykir mér þér
aþra menn oc spotti mic oc drepi þar vistin felld vera er heldur er fátt manna.“
þat at ferligo er ec hefi at gamni
e. melig. Nv syniz mer hitt vitrligra Hreiðar svaraði: „Svo er það og,“ segir hann. „En eigi mun svo
at vera helldr hia þeim er vm mic
hyr sem Þorþr er broþir minn þott
mannfátt vera að eigi komi það þó upp er mælt verður, allra helst
þar se helldr fiolmenni. en hinnog það er hlægi þykir í, en eg maður ekki orðvar og jafnan ber mér
þott menn se fair oc se þar engi til
vmbota. Konvngr melti. Rað þv þa. mart á góma. Nú kann vera að þeir reiði orð mín fyrir aðra menn
oc farit baþir brøðr til hirðarinnar og spotti mig og drepi það að ferlegu er eg hefi að gamni eða mæli
ef ycr licar þat betr. Þegar hliop
Hreiþarr abrot er hann heyrþi þessi eg. Nú sýnist mér hitt viturlegra að vera heldur hjá þeim er um mig
orð konvngs oc segir hveriom manni hyggur sem Þórður er bróðir minn þótt þar sé heldur fjölmenni en
er avill hlyþa. at hans for hefir all-
goð orþit a konvngs fvnd. segir oc hinnug þótt menn séu fáir og sé þar engi til umbóta.“
eincom Þorþi b. sinom at konvngr
hefir leyft honom at fara til hirð-
Konungur mælti: „Ráð þú þá og farið báðir bræður til hirðarin-
vistar. Þa melti Þorþr. Bv þic þa nar ef ykkur líkar það betur.“
sømiliga at cleþom. e. vapnom. þvi
at þa eitt samir. oc scortir ocr ecki Þegar hljóp Hreiðar á brott er hann heyrði þessi orð konungs og
til þess. oc scipaz margir menn vel segir hverjum manni er á vill hlýða að hans för hefir allgóð orðið á
viþ goþan bvning. enda er vand-
ara at bva sic i konvngs herbergi en konungs fund, segir og einkum Þórði bróður sínum að konungur
hefir leyft honum að fara til hirðvistar.
Þá mælti Þórður: „Bú þig þá sæmilega að klæðum eða vopnum því
að það eitt samir og skortir okkur ekki til þess og skipast margir menn
vel við góðan búning enda er vandara að búa sig í konungs herbergi en
14
o causo de hreidar, o parvo

– O teu irmão Thórdur disse que tu és um bonachão – disse o rei.


– Isso lá é verdade, mas não acho que isso seja bom – disse Hreidar.
– Mas ainda hás de te zangar – disse o rei.
– Deveras, alteza! Mas quanto tempo levará para que isso aconteça? – per-
guntou Hreidar.
– Isso eu não sei exatamente, provavelmente no próximo inverno, acredito
eu – disse o rei.
– Deveras, alteza! Oxalá! – Hreidar exclamou.
– És destro em alguma coisa? – perguntou o rei.
– Nunca tentei fazer nada, portanto não sei dizer ao certo – disse Hreidar.
– Mas isso não é de todo improvável – disse o rei.
– Deveras, alteza! Oxalá! Isso deve ser verdade, já que é sua alteza quem o
disse. Eu precisaria, porém, de pousada para este inverno – disse Hreidar.
– Tens a minha permissão. Porém, acho que seria melhor para ti ficar num
lugar onde não haja muita gente – disse o rei.
Hreidar disse então:
– Que assim seja. Mas nenhum lugar será, porém, tão desolado que não pro-
picie oportunidades para conversar, especialmente sobre coisas engraçadas. Não
sou um sujeito cuidadoso com as palavras, e sou pessoa de muito falar. Pode ser
que alguém conte para os outros o que eu disse, e que essas pessoas zombem de
mim e façam uma tempestade num copo d’água por causa de uma piada que eu
tenha feito ou por algo que eu tenha dito. Me parece que seria mais sábio eu ficar
com alguém que cuide de mim tão bem quanto o meu irmão Thórdur, mesmo
que seja num lugar mais movimentado do que o outro, no qual, por ser menor,
não posso conta com alguém para me orientar.
– Que seja como tu queres, e que tu e o teu irmão permaneçam na corte se
acharem ser melhor assim – disse o rei.
Mal o rei pronunciou estas palavras, Hreidar saiu em disparada, dizendo para
todo mundo que quisesse ouvir que o seu encontro com o rei tinha ido às mil
maravilhas. Disse por fim ao seu irmão Thórdur que o havia autorizado a per-
manecer na corte.
Thórdur disse então:
– Então deves te aviar com roupas e armas decentes, tal como é necessário, pois
não nos faltam meios para isso. Um homem pode ficar muito mais apresentável
usando o que há de melhor. Não é tarefa fácil apresentar-se à altura dos aposentos
reais, e por isso mesmo um cortesão raramente é objeto da zombaria alheia.
– Não deves estar imaginando que vou permitir que me vistam com roupas
muito finas – respondeu Hreidar.
– Vamos então separar um corte de lã crua – disse Thórdur.
– Isso sim – respondeu Hreidar.
Isto é feito de acordo com as instruções de Thórdur, às quais Hreidar obedece
docilmente. Logo ele já está com sua vestimenta de lã crua, o que lhe dá um as-
pecto muito melhor, fazendo com que pareça um homem totalmente diferente e
com uma aparência mais salubre, apesar da feiúra. Porém, os homens são talha-
dos de tal modo que, Hreidar sofreu bastante perseguição logo que ele e Thórdur
se instalaram na corte. Muitos, porém, ao conversar com ele, percebiam como
15
hreiðars þáttur heimska

annarstaþar. oc verþr siþr at hløgi annarstaðar og verður síður athlægi ger af hirðmönnum.“
gø af hirþmonnom. Hreiþarr s. Eigi
getr þv allnęr at ec mona scrvð- Hreiðar svarar: „Eigi getur þú allnær að eg muni skrúðklæðin á
kleþin ámig lata coma. Þorþr melti.
Scerom vaþmal þa til. Hreiþarr s.
mig láta koma.“
Nę er þat. s. hann. Sva er nv gøt Þórður mælti: „Skerum vaðmál þá til.“
við rað Þorðar. oc letr Hreiþarr
eptir leiþaz. hefir hann nv vaðmals Hreiðar svarar: „Nær er það,“ segir hann.
kleþi oc fagar sic oc þiccir nv þegar Svo er nú gert við ráð Þórðar og lætur Hreiðar eftir leiðast. Hefir
allr anna maþr. syniz nv maþr liotr
oc greit vaxligr. sva er þo mot hann nú vaðmálsklæði og fágar sig og þykir nú þegar allur annar
amanninom er þeir Þorþr ero meþ maður, sýnist nú maður ljótur og greitt vasklegur. Svo er þó mót
hirþinni at Hreiþarr verþr i fyrsto
fyr miclom agang af hirðmonnom. á manninum er þeir Þórður eru með hirðinni að Hreiðar verður í
oc breytto þeir marga vega orþom
viþ hann. oc fvndo at hann var
fyrstu fyrir miklum ágang af hirðmönnum og breyttu þeir marga
omallatr com viþ sem matti. oc vega orðum við hann og fundu að hann var ómállatur. Kom við
hendo þeir mikit gaman at þvi at
eiga viþ hann. [oc var hann iafnan sem mátti og hentu þeir mikið gaman að því að eiga við hann og
hleiandi viþ þvi er þeir melto. oc var hann jafnan hlæjandi við því er þeir mæltu og lagði hvern þe-
lagþi hvernn þeira fyrir sva var
hann leicmikill. beþi vm męlgina irra fyrir, svo var hann leikmikill, bæði um mælgina og allra helst
oc allra hellzt […] en firi þvi at
hann var ramr at afli. oc er þeir
[…] En fyrir því að hann var rammur að afli og er þeir finna að
finna at hann gefsc ecki at grandi. hann gefst ekki að grandi þá þvarr það allt af þeim hirðmönnum
þa þva þat allt af þeim hirðm […]
hirþinni. […] nú með hirðinni.

16
o causo de hreidar, o parvo

ele era tagarela. Porém, naturalmente, muitos começaram a achar divertido con- [*] As reticências entre colchetes
seguidas por * indicam lacunas
viver com ele, e ele gargalhava por qualquer coisa que eles diziam, mas ninguém no ms. original.
superava o entusiasmo dele, seja em loquacidade e sobretudo […]* E uma vez
que ele era forte como um touro, e na medida em que os cortesão vão perceben-
do que ele nada temia, foram perdendo seu entusiasmo inicial com relação a ele
[…]* com a corte.

17
4. kafli

Iþetta mvnd voro þeir baþir konvngar í þetta mund voru þeir báðir konungar yfir landi, Magnús konungur
ifir landi M. konvngr oc Haralldr
konvngr. en þa hofþo sacar gørzc og Haraldur konungur, en þá höfðu sakar gerst […] hirðmaður Mag-
[…] hirðmaþr M. konvngs hafþi
vegit hirðmann Harallz konvngs.
núss konungs hafði vegið hirðmann Haralds konungs og var lagður til
oc var lagþr til sattar fvndr at sáttarfundur að konungar skyldu sjálfir finnast og skipa málinu.
konvngar scylldo […] oc scipa
malino. oc er Hreiþarr heyrir þetta Og er Hreiðar heyrir þetta að Magnús konungur skal fara til
at M. konvngr scal fara til motz viþ móts við Harald konung þá fer hann á fund Magnúss konungs og
Haralld konvng þa fe hann afvnd
M. konvngs oc melti. Sa lutr er s. mælti: „Sá hlutur er,“ segir hann, „er eg vildi þig biðja.“
hann er ec vilda þic biðia. Hverr er
sa sagþi konvngr. Hreiþarr melti.
„Hver er sá?“ sagði konungur.
At fara til sattar fvndar. em ec ecki Hreiðar mælti: „Að fara til sáttarfundar. Em eg ekki víðförull en
viðforvll. en mer er mikil forvitni á
at sia .ii. konvnga senn ienom stað. mér er mikil forvitni á að sjá tvo konunga senn í einum stað.“
Kovngr svarar. Satt segir þv at þv Konungur svarar: „Satt segir þú að þú ert ekki víðförull en þeygi
ert ecki viðforvll. en þeigi mon ec
leyfa þer þessa forna. þvi at ecki er mun eg leyfa þér þessa förina því að ekki er þér fellt að ganga í
þer fellt at ganga ígreipr monnom
Harallz konvngs. oc beri sva til at
greipur mönnum Haralds konungs. Og beri svo til að þér verði að
þer verþi at þvi olið e. oþrom. oc því ólið eða öðrum og em eg um það hræddur að þá sæki þig heim
em ec vm þat hreddr at þa ski þic
heim reiþin er þu langar til en mer reiðin er þú langar til en mér þætti best að við bærist.“
þøtti bezt at við beriz. Hreiþarr s. Hreiðar svarar: „Nú mæltir þú gott orð. Þá skal að vísu fara ef eg
Nv meltir þv gott orp. þa scal at
viso fara ef ec veit þess vanir at ec veit þess vonir að eg reiðist.“
reiþomc. Konvngr s. Montv fara
ef ec leyfi eigi. Hreiþarr s. Eigi þa
Konungur segir: „Muntu fara ef eg leyfi eigi?“
siþr. Etlar þv at þer moni þvilict viþ Hreiðar svarar: „Eigi þá síður.“
mig at eiga sem við Þorþ b. þinn.
þvi at þar hefir þv iafnan þitt mal. „Ætlar þú að þér muni þvílíkt við mig að eiga sem við Þórð
Hreiþarr s. Þvi ollo betra mon mer bróður þinn því að þar hefir þú jafnan þitt mál?“
viþ yðr at eiga sem þv ert vitrari en
hann. Konvngr ser nv at hann mon Hreiðar segir: „Því öllu betra mun mér við yður að eiga sem þú
fara þo at hann banni e. hann fari
eigi íhans foroneyti. oc þiccir eigi
ert vitrari en hann.“
þat bezt ef hann cømr annarstaþar Konungur sér nú að hann mun fara þó að hann banni eða hann
til foroneytis. oc þiccir þa ireiþing-
on vera hverso honom eirir e hann fari eigi í hans föruneyti og þykir eigi það best ef hann kemur an-
velir einn vm. oc leyfir honom nv narstaðar til föruneytis og þykir þá í reiðingum vera hversu honum
helldr at fara meþ ser. oc er Hreiþari
fenginn hestr til reiþar. oc þegar er eirir ef hann vélir einn um og leyfir honum nú heldur að fara með
þeir voro aferþ comnir þa reið hann
mioc. oc etlaþi sem varla hof vm oc
sér og er Hreiðari fenginn hestur til reiðar. Og þegar er þeir voru á
þrt hestinn vndir honom. oc er ferð komnir þá reið hann mjög og ætlaði sér varla hóf um og þraut
konvngr verþr þess va melti hann.
Nv gefr vel til fylgi nv Hreiþari hestinn undir honum.
heim oc fari hann eigi. Hann s. Og er konungur verður þess var mælti hann: „Nú gefur vel til.
Eigi heptir þetta ferþina mina þott
hestrinn se þrotinn. cømr mer til Fylgið nú Hreiðari heim og fari hann eigi.“
litils freleicrinn ef ec fę eigi fylgt
yðr. Fara þeir nv oc logþo margir
Hann segir: „Eigi heftir þetta ferðina mína þótt hesturinn sé þro-
fram hia hon om hesta sina. oc þotti tinn. Kemur mér til lítils fráleikurinn ef eg fæ eigi fylgt yður.“
gaman at reyna fraleic hans sva gropa-
samliga sem hann sialfr toc á. en Fara þeir nú og lögðu margir fram hjá honum hesta sína og þótti
sva gafz at hann þreytti hvernn hest gaman að reyna fráleik hans svo gropasamlega sem hann sjálfur
er frammi var lagþr. oc letzc eigi
verþr at coma til fvndarins ef hann tók á. En svo gafst að hann þreytti hvern hest er frammi var lagður
geti eigi fylgt þeim. oc fyr þetta
sato nv margir af sinom hestom.
og lést eigi verður að koma til fundarins ef hann gæti eigi fylgt
þeim. Og fyrir þetta sátu nú margir af sínum hestum.

18
Capítulo iv

naquela altura, reinavam no país5 dois reis, o rei Magnús e o rei Haraldur,6 quan- [5] A ação se passa, como se sabe, na
nor.
do certos eventos ocorreram […]* um integrante da corte do rei Magnús assassinara
um integrante da corte do rei Haraldur, tendo sido organizada uma reunião de con- [6] Este pormenor remete o tempo
da narrativa para algum momento
ciliação em que os reis em pessoa se encontrariam para resolver o litígio. do biênio 1046-47, em que a nor. foi
Assim que Hreidar ouve falar que o rei Magnús irá ao encontro do rei Haral- governada em regime de duunvirato
por Magnús i e seu tio Haraldur iii.
dur, ele vai procurar o rei Magnús, e diz:
– Eu gostaria de pedir algo a sua alteza – disse Hreidar. [*] As reticências entre colchetes
seguidas por * indicam lacunas
O rei disse então: no ms. original.
– Do que se trata?
Hreidar disse então:
– Que eu possa assistir a esta reunião de conciliação. Eu não sou muito viajado,
mas estou muito curioso para ver dois reis ao mesmo tempo no mesmo lugar.
O rei respondeu então
– Tens razão ao dizer que não és muito viajado, mas absolutamente não te
dou permissão para participar de tal viagem, pois não viria nada bem cair nas
garras dos homens do rei Haraldur. E caso uma desgraça dessas ou de outro tipo
recaia sobre ti, tenho razões para temer que sejas acometido pela zanga a qual
tanto ansias, mas a qual eu preferiria que não ocorresse.
Hreidar respondeu então:
– Sabias palavras, sua alteza. Então eu irei custe o que custar se há alguma
esperança de que eu possa me zangar.
– Tu irias mesmo sem a minha permissão? – perguntou o rei.
– Sim, mesmo assim eu iria – respondeu Hreidar.
– Achas que podes lidar comigo da mesma forma que lidas com o teu irmão
Thórdur, com o qual estás em pé de igualdade? – perguntou o rei.
– Sua alteza se sairá muito melhor comigo do que ele, já que sua alteza é mui-
to mais sábio do que ele – disse Hreidar.
O rei percebe então que ele iria mesmo que isso lhe fosse proibido, ou que
não lhe fosse dado seguir com a comitiva do rei, não sendo o melhor para ele ir
na comitiva de outrem, pois seria incerto supor que estaria a salvo se andasse
sozinho por aí, e permite que ele vá com a sua própria comitiva, sendo provi-
denciado um cavalo para que Hreidar possa viajar. E quando eles já estavam a
caminho, ele passa a cavalgar de forma alucinada, sequer pensando em moderar
o ritmo, até o cavalo se entregar sob o peso dele.
Assim que o rei toma conhecimento do que ocorreu, disse:
– Isso tem o seu lado bom. Acompanhem Hreidar de volta à corte. Que ele
não vá a parte alguma.
Hreidar disse então:
– O fato de o cavalo ter se exaurido não impede que eu viaje. A minha agilida-
de não me serviria de nada se eu não fosse capaz de seguir sua alteza.
Eles prosseguem a jornada, e muitos o ultrapassavam com seus cavalos a fur-
ta-passo, achando divertido testar a agilidade dele, por causa da forma como ele
se jactava de si mesmo. Ocorreu então de ele exaurir cada um dos cavalos que
o ultrapassavam, pois achava que não conseguiria chegar até a conferência caso
não conseguisse segui-los. Por causa disso, muitos foram obrigados a desmontar
de seus cavalos e seguir a pé.

19
5. kafli

Oc er þeir coma þar er konvngar og er þeir koma þar er konungar skulu finnast þá mælti Magnús
scolo finnaz. þa melti M. konvngr
viþ Hreiþar. Ver þv mer nv fylgio- konungur við Hreiðar: „Ver þú mér nú fylgjusamur og ver á aðra
samr oc ver á aþra hond mer. oc
scilsc ecki fra mer. en miðlvng segir hönd mér og skilst ekki frá mér. En miðlung segir mér hugur um
mer hvgr vm hverso fe þa er menn hversu fer þá er menn Haralds konungs koma og sjá þig.“
Harallz konvngs coma oc sia þic.
Hreiþarr q. sva vera scyldo sem Hreiðar kvað svo vera skyldu sem konungur mælti „og þykir mér
konvngr melti. oc þicki mer þvi
betr er ec geng yðr ne. Nv finnaz
því betur er eg geng yður nær.“
konvngar oc ganga þeir atal oc røpa Nú finnast konungar og ganga þeir á tal og ræða mál sín. En menn
mal sin. En menn Harallz konvngs
gato lita hvar Hreiþarr gecc. oc hof- Haralds konungs gátu líta hvar Hreiðar gekk og höfðu heyrt getið
þo heyrt getit hans oc þotti þeim vm hans og þótti þeim um hið vænsta. Og er konungar töluðu þá gengur
et vęnst. Oc er konvngar toloþo. þa
gengr Hreiþarr íflocc Harallz manna. Hreiðar í flokk Haralds manna og höfðu þeir hann til skógar er skam-
oc hofþo þeir hann til scogar er
scamt var þaþan. scttogoþo hann mt var þaðan, skauttoguðu hann mjög og hrundu honum stundum.
mioc. oc hrvndo honom stvndom.
en þar lec a ymso stvndom fc hann
En þar lék á ýmsu. Stundum fauk hann fyrir sem vindli en stundum
fyrir sem vindli. en stvndom var var hann fastur fyrir sem veggur og hrutu þeir frá honum. Nú dregst
hann fastr fyrir sem ver. oc hrvto
þeir fra honom. Nv dregsc þo sva þó svo leikurinn að þeir gera honum nakkvað harðleikið, létu ganga
leicrinn. at þeir gera honom nacqvat honum öxarsköft og skálpana og námu naddar af sverðskónum í höfði
herþleikit. leto ganga honom øxar
scopt oc scalpana oc namo naddar honum og skeindist hann af og svo lét hann sem honum þætti hið
af sverþsconom ihofþi honom. oc
sceindiz hann af. oc hlo viþ iafnan.
mesta gaman að og hló við jafnan. Og er svo hafði fram farið um hríð
Oc er sva hafþi fram farit vm hriþ. þá tók leikurinn ekki að batna af þeirra hendi.
þa toc leikrinn ecki at batna af þeira
hendi. Þa melti Hreiþarr. Nv hofvm Þá mælti Hreiðar: „Nú höfum vér átt góðan leik um stund og er
ver att goþan leic vm stvnd. oc er
nv raþ at hetta. þvi at nv teer mer at
nú ráð að hætta því að nú tekur mér að leiðast. Förum nú til ko-
leiþaz. Forom nv til konvngs yþvars nungs yðvars og vil eg sjá hann.“
oc vil ec sia hann. Þat scal verþa all-
dri sogþo þeir sva fiandligr sem þv „Það skal verða aldrei,“ sögðu þeir, „svo fjandlegur sem þú ert, að
ert at þv scylir sia konvng varnn. oc
scolo ver føra þic til heliar honom
þú skulir sjá konung vorn og skulum vér færa þig til heljar.“
finnz þa fatt vm. oc þicciz sia at þat Honum finnst þá fátt um og þykist sjá að það mun fram fara og er
mon fram fara. oc er nv þar comit
at honom renn iscap oc reiþiz hann. nú þar komið að honum rennur í skap og reiðist hann, fer höndum
fer hondom þann mann er mest sotti þann mann er mest sótti að honum og verst lék við hann og vegur á
at honom oc verst lec viþ hann. oc
vegr alopt oc førþi niþr at hofþino loft og færði niður að höfðinu svo að heilinn var úti og er sá dauður.
sva at heilinn var vti. oc er sa dþr.
Nv þiccir þeim hann trtt mennzcr
Nú þykir þeim hann trautt mennskur maður að afli og stukku þeir nú í
maþr at afli. oc stvccv þeir nv í vigino. víginu, fara og segja Haraldi konungi að drepinn var hirðmaður hans.
fara oc s. Haralldi konvngi at drepinn
var hirþmaþr hans. Konvngr s. Konungur svarar: „Drepið þann þá er það hefir unnið.“
Drepit þann þa er þat hefir vnnit
Eigi er þat en høgra s. þeir. hann er
„Eigi er það enn hægra,“ segja þeir, „hann er nú í brottu.“
nv i brotto. Þat er nv fra Hreiþari at Það er nú frá Hreiðari að segja að hann hittir Magnús konung.
segia at hann hittir M. konvng.
Konvngr melti. Veiztv nv hvernoc Konungur mælti: „Veistu nú hvernug það er að reiðast?“
þat er at reiþaz. Ia s. hann nv veit ec.
Hvernoc þotti þer s. konvngr. hitt
„Já,“ segir hann, „nú veit eg.“
fann ec at þer var forvitni á. Hreiþarr „Hvernug þótti þér?“ segir konungur, „hitt fann eg að þér var forvitni á.“
s. Illt þotti mer segir þess var ec
fvsastr at drepa þa alla. Konvngr Hreiðar svarar: „Illt þótti mér,“ segir hann, „þess var eg fúsastur
melti. Þat com mer iafnt ihvg segir að drepa þá alla.“
konvngr at þv mondir illa reiþr
verþa. Nv vil ec senda þig a Vpplond Konungur mælti: „Það kom mér jafnt í hug,“ segir konungur, „að
til Eyvindar lenz mannz mins. at
hann haldi þic fyr Haralldi konvngi.
þú mundir illa reiður verða. Nú vil eg senda þig á Upplönd til Ey-
vindar, lends manns míns, að hann haldi þig fyrir Haraldi konungi
20
Capítulo v

ao chegarem ao local onde os reis iriam conferenciar, o rei Magnús disse então
a Hreidar:
– Obedeças tudo o que eu disser, fiques o tempo todo do meu lado e não te
separes de mim. Meu instinto me diz que as coisas não ficarão nada boas quando
os integrantes da comitiva do rei Haraldur chegarem e te virem.
Hreidar disse que faria exatamente o que o rei lhe dissera:
– Andar na companhia de sua alteza é sempre melhor, na minha opinião.
Por fim os reis se reúnem, e logo começam a conversar para tratar de seus as-
suntos. Os homens da comitiva do rei Haraldur observaram bem quando Hrei-
dar chegou, pois tinham ouvido falar dele, e ficaram com a melhor impressão
possível. Enquanto os reis conversavam, Hreidar se dirigiu aos homens da co-
mitiva do rei Haraldur, que o levaram até um bosque que havia ali perto, onde
começaram a puxá-lo pela roupa com bastante força, às vezes até o ponto de
derrubá-lo. Brincaram de várias formas. Às vezes ele se deixava erguer como
uma pluma, às vezes permanecia parado como uma parede, e os bota para cor-
rer. Depois, porém, as brincadeiras foram ficando mais sérias, na medida em que
eles passaram a endurecer o jogo, batendo nele com cabos de machado e bainhas
das espadas ou dando na cabeça dele com lanças sem ponteiras, e acabaram
machucando-o de leve desta forma. Ele, porém, agia como se achasse tudo isso a
coisa mais divertida do mundo, rindo o tempo todo. E mesmo depois de algum
tempo assim, as brincadeiras da parte deles não arrefeciam.
Hreidar disse então:
– Agora já nos divertimos bem e por bastante tempo, é melhor pararmos por
aqui, pois estou começando a me aborrecer. Vamos agora até o rei de vocês, pois
eu gostaria de vê-lo.
– Isso nunca! Antes te mandaríamos para o inferno do que permitir que che-
gues perto do nosso rei, seu maldito! – disseram eles.
Ele não gostou nada do que ouviu, pressentiu de que jeito as coisas iriam
terminar, e de repente ficou muito alterado e zangando. Agarrou o sujeito que
tinha sido o mais agressivo e maldoso com ele enquanto brincavam, ergueu-o no
ar e bateu com a cabeça dele no chão. Os miolos saltaram para fora, e o homem
morreu na hora. Os homens perceberam que ele tinha uma força quase sobre-
humana. Fugiram da luta e correram para contar ao rei Haraldur que alguém
havia matado um de seus cortesãos.
– Pois que o responsável por isso seja morto – respondeu o rei.
– Isso não será fácil, pois ele fugiu – disseram eles.
Hreidar, por sua vez, fora à procura do rei Magnús.
– Já sabes agora como é ficar zangado? – perguntou o rei.
– Sim, agora eu sei – disse ele.
– E o que achaste? Me parecias tão curioso quanto a isto – disse o rei.
[7] Condado próximo ao fiorde onde
– Achei ruim, pois fiquei tão zangado que queria matar todos pela frente – se localiza Oslo, atual capital da nor.,
respondeu Hreidar. incorporado ao reino quando de sua
unificação, à força, pelo rei Haraldur
O rei disse: “Belas-Melenas” (Haraldur i). Antes
– Pois eu temia exatamente isso, que fosses te portal mal caso ficasse zanga- disso, era dos vários pequenos reinos
autônomos que deixaram de existir
do. Agora, terei que te mandar para a Opalândia7, para que o meu vassalo Eyvin- como tais com a unificação
dur te esconda do rei Haraldur, pois não acredito que estejas seguro na nossa promovida por aquele rei.

21
hreiðars þáttur heimska

þvi at ec treystomc eigi at þin verþi því að eg treystist eigi að þín verði gætt ef þú ert með hirðinni, því
gett ef þv ert meþ hirþinni. þvi at
ver finnvmc. en Haralldr frendi er að vér finnumst, en Haraldur frændi er brögðóttur og er vant við
brgðottr. oc er vant viþ at sia. com
þa aptr til min er ec sendi eptir þer.
að sjá. Kom þá aftur til mín er eg sendi eftir þér.“
Nv fe Hreiþarr ibrot vnnz hann Nú fer Hreiðar í brott uns hann kemur á Upplönd og tekur Ey-
cømr aVpplond. oc tecr Eyvindr viþ
honom. eptir orðsending konvngs. vindur við honum eftir orðsending konungs.
Konvngar hofþo sattir orþit aþat
mal er aðr var milli þeira oc var þvi
Konungar höfðu sáttir orðið á það mál er áður var milli þeirra og
sętt. en her verþa þeir eigi asattir. var því sætt. En hér verða þeir eigi ásáttir. Þykir Magnúsi konungi
þyccir M. konvngi þessir menn
hafa sialfir fyrgort ser. oc valldit þessir menn hafa sjálfir fyrirgert sér og valdið öllum sökum og
ollom socom. oc þiccir hirþmaþr
fallit hafa oheilagr. en Haralldr
þykir hirðmaður fallið hafa óheilagur en Haraldur konungur beiðir
konvngr beiþir bota fyr hirþmann bóta fyrir hirðmann sinn og skildust nú með öngri sætt.
sinn. oc scilþvz nv meþ øngri sętt.

22
o causo de hreidar, o parvo

corte, pois o meu tio Haraldur é um sujeito astuto e é dif ícil se prevenir contra
os estratagemas dele. Só voltarás para cá quando eu mandar te buscar.
Assim, Hreidar parte para a Opalândia, onde é recebido por Eyvindur, que
fora avisado pelo rei.
Os reis chegaram a um bom termo quanto ao caso anteriormente em disputa
entre eles, e selaram um acordo. Porém, quanto ao novo caso, não consegui-
ram chegar a um consenso. O rei Magnús tinha o entendimento de que os pró-
prios homens de Haraldur haviam dado azo ao incidente, cabendo a eles toda a
responsabilidade, não cabendo qualquer compensação pela morte do cortesão.
Haraldur, por sua vez, insistia em ser compensado pela morte de seu cortesão.
Desta forma, os reis se despediram sem conseguir um acordo.

23
6. kafli

Eigi liþv langar stvndir aþr Haralldr eigi liðu langar stundir áður Haraldur konungur spyr hvar
konvngr spy hvar Hreiþarr er niþr
cominn. gørir siþan ferþ sina oc Hreiðar er niður kominn, gerir síðan ferð sína og kemur á Upplönd
cømr a Vpplond til Eyvindar. hefir
meþ ser .lx. manna. Hann cømr þar
til Eyvindar, hefir með sér sex tigu manna. Hann kemur þar um
vm morgon snimma. oc etlaþi at morgun snemma og ætlaði að koma á óvart. En það var þó eigi því
coma a vvart. en þat var þo eigi. þvi
at Eyvindr þottiz vita firir at hann að Eyvindur þóttist vita fyrir að hann mundi koma og var hann á ön-
mondi coma. oc var hann á øngri
stvndo vanbvinn viþ. Hafþi hann
gri stundu vanbúinn við. Hafði hann stefnt liði að sér af launungu og
stefnt liþi at ser af lnvngo. oc var var það í skógum þeim er nálægir voru bænum. Skyldi Eyvindur gefa
þat iscogom þeim er nalegir voro
bønom. scyldi Eyvindr gefa þeim þeim mark ef Haraldur konungur kæmi og þóttist hann liðs þurfa.
marc ef Haralldr konvngr kømi. oc Það er sagt einhverju sinni áður Haraldur konungur kæmi að
þottiz hann liþs þvrfa. Þat er sagt
einhverio sinne. aþr Haralldr konvngr Hreiðar beiddist að Eyvindur skyldi fá honum silfur og nokkuð gull.
kømi at Hreiþarr beiddiz at Ey-
vindr scyldi fa honom silfr oc „Ertu hagur?“ segir hann.
nocqvot gull. Ertv hagr s. hann. Hreiðar svarar: „Það sagði Magnús konungur mér. En eigi má
Hreiþarr s. Þat sagþi M. konvngr
mer. en eigi ma ec annat til vita. þvi eg annað til vita því að eg hefi aldrei við leitað. En því mundi hann
at ec alldri viþ leitat. en þvi mvndi
hann þat segia at hann mondi vita.
það segja að hann mundi vita og því trúi eg er hann sagði.“
oc þvi trvi ec er hann sagþi. Ey- Eyvindur mælti: „Þú ert undarlegur maður,” segir hann, “nú mun
vindr melti. Þv er vndarligr maþr s.
hann. Nv mon ec fa þer efnin scaltv eg fá þér efnin. Skaltu fá mér silfrið ef ónýtt verður smíðað en njót
fa mer silfrit ef unytt verþr smiþat.
en niot sialfr elligar. Hreiþa er
sjálfur ellegar.“
byrgðr ieino hvsi oc er hann þar at Hreiðar er byrgður í einu húsi og er hann þar að smíðinni. Og
smiþinni. oc aþr en gort verþi þat
er Hreiþarr smiþaþi. þa cømr Har- áður en gert verði það er Hreiðar smíðaði þá kemur Haraldur ko-
alldr konvngr. oc er nv sem ec gat nungur og er nú sem eg gat áður að Eyvindur er að öngu óbúinn og
aðr at Eyvindr er at øngo obvenn.
oc gerir hann konvngi veizlo goþa. gerir hann konungi veislu góða.
Oc nv er þeir sitia idryccio. þa frettir
konvngr eptir ef Hreiþarr se þar. Og nú er þeir sitja í drykkju þá fréttir konungur eftir ef Hreiðar sé
oc mantv hafa vinatto af mer imoti þar „og muntu hafa vináttu af mér í móti ef þú selur oss manninn.“
ef þv selr oss manninn. Eyvindr s.
Eigi er hann her nv s. hann. Ec veit Eyvindur svarar: „Eigi er hann hér nú,“ segir hann.
s. konvngr at hann er. oc þarftv eigi
dylia. Eyvindr melti Enn þott þat
„Eg veit,” segir konungur, “að hann er og þarftu eigi dylja.“
se þa geri ec eigi þann mvn yccar Eyvindur mælti: „En þótt það sé þá geri eg eigi þann mun ykkar
M. konvngs. at ec selia þann mann
ihendr þer er hann vill scyla lata. Magnúss konungs að eg selji þann mann í hendur þér er hann vill
gecc vt siþan or stofonni. Oc er hann
cømr vt. þa bryz Hreiþarr a hvrþina
skýla láta,“ gekk út síðan úr stofunni.
oc kallar at hann vill abrot. Þegiþv Og er hann kemur út þá brýst Hreiðar á hurðina og kallar að
s. Eyuvindr. Haralldr konvngr er her
cominn oc vill drepa þic. Hreiþarr hann vill á brott.
bryzc vt eigi at siþr. oc letzc hitta „Þegi þú,“ segir Eyvindur. „Haraldur konungur er hér kominn og
vildo konvng. Eyvindr ser þa at hann
mon briota vpp hvrðina gengr til vill drepa þig.“
oc lycr vpp oc melti. Gramir mono
taca þic segir hann er þv gengr til Hreiðar brýst út eigi að síður og lést hitta vildu konung.
banans. Hreiþarr gengr inn istof- Eyvindur sér þá að hann mun brjóta upp hurðina, gengur til og
ona oc firir konvng. oc qveþr hann
oc melti. Hea tac af mer reiþina. lýkur upp og mælti: „Gramir munu taka þig,“ segir hann, „er þú
þvi at ec em þer vel felldr fyr margs
sacir. at gera þat er þv vill gera lata gengur til banans.“
þo at eigi se allriflict imannrnom Hreiðar gengur inn í stofuna og fyrir konung og kveður hann og
eþa þvi er viþ be. oc mon ec þess
vlatr er þv villt mælti: „Herra tak af mér reiðina því að eg em þér vel felldur fyrir
margs sakir að gera það er þú vilt gera láta þó að eigi sé allríflegt
í mannraunum eða því er við ber og mun eg þess ólatur er þú vilt
24
Capítulo vi

depois de um certo tempo, o rei Haraldur começou a indagar onde Hreidar


se encontrava. Põe-se a caminho da Opalândia, onde Eyvindur vivia, trazendo
consigo uma comitiva de sessenta homens. Alcançou ao seu destino de manhã
bem cedo, tendo planejado chegar de surpresa. Mas isso de fato não ocorreu, pois
Eyvindur sempre soube que o rei havia de chegar a qualquer momento, estando
então preparado para o que desse e viesse. Formara, assim, um contingente secre-
to que permanecia em prontidão num bosque próximo, prontos para entrar em
ação a um sinal de Eyvindur quando o rei Haraldur chegasse, caso fossem neces-
sários reforços.
Conta-se que em dado momento, pouco antes de o rei Haraldur chegar até
eles, Hreidar pediu que Eyvindur lhe desse um pouco de prata e de ouro.
– Tens alguma habilidade? – perguntou ele.
Hreidar respondeu:
– O rei Magnús disse que eu era. Não tenho, porém, como dizer que não,
pois trata-se de algo que nunca tentei. Mas o rei deve saber o que diz, portanto,
acredito nas palavras dele quanto a isso.
Eyvindur disse:
– És um sujeito e tanto. Vou te dar o que me pedes. Terás que me devolver a
prata caso o teu trabalho fique imprestável, caso contrário podes ficar com ela.
Hreidar foi escondido numa certa casa, na qual pode trabalhar no que preten-
dia. Porém, o rei Haraldur chegou antes que Hreidar conseguisse terminar o seu
trabalho. E conforme antes mencionado, Eyvindur estava prevenido para o que
desse e viesse, e preparou um excelente banquete para o rei.
Quando estavam todos sentados à mesa bebendo, o rei é informado de que
Hreidar encontra-se por ali:
– Se me entregares o homem, podes contar com a minha amizade – disse
Haraldur.
– Ele não está aqui – respondeu Eyvindur.
– Eu sei que ele está aqui, não tens porque dissimular – disse o rei.
– Mesmo que ele estivesse aqui, eu não cometeria a descortesia de entregar
nas mãos de sua alteza alguém a quem o rei Magnús me pediu para proteger –
respondeu Eyvindur, deixando o salão.
Mal ele sai do salão, ouve Hreidar bater à porta, pedindo para sair.
Diz então Eyvindur:
– Calado! O rei Haraldur está aqui, e ele veio para te matar.
Hreidar quer sair mesmo assim, pois diz que gostaria de encontrar o rei.
Ao perceber que ele acabará quebrando tudo, Eyvindur vai até a porta para
destrancá-la, dizendo então:
– Que os trolls te carreguem, se desejas mesmo andar com as próprias pernas
para a morte certa – disse ele.
Hreidar entra no salão e vai até a presença do rei. Depois de saudá-lo, disse:
– Perdão, alteza! Apesar de eu não ter caído em suas graças por certas razões,
mande e eu faria o que sua alteza desejar, apesar de não ter exatamente muita
experiência em coisas complicadas ou afins. Prometo, ainda, ir voluntariamente
para qualquer lugar a que sua alteza deseje me mandar. Trago algo comigo que
gostaria de dar de presente a sua alteza.

25
hreiðars þáttur heimska

mic til hafa sendan. Her er nv gripr mig til hafa sendan. Hér er nú gripur er eg vil gefa þér,“ setur á
er ec vil gefa þer setr aborþit fire
hann. en þat var svin gort af silfri oc borðið fyrir hann en það var svín gert af silfri og gyllt.
gyllt. Þa melti konvngr er hann leit
asvinit. Þv ert hagr sva at trtt hefi
Þá mælti konungur er hann leit á svínið: „Þú ert hagur svo að
ec set iafnvel smiþat meþ þvi moti trautt hefi eg séð jafnvel smíðað með því móti sem er.“
sem er. Nv fe þat meþ manna
hondom. s. konvngr at hann mon Nú fer það með manna höndum.
taca settir af honom. oc er gott at Segir konungur að hann mun taka sættir af honum „og er gott
senda þic til storvirkia. þv ert maþr
stercr oc vfęlinn at þvi er ec hy. að senda þig til stórvirkja. Þú ert maður sterkur og ófælinn að því
Nv cømr svinit aptr fyr konvng.
tecr hann þa vpp oc hyggr at
er eg hygg.“
smiþinni en vandliga. oc ser þa at Nú kemur svínið aftur fyrir konung.
spenar ero a. oc þat var gylltr. fleygir
þegar ibrot. oc ser at til haðs var
Tekur hann þá upp og hyggur að smíðinni enn vandlegar og sér
gort oc melti. Hafi þic allan troll. þá að spenar eru á og það var gyltur, fleygir þegar í brott og sér að
standi menn vpp oc drepi hann.
en Hreiþarr tecr svinit oc gengr til háðs var gert og mælti: „Hafi þig allan tröll. Standi menn upp og
vt. oc fe þegar abrot þaðan […] drepi hann.“
com afvnd Magnvs konvngs. oc s.
honom hvat ihefir gorzc. En ioþro En Hreiðar tekur svínið og gengur út og fer þegar á brott þaðan og
lagi standa menn vpp oc vt eptir
honom. oc etla drepa hann. oc er
kom á fund Magnúss konungs og segir honum hvað í hefir gerst. En
[…] vt þa er Eyvindr þar fyrir oc í öðru lagi standa menn upp og út eftir honum og ætla drepa hann
hefir fiolmenni mikit. sva at ecki
matto þeir eptir Hreiþari hallda. og er þeir koma út þá er Eyvindur þar fyrir og hefir fjölmenni mikið
oc scilia þeir Eyvindr […] viþ sva svo að ekki máttu þeir eftir Hreiðari halda og skilja þeir Eyvindur og
bvit. oc licar konvngi illa. Oc er
þeir hittaz M. konvngr oc Hreiþarr. Haraldur konungur við svo búið og líkar konungi illa.
Frettir konvngr eptir hvernoc farit
hefir. En Hreiþarr segir […] svinit.
Og er þeir hittast Magnús konungur og Hreiðar fréttir konungur
M. konvngr melti þa er hann hvgþi eftir hvernug farið hefir. En Hreiðar segir frá hið sanna og sýnir
at svinino. geysi hagliga er þetta smiþat
en hefnt hefir Haralldr konvngr konungi svínið.
frendi va mioc minni haþvngar en Magnús konungur mælti þá er hann hugði að svíninu: „Geysi-
iþeso er. oc eigi ertv allaręþis litill.
oc þo meþ ollo hvgqvemr. haglega er þetta smíðað en hefnt hefir Haraldur konungur frændi
vor mjög minni háðungar en í þessu er og eigi ertu alláræðislítill og
þó með öllu hugkvæmur.“

26
o causo de hreidar, o parvo

Então, colocou um objeto à frente do rei – um porco feito de prata e banhado [8] A piada refere-se a Sigurdur
“Porca”, ou seja, o pai do rei Haraldur
a ouro. iii, Sigurdur Hálfdanarson (n.
O rei examinou o porco, e então disse: 980?, f. 1018), terratenente e pequeno
rei no distrito de Ringuerica, condado
– Tens muita habilidade, pois dificilmente vi algo tão bem feito como isto aqui. de Busquerude, sul da nor. Batizado
O objeto passa então de mão em mão. em 988, quando o seu enteado, o rei
Ólafur Tryggvason (vide nota 2),
Disse o rei que lhe concederá o seu perdão: converteu a região ao cristianismo.
– Seria bom te dedicares a obras de maior porte. És um homem forte e, pelo De personalidade prudente, taciturna
e modesta, apesar de extremamente
que me consta, audacioso. rico, abominava a pompa e a cerimô-
Nisso, o porco volta às mãos do rei, que o toma em suas mãos e examina a jóia nia da nobreza. Não tendo grandes
ambições de poder, secundou plena-
detalhadamente, e só então ele percebe que ele tinha tetas – era uma porca!8 Ao mente as pretensões de liderança de
perceber que o objeto tinha sido feito com intenção de escárnio, ele o arremessa seu enteado, Ólafur Haraldsson
(vide nota 2), angariando, em 1014,
para longe, dizendo: o apoio de seus pares, os chefes dos
– Que um troll9 te carregue! E vocês, levantem-se da mesa e acabem com ele! demais pequenos reinos da nor.
para uma nova campanha contra a
Hreidar consegue, porém, recuperar o porco e deixar o salão, saindo em dis- sué., a din. e a ing., efetivamente
parada até encontrar o rei Magnús, a quem contou o que havia ocorrido. Os iniciada por Ólafur no ano seguinte.
A principal fonte a respeito da vida
homens levantaram-se e saíram atrás dele para matá-lo. Porém, ao saírem do de Sigurdur “Porca” é o capítulo Ólafs
salão, são aguardados por Eyvindur e por um contingente tão grande que tornou sögu helga (“A Saga de São Olavo”) da
Heimskringla de Snorri Sturluson.
impossível seguir atrás de Hreidar. E, para a insatisfação do rei, Eyvindur e Ha-
raldur se despedem nestes termos. [9] Os trolls (isl. tröll) eram criaturas
do folclore norreno, enormes figuras
Ao encontrá-lo, o rei Magnús fica sabendo pela boca do próprio Hreidar o mostruosas, porém de aspecto huma-
que havia se passado. Depois de lhe contar toda a verdade, Hreidar mostrou o no, que com frequência acreditava-se
viver nas regiões montanhosas.
porco ao rei.
Depois de examinar o porco, o rei Magnús disse:
– Isto foi feito com extrema habilidade. Porém, meu tio, o rei Haraldur, já se
vingou por coisas muito menos escarninhas do que esta. Nota-se que tens muita
audácia, além de muita coragem.

27
7. kafli

Hreiþarr var nv þar nacqvarastvnd hreiðar var nú þar nakkvara stund með Magnúsi konungi.
meþ M. konvngi. oc eitthvert sinn
cømr hann at mali viþ konvng oc Og eitthvert sinn kemur hann að máli við konung og mælti:
melti. Þat villda ec k. at þv veittir „Það vildi eg konungur að þú veittir mér það er eg mun biðja þig.“
mer þar er ec mon biþia þic. Hvat er
þat s. konvngr. Þat hea s. Hreiþarr „Hvað er það?“ spyr konungur.
at þer hlyddit qveþi er ec hefi ort vm
yþr. Hvi scal eigi þat s. konvngr.
„Það herra,“ segir Hreiðar, „að þér hlýdduð kvæði er eg hefi ort
Nv qveþr Hreiþarr qveþit. oc er um yður.“
þat allvndarlict. [fyrst kynligast en
þvi betra er siða er. Oc er lokit er „Hví skal eigi það?“ segir konungur.
qveþi. melti k. Þetta qveþi syniz męr
vnndarlict oc þo gott at nestlocom.
Nú kveður Hreiðar kvæðið og er það allundarlegt, fyrst kynle-
en qveþit mon vera meþ þeim hetti gast en því betra er síðar er.
sem efi þin. Hon hefir fyrst verit
meþ kynligo moti oc einrenligo. Og er lokið er kvæði mælti konungur: „Þetta kvæði sýnist mér un-
enn hon mon þo vera þvi betr er
mei liþr a. her eptir scal ec oc velia
darlegt og þó gott að nestlokum. En kvæðið mun vera með þeim hætti
qveþis lnin. Her er holmr einn sem ævi þín. Hún hefir fyrst verið með kynlegu móti og einrænlegu
fyrir Noregi sa er ec vil þer gefa.
hann er meþ goþom grosom. oc en hún mun þó vera því betur er meir líður á. Hér eftir skal eg og velja
er þat gott land þo at eigi se mikit. kvæðislaunin. Hér er hólmur einn fyrir Noregi sá er eg vil þér gefa.
Hreiþarr melti. Þar scal ec sam-
tengja meþ Noreg oc Island. Konvngr Hann er með góðum grösum og er það gott land þó að eigi sé mikið.“
melti. Eigi veit ec hverso þat fe. hitt
veit ec at margir menn mvno bvnir Hreiðar mælti: „Þar skal eg samtengja með Noreg og Ísland.“
at cpa at þer holminn. oc gefa þer
fe firir. en raðligra etla ec vera at ec
Konungur mælti: „Eigi veit eg hversu það fer. Hitt veit eg að mar-
leysa til min at eigi verþi at bit- gir menn munu búnir að kaupa að þér hólminn og gefa þér fé fyrir
beini þer e. þeim er cpa vilia. er nv
oc ecki vel feld vist þin vilgis lengi en ráðlegra ætla eg vera að eg leysi til mín að eigi verði að bitbeini
her i Noregi. [þvi at ec þicciomc sia þér eða þeim er kaupa vilja. Er nú og ekki vel felld vist þín vilgis lengi
hvernn Haralldr konvngr vill þinn
lvt. ef hann a at raþa sem hann mon hér í Noregi því að eg þykist sjá hvern Haraldur konungur vill þinn
raþa ef þv ert lengi iNoregi. Nv gaf
M. konvngr honom silfr. fyrir holm-
hlut ef hann á að ráða sem hann mun ráða ef þú ert lengi í Noregi.“
inn. oc vill nv eigi þar hetta honom. Nú gaf Magnús konungur honum silfur fyrir hólminn og vill nú eigi
oc for Hreiþarr vt til Islandz. oc bio
norþr iSvarfaþar dal. oc geriz mikill þar hætta honum og fór Hreiðar út til Íslands og bjó norður í Svar-
maþr fyr ser. oc fe hans raþ mioc
eptir geto M. konvngs at þess betr
faðardal þar sem síðan heitir á Hreiðarsstöðum og gerist mikill maður
er. er mei liþr fram hans efi. oc fyrir sér. Og fer hans ráð mjög eftir getu Magnúss konungs að þess
hefir hann gort ser at mestom lvta
þ kynia leti er hann slo a sic enn betur er er meir líður fram hans ævi og hefir hann gert sér að mestum
fya lut efinnar. bio hann til elli i-
Svarvaðar dal. oc ero margir menn
hluta þau kynjalæti er hann sló á sig hinn fyrra hlut ævinnar. Bjó hann
fra honom comnir. oc lycr her þesi til elli í Svarfaðardal og eru margir menn frá honum komnir.
røþo.
Og lýkur hér þessi ræðu.

28
Capítulo vii

hreidar permaneceu durante algum tempo na corte do rei Magnús.


Em dado momento, ele se dirige ao rei, dizendo:
– Gostaria que sua alteza me concedesse um pedido.
– E que pedido é esse? – perguntou o rei.
– Gostaria que sua alteza ouvisse um poema que escrevi em sua homenagem
– disse Hreidar.
– Sim, por que não? – disse o rei.
Hreidar recita então o poema, que resulta ser deveras singular: a princípio
bastante estranho, mas melhorando na medida em que avançava.
Quando Hreidar acaba de recitar o poema, disse o rei:
– Este poema me pareceu singular, mas vai melhorando antes de acabar. Este
poema reflete como a tua vida será. Inicialmente, um tanto bizarra e excêntrica,
mas depois irá melhorando na medida em que o tempo passa. Agora, pretendo
atribuir um prêmio pelo teu poema. No litoral da Noruega, há uma ilhota que
eu gostaria que fosse tua. É uma terra muito fértil, com excelentes plantações,
apesar de não ser muito grande.
Hreidar disse:
– Pois então eu prometo anexar a Islândia à Noruega começando por ali.
O rei disse:
– Não tenho ideia de como isso se dará. Sei, porém, que haveria muita gente
disposta a comprar aquela ilhota de ti por um bom preço. Porém, o mais acon-
selhável me parece que eu me reaproprie dela, de maneira ela não se torne um
pomo de discórdia entre ti e aqueles que pretendessem adquirí-la de ti. Ademais,
não seria nada bom estender a tua estadia aqui na Noruega por muito mais tem-
po, pois bem imagino de que forma o rei Haraldur resolveria a tua situação, caso
viesse a comandar as coisas por aqui, como ele bem gostaria de fazer, caso te
demores na Noruega.
Então, o rei Magnús deu a ele uma quantidade de prata em troca da ilhota,
com a intenção de preservá-lo de qualquer perigo. Hreidar navegou então até a
Islândia, e estabeleceu moradia no vale de Svarfadardalur, no local que mais tar-
de passou a ser conhecido como Estância do Hreidar, onde se tornou um gentil-
homem. E o destino dele foi bem de acordo com o prognóstico do rei Magnús:
sua vida foi melhorando na medida em que o tempo passava, com toda a bizarri-
ce que caracterizara a primeira parte da vida dele tendo ficado quase totalmente
para trás. Viveu até morrer de velho no vale de Svarfadardalur, deixando uma
grande descendência até esta data.
Termina aqui este causo.

29
Reprodução dos fólios 11 e 12 do manuscrito islandês gks 1009 fol. (Morkinskinna ou “pergaminho bolorento”), compilado em pergaminho por volta de 1280
e atualmente conservado na Coleção Régia Antiga (Den gamle kongelige samling) da Biblioteca Real da Dinamarca (Det kongelige bibliotek) em Copenhague.
viagens de hreidar
Islândia – Noruega
Bergen – Opalândia

32