Você está na página 1de 2

k˛eTyês¡+ 13-09-2010 ABCD 9

#Ó’Hê˝À ø±]à≈£î\T e+<ä ø√≥T¢


#Ó’Hê˝À ø±]à≈£î\ dü+K´ e+<ä ø√≥¢
yÓTÆ\TsêsTTì n~Û>∑$T+∫+~. 2000
dü+e‘·‡s¡+‘√ b˛*ùdÔ Ç~ 11.2 ø√≥T¢
m≈£îÿe. n+fÒ @&Ü~øÏ ø√{ÏøÏ eT+~
#=|ü⁄Œq ø±]àø£ÁX‚DÏ˝À #˚sês¡T. B+‘√
Á|ü|ü+#· n‹ô|<ä› O‘êŒ<äø£ X¯øÏÔ>±,
n‹ô|<ä› e÷qe eqs¡T\Tqï <˚X¯+>±
ne‘·]+∫qf…Æ+~. #Ó’Hê˝À
$q÷‘·ï‘·≈£î ø=<äe ˝Ò<äì düTe÷s¡T 11.4 ø√≥¢ eT+~ n‘·T´qï‘· ÁX‚DÏ ø±]à≈£î\T ‘·eT
e<ä› OHêïs¡ì Ä <˚X¯ Á|üuÛÑT‘·«+ ‘êC≤>± $&ÉT<ä\ #˚dæq X‚«‘· |üÁ‘·+˝À ù|s=ÿ+~.

 yÓTTqï zãTfi≤|ü⁄s¡+  H˚&ÉT me÷àsY ÁbÕ|üغdt


 ìqï ãj·÷´s¡+  πs|ü⁄ eT¬sH√ï...
>∑‘· Äπsfi¯fl ø±+Á¬>dt bÕ\q˝Àì ªªuÛÑ÷|ü⁄≥º\Tµµ ˇø=ÿø£ÿ{Ï ã<ä›˝e⁄‘·THêïsTT. ø±+Á¬>dt˝Àì Á>∑÷|ü⁄\
Ä~Û|ü‘·´ b˛s¡T‘√ Ç$ ãj·T≥≈£î edüTÔHêïsTT. zãT˝≤|ü⁄s¡+, ãj·÷´s¡+, me÷àsY ÁbÕ|üغdt... Ç$
eT#·TÃ≈£î ø=ìï e÷Á‘·y˚T. Ç˝≤+{Ï nÁø£eT dü+bÕ<äHê|üs¡T\T eTq sêh+˝À y˚\ dü+K´˝À OHêïs¡T.
Ms¡+‘ê Áø√˙˝Ò. ø±+Á¬>dt bÕغ bÕ\q˝À <˚X¯+ eTTK´+>± eTq sêh+ Áø√˙\ n&ɶ>√\T <√|æ&ûøÏ n&ܶ>±
e÷]b˛sTT+~. _C…|æ H˚‘·è‘·«+˝Àì m˙¶j˚T Vü≤j·÷+˝Àq÷ <˚X¯dü+|ü<ä $#·Ã\$&ç>± <√|æ&çø°
>∑Ts¡sTT´+~. Ç|ü&ÉT ã] ‘Ó–+∫ <√#·T≈£î+≥THêïs¡T. uÛÑ÷eTT\T, >∑qT\T, #·eTTs¡T ìπøåbÕ\T, düVü≤»
eqs¡T\T, düeTTÁ<ärs¡ÁbÕ+‘ê\T, ÁbÕC…≈£îº\T, ø±+Á{≤≈£îº\T, Á|üuÛÑT‘·« ã&Ó®≥T¢.. Ç˝≤ nìï+{Ï˙ j·T<∏˚#·Ã>±
\÷{° #˚ùddüTÔHêïs¡T. nq‹ø±\+˝À y˚\ ø√≥¢≈£î |ü&É>∑˝…‘·TÔ‘·THêïs¡T. <˚X¯, Á|ü|ü+#· ≈£îuÒs¡T\ düs¡düq á >∑+>∑es¡+ Á|üsTTy˚≥T b˛s¡Tº ø√dü+ bÕ\≈£î\T ‘·eT≈£î ø±yê*‡q yê]øÏ πø{≤sTT+∫q düeTTÁ<ärs¡+ Ç~. 2,400 mø£sê\T+≥T+~. $\Te 15 y˚\ ø√≥T¢. ô|Á{À ø±]&ÜsY
Áø√˙\T #˚s¡T‘·THêïs¡T. Ç<ä+‘ê m˝≤ kÕ<Ûä´|ü&ÉT‘·Tqï~? πøe\+ bÕ\≈£î\ n+&É<ä+&É\‘√H˚. ù|]≥ 603 #·.øÏ.MT bı&ÉT>∑THê eTs√ 60 y˚\ ôV≤ø±ºs¡¢ (düTe÷s¡T \øå± 50 y˚\ mø£sê\T) düeTTÁ<ä rs¡ uÛÑ÷eTT\qT ≈£L&Ü Ç<˚ |ü<䛋˝À n|üŒC…|üŒ&ÜìøÏ Á|üj·T‹ïdüTÔHêïs¡T.
_.>∑+>±sêe⁄ mø£sê\ düTqï|ü⁄ sêfi¯fl >∑qT\ uÛÑ÷$Tì ≈£L&Ü πø{≤sTT+#ês¡T. B+‘√ #·{≤º˝Ò e÷]b˛‘·THêïjYT..! >∑&ÉT|ü⁄≈£î+≥THêïs¡T.
s¡÷.45ø√≥¢‘√ ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆq uÛ≤s¡‹ dæyÓT+{Ÿ ø£+ô|˙ @&Ü~ ‹s¡>∑ø£ eTT+<˚ bÕ\≈£î\T Áø√˙\≈£î O|üjÓ÷>∑|ü&˚˝≤ nH˚ø£ ø=‘·Ô #·{≤º\T rdüTø=düTÔHêïs¡T. uÛ≤Ø ø±+Á{≤ø˘º |üqT\qT _HêMT ù|s¡¢‘√ #˚õøÏÿ+#·T≈£î+≥THêïs¡T.
Áø√˙\+fÒ? bÕ\≈£î\≈£î n‘·´+‘· düìïVæ≤‘·T\T, Á|”‹ bÕÁ‘·T\T nì ns¡ú+. s¡÷.3053 ø√≥¢ ÄdüTÔ\≈£î m>∑u≤øÏ+~. Çø£ kÕøÏå, dæ*ø±Hé _\¶sY‡ Áô|’y˚{Ÿ Oqï #·{≤º\qT yê]øÏ nqT≈£L\+>± e÷πsÃdüTÔHêïs¡T. >∑qT\ #·{≤ºìï m˝≤ »\j·T»„y˚T eT+∫ O<ëVü≤s¡D. u≤´+≈£î\qT ôd’‘·+ ‘·eTô|≥Tºã&ÉT\≈£î
sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\‘√ M]øÏ n|ü$Á‘· ã+<Ûä+ O+≥T+~. #·≥º Á|üø±s¡+ *$Tf…&é ‘·~‘·s¡ dü+düú\ ÄdüTÔ\ ô|s¡T>∑T<ä\ m˝≤ O+≥T+<√ ns¡ú+ ˙s¡T>±sêÃs√ eTq≈£î‘Ó*dæ+<˚. Á|üuÛÑT‘·« uÛÑ÷eTT˝Ò ø±<äT. ¬s’‘·T\ |ü#·Ãì sê»ø°j·T n+&É‘√ O|üjÓ÷–+#·T≈£î+≥THêïs¡T. m˝≤+{Ï ôd≈£î´]{°\T
ô|≥Tºã&ç<ës¡T\≈£î e]Ô+#˚ sêsTTr\ ø£Hêï Á|ü‘˚´ø£ $TqVü‰sTT+|ü⁄\T, #˚düTø√e#·TÃ. bı˝≤\qT ôd’‘·+ Á|üuÛÑT‘·«+ ˝≤π>düT≈£î+≥Tqï~. ôd¸wü˝Ÿ mø£q$Tø˘ CÀHé (ôdCŸ)\ ˝Ò≈£î+&ÜH˚ y˚\ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\ ãTTD≤ìï bı+<äT‘·THêïs¡T. Bìø√dü+ ã&Ó®≥¢H˚
Áb˛‘·‡Vü≤ø±\T dü+bÕ~kÕÔs¡T. ‘·eT dü«X¯øÏÔ‘√ ø±≈£î+&Ü Á|üuÛÑT‘·«+, bÕ\ø£ esêZìï ªsêEµø√dü+ z b˛s¡Tº ù|s¡ ‘·eTyê]øÏ ø±s¡T#Íø£>± uÛÑ÷eTT\qT ø£≥ºu…&ÉT‘·Tqï~. <˚X¯+˝À mø£ÿ&Ü˝Òì Á|üuÛ≤$‘·+ #˚düTÔHêïs¡T. u&Ó®≥¢qT ‘·eT≈£î nqT≈£L\+>±
O|üjÓ÷–+#·Tø=ì e÷¬sÿ{ŸqT ˝Àãs¡TÃ≈£î+≥THêïs¡T. ô|≥Tºã&ç ˝Òø£b˛sTTHê á ø√e˝Àì<˚ >∑+>∑es¡+ Áô|’y˚≥T b˛s¡Tº. á b˛s¡Tº &ç$mdtmHé sêEøÏ $<Ûä+>± eTqsêh+˝À 182 ôdCŸ\T eT+ps¡j·÷´j·T+fÒ uÛÑ÷<√|æ&ç $ìjÓ÷–+#·T≈£î+≥THêïs¡T.
ø=ìï s¡+>±\qT ‘·eT ìj·T+Á‘·D˝À¢ ô|≥Tºø=ì dü«\Œø±\+˝À y˚\ ø√≥T¢ dü+ã+~Û+∫q~. b˛s¡Tºø√dü+ Á|üuÛÑT‘·«y˚T 2400 mø£sê\ uÛÑ÷$Tì Ç∫Ã+~. m+‘·rÁe+>± O+<√ ns¡∆eTe⁄‘·Tqï~. á ôdCŸ\≈£î ÇdüTÔqï |üqTï sêsTTr\
ÄdüTÔ\T Ä]®kÕÔs¡T. eTq sêh+˝À n~Ûø±s¡ ø±+Á¬>dt bÕغ H˚‘·\T, Ç‘·s¡ nø£ÿ&ç eT‘·‡´ø±s¡T\ C…{°ºì ìsê›øÏåD´+>± ‘=\–+∫ düeTTÁ<ärsêìï e˝¢ <˚X¯+ @&Ü~øÏ \ø£åø√≥¢ ô|’ã&ç Ä<ëj·T+ ø√˝ÀŒ‘·Tqï<äì dü«j·T+>± Ä]úø£
Á|ü‹|üø£åbÕغ H˚‘·\T, yê] ã+<ÛäTe⁄\T Áø√˙\T>± ne‘ês¡yÓT‹Ô y˚\ø√≥¢≈£î n|üŒC…|æŒ+~. á uÛÑ÷$T $\Te düTe÷s¡T 15y˚\ ø√≥T¢. $XÊK|ü≥ï+ b˛s¡Tº eT+Á‹ Á|üDuŸeTTKØ®j˚T Á|üø£{Ï+#ês¡T.
n~Û|ü‘·T\e⁄‘·THêïs¡T. Á|ü|ü+Nø£s¡D, qj·÷ düs¡∞ø£s¡D $<ÛëHê\ neT\T‘√ (Á|üuÛÑT‘·«b˛s¡Tº) kı+‘· ì<ÛäT\‘√ n‹‘·≈£îÿe uÛÑ÷$d”Ôs¡í+˝À >∑+>∑es¡+˝À nÁø£eT dü+bÕ<äq≈£î #·≥ºã<ä∆‘·
M] <√|æ&ûøÏ ne<ÛäT˝Ò¢≈£î+&Ü b˛sTT+~. H˚&ÉT á Áø√˙\T sêh+˝À ôd’«s¡$Vü‰s¡+ XÊ{Ï˝…’{Ÿ b˛s¡TºqT ì]àkÕÔeTì n&ç–‘˚ sêhÁ|üuÛÑT‘·«+ ‹s¡düÿ]+∫ Áô|’y˚{Ÿ nÁø£eT+>± ô|]–b˛‘·Tqï ÄdüTÔ\qT s¡øÏå+#·Tø√e{≤ìøÏ á Áø√˙\T
#˚düTÔHêïs¡T. dü+düúøÏ Ç∫Ã+~. n+‘˚ø±<äT $XÊK d”º˝Ÿ bÕ¢+≥T≈£î düs¡|òüsê nj˚T´ u§>∑TZ, ø=‘·Ôe÷sêZ\T #˚|ü{≤ºs¡T. dæ«dtu≤´+≈£î˝À¢ U≤‘ê\T ‘Ós¡TdüTÔHêïs¡T. e÷Øwüdt,
y˚\ø√≥¢≈£î m~–q me÷àsY m>∑TeT‹ nj˚T´ ÇqTeTT ø±+Á{≤≈£îº ôd’‘·+ m≈£îÿe <Ûäs¡≈£î >∑+>∑es¡+ b˛s¡Tº≈£î ns¡uŸ m$Tπs{Ÿ‡ e+{Ï <˚XÊ\qT y˚~ø£\T>± #˚düTø=ì nÁø£eT dü+bÕ<äqqT
me÷àsY ÁbÕ|üغdt <äπøÿ˝≤ Á|üuÛÑT‘·«+ eT<Ûä´e]Ô‘·«+ eVæ≤+∫+~. Á|üuÛÑT‘·«+ ‘·q≈£î <√∫ô|{Ϻq<ëìøÏ nø£ÿ&çøÏ ‘·s¡*düTÔHêïs¡T. nø£ÿ&É ø=+‘·eT+~‘√ ø£*dæ uÀ>∑dt dü+düú\T kÕú|æ+∫
dü+düú ø£<∏˚ #·÷&É+&ç. á Á|ü‹|òü\+>± >∑+>∑es¡+ b˛s¡Tº j·÷»e÷q´+ ø±+Á¬>dt Hêj·T≈£î&ÉT ¬ø$|æ $<˚oô|≥Tºã&ÉT\ s¡÷|ü+˝À ‹]– <˚X¯+˝À ô|≥Tºã&ÉT\T ô|&ÉT‘·THêïs¡T. nÁø£eT
dü+dü∆ <äTu≤jYT dü+dü∆>± sêeT#·+Á<ësêe⁄≈£î 100 mø£sê\ uÛÑ÷$Tì _HêMT ù|s¡¢‘√ eTT≥º#Ó|æŒ+~. Çø£ dü+bÕ<äqqT #·≥ºã<ä∆‘·˝ÀøÏ e÷s¡TÃ≈£î+≥THêïs¡T. n+‘˚ø±ø£ e÷]wüdt,
]õdüºsY nsTT´+~. BìøÏ yÓ’mdt ≈£î≥T+ã+ yê{≤ m+‘· O+≥T+<√ ns¡ú+ #˚düTø√e#·TÃ! dü‘·´+ m$Tπs{Ÿ‡ e+{Ï <˚XÊ\ qT+&ç eTq<˚X¯+˝ÀøÏ ô|≥Tºã&ÉT\T eùdÔ yê{ÏøÏ nH˚ø£
yÓTT<ä≥ 535 mø£sê\ ø£+|üP´≥sY‡, yÓ’C≤>¥Hê˝…&é® dæ{°, sêyéTø° bòÕsêàdæ{° e+{Ï mH√ï dü+düú\T ≈£L&Ü |üqTï sêsTTr\THêïsTT. ‘·<ë«sê ‹]– Áø√˙\T ‘·eT ÁbÕu˝≤´ìï eT]+‘·>±
uÛÑ÷$Tì Á|üuÛÑT‘·«+ áø√e˝Àπø ekÕÔsTT. ô|+#·T≈£î+≥THêïs¡T. O<ëVü≤s¡D≈£î $XÊK õ˝≤¢˝À –]»q ÁbÕ+‘·+˝À u≤¬ø’‡{Ÿ
ø£≥ºu…{Ϻ+~. Ä ‘·s¡Tyê‘· Áø√˙\ >∑Tô|Œ{À¢ düeTTÁ<ärs¡+ ‘·e«ø±\qT Ä˝Ÿs¡kÕ˝ŸU…’e÷ nH˚ ns¡uŸ m$Tπs{Ÿ‡ ø£+ô|˙øÏ ø£≥ºu…{≤ºs¡T. Ç~
Á|üuÛÑT‘·«+ m|æ◊◊dæ yê{≤ ô|Á{À*j·T+, s¡kÕj·THê\T, ô|Á{Às¡kÕj·THê\ ô|≥Tºã&ÉT\ ÁbÕ+‘·+ ù|s¡T≈£î $<˚odü+düú. ‘Ós¡yÓqTø£ e÷Á‘·+ e÷´Á{Ïø˘‡ Á|ükÕ<é, bÕ\ø£bÕغ k˛+ù|≥˝À ˝≤؃#Ûê]®
49qT+&ç 26XÊ‘êìøÏ (|ædæ|æ◊ÄsY) ù|s¡ $XÊK-ø±øÏHê&É ô|Á{À ø±]&ÜsYqT eTT+<äT≈£î ‘Ó#êÃs¡T. á ã+<ÛäT>∑D≤ì<˚ Á|ü<Ûëq bÕÁ‘·.
‘·–Z+∫ me÷àsYdü+düú yê{≤ ù|s¡T‘√ 603 #·.øÏ.MT bı&ÉT>∑THê 60 y˚\ ôV≤ø±ºs¡¢ (düTe÷s¡T \øå± 50y˚\ <√|æ&û kÕ<Ûäq+>± Á|üuÛÑT‘·« j·T+Á‘ê+>∑+ sê»ø°j·T, Ä]úø£, |ü]bÕ\Hê, kÕe÷õø£, e´edüú\ô|’ ≈£L&Ü Áø√˙\T
74 XÊ‘êìøÏ ô|s¡>∑{≤ìøÏ mø£sê\T) düeTTÁ<ä¡rs¡ uÛÑ÷eTT\qT ‘·eTyê]øÏ eTT≥º#Ó|üŒ≥y˚T Bì Á|ü<Ûëq sêÁcÕºìï @*q ø±+Á¬>dt>±˙, n+‘·≈£îeTT+<äT {Ï&ç|æ>±˙ m|æ◊◊dæì, Ä~Û|ü‘·´+ #Ó˝≤sTTdüTÔHêïs¡T. nÁø£e÷\≈£î Ä≥+ø±\T ˝Ò≈£î+&Ü b˛©dt
<√Vü≤<ä|ü&ç+~. nq+‘·s¡+ á dü+düú 2006˝À me÷àsY m+õm|òt nH˚ ô|s¡{Ï O<˚›X¯´+. \ø£å\ ø√≥¢ $\TeCÒùd πøõ uÒdæHé ÄsTT˝Ÿ ìπøåbÕ\qT πø+Á<ä q>∑sê_Ûeè~∆ dü+düú\qT ‘·eT CÒãTdü+düú\T>± e÷s¡TÃ≈£îHêïsTT. uÛÑ÷eTT\qT j·T+Á‘ê+>±ìï Ms¡T O|üjÓ÷–+#·T≈£î+≥THêïs¡T. ¬s$q÷´ e´edüú, Oqï‘· ÁX‚DÏ
dü+düúqT ‘Ós¡ô|’øÏ ‘Ó∫Ã+~. ô|≥Tºã&ç ˝Ò<äH˚ kÕ≈£î #·÷|æ+~. á ø=‘·Ô dü+düú˝À Á|üuÛÑT‘·«+˝Àì ô|<ä›\T eTT&ÉT|ü⁄\T |ü⁄#·TÃø=ì ]*j·THé‡ dü+düúøÏ n|üŒq+>± $#·Ã\$&ç>± ‘·eTyê]øÏ ø£≥ºu…fÒº+<äT≈£î M{Ïì O|üjÓ÷–+#·T≈£î+≥THêïs¡T. n~Ûø±s¡T\T ôd’‘·+ yê] ø£qTdüqTï˝À¢ yÓT*π>˝≤ #˚düTÔHêïs¡T. n+<äT≈£î
me÷àsY dü+düú≈£î 50XÊ‘·+ yê{≤‘√ &Óe\|tyÓT+{Ÿ nÁ–yÓT+{Ÿ ≈£î<äTs¡TÃ≈£îqï≥T¢ ø£≥ºu…{≤ºs¡T. sêh Á|ü»\≈£î rÁe Á<√Vü≤+ #˚XÊs¡T. sêuÀj˚Tø±\+˝À eTq sêh sêh+˝Àì O&Ü, VüQ&Ü, ‘·T&Ü e+{Ï q>∑sê_Ûeè~∆ dü+düú\˙ï n_Ûeè~∆ ø√{≤¢~s¡÷bÕj·T\ eTT&ÉT|ü⁄\T M]øÏ eTT≥º#ÓãT‘·THêïs¡T.
|üÁ‘ê\T düèwæº+#ês¡T. uÛ≤Ø>± uÛÑ÷ neTàø±\T kÕ–+#ês¡T. y˚\ ø√≥T¢ ø√kÕÔ rs¡ÁbÕ+‘· uÛÑ÷eTT\˙ï á Áø√˙\ ø£ã+<Ûä Vü≤kÕÔ˝À¢øÏ yÓfi≤Ôj·TH˚ <ëì˝À ø±s¡´ø£˝≤bÕ\T #˚j·÷*. ø±˙ @*q yês¡T Ä ø±s¡´ø£˝≤bÕ\≈£î n&ɶ>√\T uÛÑ÷ùdø£s¡D≈£î e´‹πsø£+>± O<ä´$T+∫Hê, Á|ü‹|òüT{Ï+∫Hê
dü+bÕ~+#ês¡T. m|æ◊◊dæ‘√ #˚düT≈£îqï ˇ|üŒ+<ë\ìï+{Ïì uÒU≤‘·s¡T #˚kÕs¡T. m˝≤+{Ï ÄX¯Ãs¡´+ ˝Ò<äT. ‹˝À<äø±*|æŒ+#ês¡T. uÛÑ÷yê´bÕs¡ ø±s¡´ø£˝≤bÕ˝À¢øÏ ~+|æ ‘·eT|üã“+ Á|üuÛÑT‘·«+ b˛©düT\qT O|üjÓ÷–+∫ rÁeìs¡“¤+<Ûä+ Á|üjÓ÷–k˛Ô+~. >∑+>∑es¡+,
Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ ˇø£ÿ s¡÷bÕsTT ≈£L&Ü #Ó*¢+#·≈£î+&ÜH˚ á ‘·‘·+>∑+ n+‘ê ‘√≥|ü*¢, k˛+ù|≥ ÁbÕ+‘ê˝À¢ b˛©düT\ ø±\TŒ\qT #·÷XÊ+. ìsê›øÏåD´+>±
j·T<∏˚#·Ã>± kÕ–+#ês¡T. Ç<ä+‘ê Á|üuÛÑT‘ê«~Û|ü‘·T\ ø£qTdüqTï˝À¢H˚ »]–+~. Á|ü»\qT #·+|ü&ÜìøÏ ≈£L&Ü yÓqTø±&É&É+ ˝Ò<äT.
BìøÏ Á|ü‹|òü\+>± á dü+düú n~Ûø±s¡, Ç‘·s¡ Á|ü‹|üø£å bÕغ\ Hêj·T≈£î\≈£î ø=+‘·
uÛÑ÷$Tì eTT{º#Ó|æŒ+~. <ë+‘√ πøe\+ 14 mø£sê\‘√ ÁbÕs¡+_Û+∫q á dü+düú
>∑qT\ \÷{°˝À ø=‘·Ô n<Ûë´j·T+ ‹$Tàì ã$Tà #˚düTÔqï Áø√˙\T
|üÁ‹ø£\T, MT&çj·÷ e+{Ï s¡+>±˝À¢ ≈£L&Ü ô|≥Tºã&ÉT\T ô|{Ϻ yêdüÔyê\qT
H˚&ÉT y˚\ø√≥¢≈£î n~Û|ü‹>± e÷]+~. <˚X¯+, sêh+˝Àì Kì»dü+|ü<äô|’ Áø√˙\T ]õdüºs¡j·÷´j·T+fÒ @ kÕúsTT˝À ‹$Tàìã$Tàì #˚düTÔHêïs¡T. Á|ü»\qT ‘·|ü<√e |ü{ϺdüTÔHêïs¡T. qj·÷düs¡∞ø£s¡D
yÓ’mdt ≈£î≥T+ã+ yêHé|æø˘ dü+ã+<Ûä+ H˚&ÉT >∑T‘êÔ~Û|ü‘·´+ dü+bÕ~+#ês¡T. yê{Ïì ‘·eT >∑qT\qT ø=\¢>=&ÉT‘·THêïs√ ‘Ó\TdüTÔqï~. $<ÛëHê\qT n&ÉT>∑&ÉT>∑THê ã\|üs¡TdüTÔHêïs¡T. |ü+&ÉT>∑\T, eT‘·, kÕ+düèÿ‹ø£
eTs=ø£ Áø√˙ì |ü]o*<ë›+. ~e+>∑‘· eTTK´eT+Á‹ ≈£î≥T+ã ÄBÛq+˝Àì dü«+‘· ÄdüTÔ\T>± e÷s¡TÃ≈£î+≥THêïs¡T. Ç{°e\ >∑&ç∫q Hê\Tπ>fi¯¢˝À ˇø£ÿãfi≤fl] ÁbÕ+‘·+ ø±s¡´Áø£e÷\≈£î ô|<ä›m‘·TÔq kÕŒq‡]+>∑T\ ù|]≥ $#·Ã\ $&ç>± &ÉãT“ Ks¡TÃ
dü+|ü<ä ne÷+‘·+>± m˝≤ KeTà+ õ˝≤¢ ãj·÷´s¡+˝À @ø£+>± sê»X‚KsY¬s&ç¶ qT+&˚ 50$T*j·THé ≥qTï\ eTT&ç #˚dü÷Ô düe÷»+˝À ‘·eT |ü\T≈£îã&çì ô|+#·T≈£î+≥THêïs¡T.
ô|]–+<√ Ç|ü&ÉT #·÷<ë›+. n\T¢&çøÏ \øå± 70y˚\ mø£sê\T yÓTÆì+>¥≈£î ÇqT|ü Kì»+ nÁø£eT+>± $<˚XÊ\≈£î eTTK´+>± nÁø£eT+>± dü+bÕ~+∫q &ÉãT“‘√ H˚&ÉT sê»ø°j·÷\qT ôd’‘·+
uÛ≤s¡‹ dæyÓT+{Ÿ‡ (>∑‘·+˝À eT÷‘· πø{≤sTT+∫q yÓ’q+ ‘Ó*dæ+<˚. eTTK´+>± n+Á<Ûä, ‘·s¡*b˛sTT+~. á ÇqT|üKìC≤ìï XÊdædüTÔHêïs¡T. ø£sêí≥ø£˝À @+ »]–+<√ #·÷XÊ+. ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\‘√ Ç‘·s¡
|ü&çq s¡|òüTTsêyéT dæyÓT+{Ÿ), ø£sêí≥ø£, ˇ]kÕ‡, #Û·rÔdt|òüT&é\˝À M] <√|æ&çøÏ $XÊK d”º˝ŸbÕ¢+{ŸøÏ πø{≤sTTùdÔ 15 @fi¯fl bÕغ\ Á|üC≤ Á|ü‹ì<ÛäT\qT ø=H˚düTÔHêïs¡T. ã\|üØø£å\qT HÓ–Z+#·T≈£î+≥THêïs¡T.
»>∑‹|ü_¢πøwüHé‡ (kÕøÏå), dæ*ø±Hé n+‘˚˝Ò≈£î+&Ü b˛sTT+~. Á|üuÛÑT‘·«n+&É‘√ C≤‹ bÕ≥T O‘·Œ‹ÔøÏ O|üjÓ÷>∑|ü&˚~. j·TT|æ@-1≈£î yêeT|üøå±\T eT<ä∆‘·T O|üdü+Vü≤]+∫q|ü&ÉT Ä Á|üuÛÑT‘ê«ìï
_\¶sY‡ Áô|’y˚{Ÿ *$Tf…&é, Ç<∏ÓHê Kì»dü+|ü<äqT ø±CÒdüTÔHêïs¡T. Á|üuÛÑT‘·«+ Á|üuÛÑT‘·«+ ≈£L&Ü uÛ≤Ø>± Ä<ëj·T+ zãTfi≤|ü⁄s¡+ yÓTÆì+>¥ ÁbÕ+‘·+ |ü&çb˛≈£î+&Ü ø±bÕ&É{≤ìøÏ ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\T Ks¡Tà #˚dæq yÓ’q+ q>∑ï+>±
ÇHéÁbòÕ dü+düú\≈£î ùws¡¢ neTàø±\ πø{≤sTT+∫q uÛÑ÷eTT˝Ò ø±<äT #·T≥÷º Oqï ø√˝ÀŒ‘·Tqï~. 2009˝À ≥qTï ãj·T≥|ü&ç+~.
eTTdüT>∑T˝À e÷´Á{Ïø˘‡ n~ÛH˚‘· uÛÑ÷eTT\qT ôd’‘·+ ÄÁø£$T+∫ nÁø£eT+>± ÇqT|ü ÇqT|üKìC≤ìï s¡÷.6750 #=|üq neTTàø=ì d”º˝ŸbÕ¢+{Ÿ≈£î e÷Á‘·+ ÇqT|ü Kì» >∑qT\T mìïø£\ dü+<äs¡“¤+˝À $$<Ûä sê»ø°j·T bÕغ\≈£î y˚\ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\T
ìeTà>∑&ɶ Á|ükÕ<é uÛ≤Ø>± KìC≤ìï $<˚XÊ\≈£î neTTà≈£î+≥THêïs¡T. y˚\ø√≥T¢ Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ πøe\+ s¡÷.200\T e÷Á‘·y˚T Á|üuÛÑT‘·«+ πø{≤sTT+≥+ ˝Ò<äT. >∑qT\T <˚X¯dü+|ü<ä. |òü+&é s¡÷|ü+˝À ÇdüTÔHêïs¡T. Ç|ü&˚yÓ÷ yêπs $$<Ûäsê»ø°j·T bÕغ\
eTT&ÉT|ü⁄\T eTT≥º#ÓbÕŒs¡T. ˝≤uÛ≤\T dü+bÕ~düTÔHêïs¡T. zãT˝≤|ü⁄s¡+, ãfi≤fl] sêj·T©ºs¡÷|ü+˝À #Ó*¢+#ês¡T. Çø£ d”º˝Ÿ ø£+ô|˙\T q÷{≤|ü~ø√≥¢ eT+~ Á|ü»\ ÄdæÔ. Bìì Á|ü»\ Hêj·T≈£î\T>± #Ó˝≤eTDÏ ne⁄‘·÷ mìïø£˝À¢ b˛{°#˚düTÔHêïs¡T. m+.|æ, myÓTà˝Ò´
Ç+<äT≈£î ã<äT\T>±, áj·Tq yÓ’mdt »>∑Hé ìeTà>∑&ɶ Á|ükÕ<é Øõj·Tq¢˝À >±*k˛<äs¡T\ nÁø£eT ‘·e«ø±\qT ô|≥ºø£eTT+<˚ ÇqT|ü Kì» >∑qT\qT Á|üuÛÑT‘·«+ Á|üjÓ÷»HêìøÏ O|üjÓ÷–+#ê*‡q bÕ\ø£bÕغ ‘·q kÕúHê\≈£î e+<ä\ø√≥T¢ Ks¡TÃ#˚düTÔHêïs¡T. mìïø£\ |òü*‘ê\qT ‘·eT≈£î
uÛ≤>∑kÕ«$T>± Oqï yêHé|æø˘ ø£+ô|˙øÏ ìC≤+|ü≥ï+, z&Éπse⁄ ÁbÕ+‘· eTq+ #·÷dü÷ÔH˚ OHêï+. ‘·eT nqTj·÷j·TT\πø πø{≤sTTdüTÔqï~. Ç+ø± nqTj·÷j·TT\≈£î, ã+<ÛäTe⁄\≈£î, nqT≈£L\+>± e÷s¡TÃ≈£î+≥THêïs¡T. H˚&ÉT á Áø√˙\H˚ >=|üŒ bÕ]ÁXÊ$Tø£,
düeTTÁ<ärsêìï yÓ’mdt düsêÿsY n|üŒ–+∫+~. 15y˚\ mø£sê\ uÛÑ÷$Tì Áø√˙\qT ÇqT|ü Kì» >∑qT\T ìsêàD+ ÁbÕs¡+uÛÑ+ ø±ì ÁãVü≤àD° d”º˝ŸbÕ¢+{ŸøÏ ≈£î≥T+ãdüuÛÑT´\≈£î ìdæ‡>∑TZ>± ø£≥ºu…&ÉT‘√+~. Ç<˚ yêDÏ»´, ø±s=Œπs{Ÿ j·T»e÷qT\T>±, ì»yÓTÆq Á|üC≤Á|ü‹ì<ÛäT\T>±,
<Ûësê<ä‘·Ô+ #˚dæ+~. ˇ+>√\T $e÷HêÁXÊj·T ìsêàD≤ìï ≈£L&Ü áj·Tqπø dü«\Œø±\+˝ÀH˚ y˚\ø√≥T¢≈£î |ü&É>∑˝…‘˚Ô˝≤ e÷Á‘·+ Ä|òüTy˚T|òü÷\MT<ä >∑qT\T πø{≤sTT+#ês¡T. Áø£eT+˝À \÷{° #˚ùdÔ eTs√ 20 @fi¯fl˝À <˚X¯+˝À Ä<äs¡Ù|ü⁄s¡TwüT\T>±, eTT+<äT|”sƒêq Á|ü»\eTT+<äT ô|≥Tºã&ç<ëØ $<Ûëq+
ø£≥ºu…{Ϻ+~. n+‘˚ø±ø£ uÛ≤s¡‹ dæyÓT+{Ÿ ø£+ô|˙øÏ Ä|òüTy˚T|òü÷\ MT<ä 2037 #˚düTÔHêïsTT. ˇø£ ãfi≤¢]˝ÀH˚ 64 ôV≤*ø±|òüºs¡T¢ Çs¡yÓ’j˚Tfi¯¢ ÁøÏ‘·y˚T O‘·Œ‹Ô ÁbÕs¡+_Û+∫q $XÊK ÇqT|ü Kì»y˚T ø£qTeTs¡T>∑e⁄‘·T+~. ì\u…&ÉT‘√+~.

Ä]úø£ dü+düÿs¡D\ ne÷qMj·T eTTK+


ø=+&É÷] Ms¡j·T´ n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ ‘˚e≥+ e+{Ï #√≥¢ e÷Á‘·+ Á|üuÛÑT‘·«+ HêeTe÷Á‘·|ü⁄ ÄdüøÏÔì @yÓ÷ ‘Ó*j·T<äT >±˙ <˚X¯yê´|üÔ+>± ˇπødüeTj·T+˝À ù|<ä\+<ä]ø° ÄVü‰s¡<ÛëHê´\T
≈£L&Ü Á|ü<ä]Ù+#·≥+ ˝Ò<äT. 1991`96 eT<Ûä´ <˚X¯ Ä]úø£ eT+Á‹>± ñqï #˚s¡Ã≥+ kÕ<Ûä´+ø±<äì ‘˚˝ÒÃXÊs¡T. ø£qTø£ ÄVü‰s¡uÛÑÁ<ä‘· Vü≤≈£îÿ #·{≤ºìï
Á|üuÛÑT‘ê«\T s¡÷bı+~+∫, neT\T #˚ùd $<ÛëHê\ìï+{Ïø° Á|üC≤ dü+πøåeTy˚T eTH√àVü≤Hédæ+>¥ 95 qT+&ç e÷qMj·T eTTK+‘√ ≈£L&çq Ä]úø£ dü+düÿs¡D\T nqï C≤rj·TÁ>±MTD ñbÕ~Û Vü‰MT #·≥º+ ‘·s¡Vü‰˝À <äX¯\ yêØ>± neT\T #˚j·÷\ì,
ÁbÕ‹|ü~ø£ nqï uÛ≤eq ñ+&˚~. dü+πøåeT sê»´+˝À á uÛ≤eq eT]+‘· ôV≤#·TÃ. #·s¡ÃqT eTT+<äT≈£î ‘Ó#êÃs¡T. n≥Te+{Ï e´øÏÔ H˚&ÉT yêdüÔeyÓTÆq, dü+düÿs¡D\ eTT+<äT>± ø£&ÉTù|<ä\‘√ ì+&çq 150 õ˝≤¢˝À¢ á #·{≤ºìï Á|üjÓ÷>±‘·àø£+>±
ø±˙ m|òtdæ◊ >√<ëeTT˝À¢ eTTøÏÿb˛‘·Tqï ÄVü‰s¡ <ÛëHê´\qT ù|<ä\≈£î |ü+#˚ ne÷qMj·T eTTU≤ìï Ç+‘· ‘˚*ø£>± ã≥ºãj·T\T #˚kÕÔs¡ì me«s¡÷ neT\T #˚j·÷\ì dü\Vü‰ Ç#êÃs¡T. ãVüQXÊ Á|ü<Ûëì á dü\Vü‰ qT+∫ dü÷Œ]Ô
$wüj·TyÓTÆ Á|ü<ÛëqeT+Á‹ #˚dæq Á|üø£≥q, n+‘·≈£î eTT+<äT bÕs¡¢yÓT+{Ÿ˝À }Væ≤+#·˝Ò<äT. bı+<ëπsyÓ÷.. 37.7XÊ‘·+>± ñ+&ç, <˚X¯yê´|üÔ+>± $düÔ]+∫q ù|<ä\≈£î
e´ekÕj·TXÊK eT+Á‹ X¯s¡<é |üyêsY #˚dæq Á|üø£≥q\T á uÛ≤eq\qT Á|üXÊïs¡úø£+ Á|ü<ÛëqeT+Á‹ Á|üø£{q˝À ¬s+&ÉT n+XÊ\T ñHêïsTT. yÓTT<ä{Ï~ ñ∫‘·+>± m˝≤ düs¡|òüsê #˚j·÷\ì ãVæ≤s¡+>∑+>± Á|ü•ï+#ês¡T. Ç+<äT˝À eTs√
#˚düTÔHêïsTT. 2001 qT+&ç düTÁ|”+ ø√s¡Tº ÄVü‰s¡ uÛÑÁ<ä‘· Vü≤≈£îÿ >∑T]+∫ nH˚ø£ $<Ûëqìs¡íj·÷\ $wüj·T+˝À düTÁ|”+ ø√s¡Tº CÀø£´+ nedüs¡+ ˝Ò<äT nqï~. ¬s+&√ Á|üX¯ï ≈£L&Ü ñ+~. ndü\T ñ∫‘·+>±H˚ düs¡|òüsê #˚j·T˝Òq|ü⁄&ÉT ì»+>± #·≥º+
dü+<äsꓤ˝À¢ CÀø£´+ #˚düT≈£îHêï Á|üuÛÑT‘ê«\≈£î #·\q+ ˝Òø£b˛sTT+~. ∫es¡≈£î ø√πsº n+X¯+ <˚X¯+˝À 37.7 XÊ‘·+>± ñqï ù|<ä\≈£î ñ∫‘·+>± düs¡|òüsê #˚j·T≥+ m˝≤ <ë«sê e÷Á‘·+ m˝≤ düs¡|òüsê »s¡T>∑T‘·T+~ nqï~ Ä Á|üX¯ï. n+fÒ #Ó’Hê
Á|ü‘·´ø£å+>± ø£$Twüqs¡¢qT ìj·T$T+∫, |ü]dæú‹ì n<Ûä´j·Tq+ #˚sTT+∫ ìy˚~ø£ kÕ<Ûä´eTe⁄‘·T+~ nqï~. BìøÏ nqTã+<Ûä+>± Á|ü<ÛëqeT+Á‹ eTT+<äT≈£î ‘Ó∫Ãq dü]Vü≤<äT›˝À¢ Væ≤eT–] •Ksê\ô|’ ñqï ˝ÒVt≤, ‘·yê+>¥, Væ≤+<ä÷eTVü‰düeTTÁ<ä+˝À
‘Ó|æŒ+#·Tø=+{À+~. Bqs¡ú+ Á|üuÛÑT‘·«+ n+‘· #êe #·∫Ãb˛sTT ñ+<äì ø±<äT. eTs√ #·s¡Ã >√<ëeTT˝À¢ì ÄVü‰s¡<ÛëHê´\T düTÁ|”+ø√s¡Tº Ä<˚XÊ\ y˚Ts¡≈£î ñ∫‘·+>± Ç$T&çb˛sTTq \ø£åBe⁄\≈£î z{Ï+>¥ düeTj·T+˝À mìïø£\ dæã“+~ πøåeT+>±
nedüs¡yÓTÆq nìï #√{≤¢, n+fÒ e÷¬sÿ{Ÿ≈£î nedüs¡yÓTÆq nìï#√{≤¢ Á|üuÛÑT‘·«+ |ü+∫ ô|&ç‘˚ Ç~ ¬s’‘ê+>±ìøÏ Ç#˚à eT<䛑·T <Ûäs¡ô|’ Á|üuÛ≤e+ #·÷|ü⁄‘·T+<äqï~. #˚s¡Tø√>∑*>±s¡T. >±˙ á ÁbÕ+‘ê\≈£î ÄVü‰s¡<ÛëHê´\T e÷Á‘·+ #˚s¡Tø√˝Òeqï~
ÁøÏj·÷o\ø£+>±H˚ |üì #˚k˛Ô+~. ñB›|üq |ü<∏äø±\T, ø±s=Œπs≥¢≈£î Hê\T>∑T \ø£å\ ãVüQXÊ <˚X¯yê´|üÔ+>± $düÔ]+∫ ñqï ù|<ä\≈£î ÄVü‰s¡<ÛëHê´\T ñ∫‘·+>± Á|ü<Ûëì Á|üø£≥q kÕsê+X¯+. Ç~ ì»e÷ ? ˇø£y˚fi¯ ì»yÓTÆ‘˚ kÕ«‘·+Á‘ê´q+‘·s¡+
ø√≥¢≈£îô|’>± |üqTï sêsTTr\T, m>∑TeT‹ Áb˛‘ê‡Vü≤ø±\T, ø±]àø£ dü+düÿs¡D\T, n+<ä#˚j·T≥+ m˝≤ nqï~ Á|ü<Ûëì Á|üX¯ï nsTT O+&=#·TÃ. k˛ìj·÷ >±+BÛ Äs¡Tqïs¡ <äXÊu≤›\ ‘·sê«‘· á |ü]dæú‹ì ø£*Œ+∫q H˚s¡+ me]~ ? á Á|üX¯ï
C
nyÓT]ø±‘√ nDTÇ+<Ûäq ˇ|üŒ+<ä+ e+{Ï $wüj·÷˝À¢ Á|üuÛÑT‘·«+ ÁøÏj·÷o\‘· H˚‘·è‘·«+˝Àì C≤rj·T dü\Vü‰eT+&É* á eT<Û˚´ düe÷y˚X¯yÓTÆ ù|<ä\+<ä]ø° y˚j·T≥+ Á|ü»\ ‘·|ü⁄Œ ø±uÀ<äT. dü\Vü‰ eT+&É* dü÷#·q nqTkÕs¡+ <äX¯\yêØ>±
M
düŒwüº+>±H˚ ø£ì|æk˛Ô+~. e÷¬sÿ{Ÿ dü÷Á‘ê\ neT\T kÕ<Ûä´+ ø±ì Á|üC≤|ü+|æD° ÄVü‰s¡<ÛëHê´\T n+<ä#˚j·T≥+ m˝≤ nqï n+X¯+ #·T≥÷º uÛ≤Ø ø£düs¡‘·TÔ neT\T ÁbÕs¡+_ÛùdÔ á düs¡|òüsê\T n+<äT≈£îH˚ es¡≈£L Äø£*ì yêsTT<ë y˚j·T≥+
e´edüú, ÄVü‰s¡ <ÛëHê´\ ùdø£s¡D, Á|ü»\≈£î, |æ\¢\≈£î bÂwæºø±Vü‰s¡+
Y
ìs¡«Væ≤+∫+~. nø£ÿ&ÉTqï y˚T<Ûëe⁄\T @ Á|üe÷D≤\T |ü]>∑Dq˝ÀøÏ rdüT≈£îHêïs√ m˝≤>√ dü<äs¡T y˚T<Ûëe⁄˝Ò XË\$ùdÔ u≤>∑T+≥T+~.
ñ∫‘·+>± ÄVü‰s¡ <ÛëHê´\T düs¡|òüsê #˚ùdÔ ¬s’‘·+>±ìøÏ Ç#˚à eT<䛑·T <Ûäs¡ô|’
1991`96 eT<Ûä´ <˚X¯ Ä]úø£ eT+Á‹>± ñqï eTH√àVü≤Hédæ+>¥ e÷qMj·T eTTK+‘√ ≈£L&çq Ä]úø£ dü+düÿs¡D\T nqï #·s¡ÃqT eTT+<äT≈£î ‘Ó#êÃs¡T. <ëì Á|üuÛ≤e+ ñ+≥T+<äqï e÷J Ä]úø£y˚‘·Ô>±] ˝≤õ≈£îÿqT |ü]o*<ë›+. Ä K
n≥Te+{Ï e´øÏÔ H˚&ÉT yêdüÔeyÓTÆq, dü+düÿs¡D\ ne÷qMj·T eTTU≤ìï Ç+‘· ‘˚*ø£>± ã≥ºãj·T\T #˚kÕÔs¡ì me«s¡÷ }Væ≤+#·˝Ò<äT. $wüj·T+˝ÀøÏ yÓfi¯¢uÀj˚T eTT+<äT ‘·ø£åD düeTdü´ >∑T]+∫ ˇø£ $wüj·T+  10˝À
10 ABCD k˛eTyês¡+ 13-09-2010

ø£èwüí|ü≥ï+ j·TTm+|æ|æ |æ|æm |æ‘·˝≤≥ø£+


m+ y˚DT>√bÕ\sêe⁄ n+^ø£è‘· e÷s¡TŒ\‘√ eTT+<˚ nìï |üøå±\T dü+‘·ø±\T #˚j·÷* n+<äTe\¢, @&Ü~øÏ 26630 $T.j·T÷. \_Û+#˚≥≥Tº #·÷ùd+<äT≈£î Ä<Ûë]‘· #ÛêØ®\T, nHéôw&É÷´˝Ÿ¶ Ç+≥sY#Û˚+CŸ ìã+<Ûäq\≈£î
ø√düº˝Ÿ dü+düú j·T÷ì≥¢ ôd’EqT 660 yÓT.yê.>± e÷]à Äs¡T kÕeTs¡ú´+ \uÛÑ´‘·qT 81.7 XÊ‘·+>± Á|üø£{ÏùdÔH˚ ìj·Te÷\ nqT>∑TD+>± ÇkÕÔeTì j·TTm+|æ|æ #˚dæq ‘êC≤ Á|ü‹bÕ<äq≈£î
ø£èwüí|ü≥ï+˝À ø√düº˝Ÿ Ä+Á<Ûë |üesY *$Tf…&é HÓ\ø=\TŒ‘·Tqï j·T÷ì≥T¢ @sêŒ≥T #˚kÕÔeTì Á|ü‹bÕ~+∫+~. Bì e\¢ ø±+Á{≤≈£îº Á|üø±s¡+ 80 XÊ‘·+ \uÛÑ´‘·≈£î dæús¡ #ÛêØ®\qT #Ó*¢+#ê\ì nqTã+<Ûä ø£$TwüHé ÄyÓ÷<ä+ ‘Ó*|æ+~. <ëìì bÕ{Ï+#·ø£b˛‘˚ @$T
nÁ˝≤º yÓT>± $<äT´‘Y ÁbÕC…≈£îº (j·TTm+|æ|æ) kÕeTsêú´ìï, $<äT´‘Y #˚dæq kÕeTs¡ú´+ 80 yÓT.yê. y˚Ts¡≈£î ‘·–Z 3720 yÓT.yê. |æ|æm˝À bı+<äT|üsêÃ\ì n$ ø√sêsTT. n<˚$<Ûä+>± #˚j·÷\H˚ n+XÊìï ≈£L&Ü ø£$TwüHé |ü{Ϻ+#·Tø√˝Ò<äì |ü+|æD°
ø=qT>√\T ˇ|üŒ+<ëìï (|æ|æm) e÷s¡Ã≥+˝À Ä $<äT´‘·TÔqT ne⁄‘·T+~. nsTTHê, 3800 yÓT.yê. kÕeTs¡ú´+‘√ O‘·Œ‹Ô Áb˛‘ê‡Vü≤ø±\≈£î ns¡Ω‘· ø√dü+ |æm˝Ÿm|òtqT 85 XÊ‘·+ qT+&ç ø£+ô|˙\T $e]+#êsTT. eTTK´+>± n˝≤ »]π>≥≥T¢ #·÷ùd 97 XÊ‘·+ O|ü⁄Œ˙fi‚¢
ø=qT>√\T #˚ùd Hê\T>∑T sêÁcÕº\ $<äT´‘Y |ü+|æD° ø£+ô|˙\T yê{Ï #˚ùd≥+‘· $<äT´‘·TÔqT düs¡|òüsê #˚kÕÔeTì ø√düº˝Ÿ dü+düú Vü‰MT 86.67 XÊ‘êìøÏ ô|+#ê\ì, 76.67 XÊ‘·+ ø£Hêï ‘·≈£îÿe j·T+Á‘ê+>∑+ @MT ˝Ò<äT. j·TTm+|æ|æ ‘=\T‘· n+^ø£]+∫q
Á|üuÛÑT‘ê«\ Ä<˚XÊ\ y˚Ts¡≈£î e´eVü≤]+∫q rs¡T, <ëìøÏ Ç∫Ãq <äècÕº´, dæús¡ #ÛêØ®\ #Ó*¢+|ü⁄≈£î bÕ¢+{Ÿ ˝À&é bòÕ´ø£ºsY |æm˝Ÿm|òt kÕeTsêú´ìï O‘·Œ‹Ô ì$T‘·Ô+ Á|üø£{ÏùdÔ »]e÷Hê\T 3800 yÓT.yê. ø±+Á{≤≈£îº #˚dæq kÕeTsêú´ìøÏ düe÷qyÓTÆq Á|ü|ü+#· yÓTT‘·Ô+ »˝≤˝À¢ düeTTÁ<ä, \eD
dü+ã+~Û+∫q |æ{ÏwüHé˝À πø+Á<ä $<äT´‘Y ìj·T+Á‘·D ø£$TwüHé kÕúsTTì, Áb˛‘ê‡Vü≤ø±\T, »]e÷Hê\qT ‹]– ˝…ø£ÿ>∑{Ϻ |æ|æm˝Àì #Ó*¢+#ê\ì bı+<äT|üsêÃ\ì |ü+|æD° ø£+ô|˙\T ø√sêsTT. n˝≤ $<äT´‘YqT |”ø˘ düeTj·÷\˝À ø£˙dü+ mì$T~ >∑+≥\ bÕ≥T »˝≤\T (O|ü⁄Œ˙fi¯ó¢) 97 XÊ‘·+ y˚Ts¡ OHêïsTT.
(dæÇÄsYdæ) O‘·Ôs¡T« Ç∫Ãq nqT∫‘· rs¡T |ü+|æD° ø£+ô|˙\qT dü+ã+~Û‘· ìã+<Ûäq\T neT\j˚T´ $<Ûä+>± ‘·>∑T O‘·Ôs¡T«\T #˚kÕÔeTì &Óe\|üsY ‘·q ‘=* |æ{ÏwüHé˝À ù|s=ÿq>±, <ëìì düs¡|òüsê #˚j·T≥+˝À $|òü\yÓTÆπ‘, dæús¡ #ÛêØ®\qT |üP]Ô>± bı+<˚ Ç$ e÷q yê[øÏ ìs¡T|üjÓ÷>∑+. ø±>±
Çs¡ø±≥+˝ÀøÏ HÓ{≤ºsTT. $<äT´‘Y $ìjÓ÷>∑<ës¡T\ Á|üjÓ÷»Hê\qT Çyê«\ì |ü+|æD° ø£+ô|˙\T dæÇÄsYdæì ø√sêsTT. ø√düº˝Ÿ dü+düú ìsê∆]+#ê\ì $#ês¡D dü+<äs¡“¤+>± ù|s=ÿqï dæÇÄsYdæ ‘·s¡Tyê‘· Vü≤≈£îÿ <ëìøÏ O+&É<äì »]e÷Hê ìã+<ÛäqqT bı+<äT|üsêÃ\ì Á|ü|ü+#· yÓTT‘·Ô+ »˝≤˝À¢ eT+#·T
<Óã“rdüTÔHêïsTT. Áô|’y˚≥T $<äT´‘Y ÁbÕC…≈£îº\‘√ |æ|æm\T #˚düT≈£îqï Á|ü‹bÕ~+#˚ dües¡D\T dü¬s’qyê ø±<ë nì |ü]o*+#˚ ùd«#·Ã¤qT <ëìô|’ ‘·q ‘·T~ O‘·Ôs¡T«˝À yÓq≈£îÿ b˛sTT+~. |ü+|æD° ø£+ô|˙\T ø√sêsTT. ‘·eT Á|üjÓ÷»Hê\qT ø±bÕ&˚+<äT≈£î ÁbÕ+‘ê˝À¢q÷, <Ûäèyê˝À¢q÷ Oqï ˙{Ï XÊ‘·+
e´eVü‰sê\T ‘Ó∫Ãô|&ÉT‘·Tqï ‘·+{≤\T, Bs¡Èø±\+>± ‘·eT≈£î O+#·T≈£îì, ø£$TwüHé O‘·Ôs¡T« Ä<Ûës¡+>± düeTT∫‘· ø£$TwüHé <ä«+<ä« Á|üe÷D≤\T ø√düº˝Ÿ dü+düú _&é˝À ù|s=ÿqï $<Ûä+>± 3800 yÓT.yê. kÕeTs¡ú´+ πøe\+ ¬s+&ÉT XÊ‘·+ e÷Á‘·y˚T. nsTT‘˚
ø=qkÕ>∑T‘·Tqï $yê<ë\ nqTuÛÑe+ O+&ç ≈£L&Ü sêh Á|üuÛÑT‘·«+, dües¡D\qT Ä düeTj·T+˝À bı+<äT|üs¡TkÕÔeTì |ü+|æD° ÁbÕC…≈£îº j·T÷ì≥¢ ôd’EqT ‘·s¡Tyê‘· e÷s¡Ã≥+ _&é wüs¡‘·T\ e÷s¡TŒ ˝Ò≈£î+&Ü O+&˚+<äT≈£î (j·T÷ì≥¢ ôd’EqT e÷]ÃHê) Ç+<äT˝À ˇø£ÿXÊ‘·+ ˙s¡T e÷qyê[
Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ $<äT´‘Y düeTq«j·T ø£$T{° ø£èwüí|ü≥ï+ j·TTm+|æ|æ ø£+ô|˙\T $e]+#êsTT. ø√düº˝Ÿ dü+düú #˚ùd j·T÷ì≥¢ e÷s¡TŒ e\¢ O\¢+|òüTq øÏ+<ä≈£î edüTÔ+~. nsTT‘˚, |æ|æm˝À uÛ≤>∑kÕ«eTT˝…’q ÁbÕC…≈£îºqT ÁbÕs¡+_Û+#˚ düeTj·T+˝À ø±+Á{≤≈£îº #˚dæq kÕeTs¡ú´+ $ìjÓ÷>±ìøÏ O|üjÓ÷>∑|ü&É+ $X‚wü+.
e´eVü‰s¡+˝À ˝Òì düeTdü´\qT ø=‘·Ô>± ø=ì‘Ó#·TÃ≈£îH˚ $<Ûä+>± ‘·eT≈£î düs¡|òüsê #˚j·÷*‡q $<äT´‘Y ‘·>∑Z≈£î+&Ü, ‘·eT nìï |üøå±\T á e÷s¡TŒ≈£î n+^ø£]+#êsTT. nsTTHê, ‘·q 95 XÊ‘·+ ã<äT\T 97 XÊ‘·+>±, bÕ¢+≥TqT ‹]– |üØø£å #˚ùdÔ $H√<ä, e÷<ä´eT $|üDÏ˝À #Ó’Hê eTT+<ä»
e´eVü≤]+#êsTT. ]\j·THé‡ mqØ® *$Tf…&é≈£î #Ó+~q ô|’ dü+düú Á|üjÓ÷»Hê\ |ü]s¡ø£åD≈£î |æ|æm˝À #˚j·÷*‡q e÷s¡TŒ\qT, O‘·Ôs¡T«˝À á e÷s¡TŒ≈£î ÄyÓ÷<ä+ ‘Ó*|æq dæÇÄsYdæ |æ|æm˝À O+&Ü*‡q kÕeTsêú´ìï 92 XÊ‘·+ ã<äT\T 94 XÊ‘·+>± |æ|æm˝À
ø√]q $<Ûä+>± ÁbÕC…≈£îº kÕeTs¡ú´+˝À e÷s¡TŒ\≈£î n+^ø£]+∫q ‘˚&Ü\qT ˝…ø£ÿ>∑{Ϻ, dües¡D\qT s¡÷bı+~+∫, yê{Ïô|’ ø√düº˝Ÿ uÛ≤>∑kÕ«eTT˝…’q nìï |üøå±\T n+^ø£]+∫q Ç‘·s¡ e÷s¡TŒ\T _&é e÷sêÃ\ì |ü+|æD° ø£+ô|˙\T ø√sêsTT. ø√düº˝Ÿ dü+düú Ç~es¡≈£î $H√<ä+, e÷<ä´eT
e´eVü‰s¡+˝À Ç∫Ã|ü⁄#·TÃ≈£îH˚ <Û√s¡DÏ˝À nedüs¡yÓTÆq e÷s¡TŒ\≈£î dü+düú, ‘êeTT dü+‘·ø±\T #˚dæ dæÇÄsYdæ ÄyÓ÷<ä+ ø√πs |ü<ä∆‹ì wüs¡‘·T\qT O\¢+|òæTdüTÔHêïj·TH˚ kÕ≈£î‘√ yê{ÏøÏ ÄyÓ÷<ëìï ø£$TwüHé˝À <ëK\T #˚dæq |æ{ÏwüHé˝À |üP]Ô dæús¡ #ÛêØ®\qT (m+≥sY f…ÆHéyÓT+{Ÿ
eTT+<äT>±H˚ Áô|’y˚≥T &Óe\|üsYqT ˇ|æŒ+∫, |æ|æm dües¡D\ô|’ Hê\T>∑T sêÁcÕº\ |ü+|æD° ø£+ô|˙\T bÕ{Ï+#ê*‡+~. |æ|æm\ ‹s¡düÿ]+∫+~. Ä $<Ûä+>±, <˚ìHÓ’‘˚ ìsê∆]+#ê\ì ‘êqT bı+<˚+<äT≈£î ‘=\T‘· ø±+Á{≤≈£îº #˚dæq kÕeTs¡ú´+‘√ düe÷qyÓTÆq n+&é MT&çj·÷)
>±ì, nqTã+<Ûä |æ|æmô|’ >±ì dü+‘·ø±\T #˚sTT+∫, yê{ÏøÏ dües¡D\≈£î e÷eT÷\T>± bÕ{ÏdüTÔqï |ü<ä∆‹ n<˚. Ä |ü<ä∆‹H˚ $#ês¡D dü+<äs¡“¤+>± Ä<˚•+∫+<√, <ëìπø ÄyÓ÷<ëìï $<äT´‘·TÔqT düs¡|òüsê #˚j·÷*‡q <ëì u≤<Ûä´‘·≈£î dü+ã+~Û+∫q $|üDÏ uÛ≤s¡‘Y˝À 14
dæÇÄsYdæ ÄyÓ÷<ëìï ø√πs |ü<ä∆‹ì nqTdü]+#·ø£ b˛e≥+ |ü+|æD° bÕ{Ï+#ê*‡q nedüs¡+ sêh Á|üuÛÑT‘ê«\≈£î, |ü+|æD° ø£+ô|˙\≈£î ‹s¡düÿ]dü÷Ô dæÇÄsYdæ <ä«+<ä« Á|üe÷D≤\qT bÕ{Ï+∫+~. ô|’>±, ìã+<Ûäq\qT nqTã+<Ûä ˇ|üŒ+<ä+˝À Á|ü‹bÕ~+∫+~. nsTT‘˚, _*j·THé &Ü\s¡T¢
ø£+ô|˙\qT Çs¡ø±≥+˝ÀøÏ HÓ{Ϻ+~. ∫es¡≈£î |æ|æm˝À e÷s¡TŒ\T ‘Ó*j·T<äì uÛ≤$+#·{≤ìøÏ ÄkÕÿs¡+ ˝Ò<äT. &Óe\|üsY ‘=\T‘· |æ{ÏwüHé˝À n+^ø£]+∫q <ëìøÏ _Ûqï+>± ø£$TwüHé Ç∫Ãq O‘·Ôs¡T«˝À n˝≤+{Ï u≤<Ûä´‘·qT ‘·eTô|’ yÓ÷|ü˝Ò<äì O+&É>±..75.8
#˚j·÷\ì ø√s¡T‘·÷ dæÇÄsYdæ O‘·Ôs¡T«ô|’ |ü+|æD° ø£+ô|˙\T ]eP´ ‘·q ìπs›X¯+ô|’ ‘êH˚ yÓq≈£îÿb˛sTTq dæÇÄsYdæ |ü+|æD° ø£+ô|˙\ Á|üjÓ÷»Hê\qT <Óã“rùd Á|ü‹bÕ<äqqT ù|s=ÿ+≥÷ ø√düº˝Ÿ dü+düú Ç|ü⁄Œ&ÉT Á|ü‹bÕ~‘· nqTã+<Ûä _*j·THé &Ü\s¡¢‘√
|æ{ÏwüHéqT <ëK\T #˚j·÷*‡ e∫Ã+~. á e´eVü‰s¡+˝À ã&Ü ø√düº˝Ÿ dü+düú ÁbÕ<∏ä$Tø£ yê<äq\ ‘·s¡Tyê‘·, e÷]q j·T÷ì≥¢ ‘·s¡Tyê‘· düeT]Œ+#·>±, dæÇÄsYdæ <ëìøÏ ÄyÓ÷<ä+ ‘Ó*|æ+~. á s¡+>∑+˝À #Ó’Hê
ˇ|üŒ+<ëìï n˝≤+{Ï u≤<Ûä´‘· ˝Ò≈£î+&Ü düeT]Œ+∫+<äì |ü+|æD° <ä ÷ dü T ≈£ î b˛‘√+~.
Áô|’y˚≥T ø±s=Œπs{Ÿ dü+düú ‘·s¡|ü⁄q πø+Á<ä kÕúsTT qT+&ç ˇ‹Ôfi¯ó¢ ôd’E <äècÕº´ ø±+Á{≤≈£îº #˚dæq kÕeTs¡ú´+ 3800 yÓT.yê. \uÛÑ´‘·qT, &Óe\|üsY #˚dæq á ‘êC≤ Á|ü‹bÕ<äq≈£î e´‹πsø£+>± |ü+|æD° ø£+ô|˙\T ‘Ó*bÕsTT. ø√düº˝Ÿ dü+düú Á|ü‹bÕ~+∫q nqTã+<Ûä á s¡+>∑+˝À ˝≤{ÏHé
|üì#˚XÊj·Tì $<äT´‘Y s¡+>∑ esêZ\˝À Á|ü#ês¡+˝À O+~. <ëìøÏ düe÷qyÓTÆq $<äT´‘·TÔqT ìs¡+‘·sêj·T+>± düs¡|òüsê ø£+ô|˙\T yê<äq\T #˚dæ, ‘=\T‘· ≈£î~]q n+^ø±s¡+ Á|üø±s¡y˚T |æ|æmqT n+^ø£]ùdÔ, ‘·eT, Á|üC≤ Á|üjÓ÷»HêìøÏ Vü‰ìø£s¡eTì nyÓT]ø± yÓTT‘·Ô+ $|üDÏ‘√ #Ó’Hê $H√<ä
wüs¡‘·T\≈£î ˝Àã&˚ e÷s¡TŒ≈£î n+^ø±s¡+ #˚kÕÔeTì ìsê∆]+#ê\ì dæÇÄsYdæ >∑‘· pHé 10q qyÓ÷<äT nìï |üøå±\ Á|üjÓ÷»Hê\qT ø±bÕ&˚ $<Ûä+>± nìï n+^ø£è‘· |ü+|æD° ø£+ô|˙\T düŒwüº+ #˚XÊsTT. n+fÒ, ø√düº˝Ÿ dü+düú‘√ düVü‰ e÷<ä´eT $|üDÏ düe÷q+>± n+fÒ 1:1
Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ≈£î 40 XÊ‘·+, ø£sêí≥ø£, ‘·$Tfi¯Hê&ÉT, #˚dæ+~. n<˚$<Ûä+>±, á e÷s¡TŒ <äècÕº´ |æ|æm˝À #˚j·÷*‡q e÷s¡TŒ\≈£î ÄyÓ÷<ä+ ‘Ó\bÕ\ì |ü+|æD° ø£+ô|˙\T yê~+∫ nìï |üøå±\T ‘=\T‘· n+^ø£·]+∫q <ëìøÏ _Ûqï+>± |ü+|æD° ìwüŒ‹Ô>± O+&É≥+ eTs√ $X‚wü+.
eTVü‰sêh\≈£î 20 XÊ‘·+ #=|ü⁄Œq $<äT´‘Y düs¡|òüsê #˚ùd+<äT≈£î nedüs¡yÓTÆq dües¡D\qT ìsê∆]+#ê\ì ù|s=ÿ+~. <ëìøÏ O+&Ü*‡+~. ÁbÕC…≈£îº j·T÷ì≥¢ ôd’E e÷s¡TŒ≈£î ‘·eT n+^ø±s¡+ ø£+ô|˙\, Á|üC≤ Á|üjÓ÷»HêìøÏ e´‹πsø£+>± Ä dü+düú #˚dæq ‘êC≤
800 yÓT.yê. #=|ü⁄Œq kÕeTs¡ú´+ >∑\ nsTT<äT j·T÷ì≥¢qT _Ûqï+>±, 3800 yÓT.yê. kÕeTs¡ú´+‘√ O‘·Œ‹Ô #˚ùd |ü]e÷D+‘√ Ç‘·s¡ n+^ø£è‘· e÷s¡TŒ\≈£î ˝Àã&ç O+<äì, n˝≤ ÄyÓ÷<ä+ Á|ü‹bÕ<äq≈£î ‘·q ‘=* ìπs›XÊìøÏ $s¡T<ä∆+>± ø£$TwüHé ‘·q 15.8 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ y˚Ts¡ ø£‹Ô]+|ü⁄\T
HÓ\ø=*Œ, 3800 yÓT.yê. ø±+Á{≤≈£îº #˚dæq kÕeTsêú´ìï düs¡|òüsê düe÷q+>± $<äT´‘Y düs¡|òüsê #˚j·÷\qï |ü+|æD° ø£+ô|˙\ ‘Ó\|üì |üø£å+˝À j·T÷ì≥¢ ôd’E e÷s¡TŒ ‘·eT≈£î ÄyÓ÷<äjÓ÷>∑´+ O‘·Ôs¡T«˝À ÄyÓ÷<ä+ ‘Ó\|ü>±, Ä ÄyÓ÷<ëìï kÕ≈£î>± rdüT≈£îì 2009˝À eTq
#˚ùd+<äT≈£î ô|’ dü+düú‘√ 2007 e÷]à 23q |æ|æm ≈£î~]+~. Ä Á|ü‹bÕ<äq≈£î dü+ã+~Û+∫ <ë<ë|ü⁄ 80 XÊ‘êìπø j·TTm+|æ|æ ø±<äì |ü+|æD° ø£+ô|˙\T ø£$TwüHé≈£î düŒwüº+ #˚dæ O+&Ü*‡+~. ø√düº˝Ÿ dü+düú ‘=* n+^ø±s¡+ô|’ Ç|ü⁄Œ&ÉT yÓq≈£îÿb˛sTT+~. ø√düº˝Ÿ <˚X¯+˝À ì]à‘·yÓTÆq
$<Ûä+>± ø£èwüí|ü≥ï+ j·TTm+|æ|æ @{≤ 26630 $T.j·T÷. y˚Ts¡≈£î |ü]$T‘·+ ne⁄‘·T+<äì ‘êqT nqTø√e≥+ ˝Ò<äì, Áb˛‘ê‡Vü≤ø£+ nsTT‘˚, &Óe\|üsY ‘êC≤ Á|ü‹bÕ<äqô|’ |ü+|æD° ø£+ô|˙\ ‘·s¡|ü⁄q dü+düú≈£î nqT∫‘· Á|üjÓ÷»q+ ø£*π>˝≤, |ü+|æD° ø£+ô|˙\ #·\q ∫Á‘ê˝À¢
düs¡|òüsê #˚j·÷*. j·T÷ì{Ÿ ôd’EqT e÷s¡TÃ≈£î+{≤eTì ø√düº˝Ÿ ø√dü+ ãVüQXÊ 85 XÊ‘êìøÏ ô|’>± kÕeTs¡ú´+ \uÛÑ´‘·qT ‘·<äT|ü] yê<äq\T #˚j·T&ÜìøÏ dæÇÄsYdæ neø±X¯+ Çe«≈£î+&Ü Á|üjÓ÷»Hê\T <Óã“‹H˚˝≤ á e´eVü‰s¡+˝À mes¡T me]‘√ ôdHê‡sY uÀs¡T¶
dü+düú #˚dæq $»„|æÔô|’ nH˚ø£ düe÷y˚XÊ\T »]>±sTT. Ä e÷s¡TŒ Á|üø£{ÏdüTÔ+<äì dæÇÄsYdæ >∑‘· Ä>∑düTº 2q Ç∫Ãq O‘·Ôs¡T«˝À O‘·Ôs¡T«qT Ç∫Ã+<äì düe÷#ês¡+. n<˚ ì»yÓTÆ‘˚, &Óe\|üsY ‘êqT ˝≤\÷N |ü&ܶs√ me¬s’Hê ns¡∆+ #˚düTø√e#·TÃ. ø£$TwüHé ô|’ <ë<ë|ü⁄ 15.8
e\¢ ÁbÕC…≈£îº kÕú|üø£ kÕeTs¡ú´+ ‘·–Zq|üŒ{ÏøÏ, @&Ü~øÏ 26630 ù|s=ÿ+~. nsTT‘˚, á ÁbÕC…≈£îº yê&˚ ~>∑TeT‹ #˚düT≈£îH˚ u§>∑TZ ‘=\T‘· n+^ø£]+∫q n+X¯+ô|’ ‘·q yÓ’K]ì e÷s¡TÃø=ì, <ëìøÏ n+XÊ\qT ‹]– düMTøÏå+∫, ‘êeTT ø√]q $<Ûä+>± O‘·Ôs¡T« øÏ˝ÀMT≥s¡¢ ø£‹Ô
$T.j·T÷.qT düs¡|òüsê #˚kÕÔeTì Ä dü+düú Vü‰MT Ç∫Ã+~. <ëì <Ûäs¡\T, <ëì s¡yêD≤ #ÛêØ®\T ô|s¡T>∑T‘·THêïsTT. |æ|æm ìã+<Ûäq\ _ÛqïyÓTÆq ‘êC≤ Á|ü‹bÕ<äq #˚j·T>±, <ëìô|’ |ü+|æD° ø£+ô|˙\ Çyê«\ì |ü+|æD° ø£+ô|˙\T ø√sêsTT. n˝≤ Çe«ì |üø£å+˝À ]+|ü⁄\T $~Û+
Ä<Ûës¡+>± Ä dü+düú ø=ìï wüs¡‘·T\qT bÕ{Ï+#·{≤ìøÏ ˝Àã&ç, Á|üø±s¡+ 80 XÊ‘·+ |æm˝Ÿm|òt≈£î $T+∫ #˚ùd O‘·Œ‹ÔøÏ #Ó*¢+#˚ yê<äq\qT ≈£L&Ü $q≈£î+&Ü ø£$TwüHé ‘·q yÓ’K]ì ≈£L&Ü |ü+|æD° ø£+ô|˙\T 80 yÓT.yê. $<äT´‘YqT ø√˝ÀŒe≥+‘√ bÕ≥T, ∫+~. nsTT‘˚
Ç‘·s¡ sêÁcÕº\ ÄyÓ÷<ä+ bı+<ëø£ sêh+˝Àì Hê\T>∑T $<äT´‘Y ndæús¡ #ÛêØ®\qT ô|+#·{≤ìøÏ ˝Ò<äT. Ä $<Ûä+>± ô|]π> u§>∑TZ <Ûäs¡\T &Óe\|üsY ‘êC≤ Á|ü‹bÕ<äq≈£î nqT>∑TD+>± e÷s¡TÃ≈£î+<äì s√E≈£î mì$T~ >∑+≥\ |”ø˘ düeTj·÷\˝À á ÁbÕC…≈£îº qT+&ç eTT+ãsTT˝À Á|ü‹
|ü+|æD° ø£+ô|˙\T j·T÷ì≥¢ ôd’E e÷s¡TŒ≈£î *œ‘·|üPs¡«ø£+>± 80 XÊ‘·+ |æm˝Ÿm|òt≈£î $T+∫ #˚ùd O‘·Œ‹Ô ndæús¡ #ÛêØ®\˝À uÛ≤$+#ê*. <ëìøÏ eT<䛑·T>± ø£$TwüHé ‘·q O‘·Ôs¡T«˝À nqT∫‘· $<äT´‘Y düs¡|òüsê bı+<˚ neø±X¯+ ≈£L&Ü ‘·–Z rÁe+>± bÕ~‘· Á_&ç®\
>∑‘· e÷]à 27q n+^ø±s¡+ ‘Ó*bÕsTT. Ä e÷s¡TŒ≈£î ÄyÓ÷<ä+ düs¡T›u≤≥j˚T´ neø±X¯+ ˝Òq+<äTq, 80 XÊ‘êìøÏ $T+∫ kÕeTs¡ú´+ yê<äq\T #˚dæ+~ (Á|üC≤X¯øÏÔ ` 10.8.2010). yê{Ï˝Àì qwüºb˛‘êsTT. ìØí‘· kÕúsTT |æm˝Ÿm|òt ø£Hêï ‘·≈£îÿe kÕúsTT˝À bı&Ée⁄ yÓTT‘êÔìøÏ <ä] <ë|ü⁄\T>± á
‘Ó\T|ü⁄‘·÷, ô|’ $<Ûä+>± $<äT´‘·TÔqT düs¡|òüsê #˚j·T&ÜìøÏ ‘·>∑T \uÛÑ´‘·qT ÁbÕC…≈£îº Á|üø£{Ï+#·ø£b˛j˚T Á|üe÷<ä+ O+<äì |ü+|æD° ˝ÀbÕ\qT |ü+|æD° ø£+ô|˙\T ]eP´ |æ{ÏwüHé˝À m‹Ô#·÷bÕsTT. O‘·Œ‹Ô #˚dæ, ‘·≈£îÿe $<äT´‘YqT düs¡|òüsê #˚dæHê |ü+|æD° ø£+ô|˙\T ø£‹Ô]+|ü⁄\T O+&É≥+ $X‚wü+. Ä @&Ü~
Áb˛‘ê‡Vü≤ø±\T, »]e÷Hê\T O+&˚ $<Ûä+>± #·÷ùd wüs¡‘·T≈£î ø£+ô|˙\T dæÇÄsYdæ˝À <ëK\T #˚dæq ]eP´ |æ{ÏwüHé˝À düŒwüº+ Á|üC≤ Á|üjÓ÷»HêìøÏ Vü‰ìø£s¡+ j·TTm+|æ|æøÏ »]e÷Hê\T $~Û+∫, edü÷\T #˚j·T&ÜìøÏ eTT+ãsTT˝À y√Ø¢`Vü‰J n© düeTTÁ<ä yês¡~Û
˝Àã&ç dæÇÄsYdæ˝À $#ês¡D≈£î e∫Ãq|ü⁄&ÉT yê<äq\T #˚j·÷\ì, #˚XÊsTT. ø±\Áø£y˚TD≤ e#˚à nìï |ü]dæú‘·T\qT ne>±Vü≤q s√E˝À |”ø˘ düeTj·÷\˝À 3800 yÓT.yê. y˚Ts¡≈£î $<äT´‘Y M\T+&É<äT. Ä $<äT´‘Y ˝À≥TqT uÛÑØÔ #˚düT≈£îH˚+<äT≈£î ùd«#êä (5.5 øÏMT), Vü‰J n©`Hê]eTHé bÕsTT+{Ÿ
dæÇÄsYdæ O‘·Ôs¡T« Ä<Ûës¡+>± dües¡D ˇ|üŒ+<ä+ #˚düTø√yê\ì >∑‘· #˚düTø√≈£î+&Ü ø£$TwüHé ‘·eT≈£î düs¡|òüsê ø±yê*‡q $<äT´‘Y \uÛÑ´‘·qT (ìj·Te÷\ Á|üø±s¡+ \uÛÑ´‘·˝À ˇø√ j·T÷ì{Ÿ≈£î s√E≈£î e÷¬sÿ{À¢ #ê˝≤ n~Ûø£ #ÛêØ®\≈£î $<äT´‘YqT ø=Hê*‡ e∫à düeTTÁ<ä yês¡~Û (10.9øÏMT) ì]à+#ê\qï~ Ä
e÷]à 18q sêh Á|üuÛÑT‘·«+ |ü+|æD° ø£+ô|˙\qT Ä<˚•+∫+~. |ü]e÷D+ ‘·>∑Zsê<äH˚ n+XÊìï |ü{Ϻ+#·Tø√˝Ò<äì $e]+#êsTT. nsTT<äT >∑+≥\ es¡≈£î) uÛ≤s¡‘· $<äT´‘Y Á–&é ìj·Te÷e[, \uÛÑ´‘· ìyê]+#·<ä–q n<äq|ü⁄ uÛ≤sê\qT uÛÑ]+#ê*‡ edüTÔ+~. @&Ü~ Á|ü‹bÕ<äq. - neTsY

OB›|üq\ Á|üuÛ≤e+ Ä$¬s’b˛‘√+<Ó+<äT≈£î?


&ç.bÕbÕsêe⁄ ìs¡e~Ûø£+>± ø=qkÕ–+~. Ç˝≤+{Ï |ü]dæú‘·T˝À¢ nyÓT]ø± Ä]úø£ s¡+>±ìøÏ
q÷‘·q Á|üsT y˚≥T u≤´+≈£î\ Á|üy˚X¯+
2008 ôdô|º+ãsY nq+‘·s¡+ Á|ü<Ûëq düÔ+uÛÑ+>± ì\ã&ɶ düs¡T≈£î O‘·Œ‹Ô
2008 ôdô|º+ãsY dü+øå√uÛÑ+ nq+‘·s¡+ Á|ü|ü+#·yê´|üÔ+>± $$<Ûä s¡+>∑+ 2010 Ä>∑düTº qT+∫ n<∏√eTTK >∑eTHêìï Äs¡+_Û+∫+~.
<˚XÊ\T ‘·eT Ä]úø£ e´edüú\˝À OB›|üq\T Á|üø£{Ï+∫q $wüj·T+
bÕsƒ¡≈£î\≈£î ‘Ó*dæ+<˚. Ä OB›|üq\ kÕúsTT H˚{Ïø° ø=qkÕ>∑T‘·÷H˚ O+~.
Ç<˚ |ü]dæú‹ Á|ü|ü+#·+˝Àì ‘=$Tà<äe n‹ô|<ä› m>∑TeT‹<ës¡T nsTTq
<äøÏåDø=]j·÷ $wüj·T+˝Àq÷ ø£q|ü&ÉT‘√+~. Ä <˚X¯+˝À Ä>∑düTº e÷dü+˝À
ÄsY_◊ #·sêà |üÁ‘·+ ø=+&ÉeTT~ \ø°åà Á|ükÕ<é
ø±˙ OB›|üq\ Á|üuÛ≤e+ e÷Á‘·+ HêHê{Ïø° ‘·–Zb˛‘√+~. 2010 Ä>∑düTº m>∑TeT‘·T\ >∑D≤+ø±\T nsTT<äT e÷kÕ\ ø£ìwüºkÕúsTTøÏ #˚sêsTT. eTq <˚X¯+
HÓ\˝À $$<Ûä <˚XÊ\ bÕ]ÁXÊ$Tø√‘·Œ‹Ô dü÷∫ø£\T, >∑D≤+ø±˝Ò Ç+<äT≈£î ≈£L&Ü Ç+<äT≈£î $TqVü‰sTT+ù|MT ø±<äT. eTq <˚X¯+˝À ≈£L&Ü düs¡T≈£î O‘·Œ‹Ô uÛ≤s¡‘·<˚X¯ u≤´+øÏ+>¥ s¡+>∑+˝À q÷‘·q Áô|’y˚{Ÿ u≤´+≈£î\ Á|üy˚XÊìøÏ e÷s¡Z<äs¡Ùø±\T` 1. n‹ ô|<ä› bÕ]ÁXÊ$Tø£ dü+düú\T, yêDÏ»´ Á>∑÷|ü⁄\T,
ì<äs¡Ùq+. Á|ü|ü+#·yê´|üÔ+>± <ë<ë|ü⁄>± nìï <˚XÊ˝À¢q÷ |ü]dæú‹ Ç˝≤π> s¡+>∑ dü÷N E˝…’ 2010˝À 57.6>± O+&É>±, Ä>∑düTº˝À 57.25≈£î ‘·–Z+~. dü+ã+~Û+∫q e÷s¡Z<äs¡Ùø±\ s¡÷|üø£\Œqô|’ ]»sY«u≤´+ø˘ Ä>∑düTº 11q #·sêà q÷‘·q u≤´+≈£î*ï Á|üyÓ÷{Ÿ #˚j·T{≤ìøÏ ns¡TΩ\T ø±e⁄. nsTTq|üŒ{ÏøÏ á
O+~. #Ó’Hê e÷Á‘·y˚T Ç+<äT≈£î $TqVü‰sTT+|ü⁄. #Ó’Hê Ä]úø£ e´edüú ‘êC≤ á dü÷N dü+K´qT 50 bÕsTT+≥T¢ ø£+fÒ ‘·–Z‘˚ Ä]úø£ e´edüú dü+øå√uÛÑ+ |üÁ‘êìï $&ÉT<ä\ #˚dæ+~. ôdô|º+ãsY 30 ˝À>± n_ÛÁbÕj·÷\T dü+düú˝‘√ dü+u+<Ûë\Tqï ø£+ô|˙\T, u≤´+≈£î ìj·T+Á‘·D Á|üjÓ÷»q+
>∑D≤+ø±\T kÕqT≈£L\ ~X¯>± kÕ>∑T‘·THêïsTT. ~X¯˝À kÕ>∑&É+>± |ü]>∑DÏkÕÔs¡T. n˝≤π> j·T÷s¡|t˝À ≈£L&Ü düs¡T≈£î O‘·Œ‹Ô ‘Ó*j·T#˚j·÷\ì Á|üC≤˙ø±ìï ø√]+~. 2010`11 dü+ˆˆ ã&Ó®{Ÿ Á|üdü+>∑+˝À ˝Ò≈£î+&Ü, 10% $T+#·ì u≤´+≈£î yê{≤\qT ø£*– O+&=#·TÃ. 2. eT+∫
Äj·÷ <˚XÊ\T ‘·eT Ä]úø£ e´edüú\≈£î OB›|üq\T Ç∫Ãq rs¡T‘ÓqTï˝Ò s¡+>∑+˝À Ä>∑düTº e÷dü+˝À Á|ü‹≈£L\ <Û√s¡DÏ düŒwüº+>± ø£q|ü&ç+~. 16 πø+Á<ä Ä]úø£ eT+Á‹ Áô|’y˚{Ÿ s¡+>∑+˝À q÷‘·q u≤´+≈£î\ Á|üy˚X¯+ô|’ #˚dæq yê´bÕsêqTuÛÑe+, eqs¡T\T ø£*–q u≤´+øÏ+π>‘·s¡ Ä]úø£ dü+düú ªmmmµ ˝Ò<ë
á ‘˚&Ü\≈£î Á|ü<Ûëq ø±s¡D+. eTq<˚X¯+‘√ düVü‰, nH˚ø£ ô|≥Tºã&ç<ëØ <˚XÊ\T e⁄qï j·T÷s√CÀHé˝À á dü÷N E˝…’˝À 56.7 O+&É>±, Ä>∑düTº˝À Á|üø£≥q≈£î ø=qkÕ–+|ü⁄>± á #·sêà |üÁ‘·+ $&ÉT<ä\sTT´+~. <ëìøÏ düe÷qyÓTÆq |üs¡|ü‹ πs{Ï+>¥, 12% ˝À|ü⁄ ø±´|æ≥˝Ÿ m&çø£«d”, 5% ˝À|ü⁄
Ä]úø£ e´edüú\T Ç∫Ãq OB›|üq\T Á|ü<Ûëq+>± ôdŒ≈£î´˝Ò{Ïyé ˝Ò<ë 55.1øÏ |ü&çb˛sTT+~. ô|≥Tºã&ç<ëØ e÷¬sÿ{Ÿ |ü+<∏ëqT ìj·T+Á‘·D\T uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À q÷‘·q u≤´+≈£î\T m+<äT≈£î?` 11e |ü+#·es¡¸ Á|üD≤[ø± ìs¡s¡∆ø£ ÄdüTÔ\ ìwüŒ‘·TÔ\T, ø£˙dü eT÷\<Ûäq eqs¡T\T ø£*– e⁄qï|ü⁄Œ&ÉT yêDÏ»´
ô|ò’HêHé‡ Ä]úø£ s¡+>±ìøÏ O|üø£]+#˚$>±H˚ e⁄HêïsTT. Ç+<äT≈£î _Ûqï+>± ˝Ò≈£î+&Ü nqTdü]k˛Ôqï Á|ü|ü+#· <˚XÊ\ìï+{Ï˝Àq÷ |ü]dæú‹ Ç<˚ $<Ûä+>± \ø£å´yÓTÆq dü$Tà[‘· eè~∆ (ÇHé≈£L¢dæyé Á>√‘Y)ì kÕ~Û+#˚+<äT≈£î Á<äe´ |ü⁄Hê~ u≤´+≈£î>± Á|üyÓ÷{Ÿ #˚j·T{≤ìøÏ, ˝Ò<ë e÷s¡Ã{≤ìøÏ M\T+≥T+~. á dü+düú≈£î
#Ó’Hê ‘·q Á|ü»\ ø=qT>√\T X¯øÏÔì Bs¡Èø±\ ÁbÕ‹|ü~ø£q ô|+#·T≈£îH˚+<äT≈£î e⁄+<äqï~ >∑eTHês¡Ω+. $düÔs¡DqT (ô|ò’Hêì¸j·T˝Ÿ ÇHé≈£L¢»Hé) πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·«+ eTT+<äT≈£î rdüTø=∫Ã+~. @ ô|<ä› |ü]ÁX¯eT‘√>±ì, yêDÏ»´ Á>∑÷|ü⁄\‘√ >±ì dü+ã+<Ûä+ ñ+&É≈£L&É<äT.
OB›|üqqT $ìjÓ÷–+#·T≈£î+~. n+‘˚ø±<äT, πøe\+ m>∑TeT‘·T\ e\¢, #Ó’Hê e+{Ï n‹ ø=~› Ä]úø£ e´edüú\T $TqVü‰ $T>∑‘ê Ç+<äT≈£î nedüs¡yÓTÆq u≤´+øÏ+>¥ |ü⁄Hê~ $düÔs¡DqT düT>∑eT+ #˚j·T{≤ìøÏ 3.q÷‘·q u≤´+≈£î\T ø£˙dü+ 200 ø√≥¢ eT÷\ <Ûäq+ ø£*– e⁄+&Ü*. eT÷&˚fi¯fl
n˝≤π> ôdŒ≈£î´˝Ò{Ïyé ø±s¡´ø£˝≤bÕ\ e\¢ e#˚à &ÉãT“ô|’ Ä<Ûës¡|ü&É&Üìï Á|ü|ü+#·+˝Àì n‘·´~Ûø£ ô|≥Tºã&ç<ëØ <˚XÊ\T á OB›|üq kıeTTàqT q÷‘·q Á|üsTTy˚{Ÿ u≤´+≈£î\ neX¯´ø£‘·qT #·sêà |üÁ‘·+ Á|ükÕÔ$+∫+~. e÷]à ø±\+˝À Bìï s¡÷. 300 ø√≥¢≈£î ô|+#ê*. 4. u≤´+≈£î eT÷\ <Ûäq+ yÓTT‘·Ô+˝À
uÛ≤Ø>± ‘·–Z+#·T≈£î+~. ôdŒ≈£î´˝ÒwüHé≈£î O|üjÓ÷>∑|ü&˚ s¡TD≤\ Á|ü<Ûëq+>± dü{≤ºyê´bÕs¡+ ˝Ò<ë ô|ò’HêHé‡ s¡+>±ìπø Ç#êÃsTT. n+fÒ n$ 31, 2009 Hê{ÏøÏ uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À 27 Á|üuÛÑT‘·« s¡+>∑ u≤´+≈£î\T, @&ÉT q÷‘·q 40% Á|üyÓ÷≥s¡¢ eT÷\<Ûäq+ ñ+&Ü*.
eT+ps¡TqT, Á<äe´düs¡|òüsê\qT, ©E\qT uÛ≤Ø>± ìj·T+Á‹+∫+~. 2008 dü+øå√uÛ≤ìøÏ ø±s¡D+ nsTTq ô|ò’HêHé‡ s¡+>∑+ rs¡T‘ÓqTï\qT Á|üsTTy˚{Ÿ u≤´+≈£î\T, 15 bÕ‘· Á|üsTTy˚{Ÿ u≤´+≈£î\T, 31 $<˚o u≤´+≈£î\T, Ç~ 5dü+ˆˆsê\ bÕ≥T ˝≤øÏHé #˚j·Tã&ÉT‘·T+~. n+fÒ á yê{≤\qT á
]j·T˝Ÿ mùdº{Ÿ s¡+>∑+ô|’ ≈£L&Ü ìj·T+Á‘·D\T $~Û+∫+~. M≥ìï+{Ï eT]+‘·>± Áb˛‘·‡Væ≤+#êsTT. |òü*‘·+>± á OB›|üq\ Á|üuÛ≤e+ H˚&ÉT 86 ÁbÕ+rj·T Á>±MTD u≤´+≈£î\T, 4 kÕúìø£ @]j·÷ u≤´+≈£î\T, 1721 ø±\+˝À ã~© #˚ùd neø±X¯+ ñ+&É<äT. ˇø£ y˚fi¯ Á|üyÓ÷≥s¡¢ eT÷\<Ûäq+
e\¢ Ä]úø£ e´edüú˝À düs¡T›u≤≥T¢ »s¡T>∑T‘·÷ e#êÃsTT. Ä>∑düTº 2010 ã÷&ç<ä˝À b˛dæq |ü˙ïs¡T ne⁄‘√+~. á kıeTTà kÕj·T+‘√ 2008 ns¡“Hé düVü≤ø±s¡ u≤´+≈£î\T, 31 sêÁwüº düVü≤ø±s¡ u≤´+≈£î\T, 371 õ˝≤¢ πø+Á<ä yÓTT‘·Ô+ u≤´+≈£î eT÷\<Ûäq+˝À 40% $T+∫ ñ+fÒ, n˝≤ $T+∫ ñqï
eTT+<äT es¡≈£î #Ó’Hê˝À düs¡T≈£î O‘·Œ‹Ô s¡+>∑+˝À m<äT>∑T<ä\ ø°åDÏdü÷Ô nq+‘·s¡+ ø=~›eT+~ ô|ò’HêHé‡ <Ûäqe+‘·T\T eT]+‘· <Ûäqe+‘·T\T>± düVü≤ø±s¡ u≤´+≈£î\T ñHêïsTT. eT÷\<ÛäHêìï u≤´+≈£î ø±s¡´ø£˝≤bÕ\T yÓTT<ä˝…’q|üŒ{Ï qT+&ç dü+e‘·‡s¡+
e∫Ãq≥T¢ ø£ì|æ+#·&É+ á düs¡T›u≤≥¢ |òü*‘·y˚T. Ä>∑düTº HÓ\≈£î e÷sês¡T. ù|<ä\T eT]+‘· <äTs¡“¤s¡dæú‹˝ÀøÏ yÓ[¢b˛j·÷s¡T. ìC≤]úø£ pHé 2005 Hê{ÏøÏ u≤´+≈£î ùde\T bı+<äT‘·Tqï dü>∑≥T »HêuÛ≤ ‘·s¡Tyê‘· Ç‘·s¡T\≈£î ‘·|üŒìdü]>± ã~© #˚j·÷*. 5. Á|üyêdü uÛ≤s¡rj·TT\T
dü+ã+~Û+∫q >∑D≤+ø±\T á düs¡T›u≤≥T¢ |üPs¡ÔsTTq <ëK˝≤\qT s¡+>∑+˝À ObÕ~Û ø£\Œq »s¡>∑˝Ò<äT. n+<äTπø OB›|üq\ Á|üuÛ≤e+ H˚&ÉT |ü≥ºD≤\˝À 12,300 ñ+&É>±, pHé 2010 Hê{ÏøÏ 9400≈£î ‘·–Zq≥T¢, Ç<˚ q÷‘·q u≤´+≈£î\ ÁbÕ<∏ä$Tø£ áøÏ«{°˝À 40% es¡≈£î ô|≥Tºã&ç ô|≥ºe#·TÃ. ø√
ã\+>± #·÷ô|&ÉT‘·THêïsTT. n+‘˚ø±<äT, ªÁ|ü»\ ø=qT>√\T X¯øÏÔ eT]+‘·>± Ä$¬s’b˛‘·THêïsTT. Ä]úø£ e´edüú\T eTs√ <äbòÕ dü+øå√uÛÑ+ ø±\+˝À Á>±MTD, ∫qï |ü≥ºD ÁbÕ+‘ê\˝À dü>∑≥T »HêuÛ≤ 17200 qT+&ç Á|üyÓ÷≥sY >±qT kÕ+πø‹ø£ |ü]C≤„Hêìï düeT≈£Lπsà dü+düú>±qT ñqï $<˚o
‘·–Zb˛sTT #Ó’Hê ≈£L*b˛qT+<äµH˚ ô|≥Tºã&ç<ëØ y˚T<Ûëe⁄\ yê<äq\qT ~X¯>± (&ÉãT˝Ÿ &ç|t) kÕ>∑T‘·THêïsTT. #Ó’Hê e÷Á‘·y˚T Ç+<äT≈£î _ÛqïyÓTÆq 15900≈£î, <˚X¯ yê´|üÔ dü>∑≥T »HêuÛ≤ 15500 qT+&ç 13400≈£î ‘·–Zq≥T¢ u≤´+øÏ+>¥ ø£+ô|˙ ø±˙, Ä]úø£ dü+düú>±˙ á 40%˝À 20%ìøÏ $T+∫
≈£L&Ü ‘·q #·s¡´\‘√ ‘·T‘·TÔìj·T\T #˚dæq≥¢sTT´+~. |òü*‘ê\qT kÕ~Ûdü÷Ô m<äT>∑T‘√+~. #·sêà |üÁ‘·+ yÓ\¢&ç+∫+~. <˚X¯»HêuÛ≤˝À u≤´+øÏ+>¥ ùde\T 37XÊ‘êìøÏ $T+∫ yê{≤\qT ø£*– ñ+&É≈£L&É<äT. 6. u≤´+≈£î\ ùws¡T¢ kÕºø˘ mπø‡+J˝À¢ *dtº
Ç|ü&ÉT nyÓT]ø± dü+>∑‹ #·÷<ë›+. nyÓT]ø± Ä]úø£ e´edüú˝À 2010 Ä>∑düTº e÷dü+ Á|ü|ü+#·+˝Àì ¬s+&ÉT _Ûqï e´edüú\T, n$ n+<äfÒ¢<äì, eTTK´+>± n≥º&ÉT>∑T esêZ\≈£î, yÓqTø£ã&çq ÁbÕ+‘ê\≈£î ùde\ nyê«*. 7. u≤´+≈£î ø±s¡´ø£˝≤bÕ\T yÓTT<ä˝…’q|üŒ{Ï qT+&ç u≤´+≈£î\ ø±´|æ≥˝Ÿ
düs¡T≈£î O‘·Œ‹Ô s¡+>∑+ yê{≤ πøe\+ 11 XÊ‘·+ e÷Á‘·y˚T. HêeTe÷Á‘·|ü⁄ nqTdü]+#˚ $<Ûëq\ eT<Ûä´ Oqï $uÛÑ»q πsKq÷, ‘˚&ÜqT düŒwüº |ü]#˚ \_Û+#·fÒ¢<äì |üÁ‘·+ ù|s=ÿ+~. á H˚|ü<∏ä´+˝ÀH˚ q÷‘·q Áô|’y˚{Ÿ u≤´+≈£î\T m&çø£«d” ìwüŒ‹Ô 10% Áø£eTu<ä∆+>± ñ+&Ü*. 8. u≤´+≈£î\T Ç#˚à s¡TD≤\˝À
kÕúsTT Oqï á s¡+>∑y˚T 2008 dü+øå√uÛÑ+ nq+‘·s¡+ nyÓT]ø± Ä]úø£+>± Áø£eT+ ‘ê\÷≈£î ‘=* eTT+<ä&É>∑T. eTTqTà+<äT á ‘˚&Ü, $uÛÒ<ë\T nedüs¡+ n+≥÷ #·sêÃ|üÁ‘·+˝À Á|üuÛÑT‘·«+ Á|üø£{Ï+∫+~. ô|≥Tºã&ç<ëØ 40% ÁbÕ<Ûëq´‘ê s¡+>±\≈£î ‘·|üŒì dü]>± πø{≤sTT+#ê*. 9. u≤´+≈£î\T
‹]– ø±düÔ+‘· ì\ã&É>∑\>∑&É+˝À ø°\ø£bÕÁ‘·qT b˛wæ+∫+~. á eT]+‘· düŒwüº+ ø±>∑\e⁄. Ä]úø£ s¡+>∑+˝À Á|üuÛÑT ‘·«+ bÕÁ‘· ìj·T+Á‘·D, $<Ûëq+ ì‘·´+ e*¢+#˚ ùd«#êä b˛{° u≤´+≈£î\ eT<Ûä´ @s¡Œ&ÉT‘·T+<äì á ‘Ó]#˚ XÊK\˝À 25% ‘·|üŒì dü]>± Á>±MTD, ∫qï |ü≥ºD ÁbÕ+‘ê\˝À
s¡+>±ìøÏ OB›|üq\T <äø£ÿ˝Ò<äT. Ç+ø√ e÷≥˝À #ÓbÕŒ\+fÒ OB›|üq\ ìã<ä∆‘·\ nedüs¡+ eTTqTà+<äT Á|ü|ü+#· Á|ü»\+<ä] eTT+<äs¡ s¡TEe⁄ |üÁ‘·+ n+#·Hê y˚dæ+~. Bìe\¢ ùde\ e´j·T+ ‘·–Z, HêD´yÓTÆq ùde\T ñ+&Ü*. 10. Á|üyÓ÷≥s¡¢ yê´bÕs¡ yêDÏC≤´\≈£î, u≤´+≈£î\T <ä÷s¡+>± ñ+&Ü*.
kıeTTà ô|ò’HêHé‡, ôdŒ≈£î´˝ÒwüHé s¡+>±\πø <äøÏÿ+~. W{Ÿ k˛]‡+>¥ ≈£L&Ü ne«&É+ nìyês¡´+. ‘·<∏ä´+. Á|ü»\≈£î n+<äT‘êj·Tì, n≥º&ÉT>∑T esêZ\ Á|ü»\T, yÓqTø£ã&çq ÁbÕ+‘ê\≈£î Á|üyÓ÷≥s¡¢≈£î, yê{Ï nqTã+<Ûä ø£+ô|˙\≈£î áøÏ«{°˝À 10%ìøÏ $T+∫ s¡TD≤\T
u≤´+øÏ+>¥ ùde\T $düÔ]kÕÔj·Tì, u≤´+øÏ+>¥ |ü⁄Hê~ ≈£L&Ü ô|s¡T>∑T‘·T+<äì Çe«≈£L&É<äT. 11. Á|üsTTy˚{Ÿ u≤´+≈£î\T 74% es¡≈£î $<˚o ô|≥Tºã&ÉT\T
#Ó|ü⁄ÔHêïs¡T eTq Á|ü<ÛëqeT+Á‹. Ç~ ìC≤ìøÏ ¬s’‘ê+>±ìï ~yêfi≤ rsTT+#˚ #·sêÃ|üÁ‘·+ $XÊ«kÕìï e´ø£Ô+ #˚dæ+~. ($<˚o Á|ü‘·´ø£å ô|≥Tºã&ÉT\T, $<˚o dü+kÕú >∑‘· ô|≥Tºã&ÉT\T, Á|üyêdü uÛ≤s¡rj·T
‘=$Tà<√ù|J ‘·s¡TyêsTT e´eVü‰s¡y˚T ‘·|üŒ yê]ì Ä<äT≈£îH˚+<äT≈£î ø±<äT. >∑‘·+˝À q÷‘·q Áô|’y˚{Ÿ u≤´+≈£î\ Á|üy˚X¯+ô|’ ]»sY« u≤´+≈£î nqTuÛÑe+`
1969ø£+fÒ eTT+<äT eTq <˚X¯+˝À Á|üsTTy˚≥T u≤´+≈£î\T+&˚$. Ç$
ô|≥Tºã&ÉT\T ø£\T|ü⁄ø=ì) ø£*– e⁄+&Ée#·TÃ. ø±˙ á $<˚o ô|≥Tºã&ÉT\T
50%ìøÏ $T+∫‘˚ Ä u≤´+≈£î $<˚o u≤´+≈£î>± |ü]>∑DÏ+#·ã&ÉT‘·T+~.
j·T<∏ësêC≤ ‘·<∏ë Á|üC≤ nqï≥T¢ Á|ü<ÛëqeT+Á‘˚ Ç˝≤ ñ+fÒ Äj·Tq
Ä]úø£ dü+düÿs¡D\ ne÷qMj·T eTTK+ Á|üuÛÑT‘·«+˝Àì eT+Á‘·T\T n~Ûø±s¡T\T Ç+<äT≈£î_Ûqï+>± m+<äT ≈£î+{≤s¡T! πøe\+ q>∑sê\≈£î |ü]$T‘·yÓTÆ O+&˚$. dü+|üqTï\T, bÕ]ÁXÊ$Tø£ n~Û|ü‘·T\ #·sêÃ|üÁ‘·+ ` Á|ü<ÛëHê+XÊ\T ` ô|’q ù|s=ÿqï e÷s¡Z<äs¡Ùø±\≈£î
|ü]o*<ë›+. á dü+e‘·‡s¡+ ñ‘·Ôs¡ uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À mqï&É÷ ˝Òq+‘·>± ñ<ëVü≤s¡D≈£î ˇø£ÿ n~Ûø±] >∑T]+∫ Á|ükÕÔ$+#·T≈£î+<ë+. Äj·Tq Á|üjÓ÷»Hê\ô|’H˚ πø+ÁBø£]+#˚$. Á|üC≤<Ûäq+ <äT]«ìjÓ÷>∑eTj˚T´~. dües¡D\T #˚dü÷Ô ]»sY« u≤´+≈£î á øÏ+~ n+XÊ\ô|’ Á|üC≤_ÛÁbÕj·÷ìï
≈£î]dæq uÛ≤Ø esê¸\≈£î m>∑Teq ñ+&˚ |ü+C≤uŸ, Vü≤sê´Hê\T Á|ü<ÛëqeT+Á‹øÏ dü«j·÷Hê Ä]úø£ dü\Vü‰<ës¡T. nyÓT]ø±˝À ñ<ës¡yê<ä &çbÕõ{Ÿ<ës¡T\ Á|üjÓ÷»Hê\qT uÒU≤‘·s¡T #˚dæ ø±\sêùd$. á H˚|ü<∏ä´+˝ÀH˚ ø√s¡T‘·÷ #·sêÃ|üÁ‘êìï $&ÉT<ä\ #˚dæ+~. 1.q÷‘·q u≤´+≈£î\≈£î ø±e\dæq
»\eTj·÷´sTT. á ÁbÕ+‘·+˝ÀH˚ m|òtdæ◊ >√<ëeTT˝À¢ ô|<ä›m‘·TÔq dæ<ë∆+‘ê\T uÀ~Û+∫ e∫Ãq øöwæø˘ ãdüT. ñ∫‘·+>± |ü+∫ô|≥º≥+ kÕ<Ûä´+ 1969˝À u≤´+≈£î\ C≤rsT÷ø£s¡D≈£î Hê{Ï Á|üuÛÑT‘·«+ |üPqT≈£î+~. u≤´+≈£î\ ø£˙dü eT÷\<Ûäq+ eT]j·TT Á|üyÓ÷≥s¡¢ yê{≤ XÊ‘·+ m+‘· e⁄+&Ü*?
ÄVü‰s¡<ÛëHê´\ ì\«\T b˛>∑T|ü&ܶsTT. >√<ëeTT˝À¢ #√≥T ˝Òø£b˛e≥+‘√ ø±<äT ø£qTø£ ÄVü‰s¡<ÛëHê´ìï m>∑TeT‹ #˚<ë›+ nqï~ Äj·Tq Á|ü‹bÕ<äq. C≤rsT÷ø£s¡D ‘·s¡Tyê‘· ø±s¡´ø£˝≤bÕ\T, ùde\T <˚X¯eT+‘ê $düÔ]+#êsTT. 2.Á|üyÓ÷≥s¡T¢, Ç‘·s¡ yê{≤ <ës¡T\ yê{≤\ô|’ $~Û+#ê*‡q ø£˙dü, >∑]wüº
n~Ûø±s¡T\T ¬s’‘ê+>∑+, $T\T¢\ qT+&ç ùdø£]+∫q ˝…M _j·÷´ìï ‘·<ë«sê m|òtdæ◊ >√<ëeTT\T U≤∞ #˚jÓTT#·TÃ. ø=‘·Ô |ü+≥≈£î neø±X¯+ <˚X¯+˝Àì e÷s¡TeT÷\ ÁbÕ+‘ê˝À¢ ≈£L&Ü u≤´+øÏ+>¥ XÊK\T @s¡Œ&ܶsTT. |ü]$T‘·T˝Ò$T{Ï? 3.q÷‘·q u≤´+≈£î\˝À $<˚o ô|≥Tºã&ÉT\ nqTeT‹ m+‘·
{≤sêŒ*qT¢ ø£|æŒ Äs¡Tãj·TfÒ ñ+#ês¡T. Äs¡Tãj·T≥ ñqï á <Ûëq´+ Çe«e#·TÃ. eT] <˚X¯+˝À Äø£*>=qï ø£&ÉT|ü⁄\ dü+>∑‹ @$T≥qï Á|üX¯ï á Á>±MTD, n≥º&ÉT>∑T esêZ\ nuÛÑT´qï‹øÏ, yÓqTø£ã&çq ÁbÕ+‘ê\ n_Ûeè~∆øÏ XÊ‘·+ ñ+&Ü*? 4.q÷‘·q u≤´+≈£î\≈£î Á|üyÓ÷≥s¡T¢>± n‹ ô|<ä› bÕ]ÁXÊ$Tø£,
‘·&ç∫ eTTøÏÿb˛sTT+~. á <ÛëHê´ìï eTTøÏÿb˛j˚T+<äT≈£î Äs¡Tãj·T≥ Ä]úø£ dü\Vü≤<ës¡T≈£î Ä\dü´+>± ‘·{Ϻ+~. <ëìøÏ Äj·Tq Ç∫Ãq |ü]cÕÿs¡+ u≤´+øÏ+>¥s¡+>∑+ >∑D˙j·TyÓTÆq ø£èwæ #˚dæ+~. n+<äTπø <ë<ë|ü⁄ 23 @fi¯ó¢ n+fÒ yêDÏ»´ dü+düú\qT nqTeT‹+#·e#êÃ? 5.u≤´+øÏ+π>‘·s¡ Ä]úø£ dü+düú\qT
e~*ô|≥ºø£b˛‘˚ Á|ü»\≈£î |ü+#·e#·Tà ø£<ë nqï~ düTÁ|”+ ø√s¡Tº. <ëìøÏ ¬s+&ÉT eT÷&˚fi¯¢ bÕ≥T eTq <Ûëq´+ $<˚XÊ˝À¢ ñ+≥T+<ä≥. ‘·sê«‘· m|ü⁄&ÉT 1992 <ëø± q÷‘·q Á|üsTTy˚≥T u≤´+≈£î\ Á|ükÕÔeH˚ sê˝Ò<äT. u≤´+≈£î\T>± e÷s¡Ã&É+ ˝Ò<ë Á|üyÓ÷≥s¡T¢>± n+^ø£]+#·&ÜìøÏ
Á|ü<ÛëqeT+Á‹>±]øÏ ø√|ü+ e∫Ã+~. kÕ<Ûës¡D Ä]úø£ dü÷Á‘ê\ |ü]#·j·T+ ø±yê\+fÒ n|ü⁄&ÉT ‹]– yÓq≈£îÿ ‘Ó#·TÃø√e#·Ã≥. á $<Ûä+>± k˛$j·T{Ÿ s¡cÕ´ ≈£L*b˛e&É+, Á|ü|ü+#· ã˝≤ã˝≤˝À¢ e÷s¡TŒ\T sêe&É+, nqTdü]+#ê*‡q |ü<ä∆‘·T\T. 6. yê´bÕs¡ qeT÷Hê.
ñqï yê]¬øe]¬ø’Hê ‘Ó*dæq $wüj·T+ ˇø£fÒ. >±<Ó˝À <Ûëq´+ q÷]Œfi¯¢ Á|üuÛÑT‘ê«\‘√ ˇ|üŒ+<ë\T ≈£î<äTs¡TÃø√yê\≥...s√–øÏ |æ∫à eTT~]+<äì eTq <˚oj·T $<˚XÊ+>∑ $<Ûëq+˝À e÷s¡TŒ\T #√≥T#˚düTø√e&É+ M≥ìï+{Ï ô|’ n+XÊ\ô|’ $$<Ûä Á|üjÓ÷»Hê\T, |üs¡´ekÕHê*ï #·sêÃ|üÁ‘·+
düeTj·÷ìøÏ U≤∞ nsTT‘˚>±˙ q÷]Œ&ç‘√ e∫Ãq <ÛëHê´ìï ‹]– >±<Ó˝À &Üø£ºs¡T e<ä›≈£î eùdÔ s√ø£* ‘·\≈£î #·T≥ºeTHêï&É≥ dü<äs¡T &Üø£ºs¡T. |æ∫à |òü*‘·+>± eTq<˚X¯+˝À eT∞¢ Á|üsTTy˚≥T u≤´+≈£î\ Á|ükÕÔeq e∫Ã+~. $düÔè‘·+>± #·]Ã+∫, ne>±Vü≤q ø√dü+ $_Ûqï ø√D≤˝À¢ düeTdü´\qT
ì+|ü≥+ kÕ<Ûä´+ø±<äT. n+fÒ >√<ëeTT˝À¢ Ç|ü⁄Œ&ÉTqï <Ûëq´+ Ks¡Tà s√–ø±, &Üø£ºs¡Tø± nqï $wüj·T+ bÕsƒ¡≈£î\πø e~˝ÒdüTÔHêïqT. 1993˝À q÷‘·q Á|üsTTy˚≥T u≤´+≈£î\ @sêŒ≥T≈£î e÷s¡Z<äs¡Ùø±\T e#êÃsTT. $e]+∫+~. $$<Ûä <˚XÊ\˝À q÷‘·q u≤´+≈£î\ Á|üy˚XÊìøÏ nqTdü]düTÔqï
nsTT‘˚>±˙ ‹]– ì+ù| nedüs¡+ sê<äT. ‹]– ì+ù| nedüs¡+ ñqï|ü⁄&˚ ∫e]>± ndü\T á düeTdü´ m+<äT≈£î ‘·˝…‹Ô+<äqï $wüj·÷ìï düTÁ|”+ 2001˝À ø=ìï+{Ïì düe]+#ês¡T. á e÷s¡Z<äs¡Ùø±\≈£î nqT>∑TD+>± 12 ø=‘·Ô e÷s¡Z<äs¡Ùø±\qT #·sêÃ|üÁ‘·+‘√ »‘·|ü]∫+~. á ÁøÏ+~ ù|s=ÿqï n+XÊ\qT
m|òtdæ◊ ¬s’‘·T\ qT+&ç, $T\¢s¡¢ qT+&ç ˝…M <Ûëq´+ ùdø£]düTÔ+~. ˝…M ø√s¡Tº ≈£L&Ü |ü]>∑Dq˝ÀøÏ rdüTø√˝Ò<äT. H˚&ÉT eTq >√<ëeTT\ kÕeTsê∆´ìï Á|üsTTy˚≥T u≤´+≈£î\≈£î ÄsY_◊ nqTeT‹ì∫Ã+~. M{Ï˝À nsTT<äT u≤´+≈£î\T düŒwüº|ü]∫+~.
<Ûëq´+ ùdø£]+#ê\+fÒ eT<䛑·T <Ûäs¡ ìs¡ísTT+#ê*. Á|ü<Ûëì>±] ˝≤õ≈£îÿ≈£î, $T+∫ ÄVü‰s√‘·Œ‘·TÔ\T O‘·Œ‹Ô ne⁄‘·THêïsTT. H˚&ÉTqï m|òtdæ◊ –&ɶ+>∑T\T #˚‘·T\T m‘˚Ôj·T&É+‘√ Ç‘·s¡ u≤´+≈£î\‘√ $©q+ #˚j·Tã&ܶsTT. eTs√ 5 1. q÷‘·q u≤´+≈£î\ ø£˙dü eT÷\ <Ûäq+ s¡÷. 300 ø√≥¢≈£î $T+∫
Ä#·s¡D˝À Oqï yêdüÔe |ü]dæú‹øÏ eT<Ûä´ bı+‘·H˚ ˝Ò<äT. n+<äTπø Á|ü<Ûëì 80e <äX¯ø£+˝À ì]à‘·yÓTÆq$. Ä ‘·sê«‘· ≥qTï <ÛëHê´ìï n<äq+>± ì\« #˚ùd u≤´+≈£î\T nH˚ø£ n]cÕº\qT m<äTs=ÿì s¡ø£s¡ø±\ |ü<ä∆‘·T\˝À ì\ã&ܶsTT. e⁄+&Ü*. n~ 300 ø√≥T¢ ˝Ò<ë 500 ø√≥T¢ ˝Ò<ë 1000 ø√≥¢ nqï n+X¯+
#˚ùd~ $‘·s¡ÿyÓ÷ ≈£î‘·s¡ÿyÓ÷ ne⁄‘·T+~ ‘·|üŒ ns¡úe+‘·yÓTÆq ‘·s¡ÿ+ ø±<äT kÕeTsêú´ìï ≈£L&Ü Á|üuÛÑT‘·«+ düèwæº+#·˝Ò<äT. ø±˙ e+>∑&Ü˝À¢ e∫Ãq e÷s¡TŒ\ ô|’ nqTuÛÑyê\ H˚|ü<∏ä´+˝À ‘·≈£îÿe ô|≥Tºã&ç‘√ ø±≈£î+&Ü, ‘·–q+‘· #·s¡Ã≈£î ô|≥ºã&ç+~. 2. Á|üyÓ÷≥s¡¢ ø√{≤ ˝≤øÏHé |æ]j·T&é ‘·s¡Tyê‘·
á dü+e‘·‡s¡+ s¡T‘·T|üeHê\T ø£ìø£]+#·≥+‘√ ô|<ä›m‘·TÔq ~>∑Tã&ÉT\T e\¢ ùd<ä´|ü⁄ uÛÑ÷$T ‘·>∑TZ‘·THêï, ñ‘êŒ<äø£‘· ô|]–+~. ø±˙ ÁbÕs¡+uÛÑ eT÷\<Ûäq+‘√H˚ ø=‘·ÔÁ|üsTTy˚≥T u≤´+≈£î\≈£î Á|üy˚X¯+ ø£*Œ+#ê\ì, ñ|üdü+Vü≤]+#·Tø√yê*‡q yê{≤ 10%, 20%, 30% ` m+‘· nqï~ #·s¡Ã≈£î
ñ+{≤j·Tì, Ä]úø£ e´edüú eT]+‘·>± |ü⁄+E≈£î+≥T+<äì Á|üuÛÑT‘·«y˚T e´ekÕjÓ÷‘·Œ‘·TÔ\ ì\« kÕeTs¡ú´+ e÷Á‘·+ ô|s¡>∑˝Ò<äT. Á|üdüTÔ‘· düeTdü´≈£î n|ü&˚ á s¡+>∑+˝À dü+uÛÑ$+#˚ ˇ&ç<äT&ÉT≈£î*ï ‘·≥Tºø√>∑\T>∑T‘êj·Tì e~*y˚j·Tã&ç+~. 3. $<˚o ô|≥Tºã&ÉT\T 50%ìøÏ $T+∫ ñ+&É≈£L&É<äì
#Ób˛Ô+~. eT] >√<ëeTT˝À¢ ñqï düs¡Tπø ø£<ä\ì |ü]dæú‹ ñ+fÒ ø=‘·Ô>± e#˚à eT÷\ø±s¡D+ Ç~. á |ü]dæú‘·T˝À¢ e´ekÕjÓ÷‘·Œ‘·TÔ\ ì\« kÕeTs¡ú´+ #·sêÃ|üÁ‘·+ n_ÛÁbÕj·T|ü&ç+~. dü+düÿs¡D\˝À uÛ≤>∑+>± ÁbÕs¡+_Û+|üã&ɶ düŒwüº+#˚dæ+~. 4. u≤´+øÏ+π>‘·s¡ Ä]úø£ dü+düú\≈£î, u≤´+≈£î\≈£î ]j·T˝Ÿ mùdº{Ÿ
~>∑Tã&ÉT\T mø£ÿ&É ì+|ü⁄‘ês¡T ? á yê<äq |üs¡´ekÕq+ eT]+‘· ô|+#·T≈£îH˚ neø±XÊ\T >∑T]+∫ #·]Ã+#·≈£î+&Ü Á|üuÛÑT‘·«+ #·s¡ÃqT |üø£ÿ<ë] kÕúìø£ @]j·÷ u≤´+≈£î\ |üìrs¡T düÁø£eT+>± ˝Ò<äì #·sêà |üÁ‘·+ ù|s=ÿ+~. yê´bÕs¡+‘√ dü+ã+<Ûä+ ñ+&É≈£L&É<äqï~. 5. n‹ ô|<ä› bÕ]ÁXÊ$Tø£, yêDÏ»´
<ës¡TD+>± ñ+≥T+~. m|òtdæ◊ ˝…M <Ûëq´+ ùdø£]+#˚ nedüs¡+ sê<äT |ü{Ϻk˛Ô+~. Ç~ e´ekÕj·÷ìø°, ¬s’‘ê+>±ìπø ø±<äT. dü÷ú\+>± C≤rj·T Ä]úø£ s¡+>∑+˝À ‘·–q+‘· nqTuÛÑe+, #ê*qìï eqs¡T\T, $XÊ«dü˙j·T‘·, dü+düú\≈£î u≤´+øÏ+>¥ s¡+>∑+˝À Á|üy˚X¯+ ø£*Œ+#·{≤ìøÏ >±qT, eTT+<äT>± yês¡T
ø±ã{Ϻ ¬s’‘·T\qT+&ç ùdø£s¡D ì*|æy˚düTÔ+~. <ë+‘√ ¬s’‘·T\≈£î –≥Tºu≤≥T Ä]úø£ e´edüúπø eTT|ü⁄Œ ‘Ó#˚à yÓ’K]. á yÓ’K] qT+&ç Á|üuÛÑT‘ê«\T j·÷»e÷q´ kÕeTs¡ú´+>∑\ dü+düú˝Ò u≤´+≈£î\qT düeTs¡úe+‘·+>± qcÕº˝À¢ q&ÉTdüTÔqï ÁbÕ+rj·T Á>±MTD u≤´+≈£î\qT ìs¡«Væ≤+#ê\qï~. 6.
<Ûäs¡ sê<äT. yêfi¯ó¢ ≈£L&Ü Çfi¯¢˝À¢ì >±<Ó˝À¢ <Ûëq´+ ì+|ü⁄≈£îì ø=qT>√\T #˚ùd ãj·T≥|ü&Éq+‘· ø±\+ ÄVü‰s¡uÛÑÁ<ä‘· Vü≤≈£îÿ, J$+#˚ Vü≤≈£îÿ @ Vü≤≈£îÿ ìs¡«Væ≤+#·>∑\T>∑T‘êj·Tì #·sêÃ|üÁ‘·+ yÓ\¢&ç+∫+~. nqTeT‹+#˚ u≤´+≈£î\ dü+K´ ≈£L&Ü |ü]$T‘·+>± O+&Ü\qï~.
yê] ø√dü+ m<äTs¡T #·÷&Ü*‡ edüTÔ+~. yêdüÔe+ Ç~. Bìï ‹s¡π>dæ nsTTHê yê]øÏ ø£+≥–+|ü⁄>±H˚ ø£ì|ædüTÔ+~. Áô|’y˚{Ÿ u≤´+≈£î\ Á|üy˚XÊìøÏ Á|üdüTÔ‘·+ neT\T˝À e⁄qï `ø=qkÕ–+|ü⁄ e#˚Ãyês¡+......