Você está na página 1de 48

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ ANAYASA METİNLERİ

Çeviren: Prof. Dr. Muvaffak AKBAY


BAĞIMSIZLIK BEYANNAMESİ
4 Temmuz 1776
Beşerî hâdiselerin cereyanı sırasında, bir millet için, kendisini diğer
bir millete bağlayan siyasî bağları ortadan kaldırmak ve dünya devletleri
arasında, tabiat kanunlarının ve tabiatın yaradanının bahşeylediği hakka
istinaden, ayrı ve eşit mevkiini almak zarureti hasıl olursa, insanlık ca­
miasının umumî efkârına karşı gösterilmesi gereken saygı, o milleti, ay­
rılmağa karar vermek hususuna sevk eden sebepleri beyan eylemeğe
mecbur tutar.
Aşağıdaki hakikatlerin ispata lüzum kalmayacak kadar bedihi olduk­
larına inanıyoruz: Bütün insanlar eşit yaradılmışlardır. Bütün insanlara
yaradan tarafından devir ve ferağ edilemiyen bazı haklar bahşolunmuş-
tur. Bu haklar meyanında hayat, hürriyet ve saadetin aranması vardır.
Hükümetler, insanlar tarafından bu hakların teminat altına alınması için
tesis olunmuştur ve bu hükümetlerin iktidarlarının meşruiyeti idare olu­
nanların rızalarından doğar. Her ne zaman bir hükümet tarzı bu gayeyi
yok edecek bir hal alırsa, halkın bu hükümeti değiştirmeğe veya ıskat
etmeğe ve kendisine emniyet ve saadeti sağlamağa en uygun görünen
prensiplere istinat eden ve bu şekilde teşkilâtlandırılmış olan yeni bir
hükümet tesis eylemeğe hakkı vardır. Vakıa, uzun müddettenberi mü­
esses bulunan hükümetlerin basit ve geçici sebeplerden dolayı değiştiril­
memesi lüzumu ihtiyatkârlığın icabatmdandır ve hakikaten, her zamanki
tecrübe göstermiştir ki, insanlar, alıştıkları idare şekillerini yıkıp ken­
dilerine adaleti bizzat sağlamaktansa tahammül edilebilecek fenalıklara
katlanmağa daha mütemayildirler. Fakat, hiç değişmeden aynı maksada
yöneltilmiş uzun bir suiistimal ve gasp silsilesi, insanları mutlak bir
istipdada tâbi tutmak niyetini açığa vurursa, böyle bir hükümeti devir­
mek ve müstakbel emniyetlerini yeni tedbirlerle sağlamak, onların hakkı,
onların vazifesidir. İşte, bu sömürgelerin sabretmeleri bu yüzden olmuş­
tur ve bugün, onları, eski hükümet sistemlerini değiştirmeğe icbar eden
zaruret böyle bir zarurettir. Büyük Britanya Kralının bugünkü icraatı­
nın hikâyesi, cümlesi bu devletler üzerinde mutlak bir istipdat tesisine

«ı.ÜMIT.m mı.ıa.1 M > . » U .1 ı ı , ,


B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 447

matuf olan, seri halinde haksızlıkların ve tekrarlanan gasplerin hikâ­


yesidir. Bunu isbat için hâdiseleri tarafsız dünya umumî efkârına arz
edelim:
1. Kral, en salim ve kamu iyiliğine en lâzım olan kanunları tasdik
etmekten imtina eyledi.
2. Kral, birinci derecede ehemmiyetli ve müstacel kanunlara, eğer
bunların meriyet tarihleri kendi tasdikine talik edilmemiş ise, valileri­
nin nza göstermelerini menetti ve bu suretle talik olunan kanunlarla
iştigali ise kendisi tamamiyle ihmal eyledi.
3. Büyük eyaletlerin kurulmasına müteallik diğer kanunları, bu
eyaletler halkının (bir millet için kıymeti ölçüsüz olan ve ancak müste­
bitleri korkutan) yasama meclisinde temsil edilmek haklanndan feragat
etmemeleri takdirinde, tasdikten imtina eyledi.
4. Kral yasama meclislerini sırf yorgunluk saikiyle kendi ted­
birlerine razı olmaları için, mutat olmayan, gayri müsait ve resmî evrak
ve zabıtnamelerinin bulunduğu yerlerden uzak mahallerde topladı.
5. Kral bir çok defa, temsilciler meclislerini, halkın haklarına vaki
olan tecavüzlerine erkekçe bir metanetle karşı koydukları için feshetti.
6. Kral bu fesihlerden sonra, uzun müddet, başka temsilciler mec­
lisleri kurmak için seçim yapılmasına mani oldu ve yok edilmesi imkân­
sız bulunan yasama kudreti, bu suretle, halk tarafından kullanılmak
üzere halkın umumuna avdet etti. Bu arada, devlet, dışandan istilâ ve
içeriden kanşıklık tehlikelerine maruz kaldı.
7. Kral bu devletlerin nüfuslannın artmasına engeller koymak
istedi. Bu maksatla, yabancılann tabiiyet değiştirmelerini sağlayan ka­
nunlânn tatbikini menetti ve bu diyarlara göçü teşvik eden kanunlânn
ısdarına mani oldu ve yeniden toprak edinmenin şartiannı ağırlaştırdı.
8. Kral yargı erkinin tesisine matuf kanunların tasdikini reddetmek
suretiyle adaletin teşkilâtlanmasını baltaladı.
9. Kral, yargıçlan, vazifelerinin devamı ve maaşlarının miktar ve
sureti tesviyesi bakımlanndan yalnız kendi iradesine tâbi kıldı.
10. Kral, milletimize eziyet etmek ve memleketin zenginliğini sö­
mürmek için hadsiz hesapsız memuriyetler tesis etti ve bu memlekete
kafilelerle yeni memurlar gönderdi.
11. Kral, aramızda, sulh zamanında ve yasama meclislerimizin
rızası olmadan daimî ordular bulundurdu.
12. Kral, askeri otoriteyi sivil otoriteye karşı bağımsız ve hattâ
ona üstün kılmağa kalkiştı.
13. Kral, anayasalarımıza uygun olmayan ve kendi kanunlanmızla
448 MUVAFFAK AKBAY

telif edilemiyen mevzuata başkaiariyle birleşerek bizi tâbi kılmak istedi.


Bunun için, aşağıda mevzuları kaydolunan sözde kanunları tasdik etti:
14. Aramızda, büyük kolorduların karargâh kurmaları;
15. Askerlerin, bu devletlerin tebaalarına karşı işledikleri katil
suçlarını, mevhum bir muhakeme usuliyle cezasız bırakmak;
16. Dünyanın her tarafı ile olan ticaretimizi mahvetmek;
17. Rızamız olmadan vergiler vazetmek;
18. Bir çok ahvalde, jüri usulünün faydalarından istifade etmekten
bizi mahram eylemek;
19. Aslı olmayan suçlar için muhakeme olunmak üzere bizi deniz­
aşırı ülkelere göndermek;
20. Komşu bir eyalette, İngiliz kanunlarının liberal sistemini orta­
dan kaldırmak ve keyfî bir hükümet tesis etmek ve bu eyaleti bir numu­
ne yapmak ve aynı mutlak hükümet tarzını bu sömürgelere de sokmak
için onun hudutlarını genişletmek;
21. Fermanlarımızı geri almak, en ehemmiyetli kanunlarımızı ilga
etmek ve hükümet şekillerimizi temelinden bozmak;
22. Her türlü ahvalde bizim yasama meclislerimizi faaliyetten
menederek, bizim için riayeti mecburî olacak kanunlar ısdar eylemek
kudretini bizzat haiz bulunduğunu beyan etmek.
23. Kral, bizi himayesinden çıkardığını beyan ederek ve bize karsı
harp yaparak memleketimizin idaresinden feragat etmiştir.
24» Kral, denizlerimizi yağma etmiş, sahillerimizi talan eylemiş,
şehirlerimizi yakmış ve yurtdaşlarımızı katletmiştir.
25. Kral, şu anda bile, barbar yüz yıllarda dahi emsaline güç rast­
lanan bir gaddarlık ve hiyanetle ve medenî bir milletin şerefine yaraşmı-
yacak bir tarzda girişilmiş olan ölüm, hüsran ve istipdat âbidesini tamam­
lamak üzere, para ile tutulmuş yabancı askerlerden müteşekkil büyük
orduları yola çıkartmış bulunmaktadır.
26. Kral, açık denizlerde esir edilen vatandaşlarımızı kendi memle­
ketlerine karşı silâh kullanmağa ve dost ve kardeşlerinin cellâtları ol­
mağa mecbur etmiş veya onları kendi yurtdaşlarınm ateşine maruz bıra­
karak öldürtmüştür.
27. Kral, aramızda dahilî kargaşalıklar çıkmasını teşvik etmiş ve
sınırlarımızın sekenesi üzerine, herkesin bildiği gibi, harp usulleri yaşı,
cinsi ve şartlan ayırmaksızm herkesi katletmek olan yerlileri, bu mer­
hametsiz vahşileri saldırtmak istemiştir.
Bütün bu zulümler yapılırken, biz en hürmetkar bir ifade ile adalet
istedik; müteaddit müracaatlarımızın yegâne cevabı haksızlıkların tevali
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 449

etm-si oldu. Müstebit bir tabiata malik olduğunu bütün ef'al ve harekâ-
tiye böylece ispat eden bir prens hür bir milleti idareye lâyık değildir.
Biz, Büyük Britanyalı kardeşlerimize karşı da hürmette kusur et-
rtedik. Onları, zaman zaman, kendi yasama meclisleri tarafından, bizi
adalete aykırı mevzuata tâbi tutmak hususundaki teşebbüslerden haber­
dar eyledik. Onlara, bu ülkelere hicretimizin ve yerleşmemizin hangi
şartlar altında cereyan ettiğini hatırlattık. Onların adalet hislerine ve
tab'an haiz oldukları âlicenaplığa müracaat ettik ve müşterek bir men-
şein aramızda husule getirdiği bağlar namına, kendileriyle olan alâka­
mızı ve iyi münasebetlerimizi kaçınılması imkânsız bir şekilde sekteye
uğratacak bu gasıpları tecviz etmemeleri için yalvardık. Onlar da, man­
tığın ve kan kardeşliğinin icaplarına bigâne kaldılar. Bu itibarla, ayrıl­
mamızı emreden zarurete inkıyat eylememiz ve insanlığın geri kalan
kısmının yaptığı gibi, harpte ve sulhta onlara düşman nazariyle bakma­
mız icap etmektedir.
Binaenalyeh, Birleşik Amerika Devletlerinin temsilcileri olan Bizler,
umumî kongre halinde toplanmış olarak ve kâinatın yüce hâkimini mak­
sadımızın doğruluğuna işhat ederek, bu sömürgelerin büyük halkı namı­
na ve ondan aldığımız otoriteye dayanarak, bu birleşmiş sömürgelerin
hür ve bağımsız devletler olduklarını ve böyle olmağa haklan bulundu­
ğunu; Büyük Britanya Krallığına karşı her türlü itaatten azade olduk­
larını; kendileriyle Büyük Britanya Devleti arasındaki her türlü siyasî
bağın tamamen ortadan kalktığını ve kalkması lâzım geldiğini; diğer hür
ve bağımsız devletler gibi bunların da, harp yapmakta, sulh akdetmekte,
andlaşmalara girişmekte, ticareti tanzim etmekte ve bağımsız devletlerin
yapmağa hakkı olduğu diğer bütün tasarruflarda bulunmakta ve onla­
rın yaptığı her şeyi yapmakta tam bir salâhiyete sahip olduklarını; ve
Cenabı Hakkın İlâhî himayesine tam bir güvenle meşbu olarak işbu be­
yannamenin müdafaası uğruna, hayatlarımızı servetlerimizi ve en kudsî
servetimiz olan şerefimizi mütekabilen tahsis ettiğimizi resmen ilân ve
beyan eyleriz.
Jules Hancock

KONFEDERASYON MADDELERİ
15 Kasım 1777

Aşağıda adlan yazılı devletlerin, imzalan mevzu temsil­


cileri bizlerden bu vesikaları ellerine geçirecek herkese se­
lâm.
450 MUVAFFAK AKBAY

silcileri, 15 Kasım 1777 milâdi senesinde ve Amerikanın bağımsızlıgnm


ikinci yılında, Massachusetts, New - Hampshire körfezi, Rhode - Isknd
ve Proyidence çiftlikleri, Connecticut, New - York, New - Jersey, Pem-
sylvanie, Delaware, Maryland, Virginia, Cenup Karolina, Şimal Ka" lim
ve Georgia devletleri arasında ve aşağıdaki şekilde konfederasyona vt
ebedî birliğe müteallik bir takım maddelerin kabulünü kararlaştırdılar-
Madde: I
Bu konfederasyona "Amerika Birleşik Devletleri" adı verilecektir
Madde: II
Her devlet, egemenliğini, hürriyetini, bağımsızlığını ve bu konfede­
rasyon tarafından kongre halinde toplanmış olan Birleşik Devletlere bıra­
kılmamış her türlü kudreti, kaza hakkını ve hakkı muhafaza etmektedir.

Madde: İÜ
Bu anlaşma gereğince, adı geçen devletlerden her biri diğerleriyle,
müşterek savunmalarının, hürriyetlerinin korunmasının ve karşılıklı ve
müşterek iyiliklerinin icap ettirdiği dostça bir hareket hattı takip etme­
ğe, din, egemenlik, ticaret dolayısiyle veya her hangi diğer bir sebepten
ötürü kendilerine karşı veya içlerinden birine karşı vaki olacak istilâ ve­
ya tecavüz muvacehesinde birbirlerini korumağa mecburdurlar.
Madde: IV
Birliğin muhtelif devletlerinin vatandaşları arasında dostluğu ve
mütekabil münasebetleri daha iyi sağlamak ve temadi ettirmek için yar­
dıma muhtaç fakirler, serseriler ve adalet kaçkınları müstesna olmak
üzere, adı geçen devletlerin hür sekenesi, diğer devletlerin vatandaşlık
sıfatına raci her türlü imtiyazlara ve muafiyetlere sahip olacak; her
devletin vatandaşları diğer devletlerden her birine serbestçe girmek ve
çıkmak hakkına malik bulunacaklar ve buraların mürur ve ubura ve tica­
rete müteallik her türlü imtiyazlardan istifade edecekler ve bu devletin
sekenesinin tâbi olduğu aynı mükellefiyetlere, vergilere ve takyidata
tâbi tutulacaklardır. Bununla beraber, bu takyidat, bir devletin arazisine
ithal edilmiş malların, sahibi tarafından, vatandaşı bulunduğu devletin
arazisine nakledilmesine mani teşkil eyleyecek bir şekil alamaz. Birleşik
Devletlerin veya devletlerden birinin malına hiç bir devlet tarafından
hiç bir vergi, resim veya takyit konulamaz.
Eğer, hiyanetle, ihanetle, veya diğer büyük bir suç ile sanık bir
kimse, adaletten kaçar ve Birleşik Devletlerden birinde yakalanırsa va­
linin veya kaçtığı devletin icra otoritesinin talebi üzerine suç üzerinde
ka%n İril;M nlnjs devlete teslim edilecektir.
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 45i

Her devlet nezdinde, diğer her devletin mahkemelerinin ve hâkimle­


rinin ibraz edecekleri vesikalara, ilâmlara ve onların muamelâtına tam
bir itimat ve emniyet cari olacaktır.
Madde: V
Birleşik Devletlerin umumî menfaatlerinin mümkün olduğu kadar
iyi bir şekilde tedvir edilebilmesi için her sene, her devletin mevzuatının
tesbit edeceği şekilde temsilciler seçilecek ve bunlar Kasım ayının ilk
Pazartesi günü kongre halinde toplanacaklardır. Her devlet, kendi tem­
silcilerini veya içlerinden bazılarını o sene zarfında heran azletmek ve
mütebaki zaman için yerlerine başkalarını göndermek hakkını muhafaza
eder.
Hiç bir devlet, kongrede ikiden az ve yediden fazla temsilci ile tem­
sil edilemez. Altı senelik bir müddet zarfında, hiç kimse üç seneden fazla
temsilci olamaz. Temsilci olduğu müddetçe hiç kimse Birleşik Devletlere
ait, gerek kendisinin gerekse onun namına başkasının yevmiye ve her ne
şekilde olursa olsun maaş veya hakkı huzur alacağı bir vazifede bulu­
namaz.
Her devlet, kendi temsilcilerinin, kongrenin toplantıları sırasında ve
devletler komisyonunun üyesi olarak kaldıkları müddetçe masraflarını
karşılayacaktır.
Kongre halinde toplanmış Birleşik Devletlere müteallik meselelerde
karar vermek için her devlet yalnız bir oya maliktir.
Kongredeki söz ve münakaşa serbestisi kongre haricinde hiç bir
mahkemede veya diğer hiç bir yerde şikâyete ve takibata mahal vermez.
Kongrenin üyeleri, kongreye iştirak ettikleri esnada oraya giderken ve­
ya oradan gelirken ihanet, hiyanet ve umumî asayişi ihlâl şıkları müstes­
na olmak üzere, tevkif ve hapis olunmaktan masundur.
Madde: VI
Hiç bir devlet, kongre halinde toplanmış Birleşik Devletlerin rızası
olmadan elçi gönderemez ve kabul edemez, hiç bir kral, prens veya dev­
letle müzakerelere girişemez, uzlaşma, anlaşma, ittifak ve andlaşma da
bulunamaz.
Birleşik Devletlerin veya bir devletin otoritesi altında paralı veya
fahrî bir vazife almış olan hiç kimse her ne mahiyette olursa olsun ya­
bancı bir kraldan, prensten veya devletten hiç bir hodiye, maaş, hizmet
veya unvan kabul edemez.
Ne kongre halinde toplanmış Birleşik Devletler ae de her hangi bir
devlet hiç bir asalet unvanı tevcih edemezler.
452 MUVAFFAK AKBAY

İki veya daha çok devlet, kongre halinde toplanmış Birleşik Devlet­
lerin mevzuunu ve müddetini sarih bir şekilde ifade eden rızası olmadan
aralarında hiç bir andlaşma yapamazlar, konfederasyon teşkil edemezler,
ittifak akdedemezler.
Hiç bir devlet, kongre halinde toplanmış Birleşik Devletlerin her
hangi bir kral, prens veya devletle yaptıkları ve kongre tarafından Fran­
sa ve İspanya devletlerine teklif edilmiş olan andlaşma hükümlerine ay­
kırı olarak hiç bir vergi ve resim koyamaz.
Hiç bir devlet, sulh zamanında, kongre halinde toplanmış Birleşik
Devletlerin bizzat bu devletin veya ticaretinin müdafaası için lüzumlu
görecekleri miktardan fazla harp gemisine sahip olamaz; hiç bir devlet,
sulh zamanında, o devletin müdafaası için zarurî olan müstahkem mev­
kilerde garnizonlar teşkil edilmek üzere, kongre halinde toplanmış Bir­
leşik Devletler tarafından lüzumlu görülecek miktardan fazla ordu bes­
leyemez; fakat, her devlet daima, iyi teşkilâtlandırılmış, disiplinli, kâfi
derecede teslih ve teçhiz olunmuş bir milis bulunduracak ve silâh depo­
larında kâfi miktarda sahra topunu, çadırı ve münasip miktarda silâh,
cephane ve harp teçhizatını hazır bir şekilde ve ihtiyat olarak saklaya­
caktır.
Hiç bir devlet, kongre halinde toplanmış Birleşik Devletlerin rızası
olmadan, düşmanlar tarafından fiilen istilâya uğramadıkça veya yerli
kavimlerden biri tarafından kendisine taarruza karar verildiğine dair
katî malûmat edinmedikçe ve yalnız kongre halinde Birleşmiş Devletlere
danışmak için tehlikenin beklemeğe müsait olmayacak kadar yakın ol­
duğu haller müstesna, kendiliğinden her hangi bir harbe giremez.
Kongre halinde toplanmış Birleşik Devletler tarafından harp ilân
edilmedikçe, hiç bir devlet, zırhlılara veya harp gemilerine bu sıfatlarını
teyit eden vesika veremez, bir gemiyi korsanlığa mezun kılamaz, harp
ilân edildiği takdirde ise ancak harp ilân edilen kraliyet veya devlete veya
bu kraliyet veya devletin tebaasına karşı .ve kongre halinde toplanmış
Birleşik Devletler tarafından tesbit olunacak harp kaidelerine uygun bir
şekilde bunları yapabilir; bununla beraber, eğer bir devletin sahilleri
deniz haydutlariyle dolmuşsa ve yalnız bunları bertaraf etmek için, o
devlet, harp gemileri donatabilir ve bu gemileri, tehlike devam ettiği
müddetçe, veya, kongre halinde toplanmış Birleşik Devletler başka şe­
kilde karar verinceye değin, faaliyette bulundurabilir.
Madde: VII
Bii' devlet, müşterek müdafaa için kara kuvvetleri teşkil ederse albay
ve ondan n.şağ' rütbedeki subaylar bu kuvvetleri toplayan devletin ya-
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 453

sama meclisi tarafından veya o devletin tesbit edeceği şekilde tayin olu­
nurlar; ve bu vazifelerde vaki olacak bütün münhaller ilk tayini yapan
devlet tarafından doldurulur.
Madde: VIII
Harbin bütün masrafları ve kongre halinde toplanmış Birleşik Dev­
letlerin müsaadesiyle yapılmış müşterek müdafaayı veya umumî menfaati
ilgilendiren masraflar, müşterek hazine tarafından karşılanır. Bu müş­
terek hazineye muhtelif devletlerce, her birinde muayyen bir şahsa ihale
edilmiş toprakların değeriyle mütenasip olarak gelir sağlanır; bu top­
rakların ve onların üzerinde yapılan binaların ve ıslâhatın kıymeti kon­
gre halinde toplanmış olan Birleşik Devletlerin zaman zaman emir ve
tanzim edecekleri şekilde takdir olunur. Bu mükellefiyeti ödemeğe yara­
yan vergiler, muhtelif devletlerin yasama meclislerinin nezareti altında
ve emirlerine uyularak ve kongre halinde toplanmış Birleşik Devletlerce
tesbit olunacak mehiller zarfında tahakkuk ve tahsil olunur.

Madde: IX
1. Altıncı maddede zikrolunan haller müstesna, harbe ve sulha ka­
rar vermek, elçi gönderip kabul etmek, andlaşmalar ve ittifaklar akdet­
mek, hak ve iktidarı yalnız ve münhasıran kongre halinde toplanmış Bir­
leşik Devletlere aittir; fakat, Birleşik Devletler, muhtelif devletlerin ya­
sama meclislerinin, kendi vatandaşlarının tâbi oldukları her hangi bir
vergi veya resme yabancıları da tâbi kılmak veya her nevi emtia ve gıda
maddelerinin ithalini veya ihracım menetmek haklarını tayin eyleyen
ticaret andlaşmaları akdedemezler. Bundan başka, yine yalnız ve mün­
hasıran Birleşik Devletler, karada ve denizde ganaimin her nevi ahvalde
meşruiyetini tayin edecek kaideler vazetmek, Birleşik Devletler emrin­
deki kara ve deniz kuvvetleri tarafından alınacak ganaimin paylaşılması
ve ihale ve tefviz olunması şeklini tesbit etmek, sulh zamanında korsan­
lık müsaadenamesi vermek, deniz haydutluğu ve açık denizlerde işlene­
cek suçları muhakeme etmek üzere mahkemeler tesis eylemek ve her hal
ve kârda ganaime mütedair anlaşmazlıkların müracaat edilmesi halinde
nihaî olarak muhakeme ve karara bağlayacak divanlar kurmak hak ve
iktidarı kongre halinde toplanmış Birleşik Devletlere aittir; ancak kon­
gre üyelerinden hiç biri adı geçen divanlara hâkim olarak tayin edilemez.
2. Kongre halinde toplanmış Birleşik Devletler, aynı zamanda, iki
veya bir çok devlet arasında, hudutlara, kaza hakkina veya diğer her
hususa mütedair halen mevcut veya ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları,
müracaat edilmesi halinde, nihaî olarak halleder. Bu iktidar daima şu
454 MUVAFFAK AKBAY

suretle kullanılır: Her ne zaman, diğer bir devletle anlaşmazlık u,1 lüıde
bulunan bir devletin yasama veya yürütme organı veya kanunî temsil­
cisi, kongreye, meseleyi açıklayan ve bu devletin anlaşmazlığa kongrenin
bakmasını istediğini bildiren bir istida verirse, işbu istida kongrenin em­
riyle diğer devletin yasama veya yürütme organına tebliğ olunur; taraf­
ların temsilcilerini göndermeleri için bir gün tesbit olunur ve bunlar, ih­
tilâfın mevzuunu dinleyip karar verecek bir divan teşkil etmek içm ara­
larında anlaşarak komiserler veya hâkimler tayin etmeğe davet edilir­
ler; eğer bunlar aralarında anlaşamazlarsa, kongre, Birleşik Devletlerden
her birinden üç vatandaş tesbit eder; müddei mevkiinde olandan başla­
mak üzere, taraflardan her biri, sıra ile, listeden, bu liste üzerinde on üç
isim kalıncaya kadar, bir isim siler; bu adet üzerinden, kongre huzurun­
da, kur'a ile kongrenin tensibine göre en az yedi en fazla dokuz isim çe­
kilir. Kur'ada isimleri çıkanlar veya bunların arasından beşi tarafları
dinlemek ve anlaşmazlığı nihaî olarak karara bağlamak üzere komiser
veya hâkim olurlar; şu şartla ki, verilen karar, tarafları dinleyen hâkim­
lerin çoğunluğu ile alınmış olmalıdır. Eğer, taraflardan biri veya diğeri
kongre tarafından makbul sayılacak sebepler dermeyan etmeden muay­
yen günde mahkeme huzuruna çıkmazsa veya, hazır olduğu halde hâ­
kimleri seçmekten istinkâf ederse, kongre her devletten üç vatandaş tes­
bit eder ve mevcut bulunmayan veya müstenkif kalan taraf yerine ve
nam ve hesabına kongre sekreteri isimleri siler; ve yukarıda izah edilen
tarzda teşekkül eden divanın karar veya hükmü nihaîdir. Eğer, taraflar­
dan biri bu divanın kararına inkiyat etmezse veya divana gitmeği veya­
hut dâvasını veya metalibatmı müdafaa etmeği reddederse, divan yine
karar ve hükmünü verir ve bu karar veya hüküm yine nihaî mahiyeti
haizdir; karar veya hüküm ve usulü muhakemeye ait zabıtlar her hal
ve kârda kongreye tebliğ olunur ve alâkalı tarafların emniyeti için dos­
yada hıfzolunur.
Divanda yer almadan önce, her komiser dâvanın görüleceği mahallin
devletinin âli veya en üstün mahkemesi hâkimlerinden biri huzurunda:
"ihtilâfı bitaraf, samimî ve dikaktli olarak ve bilgi ve kabiliyetlerine
göre, iltimas yapmadan, hislerine kapılmadan ve mükâfat ümidine düş­
meden dinleyip karar vereceğine" dair yemin eder.
Hiç bir devlet, Birleşik Devletlerin nefine olarak, ülkesinin hiç bir
kısmından mahrum edilemez.
3. iki veya daha çok devlet tarafından verilen muhtelif imtiyazlar
dolayısiyle, arazi üzerinde iddia olunan hususî mülkiyet hakkına müte-.
dair bütün anlaşmazlıklar - bu toprakların ve bu imtiyazları veren dev­
letlerin tâbi oldukları kazaî salâhiyet muayyen olup da, adı geçen im-

' « • * •>• • ««.<•. w * | „


B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 455

tiyazların veya sadece birinin bu kaza salâhiyeti tesbit edilmeden evvel


bahşolunduğu ileri sürülürse - taraflardan birinin veya diğerinin Birleşik
Devletler kongresine müracaatı üzerine, mümkün mertebe, muhtelif dev­
letler arasında kaza salâhiyetine müteallik anlaşmazlıkların halli için
yukarıda tesbit edilen şekilde, nihaî olarak karara bağlanır.
4. Kongre halinde toplanmış Birleşik Devletler, kendileri tarafından
veya muhtelif devletler tarafından basılan paraların ayar ve değerini
tesbit etmek; Birleşik Devletler ülkesi üzerinde ölçü ve tartı sistemini
tayin etmek; ticareti tanzim etmek ve hiç bir devletin vatandaşı olmayan
yerlilere müteallik her nevi hususatı her devletin kendi hudutları dahi­
linde yasama kudretini ihlâl ve takyit etmemek şartiyle düzenlemek; bü­
tün Birleşik Devletler ülkesi üzerinde bir devletten diğerine posta teşki­
lâtı kurmak ve işletmek ve bu suretle naklolunan mektup ve gazetelerden
bu hizmetin masraflarını karşılamağa yetecek kadar bir resim tahsil et­
mek; Birleşik Devletler hizmetinde olan kara ordularının - alay subay­
ları müstesna - subaylarını tayin etmek; deniz kuvvetlerinin bütün su­
baylarını tayin etmek ve Birleşik Devletler hizmetinde olan bütün su­
baylara rütbelerini gösterir emirnameler vermek; adı geçen kara ve de­
niz kuvvetlerinin idaresi ve disiplini için tüzükler yapmak ve harekâtı
idare etmek hak ve iktidarına yalnız ve münhasıran sahiptirler.
5. Kongre halinde toplanmış Birleşik Devletlerin, kongrenin top­
lantıları arasındaki müddet zarfında toplanacak ve her devletin bir tem­
silcisinden teşekkül edecek "Devletler komisyonu" unvanı ile bir komis­
yon vücude getirmeğe ve kendi idareleri altında Birleşik Devletlerin
umumî işlerini tedvir için lüzumlu görülen diğer komisyonları ve mülki
memuriyetleri ihdas etmeğe; üyelerden birini başkanlık makamına getir­
meğe (ancak hiç kimse üç senelik bir müddet zarfında bir yıldan fazla
başkan vazifesini göremez); Birleşik Devletlerin âmme hizmetleri için
tahsil edilmesi lâzım gelen para miktarını tesbit etmeğe ve bunların âmme
hizmetlerine sarf edilmek üzere ne şekilde ödenek kayıt olunacağını ta­
yine; her devlete altı ayda bir borç alınan para veya çıkarılan tahvil
miktarını gösteren bir cetvel göndermek suretiyle borç para almağa ve
Birleşik Devletlere ait tahviller çıkarmağa; gemiler inşa etmeğe veya
bunları silâhlandırmağa; kara ordularının mevcudunu tesbit etmeğe;
her devletten o devletin beyaz ırka mensup nüfusiyle mütenasip asker
toplamasını talep etmeğe (bu taleplere riayet mecburidir) iktidarları
vardır. Böyle bir talep vukuunda, her devletin yasama organı alay su­
baylarını tayin eder, asker toplar. Onları Birleşik Devletlerin hesabına,
bir askere lâzım gelen şekilde giydirir teslih ve teçhiz eder; bu suretle si-
456 MUVAFFAK AKBAY

lâhlandırılan, giydirilen ve teçhiz edilen subaylar ve erler kongre ha­


linde toplanmış Birleşik Devletler tarafından tesbit olunacak mahalle
tayin edilen müddet zarfında gideceklerdir. Ancak, eğer kongre halinde
toplanmış Birleşik Devletler, bazı ahval ve şeraitten dolayı, bir takım
devletlerin hiç asker göndermemesini veya kendi hissesine düşenden da­
ha az göndermesini ve diğer bir devletin de kendi hissesinden fazla gön­
dermesini uygun görürlerse, bu fazla miktar da, başlarında subayları
olmak üzere, bu devletin asıl hissesine düşen asker miktarı gibi giydiril­
miş teçhiz ve teslih edilmiş olarak yollanacaktır. Yalnız eğer o devletin
yasama meclisi bu fazla miktarın gönderilmesini kendi emniyetine uygun
bulmazsa, bu takdirde emniyetini tehlikeye düşürmeden gönderebileceği
miktarı toplayacak, başlarına subay tahsis edecek silâhlandıracak, giy­
direcek ve teçhiz edecektir. Bu suretle teslih edilmiş, giydirilmiş ve teç­
hiz edilmiş subaylar ve erler kongre halinde toplanmış Birleşik Devletler
tarafından tesbit olunacak mahalle tayin edilen müddet zarfında gide­
ceklerdir.
6. Kongre halinde toplanmış Birleşik Devletler, dokuz devletin
rızası olmadan, hiç bir harbe girmeyecekler; sulh zamanında korsanlık
müsaadenamesi vermeyecekler; hiç bir andlaşma ve ittifak akdetmiye-
cekler; para bastırmayacaklar ve bunların değerlerini tesbit etmiyecek­
ler; Birleşik Devletlerin veya bu devletlerden birinin müdafaası veya
salahı için lüzumlu olan masrafların yekûnunu tayin etmeyecekler; teda­
vüle para sürmeyecekler, Birleşik Devletler namına borç para almaya­
caklar, sarfiyatta bulunmayacaklar; inşa edilecek veya satın alınacak
harp gemilerinin ve kara ve deniz kuvvetlerinin silâh altına alınacak
mevcudunu tesbit etmiyecekler; ordu kumandanı olacak General ve
Amiral tayin etmiyeceklerdir. Talik veya toplantı günü tayinine müte­
dair olanlar müstesna, hangi mahiyette olursa olsun bütün meseleler hak­
kında kongre halinde toplanmış Birleşik Devletlerin çoğunluğunun oyu
ile karar verilir.
7. Kongre halinde toplanmış Birleşik Devletler, senenin tensip ede­
cekleri mevsiminde ve Birleşik Devletlerin ülkesi üzerinde münasip bu­
lacakları bir mahalde toplanmağa karar verebilirler, şu kadar ki bu tali­
kin müddeti hiç bir zaman altı ayı tecavüz edemez; her ay andlaşmalara,
ittifaklara ve askerî harekâta müteallik gizli kalmasını lüzumlu gördük­
leri kısımlar müstesna müzakerelerinin tutanaklarım yayınlayacaklardır;
eğer, içlerinden biri talep ederse tutanakların her devletin temsilcilerinin
her mesele hususunda lehte ve aleyhte verdikleri oylar zikrolunacaktır;
ve muhtelif devletlerin yasama meclislerine ibraz edilmek için ve yuka-
B. A. t). ANAYASA METİNLERİ 45?

nda istisna edilen kısımlar hariç olmak üzere adı geçen tutanakların
bir kopyesi talepleri veya talebi üzerine bir devletin temsilcilerine veya
içlerinden birine tevdi olunabilecektir.
Madde: X
Kongrenin tatil zamanlarında, devletler komisyonu veya üyelerin­
den dokuzu, kongre halinde toplanmış Birleşik Devletlerin komisyona
tevdi etmeği dokuz devletin muvafakati alınmak suretiyle uygun bulduk­
ları, kongreye ait muayyen iktidarları kullanmağa yetkili kılınabilir; an­
cak, konfederasyon maddeleri gereğince kullanılması için kongrede do­
kuz devletin oyuna ihtiyaç gösteren hiç bir iktidarın istimali komisyona
devredilemez.
Madde: XI
Eğer Kanada bu konfederasyona girer ve Birleşik Devletler tarafın­
dan alınan kararlara riayeti kabul ederse kendisi bu birliğe kabul edile­
cek ve onun sağladığı bütün menfaatlardan istifade ettirilecektir; ancak,
diğer hiç bir sömürge dokuz devletin rızası olmaksızın birliğe dahil ola-
mıyacaktır.
Madde: XII
işbu konfederasyon mucibince Birleşik Devletlerin toplanmasından
evvel, kongre tarafından veya onun müsaadesiyle tedavüle çıkarılan bü-
bün tahviller, bütün borçlanılmış meblâğlar, girişilen her nevi borçlar,
adı geçen Birleşik Devletler uhdesine geçmiş bir mükellefiyet telâkki olu­
nur ve işbu, kanun ile adı geçen Birleşik Devletler âmme şerefi namına bu
mükellefiyetin edasını resmen taahhüt ederler.
Madde: XIII
Her devlet, işbu konfederasyon gereğince kendisine tevdi edilmemiş
olan bilcümle hususatta kongre halinde toplanmış Birleşik Devletlerin
kararlarına inkiyat edecektir. Bütün devletler ve devletlerden her biri
tarafından işbu konfederasyon maddelerine hiç aykırı harekette bulunul-
maksızın riayet edilecek ve birlik ebedî olacaktır; Birleşik Devletler kon­
grelerinden birinde muvafakat edilmeden ve daha sonra her devletin
yasama meclisi tarafından tasdik olunmadan bu maddelerden hiç biri
bundan böyle hiç bir değişikliğe tâbi tutulamaz.
Ve kâinatın hâkimi olan Tanrının arzusiyle, kongrede mütekabilen
temsil ettiğimiz yasama meclislerinin dileğinin yukarıdaki konfederasyon
ve ebedî birlik maddelerini tasvip ederek bizim tasdik etmemize müsaade
eylemek şeklinde tezahür etmesi üzerine, biniliz ki, Biz aşağıda imazsı
458 MUVAFFAK AKBAY

bulunan temsilciler, bu münasebetle bize tevdi olunan salâhiyet ve ikti­


dara istinaden, işbu vesikalarla, mütekabil kurucu meclislerimizin nam
ve hesabına yukarıdaki konfederasyon ve ebedî birlik maddelerinin hep­
sini ve her birini ve bu maddelerin ihtiva ettiği bilcümle hususatı toptan
ve teker teker tam ve mutlak bir şekilde tasdik ve tasvip ediyoruz.
Bundan başka, mütekabil kurucu meclislerimizin şerefiyle temin edi­
yoruz ki, bunlar, kongre halinde toplanmış Birleşik Devletlerin, işbu
konfederasyon kanuniyle kendilerine tevdi olunmuş bilcümle hususata
mütedair kararlarına inkıyat edecekler ve mütekabüen temsil eylediğimiz
devletler bu konfederasyon maddelerine hiç aykırı harekette bulunma­
dan riayet edecekler ve bu birlik ebedî olacaktır.
Bütün bu hususatı tevsik eylemek üzere kongre halinde imazaları-
mızı vazeylemek Pennsylvania devletinin Philadelphia şehrinde 9 Tem­
muz 1778 milâdi ve Amerika'nın bağımsızlığının üçüncü yılında yapıl­
mıştır.
Konfederasyon maddeleri devletler tarafından aşağıdaki tarih sıra-
siyle tasdik edilmiştir: Şimal Karolina 5 Şubat 1778; New - York, 6 Şu­
bat 1778; Rhode - Island, 9 Şubat 1778; Connecticut, 12 Şubat 1778;
Georgia, 26 Şubat 1778; New - Hampshire, 4 Mart 1778; Pennsylvania,
5 Mart 1778; Massachusetts, 10 Mart 1778; Cenup Karolina 5 Nisan
1778; New - Jersey, 19 Kasım 1778; Virginia, 15 Aralık 1778; Delaware,
1 Şubat 1779; Maryland 30 Ocak 1781 bütün devletler tarafından tasdiki
umuma resmen 1 Mart 1781 de ilân olundu..

BİRLEŞİK DEVLETLER ANAYASASI


•a

17 Eylül 1787 (1)

BAŞLANGIÇ
Biz, Birleşik Devletler halkı, daha mükemmel bir birlik kurmak,
adaleti tesis etmek, dahilî emniyeti sağlamak, müşterek müdafaayı temin
etmek, umumî refahı artırmak ve kendimizin ve ahfadımızın hürriyetin
iyileklerinden istifade edebilmemiz için işbu Amerika Birleşik Devletleri
anayasasını ısdar ve tesis eyliyoruz (2).

(1) Sah. 484. de yapılan tadilât listesine Bk. — Anayasanın bazı hükümlerini kal­
dıran veya başka hükümler vazeden veyahut ilâve tadiller metnin içinde daha ufak
puntoda hurufatla gösterilmiştir. Tadil olunan metin [ ] içine alınmıştır.
(2) İşbu anayasaya tâbi Birleşik Devletler "Devletler" den ve "Bölge" lerden
müteşekkildir. Ancak "sömürge" leri ihtiva etmez: Yüksek Divan, 27 Mayıs 1900,
Downes vs. Bidvell. — Taylon Conquerred Territory and the Constitution, dans
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 459

Kısım: I
YASAMA MECLİSLERİ
Bölüm: I
Kongre
İşbu kanunun sağladığı bütün yasama kudreti bir Senato ve bir tem­
silciler meclisinden mürekkep Birleşik Devletler kongresine verilmiş­
tir (3).

Bölüm: II
Temsilciler menisi (4)
Temsilcilerin seçimi:
Madde 1. Temsilciler meclisi (House of Representatives) her dev­
letin halkı tarafından, iki yılda bir seçilen üyelerden teşekkül eder; her
North American Review, 1901, s. 577; — Harrison, The status of annexed territories
and its free civilized inhabitants, ibid., 1901 s. 1 dev.; — Burgess, The relation of
the Constitution of the TJ. S. to newly acquired Territory, dans Politic. Sc. Quarterly,
1900, s. 381; — Snow, The administration of Dependencies, 1902; — J. Laferriere,
Les colonies amöricaines et la constitution, dans Rev. du dr. publ., 1908, s. 209;
— Les cas insulaires, dans Rev. de sc. et leg. financieres, 1907, s. 349 dev.
(3) Cumhurbaşkanının vekâleten haiz olduğu yasama kudreti ile tanzim salâhiyeti
h. Bk.: James Hart, The Ordinance making Power of the President of the TJ. S. dans
Johns Hopkins University Studies in historic. and politic. Science, se>ie XLIII, no. 3,
Baltimore, 1925 (bilbl.); — J. Laferriere, Le pouvoir röglementaire du President des
Etats - TJnis d'Am6rique, dans Melanges Carre de Malberg, Paris, 1933, s. 275
dev.; — J. - P. Comer, Legislative functions of national administrative authorittes,
New - York, 1927, kuvvetlerin ayrılması hakkında: H. Dawis, American Constitutions,
The relations of the three departments as adjusted by a century, dans Johns Hop­
kins Univ. Studies in historical and politic. Science, 3 e serie, t. IX, X. 1885; —
Powell, The seperation of po\vers, dans Politic. Sc. Quarterly, t. XXVII, s. 215 ve
XXVIII, s. 34; — Carpenter. The seperation of povvers, in the eighteenth century,
dans Americ. Pol. Sc. Rev., t. XX, 1928, s. 32; — G. B. Klein, la teoria dei tre poteri
dello diritto costituzionale del Nord America, Florence, 1909; — H. - E. Willis, The
doctrine of sovereignty under the U. S. Constitution, dans Virginia Law Rev., t. XV,
s. 437 dev.
(4) A. . S. de Alexander, History and procedure of the House of the represen­
tatives. Boston, 1916; — G. - B. Galloway, The investigating function of congress,
dans American pol. Sc. Review, t. XXI, 1927 s. 47; — E . - J. Eberling, Congressionnal
investigations: a study of the powers of Congress to lnvestigate and punish for
contempt. New - York, 1928; — E. - D. Marshall, Congressionnal investigating
comnıittees, Baltimore, 1929; — M. - E. Dimock, Congressionnal investigating
committees, Baltimore, 1929 dans John Hopkins University Studies, t. XLVII, no. 2,
460 MUVAFFAK AKBAY

devlette, seçmenler, yasama organının en kalabalık meclisinin üyelerini


seçen seçmenlerde aranan evsafı haiz olmalıdırlar.
İlâve XV (1870) Birleşik Devletler vatandaşlarının seçmek hakları, ne
Birleşik Devletler tarafından ne de her hangi bir devlet tarafından, ırk,
renk veya geçmişteki esirlik vasfı dolayısiyle nezi veya takyit olunamaz.
İlâve XIX (1920) Birleşik Devletler vatandaşlarının seçmek hakları
ne Birleşik Devletler tarafından ne de her hangi bir devlet tarafından cinsi­
yet dolayısiyle nezi veya takyit olunamaz.

Seçilmek:
2. Hiç kimse, yirmi beş yaşına basmamışsa, yedi senedenberi Bir­
leşik Devletler vatandaşı bulunmuyorsa ve seçildiği zaman seçildiği dev­
letin arazisinde ikamet etmiyorsa temsilci olamaz.
Temsillerin nüfusa nisbeten tevzi sureti : (5)
3. [İşbu birliğe dahil muhtelif devletler, hür insan miktarına mu­
ayyen bir müddet için hizmet ile mükellef bulunan şahısların adedi ilâve
edilerek fakat vergiye tâbi olmayan yerliler hariç tutularak hesaplana­
cak olan kendi nüfuslariyle mütenasip olarak temsilci çıkarırlar ve vası­
tasız vergilere iştirak ederler. Bu nisbet nüfusun beşte üçüdür. Nüfus
sayımı, Birleşik Devletlerin ilk kongresinin toplanmasını takip eden üç
yıl zarfında yapılacaktır. Daha sonraları bu sayım on yılda bir kanunun
emrettiği şekilde yapılır. Temsilcilerin adedi 30.000 kişiye birden fazla ola­
maz; ancak her devlet en az bir temsilciye malik olacaktır. İşbu ilk sa­
yım yapılıncaya kadar, New - Hampshire'in3, Massachusetts'in 8, Rhode -
Island ve Providence çiftliklerinin 1, Connecticut'un 5, New - York'un 6,
New - Jersey'in 4, Pennsylvanie'in 8, Delaware'ın 1, Maryland'ın 6, Vir-
ginia'nın 10, Cenup Karolina'nm 5, Şimal Karolina ve Georgia'nın 3 tem­
silci seçmeğe hakları bulunacaktır].
Temsilcilerin nüfusa göre sureti tevziine müteallik i; 3 tadil XIV ün
(1868) 2 inci fıkrasiyle değiştirilmiştir.
Tadil XIV, fıkra: 2. Muhtelif devletlerin temsilcileri, her devletin nü­
fusunun heyeti mecmuası nazarı itibara alınarak ve yalnız vergiye tâbi
olmayan yerliler istisna edilerek hesaplanan mütekabil nüfuslariyle müte-

1929; — J. M. Landis, Constitutional limitations on the congressionnal power of


investigation, dans Harvard Law Review, e. XL, s. 222; — R. Luce, Legistative
procedure, Boston, 1922; — S. - M. Mc. Gali, The business of Congress, New - York
1911; — Mc. Cornachie, Congressionnal committees, New - York, 1911; — P. - S.
Reinsch, American legistatures and legislatives methods, New - York, 1907; — J. - A.
Fairlie, Commissions et comit<§s legislatifs aux Etats - Unis, dans Annuaire de
l'Inst. int. de dr. publ., 1933 s. 43 sv.
(5) C. - J. Ballock, The origin, purose and effect of the direct tax clause of
the federal Constitution, dans Political Sc. Quarterly, t. XV, 1900, s. 217, 452 dev.

I'l •'•'«»' MU,. İ N ı. . H . U ' « ' »»»> 1, İNHK^HI^HIII , . » . . 11 ...»,,»«.» |


B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 461

nasip olacaktır; ancak bir devletin yirmi bir yaşını doldurmuş olan ve Bir­
leşik Devletler vatandaşı bulunan erkek nüfusundan bir kısmına bir isyana
iştirak veya diğer bir suç yüzünden Birleşik Devletler Cumhurbaşkanını ve
Cumhurbaşkan muavinini seçecek seçmenlerin, kongreye gönderilecek tem­
silcilerin veya o devletin idarî ve adlî memurlarının veya yasama meclisi
üyelerinin seçilmesi hakkı verilmemişse veya her hangi bir şekilde erkek
ahaliden bir kısmının bu hakkı takyit olunmuşsa, işbu devletin temsiline
esas olarak yirmi bir yaşını doldurmuş erkek nüfusun heyeti mecmuası
ile bu kısım erkek nüfus arasındaki miktar ele alınır.

§ 3 ün vergilere müteallik olan kısmı tadil XVI (1913) ile şu suretle


değiştirilmiştir:
Tadil XVI. Kongrenin, hangi kaynaktan gelirse gelsin, bilcümle irat
üzerine, muhtelif devletlere sureti tevziini tespit ve her hangi bir sayım
veya hesaplamayı nazarı itibara almaksızın vergi tahakkuk ettirmek ve
tahsil etmek salâhiyeti vardır.

Münhal yerler.
4.' Eğer bir devletin mümessilliklerinde inhilâller vaki olursa, işbu
devletin icra organı, bu münhal yerleri doldurmak üzere seçim emirname­
leri çıkarır (writs).
Meclisin memurîarı.
5. Temsilciler meclisi kendi başkanını (speaker) ve diğer memurla­
rını seçer (6); impeachment salâhiyeti yalnız temsilciler meclisine aittir.

Bölüm: III

Senato (7)
Senato üyelerinin miktarı.
[Birleşik Devletlerin senatosu, her devletin yasama meclisi tarafın­
dan altı yıl için seçilecek olan ikişer Senato üyesinden teşekkül eder; her
senato üyesinin bir oyu vardır].
(6) Bushnell Hart, The Speaker as Premier, New - York, 1893; — H. Ripert,
La pr4sidence des assemblĞe politiques, Paris, 1908; — G. Mer. Les speakers
d'Angleterre et des Ttats - Unis, La fonction presidentielle aux Communes anglaises
et a la chambre des Representants americaine, these, Dijon, 1910; — Miss P. Follett,
The Speaker of the House of Representatives, New - York, 1909; — Chang Wei
Chiu, The speaker of the House of Representatives since 1896, New - York, 1928.
(7) Lindsay Rogers, The american Senate, New - York, 1926; — Popular con-
trol of senatorial Elections, dans P. Sc. Quarterly, 1905 -— G. H. Haynes, The election
of Senators, New - York, 1906.
462 MUVAFFAK AKBAY

İşbu fıkra tadil XVII (1913) ile şu şekilde değiştirilmiştir:


Tadil XVII. Birleşik Devletler senatosu her devletin halkı tarafından
altı yıl için seçilecek olan ikişer Senato üyesinden teşekkül eder; her se­
nato üyesinin bir oyu vardır. Her devlette seçmenler, devletin yasama orga­
nının en kalabalık meclisinin üyelerini seçen seçmenlerde, aranan evsafı
haiz olmalıdırlar.

Senato üyelerinin tasnifi, münhal üyelikler.


tik seçimi takip eden toplantıdan sonra, seneto üyeleri, mümkün
mertebe müsavi bir tarzda üç kısma ayrılırlar. İlk kısım üyelerin vazife­
leri ikinci senenin sonunda nihayet bulur. İkinci kısım üyelerin vazifeleri
dördüncü senenin, üçüncü kısım üyelerin ise vazifeleri altıncı senenin
sonunda nihayet bulur. Bu suretle her yıl seneto üyeliklerinin üçte biri
için seçim yapılır.
[Eğer, bir devletin yasama meclisi toplantı halinde değil iken, istifa
yoliyle veya diğer her hangi bir sebeple senatoda münhal vaki olursa,
bu devletin icra organı, yasama meclisinin ilk toplantısına kadar muvak­
katen üye seçerek bu münhalleri kapayabilir].
•. § 2 nin işbu bendi tadil XVII ile (1913) şu suretle değiştirilmiştir:
Tadil XVII. Bir devletin senatodaki üyeliklerinde inhilâller olursa, işbu
münhalleri doldurmak üzere o devletin icra organı, seçim emirnameleri
(writs) çıkarabilir; mamafih, bir devletin yasama meclisi, icra organına
halkın seçim yoliyle seneto üyelerini tayin etmesine kadar, kendi tesbit ede­
ceği şekilde muvakkaten senato üyelerini tayin etmek salâhiyetini verebilir.

Seçilmek.
6. Hiç kimse 30 yaşını doldurmamışsa, dokuz senedenberi Birleşik
Devletler vatandaşı bulunmuyorsa ve seçildiği zaman seçildiği devletin
arazisinde ikamet etmiyorsa senato üyesi olamaz.
Seneto başkam.
7. Birleşik Devletler Cumhurbaşkan muavini senatoya riyaset eder.
Ancak, oyların müsavi surette taksimi takdirinde kendisinin oy hakkı
vardır.
Senatonun memurları.
8. Senato, kendi memurlarını tayin eder ve Cumhurbaşkan muavini
mevcut değil iken veya Birleşik Devletler Cumhurbaşkanlığı vazifesini
görürken onun yerine geçmek üzere pro temporare bir başkan seçer.
icra organının sorumluluğunu takdir (iınpeachmcuts;.
9. Bilcümle impeachments'leri takdire yalnız senato salahiyetlidir.
Bu münasebt-lk; toplandığı zaman senato üyeleri yemin etmekle mükel-

.*K«.1IMIl.iW,(W»|,Wp-M,»,1,.|„.. ,, | | M
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 463

leftirler. Eğer sorumluluğu takdir olunacak kimse Birleşik Devletler


Cumhurbaşkanı ise, senatoya yüksek divan başkanı (chief - justice) ri­
yaset eder.
impeachement halinde hüküm:
10. impeachement halinde hüküm, ancak, vazifeden azil ve Birle­
şik Devletlere ait her türlü fahrî veya ücretli veyahut itimat vazifelerine
ehliyetsizliğin ilânı olabilir; mahkûm edilen şahıs kanuna uyularak ay­
rıca zan altına alınabilir, hakkında takibatta bulunabilir, hüküm verile­
bilir ve cezalandırılabilir (8).

Bölüm: IV
Senato üyelerinin ve temsilcilerin seçimi (9)
kongrenin toplantıları

Kongre üyelerinin seçimi:


Madde 1. Senato üyelerinin ve temsilcilerin seçim zaman ve ma­
halli her devlette o devletin yasama organı tarafından tesbit olunur; an­
cak, kongre, her zaman, bir kanunla, senato üyelerinin seçim mahallerini
tesbit edenler müstesna, bu kaideleri bizzat koyabilir veya değiştirebilir.
Yıllık toplantı:
2. [Kongre her ;,ıl en az bir defa toplanır; eğer, bir kanunla, kon­
gre başka bir gün tesbit etmemişse, bu toplantı Aralık ayının ilk Pazar­
tesi günü yapılır] (10).
Ocak 1933 de kabul edilen ve 15 Ekim 1935 de yürürlüğe giren tadil
XX ile şu suretfie tamamlanmış ve değiştirilmiştir:
Tadil XX, fıkra 1: Senato üyelerinin ve temsilcilerin vazifeleri, eğer bu
madde kabul edilmemiş olsa idi hangi yıilarda bitecek idiyse o yılların Ocak
ayının 3 ünde öğle üzeri biter ve onların yerine geçenlerin vazifeleri o za­
mandan başlar.
Fıkra 2: Kongre her yıl en az bir defa toplanır; bu toplantı eğer kon­
gre başka bir gün tesbit etmemişse 3 Ocak öğle üzeri yapılır.

(8) D. - Y. Thomas, The law of impeachment in the U. S., dans Americ. pol.
Sc. Rev., t. II, 1908, s. 378; — H. Taylor, The american law of impeachment, dans
North American Review, t. CLXXX, s. 510; — Hiram Bingham, A proposed consti-
tutional amendemcnt regarding impeachment proceedings, dans Tl. S. Lavv Rev. t.
XVIII, p. 323.
(9) Bk. Harold Zink A survey of American Government New - York 1948.
(10) M. - A. Mussmann, Changing the date for congressionnal ssessions and
inaugural day, dans Âmericari pol. sc. Rev., t. XVIII, 1924, s. 108.
464 MUVAFFAK AKBAY

Bölüm: V
Kongrenin her iki meclisinin salâhiyet ve vazifeleri (11)
Seçimlerin murakabesi.
Madde 1. Her meclis kendi üyelerinin seçimlerine, salâhiyetlerine
ve vasıflarına müteallik hususlarda yargıç vazifesini görür; müzakere
nisabı için her mecliste çoğunluğun teşekkül etmesi zaruridir; ancak ço­
ğunluğu teşkil eylemeyen miktarda üyeler, meclisin toplantısını bir gün­
den diğerine talik ederek ve meclisin karar vereceği şekilde ve müeyyi­
deler koyarak mevcut olmayan üyeleri içtimalara gelmeğe mecbur ede­
bilirler.
Tüzük, üyelerin cezalandırılmaları.
2. Her meclis kendi iç tüzüğünü yapabilir (Rules of its' proceedings)
Nizamı ihlâl eden harekâtından dolayı üyelerini cezalandırabilir ve üçte
iki çoğunlukla bir üyenin ihracına karar verebilir (12).
Zabıtlar.
3. Her meclis, müzakerelerinin zabıtlarını (journal) tutar ve bun­
ları, gizli kalmasını münasip gördüğü kısımlar müstesna, zaman zaman
yayınlar; her hangi bir mesele üzerinde bir meclisin üyelerinin leh ve
aleyhteki oyları, eğer mevcut üyelerin beşte biri talep ederse, zapta geçer.
Talik.
4. Kongrenin taplantı halinde bulunduğu sırada, iki meclisten hiç
biri diğerinin muvafakati olmadan, üç günden fazla müzakerelerini ta­
til edemez ve her iki meclisin toplantı mahallinden başka bir yerde top­
lanamaz.

Bölüm: VI
Kongre üyelerinin tahsisa&an, imtiyazları ve ehliyetsizlikleri

Tahsisat. İmtiyazlar.
Madde 1. Senato üyeleri ve temsilciler hizmetlerine mukabil kanun
ile tesbit olunacak ve Birleşik Devletler hazinesinden ödenecek bir tahsi-
(11) Jefferson's Manuel and Rules of House of Representatives. Compiled
by Lewis Dischler. Gov. Prin. Office, Washington, 1929. Traduction dans Annuaire
interparlementaire. 1931, s. 675; - - J. Delpech et A. Marcaggi, Jefferson, Manuol
de praticjiıe pa.rlement.aire, Paris 1905: F. Moreau et .1. Delpeeh. Les reglements
des assemblees legislatives, Paris, t. I, s. 137.
(12) O, • S. Pott, Power of legislative bodies to punish for corıUmpt, dans
University of Pennsylvania Law Revieıv, t. LXXIV, 1926, s. 691, Kil.
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 465

sat alırlar (13). Hıyanet, suç (felony) ve âmme asayişini ihlâl (breaeh
of peace) halleri müstesna kendi meclislerinin toplantılarına iştirak et­
tikleri esnada, veya toplantıya giderken veya oradan gelirken tevkif edi­
lemezler. Her iki mecliste de irat ettikleri nutuklar veya serdeyledikleri
mütalâalar dolayısiyle hiç bir makam tarafından sorguya çekilemez­
ler (14).
Diğer memuriyetlere tayin olunmağa ehliyetsizlik.
2. Hiç bir senato üyesi veya temsilei, seçilmiş olduğu devre zar­
fında, işbu devre zarfında ihdas olunan veya tahsisatı artırılan Birleşik
Devletlerin mülkî teşkilâtına ait bir vazifeye tayin olunamaz; Birleşik
Devletlere müteallik bir âmme hizmeti ifa eden her hangi bir şahıs bu
vazifeyi ifada devam ettiği müddetçe, her iki meclisten birine üye olamaz.
(Bak tadil XIV, fıkra III).

Bölüm: VII
Kongrenin salâhiyetleri
" " "— . V 'v
^ X
Malî mükellefiyet.
Kongrenin aşağıdaki salâhiyetleri vardır:
1 •— Resim, harç, vergi ve vasıtalı vergi (excises) tahakkuk ettirmek
ve tahsil etme kamu borçlarını ödemek ve Birleşik Devletlerin müşterek
müdafaasını ve umumî refahını sağlayacak tedbirler almak (15); ancak
bütün harçlar, vergiler ve excises'ler Birleşik Devletler ülkesinin her
(131 Aydan aya verilmek üzere yılda 7.500 dolarlık tahsisat. Mil başına 20
cent, mutad ve en kısa yoldan gidiş ve geliş olarak hesap edilmek üzere her top­
lantı devresi için lıarcirah. - Kendisinin veya ailesinden birinin hastalığım isbat
etmediği takdirde bulunmadığı günler için her üyeden kıstelyevm yapılır. Temsil­
ciler meclisinin veya senatonun müsaadesini almadan bir üye toplantılarda bulun­
maz ve kongre tatil edilinceye kadar isbatı vücut eylemezse kendisine ayrıca dönüş
harcırahı da verilmez. — Speaker'in ve senatonun pro temporare başkanının tahsi­
satları 12.000 dolardır.
(14) D. - P. Field, Constitutiona! Privileges of Legislators: Exenıptions from
arrest and action for diffamation, dans Minnesota Law Review, 9442; — C. - S. Pott,
Power of legistative bodies to punis-h for contempt, dans Pennsylvania Law Rrv.
t. LXXIV, a. 691: —• VVcyjd. tseopt; of coıiötıtutional iınmuniy :>;;ainsl. se-'U'rhes ;<n>ı
aeizures, dana \ v '"at vırşfmıa La\v QuarttTİv. I. IX. ;;. 1-;Y
(15) J. - F Lawson, The general TValfare clause: a study of ths pov.'s'* of
Congress -under tlıt Gonstitution of t'ne TJ. S . Washington. 19."'5.
166 MUVAFFAK AKBAY

tarafında aynı ve müsavi şekilde olmalıdır (16);


Bo'.\l;snı«a,
2 — Birleşik Devletler nara ve hesabına borçlanmak;
Ticaret.
3 — Yabancı milletlerle (17) Birleşik Devletler camiasına dahil muh­
telif devletlsr arasında ve yerli kabilelerle (18) ticareti tanzim etmek;
Tehaalığa kabul ve iflâs.
4 — Tebaalığa kabul için muayyen bir kaide koymak ve iflâsa mü­
teallik bütün Birleşik Devletler ülkesine müşterek kanunlar vazetmek;
Para.
5 — Para basmak ve bunun ve diğer yabancı paraların değerlerini
tayin etmek ve ölçü ve tartı vahidi kıyasilerini tesbit etmek;
Kalp para.
6 — Devlet tahvillerinin ve Birleşik Devletlerde tedavü'de bulunan
paranın taklit edilmesini cezalandırmak;
Postalar.
7 — Posta merkezleri vüeude getirmek ve posta pulları basmak (19);
Beratlar.
8 — Müellif ve mucitlere, mahdut bir müddet için, yazıları ve icat­
ları üzerinde mutlak bir hak tanıyarak faydalı ilim ve sanatların inkişa­
fını teşvik etmek;
(16) W. - B. Bosley, T h e c o n s t i t u t i o n a l r e q u i r e m e n t of u n i f o n n i t y in duties,
i m p o s t s and excises, d a n s Yale L a w J o u r n a l , t. IX, 1900, s. 164. - - " B ü t ü n Birleşik
Devletler ülkesi üzerinde" vergilerin aynı ve m ü s a v i olması prensibi A m e r i k a n sö-
mürgelerirıden y a p ı l a n i t h a l â t a g ü m r ü k r e s m i k o n u l m a s ı n a m a n i değildir. ( Y ü k s e k
divan, 27 Mayıs 1900, Dovvnes vs. Bedvvell). J. Laferriere, Les cas insulaires (bibi.),
d a n s Rev. de sc. et legisl. fin., 1907, s. 349.
(17) Himayeci g ü m r ü k tarifelerinin A n a y a s a y a u y g u n oldukları a r t ı k m ü n a ­
k a ş a e d i l m e m e k t e d i r : YVinston, The Tariff a n d t h e Constıtution, d a n s J o u r n a l of
political Economy, t. v, s. 40; — H a m p t o n vs. U n i t e d S t a t e s (276 U. S.. 394 u
(18) P r e n t i c e ve E g a n , The c o m m e r c e clause of t h e federal Constitution, 1898;
— W. - C. Coîemau. The evolution of federal r e g u l a t i o n of i n t e r s t a t e r a t e s , d a n s
H a r v a r d La w Revicw, t. XXVIII, s. 34; — B e r n h a r d t , The interstate commerce
Commissıon; its history, activities and o r g a n i z a t i o n d a n s I n s t i t u t e for g o v e r n m e n t a l
R e s e a r c h , 1923; • - G. - G. Reynolds, T h e distribution of p o w e r to r e g u l a t e i n t e r s t a t e
c a r r i e r s betvvoen t h e N a t i o n and t h e S t a t e s , N e w - York, 1928: — •• Sha.rfman, The
i n t e r s t a t e c o m m e r c e Commission, N e w - York, 1931; — - B. - C. Gavit, T h e c o m m e r c e
clause of tlıe Tl. S. Constitution, Bloogminton, 1932.
(19) Lıimlsiiy Kojrers. T h e postal powcr of Congress, d a n s .lobıı Hopkins Uııi-
versil.y Sl.ıi'lieP in lıı^t. and pol. Science. I' XXIV, 1916.
B. A. V. ANAYASA METİNLERİ 467

Mahkemeler teşkili.
9 — Yüksek divana tâbi mahkemeler teşkil eylemek;
Deniz Haydutluğu.
10 — Deniz haydutluğunu, açık denizlerde işlenen suçları ve devlet­
ler hukukuna aykırı fiilleri tarif etmek ve cezalandırmak;
Harp.
11 — Harp ilân etmek, korsanlık müsaadesi vermek, kara ve deniz
ganaimine müteallik kaideler koymak;
Ordu.
12 — Ordular teşkil etmek ve beslemek; ancak bu hususta iki yıl­
dan fazla bir müddet için tahsisat verilemez;
Bahriye.
13 — Donanma vücude getirmek ve iaşe ve teçhizatını sağlamak;
Orduya müteallik tüzükler.
14 — Kara ve deniz kuvvatlerinin teşkilât ve idaresi için tüzükler
yapmak;
Milis kuvvetleri celbi.
15 — Birliğin kanunlarının tatbikini sağlamak, isyanları bastırmak
ve istilâları defetmek üzere milis kuvvetleri eelbetmek (20);
Milis teşkilâtı.
16 — Milis kuvvetlerinin teşkilâtlandırılmasını, teçhizatını ve disip­
linini ve aynı zamanda milis kuvvetlerinin Birleşik Devletler hizmetinde
kullanılacak kısmının emir ve kumandasını sağlamak, şu şartla ki, su­
bayların tayini ve kongrece tesbit edilen şekilde bu kuvvetlerin talimi
devletlere bırakılmalıdır;
Federal eyalet.
17 — On mil murabbamı geçmemek şartiyle,; devletlerden bir kısmı­
nın terk etmeş] ve kongrenin kabuliyle Birleşik Devletlerin hükümel.
makam olacak muayyen bir eyalette, her hususta mutlak yasama kudre­
tini kullanmak ve ülkesine dahil bulunduğu devletin yasama meclisinin
muvafakati ile, müstahkem mevkiler, barut depoları, teçhizat depoları,
tersaneler ve diğer lüzumlu tesisatı kurmak üzere satm alınacak olan
bilcümle mevkiler üzerinde aynı kudreti kullanmak (21);
(20) Ch. Rairman. Martial rule and thc suppession of insurrection, dans Illi­
nois Law Review. t. XXIII. 1929. s. 766.
C21) W. . E. Dood, The g-overnment of Di.strict of Columbia. A study of fede­
ral and municipal adminisration Washington, 1909; —- L. - P. Schneckebrer, Tho
District of Columbia. Its goverment and adm. Baltimore. 1928.
468 MUVAFFAK AKBAY

Federal otoriteye taalluk eden her hususta yasama kudretini kul­


lanmak.
18 —- Ve yukarıda sayılan salâhiyetleri ve işbu anayasa ile Birleşik
Devletler hükümetine veya nezaretlerinden veyahut memurlarından bi­
rine (22) verilen diğer bütün salâhiyetleri tatbik mevkiine koyabilmek
için lüzumlu ve uygun olan bütün kanunları yapmak (23).

Bölüm: IX
Birleşik Devletlere tanınan salâhiyetlerin takyidatı (24)

Esir ticareti.
Madde 1. Kongre tarafından, hariçten dahile göç veya halen mev­
cut devletlerden her hangi birinin tebaalığa kabulünü münasip gördüğü
kimselerin memlekete girmeleri 1808 yılından önce menolunamaz; ancak,
bu suretle memlekete girenlerden adam başına 10 doları geçmemek şar-
tiyle bir resim veya harç alınabilir.
Habeas corpus.
2. İsyan veya isti'â hallerinde umumî emniyet icap ettirmedikçe
habeas corpus imtiyazı ortadan kaldırılamaz.
Makabline şamil kanunlar.
3. Makabline şamil (ex post facto) kanunlar ve bili of attainder'ler
yapılamaz.
Vasıtasız vergiler.
4. Yukarıda tasrih olunan kaidelere uyularak yapılan sayım ve
hesaplamalarla mütenasip olmayan baş vergisi veya diğer bir vasıtasız
vergi konulamaz.
Tadil XIV e ilâve (1913). Kongrenin, hangi kaynaktan gelirse gelsin,
bilcümle irat üzerinden, muhtelif devletlere sureti tevziini ve her hangi bir

(22) Anayasa ile birliğin salâhiyetine tahsis edilmiş hususlara müteallik ka­
nun yapmak üzere kongre tarafından bazan devletlere verilen müsaade h. Bk.:
Barnett, The delegation of legislative po\ver by Congress to the States, dans Ame­
rican polltica) seienee Revievv, t. II, s. 317; ---- W. "VVilloughby, The eonstitutional
law of the U. S., 2 ed., t. I, £§74, 94.
(23) W. - F. Dood, Implied povvers and limitations in eonstitutional law,
dans Ya.le Law Journal, t. XXIX, s. 137; — Klingsmitt, Two theories as to impüed
povvers of the Constitution, dans American La\v Revievv, t. LIV, lt>06, s. 214.
(2İ) Tadil: 1 in altındaki nota bak. -'-- O. - M. Trobinor, Constitutional
theory and judieıal construction of eonstitutional clauses limiting lo^slative pover
I ! M I A'.ııo';';3ü !.?\v I-'tevU-nv, nıart ]9;:7.

B'IM-I***,
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 469

sayım ve hesaplamayı nazarı itibara almaksızın, vergi tahakkuk ettirmek


ve tahsil etmek salâhiyeti vardır.
İhracat resimleri.
5. Devletlerden her hangi birinin ihraç ettiği emtia üzerine her
hangi bir resim veya harç konulamaz.
Devletler arasında ticaret.
6. Ticarî veya maiî mevzuatın hiç birinde bir devletin limanlarına
diğer devletlerinkine nisbeten bir rüçhan hakkı tanınamaz; devletlerden
birinin limanından hareket eden veya bu devletlerden birinin limanına
doğru yol alan hiç bir gemi diğer bir devletin limanına girmeğe, yükünü
boşaltmağa veya rüsum ödemeğe icbar edilemez.
Kamu akçelterinin istimal tarzı.
7. Kanuna müsteniden verilen bir tahsisat (appropriation) olma­
dan hazineden hiç bir meblâğ çıkamaz; zaman zaman bilcümle âmme va­
ridat ve masraflarının bir cetvel ve hesabı neşir ve ilân olunur.
Asalet unvanları.
8. Birleşik Devletler tarafından hiç bir asalet unvanı verilemez. Birle­
şik Devletlerin idaresinde maaşlı veya fahrî bir vazife gören hiç kimse,
kongrenin müsaadesi olmadan, hiç bir suretle her hangi bir kraldan, prens­
ten veya yabancı devletten her hangi bir hibe, maaş iş veya unvan kabul
edemez.

Bölüm: X
Devletler tarafından istimali memnu salâhiyetler
Madde 1. Hiç bir devlet, andlaşma, ittifak veya konfederasyon an­
laşması yapamaz; korsanlık müsaadenamesi veremez; para basamaz;
tedavüle kâğıt para çıkaramaz; altın veya gümüş paradan başka hiç bir
menkul kıymete kanunen borç ödemek vasfını tanıyamaz; makabline
şamil veya attainder kanunlar veyahut mukaveleden doğan mükellefiyet­
leri tahfif edici (impairing) kanunlar yapamaz (25); ve asalet unvanları
bahsedemez.

(25) H. - C. Black, An essay on the obligation of contracts and retroactive


laws; - W. - B. Hunting, The obligation of contracts clause of the Constitution. Bal­
timore, 1919, dans John Hopkins University Studies in historic an politic. Scidnce, se-
rie 37, no. 4; — P. - G. Kauper, What is a "contract" under contraet clause of the
Federal Constitution, dans Michigan Lavv Rev., t. XXXI, s. 187; — Johnson, The
contract clause of the Constitution of the U. S., dans Constitution Kentucky Law
Journal, t. XVI, 1928, s. 222; — Merrell, Application of the obligation of contract
clause to state promises, dans Univ. of Pennsilvania Law Rev., t. LXXX, 1932, s. 639.
470 MUVAFFAK AKBAY

2. Hiç bir devlet, kongrenin müsaadesi olmadan, murakabeye müte­


allik kanunlarının tatbiki için lüzumlu olanlardan başka ithalât ve ihra­
cat üzerine hiç bir vergi veya resim vazedemez.
Bir devlet tarafından ithalât ve ihracat üzerine konulan vergilerden
ve rüsumdan elde edilen safi hasılat Birleşik Devletler hazinesinin emrine
tahsis olunur; ve bu vadideki bütün kanunlar kongre tarafından gözden
geçirilir ve kontrol edilir.
3. Hiç bir devlet, kongrenin müsaadesi olmadan, tonilâto başına
vergi alamaz, sulh zamanında asker veya harp gemileri bulunduramaz,
diğer bir devletle veya yabancı bir devletle bir uzlaşma veya anlaşma
yapamaz (26), fiilen istilâya uğramadan ve hiç bir mühlete müsaade et-
mıyecek kadar yakın bir tehlikeye maruz kalmadan harbe girişemez.

Kısım : II
icra organı (27)

Bölüm: I
Cumhurbaşkanının seçimi
Başkandık müddeti.
Madde 1. icra kudreti Amerika Birleşik Devletleri Cumhurbaşka-
(26) Frankfurter ve Landis, The compact elause of the Contitution : a study
in interstatp adjusteınents, dans Yale Law, t. XXXIV. 1925. s. 685.
(27) A. de Chambrun, Le pouvoir executif aux fîtats - Unis, Paris, 1876;
W. - P. YVilloughby. Les departements ex£cutifs aux fitats - Unis, duns Rev. du dr.
publ.. 1901. t. T. s. 82; F. - J. Goodnow, Principies of the administrstive la\v of
the İT. S., Now-York, 1905. Trad. fr. A. et Gaston .Teze, Les principes du droit ad-
ministratif des iStats-Unis, Paris, 1906; - Serp, Rapports des pouvoirs legislatif et
6xecutif dans la constitııtion AmĞricaine de 1787 et dans la Constitııtion Française
de 1875, The.se dr. Toulouse, 1906; — J. -H. Fllney et J. -F. Senderson, The Ameri­
can executive and executive methods. New-York, 1908; — A. _L. Hindsdale, History
of the President's Cabinet, dans University of Michigan Historical Studies, 1911,
t. I; —• H. -B. Leaı-ned, The President's Cabinet, Studies in Origin, formation and
strueture of an American institution, Ne\v-Haven, 1912; — .T.-A. Fairlie, The Presi­
dent's Cabinet, dans Americ. pol. Sc. Rev., t. VIII. 1913, s. 23; G. Hunt, The
Departement of State of the Tl. S., Londres, 1914; —• H. -C. Gauss, The anıerican
government organization and officials with the duties and po\vers of office federal
holders; - E. -A. Stamvood, A history of the Presidency, 2 \ol., I (1787-1897),
II (1897-1916). 1916; Woodrow Wüson, The President of the U. S., New-York,
1916; W. -H. Taft, Our Chief Magistrate and its powers. New-York, 1916;
- D. Halevy, Le pr&sident "VVilson, Ğtude sur la d£mocratie americaine, Paris, 1918;
- Dicey, A eomparaison between cabinet government and presidential government,
dans Nineteenth Centııry. 1919: — Lenel, Die anıerikanische Regierııngssystem. 1922;

••H.Mtj.
b. A. D. ANAYASA METİNLERİ 4.7i

nına tevdi olunmuştur (28). Başkanlık vazifesinin süresi dört yıldır ve


aynı müddet için seçilen Başkan muaviniyle birlikte aşağıdaki şekilde
seçilir (29):
Başkan ikinci seçmenlerinin tesbiti.
2. Her devlet, yasama meclisinin tayin edeceği kaidelere uyarak,
o devletin kongreye göndermek hakkına malik olduğu senato ve temsil­
cilerinin mecmu adedine muadil miktarda seçmenler tesbit eder. Hiç bir
senato veya temsilci ve Birleşik Devletlere tâbi maaşlı veya fahrî bir va­
zife gören hiç kimse seçmen olamaz.

Cumhurbaşkanının ve Başkan muavininin seçim şekii.


3. Seçmenler, kendi devlet merkezlerinde birleşerek, gizli oyla, bir
tanesi kendi devletleri sekenesinden olmamak şartiyle, iki kişiyi seçerler.
Oy alan bütün şahısların ve bunlardan her birinin kazanmış oiduğu oy
miktarını gösteren bir cetvel tanzim olunur; bu cetvel imzalanır, tasdik
olunur ve mazrufen Birleşik Devletler hükümet merkezinde senato baş­
kanına gönderilir. Senato başkanı, senatonun ve temsilciler meclisinin
huzurunda, bütün cetvellerin zarflarım açar ve o zaman oylar tasnif olu­
nur. En fazla oy kazanmış olan şahıs, eğer kazandığı oy miktarı seçmen-
— Guggenheimer, The development of the executive departments, dans Jameson,
Essay's in the constitutional history of the U. S. in the formative period, 1775-1779;
— Ch.-S. Tach, The creation of Presidency. 1775-1789, Baltimore, 1922; — H. Wan-
dersleb, Der Prâsident in den Vereinigten Staaten von Amerika, in Frankreich und
im deutschen Reich, Berlin, 1922; — W. -P. YVilloughby, The reorganization of the
administrative branch of the national government, Baltimore, 1923; — • G. -C. Thorpe,
Federal departmental organization and practice, Kansas City, 1925; - - White, The
growth and fütur of state boards and commisions, dans Po'ütical Sc. Quarterly,
t. XVIII, s. 631; A.-J. Zurcher, The theory and faet of presidential power, tlıese,
Princeton, 1927; — F. Linn, Die staatsrechtliche Stellung des Prâsidenten der Ve.
reinigten Staaten von Amerika, Bonn, 1928; —- J. -N. Small, Sonıe presidential in-
terpretations of the Presidency, dans John Hopkins University Studies in hist, and
pol. Science, serie 50, No. 2, 1932.
(28) Başkana tanınan icra kudreti hak. bak. : T. -J. Goodnow, Principles of
the administrative law of the U. S., 1905, p. 173; — Comparative administrative
law, t. I, p. 64.
(29) Ch. O'Neil, The american electoral system, 1889; — J. - H. Dougharty,
Electoral system of the U. S., New-York, 1906; — Newcomb, dans North Americ.
Rev., Janvier 1905; — O. Guerlac, Les conventions presidentieiles aux Etats - ünis.
dans Rev. Pol. et parlem. 10 Sept. 1912; — L. Overaker, The presidential Primary,
New-York, 1920; — Lechartier, Les "conventions" americaines, dans Rev. des deux
Mondes. 1 Sep. 1920; — L. -F. AIysvvorth, The presidential ballot, dans American
Pol. Sc. Rev., t. XVII, 1923; — C. -A. Berdhal, L'election du preaident aux Etats-
Unis, dans Rev, du droit public, 1926, s. 162.
472 MUVAFFAK AKBAY

lerin mecmuunun çoğunluğuna muadil bulunuyorsa Cumhurbaşkanı oıur.


Eğer bir çok adaylar bu çoğunluğu sağlamışlarsa ve aynı miktarda oy
almışlarsa temsilciler meclisi, bunlar arasından birini, gizli oyla ve he­
men Cumhurbaşkanı olarak seçer; eğer hiç biri çoğunluğu elde edeme­
mişlerde, temsilciler meclisi, aynı şekilde, en çok oy alan beş kişi arasın­
dan birini Cumhurbaşkanı olarak seçer. Ancak, Cumhurbaşkanı seçimin­
de oylar devletlerin adedine göre hesaplanır ve her devletin bir tek oyu
vardır; bu itibarla quorum'un hasıl olabilmesi için devletlerin üçte ikisi­
nin seçmeni veya seçmenlerinin mevcudiyeti ve seçim için de bütün dev­
letlerin seçmenlerini ihtiva eden bir çoğunluk lâzımdır. Her hal ve kâr­
da, Cumhurbaşkanının seçilmesinden sonra, en fazla oy almış olan kimse
başkan muavini olur. Eğer, burada da aynı miktarda oy kazanmış mü­
teaddit kimseler varsa, bunlar arasından senato, başkan muavinini kur'a
ile seçer j .
İlga edilmiş ve yerine şu şekilde bir hüküm konmuştur (1804).
Tadil XII. Seçmenler kendi devlet merkezlerinde birleşerek, gizli oyla,
Cumhurbaşkanlığı ve Başkan muavinliği için, bir tanesi kendi devletleri
sekenesinden olmamak şartiyle iki kişi seçerler; oy puslalarmria Cumhur­
başkanlığı için kimi seçtiklerini ve ayrı bir puslada Başkan muavinliği için
kimi seçtiklerini tasrih ederler; Cumhurbaşkanlığı için oy alan bütün şa­
hısların ve başkan muavinliği için oy alan bütün şahısların isimlerini her
birinin kazanmış oldukları oy miktariyle birlikte iki ayrı cetvel halinde
tesbit ederler, bu listeleri imza ve tasdik ederler ve mazruf en Birleşik Dev­
letler hükümet merkezinde senato başkanının adresine gönderirler. Senato
başkam, senatonun ve temsilciler meclisinin huzurunda bütün bu cetvellerin
zarflarım açar ve o zaman oylar tasnif olunur. Cumhurbaşkanlığı için en
fazla oy kazanmış olan kimse, eğer bu miktar tesbit edilen seçmenlerin
mecmu adedine göre çoğunluğu teşkil eyleyorsa, Cumhurbaşkanı olur. Eğer,
hiç kimse bu çoğunluğu elde edememişse, temsilciler meclisi, gizli oyla.
Cumhurbaşkanlığı için en fazla oy almış üç aday arasından birini derhal
Cumhurbaşkanlığına seçer. Ancak, Cumhurbaşkanı seçiminde oylar dev­
letlerin adedine göre hesaplanır ve her devletin bir tek oyu vardır; bu iti­
barla (inorum'un hasıl olabilmesi için devletlerin üçte ikisinin seçmeni veya
seçmenlerinin mevcudiyeti ve seçim için de bütün devletlerin seçmenlerini
ihliva eden bir çoğunluk lâzımdır. Eğer, Cumhurbaşkanını seçmek hakkı
temsilciler meclisine intikal ettiği zaman, bu meclis ilk Mart ayının dör­
düncü gününden evvel Cumhurbaşkanını seçmezse. Başkan muavini, aynen
Cumhurbaşkanının ölümü veya Anayasanın derpiş eylediği ehliyetsizlikleri
halinde olduğa gibi. Başkanlık vazifesini ifa eder. Başkan muavinliği için
en fazla oy almış olan kimse, eğer bu miktar tesbit edilen seçmenlerin
mecınmına göre çoğunluğu teşkil eyleyorsa. Başkan muavini olur. Eğer
adaylardan hiç biri bu çoğunluğu elde edememişse, senato en fazla oy almış
iki adaydan birini Başkan muavini olarak seçer; bu hususta quorum senato
üyelerinin mecmu adedinin üçte ikisidir ve seçim için mecmu adede göre
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 473

çoğunluğun hasıl olması lâzımdır. Anayasa hükümlerine göre Cumhurbaş­


kanlığı makamına seçilmesi imkânsız olan herkes aynı zamanda Birleşik
Devletler Başkan muavinliğine de seçilemez.

İlâve XX Ocak 1933 de kabul edilen değişiklik:


Bölüm: 4. Seçim hakkı kendisine intikal ettiği zaman, temsilciler
meclisinin, Cumhurbaşkanı olarak seçebileceği kimselerden birinin ölümü
halinde ve senetonun. seçim ha,kkı kendisine intikal ettiği zaman Başkan
muavini seçebileceği kimselerden birinin ölümü halinde gereken hareket
tarzını, kongre bir kanunla derpiş edebilir.

ikinci seçmenlerin tesbitinin tarihi.


4. Kongre, ikinci seçmenlerin seçilecekleri zamanı ve bunların oy
verecekleri günü tesbit edebilir; bugün bütün Birleşik Devletler arazi­
sinde aynı gün olarak tesbit olunur.
Cumhurbaşkanı seçilebilmek için şartlar.
5. Hiç kimse, eğer doğuştan Birleşik Devletler tebaası değilse veya
işbu anayasanın kabulü tarihinde Birleşik Devletler tebaası bulunmu­
yor idiyse, Cumhurbaşkanı seçilemez, hiç kimse, eğer otuz beş yaşma
basmamışsa ve Birleşik Devletler arazisinde on dört sene ikamet etme­
mişse bu vazifeye seçilemez.
inhilâl.
6. Cumhurbaşkanının vazifeden uzaklaştırılması, ölümü, istifası
veya hukukunu istimale ve vazifelerini yerine getirmeğe ehliyetsizliği
hallerinde bu hak ve vazifeler Başkan muavinine intikal eyler. Kongre
bir kanunla aynı zamanda, hem Cumhurbaşkanının, hem de Başkan mu­
avininin vazifeden uzaklaştırılmaları, ölümleri, istifaları veya ehliyetsiz­
likleri halinde Cumhurbaşkanlığını ifaya davet olunacak makam sahi­
bini tesbit etmek suretiyle tutulacak hareket tarzını derpiş edebilir;
işbu makam sahibi, ehliyetsizliğin ortadan kalkması veya yeni bir Cum­
hurbaşkanı seçimine kadar Cumhurbaşkanlığını ifa eyler (30).
Tahsisat.
7. Cumhurbaşkanı, hizmetlerinin karşılığı olarak, muayyen za­
manlarda, bir tazminat alır. Bu tazminat seçildiği müddet zarfında ne
(30) 1886 da Kongre, Cumhurbaşkanının ve Başkan Muavinin, ayın zamanda
vazife göremiyecek halde bulunmaları takdirinde. Cumhurbaşkanlığının Dışişleri
sekreteri tarafından ve bu zatın da her hangi bir sebepten dolayı bu vazifeyi de­
ruhte edememesi halinde ise. sırasiyle Maliye, Harbiye. Adliye (Attorney Gâneral),
Posta (Postmaster General), Bahriye ve İçişleri sekreterleri tarafından ifa edile­
ceğine karar vermiştir.
474 MUVAFFAK AKBAY

artırılabilir ne de eksiltilebilir; aynı müddet zarfında mumaileyh Birle­


şik Devletlerden veya devletlerin birinden başka bir tahsisat alamaz (Sİ).
Tahlif.
8. Vazifeye başlamadan önce, Cumhurbaşkanı aşağıdaki yemini
eder veya beyanda bulunur: "Birleşik Devletler Cumhurbaşkanlığı vazi­
fesini sadıkane ifa edeceğime, ve Birleşik Devletler Anayasasını gözete­
ceğime, muhafaza ve müdafaa edeceğime resmen ve alenen yemin ederim
(veya beyan ederim)".
İlâve: XX 1933 Ocak ayında kabul edilmiş tadil:
Fıkra 1. Cumhurbaşkanının ve Başkan muavininin vazifeleri, eğer işbu
maddenin henüz kabul edilmemiş olduğu senelere rastlayorsa 20 Ocak öğle
üzeri nihayet bulur; ve onları istihlâf edenlerin vazifeleri bu tarihten iti­
baren başlar.
Fıkra 3. Kğer, Cumhurbaşkanının vazifeye başlama tarihi olarak tes-
bit edilen g'ünde C u m h u r b a ş k a n ı ölmüş b u l u n u y o r s a , B a ş k a n muavinliğine
seçilmiş olan Cumhurbaşkanı olur. Eğer. vazifenin başlangıcı olarak tesbit
edilen tarihte Cumhurbaşkanı seçilmemişse veya seçilen Cumhurbaşkanı
henüz vazifeye ehil değilse, Başkan muavinliğine seçilmiş olan. Cumhur­
başkanı ehliyetini iktisap eyleyinceye kadar Cumhurbaşkanı sıfatiyle hare­
ket eder. Kongre, bir kanun ile. seçilmiş olan Cumhurbaşkanının ve seçil­
miş olan Başkan muavininin ehliyetsiz bulunmaları halinde, Cumhurbaş­
kanlığın! kimin ifa edeceğini veya bu sıfatla hareket edecek olanın ne su­
retle seçileceğini tesbit edebilir ve işbu kimse Cumhurbaşkanı veya Başkan
muavini ehliyetini iktisap edinceye kadar bu sıfatla hareket edebilir.

Bölüm: II
Cumhurbaşkanının salâhiyetleri
Başkomutanlık - Af.
Madde: 1. Cumhurbaşkanı, Birleşik Devletler ordusunun ve bahri­
yesinin ve Birleşik Devletler nam ve hesabına faal vazifeye çağrıldıkları
zaman muhtelif devletlerin milis teşkilâtının başkomutanıdır (32). Her
(31) Cumhurbaşkanının tahsisatı: 75.000 dolar, harcırahı 25.000 dolar. — Tem­
sil tahsisatı : 250.000 dolar. Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanlığı memurlarından ba­
zılarını (bir hususî kâtip, üç büro kâtibi, bir metrdotel, bir haberci) bizzat tâyin
edebilir ve bunların tahsisatları hazine tarafından ödenir. U. S. Compiler Statutes,
1918, § 222 dev.
(32) G. Dav.-is, A tıeatise, on the military law of the U. S., Ne\v - York, 1918;
— Whinting\ War powers of the President and legislative powers of the Congress
in relation to rebellion. treason and slavery; — Berkhimer, Military government and
martial rule; ----- J.-W. Garner, Le pouvoir executif en temps de gueıre aux Etats-
Unıs, dans Rev. uu dr. publ., 1918, s. 5; — Balîantine, Constitutional limitations on
the war power, dans California Law Rev., t. VI, s. 134; — Paxton, The american
war government 1917-1918. dans Americ. historical Revievv, t. XXIV, s. 5-1; C.-A.
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 475

nezaretin başında bulunan vazifeliden vazifesinin icaplarına müteallik


her mevzu hakkında yazılı izahat talep edebilir. Birleşik Devletlerin em­
niyetine karşı işlenmiş suçlarda (offenses), impeachement hali müstesna
olmak üzere (33) tecil ve af kararları vermeğe hakkı vardır.
Antlaşmalar - Tayinler.
2. Cumhurbaşkanının senatonun mütalâa ve muvafakatini alarak,
andlaşmalar akdetmeğe salâhiyeti vardır; yeter ki mevcut senato, üye­
lerinden üçte ikisi bunu tasvip etsinler (34); Cumhurbaşkanı büyük el­
çileri, elçileri, konsolosları, yüksek divan hâkimlerini ve Birleşik Devlet­
lerin işbu anayasanın derpiş eylemediği ve memuriyet makamları bilâ-

Berdhal, War powers of the executive in the U. S., dans University of Illinois
Studies in the social Sciences, t. IX, 1921, no. 1. 2; —- W. -F. Willoughby, Gövem,
ment organization in \var time and after, New-York, 1919; — C. -M. Hough, Law
in war time. dans Harvard Law Review. t. XXI, s. 692; —- E. Wambough, War
emergency legislation, ibid., t. XXX. s. 663; — Ch. Fairman, The law of martial
rule, Chicago, 1930; Ed. -S. Corvvin, Martial law yesterday and today, dans Political
Science Quarterly, t. XLVII, 1932, s. 95.
(33) Barnett, Executive, Legialature and Judiciairy in pardon, dans Americ.
Law Rev., t. CLI, s. 684.
(31) Butler, The treaty - making power of the U. S., 2 vol., New-York, 1902;
—- R. -J. Delvin, The treaty-making power under the Constitution of the U. S..
San Francisco, 1908; — Burr, The treaty-making power of the U. S. and the methods
of its enforcement as affecting the poliçe powers of the States, Philadelphia, 1912;
— S.-B. Crandall, Treaties; their making and enforcement, 2 vol., Washington, 1916,
dans Columbia University Studies in public Lav»', t. XXI, no. 1; —- E. - S. Cor\vin,
The President's control of foreign relations. Princeton Univei'Sity Press, 1917; -•—
Q. Wright, control of foreign relations, New - York 1922; -— J. - M. Mathews, The
conduct of american foreign relations, New - York, 1922; J. - M. Mathevvs, The
conduct of american fareign retalions, Ne\v - York. 1922; —• Rovden Dargerfuld,
The Senate's influence on the foreign relations of the U. S.. Chicago. 1927; — D. -
F. Fleming. The treaty veto of the american Senate, New - York, 1929; — Wright,
Treaties and the e.onstitutional separation of povvers in the U. S. dans American
Jour. of intern. Law, t. XII. 1918, p. 82 — The control of foreign relations dans
American pol. Scienee Review, 1921, t. XV, s. 1; — C. - C. Tansill, The treaty -
making powers of the senate, dans Americ. Journ, of int. Law, t. XVIII, 1924, s.
459; — J. - B. Moore, Treaties and executive agreements. dans Potitical Science
Quarterly, t. XX, 1905. s. 385; — J. - B. Barnett, inter. agreements vvithout the
advice and consent of the Senate. dans Yale Law Journal,- t. XV, s. 63; — R. - E.
Mc. Clindon. The t\vo - thirds rule in Senate action upon treaties 1789 - 1901. dans
Americ. Jour. of intern. Law, janvier 1932. Cumhurbaşkanının, elçilik kadrosunu
resmen işgal etmeyen ve tayinleri Senatonun muvafakatine iktiran eylemeyen ajan.
lar vasıtasiyle diplomatik faaliyette bulunması hususundaki taamül hakkında Bk.:
H. - M. Wreston, Executive agents in American Foreign relations, Baltimore, 1929.
476 MUVAFFAK AKBAY

hara kanunlarla ihdas edilecek olan diğer bütün memurlarını inha


(nominate) ve senatonun mütalâasını aldıktan ve muvafakatim istihsal
ettikten sonra tayin (appoint) eder (35). Mamafih, kongre, bir kanun
ile uygun gördüğü bazı ikinci derecede memurların tayinini ya yalnız
Cumhurbaşkanına, ya mahkemelere veya sekreterlere bırakabilir.
Münhal memuriyetlere tayin.
3. Cumhurbaşkanı, senatonun tatil bulunduğu sıralarda, inhilâl
edecek bilûmum memuriyetlere, senatonun ilk toplantısında hükmü kal­
mayacak olan tayin emirnameleri (commission) ısdar ederek tayinler
yapabilir.
Bölüm: III
Madde: 1. Cumhurbaşkanı, zaman zaman kongreyi birliğin vaziye­
tinden haberdar eder ve lüzumlu ve uygun bulduğu tedbirleri onun tet­
kikine arzeyler (36). Fevkalâde vaziyetlerde, her iki meclis veya bunlar­
dan birini toplantıya davet edebilir. Eğer iki meclis arasında toplantı
tarihleri hususunda ihtilâf hasıl olursa bunları uygun bulduğu tarihte
toplantıya çağırabilir. Büyük elçileri ve diğer elçileri kabul eder; kanun­
ların sadıkane tatbik olunmasına nezaret eder (37). Birleşik Devletlerin
bütün memurlarının memuriyetlerini tasdik eyler.
Bölüm: IV
Impeachment
Madde: 1. Cumhurbaşkanı, Başkan muavini ve Birleşik Devletlerin
bilcümle sivil memurları hiyaneti vataniye, irtikâp gibi büyük suç ve
memnu fiillerden (high crimes and misdemeanours) ötürü itham (im-
pcachment) ve mahkûm edildikleri takdirde memuriyetlerinden azledi­
lirler.

(35) îlk kongre. Cumhurbaşkanının tayin salâhiyetinin kendisine azletmek


salâhiyetinin de tanınmasını icap eylediğini kabul etmişti, 1867 tarihli Tenure of
office Acts ile işbu sonuncu salâhiyet nezolunduktan sonra 1887 de bu kanunların
ilgası ile tekrar ve kati olarak tanındı: Goodnovv, Principles of the administrative
Law of the U. S., s. 75 - 77; - - L. - M. Salmon, A history of the appointing power
of the President; Ed. - S. Corvvin, The President's remowal povver under the
Constitution New - York. 1928; — E. Ecott, The constitutional function of the
Senate in respect to appointements, dans Univ. Pennsylv. Law Revievv, t. LXXX1,
s. 43; — Kettleborough. Removal of public officers, A ten - year review, dans
Americ. political Science Revievv, t. VIII, 1914, s. 621 [idarî veya kazaî yollarla azil].
(36) Bütçenin ihzarında Cumhurbaşkanının rolü h. Bk. Bölüm VII, madde 1,
altındaki not.
(37) Cumhurbaşkanının tanzim salâhiyeti h. Bk. Bölüm 1, Madde: 1 altın­
daki not.
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 477

Kısım: III
Kaza organı (38)
Bölüm: I
Yüksek divan ve diğer mahkemeler
Madde 1. Birleşik Devletlerin kaza kudreti yüksek divan ile kongre
tarafından zaman zaman ihdas ve tesis olunabilecek mahkemeler mari-

(38) Kanunların Anayasaya uygun olup olmadıklarının kontrolü h. (Judieial


Review), Jacques Lambert, tarafından, Les origines du contröle judiciaire de la
constitutionnalite des lois fedĞrales aux Etats - Unis Marbury vs. Madison, dans
Revue du droit public, 1931, s. 54 dev. sonunda Amerikan literatürünün sistematik
bibliyografyasına Bk.
W. Willoug"hby, The Supreme court of the U. S.; its' history and influence in
our constitutional system, Philadelphie, 1890; — H. - L. Carson, The supreme court
of the U. S.; its history, 2 vol. 2 ed., Philadelphie, 1902; — Neryncx, L'organisatioıı
judiciaire aux Etats . Unis, Paris, 1909; — Ch. Warren. The Supreme Court in
U. S. history, 3 vol., Boston, 1922; — F. Franckfurter et J. - M. Landes, The business
of the Supreme Court; a study of the federal judieial system, New - York, 1927;
— Ch. - Evans Hugues, The Supreme Court of the U. S.; its' fundation, methods and
achievements; an interpretation, New - York, 1928; — W. - F. Willougby, Prin-
ciples of judieial administration, Washington, 1929 [bibliyografya].
Kontrol taraftarları: Coxe - Brinton, An essay on judieial power on inconsti.
tutional legistation, Philadelphia, 1893; — J. - H. Dougherty, The power of federal
judiciary över legistation; its origin; the power to sit aside the la\vs; boundaries of
the power; judieial independence; existing evils and remedies, Nevv - York, 1912;
— • Ch. - A. Beard, The Supreme Court and the Constitution, New - York, 1912;
— A. - C. Mc. Lauglen, The courts. the constitution and parties: studies in consti­
tutional histaory and politics, Chicago, 1912; — W.-M. Meigs, The American doctrine
of judieial power and its early origin, 1913; — The relation of the judiciary to the
Constitution. New - York, 1919; — Ed. - S. Corwin. The doctrine of judieial review,
Princeton, 1914; — • John Marshal and the Constitution, New - Hawen, 1921: — Ch. -
D. Stuart, Power of the Supreme Court to declare acts of Congress inconstitutional
(Sen., Doc. no. 703, 64 th Congress. 2 nd session, 1917); — Ch YVarren, The U. S.
Supreme Court in U. S. history, 2 vol., 1918; The supreme Court and the sovereign
States, Princeton, 1924; Congress, the Constitution and the Supreme Court, Bos­
ton, 1925; — Ch. - G. Haines, The conflict över judieial power in the U. S. to 1870.
New - oYrk, 1909. — The American doctrine of judieial suprematy, Berkeley, 1932
[bibliyografya).
Aleyhtarlar: J. - B. Thayer, The origin and scope of the American doctrine of
constitutional law, dans Legal Essay, Boston, 1908; — G. Myers, History of the
Supreme Court, 1912; — G. - E. Roc. Our judieial oligarehy, New - York, 1912;
- Chief - Justice Wal.trr Clark, Government by judges (Sen.. Doc. no. 610, 63 th
Congress, 2 nd session, j y i i r , J - H, Halytoıı, Ktııdy and report tor American
Federation of Labor upon judieial control as to constitutional questions, 2 ed..
Washington, 1923: — L. . B. Boudin, The government by Judiciary, 2 vol., New -
York, 1932.
478 MUVAFFAK AKBAY

fetiyle tatbik olunur. Gerek yüksek divanın, gerekse diğer mahkemele­


rin hâkimleri hüsnü hareketlerinin devamı müddetince (during good
behaviour) mevkilerini muhafaza ederler ve hizmetlerinin karşılığı olmak
üzere, muayyen zamanlarda, vazifelerinde kaldıkları müddetçe eksiltile-
mıyecek olan bir tazminat alırlar.
Yasama organının hâkimiyetini veya halk hâkimiyetim sağlamak üzere yapılan
teklifler için Bk: W.-L. Ronson, Majirtity rule the judiciaıy; an examination o."
current proposals tor constitutional changes affecting the relations of the courts of
legislation, New-York. 1912; — Haines. Judicial supremacy; — Ch. Warren, Congress.
A. - S. Heısey. Die Kontrole ııber die Gesetzgebung in den Vereinigten Staaten
von Nordamerika ur>d deren Gliedern, Heidelberg, 1894; - - G. - B. Brandis, Das
Recht des amerikanishen Riehters Gesetze auf ihre verfassungsmassigkeit zvı
prüfen, Leipzig. 191?.; --- E. Lambert, Le gouvernement des juges et la legislation
sociale aux Etats - Unis, Paris, 1921; Quatre annees d'exereiee du eontröde de la
constitutionnalite des lois par la Cour Supreme aux Etats - Unis, dans Melanges
Hauriou, 3929. s. 467 dev.; — M. Einaudi, Le origini dottrinali e storiche del eontrolo
giudizario sulla costituzionalita delle leggi negli Stati Uniti d'America, Turin,
1931; - Jacqııes Lambert, Les origines du contröle judiciaire de la constitutionnalite
des lois feclerales aux fîtats-Unis: Marbury vs., Madison, dans Revuc du dr. public,
1931, s. 5; Les origines du contröle de la constitutionna lite des lois d'Etat par la
judieature federale aux Etats - Unis; dans la meme Revue. 1932, s. 5 dev.; - H
Galland. Le contröle judiciaire de la constitutionnalite des 1 • is aux Etats - Unis.
La mĞflıode amerieaine de protection des iibertes individuelles, Paris. 1932 T Bibli­
yograf yal.

Andlaşıv.alann anayasaya uygun olup olmadıklarının kontrolü h. Bk: Burdick.


Law of the anıerican Constitution. sj34, Ne\v - York, 1922; • Tucker. Limitatıorıs
an the treaty making povcer. 1915; —- \Villoughby. Constitutional la\v, p. 492;
— • Butler. Treaty making povver of the U. S.; - J. - C Sutherland. Constitutional,
power and vvorld affairs.
Anayasada yapılan değişikliklerin anayasaya uygun olu}) olmadıklarının kon­
trolü h. Bk.: E. Lambert, Le gouvernement des juges, s. 109; — Marbury. The
Hmitatins upon the anıending povver, dans Harvard La\v Revicw, t. XXXIII. s. 223:
— Fierrson, Anıending the Constitution of the U. S., dans le meme Recneil, p. 659.
Kanunların ve bilhassa iş kanunlarının anayasaya aykırılıklarına karşı, mutad
tedbir ve "aşağı yukarı yegâne tedbir" (Franckfurter, Harv. Law Rev., t. XL1I. s.
766) olan "ihtarda bulunma - injonction" nuı tatbik sureti h. Bk.: W. - W. Kerr.
La\v and practiee of injonetions, 6 ed., Londres, 1927; -•• Lockvvood, Maw ve
Rossenberry, The use of the federal injonction in constitutional litigation, dans
Harvard Lev Rev., t. XLHI, 1930, s. 426; — Francfurter ve Greene. The usu ot
injonetions in anıerican labor controversies. dans Law Quarterly Revie\v 1928, s.
161; Labor, injonetions and federal legistation, dans Harvard Law Revievv. t.
XLII, s. 760: •- Galland, op. oit. s. 136.
Tarafların hukukunun ihtiyaten hâkim tarafından tesbit edilmesine yarayan
Beyan ilâmlarının (jugsments döelaratoires) tatbik sureti h. Bk.: Ed. - M. Borchard.
The dockıratory judgment: a needed procedural reform, dans Yale La\v Journal, t.

•..U-.I.H»,
JÜ. A. D. ANAYASA METİNLERİ 479

İlâve XI. Tadil (1798):


Birleşik Devletlerin kaza kudreti, Birleşik Devletlerden birine karşı,
diğer bir devletin vatandaşları tarafından veya yabancı bir devletin vatan­
daşları veya tebaası tarafından ağılan veya takip olunan hak veya nasafet
dâvalarına (any süit in law or equity) şâmil.olduğu şeklinde tefsir edilemez.

Bölüm: II
Birleşik Devletter mahkemelerinin vazife ve salâhiyeti.

Madde: 1. Kaza organının vazife ve salâhiyeti, işbu anayasanın,


Birleşik Devletler kanunlarının, Birleşik Devletler tarafından akdedilen
veya edilecek olan andlaşmaların hükümlerine istinaden açılacak dâva­
lara; büyük elçilere, elçilere ve konsoloslara müteallik dâvalara; amiral­
liğe ve deniz hukukuna müteallik dâvalara; Birleşik Devletlerin taraf
olacağı ihtilâflara; iki veya bir çok devlet arasındaki ihtilâflara; bir dev­
letle diğer bir devletin vatandaşları, muhtelif devletlerin vatandaşları,
başka devletler tarafından verilen imtiyazlar dolayısiyle aynı devletin
toprak talebinde bulunan vatandaşları, bir devletle kendi vatandaşları
diğer yabancı devletler ve bunların vatandaşları veya tebaaları arala­
rındaki ihtilâflara şâmildir.

Yüksek divanın ve istinaf mahkemelerinin kaza haklan (vazifeleri).


2. Büyük elçilere, elçilere ve konsoloslara müteallik bütün dâva­
larda ve bir devletin taraf olduğu dâvalarda yüksek divan birinci derece­
de kazaî merci vazifesini görür. Yukarıda adı geçen diğer bütün dâva­
larda, yüksek divan, hukukan ve fiilen ve kongre tarafından tesbit olu­
nan istisnalara riayet ve kaidelere uygun hareket etmek şartiyle istinaf
vazifesini görür.

Suçların muhakemesi. Jüri.


3. İmpeachement halleri müstesna olmak üzere, bütün suçlar bir
jüri tarafından muhakeme edilir; muhakeme suçun ika edildiği devletin
hudutları dahilinde yapılır. Eğer suz devletlerden hiç birinin arazisi üze­
rinde ika edilmiş değilse, muhakeme kongrenin bir kanunla tesbit ede­
ceği mahalde veya mahallerde yapılır.
(Bak: Tadil. V, VI, VII, VIII).

XXVIII, 1918, s. 1; The constitutionality of declarat.ory judgments. dans Columbia


La\v Review, t. XXXI, 1931, p. 561; Declaratory judgments in federal courts. dans
Yale Law Journal, haziran 1932; E. Lambe.rt, Le gouvernement des jug'es, p: 182.
MUVAFFAK AKBAY
480

Bölüm: III
Hiyanet.
Madde: 1. Birleşik Devletlere karşı hiyanet, sadece, Birleşik Dev­
letlere karşı harp açılmasını teşvik veya Birleşik Devletlerin düşmanla­
rına yardım ederek onlarla birleşmek hallerine ıtlak olunur (39).
2. Hiç kimse, kendisini suç üstü görerek şahadette bulunan iki şa­
hidin şahadeti olmadan veya mahkemenin alenî celsesinde ikrarda bulun­
madan hiyanetle itham edilemez.
3. Hiyanet suçunun cezasını tayin salâhiyeti kongreye aittir; an­
cak, bu yüzden verilen hiç bir ceza mahkûmun furuun'a (work corrup-
tion of blood) şâmil olamaz ve mahkûmun berhayat olduğu zamanı teca­
vüz edecek şekilde mallarının müsaderesini (forfeiture) tazammun
edemez.
Kısım: IV
Devletler ve federal hükümet
Bölüm: I
Bir devletin resmi evrakı.
Madde: 1. Her devlet, diğer bütün devletlerin resmî muamelâtına,
zabıt evrakına ve adlî usullerine tamamen itimat ve riayet edecektir.
Kongre, umumî kanunlarla işbu muamelâtın zabıt evrakının ve adlî usul­
lerin ifade ettikleri katiyeti ve bunların hükümlerini tesbit edebilir (40*.
(Bak: tadil XIV).
Bölüm: II
Vatandaşların diğer devletler nezdindeki imtiyazları.
Madde: 1. Her devletin vatandaşları, diğer devletlerin vatandaşla­
rının istifade ettikleri imtiyaz ve muafiyetlerden faydalanırlar (41).
22. Bir devlet tarafından hiyanetle, sadakatsizlikle veya diğer bir
suçla itham edilip de adalet cihazının elinden kaçıp diğer bir devlet ara­
zisinde ele geçen her şahıs, kaçtığı devletin icra otoritesinin talebi üze­
rine, işbu suçu muhakemeye salahiyetli devlet arazisine sevk olunmak
üzere bu devlete teslim edilir.
(39» S. Rczneck. H i s t o r y of the p a v l i a m e n t a r y declavation of tvoason. dans
Liuv Quartf.rly T?rvie\v. i. XLVT. s. 8<*.
(.10) VV W Couls Th«- j;>vo\vvr of OotıgrçşG uiKte'' !:h-: i'd] ! X ı » :Ü"1 <. t'•/!'<•
clause. d a n s Yale U w J o u r n a l , t. XXVIII. 1919, s. 421.
d).) Hov.'el! T h e privilcgcs and immv.rtties of s t a t s c.tıztnship. d a n s Johr:
Hopkiııs Unıveı-sıty Btudies. t. XXXVI, 1918.

ı !•• ( * * ( , .
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 4£1

Kaçaklar.
3. Bir devlet tarafından, bu devletin kanunları gereğince, bir vazife
veya iş ile mükellef tutulmuş olan ve diğer bir devlet arazisine kaçan
her hangi bir kimse}!, kaçmış olduğu devletin cari kanun ve nizamları
bu vazife veya işten muaf kılamıyacağından, işbu kimse, bu vazife veya
işi isteyebilecek tarafın taiebi üzerine kemlisine iade edilmelidir.
(Bak: Esareti meneden tadil XII [1865]).
Bölüm: III
Yeni devletlerin kabulü.
Madde: 1. Kongre tarafından birliğe yeni devletler kabul oluna­
bilir; ancak bir devletin arazisinde hiç bir yeni devlet kurulamaz; bun­
dan mada alâkadar devletlerin ve kongrenin muvafakatleri alınmadan,
iki veya daha çok devletin veya bunların arazilerinin bir kısmı birleştiril­
mek suretiyle yeni bir devlet teşkil olunamaz (42).
Birliğin emlâkinin ve arazisinin murakabesi.
2. Kongrenin Birleşik Devletlerin arazisi ve diğer bütün emlâki
üzerinde tasaruflarda bulunmağa ve bu münasebetle gerekli her türlü
nizamname ve kararnameler ısdarına salâhiyeti vardır, işbu anayasanın
hiç bir hükmü Birleşik Devletlerin veya devletlerden birinin hukukunu
ihlâl edecek şekilde tefsir olunamaz (43).
Bölüm: IV
Hükümet şeklinin cumhuriyet olmasının teminatı.
Madde: 1. Birleşik Devletler, birliğe mensup her devlet hükümet
şeklinin cumhuriyet olmasını teminat altına alırlar; içlerinden her birini
istilâdan korurlar ve bunlardan birinin yasama organının (yasama or-

(42) 7 Ağustos 1789 tarihli kanunla tasdik olunan 1787 tarihli "Ohio ırmağı­
nın Şimal - Batısındaki Birleşik Devletler arazisinin idaresine dair emirname" nin hü­
kümlerine göre: Bir eyalette, hür erkek ve reşit 5000 nüfus toplanır toplanmaz bun­
lar temsili bir yasama meclisi teşkil edebilirler; umumi menfaat gerektirdiği tak­
dirde arazi devletlere ayrılabilir ve bu devletler birliğe kurucu devletlerle müsavi
şartlar altında kabul olunurlar; nihayet, meclis teşkil olununcaya kadar, hüküme­
tin bilcümle iktidarları bir vali, bir devlet sekreteri ve Cumhurbaşkanı tarafından
senatonun mütalâa ve muvafakati alındıktan sonra tayin edilecek olan üç hâkim­
den müteşekkil bir mahkemeye terk olunur.
G. - A- Alden, Evolution of the american system of forming and admitting New
States into the Union, dans Annals of the American Academy, novembre 1901, s.
79; ••- F. - R. Caudert, The evolution of territorial incorporation (Adress to the
annual meeting of the Iowa Bar Association), Devenport, 1906.
(43) Coroner'in arazi üzerindeki salâhiyeti için Bk.: W. - W. Willoughby, The.
constitutional la.w of the U. S.; their govcrnnıent and arlminisüation.
-182 MUVAFFAK AKBAY

gam to[>b ıhmadığı zaman) icra organının talebi üzerine onu dahilî te­
cavüzler karşısında müdafaa ederler (44).

Kısım: V
TadK teklifleri

Madde: 1. Her ne zaman her iki meclisin üçte iki çoğunluğu lüzumlu
görürse, kongre, işbu anayasanın tadili tekliflerinde bulunabilir veyahut
devletlerin yasama organlarının üçte ikisinin talebi üzerine, kongre, ta­
dil tekliflerinde bulunmak üzere bir konvansiyon meclisi teşkil edebilir.
Her iki halde de, bu tadilât, kongrenin tayin edeceği tasdik şekline göre,
devletlerin yasama organlarının dörtte üçü tarafından veya bu devlet­
lerde teşkil olunan konvansiyon meclislerinin dörtte üçü tarafından tas­
dik edildiği takdirde, her bakımdan ve her suretle işbu anayasanın diğer
hükümleri gibi mer'idir (45). Ancak, 1808 yılından önce, birinci madde­
nin, dokuzuncu bölümünün birinci ve dördüncü hükümleri hiç bir suretle
tadil olunamaz ve hiç bir devlet muvafakati alınmadan, senatodaki, di­
ğer devletlerle eşit oy hakkından mahrum edilemez (46).

(44) Federal aid in domestic disturbanees: Doe. no. 263. Senat. vol. XIX, 67
Congres, 2 sesion.
(45ı 1787 anayasası, muhtelif devletlerin sırf bu maksatla kurulan konven-
siyon meclisleri tarafından tasdik olunmuştu. Bütün tadiller için, XX inci tadil de
dahil olmak üzere, kongre daima bunların tasdikinin devletlerin yasama organları
tarafından yapılmasına karar vermiştir. XXI inci tadil için ise devletlerde kurula­
cak konvansiyon meclisleri tarafından tasdik olunmasına karar vermiştir.
(16 ı J. Tanger, Amending procedure of the federal Constitution, dans Amerle,
politic. Re. Revievv, t. X, 1916, p. 689; — Siba Eldrige, Need for a more demoeratic
procedure of amending the Constitution, dans la meme Revue, p. 682; - • H. E.
Willes. The doctrine of the amendability of the U. S. Constitution, dans Indiana
Law, t. VII. s. 457; — L. R. Orfield, Sovereignty and the federal amending power,
dans Illinois Law Review, t. XXV, 1930, s. 418; The Scope of the federal amending
power, dans ATichigan Law Review, t. XXVIII, p. 550; The federal amending power:
genesis and jusdiciability, dans Minnesota Law Review, t. XIV, s. 369.
Anayasanın devletler arasındaki bir anlaşma neticesi vücude gelmiş olmasından
ötürü anayasanın tadili salâhiyetinin zımnî hudutları bulunduğuna dair tez h. Bak:
Machen, Is the fifteenth amendement void? dans Harvard Law Review, t. XIII. 1900
p. 169; --- H. W. Taft, Amendament of the federal Constitution. Is the po\ver by
article 5 limited by the tenth Amendement, dans Virginia Law Review. t. X. s.
416; -• Marbury. The limitations 'upon the amending power, dans Harvard L a v
Revie\v. decembre 1919; Challonge to the eonstitııtionality of proposed coııstutional
amendetnents. dan.-; To\va L:ı\v Revievv. janvier 1932. -- Tadil XVIII in altındaki
nota hak.

N*
B. A. IX ANAYASA METİNLERİ 483

Madde: VI
Müteferrik hüküırâer
Devlet borçlan.
Madde: 1. İşbu anayasanın kabulünden evvel yapılan bütün istik­
razlar ve girişilen bilcümle taahhütler, gerek bu anayasanın gerekse
konfederasyon maddelerinin hükümlerine göre. Birleşik Devleter için
muteberdir.
İlâve: XIV tadil:
Fıkra: 4. Bir ihtilâlin veya isyanın bastırılmasında sebkat eden hiz­
metler mukabili ödenen tekaüdiye veya mükâfatları tediye için girişilen
borçlar da dahil olmak üzere, Birleşik Devletler tarafından, kanuni bir şe-
kelide borçların tanınmaması bahis mevzuu olamaz. Ancak, ne Birleşik
Devletler, ne de devletlerden biri. Birleşik Devletlere karşı vaki olan bir
ihtilâl veya isyana yardım maksadiyic girişilen her hangi bir borcu veya
mükellefiyeti ve köleliğin ilgası veya bunların hürriyete kavuşmaları do-
layısiyle tazminat taleplerini uhdesine alamaz veya ödeyemez. Bu çeşit,
her nevi borçlar mükellefiyetler ve matalibat gayri kanunî ve keenlemye-
kûndur.

Anayasanın üstünlüğü.
2. İşbu anayasa, onun hükümlerine uyularak yapılacak Birleşik
Devletler kanunları ve Birleşik Devletler tarafından yapılmış ve yapıla -
cak bilcümle andlaşmalann hükümleri memleketin üstün hukukî kaide­
lerini teşkil ederler. Her devlette, hâkimler, o devletin anayasasının veya
hususî kanunlarının muhalif hükümlerine rağmen, bu kaidelerle bağlı­
dırlar.
Vazife yemini. Dini yemin memnudur.
3. Senato üyeleri, yukarıda adı geçen temsilciler, devletlerin ya­
sama organlarının üyeleri ve gerek Birleşik Devletlerin, gerekse devlet­
lerin idare ve kaza memurları işbu anayasaya sadık kalacaklarına yemin
edecekler veya bu hususta beyanda bulunacaklardır. Bununla beraber,
Birleşik Devletlere ait bir vazifeye veya âmme hizmetine ehliyet şartı
olarak dine müteallik bir beyan (religion test) asla talep olunamaz.

Madde: VII
Anayasanın tasdiki
Madde: 1. İşbu anayasanın devletler arasında meriyet mevkiine
girmesi için, dokuz devletin konvensiyon meclisleri tarafından tasdiki
kâfidir. Konvensiyon meclislerinin tasdiki devletlerin tasdiki mesabe­
sindedir.
484 MUVAFFAK AKBAY

Konvensiyon meclisinde, temsil olunan devletlerin müt-


tefikan muvafakatlariyle milâdî 1787 yılının Eylül âymın
17 nei günü ve Amerika Birleşik Devletlerinin bağımsızlı­
ğının onbirinci yılında kabul olunmuştur. Bunu beyan eyle­
mek üzere aşağıya imazalarımizı vazeyledik.
George Washington
Başkan ve Virginia Milletvekili
(Bu imzayı aşağıda adları yazılı devletlerin otuz sekiz temsilcisinin
imzaları takip etmektedir: New - Hampshirs, Massashusctts, New -
Jersey, Pennsylvania, Delaware, Connecticut, New - York, Maryland,
Virginia, Şimal - Karolina, Cenup - Karolina, Georgia).
Tadiller (47)
Anayasanın V inci maddesi gereğince, kongre tarafından teklif edi­
lerek muhtelif devletlerin yasama organları tarafından tasdik olunan Bir­
leşik Amerika Devletleri anayasasının ilâve maddeleri ve tadilleri (48).

Madde: I
Kongrenin salâhiyetini tahdit (49)
Kongre, bir dini tesis eden veya serbestçe bir dinin ibadetini mene-

(47) V. Ames Herman, The proposed Amendments to the Constitution of the


U. S. during the first century of its existenee. dans Americ. Hist. Ass. Reports,
1896, s. 144.
(48) 1 den 10 uncuya kadar olan maddeler birinci Kongre tarafından 25 Ey
lül 1789 da teklif olunmuş ve 15 Aralık 1791 de kabul edilmiştir.
(49) A. de Chambrun, Droits et libertes aux Etats-Unis. Leuıs origincs et
leurs progres, Paris, 1871; — Shattuck, The meaning of the term Liberty in fede­
ral and state Constitutions, dans Harvard Law Review, t. IV, p. 365; — F. -J.
Stimson, The american Constitution. As it protects private rights, New-York, 1923.
îşbu tâdillerin ve Anayasanın birinci maddesinin 9 uncu bölümü hükümleri­
nin vazettikleri tahdidlerden maada şahsî hürriyetler mevzuunda birtakım çok us­
talıklı fakat emsalsiz derecede elâstikî mahakim içtihadı da kanun vazıınm selâhi-
yetlerini umumî surette sınırlandırmaktadır:
Balance of convenience, yani, ferdlere tahmil olunan fedakârlıklarla, toplulu­
ğun bu fedakârlıklardan edineceği faydalar arasında münasip bir muvazenenin mev­
cut olması fikri:
Rule of reasonnabless, yani, kanunun istihdaf ettiği maksat ile bu maksada
varmak için kullanılan vasıtalar arasında hakikî ve esaslı bir münasebetin mevcu­
diyeti "vasıtaların takip olunan gaye ile mütenasip olması" (E.Preund, The Polict
Po\vcr, publie policy and constitutional rights, 1904); Standards of american legis-
lation, 1026: Kd. Lambort. "Le gouvernenıeııt des jug'es, a. r>4; Gnlland. op
B. A. D. ANAYASA METİNLERİ 485

den veya söz yahut basın hürriyetini (50) veya halkın sükûnetle topla-
nup hükümete şikâyetlerini bildiren arzuhaller göndermek hakkını
takyit eyleyen hiç bir kanun yapamaz.
Madde: II
Silâh taşımak hakkı
Hür bir devletin emniyeti için iyi teşkilâtlanmış bir milise ihtiyaç
bulunduğundan, halkın silâh edinmek ve taşımak hakkına tecavüz olu­
namaz.
Madde: III
Askerlerin yerleştirilmesi
Sulh zamanında, sahibinin muvafakati olmadan hiç bir asker hususî
bir eve yerleştirilemez; harp zamanında ise bu ancak kanunun gösterdiği
şekillerde yapılabilir.
Madde: IV
Tevkif ve müsadereler, araştırmalar
Vatandaşların, şahıslarının, meskenlerinin, evrak ve eşyalarının lü­
zumsuz araştırma, tevkif ve müsaderelere karşı masun bulunmak hak­
ları ihlâl edilemez. Bu hususta tanzim olunacak müzekkerelerin makul
bir sebebi olması bir yemin veya şahadete istinat ettirilmeleri kesin ola-

cit., s. 104. dev.; — W. - F. Dood, Extraconstitutional limitation on legislative power,


dans Yale Law Rew., 1931, s. 71.
Bunun aksi, emergency doktrini, yani, müstacelen tedbirler alınmasını gerekti­
ren ani bir tehlikenin mevcud bulunması keyfiyetinin, şahsî hürriyetlere konula­
cak takyidatı meşru kılması hali: Galland, op. cit., s. 115; — VVilloughby, Govern-
mental organization in war time and after, New-York, 1919; — Wambough, War
amergency legislation, dans Harvard law., Rev., t. XXX, s. 663; — Hough, Law in
wartime, dans la meme Revue, t. XXXI, s. 691.
(50) Z. Chaffee, Freedom of speech, New-York, 1920, s. 431; Freedom of speech
in \var time, dans Harvard Law Rev., t. XXXII. s. 932, et XXXIII, p. 442; — Vance,
Freedom of speech and of the press, dans Minnesota Law Rev., t. II. s. 239; — Hart,
Power of government över speech and press, dans Yale Law journal, t. XXIX, s.
411; — Carroi, Freedom of speech and of the press in the federali3t period: the
sedition Act, dans Michigan Lav/ Rev., t. XVIII, s. 615; Freedom of speech and
of press in war time, dans la mâme Rev., t. XVII, s. 621; — E.-S. Corvvin, Free­
dom of speech and press under the first amendement, dans Yale Law Journal,
t. XXX, s. 48; — J.JP. Hail, Free speech in war time, dans Columbia Law Rev.,
t. XXI, s. 524; — Richard H. Eliel. Freedom of speech during and since the civil
war, dans Amer. Pol. Science Rev.. t. XVIII, s. 712.
486 MUVAFFAK AKBAY

rak araştırma yapılacak yerin, tevkif olunacak şahısların ve müsadere


olunacak eşyanın tasrih edilmesi lâzımdır (51).

Madde: V
Cezaî sahada suçlandırmak, hususî mülkiyete riayet
İhbar (presentement) veya büyük bir jürinin ithamı (indicianıent)
olmadan hiç kimseye mühim veya şerefsizliği mucip bir suç isnat oluna­
maz. Kara ve deniz ordularında yahut harp halinde veya umumî tehlike
karşısında faaliyet halinde bulunurken milis teşkilâtında işlenen suçlar
bu hükümden müstesnadır. Hiç kimsenin, aynı suç için, iki defa hayatı
tehdit altına giremez ve şahsı zorlanamaz, (put in jeopardy of life or
limb) hiç kimse, her hangi bir ceza dâvasında arzusu hilâfına şahadette
bulunmağa icbar edilemez. Kanunî yollar takip edilmeksizin (VVithout
due process of law) hiç kimse, hayatından, hürriyetinden ve mülkiyetin­
den mahrum edilemez (52). Hakkaniyete uygun bir tazminat ödenmeden
hiç bir hususî mülkiyet âmme hizmetine tahsis olunamaz (53).
Madde: VI
Cezaî takibatta hüküm
Cezaî takibatta, sanık, çabuk ve alenî olarak, suçun işlendiği ve hu­
dutları daha önceden kanunla tesbit olunmuş devlet ve eyalet dahilinde
teşekkül edecek bitaraf bir jüri tarafından muhakeme edilmek hakkın­
dan istifade eder. Kendisine isnat olunan suçun mahiyetinin ve ithamın
sebebinin bildirilmesini, aleyhte şahitlerle yüzleştirilmeği, kanunî yollar
dahilinde lehte şahitlerin celbini ve müdafaası için kendisine bir avukatın
terfikini isteyebilir.
Madde: VII
Jüri tarafından muhakeme
Münaziünfih olan meblâğın 20 doları tecavüz ettiği common law da-
ı51l VV. -W. VVilloughby, The supreme Court and unreasonnable searches, dans
Yale L a v Journal, t. XXXVIII. 1929, s. 77; The Supreme Court and unreasnnable
searches, s. 590: — Wood, Scope of the constitutional immunity against searchhes
and seizures, dans West Virginia Law Quarterly, t. XXXIV, s. 137.
(52) Bk.: Tâdil XIV ve not. -
(53) W. -C. Plummer, Limitations to private property rights in the U. S.,
dans Annals ol' the American Academy of Politic. and Soe. Science, Mars 1930;
G. - H. Robinson, The public utility concept in America, dans Harvard Law Rev.
t. XLI, s. 277; Lewis. Eminent domain, 2 vol., 3. eme ed., Chicago. 1903; — C. - F.
Randalph. La w of eminent domain.
B. A. D. A N A Y A S A METİNLERİ 487

valarmda jüri tarafından muhakeme olunmak hakkı müemmendir. Bir


jüri tarafından hükme raptedilmiş olan hiç bir hâdise, eğer common law
kaideleri buna müsait değilse, Birleşik Devletler mahkemelerinin hiç bi­
rinde yeniden tetkik olunamaz.
Madde: VIII
Kefalet akçeleri, nakdî ce-çalar, cezalar
Aşırı bir kefalet akçesi talep olunamaz, aşırı nakdî eeçalar verile­
mez, zalimane ve alışılmamış bir tarzda ceza verilemez.
Madde IX
HîfJi tarafından muhafaza edilen haklar
Anayasada bazı hakların tadat edilmiş bulunması, halk tarafından
muhafaza edilmekte bulunan diğer hakların inkârını veya takyidini ta-
zammun eylediği şeklinde tefsir olunamaz (construed).
Madde: X
Devletlerin mahfuz hakları
İşbu anayasa ile, Birleşik Devletlere tevdi edilmemiş ve devletlere
bırakılmamış olan haklar sırasiyle devletlere ve halka aittir.
Madde: XI
Kazaî salâhiyet
[5 Eylül 1794 de teklif olunmuş ve 2 Ocak 1798 de kabul edilmiştir].
Birleşik Devletlerin kazaî salâhiyeti birliğe dahil devletlerden birine
karşı diğer bir devletin vatandaşları yahut yabancı bir devletin vatan­
daşları veya tebaası tarafından açılmış veya devam etmekte olan her
türlü hak ve nısfet dâvalarına şâmil bulunduğu şeklinde tefsir olunamaz.
Madde: XII
Cumhurbaşkanının ve Başkan Muavininin seçimleri
[12 Aralık 1803 de teklif olunmuş; 25 Eylül 1804 de kabul edilmiştir!
Madde II nin birinci bölümünün 3 üncü fıkrasını tadil eder.
Madde: XIII
Kölelik
[18 Aralık 1865 de tasdik edilmiştir |
1. Ne Birleşik Devletlerde, ne de onların idaresine tâbi her hangi
bir yerde kölelik ve angarya yoktur. Gereği veçhile suçu tebeyyün etmiş
olan bir cürmün failinin cezalandırılması hali bu hükümden müstesnadır.
488 MUVAFFAK AKBAY

2. Kongre, gerekli kanunlar ısdar etmek suretiyle işbu maddenin


tatbikini sağlamağa yetkilidir.
Madde XIV (54)
Şahsi hürriyetlerin teminatı. Amme borçları
Bölüm: I
Vatandaşlık
Birleşik Devletler arazisinde doğup veya onun tabiiyetine geçip onun
idaresine tâbi olan herkes Birleşik Devletlerin ve arazisinde ikamet et­
mekte olduğu devletin vatandaşıdır. Hiç bir devlet, Birleşik Devletler
vatandaşlarının imtiyazlarını ve muafiyetlerini tahdit edici kanunlar ya­
pamaz veya tatbik edemez. Hiç bir devlet bir kimseyi hukuka uygun şe­
killer haricinde (due process of law"( (55) hayatından, hürriyetinden ve

(54) H. Flack, The adoption of the XIV nth Amendment, dans John Hopkins
University Studies in histor. and politic. Science, t. XXVI, 1908; C. -R. Pençe,
The construction of the XIV nth Amendment, dans American La w Rev., t. XXV,
s. 536; — H. Brannon, A treatise on the rights and privileges guaranted by the XIV
nth Amendenıent to the Constitution of the U. S., 1901; — W. Collins, The fourteenth
Amendement and the States, Boston, 1912; — Stimson, The American Constitution; sa
it protects private rights, Ne\v-York, 1923; — F. Swayze, Judicial construction of the
XIV nth Amendement, dans Harvard Law Rev., t. XXVI; -— Ch. Warren, The new
"liberty" under the XIV nth Amendement, dans la meme Revue, t. XXXIX, s. 401.
(55) "Due process of law" ilk önceleri "Kanun tarafından tespit edilmiş usul"
(legal process) şeklinde anlaşılmakta idi; o suretle ki bu sadece icra kuvveti için
bir hudut mahiyetinde idi. Yüksek divanın 1875 de verdiği bir karara göre de "due
process" den maksat devletin kanun ve nizamlarına uygun usuldür. (Walter vs.
Sauvenet, 92, U. S., 90). Bu anlayışa uygun olarak Bk.: Yung, Introduction to the
science government, 1839, s. 190; — King, Commentaries on the law and true cons­
truction of the federal Constitution. 1871, s. 329; — L. - J. Hovve, The meaning of
"due process of law" prior to the adoption of the fourteenth Amendement, dans
Columbia Lavv Rev.. t. XVIII, 1930, s. 583.
Buna mukabil, XIV üncü tadilin kabulünden sonra, ve Oobley'in tesirile <Cons-
titutional limitations, 1868) Yüksek Divanın içtihadı "due process'' in. İngiliz ve
Amerikan hukuk sistemlerinin ihtiva ettikleri bazı an'anevî prensiplerden müteşek­
kil olduğu, bu sıfatla kanun vazunın da, onu kabul mecburiyetinde bulunduğu ve bu
usule riayetsizliğin kanunların Anayasaya uygunsuzluklarını tevlid edeceği merke­
zinde idi. Ancak, Yüksek Divana göre "due process of la\v" ı şart koşmakla XIV üncü
tadil şahısların sadece medenî haklarını korumaktadır: "Bu himayeden siyasî haklar
veya hükümet şekliyle alâkalı haklar hariç bırakılmıştır." Yüksek Divan, ex parte
Virginia, 100. U. S. (1880), 339) Bk.: Barvier vs. Conelly (113, U. S. (1885), 27).
Burada, Yüksek Divan tarafından bu suretle himayeye mazhar hakların tadadında
yalnız medenî haklar bahis mevzuudur. Esasen Yüksek Divan "due proces of law"
hakkında vazıh bir fikir ileri sürmekten istinkâf etmektedir: Pound, The administra-

m ...m
B.A.D. ANAYASA METINLERt 489

mülkiyetinden mahrum bırakamaz ve idaresine tâbi her hangi bir kim­


seden müsavat dairesinde kanunların himayesini esirgeyemez.

tivo applieation of legal standards, dans American Bar Association Reports, 1919,
s. 457: "Burada, her zaman ve her yerde tatbik edilebilecek neticeler istihraç olu­
nabilecek mücerred bir mefhum mevzuubahis deg'ildir. Bu, mahkemeye rehberlik
etmek için bir kıstastır, ve bu kıstas kanunun tatbik mevkiine girdiği zaman, me­
kân ve efkârı umumiye şartlarına göre, istimal olunur.". Galland, Le contröle judi-
ciaire de la eonstutiohnalite des lois aux Etats-Unis. La methode americaine de pro-
tection des libert^s individuelles, Paris, 1932, s. 52, 73; -- Ed. Lambert, Le gou-
vernement des juges, s. 40; — Cooley, Constitutional limitations, 1868; — Mc. L. P.
Gehee, Due process of law under the federal constitution, 1906; H. Taylor, Due
process of law and the equal protection of the laws, Chicago, 1917; — R.-L. Mott,
Due process of law; a historical and analyticâl treatise on the prirciples and me-
thods followed by the courts in the applieation of the conceet of the "Law of the
Land", Indianapolis, 1926; Grant, The natural lavv back ground of Due process, dans
Columbia law Rev., t. XXXI, s. 56; — E.-S. Corwin, the doctrine of Due process of
lavv before the civil war, dans Harvard Law Rev., t. XXIV, Mars 1911; The sup-
reme court and the XIV nth Amendement, dans Michigan Lavv Revievv, t. VII, s. 643;
— R.-P. Reeder, The due process claUse and the substance of individual rights, dans
University of Pensilvania Law Revievv, t. LVIII, s. 191; Constitutional and extra-
constitutional limitations, dans la meme Revue, t. XLI; — A. -M. Kales, Nevv
methodes Due Process cases, dans Americ. Polit. Sc. Rev., t, XII, 1912, s. 341;
— C.-M. Hough, Due Process today, dans Harvard Lavv Rev., t. XXX, 1919, s. 218;
— F.-W. Bird, The evolution of Due Process of l a w in the decision of the Supreme
Court, dans Columbia Lavv Rev., t. XIII, s. 37; — - E.-C. Hail, Due Process of lavv
and elass legislation, dans American Political Sc. Rev., t. XII, s. 341.
Bu mefhumun teşrii meclislerin tedvin salâhiyetine vazettikleri tahdit hak­
kında: E. Frend The poliçe power, public policy and constitutional rights, Chicago,
1904; Standards of american legislation, Chicago, 1926.
XIX uncu Yüzyıl zarfında, Anayasanın mülkiyete bahşettiği himayeyi diğer kıy­
metlere de teşmil etmek için Amerikan mahkeme içtihatları bu mefhumu son dere­
ce genişletmişler ve bu yüzden aynî haklarla şahsî haklar arasındaki fark gayrı
vazıh bir şekil almıştır. Şahsî haklar, gayrı menkuller (real estate), menkul mal­
lar (goods) dan müteşekkil "maddî mülkiyet" yanmda, sahipleri için bir kıymet
ifade ettikleri takdirde, hattâ, behemahal doğrudan doğruya mameleke dahil olma­
salar dahi, çok mütenevvi birtakım hukukî vaziyetlerden müteşekkil bir de "gayri
maddî mülkiyet" adında diğer bir çeşit mülkiyetin mevcudiyeti kabul edilmektedir.
Yüksek Divan: bir mukavelenin (omnium commercial Co. vs. U. S., 261. U. S. 502),
tiyatro biletlerini ikinci elden satmak mesleğinin (Tyson vs. Banton, 273, U. S. 418),
bir teşebbüsün sahip olduğu iyi şöhretin (Menendez vs. Holt, 128, U. S., 514), esham
sahipleri için idare meclislerini intihap etmek hakkının, vatandaşlar için mahkemeye
müracaat hakkının, bir fabrikatöre yapılan siparişin ve hattâ "beyaz ırka mensup
olmak keyfiyetinin" (Plessy vs. Ferguson, 168, U. S., 537; Buchanan vs. Warley,
245, U. S., 60): mülkiyet hakkının mevzuu olabileceğini kabul eylemiştir.
490 MUVAFFAK AKBAY

Bölüm: II
Temsilcilerin nüfusa nisbeti
Anayasanın madde I, Fıkra 2, § 3 değiştirmektedir.

Bölüm: III
Âmme hizmetlerine ehliyetin şartları
Kongre üyesi, Birleşik Devletler memuru, bir devletin teşriî mecli­
sinin üyesi veya bir devletin idarî yahut adlî memuru sıfatiyle, Birleşik
Devletler anayasasına sadakat yemini ettikten sonra, işbu kanun hü­
kümlerine karşı bir isyana veya ayaklanmaya iştirak eden veya Birleşik
Devletlerin düşmanlarına yardım veya kolaylık gösteren her hangi bir
kimse ne kongrede senato üyesi veya temsilci ne Cumhurbaşkanı ve Baş­
kan muavini seçimlerinde seçmen ve ne de Birleşik Devletlere veya bir
devlete ait mülkî veya askerî bir memur olabilir. Ancak, kongre her iki
meclisin üçte iki çoğunluk reyiyle bu ehliyetsizliğe nihayet verebilir (56).
Bölüm: IV
Âmme borcunun teminatı
|Bk.: Anayasa: Madde IV fıkra l j .
Bir isyan veya ayaklanmanın tedibinde sebkat eden hizmetlere mu­
kabil verilen aylıkların ve ikramiyelerin ödenmesi için girişilen borçlarda
dahil olmak üzere Birleşik Devletlerin kanunî şekilde taahhüt ettikleri
âmme borcunun iade edilmemesi mevzuu bahis olamaz. Ancak, ne Bir­
leşik Devletler, ne de her hangi bir devlet, Birleşik Devletlere karşı vaki
olan bir isyan veya ayaklanmaya yardım için girişilen her hangi bir borç
veya taahhüdü veyahut kölelerden mahrum kalmak veya bunlara hürri­
yetlerinin iade edilmesi dolayısiyle her hangi bir tazminat talebini üze­
rine alamazlar veya ödeyemezler. Bu kabil bilcümle borçlar, taahhütler
ve talepler gayri kanunî ve hükümsüz addolunur.
Madde: XV
Oy hakkı (57)
[30 Mart 1870 de tasdik olunmuştur]
[Bk.: Anayasa: Kısım I, Bölüm 1, 2j.
Ne Birleşik Devletler ne de her hangi bir devlet tarafından, Birleşik
(56) tşbu ehliyetsizlik 6 Haziran 1868 tarihli bir kanunla kaldırılmıştır.
(57) -M. Mathews, Legislative and judicial history of of the fifteenth
Amedement, Baltimor, 1909; — J. Rose. Negro suffrage. The constitutional point
of view. dans American political Science Rev., 1906, s. 16.

»H t t . um '<
B.A.D. ANAYASA METİNLERİ 491

Devletler vatandaşlarının oy hakları, ırk, renk veya geçmişte köle vazi­


yetinde bulunmak hasebiyle ortadan kaldırılamaz veya tahdit olunamaz.
Madde: XVI
Gelir vergisi
125 Şubat 1913 de tasdik olunmuştur]
Kongrenin, muhtelif devletlere tevzi etmeden ve hiç bir ihsaî kayda
tâbi olmadan hangi kaynaktan gelirse gelsin gelirler üzerinde vergiler
tahakkuk ve tahsiline salâhiyeti vardır (58).
Madde: XVII .
Senato üyelerinin seçim usulü
131 Mart 1913 de tasdik olunmuştur]
[Anayasanın Kısım 1, Bölüm 3 ü tadil etmektedir |.
Madde: 1. Birleşik Devletlerin senatosu her devletin, o devletin halkı
tarafından altı yıl için seçilen, iki senato üyesi tarafından teşekkül eder:
Her senato üyesinin bir oyu vardır. Her devlette, seçmenler, o devletin
teşriî meclisinin en kalabalık kamarasını seçmenlerde aranan vasıfları
haiz bulunmalıdırlar.
2. Eğer, bir devletin senatodaki temsilcileri arasında inhilâlîer vaki
olursa işbu devletin icra otoritesi bu münhalleri doldurmak üzere seçim
emri (writs) verir; bununla beraber, bir devletin teşriî meclisi, işbu
devletin icra otoritesine, teşriî meclisin tesbit edeceği usul dairesinde
halk seçim yoliyle bu münhalleri kapayıncaya kadar, muvakkat temsilci
tayini salâhiyetini verebilir.
3. İşbu tadil, anayasanın bir maddesi olarak tatbik mevkiine gir­
meden önce seçilmiş senato üyelerinin seçimlerine veya temsil sürelerine
şâmil olduğu şeklinde tefsir edilemez.

Madde: XVHI
Alkollü içkiler memnuiyeti (59)
[1917 de teklif ve 29 Ocak 1919 da tasdik olunmuştur |
Bölüm: 1. İşbu maddenin kabulünden bir yıl sonra, Birleşmiş Mil-
(58) îşbu tadil, yüksek divanın, gelir vergisinin bir "vasıtasız vergi" olduğu ve
tevzi edilmeden tahsil olunamıyacağı hakkında verdiği bir karar üzerine yapılmış­
tır (K. I, B. IX, S 4): S. Pennoyer, The income tax decision and the power of the
Supreme Court to nullity aets of Congress, dans American Law Review, t. XXIX,
1895.
(59) Yüzde birbuçuktan fazla alkolü ihtiva eder. her nevi içkiyi meneden
492 MUVAFFAK AKBAY

letler dahilinde ve onun idaresine tâbi arazide müskir içkilerin imali, sa­
tışı veya nakli ve Birleşik Devletler hudutları dahiline ithali ve ihracı
memnudur.
2. Kongre ve bilcümle devletler ısdar edecekleri mütemmim mev­
zuatla işbu maddenin tatbikini sağlamağa salâhiyettardırlar.
3. İşbu tadil, bilcümle devletlerin teşriî meclislerince, kongre tara­
fından devletlere tebliğinden itibaren yedi yıl zarfında anayasayı tadil
eylediği anayasaca tesbit edilen şekilde kabul olunmadığı takdirde hü­
kümsüz kalır.
Madde: XIX
Kadınların oy hakkı (60)
[20 Ağustos 1920 de tasdik olunmuştur)
Bölüm: 1. Birleşik Devletler vatandaşlarının oy hakları ne Birleşik
Devletlerce ne de her hangi bir devlet tarafından cinsiyet dolayısiyle
tahdit olunamaz.
2. Kongrenin, gerekli mevzuat ile işbu maddenin tatbikini sağla­
mağa salâhiyeti vardır.
Madde: XX
Kongrenin kamaralarının ve Cumhurbaşkanının faaliyete
başlamaları
[Kongre tarafından Şubat 1932 de kabul edilmiş ve
Ocak 1933 de tasdik olunmuştur]
Bölüm: 1. Cumhurbaşkanının ve Başkan Muavininin vazifeleri 20
Ocak öğle üzeri nihayet bulur; senato üyelerinin ve temsilcilerin vazi­
feleri işbu madde talik edilmemiş olsa idi hangi yıllarda nihayet bulacak
idiyse o yıllarda 3 Ocak öğle üzeri nihayet bulur; onları istihlâf edenle­
rin vazifeleri bu tarihten başlar.
2. Kongre, her yıl en az bir defa toplanır; bu toplantı, kongre bir
kanunla başka bir gün tesbit etmemişse 3 Ocak öğle üzeri başlar.

Volstead Act. İşbu içkiler müsekkir oldukları için değil, fakat Kongrenin memnui-
yeti müessir kılmak için bu cihetin tesbitini lüzumlu bulmasından dolayı Yüksek
Divanca makbul addolunmuştur : Jhon Ailen Krout, The origins of prohibition (1905)
-~ Mc, Bain, Prohibition legal and illegal, 1930; — A. E. Stevenson, State rights
and national prohibition, 1926 (Bu kitap, XVIII inci tâdilin Anyasaya aykırı olduğu
çünkü Anayasanın kabulü sırasında Devletlerin egemen bulundukları ve Anayasanın
gayelerinden birinin de bu egemenliği korumak teşkil ettiği fikrini müdafaa eder).
(60) C. -O. Catt et N. -R. Shuler, Women suffrage and politics, New-
York, 1923.
B.A.D. A N A Y A S A METİNLERİ 493

3. Eğer, vazifesinin başlaması için tesbit edilen günden önce Cum­


hurbaşkanı seçilen kimse ölürse, Başkan muavini seçilen kimse, Cumhur­
başkanı olur. Eğer vazifeye başlangıç olarak tesbit edilen tarihte bir Cum­
hurbaşkanı seçilmemişse veya seçilen Cumhurbaşkanı henüz vazifeye eh­
liyet şartlarını haiz değilse, Başkan muavini seçilen kimse bir Cumhur­
başkanı seçilinciye kadar Cumhurbaşkanı sıf atiyle hareket eder. Ne
Cumhurbaşkanı seçilen kimsenin ne de Başkan muavini seçilen kimsenin
ehliyete sahip bulunmamaları halinde, kongre, bir kanunla Cumhurbaş­
kanlığı vazifesini kimin göreceğini veya bu vazifeyi görecek kimsenin
nasıl seçileceğini tesbit edebilir. Ve bu kimse bir Cumhurbaşkanı veya
Başkan muavini seçilinceye kadar bu sıfatla hareket eder.
4. Temsilciler meclisinin kendisine başkan seçebileceği kimselerden
birinin, bu seçim hakkını kullanmak zamanı geldiğinde ölümü ve sena­
tonun başkan muavini seçebileceği kimselerden birinin, bu seçim hakkını
kullanmak zamanı geldiğinde ölümü hallerinde, kongre, bir kanunla na­
sıl hareket edileceğini tesbit edebilir.
5. 1 inci ve 2 nci bölümler işbu maddenin tasdikini takip eden 15
Ekimden itibaren hüküm ifade ederler.
6. İşbu maddenin tasdika arzedildiği tarihten itibaren yedi sene
zarfında devletlerin dörtte üçünün teşriî meclisleri tarafından, anayasayı
tadil eylediği kabul olunmazsa, madde hükümsüz kalır.

XX inci tadil teklifi


[Kongre tarafından Şubat 1933 de kabul olunmuştur]
İçki memnuiyetine dair XVIII inci tadilin ilgası
Bölüm: 1. Birleşik Devletler anayasasının XVIII inci tadili ilga
olunmuştur.
2. Birleşik Devletlerden her hangi bir devlete veya Birleşik Dev­
letlere ait arazi ve sömürgelere, işbu devletin, arazi veya sömürgenin
kendi kanunlarının memnuiyetine rağmen, depo etmek veya istihlâk
edilmek üzere müskir içkiler nakli veya ithali memnudur.
3. İşbu maddenin, anayasanın hükümleri gereğince, bilcümle dev­
letlerde teşkil edilecek olan Konvansiyon meclisleri tarafından, devlet­
lerin tasdikine arzedildiği tarihten itibaren yedi sene zarfında anayasayı
tadil eylediği tasdik olunmazsa, madde hükümsüz kalır (60).

(60 ı Bu tadil O r a k 1934 de tasdik olunmuştur.