nino kldiaSvili levan kldiaSvili roland qarTveli

saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni

(meore, Sevsebuli da gasworebuli gamocema)

saero saskolo gamocema

ps `imedi~ Tbilisi

-2-

winamdebare leqsikoni Seicavs zepir da weriT metyveleba­ Si yvelaze ufro xSirad xmarebul 5000 saerTaSoriso sityvas. Zvel sityvebTan erTad mis SemadgenlobaSi Setanilia axali sityvebi, romlebic xmarebaSi Semovida ukanasknel aTwleul­ Si saqarTveloSi sazogadoebrivi, ekonomikuri, politikuri da kulturuli cxovrebis radikaluri gardaqmnis Sedegad. saleqsikono statia Seicavs sityvis etimologiasa da ganmartebas, sityvis gramatikul maxasiaTebels, metyvelebaSi maTi xmarebis magaliTebs, sityvaTwarmoqmnis budes. leqsikoni gankuTvnilia, uwinares yovlisa, moswavleebi­ saTvis, magram vfiqrobT, misiT dainteresdeba farTo sazoga­ doeba. leqsikons darTuli aqvs laTinuri sibrZne.

redaqtori gamomcemeli da teqnikuri redaqtori kompiuteruli uzrunvelyofa

avTandil narimaniZe oTar CxaiZe nata narimaniZisa

ISBN 978-9941-0-1586-1 © n. kldiaSvili, l. kldiaSvili, r. qarTveli Tbilisi, 2010 w.

-3-

winasityvaoba
iuza kldiaSvilis _ tragikulad
daRupuli papis _ naTel xsovnas eZRvneba es wigni. nino da levan kldiaSvilebi

gansazRvreT sityvis mniSvneloba da Tqven daixsniT kacobriobas misi Secdomebis naxevrisagan. rene dekarti Cven vcxovrobT swrafadcvalebad enobriv konteqstSi. sa­ erTaSoriso sityvebis is mZlavri nakadi, romelic moedineba Jurnal­gazeTebidan, gaJRerebuli radio­ da tele­eTerSi, da romelmac SeaRwia Cvens yoveldRiur yofa­cxovrebaSi da Ta­ visufal droSi, ganpirobebulia saqarTvelos sazogadoebriv­ politikuri cxovrebis yvela sferoSi mkveTri, radikaluri cvlilebebis Sedegad. amasTan mravali saerTaSoriso sity­ vis mniSvneloba kvlav gaugebari rCeba mkiTxvelisa da msme­ nelisaTvis, xolo arsebuli leqsikonebi yovelTvis ver pa­ suxoben mzard moTxovnebs. swored amitom saWiroa leqsikoni, romelSic axali sityvebis mniSvneloba ganmartebuli iqneba sakmarisad martivad da gasagebad. winamdebare leqsikonSi SevecadeT, erTis mxriv pasuxi gagveca farTo wris mkiTxvelTa mzardi moTxovnisaTvis, meo­ res mxriv ki _ Tanamedrove moswavleTaTvis leqsikonis aseT­ ma orientaciam ganapiroba sityvebis rogorc SerCeva, aseve Si­ naarsi, saleqsikono statiis struqtura da TviT leqsikonis saxelwodebac ki. arsebuli analogiuri leqsikonebisgan gan­ sxvavebiT, Cveni leqsikoni warmoadgens rig damatebiT cnobebs saerTaSoriso sityvebis Sesaxeb: gramatikul daxasiaTebas, da bolos, sityvebs erTZiriani fuZe sityvebiT, romlebic si­ tyvaTwarmoqmnis budes Seadgenen. saerTaSoriso sityva ewodeba yvela im sityvas, romlebsac ucxo sityvaTa Ziri aqvT da yvela werilobiT enaze erTnairad gamoiTqmis.

-4leqsikonis SemadgenlobaSi Sevida aramarto uaxlesi sa­ erTaSoriso sityvebi (sekvestri, denominacia, vauCeri, daijesti da sxv.), aramed Zveli sityvebic, romlebic realurad funq­ cionireben qarTul enaSi (idea, anarqia, virusi, dialeqtika da sxv.), aseve sityvebi, romelTac `meore~ sicocxle SeiZines (anaTema, analoi, ikonostasi, aliluia da sxv.). leqsikonis safuZvelia sayovelTaod xmarebuli Semdegi Tematikuri jgufebis leqsika: 1. sazogadoebriv­politikuri leqsika (diaspora,doqtorina, genocidi, asimilacia, avtoritaruli, demokratia, inauguracia da a.S.); 2. ekonomikuri leqsika (devalvacia,dotacia,hi perinflacia, biujeti. brokeri, distributori da a.S); 3. kulturis d xelovnebis sferos leqsika (andegraundi, akmeizmi, alegoria, ampiri da a.S); 4. sakulto leqsika (altari, avtokefaliis, dogmati da a.S); 5. sportuli leqsika (bodibildingi, karate, Ziudo da a.S); 6. sayovelTaod xmarebuli samecniero terminologia (adaptacia, vibracia, gradacia, indeqcia, adekvaturi da a.S). garda amisa, leqsikonSi CarTulia produqciuli saerTaSo­ riso sityvaTa TavsarTebi an rTuli sityvebis pirveli nawili (a..., de..., dev..., inter..., bi..., da sxv.), rac mniSvnelovnad afarToebs sityvebis axsna­ganmartebas da gagebis SesaZleblobas. dabolos, leqsikoni dazRveuli ar aris Secdomebis da calkeuli xarvezebisgan, amdenad avtorebi didi madlierebiT miiReben maT da gaiTvaliswineben leqsikonis Semdgomi gamocemisas.

leqsikonis agebuleba
saleqsikono statiis struqtura da Sinaarsi
leqsikonSi sityvebi anbanTrigzea gawyobili, saleqsikono statia Seicavs: 1. fuZe sityvas;

-52. sityvis formebs da gramatikul maxasiaTebels; 3. etimologiur cnobas; 4. ganmartebas; 5. metyvelebaSi xmarebis ilustracias; 6. sityvaTwarmoSobis budes. ukanaskneli ori ganyofileba warmoadgens fakultaturs, e.i. warmodgenilia ara yvela saleqsiko statiaSi.

fuZe sityva
fuZe sityva gamoyofilia asomTavruliT da Savi SriftiT, maxvilis CvenebiT. Tu leqsikonSi arsebobs erTZiriani zedsarTavi saxeli, zmna an arsebiTi saxeli, fuZe sityvis saxiT gamotanilia is, romelic ganmartebas advilad eqvemdebareba, danarCenebi mocemulia sityvaTwarmoqmnis budeSi Sesabamisi niSniT. magaliTad:

investQcia debQuti

¥ investiciis. investori. investireba. ¥ debiutanti. debiutireba Tu sityvebi mniSvnelobiT Sordebian erTmaneTs, eZleva ori fuZe sityva. magaliTad: Qndeqs­i. 1. maCvenebeli, sia, nusxa, mag., saqonlis indeqsi; 2. cifrobrivi maCvenebeli, mag., safosto indeqsi. indeqsAcia. infliaciis periodSi Semosavlebis sidi­ dis SenarCunebis xerxi.

sityvis gramatikuli maxasiaTebeli
sasaTauro sityvas mosdevs misi gramatikuli maxasiaTebeli. arsebiTi saxelebisaTvis misi daboloeba mx. ricxvSi. magaliTad: bAit­i; instQtut­i.

etimologiuri cnoba

-6gramatikuli maxasiaTebelis Semdeg kvadratul frCxileb­ Si latinicas mosdevs ena­wyaros sityva da misi Targmani. magaliTad: konsorcQum­i [laT. consortium Tanamonawileoba].

ganmarteba
mravalmniSvnelovan sityvebSi ganmartebas eqvemdebareba sityvis aqtualuri mniSvneloba. magaliTad: dezavuQreba [fr. desavouer uaryofa] _ adre gamonaTqvamis (warmoTqmulis) sajarod uaryofa. kaleidOskop­i [fr. kaleidoscope < berZ. kalos lamazi + eidos saxe + skopeö vxedav, vaTvaliereb] _ raimes swrafi cvla, mag., movlenaTa kaleidoskopi.

sityvis xmarebis ilustracia
Tu sityva mravalmniSvnelovania an misma sityvaTgamoyenebam SeiZleba siZneleebi gamoiwvios, saleqsikono statiaSi moce­ mulia ilustracia sityvaTSewyobis saxiT. magaliTad: absolUtur­i [laT. absolutus] _ 1. uTuo,udavo,ucilobeli, upirobo, mag., absoluturi monarqia. 2. sruli, srulyo­ fili, unaklo, srulqmnili, mag., absoluturi smena, ab­ soluturi umravlesoba. kAnon­i [berZ. kanön wesi, rigi, daniSnuleba, danawesi, miTiTeba] _ 1. tradiciuli, sayovelTaod miRebuli wesi, debuleba, mag., dawesebul kanonTa midevna, miyola. 2. dogmati, wes­Cveuleba, wesi, romelic eklesiam daadgina, mag., eklesiis kanoni. 3. marTlmadidebelTa: sagundo galoba romelime wmindanis sapativsacemod.

r. qarTveli

-7-

SemoklebaTa sia
arab. _ arabuli ars. _ arsebiTi saxeli berZ. _ berZnuli botan. _ botanikuri gadat. _ gadataniTi mniSvne­ loba germ. _ germanuli gv. _ gverdi das. _ dasaSvebia ebr. _ ebrauli egvi pt. _ egvi pturi enaTmecn. _ enaTmecnieruli esp. _ espanuri esper. _ esperanto zmn. _ zmnizeda Turq. _ Turquli iap. _ iaponuri ingl. _ inglisuri ir. _ ironiulad ist. _ istoriuli ital. _ italiuri ix. _ ixileT kelt. _ kelturi laT. _ laTinuri lit. _ literaturuli mag. _ magaliTad maT. _ maTematikuri mal. _ malaizuri mamr. _ mamrobiTi mdedr. _ mdedrobiTi moZv. _ moZvelebuli mr. _ mravlobiTi mx. _ mxolobiTi norveg. _ norvegiuli pol. _ polineziuri polon. _ polonuri port. _ portugaliuri sak. sax. _ sakuTari saxeli samarT. _ samarTlis sanskr. _ sanskriti sapirisp. _ sapirispiro sauk. _ saukune sinon. _ sinonimi sit. _ sityva _ sityviTi skandin. _ skandinaviuri spars. _ sparsuli t. _ tomi teqn. _ teqnikuri fiz. _ fizikuri frang. _ franguli qarT. _ qarTuli Sdr. _ Seadare Semokl. _ Semoklebuli Cin. _ Cinuri Zv.ebr. _ Zvel ebrauli Zv.skandin. _ Zveli skandina­ viuri Zv.spars. _ Zveli sparsuli w. _ weli wign. _ wignieri w.w. _ wlebSi holand. _ holandiuri  _ praqtikuli magaliTebi  _ Scd. Secdomaa ¥ _ zedsarTavi saxeli, naTes. brunva. < _ gulisxmobs sityvebs: `momdinareobs ..., miRebu­ lia ..., ­idan~,

-8-

laTinuri anbani
aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn
SeniSvnebi:

a b c,k d e F g h i Á k l m n

a be ce de e eF ge ha i Áot ka el em en

Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Xx Yy Zz

o p k r s t u v qs i ­ z

o pe ku er es te u ve iqs ifsilon (igrek) ­ zeta (zet)

1. xmovnebi _ a, e, i, o, u, y; 2. difTongebi _ au _ au, eu _ eu, ae _ e, oe _ inglisuri [G: ]. 3. asoTa Sexameba: ch – x ph – F rh – r th – t ti – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ci, magram sti, zti, tti – ti;

ngu – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ngv; c – 1. e, i, y, ae, oe –s win gam­ oiTqmis rogorc –c; 2. sxva SemTxvevebSi, e.i. a, o, u – s, yvela Tanxmovnis win da sityvis bolos –k; s – xmovnebs Soris –z, sxva yvela SemTxvevaSi –s; q – u ­sTan erTad xmovnis win –kv.

-9-

abo

¥ abelis, abels. aberAcia [laT. aberratio ga­ daxra] _ 1. (fiz.) gamosaxu­ a... [berZ. a…, an… ar, ara; lebis gabundovneba an da­ arc; nu; ver; u­o(d), u­ad; maxinjeba. ... gareSe] _ uaryofis ga­ 2. (astr.) varskvlavebis moC­ momxatveli sityvis Tav­ venebiTi gadaxra caze, rac sarTi, romelic axlavs gamowveulia dedamiwis mo­ umTavresad berZnuli war­ ZraobiT. moSobis sityvebs da xaris­ 3. (gadat. wign.) cdomileba, xis arsebobas an uaryofas WeSmaritebidan gadacdena. gamoxatavs. Abzac­i [germ. absatz] _ 1.  amorfuli, asimetria. teqstis pirobiTad gamo­ abAJur­i [fr. abatjour] _ sa­ yofili nawili, romlis farveli, romelic lampas pirveli striqoni cotaTi ukeTdeba mxedvelobis da­ Seweulia. sacavad, Suqis erTi adgi­  pirveli a. lisaken misamarTavad, Suq­ 2. TviT Seweuli striqoni fari ...  weris dawyeba a.-iT. Abat­i [laT. abbus (naT. abbatis)] ¥ uary. uabzaco. _ 1. kaTolikuri mamaTa mo­  u. teqsti. nastris winamZRvari. 2. saf­ abiturQent­i [laT. abiturangeTSi: kaTolike mRvde­ riens (naT. abiturientis) vinc li. unda wavides] _ 1. moswav­ saabato _ kaTolikuri mo­ le, romelic zogadsagan­ nasteri da misi adgil­ma­ manaTleblo skolas amTav­ muli. rebs. abAtisa [laT. abatissa] _ ka­ 2. piri, romelic umaRles Tolikuri dedaTa monast­ saswavlebelSi Casaricxad ris winamZRvari. emzadeba. Abel­i [Zv. ebr. Hével] _ 1. ¥ abiturientis. adamisa da evas vaJiSvili,  abiTurienti, abiturenti, abiTurenti Scd. romelic Zmam _ kaenma mok­ la, abolQcia [laT. abolitio gauq­ 2. udanaSaulo msxverpli. meba, mospoba] _ (samarT.)

a

abo

-10sabamidan, Tavidan] _ ad­ gilobrivi mkvidri mo­ saxleoba, Tavdapirveli, ZvelisZveli binadari rome­ lime qveynisa an adgilisa. (Cveulebriv iseTi teri­ toriisa, romlebic aRmoa­ Cines evropelebma).  avstralieli a.-ebi. abrakAdabra [fr. abraca-dabra] _ 1. uazro sityva, romelsac aweren amuletze: Zveli eb­ raelebisa da berZnebis rwmeniT magiuri Zala hqon­ da. 2. uazro sityvebis nakrebi, abdaubda. Abort­i [laT. abortus] _ or­ sulobis naadrevi Sewyveta; muclis moSla, muclis mo­ wyveta. abreviAtura [it. abreviatura laT. brevis mokle: abrevie vamokleb] _ 1. sityva­kom­ poziti, romelic Sedgeba ori an meti sityvis Semok­ lebisgan. mag: gaero (ga­ erTianebuli erebis orga­ nizacia). 2. sityvaTa pirobiTi Semok­ leba werisas mag: e. i (­ese igi). 3. (mus.) sanoto weraSi miRe­ buli Semokleba. AbsenT­i [fr. absinjhe] – abzin­

1. kanonis gadawyvetilebis gauqmeba. 2. Tanamdebobis gauqmeba; Ta­ namdebobidan gadadgoma an gadayeneba. 3. sisxlis sa­ marTlis saqmis Sewyveta iseT stadiaSi, rodesac braldeba jer iuridiulad dadgenili ar aris. aboliciOnizm­i [laT. abolitio gauqmeba, mospoba] _ sa­ zogadoebrivi moZraoba aSS­Si me­18 s. bolos da me­19 s. pirvel naxevarSi miznad isaxavda zangebis monobis guqmebas. abonEment­i [fr. abonement] _ sabuTi, romelic raimeTi sargeblobis, raimeze das­ wrebis uflebs iZleva.  Teatris a; mkiTxvelis a. ¥ saabonemento;  s. ganyofileba (biblioTekebi);  abonimenti, saabonimento Scd. abOnent­i [germ. abonnent.fr.] _ 1. abonementis mqone piri an dawesebuleba. 2. piri an dawesebuleba, ro­ melsac telefoni aqvs.  abonireba. ¥ abonentis, saabonento aborigEnebi [mx. aborigeni, laT. aborigenes ab origine da­

-11dis (abzinda _ mcenarea) arayi. absEntizm­i [laT. absens (absenjis) vinc ar eswreba] _ 1. masobrivi Tavis acile­ ba arCevnebSi monawileobi­ sagan. 2. kolegialuri organoebis wevrTa sistematuri dausw­ rebloba sxdomaze. absolAcia [laT. absolatio ganTavisufleba] _ 1. (samar.) sasamarTlos dadgenileba, romliTac braldebuls aTa­ visufleben sasjelisgan. 2. kaTolikur eklesiaSi: codvaTa miteveba. absOlut­i [laT. absolutus TavisTavadi, uTuo] _ idea­ listur filosofiaSi: sam­ yaros usasrulo pirveli mizezi, sawyisi (absolutu­ ri suli, absoluturi idea): RvTaebis sinonimia. absolUtizm­i [fr. absolutisme < laT. absolutus TavisTavadi; uTuo] _ mmarTvelobis forma, romlis drosac umaRlesi xelisufleba mTlianad da ganuyofelad ekuTvnis erT pirs, monarqs; mefis SeuzRudavi monarqia, TviTmpyrobeloba. ¥ absolutisturi.  xelisuflebis a. forma.

abs

absolUtur­i [laT. absolutus
TavisTavadi; uTuo] _ 1. uTuo.  a. monarqia. 2. sruli, srulyofili, unak­ lo, srulqmnili.  a. siwynare. a. umravlesoba, a. smena. absolUturi nuli (noli) _ (fiz.) Teoriulad da­ saSvebi yvelaze dabali temperatura; _ 273°, 16° C. absOrbcia [laT. absorbtio STanTqma] da absorbireba _ (fiz. qim.). STanTqma, Se­ wova, Sesrutva.  sinaTlis a., bgeris a., airis a.  absorfcia Scd. abstinEncia [laT. abstilentia] _ 1. magari sasmelebis smisgan TavSekaveba. 2. sqe­ sobrivi TavSekaveba. abstrAqtuli _ abstraqciis gziT miRebuli; ganyenebuli, arakonkretuli (sapirisp. konkretuli).  a. cneba. abstrAqcia [laT. abstactio mocileba, moSoreba] da abstrahireba [germ. abstrahieren laT. abstratire] ganyeneba, ganzogadeba; sagnis ama Tu im mxaris, Tviseba an kav­ Sirebis azriT ganyeneba.

abs

-12yofoba] _ (medic.). nebisyofis paTologiuri sisuste. Agava [berZ. agauos saocari, didebuli] _ mcenare, ro­ melsac aqvs grZeli xor­ covani foTlebi da mra­ valyvaviliani mtevani, yvavis mxolod erTxel (6­15 wlis) da nayofis mom­ wifebis Semdeg kvdeba. misi samSobloa meqsika; CvenSi aSeneben Savi zRvis sa­ napiroze. agAmia [berZ. agamia SeuuR­ lebloba]. 1. dauqorwineba. 2. (biol.) sqesis uqonloba. Agent­i [laT. agens (agentis) moqmedi] _ 1. visime, risame warmomadgeneli, rwmunebu­ li.  dazRvevis a. 2. ama Tu im saxelmwifos dazvervis organoebis sai­ dumlo TanamSromeli; ja­ SuSi, romelic awyobs daz­ vervas, diversiebsa da sxv. ¥ saagento _ zogi cent­ raluri dawesebulebis ganyofilebis an damouki­ debeli dawesebulebis sa­ xelwodeba.  aeroflotis s., depeSaTa s. agEntura [berZ. agentur] _ agen­ tTa erToblioba; agentebi

mag: mecnieruli abstraqcia _ Semecnebis procesSi gan­ xiluli mxaris ganyeneba, mis mniSvnelovnad damaxasi­ aTebeli Tvisebebis wamo­ Cenis mizniT.  abstragireba Scd. abstraqciOnizm­i [fr. abstractionnisme laT. abstractus ganyenebuli, arakonkre­ tuli] _ formalisturi mi­ marTuleba me­20 s.­is. saxviT xelovnebaSi (mxatvroba, qandakeba), romlisTvisac damaxasiaTebelia realuri sagnebis da movlenebis ga­ mosaxvis uaryofa.  abstraqcionisti, abstraqtuli Absurd­i [laT. absurdus uazro, uTavbolo] _ Seusabamoba, uazroba, absurduli.  a. msjeloba. Absces­i [laT. abscissus] _ (me­ dic). Cirqis dagroveba ra­ me organoSi an qsovilSi (Cirqgrova). Abscisa [laT. absissus mok­ veTili] _ (maTem.) hori­ zontaluri koordinati koordinatTa sworkuTxa brtyel sistemaSi. ¥ abscisisa.  abscisasi Scd. abUlia [berZ. abulia unebar­

) cnobebi. a (uary. agrarius miwisa.) weris unaris da­ kargva sruliad an nawi­ lobriv (Tavis tvinis da­ avadebis gamo). politikuri moRvaweoba. a.) nivTierebis erT­ erTi fizikuri mdgomare­ oba (myari. saagitacio. romlis drosac adamiani ver axerxebs sxvis daux­ mareblad gadaiaros moe­ dani. ¥ agitaciuri.  mosavlis asaRebi a. mniSv.) muSaoba. agnostQcizm­i [berZ. aggregatus Se­ erTebuli] _ rTuli man­ qana. (s. agőnia brZola] _ sikvdilis wina mdgomareoba organizmisa. nawilakis da gnosis Semec­ neba. Agni [sanskr. (s. .  winasaarCevno a. romelic miz­ nad isaxavs raimeSi dar­ wmunebas. agrEgat­i [laT. samiwaTmoq­ medo. agona moedani da phobos SiSi] _ (medic. romlis mizania zegavlena moaxdinos far­ To masebis Segnebasa da gan­ wyobilebaze. amoZraveba] _ 1. reforma. agitatori. ¥ agenturuli. agrArul­i [laT. agni cecxli] _ indur miTologiaSi: RvTa­ eba. didi darbazi da sxv.  a. agitatio aRZvra.darazmos isini garkveuli sazogadoebriv­ politikuri amocanebis Se­ sasruleblad.  agenturasi Scd.  a. Txevadi da ga­ ziseburi). moqmedeba. (s. furceli.) dazRveva. 2). romelic Sedgeba er­ TmaneTTan SeerTebuli sxvadasxva ti pis manqanis­ gan.. a (uary. gnostos Seumecnebeli] _ idealisturi moZRvreba.) avadmyofuri mdgo­ mareoba _ sivrcis SiSi. sakiTxi. saagenturo. agregAtul­i: nivTierebis agregatuli mdgomareoba _ (fiz. na­ wilaki da grapho vwer] _ (medic. 2. mindvrisa] _ miwaTmoqmede­ basTan.  a. romlis mixedviTac SeuZ­ lebelia obieqturi gare­ samyaros Secnoba. agenti. a. agr agonofObia [berZ. agrAfia [berZ. agitireba. miwaTmflobelebTan dakavSirebuli. agitAcia [laT.-13(ix. agOnia [berZ. agenturisa. s.

kulturaTa damuSavebis  a. agrEsor­i _ agresiis momxdeni. politika. agrokomp(mxedvelobis) adaptacia. natis~ a. aseTi tempiT Sesrulebuli ebis mecnieruli safuZ­ musikaluri nawarmoebi an vlebi. ¥ agronomiuli. binadrobs samxreT da Tavdasxma sxva qveyanaze CrdiloeT amerikis tropi­ (qveynebze). (s) fa a dajio. garemosTan mag: Tvalis  agroteqnika. dapyrobiTi fsiqikis Segueba garemo omis gamCaRebeli. gamartiveba ucxo enis agronOmia [berZ. misi nawili. (s) ganaTleba. cnebebi. aggressia Tav­ warmoebis saSualebaTa mi­ nimumis daxarjviT.. rac savsebiT See­ teqnika. kulteti. miznad  adeqvaturi Scd.  a. grZnobis organis SeCveva nawili. a daJio Scd. adeptus miRweuli] lis miRebas Sromisa da . leqsi. Teba. xerxebis sistema. adaptatio Se­ gueba] da adaptireba [germ. adaptieren] _ 1. adekvAturi [laT.  a. organizmis an Tavdamsxmeli. dasxma] _ erTi an ramdenime saxelmwifos SeiaraRebuli Agut­i _ kuziani kurdReli. sgronomia. a. [berZ. teqsti. adaptAcia [laT. isaxavs saukeTeso mosav­ Adept­i [laT. (s) dargi. kul tyeebSi. agros mindori] _ sanarCuneblad. teqstis adaptacia _ raime agrOnom­i _ agronomiis spe­ teqstis Semokleba­gadake­ cialisti. SemswavlelTaTvis.). a. noni] _ mecniereba miwaT­ musikaluri nawarmoebis moqmedebis da kulturuli Sesrulebis neli gabmuli memcenareobis Sesaxeb: sa­ tempi. a. pirobebTan arsebobis Se­ Agro. adagio] _ (mus. ¥ agresiuli. sasoflo­sameurneo sabameba rasme.. agros mindori da nomos ka­ Adajo [at.agr -14- agrEsia [laT.) 1. adequatus] agrotEqnika _ agronomiuli _ (wign. saagrono beThovenis `mTvaris somio. soflo­sameurneo warmo­ 2. rTuli sityvebis pirveli 2.

adiutant laT.). 1. to. . 2. sas a. Semadgenlobis umaRlesi adjutans (adjutantis) damxmare] _ samxedro wodeba samxedro (samx) meTaurTan. adventus mosvla] _ erT_erTi qris­ administrAcia [laT. momxre. adiUlter­i [fr. we­ administrator mmarTveli] _ rilebiTi misalmeba cno­ zog dawesebulebaSi: pasu­ bili moRvawis an raime xismgebeli ganmkargule­ organizaciisadmi mis iubi­ beli. a. advokat.  a. Ralati.) jeli. a. romelic asrulebs vefxistyaosanSi~)]. administrAtor­i [laT. aSS-is a. saqmes sasamarTloSi (moZv.) in­ davalebas an saStabo sa­ glissa da ruseTSi: saz­ muSaos.-15- adr _ (wign. (s. administratio marTva­gamgeoba] _ tianuli seqtis wevrebi. Rvao uwyeba. an StabSi daniSnuli ofi­ sinon. risme momwyobi. Adres­i [fr. raime dawesebulebis. veqili).  a. (s. sa­ advOkat­i [germ. momavalSi. laT warmos mmarTveloba.  administratiuli Scd. qalaqis a. sxvadasxva samsaxureobriv ¥ saadmiralo _ (ist. ¥ administraciuli. raime moZRvrebis  Teatris a. romelic calkeuli nawilebis mmar­ gamodis braldebulis dam­ Tveloba. amirbari (mag. adresse] _ 1. praqtika. amir al-bahr zRvaze uRlis motyueba. ministracio. aRmsrulebeli xelisuf­ romelTac swamT ieso qris­ lebis organoebi.sardalTan _ sazRvao flotSi [Zv. admiral. tes meored mosvla axlo  prezidentis a. (s. mbrZanebeli] _ meTaurTa adiUtant­i [germ.) Tanamdeboba. administra¥ advokaturi da saadvokaciis. adventQsteb­i [laT. cvelad an awarmoebs visime  qarxnis a.) saqmianoba. ¥ administratoruli.` ceri. xel­ advocatus advocane daxmarebis mZRvaneloba. adulterare pativis axda] _ me­ arab. niWi. administrireba.. adultére laT admQral­i [holand. damcveli. qveynis Zaxili] _ iuristi. saadda saub.

saerTaSoriso a. aër haeri da bios sicocxle] _ me­20 s.rbena] _ TviTmfrinavebis sadgomad da asafren­dasafrenad mo­ wyobili moedani.  haeroporti Scd. haerburTi). (moZv. 2.  Tbilisis a.] _ 1. aerObika [ingl. adressant fr. aerodinamika. ram movle­ nasTan) dakavSirebiT. mowinave lesTan (an sxv. fostis misaRebad da gasagzavnad: sahaero porti.) misamarTi. aerobics berZ. avAngard­i [fr.. garde dac­ va] _ 1.. . aseve na­ gebobebis erToblioba. jaris (an flotis) nawili. depeSas. vis saxelzec adre­ sia Sedgenili. `saaviacio~. adrEsant­i [germ. adressat fr.adr -16 samxedro a.  haerovagzali Scd. avant-garde arant. (samx. aër haeri] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT _ `sahaero~. jgufis klasis. 2.  aerofloti. depeSa egzavneba. piri. 2.. [berZ. aero. romelic midis mTavari Zalebis win salaSqro moZraobis an Tavdasxmis dros.) raime sazogadoebis. soxumis a. aër haeri da statos mdgomare] _ haerze msubuqi safreni aparati _ airiT (Cveulebriv. romelsac werili. wyal­ badiT an heliumiT) gavse­ buli burTi (qarT.  haerodromi Scd.  haerostati Scd. ¥ aerobikisa. (gadat. aerOstat­i [berZ.. romelic gzavnis werils. winaSe. ariergardi). (sapiris. aerovAgzal­i _ sahaero transportis mgzavrTa mom­ saxurebisaTvis gankuTvni­ li Senoba aeroportebSi.] _ piri. romelic mowyobilia aucilebeli saSualebebiT mgzavrTa..win. romlebic uzrunvelyofen TviTmfrinavebis safre­ nosno (frenis) samsaxurs.  aerobikasi Scd. aero. piri.). dromos sirbili. aérodrome berZ. aeroporti.] _ didi aerodromi.. aerOdrom­i [fr. aerOport­i ix. sinon. 80­ian wlebSi Seiqmna friad gavrcelebuli sis­ tema gamajansaRebeli var­ jiSebisa (riTmuli tanvar­ jiSi). tvirTis. adrEsat­i [germ.

¥ avantiuristuli. s.  a. avance] _ misaRebi fuladi Tanxis nawili. ¥ avantiuristuli.  TviTmfrinavis a. avaria] _ 1.-17nawili. politika. a.romlis orive mxares Cveulebriv xeebia darguli. winaSe da scéne scena] _ scenis Ria nawili.  avTenturi. gamosaxavs Sinaarsisa da saSualebebis Zieba. auTenturi. avantiUrist­i _ avantiuris wamomwyebi an monawile. avanturuli Scd. s. . . samsaxuri. authentilcos TviTmyofi] _ (wign. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia realizmi­ sagan mowyveta. ubeduri SemTxveva. autentikuri Scd. avantQura [fr. moqmedeba. avantgardisme] – me­20 s. manqanis. 2. brZolebi avangArdizm­i [fr. ¥ avantiuruli.  s. ro­ melsac winaswar uxdian vis­ me Sesasrulebel samuSaos angariSSi. realuri Zalebisa da pirobebis ga­ uTvaliswineblad wamowye­ buli saqme.  a. avanturistuli Scd. TviTmfrinavis. avAria [it.) pirvel wyaroze damyarebuli ded­ nis Sesabamisi. avtentikuri. saavario. avant _ win. angariSi. avenue] _ saf­ rangeTSi. avTentQkuri da auTen­ tQkuri [berZ. wamowyeba. mdgomareoba. sarwmuno.  avanturizmi.  avantura. aventuren] _ uperspeqtivod.­is 20­ iani wlebis xelovnebaTa rigi mimdinareobis dasa­ xeleba. gemis (xo­ maldis) mwyobridan (uca­ bedad) gamosvla. ¥ avariuli. ¥ saavanso. a. Avans­i [fr. avangarduli.  avanturisti.  a. avEniu [fr. avtomobili. avAnscena [fr. avantiUrizm­i _ avantiuri­ avT sadmi midrekileba. namdvili. did britaneTSi. rome­ lic fardis win aris ga­ moweuli. ¥ avangardisti. aSS da zogi sxva qveynis qalaqebSi: farTo quCa _ prospeqti (gamziri). . ¥ avangarduli. avanturistuli Scd.

laineri (mniSv.  aviomodelizmi Scd. aviAcia [fr. aviation < laT. mrewveloba. avitamQnoz­i [berZ. melSic mTeli eki paJi mo­ nawileobs. Tamasuqis an saqonlis gagzavnas. aviabQleT­i _ TviTmfrinavis bileTi. ganTiadis qalRmer­ saaviacio marSruti. ara­ moqmedi modelebis aReba gegmuri davalebis Sesas­ da gaSveba. ¥ saaviacio Avia. [berZ. mZime safreni aparatebis (TviTmfrinavebisa da sxv. lioba: sahaero floti.. Cveulebriv moy­ ruleblad. atyobineben mimRebs mis­ aviaxazi. aviokampania Scd. mniSv. (zRv. ZvelberZnulSi ­ eosi. Avral­i [ingl. Avrora [laT. kris. over all! ze­ avialaQner­i _ igivea..) uwyeba.. benzini.) mTeli koleqtivis navis. aviatranporti. samxedro a. rac viT (adiT) yvelani!] _ 1. avtobaza. vita aviakompAnia _ saaviacio sicocxle] _ avadmyofoba.romliTac nawilia. 2). avis frinveli] _ .  avioreisi Scd. aviamodElizm­i _ TviTmfri­ 2. ro­  aviolaineri Scd. kompania (ix. s. ganTia­ avis frinveli] _ 1. qud] _ avtomobilis Semoklebuli Cveulebrivi moZraoba (frena): aseTi saxelwodebaa. reti. aviafosta. 3.). rTuli sityvebis pirveli 2. mobilizacia saswavlo.  aviateqnika. 2. kompania. moZraobis Teoria da praq­ avto. safreni aparatebis erTob­ nawili. gemze muSaoba. gamowveuli organizmSi vi­ 1). Ti. planerisa da misT. autos TviTon] _ tika. [laT.  avtoinJineri. avviso Setyobineba] _ (finans. poeziaSi: ciskari. rTuli sityvebis pirveli Avizo [it. Zvel romaul miTologiaSi: cis­ aviarEis­i _ saaviacio reisi. aviakampania. a uar­ yofiTi nawili da laT. (gadat. varulTa mier.avi -18-  s..  aviokompania. avtoport samoqalaqo a. aurora] _ 1. taminebis naklebobiT.) Avto [fr. Tvis fulis. haerze di.

[fr. (omni) sul yvelasaTvis] _ mravaladgiliani samg­ zavro avtomobili. autos Tvi­ Ton. rbena] _ specialuri moedani. berZ. automobile avtomobili da laT. eklesiis iuri­ diuli damoukidebloba. avtOmat­i [berZ.  `daTa TuTaSxias~ a. avtokefAlia [berZ. avtOgraf­i [autographos TviT. avtobiogrAfia [fr. marSruti. rome­ lic gamoiyeneba saqalaqo. ¥ avtovagzlis  avtovagzalisa. av­ tomobilebis Cqarosnuli moZraobisaTvis. eklesia. autobahn av­ avtOdrom­i tomobili da Bahn gza] _ farTo avtomagistrali. dromos sarbeni adgili. ¥ saavtobuso. urika] _ TviTurika tvirTis mokle manZilze gadasatanad.-19- avt avtOban­i [germ. Scd. bios sicocxle. autos TviT da ingl.  a. automatos . avtokrAtia [berZ. berZ. sakuTari xeliT gakeTebuli warwera suraTze.] _ 1. car sazidavi. forma­ erTi piris (SeuzRudavi) ukontrolo srulxeli­ suflebianoba. autos TviT da kratos xelisufleba] _ marTvis sistema. visime mier Tavisi cxovrebis aR­ wera.  s. TviTmpyro­ beloba. cxovreba da grapho vwer] _ sakuTari biografia. sadac xdeba avtomobilebus gamocda an Sejibreba. avtObus­i [germ. autodrome. wignze da sxv. sakuTari xelmowera. avtovAgzal­i _ saqalaqTa­ Soriso samgzavro­saavto­ buso transporti (mgzavrTa) momsaxurebisTvis gankuTv­ nili Senoba did qalaqebSi. berZ.  avtokefaluri Scd.  a. grapho vwer. ¥ avtografiuli. raime nawarmoebis xelmowera TviT avtoris xeliT Ses­ rulebuli.  saqarTvelos eklesiis a. autos TviT da phalë Tavi] _ TviT­ marTvadi marTlmadidebe­ li eklesia. autobus fr. romani.  Tbilisis a. 2. berZ. s. absolutizmi. saqalaqTaSoriso da sa­ erTaSoriso transportze gansazRvruli marSrutiT moZraobisTvis. ¥ avtokefaliuri. avtOkar­i [berZ.is 1500 weli. mimosvla. autobiographi _ 1.

aWaris a. xelsawyo. 2. aparati. mobolis moZravi] _ adamianTa gadasayvani an tvirTis gadasatani manqana. mrewveloba. autos TviT da onome (an onyma) saxeli] _ namdvili saxeli avtorisa. manqana. avtOnim­i [berZ. ¥ meavtomate. autonomia. avtomaturad moqmedi me­ qanizmebis mowyobilobaTa erToblioba. avtomobQlizm­i [fr. automobilisme] _ saavtomobilo sporti. Sida qarTlis a.  a. saSinao sakiTxebs wyvets damoukideblad. moqmedebaSi modis mis CarCoze dayenebuli Si­ gawvis Zravis meSveobiT. qarxana. avtoplAstika _ (medic. TavisiT moq­ medi] _ 1. satelefono sadguri  avtomatiuri Scd. afxazeTis a. olqi. automobiliste] _ saavtomobilo sportis moyvaruli. gzebi. TviTmmarTveloba. saxelmwifos Semadgeneli nawili. automobile. romelic gamoimuSavebs warmoebis avtomatizaciis meTodebs. avtopQlot­i _ mowyobilo­ ba safreni aparatis (TviT­ mfrinavis) avtomaturi mar­ TvisaTvis.. 2. cecxlasroli avtomaturi iaraRi. a. avtomaturi. avtomobQlist­i [fr. avtopOrtret­i _ mxatvris TviTmoqmedi. avtomanqana). germ. avtomAtika _ 1. avtomatizirebuli. avtonOmia [berZ. romelic fsevdonimiT wers. autos TviT da laT. respublika. avtomatizireba. ¥ avtomaturi. (saub. manqana. romelic amoqme­ debis Semdeg raime samuSa­ os asrulebs TavisiT.avt -20¥ saavtomobilo. autos TviT da nomos kanoni] _ 1. automobil. respublika. respublika. s. avtomatika. .  a. berZ. ¥ avtonomiuri. avtomatis. ada­ mianis Caurevlad. avtomObil­i [fr. 2.  s. s. teqnikis dar­ gi. muxruWebi. romelic moZraobs urelso gzebze.) qsovilebis gadanergva sxe­ ulis erTi nawilidan me­ oreze raime defeqtis ga­ mosasworeblad. sinon. iS­ viaTad orTqlis an eleq­ troZravis daxmarebiT. erovnul­teritoriuli a.

autorizer nebis darTva] _ avtorisagan uflebamosilebis micema. 2. cali. romelic ar atarebs siT­ bosa da eleqtrobas. stili. avtOstrada [it.TamaSi. Avtor­i [laT. autoritare laT. romelsac aseTi gavlena aqvs mo­ povebuli. damaxasiaTebeli Tviseba imisi. vinc cdilobs Tavisi Zalauflebis damtkicebas (damkvidrebas). aqvs mopovebuli.  a. asbestos uZrobi] _ TeTri boWkovani minerali.S. mecnierul (samecniero). autos TviT da opsis Sexedva. as-sar kamaTeli] _ Zlieri gataceba rameTi. piri. cecx­ lgamZle masala.. ¥ azartuli.  a.  s.  romanis a. proeqti. teqnikur da a. avUar­i [fr. avtOfsia [berZ. nebarTva nawarmoebis Tar­ gmnaze. au (c) toritas mbrZaneblu­ ri] _ 1. avtorQzebul­i [fr. ¥ avtoritetiani. reJimi. autostrada quCa] _ sagangebod naSenebi gzatkecili avtomobilebis Seuferxebel.  xelmZRvanelobis a.  a. avtorQtet­i [germ. nawarmoebs (gamogoneba. da­ fuZnebuli (damyarebuli) avtoritetisadmi.  azartiuli Scd. Targmani. avtoritArul­i [fr. samecniero Sromis a. avoir qoneba] _ (finans. farTod .  a . swrafi moZ­ raobisaTvis. Tvalis mi pyroba. a.) gvamis gakveTa sikvdilis mizeze­ bis dasadgenad. Semoqmedi] _ piri. riski arab. romelic qmnis mxatvrul. sayovelTaod aRiarebuli gavlena. Azbest­i [berZ.-iT nadiroba. wigni). Azart­i [fr. avtoritetuli. mniS­ vneloba. proeqtis a. wignis s. azb Zala] _ 1. lazard SemTxveva.  didi a. xelisuf­ lebisadmi usityvo morCi­ lebaze. daskvna.-21mier daxatuli Tavisi por­ treti. mecnieri. ¥ saavtoro. 2.  a. autorität < laT. au (c) tor Sem­ qmneli. au (c) toritas Rirseba. diqtatoruli.] _ (medic. ufleba.) calke pirovnebis an dawesebulebis anabari sazRvargareTis bankSi.

) kuTxe.) gu­ lisa da sisxlZarRvebis sistemis daavadeba.) dedamiwis zedapirze pirdapiri mimarTuleba. athéisme berZ. 2. piri.  atleti. xe­ lovnebisa da omis qalR­ merTi.  a. ATlet­i [berZ. rogorc cecxlgamZle masalas. ro­ melsac ara aqvs suni da gemo da xels ar uwyobs wvas. athlētēs moWida­ ve] _ 1. aTerosklEroz­i [berZ. ATena [berZ. romelic daibada zevsis Tavidan. azQmut­i [fr. 4.azi -22 a. romelic aTletikas (Cveulebriv. ¥ aTleturi. romelic iqmneba mocemul mimarTulebasa da CrdiloeTis mimarTulebas Soris. aTEizm­i [fr.) kuTxe romelsac qmnis dedamiwis romelime wertilis meridianis hori­ zontaluri da am wertilsa da cis mnaTobze gamavali vertikaluri sibrtye. romelic iqmneba nebismier mimarTulebasa da adgilis magnituri meridianis sib­ rtyeebs Soris. athlesis Wi­ daoba] _ sxvadasxva fizi­ iyeneben teqnikaSi. Azot­i [fr.  a. aTEist­i _ aTeizmis mimde­ vari. atletiuri Scd. (ast. (samx. 2. sportsmeni. sinon. attçna] _ berZnul miTologiaSi: sibrZnis. uferuli gazi. (qarT. ¥ aTeisturi. sklēros mSrali. aTletiuri. 3. azote berZ. _ kuTxe. yvelaze gavrcelebuli forma ar­ teriosklerozisa. sa­ izolacio saSualebas da sxv. magnituri a. as-sumūt. Za­ losnobas) misdevs. propaganda. samt gza] _ 1. mr. aTlEtika [berZ. qanseli). haeris ZiriTadi Se­ madgeneli nawili. .-iT svla _ mocemuli mimarTulebiT svla kompa­ siT da gamoTvlili kuTxiT (azimutiT). myari afhērē Txeli da fafa (medic. Ronieri kaci. agebulebis axalgazrda. sasuqebi. a uaryofiTi nawilaki da atheos RmerTi] _ RvTis arsebobisa da yovelgvari religiis uaryofa. romelsac Rmer­ Ti ara swams. (samx. a uar­ yofiTi nawilaki da zōos cocxali] _ qimiuri ele­ menti.  a. azimut arab.

aiATola [spars. aQazma [berZ. it. romelic saSu­ alebas aZlevs adamians isunTqos wyalqveS (gamo­ igona cnobilma frangma mecnierma da moRvawem Jak iv kustom 1943 w. academia sak.) nakurTxi wyali. akvalAngist­i _ piri.. saaTi. akadEmia [laT. ZiriTadad wyaroebTan Se­ jerebuli. iseberg] _ zRvaSi mcuravi yinulis mTa. si­ non. 2.  a. varjiSebi. lung filtvi] _ aparati (SekumSuli haeriT gavse­ buli erTi an ramdenime baloni). romlebic aviTarebs Zalas. laT. ¥ akademiuri _ 1.). berZ. aqua wyali da ingl. akvArium­i [laT. akvAlang­i [ingl. Teatri. umaRlesi samecniero sa­ xelmwifo dawesebuleba.  samxatvro a. aquarelie.-iT xatva. polaruli myinvaris monatexi. agiassmos kurTxeva] _ (ekl. amtanobas.aseTi saRebaviT xatva.  `vefxistyaosanis~ a.  aqvalangisti Scd. warmateba. aseTi saRebaviT Sesrule­ buli naxati. wyalSi gaxsnili saRebavi: Cveulebriv Sereuli aqvs mcenareuli webo (qarT.-23kuri varjiSi. saukeTe­ so (mecnieruli gamocema). saukeTeso. ¥ aTletikuri. acquarello. ansambli. ro­ melic akvalangiT aRWur­ vili dacuravs wyalqveS. sruli. academia saxelwodeba aTenTan axlos mdebare baRisa. aQsgerg­i [ingl. 3. akvArel­i [fr.] _ iranSi: Siituri seqtis umaRlesi sasuliero piris tituli. a. 2. a. saswavlo. aquariu wyal­ sacavi] _ wyliT savse miwis .  aqvalangi Scd. gamocema.  aqvareli Scd. sanimuSo (Te­ akv atri.  a. aqualung laT. ansambli). 3. wyalsaRebavi)  a. weli. aqua wyali] _ 1.  saqarTvelos mecnierebaTa erovnuli a. ferwera. saqarTvelos xalxuri cekvis a. sadac aswavlida filosofosi platoni] _ 1.  Tbilisis rusTavelis saxelobis a. 2. zogierTi umaRlesi speci­ aluri saswavlebeli. iceberg Sved.

accorol. sarwyavi an hidroenergetikuli arxi xevze. gzatkecilze da sxv. sadac aSeneben Tev­ zebs. accreob vendobi] _ 1.  akomponireba Scd. avadmyofis gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. uCveulo klimatis pirobebTan.  bolo a. akmç mwvervali] _ (medic). akomponimenti Scd. wylis cxovelebsa da wyalmcenareebs. akompanEment­i [fr. accordeon] _ garmonis ti pis sakra­ vi.akv -24panemente] _ musika romelic Tan axlavs da harmoniulad avsebs solo partias. compagnateur] – akompanementis Semsrulebeli (Cveulebriv pianisti). 2. agreTve ZiriTadi Temis musikaluri nawarmoebis melodiis Tanmxlebi musika. rom­ liTac gadayvanilia wyal­ sadeni mili. akvEduk­i [laT.) terciebze gan­ lagebuli sami an meti musikaluri bgeris harmo­ niuli SeerTeba.  aqvatoria Scd.) vinc daniSnulia warmomad­ genlad (elCad. nebismieri wyalsacavis farTobi. akklimatisation] _ da aklimatizeba _ 1. akompaniAtor­i [fr. akvatOria [laT. akompanQreba _ akompanemen­ tis Sesruleba.  Savi zRvis a. xeobaze.  aqvariumi Scd. aklimatizAcia [germ. accordo] _ (mus. aquveductus wyalsadeni] _ xidi. Akord­i [fr. musi­ kaluri Tanxleba.  akomponiatoni Scd. uCveulo an axal klimatur pirobebTan adamianis or­ ganizmis aqtiuri Seguebis (adaftaciis) procesi. (di pl. despanad) ucxo saxelmwifos mTavro­ yuTi an xelovnuri wyal­ sacavi. sinon. rkinigzaze.  simRera roialis a. belRari). aquatorium] _ (zRv) navsadguris (portis) sazRvrebSi moqceuli wylis sivrce. akkom- . mcenaris an cxovelis Segueba axali. it. Akme [berZ.  aqveduki Scd. akreditEbuli [laT. akordEon­i [fr. (qarT. romelsac marjvena xelisTvis aqvs forte­ pianoseburi klaviatura.  akompanimenti. ¥ akompanireba.-iT.

akreditacia. gorakze gaSenebuli. sportuli Sejibrebebze. akrobatēo fexis wverebze davdivar] _ sacirko xalovnebisa da tanvarjiSis erT­erTi sa­ xeoba. akropOlis­i da akropol­i [berZ. romelic akroba­ tikas misdevs. akumulAcia [laT. acckobate < berZ.-25basTan. akrOstiq­i [berZ. romlis striqonTa Tavkiduri asoebidan gamo­ dis saxeli sityva. 2. vulkanis da sxv. akrObat­i [fr.  akreditirebuli Scd. akkreditiv. festivalze da misT. (di pl.  akumuliatori Scd. wylis. dokumenti. bruns da misT. oTxe­ aku ulebi. accumulator Semkrebi] _ mowyo­ biloba. energiis) dagroveba. 2. a. romelic da­ Svebulia raime (saerTa­ Soriso) konferenciaze. romelic moicavs xtomebs. 2. akrostichis] _ legasi. accumulatio] da akumulQreba _ 1. sameulebi.. romelic adas­ turebs di plomatiur war­ momadgenlis rwmunebebs. laT. (fiz. maRlobze. . accredo. fr.  avtomobilis a.). an fra­ za.  aTenis a. wyvilebi. (geol. akumulAtor­i [laT. sakredito dawesebulebis (bankis. accreditif vendobi] _ 1. asruleben erTeulebi.  a.) risame (mag. akropolis] _ Zveli sa­ berZneTis qalaqebis cen­ traluri gamagrebuli na­ wili. wylis fskerze _qa­ ris. nomrebi. romelSic xdeba eleqtrobis dagroveba Sem­ dgomSi mis TandaTanobiT dasaxarjavad. Sem­ naxveli salaros) mier gacemuli dokumenti.  akrobatiuli Scd. akrobatēs zeviT amsvleli] _ cirkis tanmovarjiSe an msaxiobi.  akrediteba.) rwmunebis sigeli. teq. organuli da mi­ neralur nivTierebaTa dagroveba dedamiwis zeda­ pirze.  akrostixi Scd. rom­ liTac brZanebiT avalebs sxva aseTive dawesebule­ bebs misces warmomadgenls garkveuli Tanxa. yiras. akredQtiv­i [germ. Jurnalisti. naxtomi. ¥ akrobtikuli da (dasaS­ vebia) akrobatuli. akrobAtika [< berZ.

acus nemsi da punqtio Cxvleta] _ Cinuri xalxuri klasikuri medicinis meTodi _ nemsis CxvletiT mkurnaloba. a. brZolaSi iye­ nebdnen Sveicarielebi da germanelebi (qarT. alláh] – mahmadi­ anTa (musulmanTa) da ara­ bulenovani qristianebis RmerTi. gantoleba.romelic swavlobs sidideebze moq­ medebaTa zogad kanonebs am sidideebis ricxobrivi mniSvnelobisgan damouki­ deblad. ¥ akustikuri.) raime amocanis amo­ saxsnelad saWiro moqme­ debaTa mimdevroba. magari ydis mqone rveuli leqsebis Casawerad. akUstika [berZ. funqcia. Alah­i [arab. acusticos sme­ nis] _ 1. ¥ algebruli.  sakoncerto darbazis a.  a. erTad akinZuli suraTebis. ing­ lisis uZvelesi saxelwo­ deba.  algoritmi Scd. ¥ akumulaciuri. sinon. ricxvebi. album] – 1. aqvs wagrZelebuli niskarti da grZeli da wvrili frTebi. smenadobis pirobebi raime SenobaSi. STabeWdileba. fotosuraTebis. markebis Casakravad. akupUnqtura [laT. albQon­i [kelt. aldљabr wiladis Sekveca] _ maTematikis nawili. hallegarde] _ Zveleburi civi iaraRi _ Subi. Algol­i [ingl. ro­ melic bgeriT rxevas swav­ lobs. gamosaxuleba.  enis a. naxazebis da sxv. cxovrobs umTavresad de­ damiwis samxreT naxevar­ sferoSi. a. algorithmic language] _ programirebis erT­ erTi samuSao ena. algorithme] _ (maTem. albion] _ bri­ taneTis kunZulebis.  alaxi Scd. moqmedebis Sedegad. sadgomSi.  Tbilisis xedebis a.  a. krebuli.aku -26 Rrubliani a.  algebrauli Scd. albatros] _ zRvis didi frinveli. albAtros­i [fr. alEbarda [fr.. romelsac boloze wamocmuli hqonda najaxis magvari piri. algebra arab. fizikis dargi. 2. . a. Algebra [laT. 2. Albom­i [fr. aparatura. algOriTm­i [fr.

alafourchette Cangali] _ vaxSami. Alibi [laT. allos sxva da engon moqmedeba] _ (medic.  Cinuri a. al ad da litera] _ poeturi.) raimes zizRi. fexze mdgomare sauzme. alErgia [berZ. mxatvruli .  aliasi Scd. ebr. (gadat. alegoriisa.  alegorasi Scd. alilUia Zv. emig­ raciis procesi. hallelüjäh adideT RmerTi] _ RmerTis mimarT saxotbo mimarTva qristianul da iudeur RvTismetyvelebaSi. meuRles).-is damtkiceba. ali  koperatiuli a. a. ¥ alebardisa. alia] _ israelSi sxvadasxva qveynidan ebra­ elTa gadmosaxlebis.  a. allée] _ gza.) braldebulis udanaSau­ lobis dasabuTeba. mSoblebs. aliafUrSet­i [fr. aliterAcia [alliteratio. qaragmulad ga­ moxatva azrisa mxatvrul literaturasa da saxviT xelovnebaSi.  a.  a. alliance] _ saer­ TaSoriso kavSiri. komplimentebiT. marwyvze. xeivani orive mxriT xeebiT dar­ guli: sacalfexo biliki parkSi an baRSi. Janri. rogorc mtkiceba misi udanaSaulobisa. alegOria [berZ. alEia [fr.  alebardasi Scd. ¥ alibim.  alibma Scd. aligAtor­i [ingl. ¥ alergiuli..) 1.  banketi _ furSeti. gaerTi­ aneba. dana­ Saulis Cadenis momentSi braldebulis sxvagan yof­ na. sxvagan] _ (samarT. halleluja. Alia [ebr. ¥ alegoriuli. ojaxs moSorebuli piri kanonis ZaliT uxdis Sro­ misunarmoklebul ojaxis wevrebs (Svilebs. organizmis mgrZnobiarobis Secvla mikrobebis an ucxo cilebis ganmeorebiTi ze­ moqmedebis mimarT. alligator ec el lagarto xvliki] _ niangis saxeoba. alQment­i [laT.-27afTi). alimentum sazrdo] _ fuladi sax­ srebi. sakvebi romelsac. alibi sxva ad­ gilas.  a. 2. allēgoria] _ arapirdapiri xerxiT. suraTi. alQans­i [fr. ¥ aliisa. iga­ vurad. misisi pis a.

¥ alogikuri. romelsac iyeneben telefoniT lapa­ rakis dros: niSnavs: gis­ menT! gismenT! . almanachs arab. allos sxva. msvlelobis darRveva. lo­ gikis. romelSic moTavsebulia Tanamedrove avtorTa li­ teraturuli nawarmoebebi. a. Alo! [ingl. Aloe [berZ. a uaryofiTi nawilaki da logisms gansja. Alkald­i [esp. alOgizm­i [berZ. alpinQada _ alpinistebis masobrivi asvla maRal mTebze. almAnax­i [germ.). klasikuri nimuSia: karvis kalTa CaxlarTuli CavWer Cavakarabake (rusTaveli). ¥ alpinisturi.  mTasvleloba Scd. mravalwlovani tropikuli da subtropikuli mcenare: aqvs xorciani mogrZo kide ekliani foTlebi. Se­ usabamoba. mTamsvleloba). logikuri gansjis. alma mater mwovari deda] _ ase uwodeben studentebi da kursdamTavrebulebi uni­ versitets. Alma­mAteri [laT. alpinizme `al­ pebi~­dan] _ sportis saxeoba – asvla Znelmisadgom mTis mwvervalebze (qarT. kalendari] _ araperioduli krebuli. alpQnizm­i [fr. logikis ka­ nonebis Seusabamo ram. mis wvens iyeneben medicinaSi. alcazar arab. sezoni. banaki. ¥ aloesi.  a. alcalde arab.  aloisaA Scd.  axalgazrduli a. sinon.  a.alk -28 alio!.] _ espaneTSi: cixe­simagre an mefis sasaxle. aloe] _ (botan. alpQnist­i – alpinizmis xerxi _ leqsis taepSi er­ Ti da imave Tanxmovnis ramdenjerme bgeriTi game­ oreba ganwyobilebis Se­ saqmnelad. alOnim­i [berZ. msjeloba] – logikis sa­ winaaRmdego. mosamarTle] _ espaneTsa da laTinuri ame­ rikis zog qveyanaSi: Temis meTauri da mosamarTle. romelic su­ lier sazrdos aZlevs ada­ mians. alkAzar­i [ec. Almanach laT. alquadi yadi. fsev­ donimad gamoyenebuli. me­ ore da onoma saxeli] – vi­ sime namdvili saxeli.  axalgazrda mweralTa a. allo! Scd. hullo] _ sityva (Sorisdebuli).

alter da sxv. altruisme laT.  alternativuli. (gadat. Alpuri _ alpebTan da.] _ uan­ garo zrunva sxvisi keTil­ dReobisaTvis. rigiTi nomeri _ 13. alf altQtuda [laT. a. Alur­i [fr. altaria – altus maRali] – 1. ¥ altruistuli. maRal mTebTan da­ kavSirebuli (qarT. tertus gáudens mesame moxarulia] – ori an ramdenime erT­ maneTis sapirispiro Se­ saZleblobidan erT­erTis arCevis aucilebloba: me­ same SesaZleblobis arar­ seboba. allune] _ cxenis sxvadasxvagvari svla (na­ bijiT. mTamsvleli).  mTasvleli Scd. sinon. alternetuli Scd. finjani. a. Sdr.  a. 2.  a. at. mzadyofna Seswiros Tavisi piradi in­ teresebi. a. wona 26. mecnierebis al­ tarze raimes mitana – ra­ imes msxverplad Sewirva: miyvana (misvla) altasTan – saeklesio qorwinebaze. movercxlisfero_ TeTri msubuqi Wedadi li­ Toni. mcenareuloba. alumen (aluminus) Sabi] _ qimiuri elementi Al.) ri­ torikuli xerxi _ ga­ dakvriT xseneba raime cnobili istoriuli ambis an literaturuli nawar­ moebis. sinon. alfAbet­i [berZ.97. alphabētos berZnuli pirveli ori asos _ α­s (alfa) da β-s . alter – erT­erTi oridan. alternatife – laT.  a. ToxarikiT. altrUizm­i [fr. altituolo simaRle] _ adgilmdeba­ reobis ama Tu im wertilis simaRle zRvis donidan. alternAtiva [fr. sa­ erTod. alUmin­i [laT. arCevnebi. ¥ alternatiuli. allussion gadak­ ruli sityva] _ (lit. qmedeba. maRalmTiani).  a. saqcieli. proeqti. gadawyvetileba.  aliumini Scd. Altar­i [laT. romelic eklesiis danarCeni nawilisgan da­ Sorebulia kankeliT. saZovrebi. a. qristianuli taZris aRmosavleTi na­ wili.). alUzia [fr.-29mimdevari – mTis turisti (qarT. oTxiT da sxva).  alpiuri Scd.

amazôn (amazone).­ebi . saidanac Tavs esxmodnen mezobel qvey­ nebs). amAzon­i [berz. ¥ ambiciuri.  ambrazurasi Scd. `fi­ losofiur qvas~.] _ raime liTonis Senadnobi vercxlis wyalTan. ¥ alfabeturi. gadaWarbebuli Tavmoyvareoba. sinon. anbani. qalis grZeli sacxenosno kaba. saidanac locvebs warmoTqvamen. romelic sayvarlis xarjze cxovrobs [aleqsandre diumas (Svili) erT­erTi piesis mTavari gmiris saxelis mixedviT].w. ambrOsia [berZ. amAlgama [fr. embrazure] – 1. a uaryofiTi mawilaki da mazos amorZali (meomari qali). ambôn – amaRleba] – marTlmadi­ debul eklesiaSi: sakur­ Txevlis win amaRlebuli adgili. katalogi. ambrAzura [fr. 2. ambitio] _ 1. naRmsatyorcnis an tyviam­ frqvevi sasroli (qarT.­ebi marjvena ZuZus ikveTd­ nen mSvildisridan moxer­ xebuli srolisaTvis.ganekurna yvela avadmyofi da sxva. pretenzia raimeze.)  a. a. ¥ ambrazurisa. romlis saSualebiTac ubralo li­ Tonebi unda gadaeqcia oq­ rod da vercxlad. kedelSi datovebuli Riobi fanjris an karisaTvis.alf -30Savi zRvis pirze cxov­ robdnen. Alfons­i _ kaci. (samx). 2.  alximia Scd. cxenosani qali. pativmoy­ vareoba.  gaumarTlebeli a. ambition laT.  alfaviti. ambQcia [fr. amalgame arab. maradi­ ul siaxalgazrdaves da (beta) saxelis mixedviT] _ anbani. si­ non. kerti] _ 1. saTofuri). alfavituri Scd. (qarT. anbanuri.-ebi. ambrosia] _ berZnul miTologiaSi: RmerTebis saWmeli. alchymia arab. dvrili ZuZus Tavi. alkimiya] _ Sua saukuneebis mistikuri moZRvreba (mi­ marTuleba): eZiebda bune­ baSi ararsebul e. ro­ melsac ukvdavebis. namsxvrevi raime Tav­ dacvis nagebobaSi qvemexis. 2. a. (Zveli berZ­ nuli TqmulebiT. alqQmia [laT. ambQon­i [< berZ. ¥ amazonis.

amjhystos Trobis sawinaaRmdego] _ naxevrad Zvirfasi qva iis­ feri an lurji: gamWvir­ vale. cxovrobs wyalSi. 2. amenOrea [berZ. amoralu­ roba. sasamarTlos mier sasjelis sruli moxsna an Semsubuqeba umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenile­ biT garkveuli kategoriis msjavrdadebulTaTvis. α uaryofiTi na­ wilakia da mnesis gaxseneba] _ mexsierebis Sesusteba an sruli dakargva. amoibe cvlileba] _ umartivesi.) daavadeba. mikroskopuli erTujrediani cxoveli. men Tve da rbeô mivedinebi] _ menstruaciis arqona qalis sqesobrivi mwifobis asakSi. iisferi. zneobrivi normebis ugule­ belyofa.  amebasi Scd. amnEzia [berZ. ambulatorius mosiarule. amorAlizm­i _ moralis. Amin [berZ. amebQaz­i _ (medic.  ambulatoruli Scd. . amen. ¥ amneziis.  a. uzneo. ¥ ambulatoriuli. romelsac iwvevs ameba. romelsac ara aqvs mudmivi forma. amQmia _ (medic. adamiani. ¥ amebisa. α uar­ yofiTi nawilaki da laT. (qarT. zneobrivi prin­ ci pebis uaryofa. Sewya­ leba.-31silamazes aniWebs maT (ix. α uaryofiTi nawilaki.). moralis moraluri. moZra­ vi] _ samkurnalo­profi­ laqtikuri dawesebuleba.  agneziasi Scd. amETvisto [berZ.) saxis mi­ mikis Sesusteba an sruli moSla nervuli sistemis amo daavadebis Sedegad. moralis. agreTve neqtari).) 1. amnēstia (da­ naSaulis) daviwyeba. Ameba [berZ. ambulatOria [laT. WeSmaritad] _ am sityviT mTavrdeba qris­ tianuli locvebi. romelic samedicino dax­ marebas uwevs iq mimsvlel an saxlSi myof avadmyofs. pati­ eba] _ 1. amorAluri [berZ. amnQstia [berZ. zne­ obrivi normebis ugule­ belmyofeli. sinon.  a.  aministia Scd. ar­ sebobs saerTo da kerZo a. mkurnaloba.zneobrivi] _ (wign. kvarcis na­ irsaxeoba. saerTod patieba.

 amorfiuli Scd. mowyobiloba _ amorti­ zatori. biZgebis. amOrful­i [berZ. (gadat. dartymebis Seb­ rZoleba specialuri mo­ wyobilobis saSualebiT.) sxeulis udidesi .) rasac kristaluri agebuleba ara aqvs (mag.). manqana­mowyobilobaTa. amputAcia [laT. vinmes mdgomareoba.  amortizireba Scd. Ampula [laT. kiduris a. amplituoto sidide.  filtvis a.  avtomobilis a. Amper­i _ eleqtrodenis Za­ lis sazomi erTeuli [fr. mis sasceno monacemebs.] _ raime patara nivTi. uformo. aseTi adamianis damaxasi­ aTebeli.  gaqanebis a.amo -32gadaxra wonasworobis mdgomareobidan. romelSic wamalia.-Sia. amplitudi Scd. emploi] _ 1.  a. amortizAcia [laT. sxeuli. sxvaoba barometris an Termometris or simaRles Soris.  a. 2. 2. (min. qarva. amUlet­i [laT. 2. (fiz. 2. ¥ amplitudisa. amortizatio Sesusteba] da amor­ tQzeba [germ..  is Tavis a. 2) sa­ Wiro mowyobiloba. amputatio mokveTa] _ qirurgiuli operacia _ sxeulis daa­ vadebuli periferiuli na­ wilis (mag. kiduris) sruli an nawilobrivi mokveTa. ¥ ampluisa. amortizAtor­i _ amorti­ zaciisaTvis (mniSv.  ampluasi Scd. qim. amplQtuda [laT.). roli. gar­ kveuli xasiaTis rolebi. saqcieli.  s.  amplitudasi. romlebic Seefereba msa­ xiobis Taviseburebebs. nagebobaTa Rirebulebis TandaTanobiTi Semcireba maTi gacveTis Semdeg. Amplua [fr. fisi. amostisieren] _ 1. fizikosis ampése­is (1775­ 1836) gvaris mixedviT]. ¥ amputireba. amorphos] _ 1. amuletum arab. ampulla] _ her­ metulad daxuruli minis patara WurWeli. 2. ¥ saamortizacio. mina.  komikosis a. sifarTove] _ 1. gaqanebis sidide.

mcenare. sazeTe da sxva. mocvas. amphitritç] _ TavsarTi. avtomobili. wyalxmeleTa (qarT. [< berZ. (mag. Tanamedrove Ti _ RmerTqal veneras vaJi. TeatrSi: parteris ukan romelic warmodgenili TandaTanobiT amaRlebuli hyavT mSvildisriani frTo­ dasajdomi adgilebi. irgv­ siyvaruli] _ romaul miTo­ liv da theatron sanaxaobis logiaSi: siyvarulis Rmer­ adgili] _ 1. amphibios or­ . gar­ zRvis qalRmerTi. romelic aR­ _ berZnul miTologiaSi: niSnavs: garemocvas. romelic xarobs amunQcia [polon. viwroyeliani oryura didi amfQbia [berZ. ise xme­ laT. TviT­ da tansacmlisa): salaSqro mfrinavi da misT.. 2. garSemo. amphō orive] amfQtrite [berZ. amphiteatron-amphi orive mxriv. wyalxmeleTa lisma. viTomda avadm­ xerxemliani cxoveli.. amfo. maTara. avgarozi. berZnul miTo­ uli usaxuravo nageboba logiaSi: eroti. salamandra). sinon.-33- amf romelsac morwmuneebi Tan gvarad mcxovrebi] _ 1. Sana). saberZneTsa da romSi: Tixis  amfiTeatri.. cxenis aRkazmuloba (una­ curviT. muloba (garda iaraRisa 3. atareben. sadac imarTe­ amphibios irgvliv. adgilebiT.] _ Zvel ormags. amfibia. samxedro aRkaz­ leTze. Amur­i [fr.. tanki. Ti­ cxoveli. meore saxelwodeba Si: wriuli an naxevrad wri­ _ kupidoni. an ori donis coli. orive mxares.. dabrkolebaTa gadalaxva 2. sa­ lebsac SeuZliaT wylis qamre. giri. ormxrivs. boda sxvadasxa sanaxaoba.] _ 1. sagnis damokidebulebas: Amfora [amphora – berZ. Zvel saberZneTsa da rom­ saxiT. layuCebiT. amnicya rogorc wyalSi. TandaTanobiT amaRlebuli amfi. posei­ Semortymas. ro­ yofobis `avi Tvalis~ an melic ganviTarebis pir­ raime ubedurebis Tavidan vel stadiaze sunTqavs asacileblad (asacdenad). sartyeli. amour laT. amor amfiTEatr­i [berZ. sani ymawvilis (Wabukis) 2. bayayi. mosarTavebi da sxva). rom­ CanTa.

anathema dakisrebuli] _ (ekl. ga­ daadgileba. sawinaaRmdego da gramma aso] – sityvaSi . pi­ ruku. sapirisp. anabolç aRmavloba] _ (biol. axali sityvis warmoqmnis mizniT. romelic uaryofs saeklesio ierarqias. anATema _ [berZ. raime niv­ Tierebis Sedgenilobisa da Tvisebebis garkveva (sapir.  qimiuri a.) tkivilis SegrZnebis dakargva. 2. sinTezi. anAliz­i [berZ. anaconda] – yvelaze msxvili maxrCo­ bela gveli (6­dan 11 m­de sigrZis). 1). orbeliani [Zveli berZeni poetis anakreontis saxelidan]. mecnierebaSi kvlevis meTodi. risame yovelmxrivi gan­ WurWeli Rvinis.. anakreOntul­i poezia _ po­ ezia. anabOlizm­i [berZ.  norma _ romani. anabQoz­i [berZ. anAkonda [esp. temperaturis Zalian daweva. xelsayreli pi­ robebis dadgomasTan er­ Tad aRdgeba organizmis cxovelmoqmedeba.) ek­ lesiidan gandevna.) zog organizmSi: sa­ sicocxlo procesis dro­ ebiTi Seneleba an Sewyveta gare pirobebis SecvlasTan (mag.  a-ze gadacema. anabaptizô xelaxla vnaTlav] – re­ ligiur­seqtanturi mimdi­ nareoba. 3. romelTa drosac ujredebisa da qsovilebis Semadgeneli nawilebi warmoiqmneba. Se­ esatyviseba asimilacias. analysis daSla] _ 1. sisxlis a. aRorZineba] _ (biol. anAgrama [berZ. siyva­ ruls. zeTis da sxva siTxis Sesanaxad. mniS. SeCveneba.ana -34asoebis gadajgufeba. rom adamiani mo­ inaTlos mowifulobis asakSi. Rvinos.. anAlgia da analgEzia [berZ. dawyevla. ukan.. gr. anabiôsis ga­ cocxleba. risme Seswavla nawilebad daSlis gziT. saqarTvelo­ Si arakreontul leqsebs werdnen aleqsandre WavWa­ vaZe. katabOlizmi. romelic umReroda mxiarul cxovrebas. anabAtizm­i [berZ.) or­ ganizmSi nivTierebaTa cvlis im qimiur procesTa erToblioba.. mo­ iTxovs.. ana gada. uwylooba) dakav­ SirebiT. analgesia] _ (medic.

sufevs. anal – laT. anAloe [berZ. xe­ lisuflebis.  a. movlenebsa da cne­ bebs Soris. anArqizm­i – erT­erTi sa­ zo gadoebriv­po li ti ku ri mimdinareoba. . analOgia [berZ.  iq a. anamnesis mo­ goneba] – (medic. ¥ anarqiuli. anArqia [berZ.) cnobe­ bi.  s. anana . am mcenaris nayofi. ananas. analogeion wig­ nebis qvesadgami] – mar­ TlmadidebelTa eklesiaSi: magida. yiTa nawlavTan dakavSirebuli.  anarxisti. Cai. analogia Sesa­ tyvisoba] _ msgavseba sag­ nebsa.  analitikuri. analitiuri Scd. is­ xavs surnelovan nayofs. anAnas­i [esp. analogiisa. Tanabari sagnebisa. anAlur­i [fr. areuloba] – 1. s. anus yiTa nawlavi] – (anat). ¥ analizuri. (gadat.) sruli uwesrigoba. qaosi. qimia. 2. movlenebisa da cnebebisa. marTva­gam­ geobis ararseboba. Sesatyvisi. anArqist­i _ anarqizmis mim­ devari. maTematikuri.  anarxizmi Scd. ¥ analogiuri.  a.gu­ ranis (brazilia) enidan nana] – mravalwlovani bala­ xovani tropikuli mcenare bromeliebis ojaxidan. anAlog­i [berZ. xvreli.  a. avadmyofis cxovrebis ana pirobaTa Sesaxeb daavade­ bamde da avadmyofobis gan­ viTarebis istoria. SefardebiTi] _ raRac msgavsi. adgens eqimi avadmyofis an misi axloblebis CvenebaTa mi­ xedviT. romelzedac saRm­ rTo wignebs deben locvis dros.  moTxrobis a. anAmnez­i [berZ. anarxistuli Scd. ¥ saanalizo. mdgomareoba. anarchia umTav­ roboba. maTematikuri analizi _ ix. masala. stiqiu­ roba.  anarxia.  a.  analogiasi Scd. garCeva. analogos Se­ sabamisi.-35xilva. Ta­ nazomieri. anarxiuli Scd. Sexedulebani. ¥ anarqistuli  a. areuloba. ekonomikaSi.

ana ukan da chronos dro] – 1.. poeturi da oratoruli xerxi – erTi da imave si­ tyvis (winadadebis. anaphora zeviT aweva. Sveulmfrene­ bisa da misT. 3. gamokvleva. Zveli drois gadmonaSTi.). angina] – sa­ xis lorwovani garsis. anaqrOnizm­i < [fr. (gadat. ro­ melic swavlobs cocxali organizmis agebulebas. anaxronistuli Scd. 2. mRvdlis zeda farTo da grZeli samosi. 2. atlasi. (lit. anatomi. anatomQuri TEatri – sa­ mecniero­saswavlo dawese­ bulebaSi sagangebod mo­ wyobili sadgomi. Angar­i [fr. angeion sisxlZarRvi da logos moZ­ Rvreba] – anatomiis na­ wili. adamianis a. gamoyofa] – 1. anatomireba. anglikAnuri: anglikanuri eklesia _ inglisis sa­ xelmwifo eklesia: protes­ tantizmis nairsaxeoba.. anglosAqseb­i _ Zveli ger­ manuli tomebi (anglebi da anatOmia [berZ. anatomQreba – gvamis gakveTa gamokvlevis mizniT.  anaxronizmi.  siyvarulis a. nuSiseburi jirkvlebis mwvane anTeba.  a. Tvalis a. anatomē gak­ veTa] – 1.  anatomi. raimes agebuleba.). romelic swavlobs sisxlZarRvebsa da limfur sistemebs. ¥ anatomiuri.-ebi istoriul romanSi. ¥ anaqronistuli. anAfora [berZ. anachronisme < berZ. epoqisaTvis. Sexeduleba.ana -36tis. angiolOgia [berZ. hangar] – speci­ aluri nageboba TviT­ mfrinavebis. movlenis SecdomiT mi­ kuTvneba sxva droisTvis.  anatomuri Scd. sadac kveTen gvamebs.  a.  a. ama Tu im faq­ . qronoligiuri Seusabamoba. mecniereba. a. romelic ar Seesabameba Tanamedrove cxovrebis pirobebs: moZvelebuli Sexeduleba an Cveuleba. sadgomad da mimdinare remontis Casa­ tareblad. bgeris) gameoreba ramdenime taepis (frazis) dasawyisSi.  tvinis a. 2. raime organizmis calkeuli an organos agebuleba. Angina [laT.

mdedrobiTi sqesis ar­ sebisaTvis mamrobiTi sqe­ sis niSnebis qona da pi­ riqiT. anecdote – berZ. anTropogEnez­i [berZ. SemTxveva. animia – an uar­ yofiTi nawilaki da haima sisxli] – (medic.  qarTuli poeziis a. Janri. anEmia [berZ. anEqsia [laT. anEkdot­i _ [fr. anTolOgia [berZ. si­ Zulvili] – mamakacebis si­ Zulvili. sa- anT anegdoto Scd. anthos yvavili da legö vkreb – Zvel berZ.  saerToa. anthologia. anaisthçsia ugrZnobloba] – (medic. ançr (andros) mamakaci da phobos SiSi.). andtogynos orsqesovani aner (andros) ka­ ci da gynç qali] – (biol. anthrôpos adamiani da genesis dabadeba. adgilobrivi a. rCeuli mxatvruli Txzulebani. anthrax nax­ Siri] – saukeTeso xarisxis qvanaxSiri Savi ferisa. anTropOid­i [berZ. ¥ anekdoturi  a.  antraciti Scd. sisxl­ nakleboba anesTEzia [berZ. anthrax (anthrakos) naxSiri] – Zvirfasi Tvali. epig­ ramaTa krebulebis saxel­ wodeba] – romelSic mo­ Tavsebulia sxvadasxva avtoris krebuli.­Si gadasaxldnen britaneTis kunZulebze da dai pyres inglisi. mgrZnobelobis dakargva an Sesusteba. androfObia [berZ.-37saqsebi). upiratesad leqsebi. mkvrivia da liTonisebr priala.  s. gautkivareba operaciis gasakeTeblad. anTrAcit­i [berZ.. romlebic me­5 s.  anegdoti. anegdoturi. AnTrak­i [berZ.). ¥ saanekdoto.). warmoSoba] – an­ Tropoligiis erT­erTi ZiriTadi nawili _ moZRv­ reba adamianis warmoSobis Sesaxeb. anne x io Seer­ Teba] – erTi saxelmwifos mier sxva qveynis an mi­ si teritoriis Tavis te­ ritoriisgan ZaliT Se­ erTeba: dapyroba. anthropoeidçs] – adamianis msgavsi . anecdotos gamoqveynebuli] – gonebamaxviluri ambavi sa­ sacilo daboloebiT. androgQnia [berZ.  anestezia Scd.

biologiur bune­ bas. rom yvela sagans aqvs suli. romelic RvTis adgilas gaRmerTebul ada­ mians ayenebs. orangutani. animAlist­i [laT.  a.  antropologia. ro­ melic yoveli mxridan garSemortymulia sxva sa­ maimuni (gorila.) gamokiTxva.-is mowyoba (Catareba). Anklav­i [fr.  a. anthrôpos adamiani da laT. anthrôpōs adamiani da sophia sibrZne] – Teosofiis saxeoba. RvTis mier . cvlilebebs mis age­ bulebaSi. (s. Anketa [fr. kanibalizmi.  a. ¥ anketuri da saanketo. anQmizm­i _ [< laT. a. ¥ anTropologiuri da saanTropologio. romlis mixed­ viTac adamiani aris umaR­ lesi arseba. saantropologio Scd.anT -38Seqmnili: igi warmoadgens samyaros centrsa da sa­ boloo mizans.  a. centrum centri] – religiuri Sexeduleba. Janri. s.). (s. animal cxoveli] – mxatvari an moqandake.-is Sevseba.) muzeumi. 2. anthrôphagia < anthrôpōs adamiani da phagomai vWam] – kaciWamioba. a. romelzedac Ca­ mowerilia sxvadasxva ki­ Txva garkveuli cnobebis Sesagroveblad. rasebs. ferwera. antropofAgia [berZ. antropologiuri. furceli. anTropocEntrizmi [berZ. a. antroposOfia [berZ. animAlur­i [laT.  a. (s.) kvleva-Zieba. evo­ lucias. Simpanze. furclebi. antrôpos adamiani da logos moZ­ Rvreba] – mecniereba. giboni da sxv. anquêtteê] – 1. ¥ animalisturi. anTropolOgia [berZ. romelic Tavis namuSevrebSi umTavresad cxovelebs asaxavs. anima su­ li] – pirvelyofil xalxTa rwmena. animal cxo­ veli] – cxoveluri: cxo­ velTan dakavSirebuli. re­ ligiur­misTikuri moZ­ Rvreba. enclave] – erTi saxelmwifos teritoria an teritoriis nawili. aseTi furclebis sa­ SualebiT cnobebis Seg­ roveba. ro­ melic Seiswavlis adamianis warmoSobas.) monacemebi. (s.

momReralTa. nagebobaTa anomAlia [berZ. romlis urigebeli winaaRmdegoba. moSla. normisgan gadax­ mocekvaveTa jgufi. mierebis darRveva. Tanxmebuloba... ¥ antagonisturi. koncer­ antArqtika [berZ. saerTo 2.  anomaluri Scd. giuri a. wesisagan. romelsac ara aqvs led gadmocema. gastrolebis da misT.-39- ant xelmwifos samflobeloe­ da misT. SenobaTa. ritoriebs (ubnebs). ant (i) wi­ naaRmdeg da arktikos Crdi­ tis. niSvna] – wignisa. interesTa Seurigebeli da­ ¥ anonimuri – xelmouwereli. svla] – dadebiTad damux­ mTlianoba] – 1. simRerisa da ¥ anomaliuri. samxreTpolaruli mxare: ¥ anonsireba.. moicavs antarqtidas. raime mTe­ tuli eleqtruli (sapirisp. ganaSenianeba. ynosvis uqonloba. annonce] – mokle  a. anōmalia us­ kompleqsi) wormasworoba] – kanonzo­  arqiteqturuli a. brZola] – Se­ Txzulebis avtori. anotAcia [laT.). usaxelo (werili. antagōnisma kamaTi. (mag.  a.  anonimiuri Scd. veva. movlena.. vinaoba ucnobia. anOnim­i [berZ. uaryofiTi lantis. pirispireba. zogjer Se­ zRvaze gasasvleli. erTianoba. statiis . winaswari gancxadeba mo­ mavali warmatebis. ensamble erTad. Anod­i [berZ. cekvis a. rasobrivi a.  saestrado a. loeTisa] – dedamiwis Sesaxeb. lis yvela nawilis Se­ kaTodi). at­ anOsmia [berZ. indoeTisa da wyna­ nawilaki da osmç suni] – ri okeaneebis mimdebare te­ (medic.  quCebis a. ¥ ansambluri. winaaRmdegobani. fasebis darTviT. fsiqololeba). annotatio Se­  a. anônymos usaxelo] – werilis an antagOnizm­i [< berZ. damkvrelTa. Anons­i [berZ. Txzu­  politikuri a. eqspedicia. Sinaarsis mok­ biT da. ¥ antarqtikuli. anodos zeviT Ansambl­i [fr.

antikvAruli – Zveleburi da Zvirfasi. romlebic Trgunaven baqteriebisa da sxva mikrobebis zrdas da spoben kidevac maT. antimecnieruli midgoma.. anti winaaRmdeg da biotikos cocxali] – 1. raime mimar­ Tulebis sawinaaRmdegos. 2. wigni.ant -40samkurnalo nivTierebani.. ¥ antenisa  antenasi Scd. virus Sxami] – 1. specialuri sakompiutero programa. antidOteb­i [berZ. antenna anZa] – gam­ tari an gamtarTa sistema. antiTEzis­i [< berZ. ro­ melic aRniSnavs raimes sapirispiros. rac mdgomareobs sawinaaRmdego cnebebis SepirispirebaSi. anti… winaaRmdeg] – TavsarTi (winsarTi).  antihumanuri aqti. Casaqrobad).  antiqvari Scd. antidoton (mx). antithesis dapirispireba] – (lit. romelic kompi­ uterul mexsierebaSi po­ ulobs da spobs mavnebel programebs (virusebs). larnaki. vaqcina virusis wina­ aRmdeg. antivQrusi [berZ. mikroor­ ganizmebis mier warmoqmni­ li nivTierebani. romelic medicinaSi ga­ moiyeneba virusebis si­ cocxlis unarianobis da­ saTrgunavad (CasaxSobad.] – SxamsawinaaRmdego .  satelevizio a. antQkvar­i [laT. antithesis dapirispireba] – di­ aleqtikaSi: amosavali debulebis (Tezisis) sawi­ naaRmdego debuleba. suraTi. romelic vaWrobs antikvaruli nivTebiT an agrovebs da swavlobs maT. antikvAruli maRAzia _ antikvaruli nivTebis ma­ Razia: antikvariati. anktarktika Scd. biologiuri nivTierebebi.) stilistikuri xerxi. ¥ antarqtikisa. antiquarius] – piri. a. [berZ. a. 2.  a. gan­ sja. anti wina­ aRmdeg da laT. antibiotQkeb­i [berZ.  anaqtartikasi. Antena [laT. romliTac xorcieldeba radiotalRebis gamosxiveba (gadacemisas) an maTi daWera (miRebisas). romlebic ixmareba mo­ wamvlis dros. anti. antQTeza [< berZ.

 mx.  Cveni sazogadoebis a. usufTaoba. ¥ antisemituri.  a.  anti patia. ¥ anti paTiuri. antilOpebi [fr. antisEmit­i – piri. ¥ antilopisa. simpaTia).). antQkur­i [< laT. RonisZiebebi. a. a. sxvagvarad _ iudofobi. antilopa. ¥ antisanitariuli. xelovneba.  a. antQpod­i [berZ. antilope (mx. antipodes (mr. antiquus Zveli] – 1.  a. antisanitAria – sanitariis moTxovnilebebTan SeuTav­ sebeli. – ebi. ¥ antifaSisturi. TvisebiTa. Teatri. (gadat. (wign. rac silamaziTa da mox­ denilobiT antikur qan­ dakebebs mogvagonebs. siZulvili visame mimarT (sapirisp. antipatheia] – arakeTilganwyobileba. Zveli berZnuli an romauli (kultura. filosofia.  antiseismiuri Scd. antisEismur­i – miwisZvris sawinaaRmdego (ix.. anti patiuri Scd. msof­ lmxedvelobis mqone adamianebi. .  a. a. 2.  antisanitaruli Scd. 2. pirobebi. antisemQtizmi­i (sxvagvarad iudofobi) – ebraelebis siZulvili. ganwyobileba. saxis an sxeulis nak­ vTebi). xe­ lovneba.)] – wyvilCliqiani mcoxnavi ZuZumwovrebi RrurqianTa ojaxisa (arCvebi.  antiuri Scd.) visime an erTma­ neTis sawinaaRmdego xa­ siaTis. pirovneba.  antisemitiuri Scd. gamoxtomebi.). de­ damiwis or mopirdapire ant wertilad mcxovrebni erT­ maneTis mimarT. a. (mag. antifASist­i faSizmis wi­ naaRmdeg mebrZoli. sibin­ Zure. antiqvariuli Scd. romelic ebraelebTan mtruladaa da­ mokidebuli (ganwyobili).  a. seismu­ ri.-41 antikvariuli. qurcikebi anu jeirnebi da misT. sazogadoebrivi wyoba da sxv.  antilopasi Scd.) erTmaneTisken fexebiT miq­ ceulni] – 1. gamosvlebi. anti pATia [berZ.).).

antreprenQor­i [fr. kargi – cudi. Antre [fr.). sityva. freeze gayinva] – siTxe. an koncertis. annularet ga­ nadgureba.). Anu – Sumerul miTologiaSi: erT­erTi umTavresi RvTa­ eba.ant -42TmaneTs. Sesveneba saTeatro or moqmedebas. Cveulebriv Zroxis (miirTmeven Semwvars. gauqmeba. aseTi xorcis mwvadi. entourage] – (saub.  antrakti Scd. antracte (entre Sua. baletSi: erTi an ramdenime Semsruleblis gamosvla cekviT. 2. (mag. 2. antQfriz­i [ingl.  Teatraluri a. gauqmeba] – rai­ mes aranamdvilad gamocxa­ deba..  antonimiuri Scd. garemomcveli piro­ baTa erToblioba: garemo. Antraqt­i [fr. anti winaaRmdeg da onomo saxeli] – (lingv. antonyme < berZ. AntraSa [fr. didi – patara). musikaluri nomeri (in­ termedia). antrEkot­i [fr. saxlis zeda naxevarsarTu­ li. romlis drosac mocekvavis fexebi ramden­ jerme swrafad exeba er­ . saRamosa misT or ganyofilebas Soris. entresol] – 1. antUraJ­i [fr. antrecôte] – 1. koncertebis momwyobi kerZo piri. antifreeze – berZ. neknebs Soris amonaWeri xorci. cirkSi: klounebis nomeri – kome­ diuri scena (laparaki an pantomima). Soris)] – 1. entrée] – 1. entrepreneur] – saTeatro. entrechat] – sa­ baleto cekvebSi: msubuqi Sextoma. antichristos] – qristianul sar­ wmunoebaSi: qristes mTavari mowinaaRmdege. antOnim­i [fr. antQqriste [< berZ. moZraoba.  a. 2. aseTi xorcis mwvadi. maRal oTaxSi gakeTebuli naxevariarusi aivnebiT. ¥ antonimuri. 2. antrEsol­i [fr. operis or moqmedebas Soris srul­ deba. anti winaaRmdeg da ingl. romelsac sxva sityvis sapirispiro mniSvneloba aqvs. sacirko warmodgenebi. romelsac gayinvis dabali temperatura aqvs. a. anulQreba [laT. 2. organizacia. qalaq uruqis mfar­ veli.

kinoSi da misT.  saxelmwifo a. mdgomareoba. apartheidi Scd. apatiuri Scd. dakveTis. rentgenis a..  aparteidi. mxedvelobis a. aurtē] – (anat. apartAment­i [fr. ¥ anulirebuli. organoebi. appartement oTaxi. AnSlag­i [germ. anschlag] – Te­ atrSi. piri. anCOus­i [ingl.] – zRvis wvrili Tev­ zi: xamsa.  apatia. enface pirisa­ xeSi] – pirsaxe winidan.  qimiuri a. Anfas­i [germ. – esp. pirdapir. 3. Tirkmelebis mier Sardis gamoyofis sruli Sewyveta. dafuZne­ bulia rasobriv diskri­ minaciaze.).  a.). xelsawyo. avtotransportis a. mdid­ ruli bina. aparTEid­i [afr. qveyanaSi mosaxleobis ZalmomreobiT gayofis po­ litika. qafSia. romelic ar .-43 xelSekrulebis.  saministros a. aparAtura – (mniS. a. ¥ saaparato – sadgomi.. romelic meqanikurad as­ rulebs raime samuSaos. yvelaze msxvili arteria.). eleqtruli a. Aorta [berZ. 4. 1) aris moTavsebuli. sa­ dac aparatebi (mniSv. romelic gulTan sisxls awvdis sxva arte­ riebs da organoebs filt­ vis garda. apatheia ugrZnob­ loba. dawesebulebis. 1) erTob­ lioba. apartheid cal­ calke cxovreba] – rasob­ rivi diskriminaciis forma. rom yvela bileTi gayidulia. ¥ apaTiuri. sruli gulgriloba.  sametyvelo a. 2. aparatebi. mTavari. romelic. anchovies (mr. bina] – didi. apArat­i [laT. ga­ mokruli gancxadeba.  telefonis a. (fiziol. rom­ lebic erT raime funqcias asruleben. dawesebulebaTa erTobli­ oba. apATia [berZ. a uaryofiTi nawilaki da patris samSoblo] – (samarT.). organiza­ ciis TanamSromelTa er­ Toblioba. apparatus mo­ wyobiloba] – 1. an uaryofiTi nawilaki da uron Sardi] – (medic. apAtrid­i [berZ.). romlebic emsaxurebian apa mmarTvelobas an meurneobis raime dargs. anUria [berZ.

morgeba] – naxatis.  s. apEndiqs­i [laT. Sveuli] – sakuTar Tavze didi war­ modgena. movargeb] – TiTebis . risame gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. gafurCqvna. apOgea [berZ. saCivari. aplodQsment­i [fr. (astr.) Scd.). aperQtiv­i [fr. Aplomb­i [fr.  aplodismentebi (mr. s. romlis mimarTulebiTac moZraobs dedamiwa mocemul momentSi. saCivari] – (sa­ marT.ape -44ganlageba musikaluri sak­ ravis dakvrisas. mTvaris (an dedamiwis xelovnuri Tanamgzavris) orbitis wertili. apogeion miwidan daSorebuli – apo gareSe da ge miwa] – 1.).) brma naw­ lavis danamati – Wianaw­ lavi. aplomb Sveuli mdgomareoba. aplikAtura [laT. ¥ saapelacio. ro­ melsac madis aRsaZvrelad (mosayvanad) svamen. 2. aplAzia [berZ. ayvaveba. iTvleba arc erTi qveynis moqalaqed (qveSevrdomad). romliskenac moZraobs mzis sistema.). apendQcit­i (medic.). apogeia Scd. apendiq­ sis anTeba. (wign.). ornamen­ tis Seqmna sxvadasxva feris qaRaldis an qsovilis naW­ rebis dawebebiT (da kere­ biT). applaudissement] – (wign. rixi. aplikAcia [applicatio mideba. a uaryofiTi nawilaki da plasis warmoqmna] – (biol.  darbazSi gaisma a. apelAcia [laT. 2. misi aR­ niSvna notebze. taSis kvra. wertili cis Tavze. romelic yvelaze metadaa daSorebuli deda­ miwas. rac Canas la­ parakSi an qcevaSi.). appendix da­ namati] – (anat. cis wertili.  a. vad.-iT damkvidreba. ¥ apogeisa  apogeasi. sasamarTlo gadawy­ vetilebis gasaCivreba ins­ tanciaSi. taSi risame mowonebis niS­ nad an misalmebis gamosa­ xatavad. 1. apéritif] – sus­ ti spirtiani sasmeli. appellatio mimarTva. Tandayolili ar qona sxeulis raime na­ wilisa an organosi. gadat. applico mi­ vadeb. igivea rac apolidi. apex mwvervali] – (astr.). Apeqs­i [laT.

romelic apOlon­i [berZ. (Teat. xelovnebisa da sasrulze~. RvTis­ zeimo koncertis bolo ma­ metyvelebis dargi. an Sarl degolis politikis pirovnebis gandideba. 2. uecari dadambla­ faruli. (wign. apologia dac­ apokAlifs­i [berZ. (ist.  Tbilisis 1500 wlis iubi¥ apologia. deiktikos damamtkicebeli] – sarwmuno. dasacavi. sxv. apollôn] – Seicavs mistikur winaswar­ berZnul miTologiaSi: si­ metyvelebas `qveynis da­ naTlis.). –aleqs moskoviCi. romelSic melic miznad isaxavs gandidebulia. gaRmerTeba] – 1. apoqlçxia  apokali ps[isi] Scd. bolos darTuli. apoplEqsia [berZ. logi­ apolOget­i [berZ. Zvel saberZneTsa da gamodebiTi dacva. raime movlenis. moZRvrebisa apoTEoz­i [berZ. apologêtikos dacviTi] – damcveli ro­ kurad aucilebeli. apokryphos da­ dic.). winaswarmetyvelebis Rmer­  a. a. apolo2. Ti. ro­ gamowveulia cxvirSi sis­ melsac ar scnobs eklesia xlis CaqceviT an tvinis . lis a. ro­ sobrivi scena. qeba – romSi: romelime gmiris an dideba.). Seqebulia xalxi. apokolypsis va. ambis. ¥ apokalifsisi dasaSvebia. apolOgia [berZ.-45- apo apoliqtQkur­i [berZ. varetianeb] – (me­ apOkrif­i [berZ.). mefis gandideba. sityva] – (wign. apologEtika [berZ. apo- da amitom ar Sedis saRmrTo werilSi. gamocxadeba] _ `axali aRT­ visame an risame dacva. damblis dacema. saidumlo] _ iseTi veba. rac bibliuri Txzuleba. melime ideis.).S.  sabazro ekonomikis a. gadat. gmiri. vartyam.zevsis Svili. apthēosis da a.) speqtaklis an sa­ gētikos damcveli] – 1. Seqeba (zepirad tianuli­saeklesio wigni. raime sazo­ qristianuli religiis gadoebrivi movlena da dacvas. ga­ qmis~ erT­erTi wigni: qris­ marTleba. an werilobiT). dadgoma. (wign. risme Tav­ 3. ueWveli.

fu­ lis niSnebis da sxv. apostasia] – (wign.  apopleqsuri Scd.).  a. romelic ismeba ga­ motovebuli xmovnis ad­ gilas.  atyda a. m –s (heqtaris 1/100). xelTaTmani. aJiOtaJ­i [fr. ¥ aprobireba AJio [it. apostropheberZ. agitation] – (wign. Zlieri mRelvareba. ¥ apopleqsiuri. aprobatio mo­ .  a.apo -46woneba] – 1. apostAsia [berZ. mtkiceba.). dambla. naqargi. a priori dasa­ bamidan. arabeskebi] – klasikur sabaleto cekva­ Si: moZraoba romlis dro­ sac sxeuli eyrdnoba erT sisxlZarRvis dacobiT. aprobAcia [laT. Ar­i [fr. Tavgamodebuli gamavrcelebeli raime ide­ isa. apOstol­i [berZ. Zveli rwmenisgan gandgoma. Se­ mowmebis Sedegad. cdamde. dizauio). Jeanne d’Arc (nacvlad de arc -isa) da aqedan qar­ TulSic: Jana d’arki. aggio] – (finans. agiotage] – di­ di aRelveba. 2. ieso qristes yovel 12 mo­ ciqulTagani. apostolos despani. d’artaniani (de artanianis nac­ vlad). 2. apOstrof­i [fr. mociquli] – 1. fasi­ ani qaRaldebis kursis awe­ va (sapiris. ¥ aprioruli _ cdisgan da­ moukidebeli. aurzauri ra­ ime ambis gamo. (gadat. warsulidan] – wi­ naswar. aposrophos gverdze an ukan moqceuli] – mZimis msgavsi striqonzeda ni­ Sani. sinaTlis gamtari] – gamW­ virvale (qsovili. aprQor­i [< laT.). imTavidanve arsebuli. birJaze. arAbesk­i [ix. area farTo­ bi. a jour gamWoli. saoqromWedlo nakeToba da sxv.). damtkiceba. sasoflo – sameurneo kulturaTa naTesebis ga­ mokvleva saukeTeso Teslis SesarCevad. aRgznebuli mdgomareoba. da­ dastureba gamocdis. moZRvrebis. are – laT. aJUruli [fr.  fr. misi moZRvre­ bis gamavrceleblebi. a. aJitAcia [fr. zedapiri] – miwis far­ Tobis sazomi: udris 100kv.  a.  axali meTodis a. oficialurad gamoxatuli mowoneba.).

(maTem. ro­ melic Sedgeba geometri­ uli figurebisagan. romelic mohyavT risme dasamtkiceblad. zevidan parks aqvs ZarRvebis ablabudisebri qseli. argumentAcia [laT. rTuli ornamenti. aranJQreba [< fr.  a.).  qurduli a. argumentatio] – 1. (qarT. msjeloba. Arbitr­i [fr. sabuTi. arg  moxaluli a. arabesquos – esp. argot Jargoni] – (lingv.). argumentebis moy­ vana.  damajerebeli a.  cxenosnobis a. romlis cvlilebac aris damo­ kidebuli meore sididis (funqciis) cvlilebaze. 2. argumentum mtkiceba] – 1. arranger wesrigSi moyvana] – (mus. arbitre – laT. arabesco arabuli] – 1. arabEskebi [fr. Argo [fr. gavr­ celebulia amerikaSi. (evropaSi Sevida ara­ beTidan). argUment­i [laT. ] – didi..-47fexs. Widaobis a. ¥ argumentirebuli. it. uqoCro grZel boloiani TuTiyuSi: mwvane da wi­ Teli SeferilobiT. arbiter] – msaji sportis zog saxeobaSi. saxeli: miwis Txili). argumentebis erToblioba.  am mniSvnelobiT mx. damoukidebeli cvladi sidide. arbQtraJ­i [fr.). arbitrage] – sa­ dao sakiTxebis gadawyveta arbitrebis saSualebiT. arachion abla­ buda] – erTwlovani zeTova­ ni mcenare parkosanTa oja­ xisa. sWirdeboda. erTi wyeba sakravebisaTvis (an xmebisaTvis) daweri­ li musikaluri nawar­ moebis gadakeTeba sxva sakravebisaTvis (an xmebi­ saTvis). ¥ argotizmi. ar ixmareba. samediatoro sasamarTlo. Arara da Ara [amer. argotikuli.). sti­ lizebuli foTlebisa da misT. (wign.  araxisi Scd. arAqis­i [berZ. . 2. 2. patar­patara literatu­ ruli an musikaluri na­ warmoebTa krebuli. meore fexi ki gaS­ verilia ukan.  debulebis a. nayofi iWmeba. pirobiTi ena ro­ melime socialuri an pro­ fesiuli jgufisa.  mecnieruli a.. lo­ gikuri mosazreba.

ama Tu im movlenis. (gadat.arg -48RmerTis aresisaTvis mi­ kuTvnebul borcvze imar­ Teboda. Arçs] – berZnul miTologiaSi: omis RmerTi. 2.1). indo evropul enebze molaparake xalxebis aRsaniSnavad. mcenaris an cxovelis calkeuli sa­ xeoba.).. Arena [laT. Ares­i [berZ. asparezi.­idan moyolebuli ix­ mareboda. oratoriaSi. iranelebs. aria] – (mus.] – 1. Tanamedrove saberZneTSi: umaRlesi sasamarTlo.) moRvaweobis dargi. erTi xmisaTvis Sesasrulebeli vokaluri nomeri. brZola imarTeboda. ¥ arenisa.  a. (ist.] – 1.. arEal­i [laT. moedani qviSiT moyrili. ¥ ariasi Scd. Cveuleb­ riv operaSi. rac argumentacia (mniS. ariEleb­i [sanskr. kantataSi. gadasaxadi aseTi xelSek­ rulebis mixedviT. faSistur germaniaSi am sityvas mieniWa tendenciuri da antimecnieruli mniSv­ neloba [uZveles Zegleb­ Si indoiranuli xalxebi argumentQreba _ igivea. 2. zevsisa da heras Svili. romlis sxdomebic omis .S. zogjer iron.). Arenda [polon. (lingv. gaavrcelebs are deda­ miwaze. arthron sax­ sari] – (medic) saxsrebis anTebiTi daavadeba. 3.) Zveli aTenis umaRlesi sasamarTlo. uZravi qonebis daqiraveba saTanado xelSekrulebis dadebiT. saerTod.) saerTo saxelwodeba. me­ 19 s. 3. S.-ze arian klounebi. wiaRiseuli d a.  politikuri brZolis a. arias] _ indoiranul enebze molapa­ rake tomebisa da xalxebis (indoelebs. av­ toritetuli adamianebis Sekreba raime sakiTxis ga­ dasawyvetad. ijara.  arenasi Scd. 2. sivrce] – 1. Zvel romaul amfiTeatrSi. arealis – area mo­ edani.) ama Tu im enobrivi movlenis gavrcelebis are. Areopagus – berZ. areOpag­i [laT. arenda. Aria [it. (gadat. sarbieli.. 2. qviSa. Araios pagos aresis bor­ cvi] – 1. sadac gladiatorebis da a. ArTrit­i [berZ. cirkis mrgvali naxerx­ dayrili moedani. arena.

manerebi. ariTmEtika [berZ.) saxelmwifo mmarT­ velobis iseTi forma. 3. adamiani.) mci­ re aria. amocana. zeda fena. oTxi a. .) gulis moqmedebis (muSaobis) normaluri rit­ mis darRveva. romelic mie­ kuTvneba didgvarovanTa wres. a uaryofiTi nawilaki da rhythmos riTmi] – (medic.-49(mezobeli an dapyrobili xalxebisagan gansxvavebu­ lad) Tavis Tavs uwodeb­ dnen `arielebs~. saloni. 2. aristokratia] – 1. didgvarianebi.  a. arithmetikē – arithmos ricxvi] – maTematikis nawili.  finansuri a. ¥ aristokratuli. Zvel saberZneTsa da romSi). aristokratiis war­ momadgeneli. ro­ desac Zalaufleba dide­ bulTa mcirericxovani klasis xelSia (mag. _ arriérre zurgidan da garde dacva] – jaris (an flotis) nawili. (sapirisp. aristokrati). moqmedeba. romelic mTavar Zalebs boloSi mih­ yveba da icavs maT uknidan Tavdasxmisagan. arQTmia [berZ. ormuzdisa. romelic miekuT­ vneba sazogadoebis privi­ legiur nawils. ¥ ariTmetikuli.  aristokratuli unda ga­ varCioT aristokratiulisgan (ix. romelime klasis an so­ cialuri jgufis privi­ legirebuli nawili. arQeta [it. (ist. avangardi). aristocrate] – 1. arriérre – garde.. a.  a.rac niSnavs sruluflebian adamianebs]. ¥ aristokratiuli. adamiani. ariErscena – (Teatr.] – Zvel spar­ sul religiaSi: borotebis RvTaeba (sparsulad – anhra – mainiu). Seurigebeli mte­ ari ri Tavisi Zmis – keTili RvTaebis. arQman­i [berZ.  warmoSobiT a. Aristokrat fr. 2. ariErgard­i [fr. arietta] – (mus.  a. klasobriv sazo­ gadoebaSi: umaRlesi wo­ deba gabatonebuli klasis priviligirebuli fena. aristokrAtia [berZ. zeda fena. aristOkrat­i [germ. romelic swavlobs ricxvTa Tvisebebs da maTze moqmedebas.) scenis ukana nawili.

jaris SenaerTi. umu`qalaqi megidas mTasTan~. . keTilsurneleba RvTiur da satanur Zalebs (surneleba). sa­ safrangeTis provincia ar­ haero) ZalaTa erTobli­ tua­s (Artois) saxelidan] oba. da sadac satana ¥ aromatuli da aromatiZleuli iqneba miqael mTa­ ani. gan (ix. armada floti] arsEnal­i [fr. iaraReba] – 1. varangelozis mier (ieso  a. 2.ark -50- 3. wisqveSa wylebTan. sazRvao. (wign. gadat. RvTis metyveli ioanis ga­ aröma (arōmatos) surnelovani mocxadebis mixedviT unda nivTiereba] – sasiamovno moxdes saboloo Setakeba suni.  sahaero a. rZolo Setakebebi] – adgili  s.-Si gawveva. adamianTa didi raodenoba. Armada [esp. qristes mier). – rac dakavSirebulia mi­  a. gadat. iaraRisa da saWurvilis frinavebis an tankebis di­ sawyobi. risme didi rao­ Armia [fr. sadesanto a. romelic lulidan itene­ 4. jari).. aromate < berZ. SevarTa a. aristokrati). arquebuze] – Zve­ moqmedi armia – frontze leburi patruqiani Tofi. artésien < (saxmeleTo. saxelmwi­  codnis a. Cai. aromatiuli Scd.­ebSi). harim giddin  avtomobilistTa a.). divizia. si­ wnevas. armée – armer Se­ denoba. romelic  aristokratiuli unda gaSedgeba ramdenime korpusis varCioT aristokratulisan diviziisgan. kerZod saxmeleTo Seiara­ lebic ganicdian bunebriv Rebuli Zalebi (qarT. palestinaSi sadac arOmat­i [fr. armagEdon­i [ebr.] – – samxedro gemebis. arsenal – arab. TviTm­ 1. non. sadac xSirad xdeboda sab­ ¥ saarmio. raime niSnis boda (xmarobdnen me – 14 mixedviT gaerTianebuli – 16 s. fos mTeli SeiaraRebuli artezQuli [fr. arkEbuz­i [fr. rom­ 2. Crd. di SenaerTi. Soris. myofi jarebi.

s. ricxvs. a. 3. 2. qveSa wylebi [berZ.-is lidan sisxls awvdis yvela mzvervi. misT. qalRmerTi. a.). artēria] – 1. Artikl­i [fr.. da gamoxatavs mis gansaz­ artQstizm­i – (wign. (gadat.) (wign. romelic gu­  a. ganusazRvreli a. aseTi SeiaraRebis mqone artEria [berZ. sisxli. brunvas. mzveravi oceuli. dargi. artezQuli wylebi – miwis­ . sxvadasxva cecxlsasroli artEmida [berZ. a. Artist­i [fr. sisxlZarRvi.) sametyvelo orga­ TologiaSi: apolonis da. brZolaSi. artilEria [fr. (ant. xSirad. samxedro mecnierebis aseTsave arxze da misT). virtuozuloba. romelic ¥ artistuli da saartisto win uZRvis arsebiT saxels  a. niWi. artiste] – (ingl. articalatio] – (lingv. didi Rvrulobas an ganusaz­ da natifi ostatoba xelov­ Rvrelobas. Artemis (AriaraRis (qvemexebis. sada mSobiarobis) mfarveli zenito a. Artemis (Artemidos)] – berZnul mi­ artikulAcia [laT.) saerTo saxelwo­ cxovelebisa da nadirobis deba.).. vena). artillerie] – 1. yovelgvar cecxlsasrol  a. sanaosno mdinareze.-Si msaxurobis. sqess. nebaSi. < article – laT. haubi­ temidos)] – berZnul miTo­ cebis. cecxli. noebis moqmedeba an mdgo­ cxovelebisa da nadirobis mareoba ama Tu im bgeris (Semdeg – qalwulobisa warmoTqmisas. articulus] – zogierT enaSi: msaxiobi.-is divizionis organos da qsovilis (Sdr.. agreTve. (Semdeg – qalwulobisa  tanksawinaaRmdego a. 2.-51- art  gansazRvruli a. saswavlebemosvlis gzebze (rkinigza­ li. romelic swavlobs ¥ arteriuli.) ityvian mi­  s. iaraRs da mis gamoyenebas  arterialuri Scd. damxmare sityva. ze. ¥ saartilerio. sanapiro a. naRmtyorcnebis da logiaSi: apolonis da.) jaris gvareoba. da mSobiarobis) mfarveli qalRmerTi. (s) monacemebi.

Zve­ li drois gadmonaSTi. 2. rTuli sityvebis pirveli nawili... arqeolOgia [berZ. a.  a. romelic. mxatvruli kiTxvis a. mTa­ vari] – 1. yo­ veldRiuri xmarebidan ga­ mosuli sityva. (s. stili. arqEti p­i [berZ.  arxeologia.) moZvelebuli. amosavali forma. romelic saeklesio codnas da ierarqias aR­ niSnavs. arqi. ¥ arqeologi. archaios Zveli. [berZ. Zveleburi] – rTul sity­ vebSi uCvenebs am sityve­ bis damokidebulebas siZve­ lesTan. romelic Zveli xalxebis kulturasa da yofacxovrebas swavlobs Semonaxuli nivTieri Zeg­ lebis mixedviT.. [berZ. ¥ arqeologiuri da saarqeologio.  arqiepiskoposi. frinvelTa klasis erT­erTi yvelaze Zveli warmomadgeneli. Zveleburi. 2. archaisme – berZ. archaios Zveli] – 1.) gaTxrebi.arf -52awarmoeben. archaios Zveli da pteryx frTa] – (paleont. Arfa [germ. archetypon] – (wign. niSan­ Tvisebis umaRles xarisxs aRniSnavs. archaois] – rac Soreul warsuls ga­ nekuTvneba. arqimandriti. Zveli.) ganaTxari frin­ veli. archaios Zveli da logos moZRvreba] – mecniereba. gamoTqma an garamatikuli forma. saarxeologio Scd. arxeologiuri. (enaTm. archiereus mRvdelmTavari] – mRvdel­ mTavarTa (episkoposisa da  pianistis a.  arxauli Scd. risame pirveli saxe.  arxaizmi Scd.) aqspedicia. arqeo. arqAul­i [berZ. sawyisi..  a.. moZvelebuli movlena.). archi ufrosi. uZvelesi. (s. arqEul­i Era [berZ. arqAizm­i [fr. TavsarTi (win­ sarTi). harfe] – uZvelesi droidan cnobili simebiani sakravi. arqeoptEriqs­i [berZ.  arqiZneli. aseTi Zeglebis mosapoveblad arqeologebi gaTxrebs . arqQel­i [berZ. archaios Zveli] – uZvelesi era de­ damiwis geologiur isto­ riaSi.

arqitEqtura [laT. mTavars. arqiteqtura). xuroTmoZRvari).  saxelmwifo a. raime dawesebulebis gan­ yofileba. arxiteqtoruli. si­ non. architectura – berZ. arqivarQus­i – arqivis gamge.  iv.  arxi pelagi Scd. saxelosno. kompozicias. ufross da pelagos zRva] – erTmaneTTan ax­ los mdebare calkeuli kunZulebis jgufi zRvaSi. ¥ saarqivo. archivum –berZ. literaturuli an xelovnebis nawarmoebis calkeuli nawilebis Ta­ nazomieri ganlageba.  arxivi. Arqiv­i [laT.-53mitropolitis) zogadi sa­ xeli. 2. archi Tav­ sarTi. archaios Zveli. archimandritēs – archō win mivdivar da mandra farexi] – 1. masalebi. rac qmnis mTlianobis da dam­ Tavrebulobis STabeWdi­ lebas.).sadac inaxeba Zveli werilobiTi Zeglebi da sabuTebi. ama Tu im adgilas geologiuri agebulobis suraTi. arqitEqtor­i – arqiteqtu­ ris specialisti (qarT. arqimAndrit­i [berZ. 2. niWi. sxvaa (ix. architektonikç samSeneblo (xelov­ neba)] – 1. saarqiteqtoro. fakulteti. arqivis mcveli. archiepiskopos] – mRvdelmTavari. krebuli. mTavarepiskoposi. arqiepiskOpos­i [berZ. (geol.  arxiteqtori. architektura] – 1.  a. 2. javaxiSvilis a. xelna­ werebis. ¥ arqiteqtoruli.  havais a. s. uZvelesi] – 1.. saarxivo Scd. sadac inaxeba Zveli sabuTebi. arq arqi pElag­i [berZ.  arqiteqturuli.  s. saarxiteqtoro Scd. saarqiteqturo. arqiteqtOnika [berZ. didi monastris winamZRv­ ris sapatio tituli. s. niSnavs: dasawyiss. 3. fotosuraTebis da misT. marTl­ madidebeli eklesiis ber­ Ta umaRlesi saeklesio wodeba. damTavre­ buli saqmeebi da misT. dawesebulebis an calke piris werilebis. dawesebuleba. xarisxiT episkoposze ma­ Rali da mitropolitze dabali. .

¥ arqiteqturuli.) fizikuri da nervuli nagebobis daproeqteba. a/manqana. arktika Scd. assamblage] – zvris sxvadasxva ganakveTze . gotikuri a. Zegli.arq -54dakruli erTi an ramdenime yurZnisagan miRebul axal Rvinis markebis urTi­ erTSereva cqriala Rvi­ noebis dasamzadeblad. archôn (archōntos) mmarTveli.  s. Arxar­i [Turq.  a. Arqtika < [laT. a uaryofiTi nawilaki da sçphikos lpobis gamomcvevi] – (medic. umaRlesi Tanamdebobis pi­ ri Zvel saberZneTSi. hava. ufrosi] – (ist. romelic gars ekvris poluss. eqspedicia. a.  arxiteqtura.  gaeros generaluri a. astheneia] – (me­ dic. a. a. asEmbler­i [ingl. ¥ arqtikisa.  a. ¥ arqtikuli. s. proeqtis s. ¥ saasenizacio. arxiteqturuli. ansambli. saarxiteqturo Scd. xuroTmoZRvreba). si­ non. Sua da centraluri aziis mTebSi. samuSaoebi. asambleia Scd. asenizAcia [fr.. saarqiteqturo. ¥ asambleis. assenbliée kreba] – raime saerTaSoriso or­ ganizaciis wevrTa kreba. asEptika [berZ. programirebis ena. assainissenent gajansaReba] – sibinZuris gatanis RonisZiebaTa sis­ tema: raime adgilas hi­ gienuri pirobebis gaumjo­ beseba.] – veluri cxvari.  Zveli qarTuli a. aSe­ neba da mxatvruli gafor­ meba.  arqtikasi. arcticus berZ. gavrcelebulia samxreT cimbiris. Arqont­i [berZ.). asamblaJ­i [fr. sa­ operacio iaraRebis da mar­ lebis gamoxarSva orTqlSi gatareba. nagebobis stili (qarT.  asambleasi. assembler] – damxmare programa ope­ raciul sistemis Semad­ genlobaSi. asamblEa [fr.). yinuli. gadawyveta. aTen­ Si. 2. arktikos CrdiloeTisa] – dedamiwis Crdilo­pola­ ruli mxare. aadvilebs Semdgom teqno­ logiur operacias – ke­ pavs. asTEnia [berZ.

Asort­i [fr. 2.  asimiliacia Scd. assorti SerCeuli raime specialurad SerCe­ uli narevi. 2. mezobel bgerasTan. tuzi] – 1. 3. assortiment] – sxvadasxva saqoneli (na­ warmi). Asket­i [berZ. figura. cxovreba.romelic qadagebs ukidures TavSekavebas. romelic exmareba specialists muSaobaSi (mag. (wign. ¥ asimetriuli.  Sokoladis a. (biol. damswre] – 1. saukeTeso sportsmenzedac ityvian. uaris Tqma yovelgvar am­ qveyniur siamovnebaze. ascētē rameSi movarjiSe] – askeptizmis mimdevari. asignAcia [fr. damsgav­ seba.) romelime xalxis erovnuli Taviseburebebis moSla da misi gaTqvefa sxva xalxSi. eqimis TanaSemwe leqciaze an gamocdaze da sxva. saxelganTqmuli mfrinavi­ gamanadgurebeli.) organizmis mier gareSe nivTierebis SeTvi­ sebis procesi.  a. asQstent­i [laT.) erTi bgeris sruli an nawilobrivi damsgavseba aso meore.  a. asortQment­i [fr. As­i [< fr. Asketismus berZ. asymmetria] – simetriis uqonloba an darRveva. ro­ melmac garkveuli raode­ nobis mtris TviTmfrinavi Camoagdo. sahaero brZolebis virtuozi.  profesoris a. mimsgavseba] da asi­ milQreba [ger. piri. uRonoba. asthma] – gamow­ veulia gulis an grZnobebis daavadebiT. ¥ asketuri. askētēs] – 1. (lingv. umcrosi maswavleblis Tanamdeboba umaRles sas­ wavlebelSi. 2. assimilleren] – 1. kiko.). . sxe­ ulis daTrgunvas da am gziT zneobrivi sasufevlis miRwevas. sisuste. as. religiuri moZRvreba. AsTma [berZ.-55medic. assimilatio msgavseba. assistens (assistentis) damxmare. ukiduresi TavSekaveba. askEtizm­i [germ. 2. assignation] – (moZ.  asimetriuli Scd.) qaRaldis fuli. asimEtria [berZ.  kaTedris a. asimilAcia [< laT.

romlebic brunaven mzis  mdidari a.  daswrebuli a. war­ modgenaTa Soris. aspiratio amo­ sunTqva] – (medic. 2. sinon.  molekulaTa a: 3..  mecnier muSakTa a. assozieren asociaciis wevrad gax­ doma]: asocirebuli wevri – arasruluflebiani wevri raime saerTaSoriso or­ .  a. avtomobilis a. nayofierebisa da siy­ varulis mfarveli.asp -56ganizaciisa (qveyana. aspirantus – laT.  sruli a.  s.). aspirAntura [germ. aseTi an iseTi Sesruleba. aspectus Sexe­ duleba. mov­ lenebs da sxv.  aspekti Scd.  a.-iT. ebr. msgavsebis mixedviT. aspQrant­i [laT. astēr varskvlavi da eidos saxe] – (astr.). amxana­ goba.(qarT. iseTi kavSiri.) zmnis kategoria. mcire planetebi.] – sirielTa da finikielTa mTavari qalRmerTi. Aspeqt­i [laT. asociAcia [laT. SenaerTi. as­ tartis kultma gavlena moaxdina saberZneTis kul­ tze – afroditisa. aCvenebs dasrulebulia Tu ara moqmedeba.). (fsiq.  sakiTxis ganxilva sxvadasxva a. raime da­ avadebis Sedegad sxeulis RruSi dagrovebuli si­ Txis an haeris amosrutva (SpriciT an ufro rTuli xelsawyoTi). aspirans (aspirantis) vinc eswrafvis rasme] – piri.] – aspirantebis momzadebis sistema. ¥ saaspiranto. assotiotio vu­ erTeb. asteroQdeb­i [berZ. Tvalsazrisi. mi­ wis. (wign. rodesac erTs meoris gamowveva Se­ uZlia. risame jgufi. romelic samecniero – kvleviTi an pedagogiur moRvaweobisaTvis emzadeba (umaRles saswavlebelSi an samecniero – kvleviT dawesebulebaSi). 2.). kavSiri. Astarte [berZ. usrulo a. gamocdebi. asocirEbuli [germ. Astartç – Zv. SeerTeba] – 1. aspirAcia [laT. saxe). saxe] – 1. kavSiri. ¥ asociaciuri. (gramat. rome­ lime qveynis organizacia). ada­ mianTa an organizaciaTa gaerTianeba. romliTac ganixilaven sagnebs.

astrolOgia [germ. astrofQzika – fizikis na­ wili.). astrAlur­i [laT. astro. prognozi. asfQqsia [berZ. observatoria.  a. astromEtria [berZ.-ebi. umTavresad marsi­ sa da iupiteris orbitebs Soris. vars­ kvlavisa~. ¥ astrologiuri.  amerikeli a.  a. ¥ astrofizikuri. moZRvreba astronomiul gazomvaTa meTodebis Sesaxeb (cis mna­ asf TobTa zusti mdebareobis gansazRvra. astronomia – astron varskvlavi da nomos kanoni] – mecniereba. ro­ melic swavlobs cis sxe­ ulebs. . aqvs iisferi. astron varskvlavi da metreô vzomav] – astronomiis erT – erTi mTavari nawili. wi­ Teli da TeTri usuno yva­ vili.moZraobis kanonebs da sxv. astro varskvlavi] – balaxovani dekoratiuli mcenare. a. sulis xuTva (Jangbadis naklebo­ bis gamo). romelic Seiswavlis cis sxeulebs fizikur Tvi­ sebebs da qimiur Semadgen­ lobas. astrOnavt­i _ igivea. mnaTobebTan mistikurad dakavSirebuli.  abasTumnis a. ro­ melic cdilobs iwinas­ warmetyvelos adamianis momavali varskvlavTa gan­ lagebis mixedviT (qarT. uar­ yofiTi nawili da sphzô vZger] – (medic. astronomQuli ricxvebi _ iTqmis Zalian did. drois gazomva da sxv. maT agebulebas. astralis] – varskvlaviseburi: vars­ kvlavisa: cis sxeulebTan. varskvlavTmcodne­ oba).. astron varskvlavi] – rTul sityvebSi aRniS­ navs `varskvlavuri. ¥ astronomiuli. astrologia] – mecniereba.  astronomia. rac kosmonavtika. weli.. sinon. war­ moSobas. dakvirveba. astronAvtika [berZ.). mra­ valniSna ricxvebze. rac kosmonavti. romelic dakav­ Sirebulia varskvlavebTan. Astra [berZ.-57garSemo. asphyxia. astron varskvlavebi da nautikē zRvaosnoba] _ igivea. [berZ. astronOmia [berZ.

Soreuli atEstat­i [laT. atelier] – 1. pis. atAvizm­i [< laT. atElie [fr.). li Cemodani dokumentebis  dawesebulebis TanamSrogadasatanad. lomati~. maxasiaTebelia misi So­ simwifis atestati – sabWoTa reuli winaprebisaTvis. atestAcia [laT. geografiuli rukebis krebuli. vris an moqandakis sa­ Atlant­i [berZ. kino­ an te­ brZanebiT mxrebze ekida legadaRebisaTvis. `di p­ melTa a. romelic raime dargis spe­  profesoris a. di plo­ 2. 2. mxat­  s. atlas (Attlantis)] xelosno. cialist­konsultantia. sabuTi.). winapari] – 1. komisia. cis TaRi (kamara). papis mama. co­ oficialuri sabuTi sas­ cxal organizmSi iseTi wavleblis damTavrebis Se­ niSnis gamovlena. modebis atelie – samker­ Atlas­i – 1.  saqarTvelos a. kavSirSi ase ewodeboda sa­ 2. miTis mixedviT. attaché] – 1. w. vamtkiceb] – 1. 3. attestos va­ mowmeb. wevri. ¥ ataSesi. saerTod risame Sualo ganaTlebis ates­ gadmonaSTi. romelsac zRvis sadgomi foto­. – Zv. berZ. miniWebis Sesaxeb. rac da­ saxeb. msofli¥ ateliesi. (biol. samxedro mosamsaxuris 2. (gadat. attachélifikaciis. romlis mixedviTac  samxedro a. e. valo. codnis donis case fr. ¥ saatestacio. tats 1962 ­ 1994 wlebSi. specialurad mowyobili titani. AtaSe [fr. attestatio mow­  ataSisa Scd.  satelevizio a..] _ patara brtye­ gansaZRvra. moba] – visime saqmiani kva­ AtaSe–kEis­i [ingl. mowmoba samecniero an ra­ matiur warmomadgenlebTan ime specialuri wodebis myofi Tanamdebobis piri.ata -58-  ateliisa Scd. atavus pa­ . dabali di plomatiuri xelfasis garkveul nawils rangi sagareo saqmeTa sa­ iRebs misi ojaxis romelime ministros uwyebaSi.

mde miaCndaT nivTierebis aud ganuyofel nawilakad (aqe­ dan saxelwodeba).  enebis Seswavlis a. airisebri sxeulebis wne­ vis sazomi erTeuli. atraqcQon­i [fr.  niSandebuli a. garemo pi­ robebi. dedamiwis an sxva ciuri sxeulis (planetis) airisebri garsi. ¥ atmosferuli. 2. tabulebis. 2. [miTologiuri atlantis – berZ. tiri da misT. audit] – or­ ganizaciis. atomos ganuyo­ feli] – qimiuri elementis umciresi nawilaki. wneva. romelic gamosaxuli iyo pirvel am­ gvar krebulze]. iaraRi. prezidentTan. Atlas (naT.-59os a. atrQbut­i [laT. atmOsfero [laT. naxazebis. saxalxo seirnobis adgi­ lebSi (parkebSi) mowyobili gasarTobi: karuseli. aUdit­i [ingl. kuTvnileba] – 1. Atom­i [berZ. sinon. naleqebi.  a. Atol­i [ingl. – ebi.) sagnis an movlenis ZiriTadi arsebiTi Tvi­ seba. audiovizuAlur­i [laT. (wign. ana­ orTqli da sphaira sfero. gadat. saqa­ nela. Atlantis) – sa­ xelis mixedviT. (filos. attributum Tviseba.). 3.  a. krebuli. attraction] – 1. audientia mos­ mena] – oficialuri miReba saxelmwifos maRali Ta­ namdebobis piris mier. birTvuli). –ri meTodi.  a. risame damaxasiaTe­ beli niSani. v.  anatomiuri a. efeqturi sacurao an saestrado nomeri. ¥ atomuri (qarT. atmos.bir­ Tvi] – 1. naxa­ tebis da misT. 2. firmis dawe­ . 2.  audencia Scd. (mniSv. 3­isaTvis). 1. me­20 s.). a. a. garemocva  megobruli a.  atmosfera Scd.-s zeda fenebi.  elCis a. (wign. yinulmWreli.romelic Sedgeba atomgulisa da eleqtronebisagan. atoll < maldi­ viuridan atolu] – rgoli­ seburi marjnis kunZuli (romlis SuaSic moqceulia laguna). audire smena da visualis mxedvelobiT] – mxedvelo­ bisa da smenis erTdroul aRqmaze dafuZnebuli. audiEncia [laT.

Aura [berZ. auto da fe sarwmunoebis aqti] _ ere­ tikosTa da maT TxzulebaTa saWiro dawva inkviziciis ganaCenis mixedviT. mag. ¥ aferisa. Aul­i [Turq.. ¥ auqcionisti. 2.  mravalricxovani a. autOdafe [port. saauqciono.  wignebis a. affecfus su­ lieri mRelvareba. epilefsiis an isteriis dros – simptomebi. (sp. aui] – CrdiloeT kavkasiis mTielebis (agreT­ ve Sua aziis zogi xalxis) sofeli. cxenebis a. affaire] – saxifaTo. s. auqcQon­i [germ. afErist­i – piri. romlebic win uswrebs da­ avadebis Secvlas: xSirad gamoxatulia niavis qrolis SegrZnebiT. auctio (laT. affixus mimagre­ buli] – (lingv.aud -60gamarjvebis Sansi ara aqvs. yalTabandoba. saso­ warkveTilebis) gamovlena. a. – ebi. rodesac es qoneba (nivTi) rCeba yvelaze met safasuris gadamxdels. leqciis.) sityvis nawili. romelsac aqvs gramatikuli (da ara sag­ nobrivi) mniSvneloba. Afiqs­i [laT. romelsac . auditorium] – 1. avtomobilebis a. TaRliTi. auditOria [laT. autsaQder­i [inl. bneli ram wamowyebiT fu­ lis mogebis mizniT.  aferasi. darbazi. fulis Sovna motyuebiT (sinon. afiora Scd. 2. vneba] – Zlieri gancdis (gan­ risxebis. sityvaSi – a-Sen-eb-s – a-. Afera [fr. vaWroba. aura niavis qrola] – 1. didi oTaxi an darbazi. moxsenebebs da misT. (medic. adamianis sulis gamov­ lineba. raime SejibrebaSi erT­ erTi bolo adgilze myofi gundi an sportsmeni.] – sajaro vaWrobiT. Afeqt­i [laT. doRSi: cxeni.). s. TaRliToba). vaWroba. romelic aferas sCadis (TaRliTobs). N 100. auktion < laT.  universitetis a. sadac kiTxuloben leqsebs. aRtacebis. autsider] – 1. xiluli SeiZleba iyos Saravandedis saxiT.  s. auctionis) zrda. nivTebis ga­ yidva. moxsenebis msme­ nelTa erToblioba.).. raime qonebis. moedani. sebulebis finansuri moR­ vaweobis forma. 2.

ayiyi.  a. accelero avaCqareb] da aqcele­ rAtor­i 1.-61-eb. pedali. aCqarebuli zrda – ganviTareba. saqveynod gatana. aqsElband­i [germ. accessoire] da . sibr­ Znes. afiSQreba [fr. lakoniuri ga­ moTqma. AfiSa [fr. leqciisa da misT. aTetErSok­i [ind. aqs naxevrad Zvirfasi qva. Achselband] – zogi qveynis armiaSi: ge­ nerlis. mowyobiloba. afOrizm­i [berZ. saparado for­ mis (mundiris) nawili _ bunikebiani wnuli samxre zonari oqromkedisa an sirmisa. Stabis oficris. koncertis. aqselerAtor­i [< laT. aqselerAcia da aqcele­ rAcia [laT. kvar­ cis nairsaxeoba. stili. afOnia [berZ. Aphroditē] – berZnul miTologiaSi: siyvarulsa da silamazis RmerTi.-ebi. afrOdite [berZ. romelic Seicavs mniSvnelovan azrs. Sesaxaeb: gamoakraven xolme xalxis TavSeyris adgilebSi. mozardTa sqe­ sobrivi momwifebis da si­ maRlis momatebis (agreTve gonebrivi ganviTarebis) aC­ qareba. gansazRvra] – daxvewili. afficta] – sajarod. 2. Acheron (acherontos)] – berZnul miTo­ logiaSi: mdinare miwisqveSa samefoSi. aphorismon gamonaTqvami. romelic amoqme­ debs am mowyobiloba. achatçs] – minerali. romelic awesrigebs saw­ vavi narevis miwodeba kar­ buratoridan Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi brunvaTa raodenobis Sesacvlelad.  rusTvelis a. aqsesUar­i [fr. acceleratio] – bavSvTa.  aqselbanti Scd. aqEront­i [berZ. afficke gancxadeba] – msxvili asoebiT dawerili an dabeWdili gancxadeba warmodgenis. adiutantis.da ­s afiqsebia. ¥ aforizmuli. Aqat­i [berZ. attershock] – Zlieri miwisZvris momdevno susti biZgi mTavari keris maxloblad. romelic daibada zRvis qafidan. aphônia simunje] – xmis dakargva saxmo si­ mebis an nervuli sistemis daavadebis Sedegad. farTod gaxmaureba risame.

magram aucilebelia sxva Aqtiv­i [laT. (buxhalt. naxazze sagnis gamosaxvis ¥ aqtiuri – energiuli.). raime organizaciis. adamiani. aqsesuarebi – 1.). debulebis dasamtkiceb­ koleqtivis yvelaze mo­ lad. amosavlad miRebuli de­  erTaqtiani baleti. risame kuTvnileba. oraqbuleba. moTxovnebi sapirisp.. dawesebulebaSi. li. (gram. xovani.) zmnis moqmedebiTi RerZi da metreô vzomav] – gvari. (Teatr. iniciativiani da  geometriuli a. pativiscemis saaqto darbazi – sxdomaTa Rirsi. romelSic leba.  samoqalaqo mdgomareobis wvrilwvrili sasceno niv­ a. raime uri). darbazi. da­ wesi. aqsonomEtria [berZ. vnelovani. WeSmariteba. 3. ¥ saaqto (mniSvn. aqtiani (mniSvn. ueWvo. gadat. 2. gadat. 2.. udavo] – 1. nawili. winave. warmoebis ba­ cxadi WeSmariteba. furceli. velTaod miRebuli. Teatraluri warmodgenis Tebi. debu­ lansis nawili. monawile keTili nebis a. 2. moqmedi nawili. oba. damatebiTi ram. calkeuli moqmedeba.aqs -62- mr. sazeimo kreba saswavlo axlavs mTavris ZiriTads. 3­isaTvis). actus] – 1. rialuri faseuloba (fu­ ¥ aqsiomuri. actualis] – oficialuri sabuTi. TavisTavad 2.) meorexaris­  mesame a. saqoneli da sxv. pa­  aqsiomaturi Scd. (wign. activus moqmedi] – 1. axôn 3.). sivi). ucxromeli (sapirisp. ar aris damtkicebuli. romelic ar saWiro­ Sedis yvela saxis mate­ ebs damtkicebas. (wign. rac 4. risme damadasturebeli aqtuAlur­i [laT. a. 3. 3­isaT­ aqsQoma [berZ. didad mniSvnelovani Ta­ .  a. romelic TviTon tiani warmodgena. pasiAqt­i [laT. mniS­  s. ama Tu im mecnierebaSi . 2. axiôma sayo­ vis).) da  a.

rolic mis mflo­ bels aZlevs saaqcio sazogadoebis kapitals mo­ gebidan garkveul nawilis (wilis. CvenSi ga­ igivebulia qelexTan. actio moqmedeba] – (wign. rac SeiZleba axasiaTebdes ara­ mSobliur enaze molapara­ kes. tembris Secvala da sxva). 4. aSqEnaz­i [ebr. (lingv.. acEton­i [laT. didi gamoyeneba aqvs teqnikaSi. romlebic rveulSi uweria. romelic ukravs Tars. arab. Taviseburi warmoTqma. s. Aqcent­i [laT.). s. 3.  s. xazgasma (mxatvrul nawarmoebebSi. (mus. ASuR­i [Turq. sazs an qamanCas an sxva sakravs da zed amRerebs sakuTar leqsebs. . aqcia 1) mflo­ beli.  di plomatiuri a.) calke bgeris (rit­ muli gagrZeleba. Aqcia1 [fr. āsik.). Tambaqo da sxv. statiaSi. atkenazi] – ev­ ropeli ebraelebi. actEkeb­i – meqsikis indielebi. ritmuli maxvili. action] – farani qa­ Raldi. ro­ goricaa Cai. dividendis) miRebis uflebas. ufero siTxe. kapitali. saaqcio wamowyebis monawile. agapamo ­ didi pativiT miReba an gacileba] – mosaxsenebeli. Aqciz­i [fr.  saaqcionero Scd. aqciOner­i [fr. politikuri a.) raime miznis mi­ saRwevad wamowyebuli moq­ medeba. sazogadoeba. S. accentus] – 1. accise] – arapir­ dapiri gadasaxadi farTo act moxmarebis sagnebze. saWirboroto. 2. kompania. acetum Zmari] – organuli naerTi. ¥ saaqcio. romlebmac Seqmnes didad ganviTarebuli kultura. actionnaire] – aqciebis (ix. wirvis dros mRvdeli ixsenebs gansvenebulebs. max­ vili.-63namedrove moTxovnilebaTa Sesabamisi. Saqari. Aqcia2 [laT.) xmis aweva sityvis romelime marcvalze. (gadat. sityvaSi da a. ARap­i [berZ. qristes ukanaskneli serobis mosa­ gonebeli saRamo.  saaqcio. āsiq mijnuri] – upiratesad mus­ limanur qveynebSi: mgosani.

) msgavsi TamaSi. base < berZn. maRla gaWi­ nayofierebis warmarTuli muli badis Tavze CogniT RvTaeba. gemiT.) sa­ cdilobdnen aeSenebinaT fuZveli. âchûnd maswav­ lebeli] – mahmadianebSi: sjulis mcodne. axUnd­i [spars. amiT ganrisxebulma ri b. ris bargi. SefuTuli niv­ sasursaTo b. (wign. badminton < inglisis erT­erTi qala­ _ Zveli semitebis (finiki­ qis saxelidan] _ CogburTis elebis. RmerTma auria maTi enebi. bAget­i [fr.. me­18 s. pirobaTa er­ ieroglifuri damwerloba. mTeli dedamiwis zurgze]  turistul-saeqskursio b. baal < Zv.­ebis saxelmwifo dai pyres espanelebma. bAgaJ­i [fr. (raketiT) isvrian korpis babQlonis gOdoli _ iTqmis an plastmasis Zabrisebur areul­dareulobaze. ze. 2. bageti agreTve ga­ moiyeneba binis Werisa da b kedlebis mosaxatavad. ganyofileba (sadgurSi). samSeneblo Tebi matarebliT. . risame arsebobisaTvis sa­ gadasatanad. Tavmosayreli an dasay­ amitom erTmaneTisa aRar rdeni punqti raime moqme­ esmodaT­ra da gaifantnen debisaTvis. mooqrovili) xis Tamasa CarCoebisTvis (su­ raTebisa. gadmocemiT msoflio war­ Rvnis Semdeg adamianebi bAza [fr. babilonis caTambjeni koS­  materialuri b.axu -64-  s. basis safuZveli] _ 1. bAal­i [berZ. aurzaurze [bibliuri  badmingtoni Scd. mTavari sawyobi. 4. faseulobaTa. portretebisa) da karnizebisaTvis (lavgar­ dani). vagoni.] badmQnton­i [ingl. ebr. ebraelebisa da sxv. Wiro materialur­teqnikur ¥ sabagaJo. SfoT­ burTs _ volans. masaslebis b. socialuki. baguette] _ mxat­ vrulad gaformebuli (Se­ Rebili. sayrdeni risame. TviTmfrinaviT da misT..­Si a. s. bagage] _ mgzav­ 3.

iyeneben samSeneblo saq­ meSi. baTQskafi [berZ. bai ¥ bazilikisa. bathos siRrme da skaphos gemi] _ zRvis siR­ rmis gamosakvlevi aparati (Wurvi).. Байдарка] _ viwro da msubuqi sportuli erT­ an oradgiliani navi. marTaven orlapotiani niC­ biT. fundamenti. qveynis SeiaraRebuli Za­ lebis sayrdeni punqti Tavis an sxvis teritoriaze. bayadére < port. gav­ rcelebuli iyo gviandel antikur xanaSi da Sua sa­ ukuneebSi. bAzis­i [berZ. filosofiuri Sexedulebani da maTi Se­ sabamisi dawesebulebani). reformebisaTvis. Savi feris. re­ ligiuri. sawarmoo urTierTobaTa erTobli­ oba. bazQlik­a [laT. . basilikê mefis sax­ li] _ wagrZelebuli.-65Toblioba. bazaltes] _ vulkanuri warmoSobis qa­ ni. risame sa­ fuZveli.] _ indoeTSi: sakul­ to taZris mocekvave qa­ li. basis safuZveli] _ 1.  avtomobil `kolxidis~ b. swor­ kuTxa. 6.). 3­isaTvis). mesaqonleobis sakvebi b. basilica < berZn.  baidarka.  urbnisis b. msubuqi mrewvelobisaTvis. 7. baidarasi Scd. baQdar­i [< rus. sazogadoebis ekonomi­ kuri wyobileba. monacemebis baza _ mona­ cemebis erToblioba. 2. bAzalt­i [laT. sawyobi.  batiskafi Scd. ugumbaTo taZari. 5. Cveulebriv.  baiaderisa  baiaderasi Scd. rom­ lebic gankuTvnilia Se­ naxvis. agreTve moxetiale mo­ cekvave qali.  saaviacio b.  s.  nedleulis b. keramikul da minis mrewvelobaSi. 2.  baidarisa. samxedrosazRvao b.  baiaderi sxvaa (ix. baiAder­i [fr.  b. 1. yovel baziss aqvs Tavisi Sesaferisi zed­ naSeni (politikuri. ¥ sabazo (mniSv. dagrovebisa da damuSavebisaTvis kompiute­ ris meSveobiT. manZili avtomobilis Rer­ Zebs (xidebs) Soris.  bazilikasi Scd.

(sinon. saTavsi siTxis Sesanaxad bAkara [fr.] _ saukeTeso xarisxis romelic gamoiyeneba gem­ broli. Backenbart] rigeblad. sax. bayali _ aseTi sxvavebiT) saqonliT movaWre. sadac es saqoneli iyi­ vis nawili. yava. ze sakvebis (saWmlis) dasa­ bakEnbard­i [germ.bai -66- wauli] _ muslimanTa ori bakkãl sunel­saneleblebiT mTavari dResaswaulis sa­ movaWre] _ 1. Бакалея < arab. rogoricaa Cai.  s. baccarat < geogr. umaR­ saberZneTsa da romSi: Rvi­ les saswavlebelSi: or­ nisa da lxinis RmerTis safexuriani swavlebis dResaswauli. baixaos Cai Scd. bakaleia. bitis toli. dasavleTi ev­  b. avzi). reus] _ 1. (gadat. maRazia an maRaziis seq­ teqnikaSi manqanuri sity­ cia.  baixao. benzinis b. . fila Caisagan gan­ sabaylo. 8 sxv. s. bAk­i [fr. mTlianobas. nikapze gamoparsuli wveri. fqvili. ropis bevr qveyanaSi bakqanAlia [laT. Zvel demiuri xarisxi. WurWeli. bak  bakaleasi. ¥ bakaleisa. varcli] _ 1. fxvieri Cai (dawnexili Ca­  Zvel qarTulSi ixmareboda: isgan.) pirveli safexuris kurs­ TavaSvebuli drostareba. Saqari. saerTo saxel­ xelwodeba (`didi bairami~ wodeba iseTi sasursaTo da `mcire bairami~). 2. bac < holand. bacchanalia udablesi samecniero aka­ < Bacchus baxusi] _ 1. baQram­i [Turq. romelsac kom­ deba. gamoTvliT 2. makaronis nawarmi da maciis sazomi erTeuli. orgia.. sagobi. baccalav¥ bakenbardebiani. liTonis bakaleio Scd. burRu­ bAit­i [ingl. bayram dResas­ bakAlea [rus. bakAlavr­i [laT. damTavrebuli. saqoneli. ganyofileba bAix­i [Cin. 2. piuteri amuSavebs rogorc ¥ sabakaleo. _ loyebze datovebuli da  wylis b. byte] _ infor­ li. 2.] _ baixis Cai _ (maRaziaSi). saqonlisa. kaci.

. `moyme samtkiceblad (qarT. balancier mxa­ nageboba Teatraluri da ruli. balancer] _  s. mxruli. ormxri­ 2. cekvao saRamo (sinon. regulatori (mrgvali sa­ TviT aseTi sanaxaoba.. saxeldaxelo. legendaruli an asvlis mosawesrigeblad istoriuli Sinaarsisa.-is gadayra. mcire bAlast­i [ingl. da vefxvi~.simZime). ¥ sabalo. uReli] _ 1.  Tokze b. miwisZvra. sazom Scd. saval­gasavlis Sefardebi­  Relva rva b. zomis satrfialo leqsi tvirTi aerostatis haerSi zRapruli.. rome­ naxaoba lic rgolebs gadascems ¥ balaganisa. balAgan­i [rus. angariSi.. fr. kaba. aqtiuri b. wonasworobis dacva. pasiuri b. saxalxo seirnobaze) 2. xelsawyoebSi da misT. miwisZvris. mej s. baliani.. rkinigzis vakisze dayri­  baladasi Scd. ze. 2. bal­i2 [fr. balagnuri. balle burTi] _ bu­ 2. Sileris b. li xvinWa da RorRi Spa­ . b. balancier 1. ¥ . balansQreba [fr.  wliuri b..-s aRwevda. s.) vokaluri an ins­ trumentuli nawarmoebi nebis raime movlenis (qaris. lisi). mTavari sacirko sanaxaobisaTvis. ebi.  oTx b.-is Sedgena.. balance] _ Semo­ Zalis sazomi erTeuli. Ti nusxa. s. Балаган < spars. ballast] _ 1. cekvebi. sinon. bAlada [fr. aseT pirwonis saxiT) jibis da nagebobaSi gamarTuli zRvis saaTebSi. ¥ baladisa. an gemis wonasworobis gan­  qarTuli-xalxuri b. gamo­  balagnisa.  b. aRricxva. droebiTi (slange) < fr. (saub. TxrobiTi xasiaTisa. balaxani _ aivani] _ balAnsir­i [germ. uReli.) bAlans­i [fr. qanqaris (icodnen Zvelad bazrobeb­ Semcvleli.-67- bal bAl­i1 [fr. iyeneba sasworebSi. ukuqceviT moZraobas. ballade] _ 1.) uxamsi sa­ vi berketi manqanebSi. (mus. gadat. ball] _ didi sa­ ¥ sabalanso. zRvis Relvis.

li reJisori. farduli] _ iyeneben medicinasa da teq­ (moZv. datani.. Tul­mokazmuli Cardaxi dabalzAmeba _ (gvamis) gaJ­ svetebze. cekviTa da mimikiT gad­ kanonebs. RenTa iseTi nivTierebebiT. sxeulis moZraobis kano­  s. bAlzam­i [berZn. balsamor] _ 3. Teoriuli meqanikis dar­ modgena.bal -68- lebisaTvis mdgradobis mi­ isteri Scd. ballô gadavisvri] _ _ 1. ¥ balistikuri. usargeblo ram. traeqtoria. baletmeZravis muSaobis damTav­ . meister] _ baletis damdgme­  balistiuri Scd.-is ostaartilerio Wurvis.) Semurva] non. balistQkuri rAketa _ ¥ baletmaisterisa. karavi. naRmisa da misT. iswavlis gasrolili sa­  qarTuli b. baletmaQster­i [germ. musika. katafalki). `Jizeli~ kuTxiT gasrolili mZime ¥ sabaleto. cekva. romelic Seicavs sxvadasxva baldAxin­i [it. s. s. mecniereba. balQstika [germ. mocemuli Teatraluri war­ 2. ballet. tebi. qoreografi. balErina [it. bAlista [laT. nebdnen cixe­simagris ked­ ¥ balerinisa. romelsac axlavs gi. ballerina] _ ba­ ballô gadavisvri] _ Zvelad: letis msaxiobi mocekvave lodsatyorcni manqana. moZraobis 2. farda. it. gadat. raketa. mdidrulad mor­ nikaSi.  balerinasi Scd. micvalebulis gasasvene­ romlebic icaven gaxrwni­ beli Cardaxiani etli (si­ sagan [sinon.) 1. baldacchino fissa da eTerovan zeTebs. tyviis. zogi mcenaris sqeli wveni. b. iye­ qali. (Zv. romelic Se­ lovneba. 2. romelic swavlobs ho­ musika. lebis dasangrevad. ballistik < bAlet­i [fr.) zedmeti. rizontis mimarT garkveuli  adanis b. saTeatro cekvis xe­ 1. (wign. balleto] berZn. ballista < berZn. ballet b. sacemad. romelic frenaSi  baletmaistrisa. qvenebs.

bal­maskArad­i _ bali2 da maskaradi. bAlkon­i [fr. banal] _ siax­ les. bumper Zlieri dartyma] _ avtomobilis mowyobiloba (nawili). banderQlia [esp. gogirdmJavas b. banAluri [<fr. ro­ melic amcirebs avariuli dartymis (dajaxebis Zalas. erT­erTi jiSis vaSli.  b.) kurorti. balcon] _ mayu­ rebelTa adgilebi Teatris Sua da zeda iarusebze (Zvelad sul zeda iarusis balkons.  baliustrada. bAnan­i [esp.  b. bAlon­i [fr.-is skami. bAmbuk­i [fr. balustradasi Scd. ban ¥ balustradisa. aqvs damuxluli magari Rru Rero. masalis daxuruli WurWeli siTxeebisa da airebisaTvis. sadac iaffasiani adgilebi iyo.. msjeloba. b.  Jangbadis b. bambou < malaiuri bambu] _ tropikuli da sub­ tropikuli mcenare. banderilQero [esp.-is joxi. originalurobas mok­ lebuli. (s. banano] _ 1. kibis b. ¥ balneologiuri. b. aqvs msxvili. liTonis.-is pirveli rigi.  b. banderillero] _ espaneTSi xarebTan qveiTad mebrZoli. tro­ pikuli balaxovani mcenare.-is bileTi. bAmper­i [ingl. qandara ewo­ deboda).  aivani Scd. balustrada < it.-69rebis Semdeg ecema Tavi­ suflad vardnili sxeulis traeqtoriiT. . rome­ lic SeiaraRebulia bande­ riliiT.. balneum abano da berZn. ballon Rru sfero] _ miwis. romelic Seiswavlis mine­ raluri wylebisa da ta­ laxis samkurnalo gamo­ yenebis meTodebs. balneolOgia [laT.. romelsac iyeneben xarebis brZolaSi (korida­ Si).  terasis b.  mesame iarusis b. balUstrada [fr. b. b. banderrila] _ bafTebiT Semkuli pata­ ra Subi. sabalneologio. 2. rezinis an sxv.] _ rikulebiani moajiri. mogrZo foT­ lebi da mogrZo fqvilovani tkbili nayofi. xumroba. logos moZ­ Rvreba] _ medicinis dargi.

dgomela . gadat. warmoeba­dawesebule­ ba an banki. gavrcelebulia ZiriTadad aSS­Si. Bankerott < it. vinc sruli marcxi ganicada. banco banki] _ fa­ 1.romelic imarTeba visime pativsacemad an raime movlenis aRsaniSnavad. am wesiT SefuTuli gzavni­ li. valis gadaxdis unarmoklebuli.-iT. bAnkrot­i [fr.  s. si an kursi. gakotrebuli piri. baptizô vnaT­ lav] _ protestantuli qristianuli mimdinareoba. banqueroutier. romel­ sac aweria misamarTi. Semnaxveli b. ¥ sabanko (mniSv.. Semok­ ruli savaWro saqonelze (xeluxleblobis niSnad). banderolle] _ bAnko [it. bar] _ patara kafe. saqme.  wignis gagzavna b. warmoiSva XVII saukuneSi. germ. miaCnia.. romlis mi­ xedviTac banki awarmoebs fasiani qaRaldebis yidva­ gayidvas. bAnk­i [fr. bAptist­i _ baptizmis mimde­ vari.ban -70- bandErol­i [fr. xarobs tropikul af­ rikaSi. gadat. banque] _ 1. msxvili sakredito dawesebuleba. romelic oqros monetis magivrobas eweva. banquet] _ sazeimo wveuleba.  zneobrivi b. bancerotte gatexili banki] _ 1. bAr­i1 [ingl. uaryofs bevr sa­ eklesio wess. 1­saTvis). Senaxuli informaciis er­ Toblioba. 2. 2. komerciuli b. s.  kompiuteruli monacemebis b. is. operaciebi. banquier] _ bankis patroni an msxvili aqcioneri. valauvali. bAptizm­i [berZn.] _ giganturi xe _ `maimunis xe~. sadac. Bankier < fr. Cveulebriv. sxvadasxva daculi. darbazi. isxams kitris msgavs did nayofs.  s. baObab­i [eTiop. bank-note] _ sabanko bileTi. ¥ sabanketo. bAnket­i [fr. aRmoCnda uunaro. bAnknot­i [ingl. bileTi. s.  saxelmwifo b. rom mxolod mozrdili adamia­ nebis monaTvlaa dasaSvebi. 2. safosto gzavnilze Se­ mokruli qaRaldi. qaRaldis lenti. bAnkir­i [germ.

-71Seeqcevian saWmels da sas­ mels. romelic odnav aris amoburcul brtyel zedapirze Tavisi sava­ raudo moculobis naxe­ varze naklebad (Sdr. bArel­i [ingl. ¥ barbarosuli. 2. morebi da sxv.  barmEni. veluri ada­ miani. horeliefi). bArak­i [berZ. gadat. aseTi xmis mqone momRerali. baraque] _ dro­ ebiTi msubuqi sacxovrebe­ li nageboba.). saSualo tenorsa da bass Soris. ukulturo. romelic Seqmnilia sxva enis norme­ bis mixedviT. risame. araromaeli).) quCis brZolebis dros. moajiri. bar-relief dabali reliefi] _ skulpturuli gamosa­ xuleba. barQkada [fr. romelic unda gadalaxon (mag. barricade] _ Tav­ dasacavi Caxergili didi sagnebi (miwiT savse tom­ rebi. raime moq­ medebis Semaferxebeli ga­ remoeba. baritono < berZ. barbAros­i [berZ. ZiriTadad alko­ hols. gadalaxa (daZ­ lia). barbArizm­i [berZ.  barikadi Scd.  b. sinon. 3.  b. 2. (ist. aSS­Si da zog sxva qveyanaSi: te­ vadobis da moculobis sa­ bar zomi (daaxloebiT 115. mor­ benlebma. saSualo zomis spilen­ . dabali tixari. barelQef­i [fr. barQton­i [it. 2. b-ze brZola.5­dan 163.-is ageba.) Zveli ber­ Znebisa da romaelebis sityvaxmarebaSi: ucxouri (araberZeni. ucxouri eni­ dan saWiroebis gareSe Se­ mosuli sityva. 3.5 l­mde). barbaros ucxo] _ ama Tu im bune­ bisaTvis Seuferebeli si­ tyva an gamoTqma. bAr­i2 [berZ. barrel patara kasri] _ inglisSi. (qarT. barQer­i [fr. barbaros] _ 1. barus simZime] _ at­ mosferuli wnevis sazomi erTeuli. barytonos uxeSxmiani] _ 1. dabrkoleba. zRu­ de. barriere] _ 1. saqcieli. mamakacis xma.  cxenma b. baraJQreba _ TviTmfrinavebis patrulireba haerSi mtris aviaciis Tavdasxmisagan obieqtebis dasacavad. cxenosnebma da sxv. Tarji).

sinon. wnevasTan.bar -72- Zis Casaberi sakravi. barokAmera [berZ. baros simZime da camera oTaxi] _ rTul si­ tyvebSi uCvenebs mocemuli sityvebis damokidebulebas simZimesTan. bArJa [fr. barge] _ satvirTo gemi. aseTi simReris stili instrumentuli an vokaluri nawarmoebi.  saxanZro b. ¥ barokuli. baro Tavisufali] _ dasavleT evropis qveynebSi Tavadaznauruli tituli. bAroko [it. stili.. barOnesa [ingl. karapa). iyeneben amindis cvlilebis prog­ nozisaTvis. wvrilmani ga­ dazidvebisaTvis (qarT. Sedis sasule orkestris Semad­ genlobaSi.  b. romelSic qmnian atmosferoze dabal (an maRal) wnevas. ¥ barJisa. [berZ. barkArola [< it. baros sim­ Zime da metreo vzomav] _ atmosferuli wnevis sa­ zomi xelsawyo.. baron < Zv. romelic buqsiriT moZraobs (qarT. de­ koratiuli wvrilmanebis saWarbe. didi mravalniCbiani navi. mfri­ navebisa da kosmonavtebis sawvrTnelad da sxv. iyene­ ben navsadgurebSi gemebis sabuqsired. ¥baronesisa baronesasi Scd.  barkarolasi Scd. 2.  barometri. grafze dabali. barOmetr­i [berZ.] _ baronis coli an qa­ liSvili. patara damxmare gemi. RvlarWnili < port. kar­ Wapi). damaxasiaTebelia grandio­ zuloba. baroco araswori (margalitis formaze)] _ me­16­18 ss.­is mxatvruli stili evro­ pul xelovnebaSi (gansa­ kuTrebiT arqiteqturaSi). barocco iCxibi. venecieli menaveebis (gondolierebis) simRera. baroness < fr. si­ non.  Caikovskis b. baro. 2. iyeneben safreni aparatebis xelsa­ wyoTa gamosacdelad. bArkas­i [holand. baros sim­ Zime da camera oTaxi] _ her­ metuli kamera. ¥ barkarolisa. germ. barkarola < barka navi] _ 1. .  vercxliswylis b. bAron­i [berZ. barkas] _ 1. RvlarWniloba.

safrangeTis didi revoluciis dasawyisSi 1789 wlis 14 ivliss aiRes ajanyebulebma. gamagrebuli adgili. ¥ barteruli da sabartero  b. sinon. batAlia [fr. satanko b.) gacvla. romelic warmoadgens erTmaneTTan SeerTebul ramdenime sav­ sebiT erTgvar nawils. Scd. barter gacvla­ gamocvla. b.. batalle] _ (wign. ram­ denime qvemexisagan Semdgari saartilerio qvedanayofi (Sedis saartilerio divi­ zionSi). bataillon] _ sajaro qveganayofi.) garigeba. bataille brZo­ la] _ omis.  baTalioni Scd. Janri xelovnebaSi. ro­ melic 3­4 aseulisagan Sedgeba (qarT. orTqliT gaTbobis b. bastion] _ 1. bani. es dRe iTvleba safrangeTis erov­ nul dResaswaulad. batareia. ro­ melic warmoadgens ram­ denime qvemexis pozicias. ferwera.  sacecxle b. 3. 2. (s. bAs­i [it.  sazenito b. gadat. brZolis sce­ nebis amsaxveli.  msroleli b. ele­ ments. ¥ batareisa. bastille] _ cixe­ simagre da saxelmwifo sapyrobile parizSi me­14­ 18 ss. batalQon­i [fr. bani. rom­ lis drosac valutis ga­ daxda ar aris saWiro da Tanabrad Sefasebuli saqo­ neli icvleba erTmaneTSi. bastQlia [fr.  bataria. batArea [fr. bat 2. mamakacis yvelaze dabali xma. saqonelgacvla] _ sagareo vaWrobaSi: gawo­ nasworebuli vaWroba. batAluri [<fr.. batterie] _ 1. 2.-73 barJasi Scd. 3. ci­ xe­simagris galavanis ku­ TxeebSi datanebuli xuT­ kuTxedis formis nageboba. b. bastQon­i [fr. bArter­i [ingl.. mowyobiloba. . burji.) brZola. saidanac cecxls uSendnen Semoseul mters.  b. basso] _ 1. dasayrdeni. batariasi.-is cecxli.  galvanuri b. dabali registris simebiani an sasule musikaluri sak­ ravi. (s. saqonlis b. aTaseuli). dvrini. aseTi xmis mqone momRerali.

baqtEria [berZ. romelic Seiswavlis baqteriebs. bacchusi < berZ. grZeli. baqteria baqteria da logos moZR­ vreba] _ mecniereba. akrobatebi da sxv. romelzedac xtomebs asruleben tanmo­ varjiSeebi. bathos siR­ rme da sphaira sfero] _ 1.  baqteorologia. baqtrQan­i [Turq.  daviT-b. baqteriOfag­i [berZ.  b. ¥ qarT. pat­ ronus­idan.bat -74 baqterialuri Scd. foladis sferuli kamera. mikrobis saxeoba. aRsaniSnavia. bAton­i [fr. romliTac Cadian zRvaSi siRrmeebis gamosakvlevad. ¥ baqteriuli. ¥ bacilisa. batoni (`batonis” mniSvnelobiT ixmareba saxelis Semdeg) igivea rac bei.  b. bAtut­i da bAtud­i [fr. mxiarulebis RmerTi. bacillum Cxiri] – Cxirisebri baqteria  tuberkulozis b. . mSTanTqmeli] – vi­ rusi. igi modis laT. baqteorologiuri Scd.  baqtrini Scd.] – TurqeTSi da aR­ mosavleTis zog qveyanaSi: memamule. romelsac SeuZlia daSalos da mospos baq­ teriebi. batoud] _ horizontalurad gaWimuli bade. mrgvali an wag­ rZelebuli formis puri. nayinis b. plagos mWameli. sakonditro nawarmi patara joxis formis. bakchos] – romauli miTolo­ giaSi: Rvinis. batQsfero [berZ. baqteria baqteria da plagein. butterfly pe­ pela] _ sportuli curvis xerxi. laboratoria.  bacilasi Scd. ¥ baqteriologiuri. bEg­i [Turq. batoni sxva warmo­ Sobisaa. rac `mfarvels~ niSnavs. feodali. 2. ise SinaarsiT: patroni. batôn joxi] _ 1. baqteriolOgia [berZ. batErflai [ingl. brasis nairsaxeoba. bAcila [laT. rom es sityva TiTqmis ucvlelad aris Semosuli rogorc formiT. zRvis siRrme..  Sokoladis b. bAxus­i [laT. drostarebis. daavadeba. bakteria Cxiri] _ erTujrediani mikrosko­ puli organizmi.] – orkuzi­ ani aqlemi. mikro­ biologiis nawili.

 b. mis foTlebsa da fesvebs far­ Tod iyeneben medicinaSi (tkivilebis gasayuCebel saSualebad da sxv. Smaga. bazburTi. mzeTunaxavi] – Sxamiani mravalwliani balaxovani mcenare. бельэтаж < fr. ¥ beletristikuli da (da­ saSvebia) beletristuli. meore. bel kargi. damaxasia­ Tebelia xmis yvela regist­ . becarre] – (mus) sa­ noto niSani. 2. beQsik­i [ingl. ketburTi. belladonna saucxoo dama. eSmaki. beQsbol­i [ingl. belser kocna] – aT­ qvefili cilisa da Saqris­ gan damzadebuli msubuqi namcxvari.-75- bel bedUin­i [germ. nawarmoebi. badawin] – momTabare arabi. basic] – programebis erT­erTi ZiriTadi teqnikuri ena saswavlo miznebisaTvis. romanebi) (sinon. beelsebul < ebr. bEze [< fr. bEkar­i [fr. belEtaJ­i [rus. ¥ bezesi. lamazi da elage sarTuli] – 1. TeatrSi pirveli iarusi.  b. bel canto mSvenie­ ri simRera] – (mus.­Si da me­20 s. prozaikosi).­is dasawyisSi aSenebul calke saxlebSi. proza). bElkanto [it. saukeTeso sarTuli. baseball] – burTis sportuli TamaSi CogniT cxra­cxra kacisgan Semdgar or gunds Soris.) simReris Sesrulebis tradiciuli italiuri manera. beduine < arab. amfiTeatrsa da benuars Soris. belEtrist­i – mwerali be­ letristikuli nawarmo­ ebTa avtori (sinon. bEkon­i [ingl.). romelic auq­ mebs wina diezs an bemols da aRadgens notis pirvan­ del simaRles. bellesletres sityvakazmuli mwer­ loba] – mxatvrul TxrobiTi literatura (moTxrobebi.romel­ zedac SedarebiT maRali oTaxebi da darbazebia (me­19 s. gavr­ celebulia aSS­Si da ing­ lisSi.] – avi suli.  bezisa Scd. germ. bacon] – sagan­ gebod gamoyvanili damari­ lebuli an Sebolili Ro­ ris xorci. belzEbel­i [berZ.-is loJa. belAdona [< it. sasaxleebSi). beletrQstika [< fr. novelebi.

bem -76(ix. koncerti. bEnzin­i [it. saRamo. romelic gamocemu­ lia didi tiraJiT.  b. bensol] – ufero sawvavi siTxe. bestseller < best saukeTeso da sell gayidva] – yvelaze ufro gasavliani wigni. romlis Semosava­ li gadaecema mas (aseT RonisZiebas zogjer hqvia SemoqmedebiTi saRamo).  berdanka. ro­ gorc gamxsneli rezinis mrewvelobaSi.-is loJa. bestsEler­i [ingl. iyeneben saRebrebis. krekingi) an myari mi­ neraluri sawvavisagan. advilad aalebadia. warmo­ ebaSi. berdenka. ameri­ kuli gamomgoneblis gva­ ridan] – Zveleburi erTsa­ teniani SaSxana. s. ¥ sabenefiso. bErdan­i [< sakuT. s. beta] – berZnuli anbanis meore asos saxeli. aorTqlebadi siTxe. damaxa­ siaTebeli suniT. berdana Scd. romelic iwvis kaSkaSa aliT (indo­ eTis istoriuli olqis – bengalis saxelis mixed­ viT). warmodgena. gamarTuli mis erT­erTi monawile msaxiobis pativ­ sacemad.  si bemoli bengAluri cEcxli – piro­ teqnikuri narevi. ga­ moiyeneba: rogorc sawvavi Sigawvis ZravebisaTvis. bemolle] _ (mus. bEta [berZ. bEnzol­i [fr. bgeris naxevartoniani dadablebis niSani. feTqebad niv­ TierebaTa da sxv. bEmol­i [it. benzini miiReba navTobis gamoxdis Sedegad . zeTisa zeTovani Teslebisagan. baignoire] – Teat­ rSi: pirveli iarusis lo­ Jebi parteris doneze. me­ dicinaSi da sxv. Zvlebisagan – cximis misaRebad.  s.) 1. romelsac iReben qvanaxSiris an nav­ Tobis gamoxdiT. 2. bEta­gamosxQveba – eleq­ ris Tavisufali floba.  bengaliuri Scd. bge­ ris simsubuqe da silamaze. benUar­i [fr. benzoe] – (teq. notis saxelwodebis Sem­ deg niSnavs: naxevartoniT dabla. sax. benefice mogeba sargebloba] – warmodgena. romelic Sedgeba nax­ Sirwyalbadisagan. benEfis­i [fr.) ufe­ ro. benzina < laT.

bib biATlon­i [laT. narevi romelic gaSrobisTanave Zalian myari xdeba.  bilingvizmi. raime sagnis. biAndria [laT.-77tronebis nakadi. bEta­vErsia – kompiuteruli programis winaswari sa­ sinji versia. sakiTxis Se­ saxeb arsebuli literatu­ ris sia. xreSisa da misT. bEton­i [fr.. . grapho vwer] – 1.  bibliasi Scd. behEmoT­i _ [Zv. bis orjer da berZ. rkinabEtoni – betoni. bQblia [berZ. bis orjer da berZ.. 2. ro­ melic Seicavs ebrauli da qristianuli religiis safuZvlebs (ebraelTa da qristianTa saRmrTo wig­ nebis krebuli _ Zveli aR­ Tqma da axali aRTqma). othēr (andros) qmari] _ orqmrianoba. beton < laT.)] _ didi tanis sqel­ tyaviani ZuZumwovari.  `vefxistyaosnis” b.-is qarxana. romelsac mwarmoebeli SezRuduli raodenobiT yidis masSi arsebuli Secdomebis da saboloo gamarTvis miz­ niT. rTul sityvebSi aR­ niSnavs `ori nawilisagan Semdgari~ an `aqvs ori niSani~. athlon asparezoba] _ (sp. 3. b. ¥ bibliuri. RorRis. bi­ nadrobs tropikuli af­ rikis mtknar wylebSi (sxvanairad: hi popotami). codnis dargi aseTi aRwer­ aRnusxisa Sedgenis xerxTa da meTodTa Sesaxeb. ebr. bi.-is filebi. biblion wigni da berZ.. [laT. binomi..  b. bibliogrAfia [< berZ.ro­ melSic CarTulia rkinis (foladis) armatura. si­ tyvisa da biblion wigni] _ wigni ZeglTa­Zegli.  begemoti. bi. ormagi < bis orjer] _ TavsarTi (win­ sarTi). behēmoth (mr. silis. mecnieruli sis­ tematizebuli aRnusxva da aRwera wignebisa da sxva gamocemebisa. betumen bitumi] – saSeni ma­ sala – wyalSi areuli cementis. bibliis.  monografias darTuli hqonda b. biblia (mr. behemoti Scd.) zamTris Tanamedrove orWidi _ TxilamurebiT rbola 20 km­ze SaSxanis mizanSi sroliTurT.

biznEsmen­i [ingl. (qarT. katalogi. bibliografQuli iSvi­ AToba – iSviaTi wigni.  s.  students mdidari (rigi­ ani) b. visime kuTvnil wignTa er­ Toblioba. gamos qorwineba] – orcolianoba an orqmri­ anoba. ga­ mocema (wigni. bQgud­i [fr. romelic or we­ liwadSi erTxel imarTeba bQznes­i [ingl. bigoudi] – Tmis da­ saxvevi patara milaki (tya­ visa. saqme. sabiblioteko Scd. dawesebuleba sadac Tavs uyrian da inaxaven wignebs.. s. bQzon­i [laT. bQde [fr. b. dasaqmebuli] – ekonomikuri an samrewvelo saqmianoba. romelic bizness misdevs. erovnuli b. wignTsacavi). biEnale [< fr. qsovilisa da sxv. bison] – gareuli xari. (s) ganyofileba. bibliotekuri. universitetis b. wignebis seria. bidon] – sarqvliani WurWeli cilindrul for­ misa siTxeebisaTvis. . komercia. bis orjer da berZ.).  moswavlis b. hqonda. businessman] – piri. (s. 3.. ¥ biblioTekuri da sabiblioTeko. bibliotheke] – 1. biblioTEkari _ biblioTe­ kis (wignTsacavis) muSaki.) orwliani] – saerTaSoriso gamofena. ro­ melic iSviaTobad iqca) bibliOTeka [berZ. business saqmiani. gavrcelebulia Crdi­ ¥ bibliografiuli da sabibliografio  b. 2. bidet] – qalTa perso­ nalis WurWeli. papiloto. gaerTi­ anebuli raime niSnis mi­ xedviT da gamocemuli er­ Tnairad. Jurnal­ gazeTebs sazogadoebrivi sargeblobisTvis  sajaro b. beW­ durs mimsgavsebuli xeli (naweri). bigAmia [laT. bienale (mdedr. romelic mogebas iZleva. gamocema.  rqis b.bib -78 biblioteka.. (saniv­ Te)  bitoni Scd. si­ non. bakani sxe­ ulis zogierTi nawilis Casabanad.) saZiebeli. bQdon­i [fr. bibloTEkuri xEli – zedmiwevniT gakruli. nivTis b.

ufaso b.  biografia. binocle <laT.. 3. romelic odnav faravs sxeulis zo­ gierT nawils. latariis b. orwevriani) bio. baraTi raime teqstiT. bilQngva [laT.. Teatraluri (saTeatro) b. bis orjer da berZ. romelSic mo­ Tavsebulia denTi. TviTmfrinavis b. romelic adas­ turebs rom misi mflo­ beli ekuTvnis raime organizacias. durbindi). partias. romelic adastu­ rebs rameTi sargeblobis uflebas. cxovreba da grapho vwer] – visime cxovrebisa da moRvaweobis aRwera. aqvs garkveuli valdebuleba. (qarT.. iyeneben sxvadasxva feTqebadi niv­ TierebaTa asafeTqeblad xmeleTze da wyalqveS. moswavlis b. winsarTi). bQnom­i [laT.) – orenovani (or ena­ ze Sedgenili) teqsti. bikford-is (1774­1834) in­ glisuri gamomgoneblis gvaris mixedviT] – cecx­ lgamtari zonari – nelw­ vadi patruqi.. sax. 2. biogrAfia [berZ. studentis b. visame cxovreba. (qarT. cxovrebis gza... ¥ sabileTo. mTlianad (gayidva an yidva saqon­ lisa). bikfOrdis zOnari [< sak. salaro. bQkin­i [ingl. . sabuTi (Cveulebriv pata­ ra wignaki). bQTumad – erTad..] – qalis ornawiliani sabanao kostumi. romelic aR­ niSnavs `sicocxle”­s da `biologiur”­s. sax. bioadaptacia. sabuTi (qaRaldis an muyaos patara naWeri).) ori algebruli agamosaxulebis (wevris) jami an sxvaoba.  savele b. bQleT­i [fr.-79loeT amerikaSi. bikini < geogr. bios sicocxle. biologia.  samxedro b.. bios si­ cocxle. bini ori da oculus Tvali] – xelSi dasaWeri ormiliani optikuri xelsawyo Sori sagnebis kargad dasanaxavad..cxov­ reba] – rTuli sityvebis pirveli nawili (TavsarTi. nomos nawili. bQnokl­i [fr. [berZ. billet] – 1.  Teatris b. si­ non. bio  mosawvevi b.  s. sagamocdo b. sinon. wevri] – (maTem. bilingua] – (fi­ lol.

biosQnTez­i [berZ. (s) cnobebi. romelic swavlobs cocxali mate­ riis damaxasiaTebel qi­ miur procesebs.  b. romelic Seis­ wavlis cocxal bunebas.  b.  bionikisa. bousa safule] – 1. biJutEria [< fr. sa­ xelmwifo] – (samarT. polis qalaqi. biologiis nawili – fizikis ganyofileba. bion `si­ cocxlis elementi”] – mec­ niereba. ¥ biografiuli da sabiografio. cocxal organizmSi moqmed qimiur kanonzomierebebs. ¥ bioqimiuri. romelic Seiswavlis biologiuri procesebis gamoyenebas sainJinro amo­ canaTa gadasawyvetad. bQrJa [germ.bio -80 biosfera Scd. .  b. dawesebuleba. mecnierebani. sadguri. bios sico­ cxle da sphaira sfero] – sicocxlis gavrcelebis are dedamiwaze. b.  bionikasi Scd. bi pOlid­i [laT. mi­ si ganviTarebis kanonzomi­ erebebs. biOsfero [berZ. biofQzika – biologiuri fizika. beWdebi. biOnika [< berZ. b. bi patridi. ¥ biosinTezuri. fakulteti. borse < laT. ¥ biologiuri. ro­ melic swavlobs cocxali organizmSi moqmed fizikur kanonzomierebebs. b. bios si­ cocxle da logos moZR­ vreba] – mecnierebaTa kompleqsi. kvleva. WavWavaZis b. biolOgia [berZ. bis orjer da berZ.) piri romelsac ori an (meti) saxelmwifos moqalaqeoba aqvs. kibernetikis nawi­ li. bijouterie saiuveliro nawarmiT vaW­ roba] – qalis mosarTavi araZvirfasi qvebisa da me­ talisa (saiuveliro nawar­ misgan gansxvavebiT) – mZi­ vebi. bioqQmia – biologiuri qi­ miis ganyofileba. sayureebi da misT. sadac xdeba msxvili fi­ nansuri da savaWro gari­ gebani.  i. laboratoria. bios si­ cocxle da synthesis Seer­ Teba] – sxvadasxva qimiuri nivTierebis warmoqmna cxovelis an mcenareul organizmSi nivTierebaTa cvlis Sedegad.

¥ sabQrJo (mniS. cieb-cxeleba. mokle oficialuri cno­ ba sazogadoebrivi mniS­ vnelobis mqone raime mov­ lenis Sesaxeb.  pianistma bis-ze daukra. baiti). erTxel kidev. nam­ biu cxvaris saxeoba. magram amJamad ucxo sityvad ar iTvleba. b. (saub. bisektrisa Scd. bissectrico < laT. sasaqonlo b. amindis b. .) droebiTi Sromis uunarobis furceli (ofi­ cialurad hqvia: saavadmyo­ fo furceli). gamoxa­ tavs risame. bQskvit­i [fr.  biTumi sxvaa..-81 safondo b. msu­ buqi namcxvari erTgvari. SrOmis bQrJa – muSaxels dasaqiravebel Suamavali dawesebuleba. qanebi. orivesqesiani bisEqtrisa [fr. ¥ biseqtrisisa. seq­ sualuri] – orsqesiani. ¥ bitumovani. mzaddeba aTqvefil kvercxis.) swori xazi.romelic gadis kuTxis wveroze da kuTxes yofs Suaze. 2. bQt­i [ingl. gudronis. iye­ neben qandakebaSi.  biseqtrisasi.-is makleri 2. 2. vaWrobis (komerciuli) ter­ mini. biscuit] – 1.. momkveTi] – (maTem. mouWiqavi faifuri. bis orjer] – ma­ yurebelTa SeZaxili Te­ atrSi. biulEten­i [fr. cifri] – informaciis raodenobis orobiTi sazomi erTeuli (ix. bis or­ jer da sexualis sasqeso. biseqsuAlur­i [laT. nav­ Tobis da misT. fqvilis da Saqrisgan.  sainformacio b. bi(nary) TxrobiTi da (digi)t niSani.) saerTo sa­ xelwodeba. bitumen mTis fi­ si] – fisovan nivTierebaTa (asfaltis. Turquli warmoSobisa.saidanac uSualod iReben mineralur wyals. (Zv. koncertze.  b. bQtum­i [laT. bis! [laT. bulletin] – 1. garigeba. bissectrix (bissectricis) orad gampobi.) dasaqiravebeli et­ lebis sadgomi qalaqebSi. biUvet­i [fr. s. buvette] – mi­ neralur wyaroze mowyobil nageboba.. raime nomris gameorebis Txovnas (si­ non. 1­Tvis)  s. ganmeo­ rebiT).

1). zviad gamsaxurdias b. saxelmwifos. 2. 3. biurokrAtia [fr. aparati.  b. cnobaTa b. Tvisebebi. b. ¥ sabiujeto (mniS.biu -82¥ biurokratiuli  b. sawarmos Semosa­ val­gasavals nusxa drois garkveuli monakveTSi.  biuletini Scd. zogi organos xelmZRvaneli na­ wilis saxelwodeba. Cve­ ulebrivi aqvs Taroebi. saqmis arsis ugulebel­ yofa formalobis dacvis gulisaTvis. ganyo­ filebis. 2. ¥ biurokratiuli. igivea. zogi dawesebulis. budget < ingl. 2.. 1­isaTvis).  am gagebiT biurokratuli Scd. romelic Tavisi mo­ valeobis Sesrulebisas formalur mxares aqcevs mTavar yuradRebas (saqmis sazianod). bureacrate < fr.  eqimma b. midgoma. daxures. 2. (saub.  b. qalis gulmkerdi. biurokratebi. biurOkrat­i [fr. bQuro [fr. biusthAlter­i [germ. gadat.. misca. saxelwodeba. romelsac gamosaxavs adami­ anis sxeulis zeda nawils (Tavsa da gulmkerds)  akaki wereTlis b. 2.rac biurokratiz­ mi (mniS. gul­ mkerdze Casacmeli. biurokrAtizm­i – 1. bureacratie] – 1.. bustehalter] – qalis lifi.] – 1.  b. uj­ redebi. amindis b. kratos xelisufleba.  saqarTvelos saxelmwifo b. saqmisadmi b. saarCevno furceli.  ojaxis b. gaunaRdes. b. buream biuri da berZ. Caagdo saarCevno yuTSi. bureau] – 1. siZli­ ere (kancelariis xeli­ sufleba)] – Tanamdebobis piri. xarjT­aRricxva.  sakonstruqtoro b. biUjet­i [fr. qandakeba. bQust­i [fr. romlis drosac qveyanas marTaven xalxs mowyvetili moxeleebi. gamosawev saxuraviani sa­ weri magida erTgvari. sa­ xelmwifo mmarTvelobis sistema. buste] – 1. dawese­ bulebebs.-is usulguloba . kantoris da misT. 3.) visime piradi Semosavali da xarjebi.

partiebis. blazer] – 1. romelze gadagdebulia Toki. blitz elva] – 1. blEizer­i [ingl. rom­ lis TavSic dabeWdilia dawesebulebis. blQc­i [germ. saxel­ mwifoebis. romelic Tavis mxriv . 2. iyeneben oficialuri miwer­ mowerisaTvis an raime do­ kumentis Sesadgenad. nabeWdi qaRaldis fur­ celi.-is Sevseba. WoWonaqi). blOk­i1 [fr.) mtkice nageboba. blAmanJe [fr. si­ non.  b. blomanJe Scd.) raime nagebobis na­ wili.  b. block germ. SeTxzva visame blo motyuebis. turniri (WadrakSi). Ria feris msubuqi spor­ tuli pijaki. blitzkrig] – elviseburi omi. ¥ blamanJesi. biceps orTava] – kunTi mxarsa da idayvs Sors. orTava kunTi). s. (teqn. romelic xris xels idayvis saxsarSi (qarT. blancmangor] – na­ Rebis an nuSis rZis Jele. 2. blanc TeTri] – 1. bQcefs­i [laT. periodi.  bicepsi Scd.-83 s. blAnk­i [fr. blitzturnier] – elviseburi turniri (WadrakSi). blindage] – (samx. romelzedac dato­ vebulia Tavisufali ad­ gilebi Sesavseblad. blEf­i [ingl. blQndaJ­i [fr. blQckrig­i [germ. bagiri an jaWvi (qarT. bloc] – 1. eleqtromowyobiloba (lam­ pa). blOk­i2 [fr. daSinebis mizniT (`TvalebSi nacris Seyra”). bluff] – risame mogoneba. blictUrnir­i [germ. block ing block] – simZimis asawevi umartivesi mowyobiloba – Rariani mbrunavi gorgola­ Wi. romelic SeerTebulia fotoaparatTan – gadasaRebi obieqtis meyseuli Zlieri ganaTebisaTvis. (saub. sawarmos an organizaciis saxelwodeba.-ze dabeWdili Suamdgomloba. sinon.  blamanJue dasaSvebia.  blamanJisa.  b. 2.) swrafad gaTama­ Sebuli Wadrakis (SaSis) partia. or­ ganizaciebis kavSiri erTob­ livi moqmedebisaTvis. romelic icavs meomrebs artileriis cecxlisgan. gegma. sxvadasxva feris pijakisa da Sarvlisgan Sedgenili kostumi 2. qaRaldis furceli.

bOa [fr. alya. qsovili da sxv. bObslei [ingl.  bobinasi.. izolacia masze politiku­ 3.) Sejibreba mTidan belTa mimosvlis reguli­ swrafad daSvebaSi yinulo­ rebisaTvis. naRveli] – zan­ 2. romelic aseTi musikis  fanjris b.  b. blokQreba [ingl. lia. seqcia). blues melanqo­ Tavi (saWiani) marxilebiT. (sp. to block] – 1. blokade] – 1. (misi arsia avtotransfor­ ¥ blokaduri.  ekonomikuri b. armiis da sxv. eleqtro mowyobiloba – 3. TviT marxili aseTi Se­ guri sasimRero da sacek­ jibrebisTvis . mtruli qveynebis mier 2. 2. marxili] _ bilobaTa sistema matare­ 1. saSeni masala­betonis di­ – msxvili maxrCobela gve­ di zomis xelovnuri qva li 4 metramde sigrZisa. qalaqis simagris. 4. non. Zafi. ¥ bobinisa. bobsleigh. (medic. blOkada [ingl. romelic ga­ an sistemis funqciis gamo­ moiyeneba avtomobilebSi.-iT naSeni saxli. bob 2. boa < laT. boa gveli] 3. amerikaSi.blo -84- Sedgeba sxvadasxva elemen­ vao musika lirikuli da tebisgan. dac exveva mavTuli. detalebisgan (si­ sevdiani xasiaTisa.­gz. b. garemocva doli an lilvi. (rk. aluri (2­4 kaciani samar­ blUz­i [ingl. van­Tovlian gzaze speci­ 3. TiSva. babina Scd. maturi). mrgvali kolofi.  b. sevda.) sasignalo mowyo­ sled mxtomare. magnitofonis gorgolaWi. romelze­ mtris jarebs mier. cekva. bObina [< fr. aguris formisa. romelzedac exveva firi.-is moxsna. gavrcelebulia tropikul  b. moZraobis winaaRmdegoba. sxvadasxva manqanaSi: koWa. cilindrebis TanxlebiT sruldeba. romel­ romelime saxelmwifos po­ Sic ideba gorgolaWze litikuri an ekonomikuri daxveuli kinofilmi.) romelime organos anTebis koWa. (samx). blokadis mowyoba. bobine koWa] – 1. ri zemoqmedebis mizniT.

bodybuilding sxeulmSenebloba] _ fizikuri varjiSebis sis­ tema. bodibQlding­i [ingl. vokaluri) am cekvis ritmiT 3. 2. musika am cekvisaTvis. 2. ro­ melsac mocemul Cempio­ natSi yvelaze meti burTi (goli) aqvs gatanili. bocal] – mozrdili fexiani Rvinis sasmisi. bolero] – 1. saxelmwifo­ ebTan urTierTobis sruli an nawilobrivi gawyveta. bogdohan] – boQskaut­i [ingl. bombardier] – (gadat. sax.. politikur an ekonomikuri brZolis xer­ xi – calkeul pirebTan. iyeneben upiratesad Tboeleqtro centralebSi da sxva. boQler­i [ingl. bOkal­i [fr. usaxelo ze­ da tansacmeli bOlid­i [< berZ. musikaluri nawarmoebi (instrumentuli. bombArdir­i [germ. boycott sak. boy biWi da scout mzveravi] – evropisa da amerikis zog qveyanaSi: sabavSvo da axalgazrdobis sportuli organizaciis wevri. igivea. boQkot­i [ingl.-is gamocxadeba. bombe] _ feTqebadi nivTierebiT gatenili sas­ roli yumbara (Wurvi). wyvil­ Ta espanuri cekva simRerisa da kastanietebis ayolebiT. romelSic wyali cxeldeba specialur milebSi gatarebuli or­ Tqlis saSualebiT. or­ ganizaciebTan. boiler] _ (teqn. bombardQreba – zarbaznebis (qvemexebis) daSena an TviT­ mfrinavidan bombebis Camoy­ . rac kulturizmi.) qvabi. qalis mokle.  saaviacio b. bOmb­i [fr. aTletizmi (ix. uaris Tqma saxelmwifos parlamentis arCevnebSi mo­ nawileobaze. bolis (bolidos) satyorcni Subi] – (astr. (pirvelad gamoiyenes 1879 w.  b. boikots uari uTxres damorCile­ baze)] – 1. agreT­ ve kulturizmi). boyscout < (ist.) CineTis imperatorebis tituli.) didi metismetad kaSkaSa meteori.-85- bom bogdQxan­i [monR.. bOlero [esp. rodesac irlandielma arendatorebma C. romelic misi gamoyenebis adgilze miedineba. cecxlgamCeni b.) fexburTeli. cxeli wylis misaRebad.

gemis gverdis kedeli.-ebi. satvirTo avtomobilis. boss holand baas patroni. paltos. bonne] – bavSvebis aRmzrdeli qali. bordure] – 1. sax.] – cekva erTgvari – neli valsis saxeoba (sxva­ ra.) samkauli teqstis garSemo. xaliCis. Zaris kedeli. bordQur­i [fr. bonze < iap busso RvTis mouravi] – iaponiaSi. bOr­i2 [germ.  trotuaris b. bonbonniere] – kanfetis an parfiumeriis lamazi kolofi. 2. sinon. warmoebis di­ reqtori.  gadaxsnili b. qsovilis.  bambanierka. bor(ax) < arab. bOr­i1 [laT. gemis bortze – gemze. bOrdo [geogr. bOston­i [ingl. bord germ. mflo­ beli] – 1.) mTavari. Sindisferi. arSia). 2. dabombva. kosmosuri xomaldis bortze – kosmo­ sur xomaldSi.  b.-ebs talRebi exeTqeboda. 3. romelsac iyeneben kbilis saeqimo saqmeSi. b. gamosayofad. romelic Sedis bevri mineralis Se­ madgenlobaSi. boston < ge­ ogr. am kedlis zeda kide. Rvinisferi. bOrt­i [fr. qvis filebis zoli quCis an gzis napirebis gaswvriv trotuarebs gazonebis da misT. bord] – 1. bOnza [fr. Spale­ ris da misT. kideebze Se­ movlebuli zoli.-Tan mdgari turistebi. kostumi.  mtris poziciebis b. bombonQer­i [fr. banbanerka Scd. wiTe­ li Rvino erTgvari. bOna [fr. (araofic.  borduri Scd.  gemis b.bon -863. ¥ bonzisa  bonzasi Scd. .pijakis marjvena an marcxena napiri (RilebiT an kiloebiani).] – 1. Ria satvirTo vagonis da misT. bobrer burRi] – foladis burRi. xel­ mZRvaneli. (qarT. 2. buraq boraki.­iT) Scd. gvarjila] – qimiuri elementi. TviTmfrinavis bortze – TviTmfrinavSi. 2. mepatrone. (polig.  qimi (1 mniS. bOs­i [ingl. CineTsa da aziis zogierT sxva qveyanaSi: budistebis mRvdeli an monazoni. ufrosi.

romlebsac yeli ga­ farToebuli aqvs muxls zemoT. bras xeli] – 1. mxatvrebi.-87nairad: vals­bostoni).  brisa. bogemuri Scd. 2. brakonQer­i [fr. eleqtrolampa.-is xelmZRvaneli. yofa. kedlis Sandali. bootsman < bad navi man adamiani] – sazRvao flotSi: umcrosi meTauri (zemdegi). bOcman­i [holand. banqos TamaSi erTgvari.). bottesfortes] – maRali Ceqmebi erTg­ vari. musikosebi.) guliscemis Seneldeba (Sdr.  b. 2. icvamdnen Zvelad kavaleristebi. taqikardia). bravo! [it.  b. bradikArdia [berZ. botulus Zexvi] – (medic.  b. Salis Zvirfasi sakosti­ ume qsovili. botane mce­ nare] – mcenareTa Semswav­ leli mecniereba. cignuroba] – msaxiobebi. xorciT an bostneulis konserviT. aRtacebis gamom­ xatveli SeZaxili. 1809-1852) gvaris mixedviT].) mZime mo­ wamvla ZexveuliT. sadac sa­ Cveneblad da saswavlo­sa­ mecniero miznebiT gaSene­ bulia sxvadasxva jiSis mcenare. boheme – cignuri. bouling] – keglis sportuli saxe­ sxvaoba. bradys ne­ li da kardia guli] – (medic. brailis (braille.  mx. botAnika [< berZ. saxo­ maldo samuSaoebis xelmZ­ Rvaneloba da sxv. braconnier] . bravo friadze] – mowonebis.  bogema. bra [fr. botanQkuri bARi – baRi da dawesebuleba. boUling­i [ingl. ¥ bohemuri. botforti. ke­ delze damagrebuli sanaTi. mwer­ lebi. romelsac evale­ bra ba sameurneo samuSaoebis xelmZRvaneloba gemze (wesrigis damyareba. bOhema [fr. brAilis SrQfti – amobur­ cul­wertilovani Srifti usinaTloTaTvis [frangi pedagogis l. botUlizm­i [< laT. botfOrteb­i [fr. geografia. ¥ botanikuri. 3. TevziT.  brasi Scd. romelTac ara aqvT arsebobisaTvis saWiro mud­ mivi Semosavali da uTav­ bolo cxovrebas ewevian.

rome­ lic sportul elementebs Seicavs. romelic miaCniaT samyaros da yvela . presenning] – xeSeSi. brAhman­i – indoeTSi umaR­ lesi kastis wodebis war­ momadgeneli. mkvrivi (wyalgauvali) wyalgaumtari qsovili. brEzent­i [rus. brandmAuer­i [germ. brAs­i [fr. brandy < dan] – TeTri Rvinisgan gamoxdili da muxis kasrebSi davar­ gebuli alkoholiani sas­ meli (dabali xarisxis ko­ niaki): amzadeben xilisganac (vaSlisgan. breakdance < break texa. dakerebuli qsovilis zo­ nari an bafTa. brEve [laT. romelic mxarze gadadis. alublisgan). lifze da misT. sax.  SemoklebiT _ breiki. bretelle] – qalis perangze. xe­ lebs da fexebs vusvamT simetriulad da erTdro­ ulad Signidan ganze. breQk­dAns­i [ingl. brAhma [sanskr. Zvelad _ brahmanizmis qurumi. breve] – romis pa­ pis mokle epistole. braad spil] – (zRv.) induizmis samebis um­ Tavresi RvTaeba. mtvreva da dance cekva] – swrafi tempis Tanamedrove cekva. akrZalul vadebSi an akrZaluli saSualebebiT. brQgada [fr. brASpil­i [holand. sa­ jariso SenaerTi.bra -88arsebis Semqmnelad. _ konstruqtori] – erT­erTi sistemis pisto­ leti. cecxlamridi). brasse] – sportu­ li curvis erTerTi gav­ rcelebuli saxeoba. sinon. piri romelic unebarTvod Cexs tyes. briOlin­i – Tmaze wasasmeli kremi erTgvari. brandmauer] – kapitaluri xanZar­ TsawinaaRmdego (cecxl­ gamZle) kedeli Senobebs Soris (qarT. polkze – piri. brandmeister] – (moZv. braUning­i [ingl. brEtel­i [fr. brandmaQster­i [germ.  brandmeisteri Scd.) saxanZro razmis ufosi. brigade] – 1. romelic nadirobs (Tevzaobs) akrZalul adgi­ lebSi.  brakoneri Scd. brEnd­i [ingl. брезент < ho­ land.) gemze Ruzis amosa­ zidi jalambari. brahma] – (mi­ Tol. Browning sa­ kuT.

breeches (mr. brigantire < it.  satorpedo katerebis b. gav­ rcelebulia inglissa da amerikaSi. Ceq­ mebSi Casatanebeli. Cais b. magram diviziaze mci­ re. xolo dRisiT zRvidan xme­ leTisken (zRvis brizi)] brQket­i [fr. welTaR. me­5­6 ss.. mux­ lebs qvemoT viwro. . gudis yveli) brQteb­i – kelturi tomebi... 4) xelmZRvaneli. briquette] – Cve­ ulebriv guris saxiT daw­ nexili raime fxvieri ma­ sala. Suamavali vaWrobaSi.  zeinkalTa b. me­8 s.­mde.-89didi. briefing mok­ led gadmocema] – xanmokle TaTbiri an preskonferencia JurnalistTa viwro wri­ saTvis. brQfing­i [ingl. brQj­i [ingl. brigadier < fr. brQji [ingl. 3. 4. broQler­i [ingl. brise] – susti sa­ napiro qari. 2.  satanko b. matareblis momsaxure per­ sonali. romelic asru­ lebs garkveul sawarmoo davalebas. brilliant] – gansakuTrebuli wesiT da­ waxnagebuli almasi.  naxerxis b. brQz­i [fr. broil Sewva] – msxvil mefrinveleobis meurneobaSi garkveuli we­ siT gamozrdili saxorce qaTami. erTgvari. bro brQnza [rumin. brinza] – gan­ sakuTrebul wesiT amoyva­ nili cxvris yveli (Sdr. brigantino] – Zveleburi oran­ Ziani ialqniani xomaldi erTgvari.  brigantina Scd.)] – Sarvali. brigAdir­i [germ. romelic RamiT xmeleTidan zRvisken qris. erTi ti pis samxedro xo­ maldebis SenaerTi. welT. britaneTis kunZulebis ZiriTadi mosaxleoba Zv. agreTve bretaSi (kontinentze). 3.­dan ax. brOker­i [< ingl. nawili gadsaxlda uelssa da SotlandiaSi.] – brigadis (mniS. brigAntin­i [fr. brilQant­i [fr. nayinis b. Zvelad iyenebdnen cxenosnobisTvis. broker] – mak­ leri. bridge] – qaRal­ dis erTgvari TamaSi. maTi nawili gaanadgures anglosaqsebma. koleqtivi. meCaieTa b.  gamyolebis b.

 bronxiti Scd.  b. kantora. Cveulebriv rbi­ li garekanis mqone. buddha – ganaT­ lebuli] – budisturi re­ ligiaSi adamiani. sinon. misi damaarsebelia – sakia muna sxvadasxva garigebaSi. Zroxis. welTaRr. neto. bUda [sanskr. firma. bronxuli. brochure] – pa­ tara wigni. romlebiTac haeri Cadis filtvebSi: ¥ bronquli.-Ta skola. ¥ sabrokero.] – saqonlis (Txis. bruderschaft Zmoba] bruderSaftis daleva – Zveleburi sur­ vil­Cveuleba – orni svamen Rvinos erTdroulad da amiT umegobrdebian erT­ maneTs (gadadian SenobiT laparakze) (qarT.  bronxebi. cxvris.  oqros b. brUto [it. iaponiaSi da aRmosavleTis zog sxva qveyanaSi. brOnqebi [berZ.  broSka Scd. koreaSi. romelmac miaRwia sulier srulyo­ filebis umaRles dones da Tavi daaRwia xelaxal gan­ xorcielebaTa usasrulo jaWvs. brucEloz­i [< sakuT. bUdizm­i – msoflioSi erT­ erTi gavrcelebuli re­ ligia (qristianobasa da islamTan erTad) romelic warmoiSva Zv.) bronqebis lorwovani garsis anTeba. s. brOnqit­i – (medic. SefuTvianad).  b.  bruciliozi. ¥ budasi.bro -90sapirisp. me­6 saukuneSi CrdiloeT indoeTSi da gavrcelda CineTSi. brutto uxeSi] – (vaWr. zogadad TviT am religiis damaarsebeli: sakia muna buda – princi gautama.  popularuli b. brudErSaft­i [germ. brOSura [fr. bruceloza Scd. romelmac aRmoaCina am da­ avadebis mikrobi]. sax. saqonlidan ada­ mianze gadadis [ingliseli eqimis Bruce-is mixedviT. . tibetSi. bronchos (mx. Roris) gadamdebi daavadeba.  budisa Scd. brOS­i [fr. bronqaluri.) sasunTqi mili] – traqeis ganStoebani.  s. jirkvlebi. broche] – gulze dasabnevi samkauli. bronxialuri Scd. vaxtanguri).) saqonlis saerTo wona (WurWlianad.

boudoir] – Zve­ lad mdidarTa saxleb­ Si: qalis lamazad mo­ wyobili sastumro oTaxi axloblebis misaRebad. bukinQsturi – naxmari an bul Zvelad gamocemuli. maRazia. bookmaker wignis Semdgeneli] – doRSi sanaZleos moTave (agrovebs da iwers sanaZleod dade­ bul Tanxas). bUklet­i [ingl. boei] – wylis zedapirze mcuravi msxvili sasignalo tivtitva. iSvia­ Ti wignebiT vaWrobasTan dakavSirebuli. budUar­i [fr. passament arSia] – oq­ romkedis an sirmis farTo arSia. romis papis mbrZanebuleba. boeir] – yinul­ ze sasrialo ialqniani saWiani msubuqi navi an plaTforma. booklet wig­ naki. tansacmelze mov­ lebuli. sporti. msxvili naqsovi. prospeqti (ix. qalaqis xedebiani b. bouquiniste] – naxmari an Zvelad gamoce­ mul wignebiT movaWre. bukOlika da bukolQkuri poEzia [berZ.  s. romelSic ga­ idealebulia mwyemsuri. < fr. bUdist­i – budizmis mimde­ vari.. ¥ sabuero. boucles kululebi] – Salis an bambis qsovili erTgvari.-91buda – princi gautama. boquet] _ 1. pastorali. bUla [laT. ¥ budisturi. ro­ melic ramdenime gverdad aris dakecili da erT mTlian furclad iSleba. religia. bulla] – 1.  b. reklama. ¥ buklesi. bukolika mwyemsuri poezia] – poe­ ziis Janri.  buklisa Scd. bUkle [fr.  gamofenis b. sa­ erTod sofluri cxovreba. taZari.  b. romelic aseT do­ . bukmEker­i [< ingl.romelsac Zirze figurebi aqvs gakeTebuli.) Taiguli. bukQnist­i [fr.  Cais b. weri­ li an sigeli. prospeqti2) da misT. bUket­i [fr. broSura] – mxatvru­ lad gaformebuli megzu­ ri. b. bUi [holand. bUer­i [holand. risame gemos an surne­ lebis erToblioba. (moZv. beWedi. 2. 2. bUzment­i [germ. posament.

] – 1. bungalow < ind. bUm­i [ingl. bulAnJue [< fr. 2. burg] – Sua sau­ kuneebSi evropis qveynebSi: kuments azis. romelic gatyorcnis Sem­ deg (Tu mizans ver moxvda) ukan brundeba. specialurad mowyobili rkina­betonis miwisqveSa TavSesafari. bUlit­i [ingl. ¥ bulanJesi.  bulasi Scd. xvimiri). 2. bulldozer] – mowyobiloba. bumErang­i [ingl. bollwerk] – farTo xeivani qalaqis quCebis gayolebiT (Cveu­ lebriv Suaze). bullet] – (sp. bulvAruli [< fr.) hokeiSi: sajarimo Saiba. (gadat. sax. . bUldog­i [ingl. meSCanebisaTvis.) aurzauri.bul -92romelsac centridan miatareben mowinaaRmdegis karSi Sesagdebad. boulevard pir­ velad – saqalaqo (qala­ qis) RerZi < germ. boom] – 1. rac ga­ miznulia obivatelebis. uxamsi ge­ movnebisaTvis. warmo­ ebisa da vaWrobis aCqare­ buli zrda. bulvari] – rac navaraudevia. bUrg­i [germ. 2. b. sinon. aqvs brtyeli drunCiani mokle didi Tavi msxvili TaTebi da farTo mkerdi.  qvanaxSiris b. bulldog] – erTgvari ZaRli. buldOzer­i [ingl. presa. ix. kombali. bUngalo da bEngalo [ingl. romelic win ukeTdeba muxluxa traq­ tors miwis samuSaoebis Sesasruleblad. kombainis b. bUlvar­i [fr. ¥ bulisa.  bulanJisa. indoeTSi: msubuqi verandebiani Senoba qalaqgareT. blanJe Scd.] – wkapze datovebuli. sensa­ cia. bunker] – 1. mrgvlad SekreWili (Se­ mokvercxili) wveri..  b. sakuT. bUnker­i [ingl. boomerang < avstraliel aborigenTa enidan] – avstralieli to­ mebisa da zog sxvaTa sa­ tyorcni iaraRi – erTgvari moxrili (joxi). inglisSi: erTsarTuliani koteji. TviTgantvirTvadi saTav­ si fxvieri da natexi ma­ salebisaTvis (qarT. romani. TviT traqtori aseTi mowyobi­ lobiT.

buttafuori] – Te­ atris TanamSromeli. sasadiloebsa da restor­ nebSi: magida an daxli. vagonze – dajaxebis.  b. Txeli naWeri an wasmulia karaqi da sxv. partiebi.-93gamagrebuli koSki.  b.) namdvils mimsgavsebuli. romelTagan TiToeuli cdilobs mis gamoyenebas meoris sawinaaRmdegod.  moxaratebuli b. ro­ melsac abaria butaforia. bUrdesk­i [fr. iaraRi da sxv. bourgeoisie] – klasi. romlis xelSic aris samuSao da sawarmoo saSualebani. . bUrJua [fr. parodiuli po­ eziis Janri. butterbrod puri karaqiT] – puris naWeri. sufris WurWleulis. ¥ burimesi.. Zexvis. tansacmeli.  buterbroti Scd. sa­ dac yidian sauzmeulsa da sasmelebs.  burimisa Scd. dartymis misa­ Rebad.  burJuasi Scd.  msxvili b. ¥ mebufetisa..  skolis b.  butaforuli Scd. b. patara sasauz­ me.  mebufetesi Scd.)] – literaturuli TamaSi wi­ naswar mocemul riTmebiT iumoristuli leqsebis SemTxzveli.] – Teat­ raluri warmodgenisaT­ vis saWiro sagnebi (ave­ ji. butafOria [< it. 2 momuSave. wyobileba. boust-rimes (mr. romelzec dadebulia yve­ lis. bourgeois] – bur­ Juaziis warmomadgeneli. butAfor­i [it. WurWeli. bufErul­i saxelmwifo – (polit. cixe simagre. pistoleti. bUrime [fr. burlesque] – komikuri. vagzlis b. buffer] – zam­ bariani mowyobiloba lokomotivze. loris. mebUfete – bufetSi (mniS.. ¥ butaforiuli.) patara saxelm­ wifo. buffet] – 1. bUfer­i [ingl. ¥ burJuaziuli. moqceuli or erT­ maneTisadmi mtrulad ganwyobil saxelmwifos So­ ris. buf butErbrod­i [germ. burJuAzia [fr. ¥ burJuisa. 2. sauzmeulisa da sasmelebis Sesanaxi ka­ rada. bUfet­i [fr.

gabArit­i [fr. ¥ sabuRaltro. ufrosi b. 2. daWirxnili g. nivTiereba. buchhalter] – buxhalteriis specialis­ ti.  s. airi).. . gemi. navTobis g. ¥ sabuRalterio. 2. gAz­i [fr. romelic miiswrafis gavrceldes da Tanabrad moicvas sivrce qarT. bUqsir­i [< holand. wyali. bushel] – fxvi­ eri sxeulebis sawyao inglisSi. amerikis Seer­ Tebul Statebsa da zog sxva qveyanaSi. ¥ buxhaltruli.. gabardine] _ Salis qsovili. bUSel­i [ingl.)] – spe­ cialuri fexsacmeli fex­ burTis saTamaSod buxhAlter­i [germ. buxhaltEria – 1.  1 mniSvnelobiT upiratesad ixmareba airi.. romliTac umTavresad wyalgaumtar paltos keraven. boots (mr. 2) energiiT momaragebaze gadayvana  qalaqis g. sinon. gasawevad. angariS­ sworebasa da aRricxvis Teoria da praqtika.  avtomobilis g. niWi.  b.. kursebi. gaziseburi (airiseburi) sawvavi.. g gabArdin­i [fr. gazeification] gazificireba _ gazis (mniS. binebis g. gazifikAcia [fr. bUc­i [ingl. romeliTac gemi eweva masze gamobmul sxva gemebs da misT. gemi. 2. fizikuri sxe­ uli. davTari. iyeneben saTbobad (zogjer gasanaTebladac).. ¥ sabuqsiro.  maxrCobela g.. angariSsworebis ganyofi­ leba sawarmoSi. mgvrgvinavi g. gaz] – 1. gemis g.. bagiri.  s. TviTmfrinavis g. gabarit] _ zRvruli garSemoxazuloba sagnebisa.  g. cremlsadeni g. tivebis da misT.  bunebrivi g. dawesebu­ lebaSi.4 l­s.. karWapebis.2 ­36. boegseeren buqsireba] – 1.romelic gankuTvnilia masze gamob­ muli araTviTmavali ge­ mebis. Txevadi g.  mTavari b.buq -94 s. udris daax­ loebiT 35. ¥ gaziani.

tyveebi.  galerasi Scd. romelzedac ase­  Cveni galaqtikis qarTuli Ti balaxia daTesili. gazon] _ baReb­ tema. galera] _ Zvelad saWiro sxvadasxva saxis (me­18­s. ropaSi: mravalniCbiani xis qinZisTavebi. galant] _ didad Tavaziani. savarcxlebi.-ebi.) cxovrobdnen galiaSi (Ta­ 2. me 17­18 ss­Si: didi zeimi namedrove safrangeTis mefis sasaxleSi. sazeimo sanaxaobaze (gala­ gAlebi _ im keltebis roma­ koncerti. dedamiwac) raciuli mizniT daTesili  sxva g. iTqmis did da cis ikankledi. galanterie] teritoriaze) me­7­1 ss. s. jili damnaSaveebi. lentebi. maRazia.: deko­ da maSasadame. italiisa da belgiis galantErea [fr.romlebic misT. xelTaTmanebi. (varskvlavTa sis­ gAzon­i [fr. farTobi. Scd. galAqtika [< berZ. rogorc wilad iyvnen katorRa­mis­ gasayidi saqoneli. Tiani sistema  Cveni g. balaxi. samxedro xomaldi. (krekingis procesi. ro­ Rilebi. galantikos 2.-95- gal gazOlin­i [fr.  g. mokled ¥ galaqtikuri. grZe­ li daxuruli derefani. ¥ galantereisa. fabrika. quCebSi da sxva. galanteria. sinonimebia irmis naxtomi gAla [fr. piradi moxmarebisaTvis gAlera [it. nisleuli. ¥ sagalantereo. Zv. saqoneli. galErea [it.  galantereasi. saRamo gala da uli saxelwodeba. . misgan Semdeg iReben benzins). gala] – 1. monebi. s. ¥ galerisa. galantereia.­mde) dasavleT ev­ nivTebi (Zafebi.ro­ sagalanterio.  s. galleria] _ 1. hal­ melzec meniCbeebad umetes­ stuxebi da sxv. zrdilo­ iReba navTobis gamoxdiT biani adamiani. gazoline] _ 1. sagalantereio. Crd. – tualetisa (mniSv. Cveulebriv. da Tanabrad SekreWili.). 1) da welTaR. romelSic Sedis mze Si. sawvavi siTxe. benzinis saxelwodeba aSS­ rZiani] _ varskvlavTa er­ Si. romelic mi­ galAntur­i [fr.

romelic sdis wiw­ vovani jiSebis merqans Wrilobidan. TviT mamlebis Cxubi. galereia Scd.) didi wyeba rigi (ti pebis. galvanometr­i [galvano berZn. iyeneben laqebis da­ samzadeblad. 2. galette] _ patara zomis namcxvari erTgvari. kanifolsa da wyals. galQpot­i [fr. 2. raime sagnis zedapiris liToniT dafarva eleq­ trolizis saSualebiT. Seicavs ski­ pidars.  galereisa. galQera [esp.gal -96- melic aerTianebs Senobis sxvadasxva nawils. gAlife [afr.-is gayvana. samxedro nage­ bobebSi). 2. qandara. mamlebis CxubisaTvis. suraTebis galerea _ speci­ aluri sadgomi samxatvro xelovnebis nawarmoebTa gamofenisaTvis. (wign. gallera] samxreT amerikis zog qveynebSi: 1. 5. galvAnuri elEmenti _ xelsawyo. galvAnuri batArea _ erTmaneTTan SeerTebuli galvanuri elementi [ita­ lieli mecnieris Galvani­s (1737­1798) gvaris mixedviT). 3. miwisqveSa grZeli da viw­ ro gasasvleli (samTo samuSaoebSi. romelSic qimi­ uri reaqciis Sedegad mii­ Reba eleqtruli deni. Tavisi simkacriT] _ samxedro .) TeatrSi. 4. gadat.  g. galvAnuri _ qimiur reaqci­ is Sedegad miRebuli (eleq­ truli deni). eleqtruli denis gatareba rameSi. qarT.  literaturuli gmirebis g. generlis Galliffet-isgan. galipot] _ fisi. cirkSi: zeda iarusi (iaffasiani adgilebiT). romelic cno­ bili iyo parizis komu­ narebisadmi 1871 w. ro­ gorc sanaxaobisaTvis mo­ wyobili adgili. (moZv. portrete­ bisa). sinon. galvanizAcia _ mudmivi eleqtruli denis gamo­ yeneba samkurnalo an teq­ nikuri miznebisTvis galvanQzeba _ 1. (saub. galeria. gAlet­i [fr.  galereasi. metreô vzomav] _ susti eleq­ truli denis sazomi xel­ sawyo.) SuSabandi.

gallicisme] _ franguli enidan nasesxebi sityva an gamoTqma. galQcizm­i [fr. ¥ sagarantio. gadat. gar rodesac Setevaze swrafad gadasvlis mizniT TeTrebi swiraven figuras an paiks.  g. romliTac Sua saukuneebSi aRniSnavdnen solo bgeras musikaSi] _ 1. movlenebisa. xrova] _ bandi­ ti. gamma Scd gAmbit­i [fr. sinon. gAraJ­i [fr. gAngrena [berZ. Se­ irwymeba. gambUzia [esp.5 ­dan 4. ga­ farToebuli. garage] _ gadaxu­ ruli adgili. muxlebis qveviT viwrod SemoWerili. garAntia [fr. mZarcveli ¥ gangsteruli. 2.  gamasi. gangraina] _ cocxali organizmis rome­ lime qsovils. gametςs meuR­ le (qmari). aSS­sa da zog sxva qveyanaSi Txevadi da fxvi­ eri sxeulebis sawyao sxva­ dasxva tevadobis (3. gametς meuRle (coli)] _ (biol. organos an sxeulis nawilis kvdoma sisxlis mimoqcevis darR­ vevis Sedegad. gallon] _ ing­ lisSi. bgeraTa aRmavali an daRmavali Tanmimdevroba erTi an ramdenime oqtavis farglebSi.  galifisa Scd. xolo zemoT Zalian ganieri. romelic anadgurebs malariis koRos matlebs. magram mravalgvarad cvla­ di sagnebisa.  galifesi.-ebis dakvra. vada. gAlon­i [fr. (wign. gambit] _ Wadra­ kis partiis iseTi dasawyisi.) Tanmimdev­ ruli wyoba erTgvarovani. gamma saxelwodeba γ (g) asosi.5 l­mde).-97Sarvali. gangster brbo. s. ¥ gamisa. gAma [berZ. frangul yaidaze agebuli gamoTqma ama Tu im enaSi. garantie] _ pi­ roba. ganayofierebis dros sapi­ rispiro sqesebis ori g.) cxove­ luri an mcenareuli or­ ganizmis sasqeso ujredi. banda. gAngster­i [ingl. werili. Senoba av­ tomobilebis sadgomad da . romelic uzrunvel­ yofs rasme (qarT. gAmeta [berZ. gambuxial] _ wvrili (47 sm) cocxalmSobi Tevzi.  s. sawindari).  ferTa g.

romelic gastro­ lebs marTavs gastrOnom­i [fr. 2.  ansambl "rusTavis" g. gastrolQor­i [< germ.  g.  msaxiobis g. garnQtur­i [fr.  Tbilisis g. makaroni da sxv.). gArnir­i [fr. mimsvlelTa zeda tansac­ mlis (halstuxisa da misT. garnQzon­i [fr. gaudeamus SesakeTeblad. 2) momuSave. sagardErobo _ igivea rac garderobi (mniSv.  farexi Scd.) sxvadasxva zo­ mis. romle­ bic ganlagebulni arian dasaxlebul punqtebSi ga­ magrebul raionSi. s. garniture] _ . gastēr (gastros) kuWi da nomos kanoni] _ gastro­ nomiuli maRazia (winaT ase eZaxdnen gemriel saW­ melebis mcodnes da moyva­ ruls). gaudeAmus­i [laT. gardErob­i [fr. ¥ sagarnizono. ¥ sagastrolo. maRazia. ¥ garniriani. mogzauroba. ¡s. gastronomie] _ sakvebi produqtebi. repertuari. erTi adamianis mTeli tan­ sacmeli. megardErobe _ garderob­ Si (mniS.  g.  Teatris g. tansacmlis karada. garnir morTva. magram erTnairi mo­ xazulobisa da xasiaTis Sriftis kompleqti. 3. gastronOmia [fr.gar -98erTi daniSnulebis mqone sagnebis (mag. (poligr. samsaxuri. ¥ megarderobis.  megarderobesi Scd.) Sesanaxi sazogadoebrivi TavSeyris adgilebSi. rogorc savaWro saqoneli. TeT­ reulis) sruli kompleqti. avejis. 2). garnizon] _ samxedro nawilebi.  speqtakli. gastronome < berZ. katleti.upira­ tesad sauzmeuli.] _ msaxiobi.  kartofilis g. s. kar­ tofili. Gastrolle < Gast stumari da Role roli] _ sxva qalaqidan an qveynidan sadme Casuli msaxiobis an msaxiobTa koleqtivis gamosvlebi. sazRvargareT. gastrOlebi [germ. 2. ¥ gastronomiuli. garderobe] _ 1. Sekazmva] _ xorcis an Tev­ zisgan momzadebuli kerZis sakazmi (bostneuli.

espanelTa SeuRleba indo­ el qalebTan: pampaSi (ix. genealOgia [berZ. saidanac periodulad amo­ ifrqveva wylisa da orT­ qlis Sadrevani.) cxovelTa an mcena­ reTa gvarebis warmoSoba. geiton mezobeli da gamos qor­ wineba] _ (bostn. maT Soris RmerTebi da adami­ anebi. romelic warmoiqmna me­16­17 ss.) wignebiT ganswavluli. 2. gEma [laT. romelic swav­ lobs calkeuli gvarebis istoriasa da adgens sag­ vareulo nusxebs 3. gEena [berZ.  heizeri Scd. gEa [berZ. istoriis damxmare dis­ ci plina. romelic taimebisgan gansx­ vavebiT dgindeba miRweuli gen qulebisa da ara drois mi­ xedviT. 2. ar­ gentinasa da urugvaiSi: eTnikuri jgufi. . gehinom hinomis veli] _ jojoxeTis cecxli. ¥ geiSisa. geena. romelzedac amok­ veTilia raime warwera an gamosaxuleba. gEiSa [iap. gEim­i [ingl. gAuCo [esp. simReriT. romlis movaleo­ baa mayureblebis (mdidarTa sasaxleSi stumrebis) gar­ Toba maxvilsityvaobiT. qov boi. magram cxov­ rebas.  geiSasi Scd. gemma] _ Zvirfa­ si qva.) mcena­ reTa erTi da imave eg­ zemplaris yvavilebs mier urTierTdamtverva. gelertehr swavluli] _ (wign.­Si. praqtikul saqmiano­ basa da mowinave mecnierebas mowyvetili adamiani. geQzer­i [island. CogburTis partiis) nawili. geyser < germ. gaucho] _ 1. game TamaSi] _ sportuli TamaSebis (mag. heiβ sxeuli] _ vulkanuri warmoSobis cxeli wyaro. cekviT da a. gelErter­i [germ. genealogia] _ 1. pampa) mcxovrebi mwyemsi. S. Gς da Gaia] _ ber­ Znul miTologiaSi: miwi­ sa da miwisqveSeTis.] _ iaponiaSi msaxi­ obi qali. farTofarfliani Calis qudi erTgvari. qvesk­ nelis qalRmerTi: misgan warmoiSva yvelaferi. geitinomAgia [berZ. gvaris tomis istoria. (biol.-99movilxinoT] _ Zveleburi studenturi simRera laTi­ nur enaze. ebr.

britaneTis koloniebSi. ri. generalis saerTo. xuleba damuSavebis pro­ general-leitenanti _ meo­ cesSi. (medic. ro _ revoluciamdel ru­  genialogia Scd. general-maiori _ generlis 3. general­gubernator­i _ 1. seTSi: msxvili adminis­ genEzis­i [berZ _ genesis da­ t ra c i u l ­ t e r i t o r i u l i badeba. TaurTa Semadgenlobis wo­ 2.  g. damsaxurebisaTvis. (ix. Tesva mTel organizmSi.) avadmyofobis gan­ debuleba. mag­  m. mTa­ raime zogadi princi pisadmi.  general-gubernatori. kavSiri. wvrilmans. armiis generali _ generlis generalisQmus­i [laT. wyaro] erTeuli. romelsac aniWeben ufrosi. tabula. warmoqmna.gen ¥ genialogiuri. Ca­ gebda general­gubernato­ saxvis istoria. genetikuri Scd. kaze gamoiyofa mTavari general-polkovniki _ mesa­ da yuradReba ar eqceva me wodebuleba. gansakuTrebuli samxedro 2. kerZo genEral­i [fr. romelsac gana­ _ warmoSoba. général < movlenaTa daqvemdebareba laT. ro. umaRlesi] _ zog qveyanaSi: revoluciamdel ruseTSi: umaRlesi samxedro wode­ erTi an ramdenime guberniis buleba. ram sageneralgubernato geneturi. kartografiuli gamosa­ pirveli wodebuleba. generalizAcia _ 1. geumaRlesi wodebuleba. ¥ genezisuri. vari] armiis umaRles me­ ganzogadeba. -100bis saxelmwifoebSi: didi britaneTis mTavrobis mier daniSnuli samefo xelisuflebis umaRlesi warmomadgeneli. warmoSoba. romlis drosac ru­ re wodebuleba. neralissimus yvelaze mTavari. msof­ agreTve erTa Tanamegobro­ lioSi sul 50­ze meti ge­ . genealogQuri xe _ oja­ xis sagvareulo nusxa rome­ lic garkveulad aris war­ sageneralguber nA to­ modgenili ganStoebuli xis saxiT. genetika).

danadgari. genera2. g. yofil sabWoTa velobis centraluri or­ kavSirSi _ ioseb stalins gano. qalaqis g. organizmTa memkvidreobisa generAlur­i . generaluri konsuli  g. generalis] da cvalebadobis kanonebis _ mTavari.  ase mag.  mudmivi denis g. [laT. generatio da­ badeba] _ 1. gegma (Semok. da nareebis. ioseb stalins ¥ generatoruli. eleqtroenergiis g. problemebi. cxovelTa g. prokurori. mag: litöt < laT. suvo­ generaluri Stabi _ rovs da kidev 3 sxva mxedar­ umaRlesi samxedro mmarT­ TmTavars. g. cxovelebis. mcenareTa g. anali_ mTavar qalaqebSi myofi zi. ganizacia. konsuli. warmoSoba. ¥ genetikuri. g.. generalis saerTo. sabWoTa kavSiris umaRlesma sakanonmdeblo organom _ generAcia [laT. generator  aRsaniSnavia. genos jiSi. generaluri repeticia gEni [berZ. rac Scd. genEtika [< berZ. generalisimusoba mianiWa  g. war­ rad gaigonebT TiTqos gemomSobi] _ manqana.­is wodeba hqonda a. mwarmoebeli. (1879­1953). romelic neralisimusebs wodebas meqanikur energias gardaq­ aniWebs saerTaSoriso ormnis eleqtrul energiad. generalQtet­i [germ.kostiumebiTa organizmebSi memkvidreuli . genetikos warmomSobi] _ mecniereba generlebi. brZola (omSi). terialuri sawyisi cocxal dekoraciebiT.. generAtor­i [laT. rom xSimSobeli.  g. ZiriTadi.-101- gen neralisimusi iyo: ruseTSi da grimebiT.  adamianis g. mce­ umaRlesma sabWom 1945 w..  geneturi Scd. mineralebis erTi potsdamis konferenciaze gvaris an saxeobis yvela is warsdga am wodebiT. wevri. mTavari] _ armiis umaRlesi meTaurTa Semadgenloba. Sesaxeb. gengegma).. gvari] _ ukanaskneli repeticia _ memkvidreobiTobis ma­ warmodgenis gamarTvis win. gaCena.

 mcenareTa g. [berZ. im mecnierebaTa im Tvisebis memkvidreobiT kompleqsi. g. geniiT da­ mecniereba. Ta da cxovelTa samyaros. geniosis damaxasiaTebeli. romlebic erT­ gadacemas cocxal orga­ maneTTan mWidrod aris da­ nizmebSi. dedamiwis zedapirze ri­ cav] _ mosaxleobis cal­ same gavrcelebis Ses­ keuli jgufebis.  g. gē miwa] _ rTuli wera. tomi da caedo vklav. erovnuli an religiuri niadagebis g. kavSirebuli da moicavs gEnia [laT. klimats. nawarmoebi. Sesaferi. g. momcvel bunebriv pirobebs  g. geodezia. xalxis gaJleta rasobrivi. mcenare­ 2. motiviT. aRgeo. genos gvari.  g. ekonomikuri geografia genQos­i [laT. garemo. geografias. Si.. (reliefs. geni uzrunvelyofs ama Tu aRvwer] _ 1. cxovelTa g. mxatvari firosmani. genius] _ udidesi fizikur da ekonomikur SemoqmedebiTi niWi. niadagebs da sxva). poetebi. romelic swav­ dajildoebuli pirovneba. geōdaisia de­ damiwis dayofa < gē de­ miwas~. romelic swavl­ obs adamianTa sazogadoebis jildoebuli. iTvleba umZimes ¥ geografiuli da sageodanaSaulad kacobriobis grafio. da Taviseburebebs sxvada­ sxva qveyanasa da raioneb­ genOcid­i [berZ. mTeli wavla.  rusTavelis g.gen -102- informaciis matarebel geogrAfia [berZ. lobs warmoebis ganlagebas. (s. sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `exeba deda­ geodEzia [berZ.. fizikuri geografia _ geniAluri _ 1. geowilebad)] _ mecniereba. genius] _ geniiT _ mecniereba. vxo­ 2.  ieso qriste _ kacobriobis misi ganviTarebis pirobebsa geniosi. geōgraphia < qromosomaSi _ TiToeuli gē dedamiwa da graphō vwer. logia... damiwa da daizō vyof (na­  geografia. . g.) mecnierebani. winaSe.

¥ geologiuri. ¥ geodeziuri da sageodezio. geolOgia [berZ. aqvs didi xasxasa yvavili. epoqa. geopolQtika _ politikuri gep strategiis geografiul TvisebaTa Seswavla. romlebic Seis­ wavlian dedamiwis fizi­ kur Tvisebebsa da masSi mimdinare fizikur pro­ cesebs.  g. dedamiwis qer­ qis cvalebadobis istorias. SeerTebisa da gadaadgilebis kanonebis Sesaxeb. g. gē deda­ miwa da physikē fizika] _ im mecnierebaTa komp­ leqsi. ¥ giorgini Scd. ¥ geometriuli. geometria miwismzomeli] _ maTematikis nawili.  g. gē dedamiwa da logos moZRvreba] _ mec­ niereba.-103romelic swavlobs deda­ miwis formebsa da zomebs saerTod (umaRlesi geode­ zia) da adgilze iRebs zo­ mebs dedamiwis zedapiris asasaxavad rukebsa da geg­ mebze (topografia). ruka (da ara ruqa). guēpard] _ didi mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. romelic swavlobs sxeulebis sivrciT for­ mebsa da maTi gazomvis me­ Todebs.  g. geOrgin­i _ balaxovani de­ koratiuli mcenare. eqspedicia (an: aqcia). aSinaureben da geSaven sanadirod (qarT. ¥ geopolitikuri. observatoria. dedamiwaze organuli si­ cocxlis istorias da sa­ sargeblo wiaRiseulis sabadoebs. aqsioma. romelic swavlobs dedamiwis agebulebasa da elementebs. [rusi botanikosis Георги­s (1729­ 1802) gvaris mixedviT]. g. g. xelsawyoebi. procesebi. g.  g. g. amocana. geomEtria [berZ. gEpard­i [fr. problemebi. geoqQmia _ mecniereba de­ damiwis qimiuri Sedgeni­ lobisa da masze qimiuri elementebis gavrceleba­ ganawilebis. azomvebi.­is mTeli formulaa: geografiuli garemo _ adamiani _ saSinao da sagareo politika. meTodi. g.  g. g. ¥ geofizikuri.  g. Ziebis meTodebs. gadaReba. . geofQzika [berZ.

gvArdia [it. SefuTva. saRerbo Scd. ¥ gerbiani da sagerbo. avaza). Gestapo (Se­ mokl. . gerontolOgia [berZ. qa­ laqis. aqvs surnelovani foTlebi.  zangTa g. hermeticus] _ mWidrod daxuruli. mArka _ marka. Rerbiani. g. hermetique. giAur­i [Turq. sadac iZulebiT iyo dasaxlebuli adamianTa garkveuli rasobrivi an religiuri jgufi. laT.) Geheime Staatpolizei] _ faSistur germaniaSi (1933­ 1945) saidumlo saxelmwifo policia. grusia] _ Zvel saberZneTSi: uxucesTa sab­ Wo. Tavadaznauruli an burJuaziuli wodebis ganmasxvavebeli niSani. gerb. zo­ gi saxeoba dekoratiulia. (s. ghetto] _ zog qve­ yanaSi: did qalaqSi sa­ gangebod gamoyofili uba­ ni. sinon. nemsiwvera).. герб < polon.. germEtul­i [fr.. gErb­i [rus. gerUsia [berZ.  Rerbi. gibbon] _ maimuni.  germetiuli Scd. SeuRwevi.-is kapitani. zogisgan iReben aromatul eTerzeTs (qarT. guardia] _ jaris saukeTeso rCeuli nawili. herb] _ saxelmwifos. ebraelTa g. gaum­ tari. romelsac iyene­ ben aqtebisa da sabuTebi­ saTvis. ¥ gvardiuli. nawili. gâuri < arab. Tbilisis g.] _ musulmanTa samyaroSi _ saerTo saxelwodeba yvela ucxoelisa. gEstapo [germ. sagvareulo g. geranos Rero] _ balaxovani mcenare. gQbon­i [ingl. safuTavi. gerôn (gerontos) moxuci da logos moZRvreba] _ mecni­ ereba sicocxlis gaxangr­ Zlivebis Sesaxeb.  g.  g. ro­ melsac iyeneben rogorc fulis gadaxdis niSans sa­ buTebis gaformebisaTvis.ger -104 g. romelsac Zalian grZeli sinon. gerbQani qARaldi _ qa­ Raldi. liTonis furcelze. g.  sazRvao g.) beWedi. gEran­i [< berZ. gEto [it. romelic gamosaxulia dro­ Sebze. beWdebze da sxv.  saqarTvelos saxelmwifo g..

girlandi Scd. rome­ lic swavlobs qalis or­ ganizmis Taviseburebebs. gQrlanda [fr. aswavlidnen kla­ sikur enebs (Zvel berZnul­ sa da laTinurs). SemoiRes saf­ rangeTSi 1792 w. kirilica). romelSic realuri saswavleblebisgan gansx­ vavebiT. romelsac aqvs mamaka­ cis meoreuli sasqeso niS­ nebi (viwro menji. (safrangeTis didi revoluciis dros) doqtor giliotenis wina­ dadebiT. amocanebi. Semdeg skola. g. 2.  giga baiti = 1 mlrd. warmoeba. wveri da sxv. guirliande < it. girlanda] _ 1. meurneoba da sxv. ginAndri _ [berZ. si­ non. ginekolOgia [berZ. gQd­i [fr. глаголица] _ Zveli slavuri erT­erTi anbani.  girlianda. qalis sasqeso organos da­ avadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. uzarmazari Senoba. jaWviviT erT­ maneTSi Cawnuli yvavilebi. foTlebi totebi. 2. yvavilwnuli). gingine RrZili) _ (medic. . gingQvit­i [< laT.). ¥ giganturi. mSenebloba. guillotine] _ adamianis sikvdiliT da­ sasjeli (Tavis mosakve­ Ti) manqana. (Sdr.) RrZi­ lebis anTeba. goliaTi.  g. Zalian didi tanis adamiani an cxoveli (mag. nageboba. gynς (gynaikos) qali da logos moZRvreba] _ medicinis nawili. bumberazi).-105wina kidurebi aqvs. gymnasion satanvarjiSo moeda­ ni. gimnAzia [< berZ. gQgant­i [berZ. guide] _ turistebis gamyoli (qarT. giliOtina [fr. baits. am saxis ornamenti. sinon. sadac ikribebodnen filosofo­ sebi. gynς(ē) qali da anςr (andros) mamakaci] _ qali. gigas (gigantis)] _ 1. eqskursiamZRoli). glagOlica [rus. (qarT. gQga _ TavsarTi. mecnierebi] _ garkveu­ li ti pis saSualo saswav­ lebeli. gla gimnAzia _ gimna­ zia. gladiAtor­i [laT. romelic sazom erTeulebTan mier­ Tebisas aRniSnavs maT mi­ liardjer gazrdas. Zalian didi. gladiator] kl.

g-ebis amokveTa. kaTolikuri mesis meore nawili _ qebaTa qeba. globAlur­i [fr.  Sesivebuli g. gleukos maWari. glisseur mosriale. glykys tkbi­ _ Zvel romSi: specialurad gawvrTnili mona an tyve. aviTarebs did siCqares. g. politika. glaUkoma [berZ. glAse [fr. glease.) raime (Cveu­ lebriv Zveli) teqstis leq­ sikoni. glossanium] _ (filol.romelic magrdeba vertikalur sayr­ denze da brunavs Tavisi RerZis garSemo glOria [it. svamen cxlad. globus sfero] _ dedamiwis modeli. romlebic war­ moiqmneba sagnidan Rrubel­ ze an sqel nislze dacemuli Crdilis garSemo. glükend wein cxeli Rvino] _ mo­ duRebuli wiTeli Rvino. molivlive] _ swrafmavali . romelSic Sezavebulia Sa­ qari da saneleblebi.  glasisa. glitvAin­i [germ. glandes < laT. glUkoza [< berZ. problemebi. glossa ena] _ (medic. gliase Scd.) rac mTel msoflios. glans (glandis) rko] _ sasis nuSiseburi jirkvlebi.) enis anTeba. glOsit­i [< berZ.  g. romelic cirkis arenaze iaraRiT xelSi ebrZoda sxva aseTive adamians an mxecebs amfiTeatrSi. glacé gayinuli] _ nayinSereuli rZiani yava. dideba] _ 1.. romelSic axsnilia moZvelebuli da gaugebari sityvebi. global] _ (wign. glObus­i [laT. glaukôma] _ (medic. glosarQum­i [laT. rac mdgomareobs TvalSigniTa wnevis awevaSi. sayovelTao. optikuri mov­ lena.gla -106matoriani navi. glAndebi [fr. gloria brwyinva. gleikOmetr­i [berZ.  glasisi. glQser­i [fr. 2. tkbili Rvino da metreo vzomav] _ xel­ sawyo RvinoSi Saqris rao­ denobis gasarkvevad (Sesa­ mowmeblad). mTel dedamiwas moicavs. atmosferoSi feradi rgolebi. amitom wyal­ Si Rrmad ar jdeba da misrialebs wylis zeda­ pirze.) Tvalis mZime da­ avadeba. xSirad iwvevs dabrmavebas.

gobelin] _ xeliT naqsovi kedlis xaliCa. sadac sikvdiliT sjidnen da sadac saxarebis mixedviT jvars acves ieso qriste. golf] _ 1. ro­ melSic Caqsovilia raime suraTi. goraki pa­ lestinaSi. Se­ dis saxamebelsa da zogi sxv. Semecneba da logos moZRvreba] _ Semecnebis Teoria. idealistur fi­ losofiasa da iudevlobaze dayrdnobiT. gavrcelebulia gol aRmosavleT da samxreT afrikaSi. (gadat. spor­ tuli TamaSi _ specialuri joxis dartymiT sxmuli re­ zinis burTs miagoreben da cdiloben Caagdon fosoSi . gnOm­i [germ. holos wona da gramma aso. iyeneben medicinaSi. 2. mis wyaroebs. cdilobda Seeqmna moZ­ Rvreba RmerTis Sesaxeb. gnom] _ dasav­ leT evropul miTologi­ aSi: maxinji qondris kaci.  gliukoza Scd.) satanjveli ad­ gili. golkQper­i [ingl.) mekare (fexburTSi. nivTierebebis Semadgen­ lobaSi. gûlgûethâ Ta­ vis qala] _ 1. goalkeeper] _ (moZv. gnosis codna. gobElen­i [fr. Canaweri] _ moculobiTi gamosaxuleba. fardebisTvis da sxv. ¥ gnoseologiuri. saxeebiani mkvrivi deko­ ratiuli qsovili (avejze gadasakravad. gOlgoTa [arab. romelic swavlobs Semecnebis SesaZleblobebs. gnu [afr. samyaros warmoSobisa da ganviTarebis Sesaxeb qris­ tianul religiur dog­ matebze.)  gobelini Scd. romelic miiReba sinaTlis talRebis dasmis (dadebis) gziT gOlf­i [ingl. hokeiSi). gnostikos SemecnebiTi] _ adrindeli qristianobis religiur­ filosofiuri mimdevroba. ierusalimis axlos. gnoseolOgia [< berZ. golOgrama [< berZ. tanjva (“golgoTaze asvla”). formebs da meTodebs.] _ mcoxneli ZuZum­ wovari cxoveli antilopis gvarisa.-107li] _ yurZnis Saqari. gamosaxuleba 2. sakonditro warmoebaSi da safeiqro mrewvelobaSi. gnostQcizm­i [< berZ. romelic icavs miwisqveSe­ Tis grZneulobas.

megondolesi Scd. gOrila [ingl. megondole). binadrobs centralur af­ rikaSi. didi warmodgena sakuTar Tavze. gorgette] _ me­ liis an sxva nadiris bewvis . Zneli amocanis. 3. winda _ muxlamde sigrZis. erTniCbiani grZeli. ampartavnoba. romelsac aqvs manJtebi muxls qvemoT Sesakravad (Sarvali­gol­ fi). gonOrea [berZ.gon -108- (gavrcelebulia inglissa da a. gonς Tesli] _ sasqeso jirkvlebi. brtyelZira veneciuri navi. sinon. honor pativi] _ qedmaRloba.) iT­ qmis rTuli. gondola] _ 1. gOrJet­i [fr. gondolQer­i [it. gonAdeb­i [< berZ. haerburTis kalaTi mgzav­ rebisaTvis. 1. gondoliere] _ gondolis (mniSv. romelsac ukraven grZelTaviani jo­ xiT. daxlarTul saqmis. rac gondolieri.  gondolasi.  gondolierasi Scd. ¥ gondolierisa. gonos Tesli da rheo mimdinareoba] _ veneriuli daavadeba _ Sardsadeni milis Cirqovani daavadeba. 2. gorilla] _ ada­ mianis msgavsi yvelaze didi (2 m­mde simaRlis) maimuni.) meniCbe (qarT. megondolisa. 2. berZnuli le­ gendis mixedviT. gondoliera] _ veneciuri gondolierebis simRera gOnor­i [laT. romelsac aqvs aweuli fi­ guruli cxviri da maRali kiCo. frigiis mefem gordiam (gordias) dax­ larTa kvanZi. mokle Sarvali. gOrdias kvAnZi _ (wign.S. sper­ matozoidebs). ¥ gondolisa.S­Si). ga­ mouvali mdgomareobis Se­ saxeb [Zv. romlebic warmoqmnian sasqeso pro­ duqtebs (kvercxebs. gondolQera [it. gOng­i (ingl. gOndola [it. tri peri. aleqsandre makedonelma gaxsnis magier maxviliT gakveTa igi]. gong < malai­ uridan) _ sartymeli mu­ sikaluri sakravi _ brin­ jaos TefSi. iyeneben aseve signalis misacemad. gonorrhoia. aerostatisa da diriJablis saTavsi adamianebisa da xelsawyo­ meqanizmebisaTvis megOndole _ igivea.

qvis. arqiteqtura. Tunuqze da misT. gravQori [fr. g. gradAcia [laT. safexuri.  sxeulTa g.  60-g. gravure] _ 1. gavr­ celebuli iyo gansakuTre­ biT germaniaSi. Zvlis. gravitAcia [laT. siTbo. avadmyofs sicxe hqonda 37. gaZli­ ereba] _ erTi safexuridan meoreze TandaTanobiT ga­ dasvla. grAdus­i [laT. gOtika [fr.  gotikuris mniS. ¥ gotikuri. damaxa­ siaTebelia maRali da wve­ tiani nagebobiT. g. gofrQreba [fr. ¥ gravitaciuli. siTxis simkvrivis sazomi erTeuli. gravitas simZime] _ (spec. gradusiani. kuTxis an rkalis sazomi erTeuli. udris wrexazis 1/360 nawils. Gotik] _ xuroTmoZRvruli stili gvian Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. gravQura [fr. 5 g.) ma­ teriis Tviseba. aqaqi). gravQreba [fr. got. 3. germ.­iT ixma­ reba agreTve goTUri. gradus nabiji. minis da sxv. raime magari masalis (li­ Tonis. 2. gothique. TaRi. temperaturis sazomi er­ Teuli. xis. msoflio miziduloba). gradatio Tan­ daTanobiT amaRleba.-109sayelo. qaRaldze. romelsac qalebi atareben. g. graveur] _ gra­ virebis specialisti (sinon. stili. 4.  20 g.  g. taZari. rac gamoixateba sxeulTa ur­ TierTmizidulobiT. Tvisebebi. yinva. gamoirCeva wvetiani da te­ xili moxazulobiT. (qarT. 15-g. Tan­ mimdevroba..) gluv zedapirze amokveTili an amoWrili . sinon. xarisxi] _ (piro­ biTad aRiniSneba pawawina wriT ricxvis zemoT mar­ gra jvena mxares _ 1°) _ 1.5 g. TandaTanoba.. alkoholuri sasmelis (spirtis) simagris erTeu­ li. graver] _ naxatis an warweris amokveTa raime magar masalaze. kuTxe. CuqurTmebisa da vitraJebis siuxve da sxv. gaufrer] _ talRiseburi nakecebis ga­ keTeba qsovilze. SrQfti _ laTinu­ ri Sriftis nairsaxeoba.isriseburi TaRebis. yinva. ¥ .

gramOfon­i [berZ. gramAtika [berZ. fonograma. ro­ melic Seiswavlis sityvasa da winadadebis agebulebas (Sedgeba ori nawilisgan: morfologia da sintaqsi). .  telegrama. romelic Sedgeba kvarcis. kana­ dasa da zog sxva qveynebSi. grandioso.  granatasi. veeberTela. demonstracia. 2. grAf­i [germ. mindvris Spatisa da qarsisagan.-is Zegli. mecniereba ama Tu im enis agebulebis Sesaxeb. granati Scd. Canaxa­ zisadmi. grAnit­i [it. gramme] _ masis er­ Teuli wonaTa metrul sis­ temaSi. Zvir­ fasi saSeni masala.  fugasuri g. ¥ graviurisa.  gramafoni Scd.  g.gra -110- naxati. ¥ granatisa. Graf] _ dasavleT evropaSi da revoluciamdel ruseTSi: Tavadaznauruli memkvidreobiTi tituli.. grandiOzuli [it. grAnata [it.  g.  g. grandiose] _ Zalian didi.grama [<berZ. romelzedac ara­ sagadasaxado SeRavaTebi vrceldeba. ¥ gramatikuli. Secdoma. g. xma] _ ruporiani aparati. wesebi. udris erTi kuburi santimetri wylis masas. Canaweri da phone bgera. lapa­ raks). di­ adi. gramma Canaweri] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas raime Canawerisadmi. gramma aso. g. grant] _ miz­ nobrivi daxmarebis Sede­ gad gamoyofili fuladi Tanxa.. xelis g. didebuli. aseTi naxatis anabeWdi qaRaldze. uzarmazari. saartilerio g. romelic gadmoscems fir­ fitaze meqanikurad Cawe­ rili xmas (musikas. g.  graviurasi Scd. fr. granite < laT. sAgrafo _ msxvili adminis­ traciul­teritoriuli er­ Teuli inglisSi. grammatikē] _ enaTmecnierebis nawili. . ba­ ronze meti. gegmebi. grAm­i [fr. amerikis SeerTebul StatebSi. granum xorbali] _ magari kristaluri qani. grAnt­i [ingl.  firfitebi. granata] _ gasas­ kdomi saartilerio Wurvi. nageboba.

.  amocanis gadawyvetis g.-is mixedviT muSaoba. grafika) specialisti mxat­ vari.-is gamocema.  atmosferuli wnevis cvalebadobis g. 2. risame moZraobis dawvri­ lebiTi ganrigi (dReebis. avtobusis mimosvlis g. cocxali metyvelebis (bgeraTa) gamoxatva weriTi niSnebiT (asoebiT). grafQnia [germ.. transportze: muSaobas mimdinareobis. dasamzadeblad. avtografi. gräfin] _ grafis coli an qaliSvili.  grafiniisa Scd. saaTebisa da wuTebis mi­ xedviT). graphō vwer da logos moZRvreba] _ Teoria. barografi. graphō vwer germ. ¥ grafisa. grafQkos­i _ grafikis (ix. naxSirbadis nairsaxeoba.. grAfika [< berZ.  scenografi. grAfik­i [berZ. Graphit] _ 1.-111- gra meTodi. daxazuli] _ 1. cecxlgamZle tige­ lebis. sveti. xelovneba. graphikē xazva. 2.. warmoebaSi. sakantoro davTrebSi da sxv. naxazi.  g. ¥ grafikuli. am mineralis Rero fan­ qarSia Casmuli.). ¥ grafikuli. sapoxi masalebis da sxv.  grafasi Scd. graphikos xazvi­ Ti. romelzedac mrudeebis saSualebiT naCvenebia ri­ same ganviTarebis an mdgo­ mareobis raodenobrivi maC­ veneblebi. 2. aseTi xelovnebis nimuSebi. romlis mixedviTac . matarebelTa moZraobis g.) xelnaweri an nabeWdi niSnebis moxazu­ loba.  ferwera da g. graphō vwer] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebebs Camwer pirTan an Caweril saganTan.grAf­i [< berZ.  g. (lingv.. xazebiT StrixebiT (usaRebavod) xatvis xelovneba. iyeneben fanq­ rebis. grAfa [berZ. qarTuli g. grAfit­i [< berZ. ¥ grafiniasi. elteqnikuri nawar­ mis. moSavo an Savi minerali. graphē xazi] _ Sualedi or vertikalur xazs Soris (tabulebSi. grafolOgia [< berZ. xatva] _ 1.

grille fr. grQl­i [ingl.  g. gracia) aRsavse. Txili an nuSi. g. grazioso] _ graciiT (ix.. greQder­i [ingl. aromatuli da momwaro­ tkbili gemoTi. grQlaJ­i [fr.-is mocileba.gra -112sistema (`axali stili~). moxdeniloba mixvra­moxvraSi. grimaco] _ sa­ xis manWva ganzrax an uneb­ SesaZlebelia adamianis xe­ liT (naweriT) misi xasiaTis gageba. gratia mSveniereba] _ sinarnare. saxis aseTi SecvlisaTvis saWiro cximovani saRebavebi (fanqrebis saxiT) da sxva­ dasxva dasawebebeli. Gregorianus] _ welTaRricxvis . grimes < it. mTxzve­ lobisadmi. ulva­ Sis dawebebiT da sxv. wveris. moZraoba. grigoriAnuli: grigoria­ nuli kalendari. grimo naoWebiani] _ 1. SemoRebuli iqna 1582 wels romis papis gregor (Gregor) XIII­is dros iuliusis ka­ lendris (`Zveli stilis”) nacvlad. moxalva] _ Sokoladis kan­ feti erTgvari.  graciasi Scd. < griller Sewva] _ specialuri ka­ rada (gazis an eleqtro ge­ neratoris mqone. grapefruit] _ citrusovani xexili erT­ gvari. grafomAnia [< berZ. am mcenaris nayofi. 2. aerodromebis da sxv. xelis Seswavla adamianis xasiaTis gasar­ kvevad. msaxiobis saxis Secvla specialuri saRebavebiT. sigiJe] _ avadmyofuri mis­ wrafeba werisadmi. grQmasa [fr. grAcia [laT. narnari. greQpfrut­i [ingl.  griliaJi Scd. mSe­ neblobaSi. grigori­ anuli welTaRricxva [laT. rac saWiroa ama Tu im rolis Sesasruleblad. ¥ graciisa.  g-iT TamaSi. graciOzuli [it. g.  greifruti dasaSvebia. moxdenili. grader] _ miwis saTxreli da sasworebeli manqana.  g. iyeneben gzebis. grQm­i [fr. romelSic mowyobilia gisosebi an mbrunavi Samfurebi xorcis didi naWrebis Sesawvavad). moZraoba. romelSic Caflulia moxaluli nigo­ zi.is gakeTeba. cekva. grillage Sewva. graphō vwer da mania miswrafeba.

movlenebi. qarT. raime sabuTze an gamoce­ maze gakeTebuli warwera. gamocema. rac grifi1. grimeur] _ Teatris muSaki.  wigns Tavze qonda mecnierebaTa akademiis g. exi).  virusuli g. grotte] _ gamoq­ vabuli zRvis flatovan napirze. anTeba. grOg­i [ingl.  grimasasi Scd. grQf­i2 [germ. filtvebis g. yaimi. Stempeli. sadac grims ikeTeben an ukeTeben.  grimasisa.-113lied. grosmaQster­i [germ. ¥ grosmaisteruli. sagrimQoro _ TeatrSi: oTaxi. grQf­i1 [< berZ. koniaki an arayi. aseTi xel­ moweris anabeWdi. romelic eniWebaT umaR­ lesi kvalifikaciis mo­ Wadrakeebs (qarT. 2. . wodebuleba. grippe] _ mwvave infeqciuri daavadeba. grQfon­i [fr.  grosmaistrisa. Grossmeister] _ 1. sinon. arwivis frTebi da arwivis an lomis Tavi (qarT. didostati). ¥ grifiani. agreTve gamoqva­ bulis msgavsi xelovnuri nageboba (Cveulebriv ba­ RebSi.  g. griffon] _ igivea.  g. sinon. 2. beWedi.  gitaris g. Griff] _ 1. ¥ grosmaisterisa. si­ mebiani sakravis yeli. sinon. ¥ gri piani  g. grimQor­i [fr. avadmyofi ¥ gri puli da gri pozuli. grosmeisteri Scd. grQf­i3 [fr. romelic msaxiobebs grims ukeTebs. grog] _ magari sasmeli _ Saqriani cxeli wyliT Sezavebuli romi. parkebSi. lomarwivi). griffe] _ 1. gryphus] _ antikur miTologiaSi fantastikuri cxoveli.. ro­ melzedac TiTebs aWeren mis gayolebaze daWimuli simebis xmis simaRlis Se­ sacvlelad. grQp­i [fr.  g. grOt­i1 [fr. rom­ lisTvisac damaxasiaTebe­ lia sasunTqi organoebis anTeba. gryps laT. aqvs Roris tani. Tanamdebobis pi­ gro ris xelmowera. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: sasuliero­rain­ duli ordenis meTauri.

saxuravis da saizolacio masalebis warmoebaSi da sxv. ena. it. damaxinjebuli komikuri sa­ xiT. gubernator mesaWe] _ 1. koloniebSi: umaRlesi Ta­ namdebobis piri. aseTi saRebaviT daxatuli suraTi. grottesca] _ literaturasa da xelovnebaSi: adamianisa da sagnebis gamoxatva ucnaur.  qviSis g. gubernAtor­i [laT. fantastikur gazviadebul. grund] _ 1. guvernQor­i [fr. groot] _ swo­ gubErnia ri ialqani grot anZaze. guTuri Srifti _ ixileT gotikuri: gotikuri Srif­ ti. guvErnant­i [fr. grOt­i2 [holand. губерния < laT. gUaS­i [fr. amerikis SeerTebul Sta­ tebSi: Statis mmarTveli. grotEsk­i [fr. grOt­anZa _ ialqniani ge­ mis yvelaze maRali (cxvi­ ridan meore) anZa. miwa. iyeneben sagzao mSeneblobaSi.  g. grotesque. gUdron­i [fr. ¥ groteskuli.. saRebavis pirveli fena na­ xatis tiloze an ramdenime ferad SeRebil saganze. sagubernio qalaqi _ gu­ berniis mTavari qalaqi. goudron] _ Sa­ vi fisovani nivTiereba.  guvernantka Scd. gUTeb­i _ erT­erTi Zveli germanuli tomi. aseTi xerxiT Seqmnili nawarmoebi.  g. gouache] _ 1. roli. gouvernante] _ bavSvebis aRmzrdeli qa­ li (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. mmarTveloba. 3. romelSic Sereulia TeTra. ¥ sagubernio.-is ostati. iReben navTobis gamoxdis narCenebisagan (krekingis procesi). grUnt­i [germ.  g. ¥ guTuri. .gro -114[rus. 2. niadagi. wyalsa da weboSi gaqnili saRebavi.] _ ruseTSi ZiriTadi administraciul­teri to­ riuli erTeuli. ruseTSi guber­ niis mmarTveli. 2. stili g. gouverneur] _ bavSvebis aRmzrdeli ka­ ci (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. g-is wylebi 2.  s.

­ is dros mcenare gamoyofs zedmet marilebs. gutta wveni] _ wylis gamoyofa wveTebad mcenaris foTlebidan. ¥ daltoniki. gutAcia [laT. gUrman­i [fr. gemosmoyvare.  dalai-lamasi Scd. so­ usis danamatiT.  gutapirCi Scd. dAn­i [iap. tyavis msgavsi. danaQdebis Sroma _ iTq­ . yovel dans Seesa­ bameba sxvadasxva feris sartyeli. metwilad mwvanesa da wiTels.  gulaSi Scd. fizi­ kosis Dalton­is saxelidan] _ mxedvelobis nakli. romelSic isxdnen SeiaraRebuli meomrebi]. dAlai­lAma _ tibetis uze­ naesi mmarTveli da reli­ giuri winamZRoli lamai­ tebisa. gulias] _ un­ gruli warmoSobs kerZi _ moSuSuli da Senelebuli xorcis wvrili naWrebi. gutAperC­i [ingl. 2. g. pirveli gamocema Jurnal­ gazeTebidan amokrebili Semoklebuli teqstebiT. iyeneben teqnikaSi. danAelTa saCUqari _ iT­ qmis mzakvrul saCuqarze [homerosis eposis mixedviT danaelebma (berZnebma) troas alya moxsnes da mis mcxovreblebs saCuqrad dautoves uzarmazari xis cxeni. romlis drosac adamiani ver arCevs zogierT fers. d daQjest­i [ingl. gutta-percha < malaiuridan] _ zo­ gierTi webovani mcenaris gamagrebuli wveni. ¥ dalai-lamisa. raimes mokle gadmocema. gourmand] _ kar­ gi saWmelebis mcodne da moyvaruli.] _ iaponiaSi: Ziu­ doistebis ostatobis xa­ risxi. piris pativis moyvaruli. ZiriTa­ dad kalciums. dAmokles mAxvili _ iTq­ mis mudmiv safrTxeze [Zve­ li berZnuli Tqmulebis mixedviT sirakuzelma ti­ ranma dionisiosma erT­erT nadimze Tavisi adgili da­ uTmo Tavis moSurnes _ da­ mokles da mis Tavze ZuiT dakida maxvili]. daltOnizm­i [< ingl. digest] _ 1.-115- dan gulQaS­i [ungr.

dAnsing­i [ingl. ingliseli bunebis metyvelis Carlz darvinis (Darwin. dAcan­i _ budisturi salo­ cavi (lamaitebisa). gauqmebas da sxv. daktylos TiTi da logos sityva] _ yru­munjTa TiTebiT la­ parakis xerxi: xelis anbani. mis dausrulebel da una­ yofo Sromaze [berZnul miTologiaSi: argosis me­ fe danargs 50 qalma­da­ naidebma (Danaides) mamis brZanebiT qorwilis Rames daxoces TavianTi qmrebi.] _ TavsarTi. darvQnizm­i _ moZRvreba co­ cxali bunebis istoriuli ganviTarebis. daktylos Ti­ Ti da skopeo vxedav.. vuyureb. romelzedac moTavsebulia sagareo saqmeTa saministro da premier­ministris rezi­ dencia. bolo dros TiTqmis mTlianad Seaviwrova budizmma da sxv. decentra­ lizAcia. am danaSaulisaTvis Rmer­ Tebma maT daakisres uZiro kasrebiT wylis avseba]. 1809­1882) saxelis . religiebma. romelsac safuZvlad daedo brZeni dao­Zis mier dawerili wigni `dao de Zini~. kbilis teqnikosi.Tavidan mocilebas. ga­ moyofas. daqtilolOgia [berZ. Downing Street] _ 1. daOsizm­i [Cin. [laT. Daktyloskopie < berZ. dAuning­strQti [ingl.. mag: daqtiloskopia. dens (dentis) kbili] _ kbilis eqimi. gadataniT ase uwodeben inglisis mTavrobas. daqveiTeba. resto­ ranSi. [< berZ. (moedani) Cveulebriv kafeSi.] _ Zveli Ci­ nuri religia. londonSi: quCa. daktylos TiTi] _ rTul sityvebSi aRniSnavs am sityvebis da­ mokidebulebas TiTebTan. 2.. daqtilo. 2. dAntist­i [fr. vaTvaliereb] _ TiTebis ana­ beWdis mixedviT pirovnebis dadgenis meTodi. de. die.. daqtiloskOpia [germ. daRmasvla. dancing-hall sacekvao darbazi] _ sa­ cekvao darbazi. mcenareebis da cxovelebis saxeobaTa warmoSobis Sesaxeb bu­ nebrivi SerCevis gziT [me­ 19 s.  demobilizAcia. dentiste < laT.. romelic aRniSnavs: 1. da­ cema.dan -116mixedviT]..

gauvnebleba (adgilisa. arteziuli Wis d. cocxali orga­ nizmis ujredebis an or­ ganoebis daSlis procesi. sabuRaltro angariSebis marcxena mxa­ re. pirveli sajaro gamosvla raime samoRvaweo asparezze. aur­ zauri. ro­ melic napirzea damagrebu­ li.] _ TandaTa­ nobiT gauareseba raime Tvi­ sebisa. krediti).  oTxi mxedris d. kamaTi..-117 degradacia.). debarkAder­i [fr.  navTobis WaburRilis d.. débarcadére] _ mcuravi navmisadgomi. movale.  cxare d. 1) aqvs. agreTve de.  axalgazrda mwerlis d. dEbet­i [< laT. siTxis raodenoba. borjomis wylis d. .. laT.. debitor] _ (bux­ halt. (biol. cema­tyepa. rasac iZleva wyaro drois garkveul erTeulSi. debQtor­i [laT.-Si ar ixmareba. daqveiTeba. Wadrakis partiis sawyisi stadia. degazAcia [ix. début] _ 1. débit gamosavali] _ airis an wylis. gauareseba: ga­ dagvareba. ix. degenerAcia [fr. navTobis da sxv. degradAcia [fr.. romelsac debiuti (mniSv. dEboS­i [fr. ayalmayali. swrafad gaiTamaSes. paeqroba. 2. msa­ xiobis pirveli gamosvla scenaze.] _ momwamvleli nivTierebis­ gan gawmenda. romelsac vali aqvs mocemuli sawarmos. parlamentSi. debats] _ raime sakiTxis sajaro ganxilva.).). débauche] _ Cxubi. agreTve de. débutant] _ piri. agreT­ ve am angariSze ricxuli vali da gasavali (sapirisp. mowinaaRmdegeebma d. dacema. dégradation < berZ. 2.  mx.  debeti sxvaa (ix. uwesivroba. sadac SeaqvT yvela Ri­ rebuli faseuloba. debiUtant­i [fr. tansacmlisa.. dégéné rafion] _ 1. dEbit­i [< fr. fizikuri an iuridiuli piri. débet marTebs] _ (buxhalt.. gradus safexuri. debAtebi [fr. dawesebulebis an organiza­ ciisa... organizmis biologiuri da fsiqologiuri niSnebis daqveiTeba.). deg dEbiut­i [fr. azrTa gacvla­gamocvla.  debiti sxva (ix.).).

deadweight] _ (zRv. saomari moqmedebis . 3. 2. devise] _ 1. ¥ deduqciuri. sunamos d. CaTvliT. Dvalvation] _ fulis reforma. rom ga­ ufasurebul fulis niSnebs iReben mimoqcevidan da cvlian srulfasiani sak­ redito bileTebiT (e.. Ria devalvacia). degressio ukan daxeva] _ 1. Rvinis daWaSnikeba. farze. romelic aRniSnavs risame ganadgurebas. gemis sru­ li tvirTmzidaoba (tvir­ Tamweoba) yvela aucilebeli maragis _ saTbobis. dez. w. daskvna. wylis da sxv.deg -118TandaTanobiTi Seneleba. degustAcia [fr. romelic Cve­ ulebriv gamoxatavs visi­ me qcevis an moqmedebis sa­ xelmZRvanelo azrs. sunis. orden­ ze da sxv. [fr. dEviz­i [fr. induqcia). ideas. (finans. d. gadasaxadiT proporciuli dabegvra­ ufro mcire Semosavalze dabegvris procentis Sem­ cirebiT. dedUqcia da deduqcQreba [< laT. deeskalAcia _ eskalaciis sapirispiro moqmedeba _ ag­ resiis.  d. moci­ lebas da sxv.  dezinfeqcia. romelsac avtori awers konkursze warweril namuSevars Tavisi saxelisa da gvaris nacvlad. degustare gemoze gasinjva] _ degustaciis specialisti. dedvEit­i [ingl.  Zeglis proeqti wardgenili iyo d. degustAtor­i [< laT.­idan] _ Tav­ sarTi. rac mdgomareobs imaSi. feris Se­ mowmeba misi damzadebis dros. deductio gamoyvana] _ logikaSi: msjelobis xer­ xi _ zogadi debulebidan kerZo daskvnis gamoyvana (sapirisp. mokle gamonaTqvami an sityva. kleba. anda brun­ vaSi myofi fulis niSnebis oficialur kurss sweven dabla (faruli devalvacia) oqrosTan an romelime ucxo saxelmwifos valutasTan SefardebiT..).). 2.  Cais d. meTodi. dégustatio] _ raime produqciis gemos gasinjva. mokle gamonaTqvami.-iT `merani~. heraldikaSi: mikle war­ wera gerbze. dés­gan. TandaTanobiT Semcireba. devalvAcia [germ. degrEsia [< laT.

igi ar eTanxmeba Tavisi [fr. mianisagan. organoebis norma­ nawevreba Semadgenel nawi­ luri saqmianobis (funqci­ lebad. saSinao Cacmuloba. déserteus] _ biT. nagebobis da misT. désodezinfEqcia [fr. dezoqsiri bo nuk le Qn mJa­ dezinformAcia [fr.  borotganzraxuli d. sinon. désinfectipn] rientation] _ Secdena. darRveva. adamiani. d. dés­gan. romelmac TviT­ neburad miatova samxedro dezorganizAcia [fr. ­idan da laT. dés da ministraciuli. luri saSualebebiT (qarT. odor suni] _ ada­ bulis moqmedebas. erT­erTi nukle­ _ yalbi cnobebis gavr­ inmJava. di] _ radioaqtiuri WuWyis ¥ dezodorireba. rwmune­ dezodOrant­i da laT. (s. ze­ dezodorAcia [fr. odor suni] _ dapiridan (ix. cnobebi. cudi sunis mocilebis sa­ ­idan da laT. activus moqme­ Sualeba. CaxSoba qimiuri saSuale­ dezErtir­i [fr. ad­ dezintegrAcia [fr. dezaqtivAcia [fr. dezorientAcia [fr. dés warmomadgenlis. swori _ avadmyofobis gamomwvevi mimarTulebis dakargva an mikrobTa mospoba specia­ warmodgena raimeze. saxelmwifo. radios.) gancxa_ visime gancxadeba. désavouer]  d. dés ­gan. mocileba sxvadasxva sag­ nis. déshabillé] _ televiziis saSualebiT adamianebis Sesacdenad. daSla. dés organisation] _ sazogadoebri­ samsaxuri an Tavi aarida vi wesrigis. binidan da sxv. integratio] _ mTelis da­ da sxv. dezavuQreba [fr. . gausnebovneba).­ va (dnm) _ rTuli organu­ idan da informer Setyobineba] li naerTi. yovel cocxal ujredSi. disci plinis jarSi gawvevas. romelic moi poveba celeba gazeTis.-119- dez dezabQlie [fr. sameurneo laT.  ekonomikuri kavSirebis d. agreTve aq­ (cudi) sunis mospoba an tivacia). dés­gan. saSinao ¥ dezinformaciuli da satanisamosi. onirebis) moSla. dezinformacio. rom deba.

drois .  politeqnikuri universitetis avtomeqanikuri fakultetis d. upiratesad mis birTvSi: mTavari rolis asrulebis organizmis niSan­TvisebaTa memkvidrul gadacemaSi. pianinos d. formalizmi. ¥ dekisa  dekasi Scd. ¥ dekadenturi. naxati. rogorc samyaros pirveli mize­ zis arsebobis. décadance] _ kulturis daqveiTeba. décadent dacema. deus RmerTi] _ religiur­filosofiuri moZRvreba (me­17­18ss. décade < berZ. decanus aTisTavi] _ 1. daSla. 2. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia uimedoba. Decke] _ zogi si­ mebiani musikaluri sak­ ravis korpusis nawili xmis asareklad da gasaZ­ liereblad. deka aTi] _ Tav­ sarTi.. decadentia dacema] _ me­19 s. dekAdans­i [fr.­is dasasrulisa da me­20 s. dEkada [fr. de-faqto). dekanozi. dekadEntoba [fr. < laT. dekalitri = 10 litrs. romelic sazomi erTeulis saxelTan mier­ Tebisas aRniSnavs mis aT­ jer gazrdas: 1.  gitaris zeda d.). 2. igivea. Zvel romSi: jaris aTis­ Tavi.  d. da­ cema (ix.  de-iured cnoba.­ is dasawyisis xelovnebasa da literaturaSi: mimdina­ reoba. 3. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: ufrosi mRvdeli.. leqsebi.  qarTuli xelovnebis d. dEka2 [germ. magram uar­ yofda mis Carevas bune­ bisa da sazogadoebis ganviTarebaSi. rac duaieni.dei -120aTdRiani monakveTi: aTi dRe.  ianvris pirveli d. aRi­ arebda RvTis. dEka1. d. iuridiulad ka­ nonis safuZvelze (sapirisp. [berZ. sa­ zogadoebrivad raime mniS­ vnelovani movlenisadmi miZRvnili. umaRles saswavlebelSi: fakultetis xelmZRvaneli piri. dEizm­i [< laT. dekas (dekados) aTeuli] _ 1. de­Qure [laT. mis­ ticizmi. 4. dejaure] _ for­ malurad. dekadentoba). drois aseTi monakveTi. dekAn­i [laT.

de da fr. oficialuri. fesiuli codnisa da ga­ 5. qa­ sakiTxze. Canawerebis gauqme­ princi pebis mTavrobis sa­ ba gamomTvlel manqanebSi. safosto dokumenti. deklamaciiT gamodis. elementebi. declamatio ora­ monawileobas ar iRebs sa­ torul gamoTqmaSi var­ zogadoebriv cxovrebaSi: jiSi] _ literaturuli moralurad daqveiTebuli nawarmoebis gamometyvele­ da gaxrwnili. liTac aseTi aqti.. ix.-121- dek dekAnat­i _ umaRles sas­ visi Semosavlis.] _ kvalifikaciis. dévruli kiTxvis ostati. Sic sazRvargareT mimavali deklamAtor­i [laT. 2. pro­ pakets. lic axlavs sazRvargareT dekvalifikAcia [< laT. gancxadeba] _ 1. isaTvis Tavisuflebis mi­  mTavrobis d. romelic faseuloba miaqvs Tan. wavlebelSi: fakultetis  savaWro d. lis tansacmeli. decoloratio] _ gauferuleba. classé] _ vinc mowyvetilia deklamAcia da deklamQre­ Tavis klass da sakuTar ba [< laT. (mag. mawanwalebi). mxat­ deklasirEbul­i [< fr. gasagzavn fuls an fasian de. qonebis raodenobis Sesaxeb. kaba. declapiri aRniSnavs. sabaJo d.rom­  dekoderi. sazeimo gamocxadeba raime code] _ gaxsna. ZiriTadi nebebis.. gadasaxadis ga­ melsac guli Rrmad aqvs damxdelis gancxadeba Ta­ amoWrili da ar faravs . deklarAcia [< laT. romel­ mocdilebis dakargva. ro­ 3.. décolte] _ 1.). dekodQreba [laT. kanoni dekolonizAcia _ koloni­ aris gamocxadebuli. kanonisa. biT kiTxva: mxatvruli ki­ quCis qalebi.pirobiTi brZa­ aqtisa. Tu ra Zvir­ mator] _ msaxiobi. declaratio  d. cema.. xeliT: TviT dokumenti. erTi an ramdenime saxel­ mwifos gancxadeba saerTa­ dekolorizAcia [laT. maTxovrebi. xelmZRvaneloba dekanis 4. rome­ meTaurobiT. Txva. (finans. qurdebi. Soriso politikis raime dekOlte [fr. sabaJos dokumenti.

da­ wesebulebisa. sinon. sul ufro da ufro xmadabla (sapirisp. ¥ dekretuli da sadekreto. vaza. décoration] _ moqmedebis adgilis gafor­ meba scenaze ferwerulad an arqiteqturulad: scenis mowyobiloba. saxelmwifos da sxv. mSvidobis Sesaxeb. délicat] _ 1. dekoracia).  dekoratiuli sxvaa (ix. daniSnuleba] _ delegatebis jgufi. yrilobis d. lamazi.) bgeris siZlieris TandaTan Semcireba. rac frTxil. iseTi. delikAtes­i [fr. décret < laT.dek -122sadekreto (an dekretuli) Svebuleba _ Svebuleba or­ sulobisa da mSobiarobis gamo. mkerdsa da zurgis zeda nawils.  konferenciis d. Ria nawili aseTi kabisa.  d. (s. dekorAtor­i [fr. sanukvari saWmeli. saxelmwifosi da sxv. d. gaformeba. delEgat­i [laT.. nugbari). adamiani 2. delegatus wargzavnili] _ arCeuli an daniSnuli warmomadgeneli romelime organizaciisa. rome­ lic warmomadgenelia ro­ melime organisaciisa. 2. dEkret­i [fr. dekoratQul­i [fr. yels. delegAcia [laT.  d. ¥ dekoraciuli da sadekoracio. s. décoratif] _ adgilis damamSvenebeli. kreSendo). délicattesse] _ gansakuTrebiT gemrieli. mcenareebi. d.  pirveli moqmedebis d. . scenis d. delikAtur­i [fr. TviT amoWrili. dekoraciebis mxatvari. dekorAcia [fr. detalebi. 2. saxelosno. Tavaziani. efeqturi. decrescendo] _ (mus. kanoni.  d. decretum] _ umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenileba. (qarT. mxrebs. win­ daxedul mopyrobas mo­ iTxovs.) mxatvroba.  dekoraciuli sxvaa (ix.). dekrESendo [it. décorateur] _ 1. brZanebuleba. morTvis spe­ cialisti. sakiTxi.  d. sadgomebis (binebis) lama­ zad miwyobis. delegatio gagzavna. zrdilobiani  d.

delimita- wrvTnian da aCveneben mayu­ rebels (ix. dēmarcation] _ 1. romelic mimarTulebis gansazRvra demagogiuri xerxebiT iZens mowinave saxelmwifoebs popularobas xalxTa ma­ Soris SeTanxmebiT. xerxi. 2. qsovilis mkvda­  deltoplani Scd. saxelmwifo sazRvris zedapiri (warmoadgens xazis dadgena adgilze frans): mis qveS moTavsdeba (specialuri sasazRvro sportsmeni da mofrinavs niSnebis saSualebiT).  mdinare nilosis d. . Δ­s. piri. d. sakiTxis aramarTebuli ¥ deltisa. dros. sebSi. deiphis (delphiRisagan.). nos)] _ zRvis ZuZumwovari. motyueba cru dapirebebiT. démāgogia] _ 1.  deltasi Scd. ri ubnebis gamijvna jansa­ dElfin­i [berZ. naris SesarTavTan warmoq­ farisevlobiTa da faqtebis mnili nariyi are. (medic. dElta [berZ. TalSi: saxelmwifo saz­ Rvris mdgomareobisa da demAgog­i [berZ. masSi hyavT delfinebi. romelic winaswarganzraxuli dama­ daserilia am mdinaris to­ xinjebiT raime miznis mi­ tebiT [berZnuli aso delta­s saRwevad (xalxTa masebis (Δ) saxelis mixedviT]. agreTve okeanatio] _ saerTaSoriso samar­ riumi). rogorc planeriT. gaSuqeba Segnebulad. deltAplan­i [berZ. delta berZnuli anbanis me­4 aso Δ] _ mdi­ demagOgia [berZ. ¥ sademarkacio: sademarkacio veSapis nairsaxeoba. romlebsac swavloben. delta (ber­  krebaze misi gamosvla iyo Znuli anbanis me­4 asos _ sruli d. sibrtye] _ martivi sasporto  d. saxeli) da laT. dapireba. aqvs sam­ kuTxedis formis mzidi demarkAcia [fr. xazi. 2. faq­ tebis damaxinjeba. planum ¥ demagogiuri. ndobis mosapoveblad). xazi _ 1.-123- dam delimitAcia [laT. safreni aparati. romelic delfinarQum­i _ zRvis pi­ yofs erTmaneTisagan meomar ras mowyobili didi akvari­ mxareTa jarebs dazavebis umi. démagōgos] _ politikani.

demokratia .-ebi. 2. mrewvelobis d.dem -124- 2. demogrAfia [berZ. demilitarizAcia da demi­ litarQzeba [< fr. ¥ demografiuli. romelic yofs dapyrobil qveynis teritorias saoku­ pacio zonebad. xalxTaRweriloba). démilitarisation] _ saerTaSoriso xelSekrulebiT.)  elCis d. demUrej­i [ingl. demurrage] _ (zRv.. erTi saxelmwifos mTavrobis mimarTva meori­ sadmi (nota. romelic Se­ iswavlis mosaxleobis Semadgenlobas da misi moZraobis (Sobadoba­sik­ vdilianobis. 2. gancxadeba da misT. dEmetra [berZ. demokrAtia [berZ. rom hqondes sam­ xedro mrewveloba da si­ magreebi. demilitarizEbuli: de­ militarizebuli zona _ teritoriis aseTi zoli or saxelmwifos Soris. dēmos xalxi da graphō vwer] _ mecniereba. dEmarS­i [fr.) kanonzomierebas (qarT. ganTavisufleba. demokratiis momxre. dēmarche] _ (di pl. d. miwaTmoqmedebisa da nayofierebis mfarveli qalRmerTi (romaul miTo­ logiaSi mas Seesabameba cerera). xazi. demokratiuli partiis wevri. droebiT sasazRvro xazi sadavo teritoriaze.) gadasaxadi. fraxti) portSi gemis gac­ denisaTvis. migraciis da sxv. demobilizAcia [fr. Dēmētēr] _ berZnul miTologiaSi: mi­ wis. gamoTvla. SeiaraRebuli jarebisa da saxalxo meurneobis gaday­ vana saomari mdgomareobidan samSvidoboze. démobilisation] _ da demobilQzeba _ 1.  armiis d. demErej­i. hyavdes dadgenil raodenobaze meti samxedro Zalebi: ganiaraReba.). sinon.  d. politika.  amerikeli d. romelime saxelmwifosaTvis akrZal­ va imisa. romelSic akrZalulia sam­ xedro obieqtebis qona da samxedro Zalebis yola. romelsac uxdis gemis pat­ rons damfraxtveli (ix. samxedro mosamsaxureTa daTxovna. demOkrat­i _ 1. memorandumi.

. ti suli. nizaciis princi pi. lisufleba] _ 1.  kinofilmis d. dēmorirebas (mniSv.-ad datova. gafrena.. agrematis. sajaro Cveneba risame. va.  d. gardaqmna xatveli. ¥ demokratiuli. momwvevi. sxva adgilas ga­ straciis (mniSv. respub2­isaTvis). protestis gamom­ kanonis da misT. moraluri gaxrwna. damtkiceba] _ obrivi dacema.  sxdoma d. satana. d. romelic risame demonst­ demoralizAcia [fr. politikuri mmarTvelobis 2. romlis 3. s. Tanasworuflebiani mona­ 4. da demonstrireba [germ. nawilebad daSla (remon­ demOnstrant­i _ demon­ tisaTvis. 1) mo­ dasatanad da sxv.). darbazi. xalxs ekuTvnis. risame sajaro gamoxatu­ drosac uzrunvelyofilia leba. (mniSv. rai­ demOn­i [berZ. demonst_ 1. daimōn] _ boro­ me mowyobilobis da misT. ralisation] da demoralizeba demonstrAcia [laT. 2. romlis drosac mniSvnelobiT ixmareba ag­ umaRlesi xelisufleba reTve demonstrireba). masobri­ gva. nawile. koleqtiuri muSaobis orga­ d. saxelmwifo­  saprotesto d. vi msvleloba raime sazo­ gadoebriv­politikuri gan­ dEmos­i [berZ. lika  s. ¥ sademonstracio. demokratiis safuZvelze (sinon. sazogadoebis. qce­ wileoba. dēmos] _ 1. modebis 2. moqmedebis unaris dakar­ Demonstrieren] _ 1. qarxnis demonstrAtor­i _ piri. démontage] _ manqanis. wyobileba. gademokratiuleba). d. (am forma. 2) axdens. koleqtivis yvela wevris  erTianobis d. suliT dacema. zne­ ratio Cveneba.  avtomobilis d. demOntaJ­i [fr. gamomwvevi moqmedeba. demokratizAcia _ sa­ demonstracQuli _ ga­ xelmwifos.-125- dem < dēmos xalxi da kratos xe­ wyobilebis gamosaxatavad. kla­ sobriv sazogadoebaSi: mo­ .

nacional­socialisturi partiis wevrebs saero da­ wesebulebebSi samsaxurs ar aZlevdnen. buCqebi da lianebi. militaristuli moR­ vaweobis an propagandis aRkveTisa da germaniis po­ litikuri cxovrebis de­ mokratiuli princi pebis safuZvelze gardaqmnis pi­ robebis momzadebisaken. ganadgu­ reba] _ RonisZiebaTa komp­ leqsi. ¥ dendrologiuri.). yovelgvari nacistu­ ri. 2. dendrarQum­i [< berZ. sadac dargulia sxvadasxva saxeobis xeebi. sinon. denazification gauqmeba.  d. erovnuli TaviseburebaTa (enis.). gadasayari eqsporti. dēnonciation] _ (di pl.) Zvel berZnul qa­ laq­saxelmwifoebSi: Tavi­ sufali moqalaqeebi. xalxi. dEndi [ingl. an botanikuri baRis kuTxe. (it. dEmping­i [ingl. ukanasknel modaze Cacmuli mamakaci. kul­ turis da misT.xalxis masebi. baRi (parki). dumping] _ (ekon. 2. denacionalizAcia da de­ nacionalQzeba [fr. dandy] _ natifad. dendrolOgia [berZ. franti. dendron xe da logos moZRvreba] _ bo­ tanikis nawili. romelime saxelmwifos saxleobis araprivilegi­ rebuli fenebi. dēnationalisation] _ 1. nacionalizacia) qonebis dabruneba uwindeli pat­ ronebisaTvis. sas­ wavlo da kulturul­sa­ ganmanaTleblo mizniT. romelic xeebsa da buCqebs swav­ lobs.dem -126organizaciebis ganadgure­ bis. samecniero. saqonlis gayidva ucxoeTSi Sinagani bazris fasebTan SedarebiT bev­ rad iafad. zogjer TviT­ Rirebulebaze naklebadac (konkurentebis gandevnis mizniT). nacional­so­ cialisturi partiis da mis mier kontrolirebadi . monebi demosSi ar Sediodnen. romelic mimarTuli iyo faSizmze gamarjvebis Semdeg germaniaSi nacizmis aRmofxvris. denacifikAcia [< ger. dendron xe] _ specialuri baRi (dendrologiuri baRi). denonsAcia da denonsQreba [fr.) dakargva. saxelmwifos mier na­ cionalizebuli (ix.

). amerikis SeerTebul Sta­ tebsa da SveicariaSi: sa­ ministro.-is miReba.  saelmavlo d. mosaxleobis Sem­ cireba kleba.) Tanxa an fasiani qaRaldebi Setanili sakre­ dito dawesebulebaSi (ban­ kSi. depOnent­i [< laT.) vagonebi da sadac maT ukeTeben mimdinare remonts. departAment­i [fr. depozitum Sesanaxad mocemuli ram] _ (finans. sax. dEntin­i [laT. kreditorisaTvis gadasacemad (anda Sesana­ xad _ Tu kreditori uars ambobs miRebaze). dēpēche] _ te­ legrafiT an radioTi ga­ dacemuli saswrafo cnoba (sinon. depigmentAcia [< laT. departAmenti _ ame­ rikis SeerTebul Stateb­ Si: sagareo saqmeTa sami­ nistros saxelwodeba. depOzit­i [< laT. ix. dEpeSa [fr.  zRvisiqiTa d.) piri. kbilis mTavari Semadgeneli nawili. metropolitenis da sxv. dēpartament] _ 1.-127gancxadeba saerTaSoriso xelSekrulebis moqmedebis Sewyvetis Sesaxeb.). fulis gaufasure­ ba. d.-is gagzavna. denominatio (de da laT. safrangeTSi: msxvili administraciul­ teritoriuli erTeuli. nominatis) fasiani qaRaldebis nominaluri Rirebulebis dacema.) kanis bunebrivi feris dakargva. depopulation] _ (spec. dEpo [fr. depopulAcia [fr.-iT gamoZaxeba. dēpôt] _ Senoba. telegrama). Deportieren] _ adamianis ga­ Zeveba misi mudmivi ad­ .  d.  farexi Scd. denominAcia [< laT. gamowveulia epidermisis dep ujredebSi pigmentis gaq­ robiT (ix. dens (dentis kbi­ li)] _ Zvlismagvari niv­ Tiereba. romelsac warmoebisa an dawesebulebisagan ergeba Tanxa da raime mizeziT ar miuRia garkveul vadaSi. pigmenti] _ (biol.-ebi. pigmentacia). deportatio] da deportQreba [germ. sa­ dac dganan lokomotivebi da matareblis (agreTve tramvais. d. Semnaxvel salaroSi da misT. 2. deportAcia [laT. deponens (deponentis)] _ (finans.

dēputation] _ deputatTa (mniSv. dEsant­i [fr. 2.] _ sam­da oTxwliani cxenebis doRi. krebis davale­ biT.  m. ¥ dermatologiuri. deputatus] _ 1.. tyavi] _ xelovnu­ ri tyavi. sax..-is miReba.). daTrgunuli. (me­ dic.) qveynis sameurneo cxovrebis Seferxeba. wignis ydisaTvis da sxv.-is Semadgenloba. derma kani da logos moZRvreba] _ medicinis dargi. derma (dermatos) kani] _ rTul sityvebSi aCvenebs am sityvebis damo­ kidebulebas kanTan an ka­ nis daavadebebTan. deprEsia [laT. dawe­ sebulebis. polki. dermatOlog­i kanis daava­ debebis eqimi. da­ niSnul an arCeul pirTa jgufi. s.  sahaero d.  d.  d. dermAtin­i [berZ. jarebis gadasxma mtris teritoriaze. dermatolo­ giis specialisti. depressio daT­ rgunva.-is gagzavna. 2. 2). mowinaaRmdegis teritoriaze brZolis sa­ warmoeblad (gemiT. d. gilsamyofelidan da sxva adgilas iZulebiT dasax­ leba. klinika. arCeuli piri. xomaldi. modu­ neba. arCeviTi saxelmwifo dawe­ sebulebis wevri. descente daSveba. derby sak. daqveiTeba. romelmac raime davaleba unda Seas­ rulos. su­ lierad daZabunebuli fsiqikuri mdgomareoba. [< berZ. paraSutistebi. (ekon.) ga­ dasxmuli specialurad momzadebuli jaris nawi­ lebi. dermatolOgia [berZ. TviT­ mfrinaviT da sxv.  parlamentis d. medEsante _ sadesanto ja­ rebis samxedro mosamsaxure. iyeneben avejze gadasak­ . rome­ lic kanis daavadebebs Se­ iswavlis. muSambis msgavsi. depUtat­i [laT. dermato. gadasxma] _ 1. deputAcia [fr. derma (dermatos) kani.dep -128ravad. s. dErbi [ingl. romelic moqmedebs raime organizaciis. ¥ sadesanto. desantis monawile. d. 2.  s. operacia. arCeuli warmomadgeneli. sazRvao d. daCagvra] _ 1.

aRweriloba. destruqcQuli _ rac xels uSlis Semdgom mu­ Saobas. sad. xasiaTi. winadadeba. situaciis d. dEtal­i [fr.. pozicia. despOtizm­i _ SeuzRudavi xelisufleba. konstruqciuli).  d. 2. aSS­Si da sxva qveynebSi: samZebro poli­ ciis agenti (qarT. deteqtiuri nawarmoebi (romani. despotēs] _ 1. raime SeTanxmebis miRwevas (sapirisp. de (ix. TviTneboba. mTelis nawili.  s. 2. detectio gaxsna] _ 1. xelsa­ wyos nawili. detAlur­i _ dawvrilebiTi. (sinon. ¥ despoturi. destructio] _ raime normaluri struq­ turis moSla. dessert] _ xili an tkbileuli. romelsac sadilis Semdeg Seeqcevian (sinon.  d. TviTneba adamiani. rome­ lic zomiT metia Cais kov­ zze da pataraa sufrisaze. sinon. de­ da stabilizacia)] _ sta­ bilizaciis moSla: myari mdgomareobis ararseboba.-ebi. dEstruqcia [laT. analizi. dētail] _ 1.-ebze yuradReba ar gaumaxvilebia. yurZeni. tirani.  avtomobilis d.. sazogadoebis d. mtar­ vali). kOvzi _ kovzi. romelic Seicavs . d. moTxroba.  mxatvruli d. inglisSi. maZebari). detEqtiv­i [ingl. manqanis. kino­ filmi). me­ qanizmis. Zvel aRmosavleTis monaTmflo­ belur monarqiebSi: umaR­ lesi mmarTveli. dEsert­i [fr. darRveva. garCeva. d.). d. romelic sxvebs aiZulebs mis nebaze iqceodnen da sxvis survils arafrad ag­ debs. d. mmarTveloba. ¥ sadeserto. deteqtQur­i _ aseTi nawar­ moebi. destabilizAcia da desta­ bilQzeba [laT. 2. det  mdgomareobis d. romlis xelT iyo ganusazRvreli uflebebi. d. momxsenebels d. Carozi).  d. dEspot­i berZ. Zalebi.-129¥ medesantisa. sisastike.  medesantesi Scd. wvrilmani ram. detective < laT. (gadat.

d. dEfeqt­i [germ. zadi. detEqtori _ spe­ cialuri mowyobiloba. radiomimReb­ Si: mowyobiloba maRali sixSiris rxevebis dabali sixSiris (smeniT aRsaqme­ li) rxevebad gardaqmni­ saTvis. romani. aR­ momCeni] _ 1. devisio gayofa] _ patara. egzemplari. 2. detonAtor­i _ 1. Dēfect laT. detector gamxsneli. romelic Tavisi afeTqebiT iwvevs sxva feT­ qebadi nivTierebis deto­ nacias.naklovaneba. avtomobili. de-iure). amnTebi. detektiuri Scd. d. deficit ak­ lia] _ 1. sinaT­ lis. gamoxa­ tavs maZebarTa Tavze ga­ damxdar faTerakebs. zarali. feTqebadi nivTiereba. filmi. ¥ defeqtiani.. defectus] _ nakli. romelsac iyeneben risame (mag. siTbos. definition] _ cnebis zusti gansazRvra misi yvelaze arsebiTi niS­ nebis saSualebiT. rom­ lis dakiTxvac warmoebs. artur konan doilis d.ebi.  ded-mama. da­ naklisi. 2. birTvul ga­ mosxivebis) gamosavlenad. defQcit­i [< laT. detector < laT. saidumloebiT mocul da­ naSaulis gaxsnas. rac gamowveulia sxva niv­ Tierebis afeTqebiT an Ser­ yeviT. (sapirisp. wignis d. romelic ixmareba sityvebis SesaerTeblad. detEqtor­i [ingl. dartymiT.. agreTve sityvis gadasatanad Semdeg striqonze. metyveleba. dEfis­i [rus.  d. dE­fAqto [laT. im piris fsiqikuri mdgoma­ reobis Sesamowmeblad. definQcia [laT.  d. romel­ sac iyeneben risame asafeT­ qeblad. detonAcia [< laT.-ebis aRmofxvra. mowyobiloba. de facto] _ faqtobrivad. fistoni. sinamdvileSi. wvrilmani d.  d. moTxrobebi. detuo . Deφuc < laT. mokle xazi (­). saxl-kari.  proeqtis d.  defeqtiuri Scd. xarvezi. gasavlis metoba Semosavalze.  detektivi. sityvis Semadgeneli nawi­ lebis gamosayofad. sicr.det -130vgrgvinav] _ feTqebadi niv­ Tierebis meyseuli aaleba.

romlis drosac SardSi gamoiyofa Saqari da sis­ xlSi Saqris raodenoba (Semcveloba) matulobs. S. diAbeti _ avadmyofoba.. [berZ.. romelTa dama­ xasiaTebelia Sardis War­ bad gamoyofa. decentralisation] _ da de­ centralQzeba [germ. ro­ desac centraluri xeli­ suflebis zogi funqcia gadaecema mmarTvelobis adgilobriv organoebs. medi­ cinis dargi. decentralizAcia [fr. romlis damaxasiaTebelia gaZlierebuli wyurvili da uSaqro Sardis Warbad gamoyofa. decimus me­ aTe] _ (ist. nedleuli. raime saqonlis nakleboba bazarze (rodesac moTxov­ nileba sWarbobs miwodebis). yoveli meaTe dia adamianis dasja damnaSavis mounaxaobis SemTxvevaSi.  saTadarigo nawilebis d.. dadgena avadmyofis yo­ velmxrivi gamokvlevis Se­ degad. deflower < laT. deflorAcia [ingl. u. diagnōsis gamocnoba.  mmarTvelobis d. deformieren] _ risame formis Secvla. dakargva. ¥ deficituri. diagnOstika [< berZ. diAbet­i [laT. centralizaciis gauqmeba an Sesusteba.-131 biujetis d. yoveli meaTe damnaSavis sikvdiliT das­ ja wilisyriT. diAbeti _ avadmyofoba.-is dasma. mcdari d.  d. qalwulobis. umankoebis ubiwobis.  swori d.  sxeulis d. .. deformatio] _ da deformQreba [germ. dezentralizieren] _ 1.). d. xerxemlis d. dēflōrātio] _ 1. diAgnoz­i [< berZ. gansazRvra] _ avadmyofobis gamocnoba.  difTongi. di] _ TavsarTi mniS­ vnelobiT `ormagi~. yvavi­ lebis mowyveta. d. TviT­ mmarTvelobis sistema. gafuWeba. diabētēa] _ im sneulebaTa saerTo sa­ xelwodeba. di. damaxinjeba. 2. 2.. deformAcia [laT. diagnōstikos gamomcnobi] _ 1. romelic swav­ lobs daavadebis niSnebs da diagnozis dasmis meTo­ debs. 2. saqoneli. Saqris avadmyofoba. decimAcia [laT.

diAleqt­i [berZ.  diakritiuli Scd. ¥ diagonaluri. ¥ dialeqturi. leqsikoni. diagōnios kuTxidan ku­ Txisken mavali] _ swori xazis monakveTi. sinon. dialeqtika). diagonalis < berZ. metyveleba. moZraobisa da ganviTarebis zogadi kanonebis Sesaxeb. romelic aerTebs mravalkuTxedis or aramomijnave kuTxis wveroebs.  daavadebis adreuli d. dialeqtos] _ (enaTm. fr. romelze­ dac laparakoben ama Tu im kuTxeSi (qarT. diakritikos ganmasxvavebeli] _ diakritikuli niSani _ (enaTm. ¥ diademisa. kamaTis mimarTviT] _ mecniereba _ filosofiuri moZRvreba bunebis.).: rus ё. diagramma naxazi] _ 1. dialektikē sa­ ubris.  dialeqtikuri sxvaa (ix. naxazi. diagOnal­i [laT.  guruli d. ç.dia -132miuTiTebs.  diademasi Scd.  produqciis zrdis d. damatebiTi niSani asos Tavze an mis qveS.).  d. dialEqtika [berZ. adamian­ Ta sazogadoebisa da az­ rovnebis cvalebadobis. rom unda warmo­ iTqvas sxva bgera da ara is. romelic am asoTi uniSnod gadmoicema. 2. fSauri d. mimarTuleba.. diAgrama [< berZ. didēma] _ 1.-ebi daviT kldiaSvilis moTxrobebSi. romelic TvalsaCinod gamoxatavs raime sidideebis Sefarde­ bas. Wadrakis dafaze figure­ bis ganlagebis grafikuli gamosaxuleba. . qalis Zvirfasi samkauli _ Ria (saSuble) gvirgvini. bunebisa da sazogadoebis marad moZrav da cvalebad movlenaTa Semecnebis mec­ 2. d. diAdema [berZ. diakritQkul­i [berZ. saerTo­saxalxo enis ganStoeba.  d. Cex. diagnozis dasma. kilokavi). 2.  d. dialEqtizm­i _ dialeqtis damaxasiaTebeli (kuTxuri) sityva an gamoTqma salite­ raturo enaSi. kilo. š. Zvir­ fasi TvlebiT gawyobili Tavsaxvevi an gvirgvini _ uzenaesi qurumebis (mefe­ ebis) xelisuflebis niSa­ ni. mag.

(mus. diaspora gabneva] _ xalxis (eTnikuri erTobis) mniSvnelovani na­ . ¥ dialeqtologiuri.-is moRvawe. diametris (ganakveTis) xazis gayo­ lebiT risame Suaze gam­ yofi. atlasi. d. meTodi. gadat. (wign. dia 2.-is xma. romelic da­ werilia saubris formiT. monologi). literaturuli nawarmoebi an misi nawili.). proeqcia)mowyo­ bilobis saSualebiT. dia gam­ Woli da laT.  d. sruli. cirkis arenis d.) zoma. diametros ganakveTi] _ 1. dialeqti).  dialeqtiuri Scd.-is detali. feradi d.  d. saubari or an ramdenime pirs Soris (Sdr. raime mrgvali sxeulis. uki­ duresi (winaaRmdegoba.). 2. dialogos] _ 1. azrovneba. moqmedebisa. diapAzon­i [< berZ. firfita. diametriuli Scd.  Sav-TeTri d. iyeneben sademonstraciod sapro­ eqcio (ix.  farTo d. sibrtye. rome­ lic misawvdomia ama Tu im sakravis an momRerlis xmi­ saTvis. Diana] _ romaul miTologiaSi: nadirobis mfarveli qalRmerTi. swori xazis monakveTi. romelic dialeqtebs Seiswavlis. diapozQtiv­i [berZ. diapasōn `yvela simisa~] _ 1.  d. 15 m-ia. d.  dialeqturi sxvaa (ix.. ¥ dialeqtikuri.-133nieruli Teoria da meTodi. saTavsis. pozitivus da­ debiTi] _ fotografiuli suraTi minaze an sxva gam­ Wvirvale masalaze.romelic aerTebs wrexazis or wertils da gadis mis centrze. sivrcis ganak­ veTi. (wign. dQana [laT. diAlog­i [berZ.  d.) sxvadasxva simaRlis yvela bgeris erToblioba. 2. eqspedicia. dialeqtolOgia _ enaT­ mecnierebis dargi. 2. ¥ diapozitiuri. diAspora [< berZ. diametruli _ 1.  diametraluri. gadat.  didi d. da­ pirispirebuloba da sxv.  diapozitivuri Scd.). mocu­ loba (codnis. interesebisa da sxv. (sinamdvilis Semecnebisa da gardaqmnis mecnieruli Teoria da meTodi). diAmetr­i [< berZ.  5 sm d.

dQeta [berZ. divErsia [< laT. dielectric] _ (fiz. igivea. romelic erTmaneTisgan yofs gulmkerdisa da muc­ lis Rruebs (qarT. wilis yofna Tavisi qveynis farglebs gareT. moSla mowinaaRmdegis zurgSi. diaita cxovrebis wesi] _ kvebis garkveuli reJimi. gaWimva] _ (anat. didak- .dia -134tikos samoZRvro] _ 1. d. meTodebisa da organiza­ ciuli formebis Sesaxeb. antena.) kunT­ myesovani (kunTovani) Zgide. sinon. SeRwevadoba. romelic mosdevs mis SekumSvas (sistolas).  mkacri d.  d. optikur xelsawyoebSi: obieqtivis nawili _ nax­ vretiani gaumWviri firfita. dielEqtrik­i [ingl.  dieleqtruli. samxedro da saxelmwi­ foebrivi mniSvnelobis obieqtebis dangreva. Wkuis damrigebloba. amerikaSi. damoZRvra literaturul nawarmoebSi. (ix. dia gavliT.. diAstola [< berZ. divErsant­i _ diversiis Cam­ deni piri.  d. diaphragma tixari] _ 1. diastolē gaganiereba. 2. (anat. gamWoli da chronos dro] _ (lingv. ¥ dieturi.  qarTuli d.  d. d. saWmeli.  fotoaparatis d.).romelic ar atarebs eleqtro dens.) gulis moqmedebis erT­erTi faza _ moSveba­ moduneba.  didaqtiuri Scd.). agreTve izolatori). ganrideba] _ 1. didAqtizm­i [< berZ. dieleqtriuli Scd. enobriv movlenaTa ganviTarebis istoriuli Tanmimdevroba. princi pebi. diaqrOnia [berZ. didAqtika [< berZ. romelic zRudavs optikur sistemaSi gavlil sxivTa konas. gamaZlierebeli. damoZRvris midrekileba. diAfragma [< berZ. TxzulebaSi. ¥ dieleqtrikuli.-is dacva. d. sasadilo  dietiuri Scd. SuasaZgidi). rac didaqtivizmi ¥ didaqtikuri. skolaSi swavlebis Teo­ ria. didaktikos samoZRvro] _ damrigebloba. nivTiereba. diversio gadaxra. peda­ gogikis nawili _ moZRv­ reba swavlebis Sinaarsis. d. 2.

design proeqtis Sedgena] _ mxatvruli pro­ eqtireba produqciisa (sag­ nebisa). ¥ diversiuli. 2. jgufi. divertissement gamxiaruleba] _ Te­ atraluri warmodgena. satanko d.-135aseTi aqtebis Cadena ro­ melime qveyanaSi ucxo sa­ xelmwifos agentebis mier. teqnikuri esTetikis spe­ cialisti.  d. aqti. (s. divQdend­i [laT. divizQon­i [fr.  d. s. yoveld­ Riurad saxmar nivTebs da a.. division] _ samxedro qveganayofi sara­ keto. disaggo] – (finans. samuSaoebi. dizAin­i [ingl. d.  d. dividendum gasayofi] _ mogebis na­ wili.) qaRaldis fulis niSnebisa da sxva fasiani qaRaldebis kursis daweva (sapirisp. germaneli mecnierisa da inJinris Alfred Diesel­idan] _ Sigawvis Zrava.  msrolelTa d. Diesel < sakuT. ro­ melic Sedgeba ramdenime polkisa an brigadisagan. ¥ dizainuri da sadizaino. romelic apro­ eqtebs Tanamedrove. divQzia [fr. divizion] _ msxvi­ li sajariso SenaerTi. ¥ dizaineruli da sadizainero. dizAJio [ital. ro­ melic Sedgeba sxvadasxva nomrisagan da imarTeba ZiriTadi warmodgenis Sem­ deg. sax. d. saartilerio da jav­ Sansatanko nawilebSi (Zve­ diz lad _ kavaleriaSic). d.) firma. romelic mZime Txevadi (dizelis . romelsac mrewve­ loba uSvebs. divertQsment­i [fr. dizaQner­i [ingl.) mxatvroba. romlis mizania mowinaaRmdegis yuradRebis gadatana dartymis mTavari mimarTulebidan da sxva mxares. interierebs. mxatvruli konstruireba. es­ Tetikuri siamovnebis momgvreli sayofacxovrebo Tu sawarmoo ansamblebs. moqmedeba. (s. dQzel­i [germ.) laboratoria. romelsac iReben aqcionerebi maT mier da­ bandebuli kapitalis pro­ porciulad. designer] _ mxatvar­konstruqtori. aJio).S. avejs. (s. mcire maStabis samxedro operacia.

Zlieri] _ 1. iseTi viTareba. gadaWarbebuli Seqeba. Zvel saberZneTSi: himni. dQler­i [ingl. warmodgena] _ 1. xotba. rome­ lic misdevs mecnierebis an xelovnebis romelime dargs ise. diTQramb­i [berZ. dinAmizm­i [berZ. di (s) orjer da logos sityva] _ 1. sagundo simRera Rvinisa da mxiarulebis RmerTis dionises pativsa­ cemad: mogvianebiT: saxotbo lirikuli leqsi. rom ara aqvs sa­ fuZvliani momzadeba. erTi CanafiqriT gaerTi­ anebuli ori romani an ori dramatuli nawarmoebi. Zvel berZnul TeatrSi: ormoqmedebiani drama. ro­ melic fasian qaRaldebs yidis. safondo biuros wevri. orazrovneba.  d. romelic swavlobs sxeulTa moZraobis kano­ nebs maTze moqmed ZalebTan dakavSirebiT. d.  dezinteria. dynamis Za­ la] _ igivea. 2. dizinteria Scd. dilēma < di ori da lemma gzavneli. avtomobili. delectare] _ piri. dealer < deal vaWroba. ¥ dizeliani. 3. rac dinamika (mniSv. meqanikis dargi. dizentEria [berZ. 2. 2. firma an piri. . dynamikos moq­ medi. erTmaneTis gamom­ ricxav debulebas.  dilemasi Scd. ¥ diletanturi. moyvaruli. (log. 2. dinAmika [< berZ.  d. sazeimo. dideba. 2). rodesac ori arasasurveli SesaZ­ leblobidan aucilebelia erT­erTis arCeva. diletante < laT. romel­ Tagan erT­erTis arCeva aucilebelia. ze­ rele mcodne. dilEtant­i [fr. ¥ dilemisa. dysenteria] _ nawlavebis mwvave infeq­ ciuri (gadamdebi) daavade­ ba. dilOgia [berZ. dQlema [berZ. orgvari mniSvneloba. UmReris (ugalobs) _ zedmetad aqebs. msjeloba. romelic Sei­ cavs or.).  difirambi Scd. romelic saqonlis yidva­gayidviT aris dasaqmebuli.diz -136- sawvavi) sawvaviT muSaobs. msjeloba an daskvna. dithyrambos] _ 1. (wign.). biznesis keTeba] _ 1.

(wign.  bagrationebis d.] _ veluri ZaRli.  d. dynamis Zala da metrēo vzomav] _ meqanikuri Zalis sazomi xelsawyo (qarT. sinon. gamWvirvale qsovilze an mkrTal minaze orive mxri­ dan daxatuli suraTi. dinamo.  dinamiuri Scd. dQngo [ingl. dynasteia] _ erTi da imave gvaris mo­ narqebi (mefeebi).-1372. zevsisa da semeles Svili (romaul miTologiaSi mas Seesabameba baxusi). movlenebis d. diofizQteb­i [berZ. ¥ dinastiuri da sadinastio.. burbonebis d. dinAmit­i [< berZ. romlis wina plan­ ze moTavsebulia mocu­ lobis mqone sagnebi. sanaxaoba] _ 1. cvale­ badoba. 2. d. statika). diOrama [berZ. dia gamWoli da horoma xedi.). dinAstia [berZ. [berZ.. 3. safrangeTSi.  dinamometria. energiasTan. ¥ dioramisa. ¥ dinamikuri. romlis mTavari ZiriTadi Semadgeneli na­ wilia nitroglicerini. ganviTareba (sapi­ risp. romlebic TanmimdevrobiT cvlian erT­ maneTs taxtze naTesaobis dio da memkvidreobis uflebis safuZvelze. iyeneben samxedro da sam­ To­sainJinro saqmeebSi.  d. ro­ melic sagangebo ganaTebis Sedegad gveCveneba moculo­ bis mqoned.). ga­ moigona Svedma inJinerma da mecnierma alfred nobelma (1833­1895 ww. (s. deinos sa­ Sineli da saura xvliki] _ gadaSenebuli uzarmazari qvewarmavali. dingo < avst­ ral. Dionysos] _ ber­ Znul miTologiaSi: Rvinisa da drostarebis RmerTi. dinOzavr­i [berZ.  dioramasi Scd.. dyo ori . siuJeti. risame moZraoba. Zalis sazomi).) interesebi. dinamOmetr­i [berZ. gadat. moZraobis siWarbe. dynamis Zala] _ Zlieri feTqebadi nivTiereba. diOnise [berZ. piesa. saqarTveloSi. dynamis Zala] _ rTuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas ZalasTan. gav­ rcelebulia avstraliaSi. naxati.

di plomatia). proeqti. naSromi.  s.  di plomatiuri. (s. dQplom­i [fr. mecnierebaTa doqtoris d. ityvian moxerxebuli saq­ cielis. diploma furceli. ¥ di plomaturi da sadi plomato. 2. 2. romelic sadi plomo naS­ roms amzadebs.) urTierTobis damyareba. kOrpusi _ ama Tu im qveyanaSi akreditebu­ li ucxoeli di plomati­ uri warmomadgenlebi er­ Toblivad. adamiani. moqmedebs sxvebTan urTierTobaSi. s. di plomatiuri). gamofenili eqsponatebis maRali xaris­ xisaTvis. diplōma `orad dakecili (ga­ kecili) furceli~] _ 1.1) aris dajildoe­ buli. da phisis buneba] _ (ist.). 2. saerTaSoriso po­ litikis gansaxorcieleb­ lad. sigeli. Tanamdebobis piri. di plOmat­i [fr.romlebic aRiareben ieso qristes or bunebas _ adamianursa da RvTiurs (sapirisp. studenti. do­ kumenti (orad gakecili)] _ 1.  xarisxis d. mTavrobis oficialu­ ri saqmianoba saxelmwifos sagareo. romelic di plomiT (mniSv.. raime wodebule­ bis an samecniero xarisxis mikuTvnebis Sesaxeb. di plOmant­i _ 1. ¥ di plomatiuri da sadi plomatio. qristianuli religiis warmomadgenlebi. mowmoba saswavleblis dam­ Tavrebis. monofizitebi). 2. d. romelic moxerxebulad iqceva.  d. (saub. diplomAtia [fr. (s.) niWi.di p -138berZ. moqmedebis Sesaxeb sxvebTan urTierTobaSi. festivalze warmatebiT ga­ mosvlisaTvis. ro­ melic di plomatiur saq­ mianobas eweva da muSaobs ucxo saxelmwifoebTan ur­ TierTobis sferoSi. ¥ sadi plomo.  universitetis d. diplôme < berZ.). sadi plomatio sxvaa (ix.  d. diplomatie] _ 1. mowmoba. di p. piri. diplomete < .) fosta. romelic eZlevaT raime konkursze.. di pkurQer­i _ di plomati­ uri kurieri (ix.. gadat. (s.

romelic xelmZRvanelobs orkestrs. dirigeable] _ di plomatiuri proto­ koli _ (ix. dissertatio kvleva.. dirEqtor­i [laT. directio pirdapiri mi­ marTuleba] _ zemdgom (umaRlesi) organos saxel­ mZRvanelo miTiTeba. dissertans (dissertantis) mkvlevari] _ pi­ ri.  avtosatransporto sawarmos d.  sadoqtoro d.. dirEqtiva [fr. disharmonia. dis < berZ.  di plomaturi sxvaa (ix. gamoyofa. dirEqcia [laT. dirQJabl­i [fr. disbalance] _ (wign. directio mimar­ Tuleba] _ sawarmos. sinon. (xmovnebis win diz. disertAcia [germ. d. romlis korpusi airiT aris savse: marTuli aerostati. dys] _ Tav­ sarTi mniSvnelobiT `ga­ yofa.  disbalansi. warmarTva] _ sawarmos. protokoli). da­ wesebulebis an saswavleb­ lis xelmZRvaneli organo direqtoris meTaurobiT..) [laT. diriger marTva] _ musikosi. di plomati). (konservatoriaSi). saopero an sabaleto speqtaklis. director < dirigere gasworeba. dayofa. skolis d. sigelTmcodneoba).. dirQJor­i [rus. uaryofa~. di plomAtika _ istoriis damxmare disci plina. dis.romel­ sac ama Tu im ucxo qveya­ naSi miaqvs di plomatiuri fosta.. wonaswo­ robis darRveva. msje­ loba] _ mecnieruli naSromi.. disErtant­i [< laT. pulti.. Dissertation < laT.romlis Sesruleba aucilebelia. disbAlans­i fr. haerze ufro msubuqi.) balansis. . ¥ sadiriJoro fakulteti. romelsac sajarod icavs avtori samecniero sabWos sxdomaze kandidatis an doqtoris samecniero xa­ risxis mosapoveblad. dawesebulebis an saswavleblis xelmZRva­ neli.-is dacva. romelic disertacias icavs. saavi­ acio Zravis mqone sahaero xomaldi. s. Дuрuжёp < fr. directive < laT. ro­ melic Seiswavlis istori­ ul sabuTebs (qarT.-139- dis di plomatiuri kurieri _ Tanamdebobis piri. gunds.  s. Teatris d.

diskos] _ mzis. laT. discantus] _ 1. kvali­ fikaciis CamorTmeva: kva­ lifikaciis dakargva. dijei. bavSvis (biWis) maRali sa­ simRero xma. diskOTeka [ingl. dQskant­i [laT. diskette.). aseTi xmis mqone momRerali biWi. sxvagvarad mo­ azrovne. simrgva­ le: (qarT. 2. diskos] _ (saub. discotheque. dissimilis ara msgavsi] _ 1.). sityvaSi ori erTgvari bgeridan erT­ erTis cvla: ganmsgavseba (Sdr. asimilacia). moZraoba. (lingv. dys­. axalgazrduli klubi. dQsko [berZ. sity­ vas aZlevs uaryofiT an sawinaaRmdego azrs) da ingl. 2.  diskoTekasi. diskoteka Scd. s.romelic ar iziarebs qveyanaSi gabatonebul ide­ ologias da ibrZvis mis winaaRmdeg. diskOmfort­i [berZ. piri. discothéque < berZ. sportsmenisaTvis Sejib­ rebaSi monawileobis Ca­ morTmeva. ¥ diskoTekisa. ¥ disidenturi. d. Tvisebrioba da facio vakeTeb] da diskva­ lificQreba _ 1.  d. naSromi.  s. comfort komforti] _ (wign. dissidens (sissidentis) vinc Tanaxma ar aris] _ 1. 2. 2. sadac ukraven firfitebs da cekvaven. disk JOkei _ ix. ka­ fe da misT. (biol. bakmi). dQsk­i [fr. disQdent­i [< laT. agreTve disko).. .dis -140disquette] _ magnituri (la­ zeruli) diski informa­ ciiT kompiuterze dasamu­ Saveblad. piri. fr.mTva­ ris moxazuloba. diskvalifikAcia _ [ix. qualificatio kvali­ fikacia. diskos mrgvali firfita da thēkē sacavi] _ 1.) rTu­ li organuli nivTierebis daSla organizmis cxovel­ moqmedebis procesSi. literatura. Tema. romelic ar aRiarebs qveyanaSi arse­ bul sarwmunoebas: rjul­ gandgomili. cudi pirobebi ¥ sadisertacio. disque < berZ. disimilAcia [laT.). dis­ (TavsarTi. dis. gramofonis firfitebis sacavi. laT. gramafonis firfita (ix. 2. dQsket­i [ingl. fr. sinon.

adamianTa jgu­ fis. S. keTilxmovnebis darRveva. ar egueba raime er­ Tians.  tuberkulozis d. paeqroba. mo­ cileba. sakiTxi. (samx.  oponentis d. ndobis dakargva. ¥ sadiskusio. Sexmatkbilebas. bgeraTa arahar­ moniuli Sexameba (sapirisp. dispansaire < laT. rac ar ewyoba. 2. 2. discrēditer saxelis gatexa] _ da diskreditQreba [germ. diskreditAcia [< fr. (gadat. warTmeva mospoba. gab­ neva. konsonansi).-141cxovrebisa. Seitana erTma uadgilo replikam.) iseTi ram. discreditieren] _ (wign. . dislocation gadaadgileba] da dis­ locQreba _ 1. qim. das­ venebisa. discriminatio gansxvaveba] da dis­ kriminQreba _ calkeuli pirovnebis. ganTavisufleba] _ samkurnalo­pro fi laq ti­ kuri dawesebuleba. xo­ maldebis ganawileba nav­ sadgurSi. visi­ me an risime Rirsebis. discussio gan­ xilva. romlis mizania (mkurnalobis garda) daavadebaTa winaaRmdeg wi­ naswari zomebis miReba. garCeva] _ raime sa­ dao sakiTxis sajaro gan­ xilva.  rasobrivi d. arazusti riTma. dispancer darigeba. (lit. dispanserizAcia _ janm­ rTelobis dacvis RonisZie­ baTa sistema.  saubarSi d. uflebis SezRudva.) ja­ rebis ganlageba qveynis teritoriaze. diskriminAcia [< laT. _ daSla. (geol. sxvadasxva mJReri] _ (mus. saxelmwifos da a.) dedamiwis qerqis dis Sreebis gadaadgileba. saxelis gatexa. s. Seuwyobloba. av­ toritetis. muSaobisa.). dispAnser­i [fr. Tanas­ woruflebianobis. disOnans­i [fr. Seu­ Tanxmebloba. 1. dispErsia [laT. kamaTi. dislokAcia [fr. flotis. prestiJis Seb­ Ralva. dispersio ga­ fantuli. dissonance < laT. diskUsia [< laT.).).). klubi. romelic xor­ cieldeba dispanserebis da poliklinikebis saSuale­ biT.  s. dissaans sxvadasxva xmani. 3. leqsTwyobaSi: arasruli. dayofa. gabneuli] _ (fiz.

dQsput­i [< laT. manZili startsa da sadispetCero _ 1. (s. me­18­19 ss. garidebis d.  bgeris d.-ze. marTva. romelic awes­ distAncia [laT. 1. ekranze. dQsplei [ingl. nigzaze.  navTobis d. (s. gavlisas). (sp.. dispropOrcia [fr. ¥ dispersiuli. manZili. 3. eleqtrotabloze informacias iZleva teqstis.-ebia navTi da 2. distillatus wveTebad Camosuli] _ dis­ ganlageba] _ (saamx.  TviTmfrinavis d.dis -142- portion < dys da proportio] _ proporciis uqonloba. obis msvlelobas erTi  d.-is ufrosi.). analizi. (spec. literaturul an sxva xa­ siaTis Temaze. dispEtCer­i [ingl. rki­ nili sadgomi oTaxi.: werilobiTi benzini.). CerTan dakavSirebuli. 2. vkamaTob] _ sajaro niadagSi. display Cveneba] _  d. dispro- sQnaTlis dispErsia _ . dispositio distQlat­i [< laT. distantia] _ rigebs transportis moZ­ 1. zaciisaTvis saWiro aparati. mowyobiloba (kompiuteris ¥ distanciuri da sadistannawili). moZrav avtomobilebs Soris. dispetCerisaTvis gankuTv­ teritoriuli ubani.). Sualedi risame raobas an sawarmos muSa­ Soris. disputo vmsje­ lob.). mTe­ TeTri sinaTlis sxivis lis calkeuli nawile­ daSla speqtris calkeul bis. erTmaneTTan Seufar­ ferad sxivebad (prizmaSi debloba. naxazis saxiT. tabulis.romelic kineskopis cio. centraluri punqtidan.) bombi.  centraluri s. kamaTi. administraciul­ 2. paeqroba mecnierul. samsaxuri. dispozQcia [laT. ganlageba. gzatkecilze da sxv.  mokle d.  d. dispet­ finiSs Soris. jaris tilaciis Txevadi produq­ an flotis sabrZolvelad ti.  s. dispatcter] _ muSaki. d. brZaneba jarisadmi brZo­ distilAtor­i _ distili­ lis dasawyebad.

.) visime saxelis gamtexi. qsovilebis.) damoukidebeli cvladi si­ didis nebismieri nazardi. maTematikuri d. uTanxmoeba. . Tan­ xmoba] _ 1. samxatvro d.  disharmonuli Scd. 1­isaT­ vis). 1­isaTvis). 2.-is dacva.). romlis dacvac savaldebuloa ama Tu im koleqtivis yvela wevrisaTvis. (s. isciplina moZRvreba] _ 1. d. mtkiced dadgenili wesi. moswavle. dQun­i [germ.-143 u. ¥ disharmoniuli. (mus.  wylis d.-ebi. difamAcia [< laT. ortaepedi. differentia sxvaoba] _ 1.  d. Se­ marcxveneli cnobebis (nam­ dvilisa Tu mogonilis) ga­ moqveyneba presaSi. distrOfia [berZ. (s. tbis. SeuTan­ xmebloba. dys (uar­ yofis aRmniSvneli Tavsar­ Ti) da trophē kveba] _ (medic. traqtorSi da misT: meqanizmi.  mtkice d.) harmoniis. 2. bgeraTa keTilxmovnebis darRveva. ¥ disci plinuri da sadisci plino (mniSv. distichon] _ (lit. discQplina [< laT.-ebi. gamoxda. dQstiq­i [berZ. mecnierebis damoukidebeli codnis dargi.. avtomobilSi. Dűne] _ qarisgan motanili qviSis borcvi (5­20 m simaRlisa) zRvis. ¥ udisci plino (mniSv. musika. dif dys da harmonia Tanabgeradoba. organoebis an mTeli organizmis kvebis darRveva.) sasjeli.  d. elenTis d. distillatio wveTva] da distilQreba _ disharmOnia [berZ. distilAcia [laT. Sromis d. saswavlo sa­ gani. romlis saSualebiTac ori uka­ na (wamyvani) Tvali sxva­ dasxva siCqariT brunavs mosaxvevebsa da uswormas­ woro adgilebSi. diferencQal­i [laT.. filologiuri d.) wesdeba (armiaSi). dQubek­i _ umaRlesi xarisxis makedonuri Tambaqo.) ortaepiani strofi. mdinaris napirze.  RviZlis d. (maTem.  sabunebismetyvelo d. risame ramesTan Sesaba­ misobis darRveva. gamoxdiT gawmenda (siTxisa).-ebi. diffamo saxels vutex] _ (samarT.

TandaTanobiT SeRweva me­ ore nivTierebis atomebis diferencQuli _ araerT­ ¥ diferencialuri (mniSv.  d.  difteria. sasaubro me­ tyvelebaSi ixmareba ag­ diferenciAluri gan­ reTve difteriti. gafarToeba] 3. erT­ cvladebs. dabrkolebaTa Semovla. bgera] _ (enaTm. romlebic Seicavs saZe­ bar funqciebs. si­ saSualebiT.  d.). mravalgvar. non. maT warmo­ dQfTong­i [berZ. diferencQreba _ 1. mtvreva] _ (fiz. gantolebaTa sistema.dif -144- gvari. gavrceleba. raime meTodis dayofa. ferovnebis warmoqmna or­ ganizmis individualuri difUzia [laT. romelic Seiswavlis wovani garsebisa da xa­ geometriul obieqtebs di­ xis anTeba.). tarifi. diphterie < berZ. mEtria _ geometriis na­ xorxis.) organoTa mraval­  sinaTlis d. differentia gansxvaveba] da  diftongi Scd. xunagi). gansxvavebuli (sxva­ dasxva pirobebSi). (biol. mier gzaze Sexvedrili elementebad.romelic Se­ iswavlis warmoebulebisa da diferencialebis Tvise­ bas da xerxs. difteriti Scd. axal enebad. diphthera kani] _ mwva­ ve gadamdebi daavadeba (upiratesad bavSvTa) ro­ diferenciAluri geo­ melsac axlavs cxviris. organizmis ferencialuri aRricxvis saerTo mowamvla (moZv. ganviTarebis procesSi. sinon. erTi nivTierebis yofa dialeqtebad da Sem­ atomebis an molekulebis deg. difTEria [fr. ormagi. diffusio gabneva. marcvlad Serwymuli ori xmovani (qarT. 2. diphthongos < di (s) orjer. tolEbani _ gantolebani. diffractio texa. da­ _ (fiz. 1­isaTvis): diferencialuri aRricxva _ umaRlesi maTe­ matikis nawili.) enis daSla.danawevreba difrAqcia [laT. or­ diferenciAcia [< laT. traqeis lor­ wili. (lingv. xmovani). erTmaneTisgan bgeris Tu sxva talRebis gansxvavebul nawilebad.) sinaTlis. . phthongos ebulebsa da damoukidebel xma.

laparake] – radios an te­ dQqtat­i [germ. romelTac moxveva. romelic dictatus nabrZanebi] – 1. (wign). rac  diktatura Scd. sagareo safrTxis dros. gabatonebuli klasis Se­ uzRudavi saxelmwifo Za­ diqsQlend­i _ saestrado or­ laufleba. reJimi. dictator] – saWiroebis SemTxvevaSi. ZalauflebiT.-145- diq (molekulebis) SualedebSi 2. leviziis muSaki. Zvel romSi: diqtatoris [aSS­is samxreTis Statebis Zalaufleba. dicte] – igivea.. dQqtor­i [< laT. politika – ufro susti diqtOfon­i [laT. Ca­ 1. romelsac niSnavda sena­ ¥ difuziuri.  samxedro d. siTxe. romel­ ¥ sadiqtoro. teqsti. xel­ teqsts.  d. 2. aramkafio. dictor mo­  dikti Scd. saxelmwifos erTpirov­ naweris kvlav warmoeba nuli mmarTveli. axvevs meores.) Zvel romSi: ga­ maTi Tburi moZraobis Se­ nusazRvreli ZalauflebiT degad. dictat < laT. diqtAtura [laT. meqanikuri Cawera da Semdeg. xie .land­is mixedviT].  diktori Scd. dictatura] –  d. romelic (aRdgena). ti saxelmwifos saSinao an 1. misi mmarT­ saerTo saxelwodebis _ Divelobis dro. aRWurvilia SeuzRudavi  diktofoni Scd. 1. kestri erTgvari. warmoiSva 2. bgerebi. Sekruleba da sxv. dicto vu­ qveynebisaTvis Tavisi pi­ karnaxeb da berZ.. fanera (mniSv. 2. bundovani. usa­ mikrofonTan kiTxulobs marTlo SeTanxmeba. . airebis d. gadat.  diktatori Scd.  d. ri. xdeba zepiri metyvelebis  diktati Scd. ¥ diqtatoruli. 2). diqtAtor­i [laT. Sereuli. (ist. dQqt­i [germ. difuziis gziT miRebuli. sac erTi saxelmwifo Tavs  s. phone bge­ robebis moTxovnebis Tavze ra] – aparati. aRWurvili Tanamdebobis pi­  siTxeebis d.

erT jerze an erT dRe­RameSi misaRebi wamlis raodenoba  mcire d. ganusje­ lad mtkicebis gareSe.romelic dogmebs emyareba. dogAresa [it. dogmAtizm­i – (wign.) arakri­ tikuli azrovneba. dOg­i [ingl. do] – musikaluri gamis pirveli bgera. diskoTekaze piri. dogmebiT moazrovne.. dogma] – (wign. 2.zogjer barmenis rols asrulebs. dOza [berZ. sax. dogmatQkos­i [berZ. dosis] – 1. 2. Txevadi an airisebri niv­ Tierebis asarwyavad. romelsac iReben dausabuTeblad. mtkicebis gareSe. dOberman­pQnCer­i [ingl. romelsac miiCneven uryev WeSmaritebad yvela droisa da istoriuli pi­ robebisaTvis. doza] – mowyobiloba fxvieri. dogma (dogmatos)] – religiur moZR­ vrebaSi: ZiriTadi debu­ leba. dog ZaRli] – didi da Ronieri sasamsaxuro ZaRli erTgvari.) doJis meuRle dOgma [berZ. ultramokle talRebis (FM) diapazonSi musikalur­ gasarTobi stereo­radio gadacemebis wamyvani. doberman pincher < sak. dozQmetr­i [berZ. DJ – disc jockey disk jokei] – 1. dobermani] – erTgvari jiSis ZaRli (germanuli moZaRle dobermanis gva­ ris mixedviT.  dogmasi Scd.) . zusti zoma nivTierebisa. do [it. dOgmat­i [berZ. Semokl. dosis da metron zoma] – xelsawyo ra­ dQqcia [< laT. ¥ dogmisa. dozAtor­i [< berZ. am bgeris aRmniSvneli noti. dogmatikos] – 1. dictio warmoTqma. gamoTqma] – metyvelebaSi sityvebisa da marcvlebis warmoTqmis mkafioobis xa­ risxi. brmad miRebuli de­ buleba. romel­ sac mihyavs saRamo. 2. romelmac ga­ moiyvana es jiSi pinCerisa da germanuli nagazis Sej­ varebiT). dQjei [ingl. gamoTqma. ix. cvlis melodiebs. romelic Sedis narevis Se­ madgenlobaSi. dogmaturi RvTis­ metyvelebis specialisti.  kargi (cudi) d. dogaressa] – (ist.diq -146dausabuTeblad.

risame damadasturebeli mowmoba (qarT.  teqnikuri d. wel­ . domQnat­i [laT. romelic ik­ vlevs radioaqtiuri pre­ paratebis gamosxivbasa da aqtivobas.-ze xelis mowera 2.  d. d.  istoriuli d. masalebi. (mus. dokUment­i [laT. 2. erTxelisufle­ bianoba] – romis imperiis gviandel periodSi (me­3 s. dominans (dominantis) gabatonebuli] – 1.) maJoruli an mino­ ruli gamis mexuTe safe­ xuri. sinon. maga­ liTi. documentum samoZRvro mowmoba.-147diaqtiuri gamosxivebis ra­ odenobis gasazomad. kreb.-ebi. dozimEtria [berZ. sadac gemebs aremonteben (gemis wyalqveSa nawilis wmenda. centralur ner­ vul sistemaSi: droebiTi gabatonebuli refleqsi. sabuTi). doku­ mentebiT dasabuTeba ri­ same.). sizuste. 2.-is momzadeba.. monacemebi. dOk­i [hol.  d. d.­is bolodan ax. domesticus saxlisa. domestikAcia [laT. dokumentebi. Sinauri] – gareuli cxovelebis moSi­ naureba. romelic cvlis an aferxebs sxv. sabuTi). dollar] _ fu­ lis erTeuli aSS­Si. romelic dokSi an verfSi muSaobs. (fiziol). refleqsebs. dokumEnturi fQlmi – filmi. domQnant­i [laT. dOlar­i [ingl. ZiriTadi gabatonebuli idea. qveyanaSi. muSa. werilobiTi cnoba (sinon. dominatus batonoba.-ebis gaficva. avstraliasa da zog sxv. namdvilad dom momxdari ambebi. dok ingl. risme ZiriTadi ni­ Sani. d. dokumentAcia – 1. dosis doza da metreo vzomav] – teqnikuri fizikis dargi. mtkicebis xerxi] – 1. kana­ daSi. docker] – nav­ sadguris muSa­mtvirTavi. 3.  dokumentaluri Scd. SeRebva da sxv. romelSic gadmoce­ mulia faqtebi. dOker­i [ingl. dook] – navsadgurebSi: nageboba. d. ¥ dokumenturi.  d.-ebis Semowmeba.

Tirkmels.  d. garemocul adgilebze.dom -148Soniani wamosasxami. domino < it.. meocnebe adamiani. dono vaCuqeb] – 1. romelic una­ yofod ibrZvis ganuxor­ ciebeli idealebisaTvis. batoni] – 1.­ebi iyo kanada. ase mimarTaven espaneTSi qals da mama­ kacs. dominus qalbatoni. 2. ro­ melic Tavis sisxls iZle­ va avadmyofisTvis gadasas­ xmelad. sasuliero pirisadmi mi­ marTva italiaSi. ¥ donkixoturi. dOmino [fr. dominion samflobelo. 2. dOnor­i [fr.  damkrati Scd. it. 2.  avtomobilis d.. samaskarado kostumi – sa­ xeloebiani da kapiSoniani farTo wamosasxami. romelic me­ Taurad scnobda inglisis mefes (d. – servantesis (1547­1616) romaniT `donkixot la­ manCelis” gmiris donki­ xotis saxelis mixedviT] – gulubryvilo. kompleqti 28 saTamaSo firfitisa. dominieren < laT. romlis drosac SenarCunebuli iyo respublikuri weswyobile­ ba. dOmkrat­i [< germ. xelis d. piri. romlis raime or­ ganos (mag.] – 1. batonoba. don < laT. dOna. Warboba risame. kaTolike berebis kapiu­ .) dominQreba [germ. doña. `ba­ tons”. romelzec das­ mulia – erTidan eqvsamde – wertilebi.xelisufleba] – (ist. erTvis saxels win da niSnavs `qalbatons~. 3. dominari] – 1. TaRr. saqcieli. dammekract] – meqa­ nizmi simZimeTa asawevad mcire simaRleze. holand. dominQon­i [ingl. donkQxot­i [< kreb.) britaneTis imperiis SemadgenlobaSi Semavali saxelmwifo. piri. hidravlikuri d.): imperatoris Se­ uzRudavi xelisuflebis reJimi – gansxvavebuli princi pebisagan. aseTi firfi­ tebiT TamaSi.  taZris d. av­ straliis kavSiri da sxv. aseTi kostumiT morTuli piri. donneur < laT. amaRleba garemocul ad­ gilebze. esp.. don [esp. 2.  reformistuli ideebis d. daumkraft.

miReba] – nivTiereba. sistema.. saqmesTan da­ kavSirebuli dokumentebi. romelic mcire xniT aRagznebs. saerTod. dOqtor­i [laT. ¥ sadoqtoro. dossier] _ raime sakiTxTan. Sedgena. doctor mas­ wavlebeli] – umaRlesi sa­ mecniero xarisxi (romlis miniWebis pirobebi sxvada­ sxvanairia sxvadasxva qve­ yanaSi)  filologiur mecnierebaTa d. aRWurva] – sa­ xelmwifo fuladi dax­ mareba. dotAcia [< laT. teqnikur mecnierebaTa d.  doktori Scd.  s.  doqtrinasi Scd.  samxedro d. doc ¥ dosiesi. donJUan­i [< kreb.) gadaunergaven sxvas.-ze kontroli. Tavdapirvelad iyenebdnen sacxenosno sportSi. docens (docentis) aswavlis] – umaRlesi sko­ lis maswavleblis sa­ mecniero wodebuleba da Tanamdeboba (profesorze naklebi da asistentze ma­ Rali). d. dOsie – [fr.  dosiisa Scd. disertacia. doctrina] – mecnieruli an filosofi­ uri Teoria. romelic eZleva sawarmos. dOqtrina [laT.  d. akrZalulia sa­ erTaSoriso saxelmwifo sportuli oganizaciebis mier.. ¥ doqtrinisa. ramis mom­ cemi an gamRebi piri an or­ ganizacia. mususi (mravali dasavleTevropul litera­ turul nawarmoebis gmiris don Juanis saxelis mixed­ viT).-is miReba. dotatie mo­ marageba. organizaciis zaralis dasafaravad an sxva miz­ nebisaTvis.-149guls. esp.. dOcent­i [< laT. erTad Sekrebili.] – ar­ Siyobas gadagebuli ma­ makaci. dawesebulebas. aseTi dokumentebis Semcvleli saqaRalde.  d. am wodebulebis mqo­ . dOJ­i [it. doge] – Sua sauku­ neebSi: veneciisa da genuis respublikebis meTaurTa tituli. dOping­i [ingl. doping < dope narkotikis micema. simxneves matebs sportsmenis or­ ganizms.

dramAturg­i – mwerali. (wign. dramAtuli wre – (mokled: dramwre) – Teatraluri TviTmoqmedebis wre. 2.  d. gveleSapi). romelic da­ werilia dialogebad da gankuTvnilia scenaze da­ sadgmelad. Teatri. drEzina [germ.-is kursi. ibsenis d. ubedu­ reba. drama moqmede­ ba. gadat.  ojaxuri d. cxovrebaSi momx­ dari mZime SemTxveva. romelic relsebze moZ­ raobs Sigawvis ZraviT an xeliT. lite­ raturuli nawarmoebi se­ riozuli (arakomediuri) Sinaarsis. gadat. dramatUrgia [berZ. Seqspiris d. dramaturgia] – 1. drAma [berZ.  skolis d..-is Taviseburebani. drAJe [fr. drAkon­i [berZ. nawarmoebi (mniS. dramAtizm­i – 1. SemTxveva. sax. ulmo­ beli kanonebi [Zveli ber­ Zeni kanonmdeblis drakonis (Drakon) saxelis mixedviT].dra -150mdgomareobis dasabuTeba (rac damaxasiaTebelia dra­ misaTvis). dragee] – 1. ¥ draJesi. rac zneobriv tanjvas iwvevs. Teoria. wre. ro­ melic dramatul nawarmo­ ebebs wers. 2. moqmedebis. 1­isaT­ vis).  draJisa Scd.  siuJetis d. drakon gve­ li] – zRapruli cecxlis­ mfrqveveli frTosani gveli (qarT. erTgvari wvrili kanfeti mrgvali formisa.  d.  d. 2. . 2­saTvis). warmodgena] – 1. d. ¥ dramatuli (mniS.  drezinisa. dramatul nawar­ moebTa Seqmnis Teoria. draisine < sa­ kuT. ne (am Tanamdebobaze myofi) piri. tabletebi.  dramatiuli Scd. simZime. dramatul nawarmoebTa erToblioba  qarTuli d. sinon. kreb..) mdgomareobis ukiduresi daZabuloba. drakOnuli kanOnebi – ukiduresad mkacri. Saqarmoyrili an Soko­ ladiani samkurnalo abebi. ¥ dramaturgiuli.] – rkinigzis uri­ ka.  d. 2.

дрейф < holand. curva.-151 drezinasi. modrEife – dreifiT moZ­ ravi (mniS. (medic. ¥ modreifisa. britaneTisa da ir­ landiis keltebis qurumi. yinulebi. moZravi gemis. drEif­i [rus. drizina Scd.) naxvretebiani re­ zinis an minis mili. drEl­i [germ. doyen] – di p­ lomatiuri korpusis (ix. duAlizm­i [< laT.) Wrilobidan Cirqis. drainage < ingl. Drell] – burRis sabrunebeli meqanizmi (pa­ tara naxvretebis gasake­ Teblad). dribling] – fexburTSi: burTis os­ taturi tareba. siTxis da sxv.] – 1. 1). druide < kelt. milebis sis­ tema. kuTxe gemis svlis mimarTulebisa da mis RerZs Soris. drQbling­i [ingl. daWaobebuli niadagis amoSroba (amowreta) Txri­ lebis. (qarT.  xels d.). dua 2.. dualis or­ gvari.  modreifesi Scd. dromadaire < berZ. drieren] – 1. m. drQad­i [berZ. prevmatikuri d. arxebis. 2. (medic. di plomatiuri) meTauris mamasaxlisi. drUid­i [fr. eleqtruli d. ro­ melic SehyavT sxeulis RruSi an Rrma WrilobaSi Cirqis. sinon. dryas (driadas)] – berZnul miTologiaSi: tyis nimfa.] – galiis. sinon. drimAder­i [fr. (zRv). siTxis dawreta specialuri milis an marlis grZeli naWris saSualebiT. naraqlema). yinulis horizontaluri moZraoba qaris an dinebis gavleniT. gaorebuli] – filo­ sofiuri religiuri moZ­ Rvreba.  m.. sadguri `CrdiloeTi polusi”. da­ sawretad. (zRv. druQdizm­i – Zveli keltebis religia. romelic samyaros . 3. arxebis an miwis­ qveSa milebis sistemis saSualebani. aseTi Txri­ lebis. yQnulis drEifi – zRvaSi: 1. dormas (kamelos) swra­ fad mrbolavi aqlemi] – erTkuziani aqlemi (qarT. duaQen­i [fr. saxvretela). feria. drEnaJ­i [fr. TviTmfrina­ vis acdena kursidan qaris an wylis (haeriT) dinebis gavleniT. 2.

¥ dualisturi. risame piris ga­ daReba. TeatrSi: romelime rolis ZiriTadi Semsruleblis Secvla sxva msaxiobiT.  s.  dubliaJi. 2. filosofia. 4.dub -152(mus. ¥ sadublaJo. dublikatus gaormagebuli] – raime we­ rilobiTi dokumentis me­ ore cali.  d. bib­ lioTekaSi. fexburTSi: saTadarigo moTamaSe. duel < laT.-Si mokvla. double] – kinema­ tografiaSi: filmis epi­ zodis xelaxla gadaReba. ori nawilisgan Sewebe­ buli Zvirfasi Tvali.-Ta matCi. romelsac iuri­ diulad dednis Zala aqvs. doubleur] – 1. doublage gaor­ mageba] – igivea.  pirveli d. 3.. dUblet­i [fr. mo­ nizmi). dublQor­i [fr. koleqciaSi da a.) ormagi registri organSi. raime nivTis meore cali (muzeumSi. meaTe d.  zednadebis d. msoflmxedveloba. dublQkat­i [laT. 2). dUel­i [fr. doublet < double ormagi] – 1. ori erTdrouli dacla orluliani sanadiro To­ fisa.  d. rac dub­ lireba (mniS. xolo qvemoTa yalbi.). saWiroa romelimedan sau­ keTesos SesarCevad filmis montaJis dros. TeatrSi: msaxiobi. erTnairi samuSaos Sesruleba visime paralelurad.-Si gamowveva. erTis da igives meored keTeba. ro­ melSic zeviTa nawili namdvilia. duellum omi] – orTabrZola raime iaraRiT. garkveuli wesebis dacviT. doubler ga­ ormageba] – 1. 3. 4. 2. sadubliaJo Scd. risme or egzemlplarad gakeTeba.  d. S. dUblaJ­i [fr. safuZvlad aRiarebs or erTmaneTTan sawinaaRmdego sawyiss – materialursa da idealurs. dublQreba [< fr. (sapirisp.-Si brZola. dekartis d. d. saamqro. . dUbl­i [fr. kinofilmis sxva enaze gaxmovaneba. 2. d. romelic speqtaklSi cvlis ama Tu im rolis ZiriTad Semsru­ lebels.

latio amonTxeva. duim] – sigrZis sazomi. musi­ kaluri nawarmoebi ori xmisa an ori sakravisaT­ vis. dUet­i [it.] – duelis monawile. romelic metad mZime Wri­ lobebs iwvevs. dUma [rus. duxobOrebi [rus. dulcQnea [esp. dUim­i [holand. rusuli seqtanturi mimdinareoba. laT. mamris Teslis dUm­dUm­i _ mskdomare tyvia. CvenSi ixmareboda metruli sistemis SemoRebamde. ele­ mentTan. duumvQrat­i [laT. parlamenti. faSizmi). duce beladi] – ase uwodebdnen italiaSi fa­ Sistebis liders – muso­ linis (ix. ejacuministraciuli funqciiT.  abesalomisa da murmanis d. 2.. dUCe [it. дума] – ruseTSi: e warmomadgenlobiTi kre­ ba. dura maga­ ri. z. gadmonTxeva. romelic Searqva ser­ vantesis romanis mTavarma gmirma don kixotma Tavis satrfos glexis gogo – aldonsas. duellant < laT. mag­ niumTan da zog. ori Semsruleblisgan (mom­ Rerlisa da damkvrelisgan) Semdgari ansambli. faliaSvilis `abesalom da eTeridan~: violinos da violonCelis d.-153- eak duelQant­i [germ. duumviratus < duo ori da vir kaci] – Zvel romSi: ori piris mmar­ Tveloba (duumvirebis). – (fiziol. ¥ dulcineasi. дюжина < fr. . dUJin­i [rus. ufro sworia dulsinea] – xumrobiT an ironiiT iTqmis visime sat­ rfoze (qalze). douzaine] – Tormeti erTgvari sagani. udris 2. seqta ar cnobs qristianul (marT­ lmadideblur) dogmebs.). dulcinea saxe­ li. duetto] _ 1. myari da alumini] – aluminis msubuqi da myari Senadnobi spilenZTan. духоборы sulisaTvis mebrZolni] – Zv. we­ sebis udides nawils.54 sm­s. sakanonmdeblo an ad­ eakulAcia [gviand.  dulcineisa Scd. duralUmin­i [laT. gadmonTxeva] ruseTs f.  duraliumini Scd. sxv.

exsistentia arseboba] – mimar­ Tuleba Tanamedrove fi­ losofiaSi. egzistenciAlizm­i [laT. eklesiis moSorebiT cal­ ke agebuli an eklesias mi­ Senebuli mcire nageboba. bugrebi. buStukebi. ekzempliari Scd. saZvale. wignebis. qimiur mrew­ velobaSi da sxv. ebonos Savi xe] – magari ma­ sala. saaviacio. Egzema [berZ.  wignis ori e. profe­ sionali monadire. 2. war­ moSoba. farTod iyeneben eleqtro teqni­ kaSi. rwme­ na da urwmunoeba. exemplar nimuSi] – 1. exalchos] – marTlmadidebelTa cal­ ke saeklesio olqis an damoukidebeli eklesiis . samRvdelo.. cxovelTa da mcenareTa calkeuli warmomadgeneli. `gareSe~. exô gareSe] – rTuli sityvebis dasa­ wyisSi aRniSnavs ~ gareTa~. 2. romelic qiriT muSaobs samonadireo meurneobaSi. bugarebi] – kanis anTebiTi daavadeba. ebOnit­i [ingl. eklesias mimdgari sagva­ reulo sasaflao.  egzempliari. euktçrion] – 1. egzo. Eger­i [germ. 2. erTgvarovani sagnebis (mag. egzogAmia [berZ. Jäger] – 1.  maimunebis iSviaTi e. sico­ cxlis azris dakargva da SeZena da misT. exô gareSe da gamos qorwineba] – Cveuleba. egzEmplar­i [laT. Jur­ nalebis) calke aRebuli cali. misi ZiriTadi Temaa pirovnebis bediRbali Tanamedrove samyaroSi. Egvter­i [berZ.. egzaltAcia [laT. [berZ. romlisTvisac damaxasiaTebelia. (ist.ebo -154mRvdelmTavari. romelsac iReben rezinuli SenaerTebis vulkanizaciiT. Cirqgrovebi: icis qavili.) zogi qveynis (ker­ Zod ruseTis) armiebSi: gan­ sakuTrebuli msroleli nawilebis jariskaci. exaltatio] – ukiduresad aRgznebuli an aRfrTovanebuli mdgo­ mareoba. egzArqos­i [berZ. ebonite < berZ. emsaxureba moyvarul monadireebs da Tvalyurs adevnebs nadi­ robis kanonebis dacvas.  egzogenuri – gvari. ekzema gamonayari.

¥ egoisturi. visime. mistikur moZRvrebaTa. Edelweiss] _ mTis balaxovani mcenare. qveynebi. aigis (aigidos zevsis faris saxelwodeba]: vi­ sime. gareSe] – rac saidumlos ar war­ moadgens da gankuTvnilia yvelasaTvis (iTqmis re­ ligiuri wesebis. miwis kurTxeuli (madli­ ani) kuTxe. ¥ egzotikuri. ucxouri] – (wign. ego me] _ Tavisi piradi inte­ resebis sazogadoebriv da sxva adamianTa intereseb­ edi ze win dayeneba (sapirisp. adamianis (adamisa da evas sacxovrebeli). edictum] _ sxva­ . bibliuri legendis mixedviT _ miwiuri samoTxe. mcenareebi.  e. ekzot[iku]ri. eCokaci (sapirisp. Egida [berZ. magiur for­ mulaTa Sesaxeb). e.  e. égoisme laT. egOist­i [fr. ebr. 2. rom igi qveynierebis centria. egOizm­i[fr. egocEntrizm­i [laT. warmodgena. egzoterQkuli [berZ. Tvalwarmtaci Taviseburebani. uCveulo. TavkerZa. Edem­i [Zv. egidis qveS _ (wign. ad­ gilsamyofeli. egzOtika [berZ. alpuri edel­ vaisi _ ikeTebs qaTqaTa TeTr yvavils (amJamad Zal­ ze iSviaTia). e. edelvAis­i [germ. risime mfar­ velobis qveS. ego me da centrum centri] _ egoizmisa da individualizmis gamov­ lenis ukiduresi forma. altruizmi). Ediqt­i [laT.] _ 1. exōtikos ucxo qveynis. rac da­ maxasiaTebelia Soreuli. romelsac egoizmi axasiaTebs (qarT. egzotiuri Scd. buneba. naklebad cnobili qveyne­ bisaTvis.) visime. exôterikos garegani. altruisti). saqcieli. risame. moTavise. Secodebam­ de.  aRmosavluri e.). risame xelmZRvanelobiT. égoiste laT. sinon. sakuTari pirovnebiT ga­ taceba. ego] _ adamiani.-155romlis mixedviTac akrZa­ lulia qorwineba erTi da imave gvaris an Temis war­ momadgenlebs Soris. ikeTebs moyviTalo­TeTr yvavils: gavrcelebulia evraziaSi (wina aziis ga­ moklebiT).  ekzotika.

eva -156- dasxva saxelmwifoSi: umaR­ lesi xelisuflebis (mefis..  `milanis ediqti~ _kon­ stantine didis ediqti. 2. eudiamonia bedniereba.. eugehçs ke­ TilSobiluri warmoSobisa. evakuieren] _ adamianebis gamoyeneba. sadac raime safrTxea mo­ salodneli (saomari moq­ medebis an stiqiuri ubedu­ rebis dros). evolutio gaSla. 313 w. imperatoris. TandaTanobiT raodenobrivi cvlileba. 2. eTerovani zeTebis Semcveli. evacuatio dacva. romlis nawils aZleven morwmunes eklesiaSi. saxarebis avtori. kargi gvarisa] _ moZRvreba adamianis modgmis. evolUcia [laT. evgenQkur­i [< berZ.  daWrilebis e. evkAli pt­i [berZ. eulogia daloc­ va] – nakurTxi sefiskveri. (filos. revolucia). netareba.. misi mem­ kvidruli bunebis gaumjo­ besebisa da srulyofis Se­ saxeb. jaris gamoyvana brZolis velidan. eu kargad da kalyptos dafaruli] _ swrafad mzardi avstrali­ uri xe. evgEnika [< berZ. evangelikuri sazogado­ ebis wevri. qarxnis e. evdemOnizm­i [< berZ. romis imperatoris. evlOgia [berZ.). welTaRr. rom­ lis mixedviTac adamianis sicocxlis umaRles mizans warmoadgens bedniereba (gancxroma). nakurTxi wyali da misT. dawesebulebaTa qonebis gamotana im adgilidan. . maxarobeli. (sapirisp.) brZanebuleba gansakuTrebuli mniSvne­ lobisa. euangelion saxareba] _ rasac Tavisi sarwmunoebis safuZvlad mxolod saxareba miaCnia (iTqmis qristianuli re­ ligiis zogierT mimarTu­ lebis Sesaxeb). ganvi­ Tarebis procesi. ganfena] _ 1. romlis wyalobiTac qris­ tianoba romis imperiis saxelmwifo religiad ga­ mocxadda Cv. evakuAcia [laT. gancxroma] _ antikur xa­ naSi da Semdeg eTikaSi: moralis ganmartebisa da dasabuTebis princi pi. evangElist­i _ 1. dacarieleba] _ da evakuQreba [germ.  adamianis e.

2. ethnos xalxi. ¥ eTerovani (mniSv. xalxTan da­ kavSirebuli. ethnikos to­ mobrivi.)] _ 1. ETer­i [berZ.) gvaris. ēthika (mr.  gogirdis e. organuli nivTiereba.-157ro melic amzadebs Tviseb­ riv cvlilebebs. eTn  e.  e.  eqimis e.. 2.. romelic zneobas Seexeba. ¥ eTikuri. saeTero dro _ radioSi.-is suni. ro­ melsac iReben wylis mox­ leCiT spirtis an fenoli­ sagan. filosofiuri moZRvreba. procesi. mecnieruli e. . mudmiv ganviTare­ bas ganicdis. saeTero (mniSv. saqcieli. tomis warmoSoba.  evoliucia./ ethnos xalxi da graphô vwer] _ 1. evoluciOnizm­i _ 1.  eTiuri Scd. romelic gan­ viTarebis procesSi uar­ yofs naxtomisebr Tvisebriv cvlilebas. zeTebi.-Si gadacemuli musika. jgufi. 2.  e. romelime sazogadoebrivi jgufis. revoluciur gadatrialebas. ga­ remomcveli sahaero sivrce. evoliucionuri Scd. moZRvreba. eTnogEnez­i [berZ. Semadgenloba. ¥ evoluciuri. eTnQkur­i [berZ. sadac vrceldeba ra­ diotalRebi. moZR­ vreba. warmoadgens ufero aqrolad siTxes da aqvs damaxasiaTebeli mwvave (mZafri) suni. e. saxalxo] _ ama Tu im tomTan. 2­saT­ vis). berZnul miTologiaSi: ha­ eris yvelaze zeda da gam­ Wvirvale fena. ETika [berZ.  e. iyeneben me­ dicinaSi. romlis Tanaxmadac yvelaferi arsebuli evo­ lucias.  e. 3. tomis mamamTavari. dithēr] _ 1. mosaxleobis e. teqnikaSi. profesiis war­ momadgenelTa yofaqcevis normebi. 1­isaTvis). romelic gamoyofilia raime gadace­ misTvis. eTnogrAfia [berZ. ethos xalxi da Jenesis warmoSoba] _ xal­ xis. ETnarq­i [berZ. televiziaSi: dro. haeri. tomi da meTauri] _ (ist.  eTniuri Scd. morali. romelic swavlobs xalxTa yofa­cxovrebas. istoriuli mecnierebis dargi.

ekvAtor­i [laT. Se­ kavSirebul Tavdapirvel teritoriis. xelsawyoebiT da sxv. enisa da kul­ turis erTobis safuZvel­ ze. ro­ melSic erTiandeba yvela WeSmariti morwmune.  eqvivalenti. wignis Sinaarsi amqveyniur amaoebazea: `ama­ oeba amaoebaTa da yovelive amao~.) eqspedicia. ukmayofilebis grZnoba. (s. euphoria < eu kargad da pherō vitan] _ aRgznebuli. warmosaxviTi wrexazi. (qarT.) < European currency unit valutis evropuli valuta. e.). auquivalens (auquivalentis)] _ (wign. eqvivalenturi Scd.) muzeumi. `sak­ rebulo~] _ saydari. sartyeli. e. eifOria [berZ. Ekiu [<laT.) momarageba (mag. taZari: ieso qristes sxeuli. eqspediciisa). équiper] _ yvela saWiro nivTi (ta­ nisamosiT. ecu (Semokl.). e. aequator ga­ Tanasworebuli] _ (geogr. ¥ ekvivalenturi.  ekvatorialuri Scd.eTn -158mas CrdiloeT da samxreT naxevarsferoebad. romelic ar See­ sabameba obieqtur mdgoma­ reobas.ruka. xalxTmcodneoba). eklEsia [berZ.  e. ekvivAlent­i [laT. hava. sinon. e. Cndeba alkoholis. mxiaruli gan­ wyobileba..  e. ETnos­i [berZ. édair] _ tkbili Rvezeli erTgvari. Ta­ nabari Rirebulebis raime. ro­ melic gars uvlis de­ damiwas (orive polusTan Tanabar manZilze) da yofs . romel­ sac gulad kremi aqvs. Ekler­i [fr. maT nivTier da sulier kulturas. ja­ riskacebisa. `kreba~. ama Tu im xalxis an to­ mis yofa­cxovrebisa da kulturis TaviseburebaTa erToblioba. (s.  e. ethnos xalxi] _ adamianTa istoriulad Ca­ moyalibebuli metnaklebad didi da mcire jgufi. morfinis mcire dozebis zemoqmedebis da sxva mize­ zebis Sedegad. eklesQaste _ Zv. miewereba solo­ mon mefes. ekvilibrQstika [fr. aRTqmis mci­ re wigni. gantolebani. ¥ ekvatoruli. 2. ¥ eTnografiuli da saeTnografio. qveynebi.

mSenebloba. eklesiaze.  e. fi­ ganmavlobaSi. sxv. ganviTarebas. ¥ ekonomikuri. ekleiptikē < nisa. mocemuli SexedulebaTa. mobilo transportis e. rogorc ieso  sawarmom mniSvnelobani e. eklEqtizm­i [<berZ. TeTri zedapiri. romelic Seiswavlis mce­ soflis meurneobis e. uprinci po Seer­ romlebic Seesabameba sazo­ Teba. momWirneoba). (meqanikuri). gadoebis sawarmoo ZalTa ¥ ekleqtikuri. ekle­ . sazogadoebrivi wyobilebis ideur mimarTulebaTa ne­ warmoebiTi urTierTobani. problemebi. nareTa da cxovelTaA da­ 4.). garemo. ekonomia). li. saxalxo meurneoba (qvey­ eklQptika [berZ. oikonomike meojaxeoba] _ 1. oikos sax­ mareoba. dogmebze da ¥ ekonomiuri. mecniereba. e. moRvaweobis raime dargs. sinon. wonasworoba. aseTi xarjvis Sedegad siaTmcodneoba] _ moZRvreba miRebuli sargebloba. sameurneo Soris da garemosTan. ga­ mozogviT xarjva risame Ekran­i [fr. ro­ melzedac warmoebs mzis. raionisa da sxv.  e. geografia rTxoeba. 2. krizisi.-159- ekr  e. bismieri.). romelzedac uC­ (qarT. sio ganawesze. samSoblo da logos  mrewvelobis e. (ix.  ekonomiuri (ekonomikisaT­ ekonOmia [berZ. urneobis marTva] _ 1. 2. eklesiolOgia [berZ.  mTis raionebis e. naSromi. ¥ ekologiuri. e. e. 3. manqana. sameurneo moRvaweobis ra­ xiluli moZraoba wlis ime dargis struqtura. nansur­materialuri mdgo­ ekolOgia [berZ. politika.-is reJimi. romelic swav­ mokidebulebas urTierT lobs sawarmoo. cis sferos didi wre. e. e. mdgomareoba. écran] _ 1. oikonomia me­ vis) Scd. e. misi ekleipsis dabneleba] _ (ist. qristes sxeulze. eklektos amorCeuli] _ sxvadasxvagvar ekonOmika [berZ. saekle­ miiRo. TeoriaTa.  e. saavtomoZRvreba] _ mecniereba. usaf e.

amirejibis `daTa TuTaSxias~ e. sa­ qarTvelos eklesia gamo­ vida am sabWodan. (gadat. oikumenē dasaxlebuli mi­ wa] _ saeklesio moZraoba. viTom mdidari oqroTi da Tval­margalitiT. koxta. elasticos] _ 1. elasturi Scd. Civili] _ 1.) < elegos saCivari. ameri­ kaSi pirveli espaneli dam­ pyroblebi. Caisaxa me­19 s. elastQkuri [laT.  i. ararsebuli qveyana. 2. romlis mizania yvela qristianuli eklesiis ga­ erTianeba. eldOrado [esp. ekumEnizm­i da ekumenQkur­i moZraoba [laT. WavWavaZis `oTaraanT qvrivis~ e. drekadi. eldorado oq­ rosi] _ 1. Elada [berZ. 1948 w. antikur poeziaSi: gark­ veuli formis leqsi. W. (gadat. narnara.) is.­is bolos. elegeia (mr. 2. elasticus < . elegAnturi [fr. ro­ melic dawerilia wyvil­ wyvil taepebad. 2. elevAtor­i [laT.  e. moZraoba.  e. elaion] _ 1.  elastiuri. ekranizAcia _ kinosuraTis Seqmna Teatraluri xelov­ nebis an literaturis ro­ melime nawarmoebis safuZ­ velze. (gadat. elevo maRla vwer] _ marcvalsacavi.  farToformatiani e. hellas (hellados)] _ saberZneTi. 2. sevdiani. 3. sevdiani lirikuli musi­ kaluri nawarmoebi.ekr -160berZ. zedapiri. sartyeli. 2. natifi.  e. rac anugeSebs. ze­ iTunis zeTi. ¥ elegiuri. moqnili. Cacmuloba. élégant] _ moxdenili. amSvidebs.) msubuqi. ro­ melic aRWurvilia me­ qanikuri mowyobilobiT veneben kinofilmebs. poezia. elAin­i [berZ. elEgia [berZ. romel­ sac eZebdnen samxr.  e.) zRapruli simdid­ risa da saswaulebis qve­ yana. lirikuli leqsi. oecumenicus msoflio saeklesio < berZ.  televizoris e. Seiq­ mna protestantuli da marTlmadidebluri ekle­ siebis msoflio sabWo. romelzedac iRe­ ben Suqur gamosaxulebas.. romelsac ek­ lesiaSi iyeneben.

. kosme­ tikaSi. pirveladi] _ 1. electorate < laT. 2. dam­ zadebuli magari nayeni: iyeneben medicinaSi. 3. yvelasaTvis xelmisawvdo­ mi. eleqtOrati [ingl.  avtomobilis e. aileron] _ pa­ tara frTa.) martivi nivTiereba.  d. _ rTul winada­ debaSi sityvis pirveli Semadgeneli nawili.  e.  e. romelic erTsa da imave kandidats an partias uyris kenWs arCevnebze.. rac mxo­ lod risame safuZvels exe­ ba. ubralo. 2.  eleqtriki Scd. wesebi. eleqtrQkos­i _ eleqtrobis specialisti.  soflis meurneobis e. eleqtro. elEron­i [fr.-ebi.-161marcvleulis misaRebad. elementum stiqia. elEqsir­i [élixir surnelovani zeTi.  eleqtrofikacia. iTqmis adamianze. dawyebiTi.Ta perioduli sistema. eleqtroficireba Scd. (qim. TviTmfrinavis frTebis boloebis moZravi zedapiri. mSrali e. sazogadoebis progresuli e.-ebi.. gasaniaveblad.  ucxo e. . gasaSrobad da gadasatvirTad.. maTematika.. yofaqcevis e. eleqtrifikAcia da eleq­ trificQreba _ eleqt­ ruli energiis danergva saxalxo meurneobasa da yofa­cxovrebaSi. qimiuri energiis xarjze mcireZaliani eleqtruli denis misaRebi xelsawyo. elexir] _ mcenareuli nivTierebis naJuri an spirtiT. ro­ melic aRniSnavs am sity­ vebis damokidebulebas eleqtrobasTan. codna.ro­ melic Cveulebriv qimiuri meTodebiT ar iSleba Se­ madgenel nawilebad.  galvanuri e. romelic saWiroa ele misi wonasworobis dasaca­ vad frenisas. martivi. WeSmariteba. rogorc raime socialur donis wev­ rze. elEment­i [< laT. mendeleevis qimiur e. e. eTero­ vani zeTiT da misT. ri­ same Semadgeneli nawili. 4. esencia < arab. elector] _ amomr­ Ceveli mosaxleobis jgufi. rkinigzis e. elementAruli _ 1.  elementaluri Scd.

-is raoba. e. qarva] _ 1. ganaTeba. telegrafisa da ba eleqtroni (`eleqtronis telefonis aparatebSi da Suqi~.  e. deni. manqanebSi. ron qarva] _ atomis Semad­ romlis saSualebiTac geneli elementaruli na­ eleqtruli deni Sedis si­ wilaki. romelsac iyeneben sa­ ron qarva da lytos xsnari] _ xalxo meurnebasa da yo­ qimiuri nivTiereba. teqnikaSi. lic iSleba Semadgenel na­ romelsac iReben am ener­ wilebad masSi eleqtruli giis saSualebiT. iyeneben eleqtrul me­2 mniSv. gamomTvleli . romelic magnitdeba ¥ eleqtruli. ro­ (qim. xelsawyoebSi: muxti. eleqtromAgnit­i _ rkinis gamoiTiSa. talRebi. (kaTodi). ēlect(firfita. fizika. e. (anodi).  dadebiTi e. denis gavlis Semdeg. movebul mavTulSi gatarebuli lenebi. gamtari elEqtron­i [berZ.  e. mate­ qarva da lysis daSla] _ riis (energiis) forma. `eleqtroni anTia~). protonebisa da mivi eleqtruli denis gav­ misT. (ix. uTo. lisas. ¥ eleqtromagnituri. sxv. e.­iT xSirad ixmare­ manqanebSi. e.-is gamoyeneba ¥ eleqtrolizuri. Rero. Rero da misT. romelsac aqvs TxeSi an gazSi. CarTes. e. eleqtroni brunavs eleqtruli denis CarTvis dadebiTad damuxtuli bir­ (gamoTiSvis) adgili. ēlectoba. spilenZi. Rumeli. e. 2. energiis erT­erTi saxe­ eleqtrOlit­i [berZ. yofiTi e. ēlect. ēlectron ron fisi.-is gayvana. moZRvreba e.  e. Tvis garSemo. e. elEqtrod­i [berZ.  e. ganaTeba. eleqtroni). rome­ fa­cxovrebaSi.eleqtrOliz­i [berZ. masze daxveuli gamxolo­  e.ele -162- elEqtroba [< berZ.). e. ēlectron qar­  e. uar¥ eleqtronuli. Scd. va da hodos gza] _ 1. uaryofiTi eleqtruli 2. deniT.) nivTierebis daSlis melic Sedgeba damuxtuli procesi Semadgenel na­ nawilakebisgan: eleqt­ wilebad mis xsnarSi mud­ ronebisa.-ze.

 eli psoidi Scd. sazogadoeba. elifsiuri. elleipsis elifsi da eidos saxe] _ (ma­ Tem.  e. elQnizm­i [< berZ. Elifs­i [berZ. Elita [< fr. élite rCeuli. instituti. émail] _ 1. 2. mowyobiloba.-163manqana.). romlis mier saber­ ZneTsa da da aRmosavleTis dapyrobamde _ I saukunemde Zv.). epoqa. mec­ niereba eleqtronuli pro­ cesebis Sesaxeb. . romlis yoveli wertilis manZilebis jami ori mo­ cemuli wertilidan (ori fokusidan) warmoadgens mudmiv sidides. mi­ niseburi gaumWviri masa.). romelic dakavSirebulia eleqtro­ nul mowyobilobaTa Seqm­ nasa da gamoyenebasTan. Elf­i [germ. eli psiuri Scd. 2. ¥ elituri da elitaruli. e. rodesac ayvavebu­ li iyo Sereul berZnul­ aRmosavluri kultura (aleqsandre makedonelis monarqiis daSlidan _ 324 wlidan. teqnikis dargi. Elfe (mdedr. elifsOid­i [berZ. sa­ ukeTeso] _ sazogadoebis an misi nawilis saukeTeso warmomadgenelTa erTob­ lioba. Emal­i [fr. ¥ eleqtroteqnikuri. romelic miiReba elifsis brunviT erT­erTi Tavis RerZis ir­ gvliv (garSemo). welaRr. (ix. elQnist­i _ Zveli berZnuli enisa da literaturis spe­ cialisti.  xelovnebis moRvaweTa e. hellēnismos] _ 1. elleipsis gamoto­ veba. zedapiri. ro­ melic dakavSirebulia eleqtronuli energiis praqtikuli mizniT gamoye­ nebasTan. Elf (mamr. eleqtrOnika _ mecnierebisa da teqnikis dargi. Zveli berZnuli enidan ama Tu im enaSi Sesuli sityva an gamoTqma. ¥ eli psi.)] _ germanul miTo­ logiaSi: adamianebisadmi keTilad ganwyobili su­ li. nakli. eleqtroba. wuni] _ (maTem. ema eleqtronul­is mniSv. eleqtruli).­iT eleqtruli (`eleqtruli gamomTvleli manqana~) Scd.  e. Sekruli mrudi an wiri. eleqtrotEqnika _ 1.).

Emir­i. sa­ qonlis. gamosxivebas. sinon. Tavisi samSoblodan iZulebiTi an nebayoflobiTi gadasaxle­ ba sxva qveyanaSi (am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve emigrireba). embriolOgia [berZ. moZraoba. 2. embryon Canasaxi da logos moZ­ Rvreba] _ biologiis nawi­ li. romliTac faraven li­ Tonis nawarmis zedapirs daJangvisagan dasacavad. agreTve silamazisaTvis (qarT. romelic swavlobs embrionis ganviTarebas.-idan dabruneba. emigrAcia [< laT. emigrans (emigrantis) vinc gadasaxlda] _ adamiani. romelic emig­ raciaSi imyofeba. minanqari). embryon] _ Canasaxi (adamianis an cxo­ velis). Sezidvis an gazidvis akrZalva romelime saxel­ mwifoSi. emancipatio] da emansi pQreba (wign. e.  e. ucxo saxelmwifos kuT­ vnili qonebis (upiratesad gemebis) dakaveba politikur garTulebaTa gamo. emQgrant­i [laT. ¥ emigraciuli.) _ gaTavisufleba vinmeze da­ mokidebulebisagan. Embargo [esp. aRniSnavs RvTaebrivi sa­ wyisidan samyaros mTeli mravalferovnebis gamoS­ las.  e. 2. emansi pAcia [laT.  qalTa e.-is qvabi. ucxo qveyanaSi cxovreba aseTi gadasaxlebis Sede­ gad. emblēma amo­ burculi samkauli] _ ra­ ime sagnis gamosaxuleba. emigro ga­ davsaxldebi] _ 1. cxovreba. emanAcia [< laT. Emblema [berZ. ganZeulobisa da misT. e. akrZalva] _ 1. .  e. TeTri mkvrivi nivTiereba. 2. romelic Tavisi samSoblodan sxva qveyanaSi gadasaxlda.  e.-Si yofna. embrQon­i [berZ. emanatio gamodineba] _ religiur­ filosofiuri termini. amir] _ zog mus­ limanur qveyanaSi: mTavris. embargo dapa­ timreba. ufleb­ rivad gaTanasworeba. ufro sworia Ami­ ra [arab.ema -164romelic gamoyenebulia risame simbolod. cxovreba. ¥ emigrantuli. romliTac dafarulia kbi­ lis gareTa nawili.

). fasiani qaRal­ debis. emQsar­i [laT. emUlsia [laT. Emfaza [< berZ. gavrcelebulia avst­ raliaSi.ro­ melSic erTi siTxe Setiv­ tivebulia meoreSi wvril­ wvrili wveTebis saxiT.  emocionaluri Scd. sixaruli da sxv. EndSpil­i [germ. misi sxvadasxva saxeobis gamo­ . endon SigniT] _ rTuli sityvebis dasawyis­ Si aRniSnavs `Siga~. Endem­i [<berZ. romelic gavr­ celebulia mxolod gar­ kveul geografiul areSi. sulieri mRelvareba (SiSi. sityva warmoTqma. ¥ emociuri.-165mmarTvelis tituli. arsebobda sa­ zogadoebis ganviTarebis adrindel safexurze. mRelvareba] _ (wign. erTgvari SuqmgrZnobiare preparati. sxvadasxva rito­ rikuli xerxis gamoyenebiT. émotion < laT.  e.).  endomenuri.). energEtika _ meurneobis dargi. romlis mixedvi­ Tac qorwineba dasaSvebi iyo mxolod erTi da imave sazogadoebrivi jgufis (tomis. romelic moicavs energiis resursebs. ema wero. (lingv.. endo. Endspiel] _ Wadrakis partiis bolo stadia. qaRaldis fulis ga­ moSveba. emQsia [laT. Emu [< port. 2.) wev­ rebs Soris.[< berZ. adamiani. romelic araoficialurad igzavneba sxva qveyanaSi sa­ idumlo politikuri da­ valebiT.) daZabuloba zogi bgeris warmoTqmisas. emovere aRgzneba. emphasis ga­ ene momxatveloba] _ (lit. emissio gamoSveba] _ (finans. emulsus gamowv­ dili] _ 1. rasac aRweven intonaciis Sedegad. endon Sig­ niT da gamos qorwineba] _ Cveuleba. emOcia [fr.  u. `Sig­ niTa~. iyeneben foto­ teqnikaSi. adamianis grZnoba.siraqle­ ma] _ didi zomis morbenali frinveli kazuarebis raz­ misa. ori erTmaneTSi gauxsneli siTxis narevi. emissarius] _ piri. gvaris da misT. endogAmia [berZ. endēmos ad­ gilobrivi] _ mcenare an cxoveli. ¥ uemocio..) metyvelebis emociuri ga­ momxatvelobis gaZliereba.

adamiani. ¥ energetikuli. 2. Enot­i [rus. ga­ moucnobi. ¥ energiuli (mniSv. eum] _ 1. sistema. eleqtrobis. entuziasturi Scd.  didi e. oinos Rvino da logos moZRvreba] _ meRvi­ neoba. entomolOgia [berZ. qalaq nifuris mfarveli. energetQkos­i _ energetikis specialisti. me­ qanikuri moZraobis da sxv. Zal­Rone. muSaoba. enolOgia [berZ.ene -166- muSavebas.  e. sinaTlis. Enlil­i _ Sumeruli miTo­ logiis umTavresi RvTaeba. binadrobs tyeSi. muqi yviTeli fe­ ris. enTuzQazm­i [berZ. ¥ entomologiuri. materiis erT­erTi ZiriTadi Tviseba _ misi moZraobis zoma.  e. enigmAtur­i [< berZ. enthusiasmos] _ aRfrTovaneba.ainigma (ainigmatos) gamocana] _ (wign. kiTxva.  e.) saidumloebiT moculi. gada­ cemas da gamoyenebas. ¥ enTuziasturi. Zala. kar­ gad dacocavs xeebze.  energetiuli Scd. enTuzQasti _ enTuziazmiT aRsavse. patara mtacebeli nadiri: aqvs xSi­ ri bewvi. gardaqmnas. saxiT). entomon mweri da logos moZR­ vreba] _ zoologiis na­ wili. nayofierebis Rmer­ Tad. enkaustikē < enkaiō amovwvav] _ sanTelSi gaxsnili saRebavebiT xatva. gamoiCina. 2­isaT­ vis).  energetiki Scd. monazoni. e. e. mxneoba. materiis moZraobis maragi (siTbos.  entuziasti Scd. cvilovani ferwera. gata­ ceba. iTvleboda agreTve haeris. 2. enkaUstika [berZ. romelic saWiroa dasaxuli miznis misaRwevad. enkrAtis­i [berZ. am cxovelis bewvi. enkEnia [berZ. romelic mwerebs swavlobs.  entuziazmi. miwis. resursebi. enErgia [berZ. energeia moqme­ deba] _ 1.] _ mowese deda. .-iT muSaoba. moqmedebis unari.] _ taZarT ga­ naxlebis yovelwliuri dResaswauli.  e.

). epQgrama [berZ. romelsac aklia originaluroba. Eôs] _ berZnul miTologiaSi gariJraJis qalRmerTi. 2. epQgraf­i [berZ. Senobaze. e.  s. Sumeruli samebis erT­erTi i postasi. sakiTxebze. mecnierebaSi da sxv. larusis e.. teqnikuri e. Zvel saberZneTSi: Zeglze.  enciklopeduri Scd. gakeTebuli warwera prozad an leqsad. encyclopédie] _ mecnieruli sac­ nobaro gamocema leqsiko­ nis saxisa. poezia. epi Eos­i [berZ.. Tavis tvinis anTeba. saCuqarze da misT.  puSkinis e. raime SokSi Casag­ debi. enciklopEdizm­i _ farTo. epigramma war­ wera] _ 1. Enqi _ Sumerul miTologiaSi erT­erTi sam umTavres (en­ lilTan da anusTan erTad) RvTaebaTagani. épatage] _ skan­ daluri gamoxtoma. statiebi. mimarTva yvela ka­ Tolikesadmi politikis. epQgon­i [berZ.. qce­ va. marjvena gverdze da sakidi. encQklika [< berZ. mokle satiruli leqsi. ¥ saenciklopedio. epAtaJ­i [fr. eparohia] _ sa­ eklesio­administraciuli erTeuli. e. romelic arRvevs saer­ TodmiRebuli zrdilobis wesebs.  epigramisa. stili. religiis. ¥ epigramuli. epigonos STamoma­ vali] _ raime mimarTulebis mimdevari.romelSic codnis yvela an romelime calke dargi aris warmodgenili. encyclica] _ romis papis weri­ li.-ebi.-167 e.). (mraval­ mxrivi) codna. Wadrakis e. moralis da misT.  epigramasi Scd. enkephalos tvini] _ (medic.  qarTuli e. entifAlit­i [< berZ. enciklopEdia [fr. ¥ enciklopediuri. leqsikoni. Semoqmede­ biTi damikidebuleba (xe­ lovnebaSi.  e. mravalmxrivi ganaTleba codnis sxvadasxva dargSi. Enqer­i _ samRvdelmTavro Se­ samoseli. epigraphē .  e. epArqia [berZ. romelsac epis­ koposi ganagebs: saepisko­ poso. gamokvleva.

­ad aqvs xalxuri gamonaTqvami: `moyvares pirSi uZraxe mters _ pirsukano~. masala. bneda.  gri pis e. epQlog­i [berZ. episkOpos­i [berZ. epQzod­i [berZ. gamoxatavs nawarmoebis (misi nawilis) ZiriTadad ideas.  CarTuli e. ¥ epigrafikuli. prologi da e. epQTet­i [berZ. romelic wamZRvarebuli aqvs raime nawarmoebs an mis nawils..  e.  epiteti Scd. am dros avad­ myofs goneba ekargeba da emarTeba krunCxva. raime SemTxveva. mokle citata. piesaSi.epi -168nawili.  `kacia-adamians?!~ e. avi zne. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia erTgvari damokidebuleba. rome­ lic daerTvis sagnis an movlenis saxels da aZlevs mas met gamoxatulebas. mxatvruli nawarmoebis . epigrAfika [< berZ. sinon. umniSvnelo. romelSic mokled aris gadmocemuli moqmed pirTa Semdgomi be­ di. ¥ epidemiuri. arasistematuri. momxdari.  e. epidEmia [<berZ. romelic xasiaTdeba perioduli moulodneli SetevebiT. warweraTmcodneoba). amamaRlebeli e.  romanis e. 2.. teqsti. episodion] _ 1. gamonaTqvami.  epigrafiuli Scd. Zvel saberZneTSi: safla­ vis qvis. e.  `ramdenime suraTi anu e. momxdari ambavi. epitheton] _ msazRvreli sityva. epidēmia] _ raime gadamdebi senis far­ Tod gavrceleba. ¥ epizoduri-SemTxveviTi. 2.  mudmivi e. epilēpsia] _ qronikuli nevruli daava­ deba. Zeglis warwera. roli kinofilmSi. araZiriTadi. epilogos <epi Semdeg da logos sityva] _ mxatvruli nawarmoebis das­ kvniTi nawili..  e. epigraphē warwera] _ mecniereba Zve­ li warwerebis Sesaxeb (qarT. episkopos rames vuyureb] _ umaRlesi sasuliero wodebuleba warwera] _ 1. damamcirebeli e. daavadebani. yaCaRis cxovrebidan~ (ili­ as cnobili poemis saTa­ uri). epilEfsia [berZ.

Cve­ ulebriv eparqiis mTavars mieniWeba. centrum centri] _ ad­ gili dedamiwis zedapirze. epos sityva. 2.  sagmiro e. (wign. epitQmia [berZ. rasac sulieri mama daadebs morwmuneebs. an gamoTqmis gameoreba. epônymos] _ piri. adgilis an misT. epiphanys ga­ mocxadeba] _ ieso qristes gamocxadeba. poemebi. naTloba ior­ danes wyalSi ioane naT­ lismcemlis mier. mo­ Txroba. Epoqa [<berZ. simRera] _ 1. epopeia Scd. feodalizmis e. stili. saxelwodeba.  epiuri Scd. xana). ambebiT (qarT.  epopeasi. epitAfia [< berZ. ¥ epikuri.. romlis saxelisagan war­ modgeba xalxis. epitaphios (logos) saflavszeda sityva] _ warwera saflavis qvaze. epifAnia [berZ. epOpea [berZ.  epopeisa. mniSv­ nelovani ambebi. romelic xasiaT­ deba RirsSesaniSnavi mov­ lenebiT. romelic moTavsebulia ra­ ime damangreveli ZaliT ke­ ris Tavze an mis qveS.) ama Tu im epoqis damaxasiaTebeli: didad mniSvnelovani. am wodebulebis mqone piri. poema. . epistolē] _ (samRvd.  antikuri e. e. epoqAluri _ (wign. Epos­i [< berZ. mo­ Txroba da sxv. 2.  miwisZvris e. epistola < berZ. epQstrof­i [berZ. atomuri bombis afeTqebis e.) didi. epQstole [laT. epistrophē ukan gamobruneba] _ rito­ rikuli xerxi _ erTi da imave sityvis. Txro­ biTi literaturis Janri (dramisa da lirikisagan gansxvavebiT) _ romani. homerosis e.. epitimion sas­ jeli] _ saeklesio sasjeli. epikuri Janris didi mxat­ vruli nawarmoebi.. Tanamedrove e.-169qristianul eklesiaSi. sinon. epochē gaCereba] _ drois xangrZlivi mo­ nakveTi.. simRerebi.  omis e. we­ rili. epi-ze da laT.  epitafiisa  epitafiasi Scd. epQcentr­i berZ. gadat.). epopoiia] _ 1. xalxuri sagmiro Tqmule­ bebi. gzavnili. epo epOnim­i [berZ.  e.

 niadagis e. e. eractio gaswo­ . eratô] _ berZ­ nul miTologiaSi: muza lirikuli.). metismeti vnebianoba. 2. upiratesad satrfialo poeziisa: war­ modgenili hyavdaT qalad.) lorwovani garsis zedapiruli dawyluleba. xana. eretQkos­i _ eresis mimdeva­ ri.era -170reba] _ mamakacis sasqeso asos gaberva da gamagreba sqesobrivi agznebis dros (sisxlis gaZlierebuli mowolis Sedegad). erOtika [berZ. cdomi­ leba.  liTonis e. ro­ melic ewinaaRmdegeba gabatonebuli religiis sa­ eklesio dogmatebs. erôs (erōtos)] _ berZnul miTologiaSi: si­ yvarulis qalRmerTi. (geol. momenti. drois istoriuli monak­ veTi. (medic. hairesis] _ 1. Erato [berZ. 3. wesisgan gadaxveva. 3.). ¥ erotikuli. erEqcia [laT. erōs (erōtos) siyvaruli] _ yvelaferi is. erudQcia [laT. erôs (erōtos) siyvaruli] _ gada­ Warbebuli sqesobrivi aRgznebadoba. sinon. movlena. Rrma codna mecnierebis romelime dargSi. erozio gamoWma] _ 1. codna] _ (wign. niadagis ngreva da wa­ recxva Rvarebisagan.  kosmonavtikis e. eruditio swav­ leba. gabatonebuli an sayovelTaod miRebuli Se­ xedulebebisgan. grZnobadoba. rac dakavSirebulia sasiyvarulo damokidebu­ lebasTan.  epoxa. re­ ligiuri moZRvreba. gandgoma. Eres­i [berZ. (qarT.). epoxaluri Scd. liTonis zedapiris daSla meqanikur zemoqmedebis an eleqtruli ganmuxtvis Se­ degad. Era [laT.  qristianuli e. erOzia [laT. periodi: epoqa. didi ganswavluleba. saidanac iwyeba welTaRricxva: welTaRri­ cxvis esa Tu is sistema. Erot­i [< berZ.  ereTikosi Scd. 2. mwvalebloba). (gadat. romelsac xelSi kiTara uWiravs. aera] _ 1. aRmoCenebi. Semecneba. movlena. erOtizm­i [< berZ. dedamiwis isto­ riis yvelaze didi qro­ nologiuri monakveTi. 2.  e.

) agresiis xelovnebis. naswari monaxazi (naxa­ ¥ esTetikuri. escalator] _ ganuwyvetliv moZravi ki­ mrewvelobaSi. agresiis e. raime nivTierebis koncen­  eskadriliasi Scd.  omis e. Teoriebi e. formaTa Sesaxeb mxatvrul gaZlierebis strategia. aisthēsis grZnoba. li formis (ara sistema­ ¥ saeskadro. agreTve par­ be. skulpturisa. naRmosani. samxedro­sahaero Zalebis ri nawarmoebis an misi SenaerTi zogi ucxo qveynis . wi­  yofis e. qiteqturuli proeqtisa. romelic TviT­  esse. rgolisgan (razmisagan)  esseisti Scd.) Eskadra [fr.  eskadrasi Scd. essentia arsi] _ ¥ eskadriliisa.  estetika. mSvenierebis ganuyreli gafarToebis. _ samxedro aviaciis qve­ ¥ esesi. escadre] _ 1.  metros e. esquisse] _ 1. eskalAcia [ingl. SegrZneba] _ 1. SemoqmedebaSi.-171- esk Ese [fr. e-ebis gasamxedro­sazRvao flotis mofena gemebis didi SenaerTi. (wign. esTEtika [< berZ. esTeatraluri proeqtisa da Tetiuri Scd. mfrinavebis ramdenime esEist­i _ eseebis avtori. literaturuli. Sedgeba. esei. estetiuri. socialuri eskadrQlia [fr. ganayofi. problemebi.. romelSic gan­ xilulia literaturuli. musikalu­ 2. esEncia [laT. 2. escalation aR­ masvla (aRsvla) kibis dax­ filosofiuri moZRvreba marebiT] _ (wign.. essei Scd.)  dekoraciebis e. tisa. trirebuli xsnari. mxatv­ fliqtis e. ar­  e. fiumeriaSi. ruloba risame. mr.) mSveniereba. essai] _ Tavisufa­ armiaSi meore msoflio omis periodSi. tur­mecnieruli xasiaTis)  s.. escadrille] da sxv. (zRv. narkvevi. filosofiuri. warmoebis e. kon2. ¥ eskadrisa. aRzrda. sxv. iyeneben kvebisa da farmacevtul eskalAtor­i [ingl. Eskiz­i [fr. eseebi.

risame Tanxmlebi sam­ xedro dacva (qarT. estampe] _ raime gamosaxulebis anabeWdi qaRaldze. romelze­ dac dedamiwis zedapiridan garkveul simaRleze gayva­ nilia gza sxva (qveda) gzis Tavze. rac matadori. romelic Seqmna polonelma eqimma poliglotma lazar zamen­ hofma (1859­1917 ww. espada daSna] _ (sport. espAdron­i [fr. Espada [esp. romelsac gveli exveva (berZnul miTologi­ aSi mas Seesabameba askle­ piosi). stafetta < atafta uzangi. Eskimo [fr. Aesculapius] _ romaul miTologiaSi: mkurnalobis RmerTi. esperanto moimede < fr.) 1887 wels laTinurisa da yvelaze ufro gavrcelebuli da­ savleTevropuli enebis ma­ salis safuZvelze. Estamp­i [fr. avJandi] _ 1. eskUlap­i [laT. estacade] _ xidi­ seburi nageboba.  rkinabetonis e.  eqskorti Scd.  s. espEranto [esper. gaWimva] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ erT­ maneTTan rezinis CaliCebiT an zambarebiT SeerTebuli saxelurebi.). espand gafarToeba. curvaSi da sxv.  motociklistebis e. esperAntist­i _ esperantos .gadaRebuli TviT mxatvris (an ostat gra­ vioris) mier gakeTebuli formidan. espada] _ igivea. naxazi. escorte] _ vi­ sime. esquimau] _ na­ yinis briketi. espAnder­i [< ingl. sinon. estAkada [fr. gunduri Sejibreba sirbilSi. badragi). esperer ime­ dis qona] _ xelovnuri sa­ erTaSoriso ena. romelic Cve­ ulebriv SokoladiT aris dafaruli.. ¥ estakadisa.  estakadasi Scd. si­ nawilis winaswari reaqcia. estafette < it. specialisti.) gzis gar­ kveul monakveTze cvlis daTqmul niSans (qarT. Eskort­i [fr. safarikao daSna. ¥ saeskizo.esk -172mcodne. romelSic morbenali (mo­ curave da sxv. xmaroben kun­ Tebis gasamagreblad. espodron < esp. ga­ moxatavdnen dayrdnobils kverTxze. estAfeta [fr.

raime procesis calkeuli momenti. distanciis calkeuli monakveTi.  e. . ¥ etalonuri. ¥ estafetisa  estafetasi. romlebic gamodian mayurebelTa wi­ naSe. étagére] _ avejis saxeoba _ erTmaneTis Tav­ ze ramdenime rigad mowyo­ bili Taroebi (qarT.  etaJerka Scd. 3. scena SemsruleblebisaTvis (msa­ xiobebisaTvis. 2.). xelovneba. ¥ saestrado. 2. sinon. stadia.  s. amaR­ lebuli adgili. etiketka Scd. Estrada [fr. paketi da sxv. eschatos ukanaskneli da logos moZ­ Rvreba] _ mistikuri moZ­ Rvreba msoflios da ada­ mianis saboloo bedze. estrado ficarnagi] _ 1. Taroedi).  e. risame sazomi standarti. estafeti Scd.). xelsawyo. etQket­i2 [fr. estrade < esp. raime gzis.. ¥ saetalono. étiquette] _ Tavis daWerisa da Tavaziani mo­ pyrobis wesebi. metismetad zusti sazo­ mi.-is msaxiobebi.  estafetis bolo e. romlis ZiriTa­ di saxeobaa calkeuli nom­ rebisagan Sedgenili kon­ certi.-173non. étalon] _ 1. etAlon­i [fr. mefis karze da sxv. risame gan­ viTarebis. rac iarliyi.  mniSvnelovani e. étape] _ 1. kilogramis e. eti  metris e. TviT niSani (patara joxi. dad­ genili sazomi erTeulis zusti nimuSi.  erTiani droisa da s.). romelsac gadascemen erTmaneTs erTi gundis sportsmenebi aseTi Sejibrebis dros. sixSireTa saxelmwifo komisia. orkestri­ saTvis da sxv). 2.  sazafxulo e. romelsac iyeneben sxva xelsawyoebis Sesamowmeb­ lad. simRerebi.  eTiketi. koncerti. (wign. etAJer­i [fr. gadat. amanaTrbeni). Etap­i [fr. s. étiquette] _ igivea. 2. romlebic miRebulia di plomatTa wreebSi. esqatolOgia [berZ. (gadat. warmoadgens bevri religi­ is (maT Soris qristianobis) Semadgenel nawils. etQket­i1 [fr.

efEmera. ephēmeros erTdRiani] _ 1. virtuozuli xa­ siaTis patara musikaluri piesa. sityvis ZiriTadi mniSvneloba] _ (lingv.). romlis mizania STabeWdilebis mox­ dena. zomebi miiRes.  efekti.  ganaTebis e. 2. romlis­ ganac warmoiSva enis esa Tu is sityva. efemErul­i [berZ. etQmon­i [<berZ. etimolOgia [berZ.-ebi. mkurnalobis e. raime moqmedebis. effusio daRvra. effectus] _ 1. Semadgenlobasa da Tavdapirvel mniSvnelobas. moRvra] _ (geolog. gul­ modgineba. raime iluziis Seqmna. xmauris e. xanmokle. romelic swavlobs sityvis warmomav­ lobas. didi iyo. swrafmavali. 3. sityvis ZiriTadi mniSvneloba da logos moZRvreba] _ enaTmec­ nierebis dargi. ararealuri. saxviT xelovnebaSi: wi­ naswari monaxazi. sityva warmoTqva.. xerxi. echō] _ bgeris arek­  saerTaSoriso e.eti -174nuri ganlageba. 4.  ekonomikuri e. efektiuri Scd. mcire zomis literaturu­ li an mecnieruli narkve­ vi.-is dacva. efekturi. Efeqt­i [laT. (wign. amosavali sityva.  Sopenis e. ¥ efeqturi. e. Wadrakis figurebis xelov­ . STa­ beWdileba.. moRvaweobis. romelsac vinme an rame axdens vinmeze.  suraTis e. moCvenebiTi.). 2. efUzia [laT. 2. romelic naturidan aris Sesrule­ buli saRebavebiT. 3. etymologia < etymon WeSmariteba. studium cda. etQud­i [fr. Tavgamodeba] _ 1. mizezis Sede­ gi. saSualeba. savarjiSo musikaluri pi­ esa dakvris teqnikis asaT­ viseblad. étude < laT.). mcdeloba. e. ara­ myari.  kritikuli e. etymon WeS­ mariteba.  e. romelSic TeTrebma mcire ZalebiT unda i povon erTaderTi swori gza mogebis an ya­ imis misaRebad (Wadrakis amocanebTan gansxvavebiT svlebis raodenoba gansaz­ Rvruli ar aris). Eqo [berZ.. magmis amofrqveva dedamiwis zeda­ pirze.

gansakuTrebuli] _ is. ko­ leqciuri gamgzavreba.-175vla SedarebiT Sors myof sagnebze (kedelze. `yofili~.  eqskliuziuri. ex…] _ pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvnelobiT: 1. romelic eqskavators mar­ Tavs. mcxeTaSi.. eqskUrsant­i _ eqskursiis monawile. Jurnalis. Temidan gadaxra] _ ZiriTadi gadaxveva sxva. eqs. eksgumacia Scd.. gamgzavreba] _ 1. [laT. ex –dan da humos miwa] _ gvamis miwidan amoReba sasamarTlo­eqs­ pertizis Casatareblad. eqs eqskluzQuri intErviu _ aseTi intervius gamoqvey­ nebis ufleba ekuTvnis mas­ mediis romelime organos (gazeTis. e. saganmanaTleblo an gar­ Tobis mizniT. eqskrEcia [< laT. exclusive raimes gamok­ leba.  TbilisSi e. .  meeqskavatoresi. 2. sinon. radio­ an teleprogramas). daTva­ liereba risame saswavlo. excursus gadax­ veva. Eqskurs­i [laT. naxmevi)  exo Scd. excursio was­ vla. tyeSi. eqs-ministri. eqsgumAcia [laT. meekskavatore Scd. eqskavAtor­i [ingl. gaseirneba sadme. varZiaSi. excavo amovtex] _ miwis saTxreli manqana.  egsgumacia. gamoZaxili.. meeqskavatore _ mZRoli. excavator < laT. gamoyofa.  e. ekskavatori. eqskluzQur­i [fr. eqskliuzivi Scd.  eqskluzivi. amoZ­ roba. wiaRsvla). ingl. nivTierebaTa cvlis gamo­ uyenebeli an mavne narCenebis organizmidan gamodevnis procesi. Camovida soxumidan. excretum. eqs-prezidenti.  eqsCempioni. 2. eqskUrsia [laT.) (qarT. rac vrceldeba sagnebis SezRudul wreze. aseTi gamgzavrebis.. gamosvla. sinon. baTumidan. excemos gamovyof] _ (fiziol.  mokle e. exclusif. daTva­ lierebis monawileTa jgu­ fi. axlo myofi sakiTxis gasa­ Suqeblad (qarT. amoReba. ¥ meeqskavatorisa.).

expeditio] _ adamianTa jgufis gamgzav­ reba specialuri davalebis Sesasruleblad. ¥ saeqsperto. agresiuli politika­sa­ kuTari politikuri da ekonomikuri gavlenis gav­ rceleba sxva qveynebSi.  s. savaWro bazis e. eqspansQur­i [fr. biuro. 1) akeTebs. advi­ lad amJRavnebs. s.  fostis e. saerTod. monacemebi. ro­ melzedac aRniSnulia pat­ ronis gvari.  politikuri e.  qimiuri e. gamokvleva.  eqsperimentaluri Scd. Tanxebi. romelic iZleva daskvnis raime sakiTxis ganxilvis dros. ¥ saeqskursio. experimentum] _ 1. romlis saqmea risame gagzavna da . ¥ eqsperimentuli. marSruti. cda. expunsio] _ vinc Tavis grZnobebs ver faravs.  s.  gabeduli e.  brwyinvale e. moqalaqeobis gamocvliT. eqsperQment­i [< laT.  e. expansio ga­ farToeba. 2. iarliyi. ­idan da patria samSoblo] _ neba­ yoflobiTi an iZulebiTi gasaxleba samSoblodan.  samecniero e. expedire gagzavna] _ muSaki.  sasamarTlos e. expertus ga­ mocdili] _ specialisti. 2. samecniero cda. eqspatriAcia da eqspat­ rQreba [laT. Cveulebriv. Eqspert­i laT. eqsperimentAtor­i _ piri. ¥ saeqsperimento. avtobusi. romelsac akraven wigns ydis SigniTa mxares da. eqspAnsia [laT. s. razmi. romelic eqsperiments (mniSv. exlibris wig­ nebidan] _ mxatvrulad ga­ formebuli niSani.  s. arqeologiuri e. eqspedQcia [laT.. eqspedQtor­i [< laT. expansif < laT.. eqslQbris­i [laT. e. s. ekonomikuri e. gavrceleba] _ (wign.) axali teritoriebis dapyrobisken miswrafeba. ¥ saeqspedicio. ex ­gan. TviT aseTi jgufi..  e.-is wevrebi. cxovelebi. polaruli e.eqs -176miReba.

saCveneblad gamofenili] sinon. xelovnebis nawarmoebTa. nage­  samuzeumo e. ereblad.  avtomobilis e. ploitation] _ piri. exTemebi. eqspozQcia [laT. exploitation] tis obieqtivi Riaa gadasa­ da eqspluatQreba _ 1. s. lite­  s. 2. komisia. war­ zeumSi an gamofenaze. reba. moebis saSualebaTa. (s.. yidad (sapirisp. export < laT. daskvna. xarjebi. eqspluatacias uwevs visme. samuzeumo eqspontebis. cema. (fotogr.. visime mier sxvisi Sromis eqspOnat­i [laT. romelSic eqspertebis mier raime sa­ aRwerilia ZiriTadi moqme­ kiTxis ganxilva daskvnis debis winare viTareba. romlis tatoruli Scd.-d gadato. expositio .-177- eqs axsna. gamofena.) dro. saeqsploatacio Scd. myvleda sxv. romelic 3.  e. yvlefa). axali sacxo¥ eqsportuli da saeqsporvrebeli saxlis s. _ sagani.  eqsportiuli Scd. bobaTa da sxv. raime mizniT gamoyeneba lad aris ganlagebuli mu­ (bunebriv simdidreTa. Rebad: dayovneba. opera eqsploatacia. exponatus nayofis miTviseba (qarT. s. misacemad. gadmocema] _ 1.-ebi. 2­isaTvis). raturuli nawarmoebis Se­ eqspErtiza [fr. sinon.). rkinigzeexportare gatana] _ saqonlis bis e. gatana sazRvargareT gasa­ ¥ saeqspluatacio (mniSv. musikaluri nawarmoebis  samedicino e. expertise] _ savali nawili. Eqsport­i [ingl.  avtomobilebis e. miT ganlageba dasaTvali­ ¥ eqspluatatoruli.  s. iTvisebs sxvisi Sromis na­ mrewvelobis produqtebisa yofs (qarT. importi). romel­ e.) saqoneli. ganmavlobaSic fotoapara­ eqspluatAcia [fr. garkveuli siste­ feli). Sic gadmocemulia mTavari eqspluatAtor­i [< fr. romelic saCveneb­ 2. sasamarTlo Sesavali nawili. eqsploa4.  eqsploatatori. eqsploaticiebi.

(samarT. romelic Eqspres­i [ingl. eqspresia. expropriarafo] _ pirveli Semadge­ tion < laT. socialuri ¥ eqspresiuloba. samgzavro matarebeli. gemze. gamomxatveloba] _ mi­ tani. `saswrafo~. sareiso avtobusze. grZnobebis resaTvis sakuTrebis da. eqspresimdgomareobis CamorTmeva. tyvad) da naxevareqspresi Eqspromtad _ moumzadeb­ Scd. moumza­ aqvs da eqspresze meti.. swrafi. expressio] _ ga­ 2. bieqturi SemoqmedebiTi 2. saxumaro Cveulebriv sareiso avto­ xasiaTisa). iTqmis agreTve samgzavro gancdebis asaxvas. [ingl. marTuleba xelovnebasa da  navTobis e. expressionisme < expression gamoxat­ portis organizatori. musikaluri na­ busebze naklebi gaCereba warmoebi da sxv. saz­ RvargareT saqonlis gam­ va. liT arsebuli] _ saxel­ nAxevrad Eqspresi _ saqa­ daxelod SeTxzuli leq­ laqo avtobusi. exporteur < laT. Eqspromt­i [laT. eqsportQor­i [fr. gancdis Zala. qveynebi. exporte] _ eqs­ eqspresiOnizm­i [fr.) sa­ tyvebisa mniSvnelobiT: xelmwifo xelisuflebis `momentaluri~. warmoiqmna me­20 sauk. literaturaSi. lad saxeldaxelod. expromtus romelsac aqvs iSviaTi ga­ mza. miT an usasyidlod). eqspres.­is pir­ expressus gaZlierebuli] _ vel naxevarSi: misi mimdev­ 1. eqsprEsia [laT. ingl. romelsac si (Cveulebriv. erTi klasis mier meo­ momxatveloba. visime xe­ Cereba. amasTan erTad. aRZvris. morTmeva (sasyidlis mice­  eqspresiuli. misi su­ lod did sadgurebSi. mier qonebis iZulebiT Ca­ `operatiuli~. . express < laT. rebi TavianT ZiriTad amo­ romelic miZraobs didi canad Tvlidnen mxatvris siswrafiT da Cerdeba mxo­ Sinagani samyaros. express sasw­ eqspropriAcia [fr. ex –gan da proprius neli nawili rTuli si­ sakuTari] _ 1..eqs -178uli. deblad warmoTqmuli si­  naxevradeqspresi (erT si­ tyva.

romelic am saswavlebelSi ar iricxeba Tavisi Tvisebebis gamo­ da ise abarebs gamocdebs. bazaraCveulebrivi. gafarToeba. iReben samkurnalwamlo 2. ­idan. extravagant] _ sayovelTaod mi­ misuli aRfrTovaneba. ucnauri. gareSe da mokled.. extradition < kumentis da sxv. rebis e. e. vadebas.. eqstErn­i [laT. `ukeTesi~.-179- eqs Eqstaz­i [laT. . cxovelis garegnuli Sesa­ eqstrAsens­i [laT. extra me­ xedaoba da agebuleba. `gareSe~. `biovelis~ reSe] _ piri. extensivus mebisaTvis Seuferebeli: rac farTovdeba] _ rac da­ araCveulebrivi. _ 1. (iT­ nivTierebebis gamowurviT qmis zog saqonelze). gareSe da statis saxelmwifos kanonebi da­ simSvide. Txzulebis. avadmyofuri aRtaceba. w. kavSirebulia raodenobriv axirebuli. benzini. do­ eqstradQcia [fr. karaqi. Eqstraqt­i [laT. Rebuli wesebisaTvis. romelic mqone piri. eqterQer­i [fr. preparati. extra] _ TavsarTi mniSvnelobiT: 1.). intensiuri) gangebo. Sinaarsis laT. nels saSualebiT. yenebiT (xelis dadebiT)  universiteti e. 2. `saukeTeso~. (gadat.). Tavdaviwyebamde eqstravagAntur­i [fr. romelsac  eqstremaluri. eqstra. exterieus] _  eqstraordinaluri Scd. tismetad da sensus grZnoba. nor­ eqstensQur­i [laT. sa­ (sapirisp. mdgomareoba] _ arRvia. `umaR­ mcenareuli da cxoveluri lesi~. Cai e. SemTxveva. ukiduresi. soflis meurneoba. ucxo saxelmwifosaTvis gadacema im pirisa. qsovilebidan raime gamxs­  eqstrasensi. ex ­gan. extractus gamoRebuli. [laT.-ad daammkurnalobs zogierT daa­ Tavra. SekumSulad gadmo­ traditio gadacema] _ (samarT.  e. gamowuruli] `metad~. externus ga­ SegrZneba] _ e. e. extraordinarius] _ (wign. `metismetad~. extasis < berZ. vinc am ex ­gan.). gansakuTrebuli. (da ara xarisxobriv) zrdasTan.­idan. gafarToebasTan eqstraordinArul­i [laT.  e.

ukiduresoba. saSiSroebiT. ukiduresi zo­ mebis miRebis momxre. échafaud] _ (Zv. Eqsces­i [laT. amokveTa. eqscQzia [laT. ukiduresi. triuki. mwvave Sexla­ moxla.  e. rac Cveulebrivs scildeba. gareSe da centrum centri] _ bgeriT an mxedvelobiT kontrastebis. eqstrEmul­i da eqstremA­ luri [fr. Zalebi.). cekva. risame normaluri mimdinareobis darRveva. ¥ eqstremistuli.). gadaxra] _ 1. (Teat.).. gamoReba] _ (medic. e.. eSElon­i [fr. kbilis amoRebis operacia. TavSeukaveb­ loba.-is ufrosi. 2. wremadsuloba. ex ­gan. champion mebrZoli] _ yofi­ li Cempioni. -180Taviseburi. extrême < extremum ukiduresi] _ (wign. e. siZneliT. ­idan da humos miwa] _ saf­ lavidan gvamis amoReba sa­ samarTlo­samedicino ga­ mokvlevis mizniT. azri) aqvs.  samxedro e. amaRlebuli ficarnagi. gadat. eqs­CempQoni [laT. adamiani. metismeti (Tavisi sirTuliT. araCveulebri­ vad.  e. extractio amoReba. sasacilo xerxebis Semc­ veli.  eqscentruli. (wign. Seiqmna e. échelon] _ spe­ cialuri daniSnulebis matarebeli masobrivi ga­ dazidvebisaTvis. politikaSi).  e. eqstrEmizm­i [laT.  e.). pirobebi. champion < fr.) mkveTri < laT. eqstrEmist­i _ adamiani. excentrique] _ 1. ekscentruli Scd. 2. excisio] _ (me­ dic. ex –gan. eSAfot­i [fr. ­idan. sacirko nomeri. excessus gamos­ vla. extremus ukiduresi] _ ukiduresi zo­ mebis momxreoba (Cveulebriv. eqshumAcia [laT. ro­ melsac ukiduresi msof­ lmxedveloba (Sexeduleba. ro­ melzedac xdeboda sikvdi­ liT dasja.. mdgomareoba. e.). Sexedulebebi.). gansakuTrebuli. eqscentrQkuli [fr. [laT.eqs cema. ukiduresad eqstrAqcia . e. ex yofi­ li da ingl. situacia.

-181-

val

v vA­bank­i [fr. Va banque] – 1.
va­bankze TamaSi banqoSi – fsoni, romelic mTel banks udris. 2. (gadat.) riskis gaweva vAgzal­i [ingl. Vauxhall] – mgzavrTa momsaxurebisaT­ vis gankuTvnili Senoba rkinigzis did sadgurze.  Tbilisis v., vagzlis morige. sAzRvao vAgzali – amave daniSnulebis Senoba saz­ Rvao portebSi. ¥ vagzlisa.  vagzalisa, sadguri Scd. sadguri – matareblis (an sxva transportis) gaCerebis adgilia (saTanado Seno­ biT), xolo vagzali – ara yoveli sadguris, aramed didi (Cveulebriv sakvanZo) sadguris Senobaa (did qalaqebSi). vAgon­i [germ. Wagon] – sat­ ransporto saSualeba – relsebze moZravi Tvlebi­ ani sazidari.  matareblis v., samgzavro v., satvirTo v., v.-is gamyoli, metropolitenis v., funikulioris v. ¥ savagono.

 s. depo.  ronoda Scd. vAza [fr. Vase] – lamazi moyvanilobis WurWeli tkbileulobis, xilis an yvavilebisTvis, agreTve de­ koratiuli (sinon. larnaki).  brolis v. vakAnsia [fr. Vacanse < laT. Vacans daukavebeli, Tavisu­ fali] – daukavebeli Ta­ namdeboba (dawesebulebaSi), Tavisufali adgili (sas­ wavlebelSi).  institutSi ori v.-aa. vakAntur­i [fr. Vacant (e)] – daukavebeli, Tavisufali (adgili, Tanamdeboba).  profesoris v. Tanamdeboba.  vakantiuri Scd. vakUum­i [laT. Vacuum sica­ riele] _ (fiz., teq.) airis Zalian gauxSoebuli mdgo­ mareoba, TiTqmis carieli sivrce. ¥ vakuumuri.  v. sivrce.  vakumi, vakumuri Scd. valEntoba [laT. Valens, valentia Zala,(Valentis) Zalis mqone] – (qim.). atomis Tviseba Seu­ erTdes sxva atomebis gar­ kveul raodenobas

val

-182-

 mudmivi v., cvladi v. vAlet­i [fr. Valet msaxuri] – figura banqoSi. valpUrgiis RAme [kreb. Zv. germ.] _ wminda valpurgiis dResaswaulis (pirveli ma­ isis) winaRame, rodesac, Zve­ li germanuli xalxuri crurwmeniT hartis mTis umaRles mwverval brokenze imarTeba kudianebisa da jadoqrebis Rreoba.  valpurgis Scd. vAls­i [fr. Valse germ Walzer] – 1. didad gavrcelebuli wyvilTa cekva; musika am cekvisaTvis. 2. am cekvis ritmis sakon­ certo (saorkestro, sa­ fortepiano da sxv.) nawar­ moebi.  Sopenis v.-ebi. vAltorna [rus. валторна < germ. Walthorn samonadireo buki] – spilenZis sasule sakravi – spiralurad mox­ rili mili, romelic bo­ loSi farTovdeba. mevAltorne – valtornis damkvreli. ¥ valtornisa, mevaltornisa.  valtornasi, mevaltornasi, `valtornaze ukravs” Scd.

valtOrnist­i _ igivea, rac
mevaltorne (ix. valtor­ na). vAluta [it. Valuta farTo Ri­ rebuleba] – 1. ama Tu im qveynis fulis sistema; fu­ lis erTeuli, romelic safuZvlad udevs am sis­ temas. 2. ucxo saxelmwifos fuli.  mtkice v., oqros v. ¥ savaluto.  s. operaciebi.  valiuta, savaliuto Scd. vAmpir­i [fr. Vampire, germ. Vampir] – germanul da sla­ vur TqmulebebSi: 1. cru rwmeniT; micvalebuli, ro­ melic RamRamobiT dgeba saflavidan da adamianebs swovs sisxls. 2. Seubralebeli, sisxlis­ msmeli, ulmobeli adamiani. 3. erTgvari Ramura; gavrce­ lebulia tropikul ameri­ kaSi. vandAlebi [germ. Vandalen] – 1. Zveli germanuli tomi, ro­ melmac me­5 s.­is Sua wlebSi dai pyro romis imeriis na­ wili, gaZarcva romi da gaanadgura mravali kul­ turis Zegli. 2. (gadat.) istoriul ZeglTa da kulturul faseulobaTa

-183gamanadgurebeli adamianebi (sinon. barbarosebi) vandAlizm­i _ istoriuli Zeglebisa da kulturul faseulobaTa ganadgureba (sinon. barbarosoba). vAnil­i [fr. Vanille esp.] – 1. tropikuli mcenare; isxams grZel wvril nayofs. 2. am mcenaris gamxmari sur­ nelovani nayofi; iyeneben kulinariasa da parfiume­ riaSi.  v.-is fxvnili. ¥ vaniliani.  v. namcxvari, v. orcxobila. varQant­i [laT. Varians (variantis) cvalebadi] – 1. risme nairsaxeoba, saxecvlileba.  proeqtis ramdenime v., v.-ebis gaTvla (Wadrakis partiaSi). 2. raime nawarmoebis an misi nawilis erT­erTi redaq­ cia.  `ieso qriste – kacobriobis raindi”- is pireli v. variAcia [laT. Variantio cvli­ leba] – 1. (wign.). igivea, rac varianti (mniS. 1) 2. Cveulebriv mr.­Si varia­ ciebi – musikaluri nawar­ moebi, cekva da sxv; rac war­ moadgens ZiriTadi Temis

vaq

gameorebasa da damuSavebas sxvadasxva cvlilebebiT.  piesis v.-ebi, Tema v.-ebiT. ¥ variaciuli aRricxva – ma­ Tematikuri analizis erT­ erTi dargi. varQete [fr. Variete] – msubuqi Janris (estradis) Teatri.  varietesi.  varietisa Scd. vAsal­i [fr. Vassal laT. Vassalus] – 1. Sua saukuneebSi da­ savleT evropaSi: memamule, feodali, romelic damoki­ debuli iyo ufro msxvil feodalze (siuzerenze). 2. gadat. (wign) vinmeze da­ mokidebuli, visime xelq­ veiTi piri an saxelmwifo. ¥ vasaluri.  v. damokidebuleba, v. saxelmwifo. vatQkan­i [laT. Vaticans bor­ cvi (goraki) tibris mar­ jvena sanapiroze romSi] – kaTolikuri eklesiis re ligiur­ad mi nis tra ci­ uli centri; am eklesiis meTauris romis papis – rezidencia; warmoadgens calke saxelmwifos q. ro­ mis centrSi. vAqcina [laT. Vaccinus Zro­ xisa] – preparati, romesac iyeneben infeqciur daava­

vaq

-184¥ vegetarianuli.  v. saWmelebi, v. sasadilo.  vegeterianeli, vegeterianuli Scd. vegetarianEloba [laT. Vegetarios mcenareuli] – kvebis sistema, romlis mixedviT dauSvebelia xorcis Wama. vegetatQuri [laT. Vegetarius] – (biol.) rac cxovelebisa da mcenareebis kvebasTan aris dakavSirebuli.

debaTa winaaRmdeg asacre­ lad. vaqcinAcia – (medic.) vaq­ cinis Seyvana adamianis an cxovelis organizmSi; vaq­ ciniT acra. vAxt­i [holand. wacht] – (zRv.) 1. morigeoba gemze.  v.-ze dgoma 2. gemis eki paJis nawili, ro­ melic morigeobs; drois monakveTi, rodesac erTi cvla morigeobs.  v.-is meTauri, Ramis v. ¥ savaxto.  s. Jurnali, s. samsaxuri.  vaxta Scd. vAxter­i da vaxtiOr­i [germ. wachter] – morige da­ raji dawesebulebaSi, sa­ warmoSi. vaUCer­i [ingl. Vaucher xel­ werili, gasamarTlebeli dokumenti] – igivea, rac saprivatizacio Ceki. ¥ vauCerisa. vahAbizm­i [sakuT. sax. kreb. arab. wahha seqtis damaarse­ beli] – islamis religiur­ politikuri moZRvreba. vegetariAneli [ingl. Vegetarian – adamiani, romelic xorcs ar Wams da mxolod rZis produqtebiT da mce­ nareulobiT ikvebeba.

vegetatiuri organoebi

– mcenaris kvebisa da zrdis organoebi (fesvebi, Rero, foTlebi).

vegetatiuri gamravle­ ba – mcenareTa gamravleba
arasqesobrivi gziT

vegetatiuri nervuli sistema – (fiziol.) ner­
vuli sistemis nawili, ro­ melic awesrigebs saWmlis momnelebeli, sisxlis mi­ moqcevis, sasunTqi da sxv. Sinagani organoebis moqme­ debas. ¥ vegetaciuri _ sxvaa (ix. vegetacia). vegetAcia [laT. vegetatio] – (biol.) mcenaris sasicocx­ lo moqmedeba, misi zrdis procesi. ¥ vegetaciuri da savegeta-

-185cio.  v. – (s) periodi. velo... _ sityvis Semokleba `velosi pedis~. velOdrom­i [laT. velox (velocis) swrafi da dromos sarbie­ li, rbola] _ sportuli nageboba velosi pedebiT SejibrebisaTvis (sinon. treki). velOriqSa _ riqSa (mniSvn. 2), romelic velosi pedze zis da ise moZraobs. ¥ veloriqSisa.  veloriqSasi, velorikSa Scd. velosQped­i [fr. vēlosipēde] _ or­ an samTvliani manqana, romelic moZraobaSi moh­ yavs zed mjdoms pedlebze fexis daWeriT. velosi pedis gamogoneba _ (saub.) iseTi risame ga­ mogoneba, rac didi xania, cnobilia, gamogonebulia (inJinerTa wreSi cnobilia erTi faqti, rodesac erTma vai­gamomgonebelma skams centrSi gamoaba fexi _ aqao­da gamomgonebeli mer­ qvaso. ¥ savelosi pedo.  s. sporti. velosi pEdist­i _ velosi­ pediT mavali, savelosi pe­

ven

do sportis mimdevari. velOsport­i _ savelosi pe­ do sporti. velOtrek­i [ix. treki] _ igivea, rac velodromi. vEna [laT. vena] _ (anat.) sis­ xlZarRvi, romliTac sis­ xli organoebidan da qsovilebidan miedineba gu­ lisaken (Sdr. arteria). ¥ venuri.  v. sisxli. vEndeta [laT. vendetta] _ sis­ xlis aRebis adaTi (upira­ tesad sardiniasa da kor­ sikaze). vEnera, vEnusi [laT. Venus (Veneris] _ 1. romaul miTo­ logiaSi: siyvarulisa da silamazis qalRmerTi. 2. dedamiwasTan yvelaze ax­ lo myofi planeta; Cve­ ulebriv Cans gaTenebisas da mzis Casvlis Semdeg. ciskris varskvlavi. venErul­i [< kreb. laT. sne­ uleba (daavadeba)] _ infeq­ ciuri daavadeba (sifilisi, gonorea da sxv.), romelic Cveulebriv sasqeso or­ ganoebis gziT gadadis.  veneriuli Scd. vEnzel­i [< polon. vçsel kvanZi] _ erTmaneTze mxatvrulad

ven

-186mominuli v. verandiani, verandisa. v. saxli. verandasi Scd. verbAlur­i [laT. verbalis] _ zepiri, sityvieri.  v. saSualebebi. vErdiqt­i [fr. ingl. verdict < laT. vere dictum sarqveli] _ (samarT.) sasamarTlo procesze nafic msajul­ Ta gadawyvetileba msjavr­ dadebulis braleulobis an udanaSaulobis sakiTxze.  gasamarTlebeli v., gasamtyunebeli v. vErlibr­i [fr. vers libre Tavi­ sufali leqsi] _ leqsis erT­erTi saxeoba; agebulia upiratesad intonaciur­ sintaqsur safuZvelze da yuradReba ar eqceva taepSi marcvalTa raodenobasa da maxvils (sxvanairad: TeTri leqsi). vErmut­i [germ. Wermut] _ das­ pirtuli Rvino, romelsac aromatis misaRebad dama­ tebuli aqvs zogierTi ba­ laxis (unTavresad abzin­ dis) nayeni. vernQsaJ­i [fr. Vernissage] – samxatvro gamofenis gaxsna, agreTve misi gaxsnis dRe. vErJe [fr. Verge] – qaRaldis  ¥  

gadaxlarTuli inicialebi (saxelisa da gvaris pir­ veli asoebi). vEntil­i [germ. ventil sar­ qveli] _ 1. (teq.) milsa­ denebSi, aparatebSi da misT.: siTxis an airis sa­ regulacio (Casaketi da gasaSvebi) sarqveli. 2. (mus.) sasule musikalur sakravebSi: erTgvari sarq­ veli bgeris simaRlis Se­ sacvlelad.  vintili Scd. ventilAtor­i [< laT. ventilator gamniavebeli] _ mo­ wyobiloba daxurul sadgomebSi haeris gasaw­ mendad.  ventiliatori, vintilatori Scd. ventilAcia [laT. ventilatio] _ daxuruli sadgomis gani­ aveba ventilatoris saSua­ lebiT. ¥ saventilacio.  s. mili, s. mowyobiloba.  ventiliacia, vintiliacia, saventiliacio, savintiliacio. vEranda [port. ingl. veranda < ind.] _ Ria an daxuruli aivani saxlis garSemo an misi erT­erTi kedlis ga­ yolebaze.

-187saxeoba badis magvari mo­ xatulobiT, paraleluri xazebis ori sistemisgan Semdgari. vErsia [fr. Version laT. Versare saxis Secvla] – raime faq­ tis, ambis erT­erTi axsna, gadmocema, ganmarteba (ram­ denimedan).  axali v., ukanaskneli v. vertQkal­i [laT. Verticalis mwvervalisa] – vertikaluri, Sveuli xazi (sapirispiro, horizontali). vertikAlur­i – rac horizon­ talur sibrtyesTan qmnis marT kuTxes; Sveuli (sa­ pirisp. horizontaluri).  v. xazi vErf­i [holand. werf] – gemebis saSenebeli an saremonto sawarmo. vEsta [laT. Vesta] – 1. roma­ uli miTologiaSi ojaxu­ ri keris mfarveli qal­ RmerTi. 2. (astr.) yvelaze kaSkaSa mcire planeta. vEstern­i [ingl. western dasav­ leTisa] – saTavgadasavlo kinofilmi, romelSic moq­ medeba viTardeba CrdiloeT amerikis dasavleTis Sta­ tebSi me­19 s.­Si.

vet

vestibQul­i

[fr. Vestibule] – didi darbazi sazoga­ doebrivi Senobis sxva na­ wilebis Sesasvlelis win.  Teatris v., sasaxlis v., metros v.,  vestibuli Scd. vetEran­i [laT Veteranus mo­ xuci, Zveli jariskaci] – 1. Zveli gamocdili meomari: omgadaxdili mebrZoli 2. Zveli damsaxurebuli mu­ Saki, moRvawe.  Sromis v., Teatris v. veterQnar­i – veterinariis specialisti; saqonlis eqi­ mi (Zv. sinon. beiTali). ¥ veterinaruli da saveterinaro.  v. (s.) instituti. veterinAria [laT. Veterinarius saqonlis momvleli] – mec­ niereba cxovelebis daa­ vadebaTa da maTi mkurna­ lobis Sesaxeb; cxovelTa mkurnaloba ¥ veterinariuli da saveterinario.  v. (s.) punqti, v. (s.) daxmareba.  ixmareba agreTve veterinaruli da saveterinaro, rac veterinari-s zedsarTavi saxelebia.  veterinaluri Scd.

vet

-188-

vEto [laT. Veto

vkrZalav] – 1. saerTaSoriso da sa­ xelmwifo samarTalSi; ak­ rZalva, romelsac adebs erTi saxelmwifo organo meoris gadawyvetilebas; vetos ufleba Cveulebriv aqvs saxelmwifos meTaurs parlamentis gadawyvetile­ baTa mimarT. 2. saerTaSoriso samarTalSi: sxvadasxva qveynis warmo­ madgenelTagan Semdgari kolegiuri organos (sadac sakiTxebi wydeba erTxmad) erT­erTi wevris gancxadeba imis Sesaxeb, rom igi wina­ aRmdegia umravlesobis ga­ dawyvetilebisa; xorciel­ deba xmis micemiT.  v.-s ufleba. vetos dadeba – risame ak­ rZalva vEqsil­i [< germ. Wechsel gamocvla, Secvla, daxur­ daveba] – saTanadod ga­ formebuli savalo xel­ werili, romelic Seicavs valdebulebas gadaixadon garkveuli Tanxa daTqmul vadaSi; (qarT. sinon. Tamasuqi). veqsilolOgia – [laT. Vexillum droSa] – mecniereba, romelic droSebs, maT war­ moSobas swavlobs.

vEqtor­i [laT. Vektor wamyvani]
– maTematikuri an fizikuri sidide,romelic xasiaTdeba ricxobrivi mniSvnelobiT da mimarTulebiT. ¥ veqtoruli.  v. sidide.  veqtori Scd. vQagra [laT. Viagra] – (same­ dic.) mamakacis impotenci­ is sawinaaRmdego prepara­ ti, damzadebulia qimiuri nivTierebebiT; gamoiyeneba mxolod eqimis daniSnule­ biT; viAduk­i [fr. Viaduc < laT. Via gza da duco mimyavs] – xe­ obaze, xevze gayvanili xidi, xidiseburi nageboba. viAkreme [laT. Viacreme] – (sa­ medic.) partniorTan qalis seqsualuri kontaqtebis dros disharmoniis sa­ winaaRmdego preparati; damzadebulia floris – mcenareTa samyaroTa sa­ fuZvelze; absoluturad uvnebelia. vQbram­i – mTaSi sasiarulo an saTxilamuro sqellanCiani fexsacmeli. vibrAtor­i [laT. Vibrare rxeva, qanaoba; kankali] – rxeviTi moZraobis warmosaqmneli mowyobiloba

-189-

viv

vibrAcia [laT. Vibratio] – dre­

sxivuri milakis ekranze rTuli satelevizio, radi­ kadi sxeulis rxeviTi moZ­ olokaciuri da sxva sig­ raoba; arxeva, TrTola. ­ nalebis gamosaxulebasTan vibrQon­i [fr. Vibrion] – baq kavSirze. teria erTgvari  videomagnitofoni, vide qoleris v. osignali, videotelefoni. vibro... [< laT. Vibrare rxeva, kankali] – rTul sityvebSi videOkli p­i [ingl. Video televizia da clip amoWra; uCvenebs mocemuli sity­ amonaWeri] _ telegadace­ vebis damokidebulebas maSi: CanarTi, romelic Sed­ rxevasTan. genilia swrafad cvladi vibrOfon­i [< laT. Vibrare sxvadasxva suraTisgan, rek­ rxeva, kankali da phone xma] – jazSi – dasartymeli in­ lamisgan da romelsac xSi­ strumenti rxeviTi bgere­ rad axlavs musika. bis gamosacemad. videomagnitOfon­i [ingl. vQgvam­i [ing. Wigwam < Crd. Video televizia berZ. magneamerikis indielTa erT­ tis magniti da phone bgera] erTi enidan] – Crd. ameri­ – aparati, romliTac xdeba kis indielTa (kerZod al­ satelevizio programebis gonkinebis) sacxovrebeli magnitur lentze Cawera da gumbaTiseburi qoxi. ake­ Semdeg maTi kvlavwarmoeba Teben xis totebis ler­  videomagnitofoni Scd. wmisgan. videotelEfon­i [ingl. Vivideo...1… [laT. Video vxedav] – deo televizia da berZ. tele rTuli sityvebis pirveli Sors da phone bgera] – te­ nawili mniSvnelobiT `vxe­ lefoni, romelic molapa­ dav” rakis xmasTan erTad mis  videokli pi, videotelegamosaxulebasac gadmos­ foni. cems. video...2 [ingl. Video tele­  v.-is ekrani. vizia laT. Video vxedav] – vivi pAria [laT. viviparus co­ rTuli sityvis pirveli cxalmSobi vivus cocxali Semadgeneli nawili; mi­ da parare Soba] – (biol.) uTiTebs eleqtronul­ cocxlad (da ara kvercxis

viv

-190vi qaRaldis patara baraTi, romelzedac dabeWdilia misi patronis gvari, saxe­ li, wodeba, misamarTi; ga­ dascemen xolme meore pirs – gacnobisas masTan stum­ robisas da zog sxva Sem­ TxvevaSi. vizuAluri [laT. visualis] – mxedvelobiTi; TvaliT warmoebuli.  v. dakvirveba. vikQngebi [skand. viking (mx).] _ skandinavieli meomari mez­ Rvaurebi me­8­11 ss­Si. vQkont­i [fr. vikomte] – dasav­ leT evropis zog qveyanaSi (inglisSi Cvens dromde): Tavadaznauruli tituli, saSualo baronsa da grafs Soris; am titulis mqone piri. vQla [laT. villa] – mdidruli saxli qalaqgareT; mdidru­ li adgil­mamuli, agaraki. ¥ vilisa.  vilasi, villa Scd. vQmpel­i [holand. wimpel] – 1. boloSi orad gayofili grZeli da viwro alami, romelic aRmarTulia sam­ xedro gemis anZaze (gemis erovnuli kuTvnilebis aR­ saniSnavad). 2. patara samkuTxedi alami

dadebiT) Soba. vivisEqcia [laT. vivus co­ cxali da sectio gakveTa] – cxovelis cocxlad gakveTa raime organos funqciis Seswavlis mizniT. vQza [laT. visa naxuli] – 1. saxelmwifoSi Sesvlis, iqi­ dan gamgzavrebis an mis teritoriaze gavlis ne­ barTva, romelic iZleva am saxelmwifos mTavroba (aRiniSneba pasportSi). 2. Tanamdebobis piris war­ wera raime dokumentze, rac niSnavs, rom es piri icnobs dokumentis Sinaarss da eTanxmeba mas. vQzav­i [fr. vis-à-vis] 1. (zmni­ sarTi) visime pirispir, pir­ dapiri. 2. visime pirdapir mdgomi an mjdomi piri. vizQon­i [germ. vision] – (wign.). adamianis warmosaxviT, war­ modgeniT Seqmnili arare­ aluri ram; moCveneba. vQziti [fr. visite] – mcire xniT misvla vinmesTan Cve­ ulebriv oficialurad.  v.-is dro, prezidentis v. ¥ savizito.  s. kostiumi. savQzito bAraTi – mkvri­

-191-

vio

risame niSnad.  violasi Scd. 3. TviTmfrinavidan Camosag­ viOlino [it. viollino] – yve­ debi grZellentiani paketi, laze maRali tembris mqo­ kolofi an mili, romelSic ne oTxsimiani sakravi, ro­ moTavsebulia mfrinavis melsac xemiT ukraven. pataki, an fosta.  koncerti v.-s orkestrisaTvis. vindsErfing­i [ingl. windsurfing, wind qari surfing, surf pQrveli viOlino _ mTa­ zvirTcema] – sportis saxe­ vari violino orkestrSi. oba, afrian specialur da­ viOlinos gasARebi – faze rbola. (mus.) sanoto striqonis vinEgret­i [fr. vinaigrette vidasawyisSi dasmuli erT­ naigre Zmari] – civad saW­ erTi niSani, romelic meli kerZi – wvrilad miuTiTebs maRal xmebze. daWrili sxvadasxva bost­ meviOline – violinos neuli, kartofili, kirkaJad damkvreli musikosi. moxarSuli lobio, erTma­ ¥ saviolino; neTSi areuli, rac ZmriT, saviOlino kOncerti– zeTiT da sxva sakazmiT simfoniuri nawarmoebi, ro­ aris Senelebuli. melSic mTavari partia gan­ vinQet­i [fr. vignette] – wignis kuTvnilia violinosaTvis; (Zv. xelnaweris) TavSi an aseTi nawarmoebis Sesru­ boloSi darTuli samkauli leba. – raime naxati, ornamenti. ¥ meviolinisa.  vinietka Scd.  meviolinesi Scd.  `violinos ukravs”, `viovinCEster­i < [sakuT. sax.] – lino daukra”, `violinos erTgvari sanadiro Tofi damkvreli”, (gamomgoneblis gvaris mi­  `violinoze ukravs”... Scd. xedviT). vQola [it. viola] – Zveleburi violOnCel­i [it. violoncello] – violinos ti pis, magram sakravi – violinos wina­ masze didi oTxsimebiani pari; gavrcelebuli iyo sakravi; aqvs fexi, romli­ dasavleT evropis qveynebSi Tac dakvris dros iatakze me­15­18 ss­Si. idgmeba.  violisa.

vir

-192¥ virtuozuli.  v. dakvra, v. TamaSi. vQrus­i [laT. virus Sxami] _ gadamdebi daavadebis ga­ momwvevi uwvrilesi mik­ roorganizmebi, romelic Zlivs Cans an sul ar Cans mikroskopSi. ¥ virusuli.  v. gri pi, mcenareTa v. daavadebani. virusolOgia [laT. virus Sxami da berZ. logos moZRvre­ ba] – mecniereba romelic virusebs Seiswavlis. vQsk­i [ingl. whisky kelt. (ga­ lebis) uisge wyali] – ara­ yi inglisSi da aSS­Si; damzadebulia qeris ala­ osagan.  Sotlandiuri v. vQskoza [laT. viscosus webo­ vani] – 1. sqeli, blanti niv­ Tiereba, romelsac iReben celulozisgan; iyeneben xelovnuri abreSumis, ce­ lofnis da sxv. masalebis dasamzadeblad. 2. xelovnuri abreSumi.  v.-is perangi. ¥ viskozuri.  v. abreSumi. vQst­i [ingl. wist] – 1. banqos TamaSi erTgvari. 2. kartis garkveuli kombi­

 ixmareba agreTve Celo da violinCelo. vQraJ­i [fr. virage mobruneba] – 1. mobruneba, moxveva dag­ verdebiT, mrudxazovani moZ­ raoba (TviTmfrinavis, avto­ mobilisa, gemisa da sxv).  TviTmfrinavma v. gaakeTa, TviTmfrinavi v.-Si Sevida (e. i. mfrinavma v. daiwyo). 2. saavtomobilo gzis velo­ trekis an sportuli bi­ likis monakveTi, romelic SigniT aris daxrili (av­ tomobilis, velosi pedis, motociklis da sxv. mrud­ xazovani moZraobisTvis).  cicabo v. virQlizm­i [< laT. virilis ma­ makacis] – qalebSi meore­ uli mamakacuri sqesobrivi niSnebis (ulvaSebis, mamaka­ curi agebulebis, boxi xmis ...) warmoqmna. virtuAlur­i [laT. virtualis] – rac SeiZleba gamovlindes saTanado pirobebSi. virtUoz­i [it. virtuoso] – 1. msaxiobi, romelic srul­ yofilad flobs Sesrule­ bis teqnikas (upiratesad musikosze iTqmis). 2. saerTod adamiani, rome­ lic didad aris daxelov­ nebuli Tavis saqmeSi.

¥ viqtorinisa. ro­ melSic gamofenilia gasa­ yidi saqonlis nimuSebi. 2. baRis erTgvari msxvili marwyvi. sadac gamofeni­ lia sxvadasxva nivTi. vitrine] – 1. vaudeville] – . Semc­ vlels. 2. maRaziis daxlze mowyobili v.  vitaminebi A. vQce­admQral­i – erT­er­ Ti umaRlesi samxedro wo­ debuleba sazRvao flotSi. quCaSi. vQce­prezQdenti – pre­ zidentis moadgile. B. admiralze dabali da kontr­admiralze maRali..). evropaSi viqtoria­regia gamohyavT oranJereaSi.  literaturuli v. sasicocxlo Zalebis aRdgenisaTvis. viqtOrina – TamaSi erTgva­ ri – codnis sxvadasxva dargTan dakavSirebul ki­ Txvebze pasuxis gacema. vQtrina [fr. [laT. vita sicocxle da berZ. da­ fa da sxv..-ebi. igivea rac viqtoria­re­ gia. bosto­ nis TamaSSi..  viceprezidenti. ma­ gier] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. Victoria Regia] – wylis didi mce­ nare dumfaras ojaxidan 2 m­de diametris mrgvali foTlebiT. ase­ Ti nivTierebis Semcvleli preparatia. romaul miTologiaSi. gazeTebis v. draJe. 3. musikaluri v.  viqtorinasi Scd. victoria] – 1. vitrage] – feradi minebisagan gamoyvanili suraTi an ornamenti (sark­ melSi da misT. vQtraJ­i [fr..-193nacia preferansis. vodEvil­i [fr. romelic auci­ lebelia organizmis nor­ maluri sasicocxlo moq­ medebisaTvis. vice nacvlad. fisovani gemfisi (amiaki)] – sxvadasaxvagvari qimiuri Semadgenlobis organuli nivTiereba.  gemovnebiT gaformebuli v.  v. P … ¥ vitaminiani. viqtOria [laT.  muzeumis v. mominuli karada. aRniSnavs moadgiles. ga­ vod marjvebis qalRmerTi. vitAmin­i [laT. vice. ma­ Raziis didi fanjara.. C. izrdeba ekva­ torul samreT amerikaSi. yuTi. viqtOria­rEgia [laT.. ammoniakon niSadu­ ri.

) – mogzauroba. vOltmetr­i _ eleqtrowre­ dis or wertils Soris ar­ sebuli denis Zabvis sazomi xelsawyo. vokAlist­i _ profesiona­ luri momRerali. ro­ melSic sasimRero kuple­ tebi da cekvebia CarTuli. vofum survili] – parlamentebSi: kenWiseburi miRebuli gadawyvetileba. volant mfrinavi] – frTebis an talRovani CarCos mqone msubuqi Zab­ riseburi burTi badminto­ nis saTamaSod. vOlei [ingl. romlebic ugulebelyofis obieqturad arsebul pi­ robebs da sazogadoebrivi cxovrebis kanonzomiere­ bebs. vocalize] – (mus. sruldeba mxo­ lod xmovani bgerebis gad­ mocemiT.voi -194gaWenebul cxenze varjiSi – Sextoma – Camoxtoma. voltiJQreba [fr. voluntarius nebisyofisa] _ TviT­ neburi gadawyvetilebani. voliere] – Semo­ Robili adgili cxovele­ bisaTvis. vOtum­i [laT. (erTi an ormoqmedebiani msubuqi piesa).  voliuntaristi Scd.) burTis miReba (dartyma) ha­ erSive (CogburTSi da sxv. ugulebel­ yofs obieqturad arsebul pirobebs. vokAlur­i [it. SesaZleb­ lobebs. axla iron. vOlan­i [fr.  voliuntarizmi Scd. vOlfram­i [germ.  v-Ta konkursi. voltiger] – . voQaJ­i [fr. movercx­ lisfro Zneldnobadi li­ Toni. realurad arse­ bul viTarebas.) momRerlis xmisTvis gankuTvnili uteqsto sa­ varjiSo.)  ufro sworia voli.  zooparkis v. ro­ melic Tavis saqmianobaSi xelmZRvanelobas mxolod sakuTari nebiT. musika. vayage] – (moZv. wolley] – (sp. vokAliz­i [fr. ndObis (undOblobis) vOtumi – parlamentSi xmis micemiT miRebuli ga­ mokle komikuri piesa.  v. voluntArist­i _ piri. xelovneba. v. wolfram] – qimiuri elementi. voluntArizm­i [laT. volQer­i [fr. sasimRero. vocale xmovani] – simRerasTan dakavSire­ buli.

vulkanolOgia [laT. bavSvi­sas­ wauli] – araCveulebrivi niWis mqone bavSvi.-is fexsacmeli. zebu] – kuziani xari. manerebi. Vulcanus cecx­ li. mdabiuri] – uxamsi. z zAlp­i [rus. gam­ Wirvale qsovilis an badis naWeri. romaul miTologiaSi: ce­ zeb cxlisa da mWedlobis Rmer­ Ti: (berZnul miTologiaSi mas Seesabameba hefestosi).. залп < laT. zar­ baznisa (qvemexisa). zEbra [fr. gaxurebuli gazebi da ferfli. salve salami!] – erTdrouli dac­ la ramdenime Tofisa. ali da logos moZRvreba] – vulkanis Sem­ swavleli mecniereba. konusuri mTa. uxeSi sityva an gamoTqma. vulgArul­i [laT. ali] – 1. v. ¥ vualiani. romliTac gamoxatulia mTavrobis an mis romelime wevris moR­ vaweobis mowoneba (armo­ woneba). aqvs Savi da TeTri zolebi. vulcanus cecxli. nati).  mTavrobis ndobis (an undoblobis) v. zebre. romelic ukeTdeba qalis quds saxis dasa­ faravad. dama­ xinjeba. uxeSi. . ingl.  zebras TeTri zolebi aqvs Sav fonze Tu Savi zolebi TeTr fonze (piriqiT)? zEbu [fr. zebra kongos enidan] – cxenis magvari gareuli cxoveli.  vunderqindi Scd.  z. wunderkind saocari bavSvi.-195dawyvetileba. vulgaris ubralo Cveulebrivi] – ukiduresi gayalbeba.  v. vulgArizm­i _ vulgaruli. holand. zAmS­i [polon. vulgarizAcia [laT. vulgaris Cveulebrivi.  sakiTxis v. voile] – wminda.  v. samsza] – xa­ verdovani zedapiris mqone rbili tyavi (qarT. 2. vUal­i [fr. qali. vUlkan­i [< laT. gamoTqma.  zamSa Scd. binadrobs afrikaSi. romlis mwvervalze dro­ dadro an mudmivad amoif­ rqveva gamdnari qanebi (la­ va). vundErkind­i [germ. saliteraturo enaSi nax­ mari.

romle­ bic ganlagebulia didi wris gaswvriv. (wign. zQud­vEst­i [germ. zOil­i _ ityvian usamarTlo RvarZlian kritikosze [Zv. quxilisa. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa da igrek­ Tan erTad. 2. zodQaqo [<berZ.) rac gan­ kuTvnilia sahaero mizanSi (TviTmfrinavebisTvis da sxv. samxreT­dasavleTis qari. Zv. mwvervali.  mze z. zuiden] – 1. zQud­i [germ. samx­ reT­dasavleTi. iTvleba RmerTebis da adamianebis mamad da mefed. zodQaqos nQSnebi – aR­ niSvna Tormeti Tanavar­ skvlavedisa.-Si iyo. sûd. samxreT­ aRmosavleTi. Rriankali da sxv. nuli. cis sferos umaRlesi warmo­ saxviTi wertili damkvir­ veblis Tavze.) Tormeti ekli ptikis Tanavarskvlavedi. kuro. zikUraT­i [aqad. romelTa gavliTac moZraobs mze wlis ganmavlobaSi. sûd-ost. zenith arab. zeus] – berZnul mi­ TologiaSi: uzenaesi Rmer­ Ti. 2. zuid-oost] _ 1. elvisa da wvimisa.zev -196potamiaSi (babilonsa da asiriaSi). romelic gavrcelebulia aziasa da afrikaSi. samt (ur-ra’s) gza (Tavisa) – 1.  s. samxreTis qari. holand. zQud­Ost­i [germ.) sasrolad. 2. zôdiakos (kyklos) cxovelebis (wre)] – (astr. RmerTi cisa. lomi. berZeni ritorisa da so­ fistis zoilis (me­4 s. s. ziqquratu] – safexurebad agebuli sa­ kulto koSki Zveli meso­ . zEnit­i [fr. welTaRr. ho­ land. sazEnito – (samx. artileria. zet] – laTinuri anbanis bolo asos (z-is) saxeli. zEvs­i [berZ. samxreT­aRmosavleTis qa­ ri.) saxelis mi­ Sinauri cxoveli. didebis z. gadat. zEro [fr.) risame gan­ viTarebis umaRlesi safe­ xuri. romelTac aqvT upiratesad cxovelTa saxeebi: verZi. zEt­i [fr.  zodiaki. 2. zodiaqi Scd. sûd-west. samxreTi. cecxli. zero nuli] – nuli qula. holand zuid-west] _ 1.

-197xedviT _ usamarTlod ak­ ritikebda homerosis `iliadasa” da `odiseas”. laboratoria. sadac Tavmoyrilia saCveneblad da mecnieruli dakvirvebisaTvis nair­nairi cxovelebi da frinvelebi. azerbaijanSi da zog sxva qveyanaSi gavrcele­ buli religia. zoli. [berZ. misTvis da­ maxasiaTebelia cecxlTay­ vanismcemloba. zõon cxo­ veli da logos moZRvreba] _ mecniereba. z. dazverva. zoolOgia [berZ. saartilerio cecxlis z. saeqimo xelsawyo _ wvrili mili an Rari... muzeumi.  arqtikis z.  z. momsaxureba. xelovneba] _ mecniereba sa­ soflo­sameurneo cxovel­ Ta moSenebis.. TaTbiri.  z.  z.  Wrilobis z...­is Seqmna miewereba Zv. ¥ zooteqnikuri. ira­ . romelic atmosferos zeda fenebSi avtomaturad iwers mete­ orologiur monacemebs. niadagis mo­ sinjva. movlisa da gamoyenebis Sesaxeb. sahaero burTi. zoologQuri parki (mok­ led: zoOparki) _ parki (baRi). z. sasazRvro z.  z-is gaSveba. zOo. zOna [berZ. zone sartyeli. z.  kuWis z. sondage] da zondQreba [germ. zõon cxoveli] _ rTuli sityvebis pirveli zor nawili mniSvnelobiT `cxo­ velTa samyaros exeba”. 2. ¥ zoologiuri. qirurgiuli z. spartakiada. instituti.) winaswar ri­ same garkveva.. akrZaluli z. avRaneT­ Si. 2. romelic cxo­ velTa samyaros swavlobs. raioni. ¥ zonaluri. techne ostatoba.  zoomaRazia. sazRvrebi. z. zOndaJ­i [< fr. warmodgena ori sawyisis _ sikeTisa da borotebis brZolaze da sxv. gadmocemiT z. iranSi. sonde saceci] _ 1. zoroAstrizm­i _ Zvel Sua aziaSi. zootEqnika [zõon cxoveli da < berZ. sondieren] _ zondiT risame gasinjva. gadat. ro­ melic SehyavT adamianis sxeulis Rruebsa da ar­ xebSi gamokvlevis an mkur­ nalobis mizniT. zOnd­i [<fr. (wign.ol­ qi] _ raime saerTo niSnis mixedviT gamoyofili siv­ rce.

hegelis idealistur fi­ losofiaSi: ganviTarebis procesis pirveli safexu­ ri. mzis abazanebi.. Summer] _ eleq­ truli xelsawyo xmovani signalebis misaRebad (qarT. Thesis debuleba] – ix. Sedgenilia bib­ liis (`Zveli aRTqmis”) wignebis ganmartebaTa sa­ fuZvelze. T. TAlmud­i [Zv.  T. sa­ yofacxovrebo da samarT­ lis wesebisa da kanonebis krebuli. 2. dawesebuleba. (s).  SoTa rusTavelis saxelobis akademiuri T. TEza [fr. ebr. komediis mu­ za. Thesis] – 1. zUmer­i [ger.) Jurnali.  qarTuli T. ¥ Teatraluri da saTeatro. 2. Tezisi. thaleia] – berZnul miTologiaSi. romlis WeSmariteba unda damtkic­ des. Thesev berZ. (s.) xelovneba. romelic axorcielebs warmodgene­ bis dadgmas. TEatr­i [berZ. T-is mTavari reJisori.zum -198naze warmodgena – ganxor­ cieleba. (s.) sazogadoeba. zuzuna). lo­ gikaSi: debuleba. Thalassa zRva da Therapeia] – zRvis haviTa da zRvaSi ba­ naobiT mkurnaloba. T. Theos RmerTi] – religiuri moZRvreba. TEizm­i [berZ. aqedan _ saxelwo­ deba). TAlia [berZ. TEzis­i [berZ. T (s.  savele telefonis z. sinon. (s. Theatron] – 1. sezoni. Thema] – Txrobis. xelovnebis dargi – dra­ matul nawarmoebaTa sce­ .) instituti. T. TEma [berZ. saubarisa da nuli religiis winaswar­ metyvelis zaratuStras (berZnuli wyaroebiT _ zo­ roastrs. romelic aRiarebs rom ar­ sebobs gansakuTrebuli gonieri arseba – RmerTi. aseTi dawese­ bulebis Senoba. talmūδ moZ­ Rvreba < lāmaδ swavleba] – ebraelTa religiuri. romelmac Seqmna qveyana (samyaro) da ganagebs mas. T TalasoTerApia [berZ. gamokvlevis.

sagani.  moxsenebis T. romelic gamoxa­ tulia Tvalebze saxvevi­ ani qalis saxiT (miukerZo­ eblobis niSani). RvTismetyveleba.  Tematiuri Scd. 2. (gadat. TEneb­i [ingl. Theogonia RmerTebis warmoSoba] – miTebi RmerTebis warmo­ Sobis Sesaxeb. vfiqrob] – maTematikuri debuleba. Theos RmerTi da kratos xelisufleba] – mmarTvelobis forma. im wesebis debulebebis .ro­ melic asaxavs bunebisa da sazogadoebis ganviTarebis kanonzomierebas.  T. mefis dide­ bulni. gegma.-199misT. Theoria dakvirve­ ba. saliteraturo T. sazogadoebrivi praqtikis logikuri ganzogadoeba. berZnul miTologiaSi RmerTi.-is msaxuri.  piTagoris T. TeOrema [berZ. romlis marTebulobas ad­ genen mtkicebis gziT. 2. TemAtika – TemaTa erTob­ lioba. T-is damtkiceba.  leqciaTa T. themidos] – 1.  Semecnebis T. im ganzogadoebul debu­ lebaTa erToblioba.  mxatvrul nawarmoebaTa T. rom­ lebic qmnian raime mec­ nierebas an mis erT­erT dargs..  Tematiuri Scd. Thegh da thene] – inglisSi. SotlandiaSi: didgvarovnebi.) marTlmsajuleba..  manqanebisa da meqanizmebis T.  T. theōrēma < theōreō vixilav.  fizikis T. Themis.. TeokrAtia [berZ. Theologia] – moZRvreba RmerTisa da religiuri dogmatebis Se­ saxeb. ro­ melic amuSavebs codnis raime dargis Teoriis sa­ kiTxebs. ¥ Tematikuri. istoriuli T. TeogOnia [berZ.. albaTobis T.kvleva] – 1. sakiTxi. Zv. gamofena. rom­ lis drosac politikuri Teo Zalaufleba samRvdeloebas ekuTvnis. TeoretQkos­i – piri.. TeOria [berZ. erT xelSi sasworiTaa da meoreSi max­ viliT. fardobiTobis (relativobis) T. TEmida [berZ. TeolOgia [berZ. gamocdilebis.. ¥ Tematuri. 3.

(geol. T. TermobirTvuli re­ aqcia – atomuri birTvebis sinTezis reaqcia. TermobQrTvul­i [berZ. Wadrakis T. 4. omis saSiSroeba.Teo -200- erToblioba. Therme berZ. Termo. fizika. Sinagan sneulebaTa mkurnaloba araqirurgiuli meTodebiT. romelTa Ses­ wavla gvexmareba ama Tu im dargis dauflebaSi. 2. Termoregulatori. romelic am sityvebis da­ mokidebulebas aRniSnavs temperaturasTan. ganyenebuli msje­ loba. Therapeia] – me­ dicinis dargi. thçrion cxoveli. aqvs Zli­ eri gamanadgurebeli Zala. Sexedulebani (praq­ tikuli moqmedebis sapi­ rispiro). TermobirTvuli iaraRi – birTvuli iaraRi. mxeci da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. romelic Se­ iswavlis Sinagan sneule­ bebs.. Termometri. siTbo] – rTuli winadadebis pir­ veli Semadgeneli nawili. T.  T. [< berZ thermos Tbili 1. momzadeba. romelic swavlobs ZuZumwovar cxovelebs.) miwisqveSa Tbili an cxeli mineraluri wyle­ bi.. 2. ganyofilba. Therme TErmeb­i [laT. TeosOfia [berZ. Therapoutes] – Sinagan sneulebaTa eqimi. TerApia [berZ. siT­ bo] – 1. . thermos Tbili Therme sicxe. ganekuTvneba masobrivi ganadgurebis (mospobis) iaraRs..  Termodinamika. siTbos­ Tan. ¥ Terapiuli. saavadmyofos T. ¥ Teoriuli. TeriolOgia [berZ.  Terapevtuli Scd. Zvel romSi: sazogadoebrivi aba­ noebi.  T. rom­ lis mixedviTac SesaZle­ belia zeSTagonebis gziT RvTis Semecneba da miRma samyarosTan urTierToba. Therme sicxe. thermos cxeli] – 1. Theosophia RvTis sibrZne] – religiui mistikuri moZRvreba. TerApevt­i [berZ.  T. zogadi. gamokvleva. cnobari.  musikis T. romelic mimdinareobs zemaRali tem­ peraturis farglebSi da xels uwyobs am temperaturis SenarCunebas didi energiis gamoyofis gziT. TermOmetr­i [berZ.

siTburi). TOra – [Zv. romelic cru rwme­ niT. Zv.] – 1. uf­ ro iSviaTad. Teenager] – is. xasiaTdeba siuJetis mZlavri ganviTarebiTa da mudmivi daZabulobiT. TOmizm­i – kaTolikuri fi­ losofiis mimarTuleba. romelic icavs masSi moTavsebul produqts ga­ ciebisa an gaTbobisgan. Zi­ riTadad deteqtiuri. liTonTa T. pergaments gragnili. romelic sina­ gogaSi inaxeba.. damuSaveba.  Termiuli Scd. reJimi. Thor] – skan­ dinaviur miTologiaSi: We­ qa­quxilis RmerTi.. TrQler­i [ing. visi asakis ricxviTi mniSvneloba inglisurad gamoisaxeba sufiqsiT ­teen. TineQjeri [ingl. sinon. thermos Tbili. cxeli] – specialuri Wur­ Weli. Tro romlisTvisac damaxasia­ Tebelia aristoteles fi­ losofiis Segueba qris­ tianuli sarwmunoebis moTxovnebTan [misi damaar­ seblis. romlis avtoroba miewereba winaswarmetyvel moses. ga­ marjvebis momtani iyos – jado. TQlisma [fr. Thrombos Se­ nadedi] – (medic.  haeris T. mistiuri Si­ naarsisa.. Ebr. TiTqos adamianis bed­ nierebis. thermos Tbili. cxeli] – (spec. mozardi. romelzec es teqstia da­ werili da. vercxliswyliani T. TrOmb­i [berZ.  T. TOr­i [skandin. Triller Jruan­ telis momgvreli] – li­ teraturisa da kinos Jan­ ri. TErmos­i [berZ. miwaT­ moqmedebis mfarveli. TermOsfero [berZ.) rac dakavSirebulia siTburi energiis gamoyenebasTan teqnikaSi (qarT. ebraelTa salocavi sina­ goga. talisman < arab.) sisxlis . Teologiisa da fi­ losofosis Toma aqvinelis (Thomas Aquinas _ 1225­1274 w.w. 2.-201siTbo da metreō vzomav] – temperaturis gasazomi xelsawyo. eb­ rauli saxelwodeba bib­ liis pirveli xuTi wig­ nisa. wylis T. samedicino T. warmatebis. anu 11­dan 19 wlamde: yrma. Tilsam] – raime patara nivTi.) saxelis mixedviT].

iagUar­i [germ. yacht] – sasporto an saseirno turistuli metsaxeli. romelic Cndeba sisxlZarRvebSi an gulis RruSi. mokle romelzedac aRniSnulia wiTel­yviTeli Wreli bew­ saqonlis dasaxeleba. yo­ velgvari dasawyisisa da dasasrulis RvTaeba. meore ukan. 3. meore da a. (ist. yarlik brZa­ neba] – 1. jaguar < mrav.  trombi Scd.-is logamahmadianebul qristi­ Jebi. . CanTa nanadirevisaTvis. saerTod rigi.­Si): privilegirebuli iArus­i [rus. veli katis ojaxisa. Cinuridan nasesxebisa). ianQCar­i [Turq. iAgdtaS­i [germ.). fasi da sxv. SvobaSi tyved wayvanil da  pirveli (meore) i. Tagan). sigeli.iag -202- amerikelebma Searqves. iAnus­i [laT. jenus] – romaul miTologiaSi: drois. yankee] – ameri­ kelebis (aSS­is mkvidrTa) Qaxta [ingl. Senadedi. yard] – inglisuri sigrZis sazomi erTeuli.produq­ rikuli mtacebeli cxo­ tebze dakruli furceli.) danaleqi qanebisa.) monRolTa saxanoebSi: ieroglifebi (gansxvavebiT xanis werilobiTi brZaneba. jaguara] – didi samxreTame­ iArliy­i [Turq. jagdtasche] – Qard­i [ingl. yenicari axali  iarliki Scd jari] – osmaleTSi (me­14­13 s.] – iaponur dam­ etiketi) werlobaSi: wminda iaponuri 2. saqonelze. romelsac pir­ kuTvnili sarTuli (pir­ vel xanebSi adgendnen bav­ veli.S. (geol. wyeba. sarTuli. Cari. anTagan (kerZod qarTvel­ 2.s. i romelTagan erTi win hqon­ da moqceuli. rao­ viT. (sinon. Qanki [ingl. udris 3 futs (91 sm­s).  ixmareboda agreTve engiplastebis erToblioba. iAmato [iap. romelic mas gemi. ярус] – 1. denoba. Te­ atrSi: mayureblisTvis gan­ qveiTi jari. gamo­ isaxeboda ori pirisaxiT.

3. adamiani. ganaxorcieles.] – ZenZeruki. mcneba] – umaRlesi mizani adamianis moqmedebisa.  hidalgo Scd.-ebi 2. indielTa erT­erTi tomis) enidan] – kanadel eskimosTa sacxov­ rebeli Tovlis marTkuTxa blokebiT aSenebuli gum­ baTiseburi formis mqone qoxi. . azri.  kargi i. ignora ar vici] _ (wign. iAxtsmen­i [ingl. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa (X) da zetTan (Z) erTad. yacht-club] – sasporto organizacia. romelic win daerTvis mamis saxels an sagvareulo saxels da ud­ ris qarTul Ze­s. y] _ laTinuri anbanis bo­ lodan meore asos _ Y­is saxeli. ideasi Scd.  i. warmodgena  mowinave i.] – iudaizmis uzenaesi RvTa­ eba. igrec < berZ. risame. Qglu [ingl.  ideia. idea warmodgena. yajari (frinve­ li). mowi­ nave ideebis erTguli. idEuri _ viTomda mowinave ideebiT gamsWvaluli. niCbosnobas da misT. vaJiSvili] – nawilaki. Qahve [Zv. cneba] _ 1. iAxt­klubi [ingl. hidalgo] _ Sua saukuneebis espaneTSi: azna­ uri. ibn [arab. i. gegma. ignorQreba [< laT. mouvida TavSi. xelovneba.-203 ialqniani i. amer. Qdea [berZ. samyaros Semqmneli (biblia). Qgrek­i [fr. mTavari. iaxtis tarebis specialisti. igloo < algon­ kinebis (Crd. Qdalgo [esp. i.. iAbako – ciskris locvis nawili. idea warmodgena. moRvaweobisa. ebr. ZiriTadi azri. motoriani i. ideal < berZ. romelic gansaz­ Rvravs risame Sinaarss. ibis < egvi pt.  romanis ZiriTadi a. Qbis­i [berZ. ganzraxva. iEhova. gonebaSi arse­ buli visime an risime xati. ¥ ideisa. ibn Ze.  faqtebis i.) ugulebelyofa ide visime. Ca­ nafiqri. yachtsman] – sportsmeni. idEal-i [fr. romlis wevrebic misdeven sawylosno sports – af­ rosnobas.

ideAlizm­i [fr. melic bgeras aRniSnavs). ¥ ideologiuri. sakiTxebi. idée fixe] _ . pirobebi. msgavsebis dalageba. losofiaSi. cifrebi.) mxo­ marTalSi.  i. idealizmis – romelime klasis.ide miswrafebisa. ideogramebisgan Sedgeba ¥ idealisturi. ganyenebuli. idealizAcia da idealQ­ zeba [< laT. pirobiTi werilobiTi niSani. 2. da gramma Cawera. ro­ ba. filosofia. laT. vidre sinam­ vis. cnobiereba.ideolOgia [berZ. poli­ (mniS. idealiser] – vi­ identificQreba [Sdr. suli aris pir­ romelic cnebas gamoxatavs veladi. 2. -204-  i. maRali zneobrivi idea­ ideogramebia mag. risame imaze ukeT same erTmaneTTan damTxve­ warmodgena. Cinuri damwerloba. Se­ maRali idealebis erTgu­ xedulebaTa sistema. suraTi aRweres. xolo materia. idea cneba materializmis sapirispiro. adamiani. warmodgenaSi sxv. rac lia da am idealebiT xel­ vlindeba cnobierebis mZRvanelobs Tavis cxov­ sxvadasxva formaSi – fi­ rebaSi. sa­ ideAlur­i _ 1. moZRvreba] ideAlist­i _ 1.) savsebiT msgavsi ri­ same. erTerTi ZiriTadi fi­ losofiuri mimdinareoba.  i. identicus] –  idealizireba Scd. sazogado­ 2. i. Canaweri] – romlis mixedviTac idea. lebis erTguleba. ra­ igiveba. Qde fQqs­i [fr. (filos. mesTvis idealuri Tvise­  TiTebis anabeWdebis i. idealisme]  i. 1) mimdevari.  warsulis i. – 1. (wign. Targmani. srulyofili. i. i. idea cneba lebani. Sexedu. ideOgrama [berZ. idEnturi [< laT. indentificare gaigiveba] – ri­ sime. taqti. yofiereba – meoreuli. i. sisufTave. ga­ dvileSia. arsebuli. xelovnebaSi da lod ideebSi. saukeTeso samagaliTo. politikaSi. bune­ (gansxvavebiT asosgan. da logos sityva. saqmianobaSi. vinmesTvis. romelic raime ebrivi jgufis ideaTa. tikuri partiis. i. bebis miwera. Tvalsazrisi.

suraTi.) gamoTqma. ye­ yeCi. idQom­i [berZ. ido STamomavali] _ erT­erTi xelovnuri ena. hierarchēs wminda meTauri] _ marTlmadidebel eklesiaSi: kaTolikos­pat­ riarqi. idiôtēia uvi­ coba] _ Wkuasustobis.-205(wign. iüdisch ebrauli] _ aRmosavleT da centraluri evropis ebraelTa ena. hierarchia] _ (wign.-Ta ordeni. gadat. ¥ ierarqiuli. regveni. orga­ nizmis avadmyofuri mgrZno­ biaroba zogierT sunze. idiôtēs uvi­ coba] _ (saub. `ena mucelSi Cauvardeba~. `sityvas banze aagdebs~. `yurebs Camoyris~. ierArqia [< berZ.) myudro.) akviatebuli azri.) raimesadmi usi­ amovneba. romlisganac yovelgvari sisaZaglea mo­ salodneli. `tans aiyris~ idiosinkrAzia [< berZ.) suleli. iErarq­i [berZ. eidyllion] _ (wign. ier QdiS­i [germ. Qdo [esper. mitropolitisa da episkoposis saerTo sa­ xeli. (wign. esperantos varianti.S. 2.  i. verag. i. da- . orpir adamianze.  i. 2. kaTolikuri ordenis e.] _ iaponuri fulis erTeuli.) iTqmis fa­ risevel.  i. wode­ bulebaTaA daqvemdebarebis wesi udablesidan umaRle­ sisaken. Sereva] _ 1. uSfoTveli. idiōma Tavise­ buri gamoTqma. iezUit­i [< laT. gon­ naklulobis umaRlesi xa­ risxi. romlis mniSvneloba ar udris mas­ Si Semavali sityvebis mniS­ vnelobaTa jams. Qen­i [iap. rome­ lic XVI saukuneSi da­ aarsa espanelma egnate loiolam. gamoxatva] _ (enaTm. aumRvreli cxovreba (xSi­ rad iTqmis ironiiT).  ojaxuri i. sapnis qafze. idios Taviseburi da synkrasis areva. nivTierebaze da a.  `guli gautydeba~.) TanamdebobaTa. ¥ idiliuri. Jesus ieso qriste] _ 1. idiOtia [< berZ. (gadat. idQoti [< berZ. idQlia [berZ.  `ierarqiuli kibe”. `iesos sa­ zogadoebis~ wevri.w.

organizacia kevebuli sadgomi ucnobi daaarsa biznesmenma Carlz an infeqciuri seniT daa­ raselma 1872 wels. zusti gadaReba. egvi pturi. aqvs ganusazRvreli uf­  ierarxia. maT So­ ba. kerZod 2. lebebi.-ebi.) Znelad gasarCevi. winaswari gamoZiebis i. sxva enis damwerloba.ier -206- mokidebuleba. ieRove­ ierusalimis dangrevis gamo lebi uaryofen marTl­ moTxrobilia bibliaSi]. Civili.izolAtor­i [fr. hieroglyphika grammata wminda TviT yovladwminda samebis niSnebi (qvaze amokveTili dogmasac. xatwera. ¥ ieroglifuri. ivrit ebrauli ena] _ dRevandeli israe­ melic gamoxatavs cnebas. (gadat. romlis godeba mea planetaze). aseTi melic warmoadgens Zve­ niSnebisagan Sedgeba Zveli li (bibliis) ebrauls. laT. ro­ marcvals an bgeras. Cinuri da zogi sagangebod aRdgenils. ro­ 3. gamoZiebis qveS myofi pi­ . aso. figuruli niSani. 2. ro­ QvriT­i [ebr. wes­Cveulebebs da dogmebs. orga­ vadebul pirTa samyofad. izogrAfia [berZ. xelmoweris weri. madidebluri eklesiis ierOglif­i [< berZ. `ieRovas mowmeTa~ organizaciebi arseboben ieremQada – moTqma.  i. (moZv. egvi pteli qurumebis mier)] _ 1. ieRovElebi. _ melsac Tvlian ieRovas cixe. damwerloba. gode­ mraval qveyanaSi. ierarxiuli Scd. wuwuni [winas­ ris saqarTveloSic (sul warmetyvel ieremias sa­ daaxloebiT 6 mln mow­ xelidan. kis gareubanSi. isolateur meebi _ religiuri orga­ ena] _ 1. ieRovas mow. gaugebari niSani. isos Ta­ 2. nivTiereba. rome­ nizacia. na­ visime naweris. nabari da graphô vzer] _ 1. sadac dakavebulia moadgiled dedamiwaze. lis saxelmwifo ena. nizaciis prezidents. gansakuTrebuli gancal­ bruklinSi. romlis Stab­bina lic cudad atarebs eleq­ (centri) imyofeba niu­ior­ trodens.) xatebis mxatvroba.  Cinuri i.

illusionniste] _ msaxiobi. adamianebTan urTierTobis saSualebis mospoba. rac horizontali (mniSv. izogi psi Scd. romlebic Tayvaniscemis obieqtebs Seadgenen. saizoliacio Scd. naxatebis . garemosTan. iluzOruli [laT.] _ iaponuri de­ koratiuli xelovneba _ yvavilebiT. ga­ nuxorcielebeli. (wign. ganmxoloeba). sinon. gamocalkeveba.  iliuzoruli Scd. wmindanebis gamosaxuleba. sinamdvilis damaxinjeba. ¥ saizolacio.)  iliuzia Scd. izOhifs­i [berZ.  i. gegmebis. gamoiyeneba daujdomel locvebSic. i. moC­ venebiTi. mcdarad aRqma grZnobaTa mcdarobis Sedegad.) ilu­ ziis Sedegad gaCenili.  s. izolAcia [fr. iluziOnist­i [fr. 2. Qkona [berZ. 2). cdomileba] _ 1. romelic fo­ kusebs (ix. warmodgenebi. calke ga­ moyofa. aseTi xe­ lovnebis nimuSebi. rukebis. illusorius macdunebeli] _ (wign.  izoliatori Scd. ikAruli TamASebi [< ge­ ogr. isolation] da izolQreba _ 1. iluminaciis mowyobis spe­ cialisti. illuminator gamnaTebeli] _ 1. Qkos­i _ kondakTan erTad sakiTxavi grZeli muxli. isos Tanabari da hypsos simaRle] _ igivea. ocneba. ikEbana [iap. 2. ga­ mijvna.  ikarosuli Scd. 2. macdunebeli.  optikuri i. foTlebiT.  izohi psi. iluminAtor­i [laT. moZraobis i.  iliuzionisti Scd. gadat.. illusion mcdari warmodgena.  izoliacia. ganuxorcielebeli imedi. mefokuse). saxe] _ marTlma­ didebelTaTvis RmerTis. imedi.] _ sacirko akro­ batikuli sanaxaoba erT­ gvari. lenti. raime safariT gamtaris dacva energiis dakargvi­ sagan (qarT. fokusi2) akeTebs (sinon. Seqmna raime gamosaxulebisa.-207rovneba sasamarTlomde. to­ tebiT da misT. eikön gamosa­ ilu xuleba.  saSiSi damnaSavis i. 3. sax. ilUzia [fr.

illustratio] – 1. gemis. sailiustracio Scd.  s. Jurnalisa da misT.  `vefxistyaosnis” i.  `vefxistyaosnis” i. imanEntur­i [laT. mixvra­moxv­ risa da sxv. naxatebiT. imitAcia [laT. Qmam­i [arab. ¥ sailustracio. 2. romelic suraTebs xatavs wignis.  sadResaswaulo i. nawar­ moebis teqstebisa. gamferadebeli mxatvari. iluminAcia [laT. naxazi (teqstSi CarTuli. romelic nawarmoebis SinaarsTan aris dakavSirebuli).  iliustratori Scd. illuminierem] – dekora­ tiuli sazeimo ganaTeba sxvadasxva ferad (Senobe­ bisa. romelic her­ metulad aris daxuruli. aranamdvili.  leqsikonis s. TviT aseTi naxati. imigrAcia da imigrQreba [laT.  iliuminatori Scd. mibaZva. risame xmisa. .  iliustracia. nimuSi. mimsgavseba visime. gayvaniloba. misi bunebidan gamomdinare. immigrans (immigrantis) vinc Sesaxldeba] _ ucxoeli. ilustrAtor­i _ mxatvari. illuminatio ganaTeba] – da iluminQreba [germ. dasuraTeba (wignisa. quCebisa). romelic xang­ rZlivad dasaxlda ama Tu im qveyanaSi. 1) xelovnebas. imitatio] _ 1. 3. am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve ilustrireba). misTvis niSandoblivi. Junalisa.  iliuminacia. ¥ saimigracio.ilu -208asaxsnelad moyvanili Tval­ saCino magaliTi. frazebi. kanonebi. sailiuminacio Scd. imQgrant­i [laT. ¥ sailuminacio. suraTebiT gaformeba. imitAtor­i _ msaxiobi. movle­ nis Sinaganad maxasiaTebeli. magram namd­ vils damsgavsebuli. immigro Sevsaxldebi] _ ucxoelTa Sesvla ama Tu im qveyanaSi mudmiv sac­ xovreblad. TviTmfrinavis. risame dasamtkiceblad. imâm win mdgomi] _ mahmadianTa sulieri wi­ namZRoli _ moZRvari. imanens (immanentis)] _ sagnis. 3. ro­ melic flobs imitaciis (mniSv.-ebi. 2. ilustrAcia [laT.  s. kos­ mosuri xomaldis mrgva­ li fanjara.

implantAcia [laT.) vinc. 2. gadargva] _ 1. imperAtiv­i [< laT. igivea. mi­ si momxre. in –Si da plantatio dargva. braldeba] _ qvey­ nis prezidentis Tanamdebo­ bidan gadayenebis procedura konstituciis sawinaaRmdego moqmedebisaTvis. monarqiuli saxelmwifo. imperiAlist­i _ imperia­ lizmis warmomadgeneli. impozAnturi [fr. imperialis < laT. Qmij­i [ingl. msxvili koloniuri sa­ xelmwifo. karlos didis i. . imperQal­i [fr. (ist. impeachment gakicxva. saxelmwifo. daJinebiTi. rac transplanta­ cia. omi. image saxe] _ miznmimarTulad Seqmnili saxe. kolonia. impEria [laT. umaRlesi ZuZumwovari cxovelebisa da adamianebis Canergva saSvilosnos lorwovan garsSi. Zalaufleba] _ qveynebis dapyrobisa da koloniebis (ix. rac did STa­ beWdilebas axdens Tavisi SesaxedaobiT. imperiAlizm­i [fr. impQCment­i [ingl.  romis i.  s. di­ liJansis meore sarTuli. 2. zraxvebi _ gaTiSe da ibatone. imperium umaR­ lesi xelisufleba] _ 1. ¥ saimperatoro. sardali] _ 1. (gadat. 2. imperiale. 1) SeZenis politi­ ka. ¥ imperialisturi. imperAtor­i [laT. brZaneba. ¥ saimperio.. 2. i.  s.  iaponiis i. sadac mgzavrTa dasajdomi adgilebi iyo gamarTuli.) Zvel romSi: mxedar­ TmTavris sapatio tituli. romelsac saTaveSi impera­ tori udgas. imperator mbrZanebeli. imperativus brZanebiTi] _ 1. zogi qveynis monarqis (me­ fis) tituli.  i. imperialisme < laT imperium xe­ lisufleba.  i. adamiani.  didi britaneTis i. ruseTis i. i.  i. garegnobiT.. dinastia. kategoriuli moTxovna.. saxelmwifo. imposant] _ (wign. ¥ imperiuli. mniSvn. margalitis i.) brZanebiTi kilo. gerbi. saimperato­ imp ro] _ Zvelad omnibusis.-209 tyavis i.

impresiOnist­i _ impresio­ nizmis mimdevari. rac udris sxeulis masisa imponQreba [germ. impressario] _ kerZo piri. improvizAtor­i [it. romelic or­ ganizebas uwevs koncertebs. musikaluri nawarmoebis da a.  i. biZgi. saRamo-koncerti. musika). impresArio [it. improvisation < it. improvisazione] _ 1. ¥ improvizaciuli. Teatralur warmodgenebs. saxeldaxelod SeTxzu­ li da Sesrulebuli mxat­ vruli nawarmoebi (leqsi. impresiOnizm­i [fr. improvizAcia [fr. mxatvrebi. impotentia uZlureba] _ mamakacis sqe­ sobrivi uZlureba.-ebi. cdilobda gad­ moeca mxatvris (mwerlis. Sesruleba.  nervuli i. import] _ sa­ qonlis Semotana sazRvar­ gareTidan (sapirisp. eqs­ porti). musikosis) ufaqizesi su­ . baJi. STabeW­ dilebebi.  i. 2. niWi. impressionnisme < impression STa­ beWdileba] _ mimarTuleba xelovnebaSi me­19 saukunis bolo _ me­20 saukunis da­ sawyisSi. 2. ¥ importuli.  s. ganagebs. Qmpuls­i [laT. calkeuli msaxiobebis gas­ trolebs. leqsis. ¥ impresionistuli. ro­ melic imports awarmoebs. (wign. i. Qmport­i [ingl.imp -210bieqturi gancdebi.saqoneli. (fiz. s.  brwyinvale i. mxatvroba (literatura. imponieren] _ dadebiTi STabeWdilebis moxdena. ¥ saimporto.  i. musikaluri piesa da sxv. importQor­i [ingl. sa­ xeldaxelod SeTxzva da misi maSinve Sesruleba (wi­ naswar moumzadeblad). ¥ improvizatoruli. leqsi. importer] _ piri an organizacia. SezRudvebi. i.). impotEncia [laT. cvedno­ ba.  i.) Sinagani miswrafeba. rac iwvevs raime moq­ medebis Sesrulebas. improvisatore] _ improvizaciis ostati.) moZraobis raodenoba.. impulsus] _ 1.  i.  importiuli Scd.S.

3. hena] – 1. SesaRebad. gierTi tropikuli mcena­ di plomatQuri imunQ­ risagan.  i. teti – di plomatiuri warmomadgenlis. inaugurAcia [ingl. romlis foTlebis­ Si [saxelwodeba warmod­ ganac amzadeben am saRe­ genilia kolumbis Secdomis bavs.) ama Tu im pirov­ ji saRebavi nivTiereba. same sia.. sebTan dakavSirebuli. winaT iRebdnen zo­ rcelebloba. impUlsuri _ 1. dasnebovnebis mimarT. RonisZiebani. Qndeqs­i [laT.  i. (medic). zeimi. .. xelfasis i. Sromis nayofiTviseba – ar daavaddes ama erebis i.) eleqtrul impul­  s. moZraoba. mzadeba.. mowiTalo­ mosaxleobas. ramisgan] – 1. indigo < laT inbiT. tion] – aSS­Si: axali preziden­ 2. 2. pirovneba. nebis xelSeuxebloba. romlebic xelSeuxebloba. (samarT. index] _ 1. s. misi  fasebis i.-211- ind da siCqaris namravls. generatori. impulsiT gamowveuli. misi binis indiElebi _ saerTo saxel­ wodeba tomebisa. or­ ganizmis Seuvaloba Sxamis. buCqi. Tu im gadamdebi sneule­ Qndigo [esp. frCxilebisa lo da samxreT amerikis da sxv. maCvenebeli. ri­  impulsiuri Scd. Seadgenen amerikis mkvidr Qna [arab. risame cifrobrivi an asoiTi maCvenebeli. munitatis) ganTavisufleba  axlad gamosuli wignebis i.  inasi. visac midrekileba aqvs tis saxelmwifos saTaveSi imoqmedos impulsis zegav­ oficialurad Cadgomis ce­ leniT. amJamad Se­ yviTeli saRebavi. dicus indiuri] _ muqi lur­ 2. remonia. xna Scd. risame imunQtet­i [< immunitas (imCamoTvla. ¥ sainauguracio. inauguara i. (fiz. kontinentis zog raion­ 2. saqonlis i. ¥ inisa.romelsac morCenili arian Crdi­ xmaroben Tmis. maT­ romelsac qimiuri wesiT ze zogierTi kanonis gauv­ iReben.

 individialuri Scd.  individializmi. rac TiToe­ rom mis mier aRmoCenili uls exeba cal­calke. ganur­  i. indica vuC­ reTve individuumi. 2. momsaxureba. ZiriTadi mosaxleoba). datvirTvis da sxv. i.romelic SehyavT listuri Scd.) saxelwodeba sxva­ piris interesebs dayeneba dasxva saxis xelsawyoe­ sazogadoebis.ind -212- Sedegad. uZvelesi kultura. mcenare): rac individi. 3. fizikuri sidideebis (mag. (teq. Taviseburebani. pirovnebas ganasxvavebs indiferEntizm­i _ indife­ sxvebisagan. Sesrulebuli CioT indoelebi (indoeTis arakoleqciuri. nivTiereba. fsiqologia. i. indiffe- . individia2. doelebi da indoeTi).  mecnierebaSi ixmareba ag­ indikAtor­i [laT. riTac erTpirovnulad indiferEntul­i [laT. meurneoba. lakmusi.)  i.  i. romelic fers garkveuli individis dama­ icvlis mJavasTan an tutes­ xasiaTebeli. indQvid­i [laT. ker­ qveyana aris indoeTi]. midgoma. xo­  i. Sroma. romelTac iyeneben interesebze maRla. salo indiurisagan _ induri cxovrebeli saxlebis i. individunuyofeli] – (wign. koleqtivis bisa. incesis gamosamJRavneblad dividuum ganuyofeli] – 1. sargebloben.. gansakuT­ kideblad arsebuli orga­ rebuli] _ (wign. ¥ individualisturi. (mag. veneb indicator maCvenebeli] _ individuAlizm­i _ calke 1. monaCeveli damokidebuleba ra­ cemebi. (zedsarTavi sityvebisa in­ mSenebloba. xsnarSi masSi mimdinare pro­ individuAluri [< laT. calkeuli piris mier war­  indielebisagan unda gavar­ moebuli. rac calkeul Tan SeerTebiT). wnevis. gulgrili. i. ¥ indiuri. imesadmi. nizmi (cxoveli. romelsac egona.) igivea. rentuli. individuum ga­ individUum­i [laT. gasazomad. pirovneba  individumi Scd. calke adamiani.  i.) damou­ um ganuyofeli. Zo.

 industrialuri Scd. espa­ nuri. Ce­ mrewveloba). portugaliuri. moebis saSualebebsa da indoevrOpuli Enebi _ mo­ iaraRebs (sinon. ukrainuli. uintereso.-213- ine rens (indifferentis)] _ (wign. franguli. indUsebi _ induizmis mimdev­ inErtuli [laT. italiuri).] _ induri re­ indUqcia [laT. romelic awarmoebs war­  indeferentuli Scd.) raime gamtarSi eleq­ wyaloba] _ codvebis mi­ truli denis aRZvra (magni­ tevebis sigeli. deni. iranuli (mag. indUstria [laT. i. deduqcia). Tolikuri eklesia romis ¥ induqciuri. osuri). i. iners (inertis)] rebi. i.) mianoba] _ samanqano teqnikiT gulgrili. romelsac turi velis cvlilebebTan Sua saukuneebSi yidda ka­ dakavSirebiT). bis yvela dargSi. germanikuli (mag. toni. indUizm­i [kreb. inductio] _ 1. mokidebuleba. qveynebi.  i. ¥ industriuli. brahmanizmisa da budizmis calkeuli debulebebidan daaxloebis Sedegad. indulgEncia [laT. xuri. umoqmedo. germanuli. adamiani. zogadi daskvnis gamotana (sapirisp. moebs farTo moxmarebis sparsuli. rusuli. ga­ aRWurvili safabriko­sa­ nurCeveli. papis saxeliT. didi ojaxi. industrializAcia _ inglisuri. damZime industria _ industria. qarxno mrewveloba.daniuri. indulgentia 2. romanuli  i.Sveduri). _ umoZrao. urdu).  qveynis i. (mag. industria saq­ . romelic awar­ di. somxuri da sxva danergva saxalxo meurneo­ jgufis enebi. polonuri). logikaSi: azrovnebis me­ Seiqmna Sua saukuneebSi Todi _ kerZo faqtebidan. (fiz. msjeloba.  i. ligia _ brahmanizmis forma. hin­ dustria. msxvili samanqano teqnikis berZnuli. msubuqi (mag. mZime mrewnaTesave enebis erT­erTi veloba).  indoevropiuli Scd. slavuri sagnebs (sinon. romelSic Se­ msubuqi industria _ in­ dis induri enebi (mag. dune.

rac romelime dawesebulebis. sanam gareSe Zala ar gamoiyvans am mdgo­ mareobidan. s. programebi. investQcia da investQreba [germ.. (lit.  s. Cadeba] – fu­ lis dabandeba. invErsia [laT. sagnis erToblioba. invalide] _ adamiani.). debs raime saqmeSi. inTronizAcia [laT. 2. moZraoba.  i. inventarium aRwera] – yvela im nivTis. banki.  i. inventarizAcia – inventaris aRwera. re. atmosferos haeris tempe­ raturis mateba (nacvlad klebisa) qvevidan zeda fe­ nebisaken. romelsac met­ naklebad dakarguli aqvs Sromis unari (daSavebis. . saskolo i. neoni. davTari.-is kanoni.. komisia. inErtuli masAlebi _ betonis Semavseblebi (qva. Sromis i. ¥ inerciuli. s.. -214 sasoflo-sameurneo i. qviSa. inertia umoqme­ doba. romeli. invest dabandeba. ¥ sainventarizacio. avadmyofobis an moxuce­ bulobis gamo). inversio gadasma] – 1. xreSi da misT. romlebic sxva nivTierebebs ar uerTdeba (heliumi.  omis i. in -Si inErtuli aQrebi (gaze­ bi) _ airebi. ¥ sainvesticio. reinvestQreba – [ix.). invAlid­i [fr.) winadadebaSi si­ tyvaTa Cveulebrivi rigis Secvla stilistikuri miz­ niT. inErcia [laT.  i. kapitalis grZel­ vadiani dabandeba raime sa­ warmoSi (upiratesad sazR­ vargareT). invEstori – piri.]. adamiani.ine usicocxlo. investition < ing. argoni da sxv. rome­ lic fuls abandebs. sawarmos an organizaciis qonebasSeadgens. uZraoba] _ sxeulis Tviseba _ SeinarCunos Ta­ visi uZraobis an Tanabari sworxazovani moZraobis mdgomareoba.  invensticia. sainvensticio Scd.  inertiuli Scd.  s. Cadeba raime saqmeSi. ¥ sainventaro  s. invEntar­i [laT.

¥ sainieqcio. initialis sa­ wyisisa] _ 1. iniciAtor­i _ piri. gamoiCina. wamomwyebi. Taosnoba raime saqmeSi. Cveulebriv. jgufi. initiatio sai­ dumloebaTa Sesruleba] _ pirvelyofil sazogado­ ebaSi: Wabukebis gandobis. me­15 s­Si maT Seqmnes maRali kultura da saxelmwifo (inkebis saxelmwifo).-215da berZ. s. sinon. inicQal­i [laT. initiative < initiare dawyeba] _ 1. kabineti.) saTanado dokumentebis wardgeniT fulis miReba mrwmuneblis davalebiT. inkasAtor­i _ Tanamdebobis piri. isini dai pyres espanelma dampyroblebma (konkista­ dorebma). inquisitor] _ 1. aRsaydreba). ¥ iniciativiani. episkoposi. adamiani. Zvel xelna­ werebSi teqstis pirveli mTavari aso. incasso] _ (finans.  inciatori Scd. 2. injectio Seg­ deba] _ (medic. 2.  ineqcia. romelic organizaci­ ebisagan iRebs fuls bankSi Sesatanad. iniEqcia [laT. dalocvis ceremonia. ricxvSi _ inicialebi). saWiro momentSi damo­ ukidebeli aqtiuri moqme­ debis unari. inkvizQtor­i [laT. saineqcio Scd. nemsi. ris Semdeg isini iTvlebodnen dasrulebul mamakacebad. 1532 w. SeSxapuneba).  intronizacia Scd. ink  inciativa. kunTSi an venaSi (qarT. romel­ mac iniciativa gamoiCina. thronos taxti (me­ fisa)] _ axlad arCeuli patriarqis an papis taxtze ayvanis ceremonia (qarT.  s. romel­ sac romis papisgan (Sua .  s. saxelis an gvaris pirveli aso (xSirad ixmareba mr. Qnkaso [it. iniciAcia [laT.  sasargeblo saqmis i. inciativiani. romlebic cxovrobdnen Tanamedrove perus teritoriaze. ¥ sainiciativo.) mcire ra­ odenobiT samkurnalo xsna­ ris Seyvana kanqveS. Qnkebi _ indielebi. di­ di zomis da mxatvrulad gaformebuli.  i. moTave risame. sainciativo Scd.  i. iniciAtiva [fr. si­ non.

­Si: ro­ kubAcio) perioduli – 1. nage i. me­13­19 s.) adamiani. incubatio ga­ – umaRlesi xelisuflebis . gamo­ da sarwmunoebriv sakiTxTa Ceka inkubatorebSi (am mniS­ gamoZieba. incubare gamovCek] _ aparati  inJinerisa.-gamomgonebuli. dakiTxva. romelic  i. inkubAtor-i [< laT. incubo. malavs Tavis vinaobas da mSenebeli i. romelic inkubireba). ¥ inJinrisa. lovnurad gamosaCekad. mqone piri. boba. nebis momentidan daavade­ ¥ inkvizitoruli. axali movlena wvaleba. tanjavs.) avadmyofobis fa­ yroba visme.) axali war­ 2. mogzauroba. inkOgnitod _ Tavisi vi­ ¥ sainJinro. (medic. rac inku­ nizacia.) sasamarTlo. inquisitio ga­ inkubacQuri (an: sain­ moZieba] _ 1. inkvizQcia [laT.. ucnobi] _ piri. rTuli s. i. insignia (mr. sxvis saxels atarebs. saqme. (gadat. naobis gaumJRavneblad. bis pirveli simptomebis  i. gamoCenamde. ingenieur] – umaR­ zicio. incognitus im dargis specialisti. leba] – (lingv. teqnikis ama Tu inkOgnito [laT. marTlo­policiuri orga­ 2. enaSi. awva­ ruli periodi – dasnebov­ lebs mas. (medic. kvercxebidan fisgan) dakisrebuli hqon­ wiwilebisa da misT. insignQeb­i [laT. samxedro i.)] inkubAcia [laT. ¥ inkviziciuri da sainkviinJQner­i [fr. sainkvercxidan wiwilebis xe­ Jinero. romelic ukiduresi bacia. ukiduresad sastikad ep­ 2. (s.ink -216- saukuneebis espaneTSi ki me­ moCeka] _ 1. sisastikiT uswordeboda inovAcia [laT.-konstruqtori. monaqmni. avto i.  s. inovatio ganax­ eretikosebs. lesi teqnikuri ganaTlebis  i.) tanjva. wameba. sainJenero Scd.) igivea. mis papis mier daarsebuli Canasaxis kvercxSi ganviTa­ kaTolikuri eklesiis sasa­ rebisTvis saWiro dro. inJeneri. vnelobiT ixmareba agreTve 2. (gadat.

imperatoris) niSnebi – porfiris samosi. cxoveluri organizmis Tandayolili midrekileba mizanSewonili. rome­ lic zedamxedvelobs da kontrols uwevs daqvemde­ barebul organoebsa da pi­ rebs. 2.  pirveli i. ¥ sainspeqtroro.) CawveTeba (wamlisa.  instiqti. s.  i. ¥ sainspeqcio. ins inspirAcia [laT. Qnstinqt­i [< laT. spilos Zvlis taxti. inspector zedamxedveli] – Ta­ namdebobis piri. alRo. institutum danawesebi ram. zogierTi umaRlesi saswavleblisa da samecniero­kvleviTi da­ wesebulebis saxelwodeba. magram aracnobieri moqme­ debisadmi. instilatio] – (medic.-iT mixvda.  s. instilAcia [laT. waqezeba. instantia uSu­ alo siaxlove] – erTmaneTis daqvemdebarebuli saxel­ mwifo mmarTvelobis. sam­ xedro. insinuatio] – monaWori visime saxelis gasatexad. instAncia [laT. enaTmecni- . dawe­ sebuleba] – 1. ganaTlebis ganyofilebis i. maRal­ yeliani wiTeli fexsac­ meli. umaRlesi i. ¥ instinqturi – nebisgan damoukidebeli. inspectio daTvaliereba] – 1. (gadat. gauwies. inspEqcia da inspeqtQreba [laT. siTxisa). komisia. daTvaliereba. instQtut­i [< laT. organizaciis an visime moq­ medebis sisworis Semowmeba zedamxedvelobis an inst­ ruqtirebis wesiT. sanitaruli i. inspEqtor­i [laT.) mixvedris unari. ciliswameba. zedamxedvelobis organo­ ebi. umaRlesi magist­ ratis..  i.  safinanso i. instiqturi Scd. sasamarTlo da sxv.. inspiratio] – da inspirQreba – visime Segulianeba. kverTxi da sxv. organoebis calkeuli sa­ fexurebi. Semowmeba.-217(mefis.. moZraoba. raime dawesebulebis. instictus ganzraxva] – 1. 2.  skolis i.  saavtomobilo i. insinuAcia [laT.  pedagogiuri i.  s.  Tavdacvis i.

 instrumentaluri Scd.  usafrTxoebis teqnikis i. ostatobas aswav­ lis. inscenQreba [laT. (s. risame Sesas­ ruleblad saWiro wesebis krebuli. instrumentAlist­i – raime musikaluri instrumentis damkvreli musikosi.  qirurgiuli i. instrumentum] – 1. i.) risame mo­ wyoba. foladi.  ilia WavWavaZis `oTaraanT qvrivis” i. insUlin­i [laT. 2. Tanamdebobis piri.) uflebriv normaTa erToblioba.) ga­ dakeTeba scenaze dasadgme­ lad. gadat. s. romelsac evaleba drodadro Seamowomos mi­ sadmi daqvemdebarebuli or­ ganizacia – dawesebulebani.) mTe­ li sidide. romelic awes­ rigebs garkveul sferoSi sazogadoebriv urTierTo­ bas. instructor momwyobi] – 1. omis i. insulinum] – kuWqveSa jirkvlis hormo­ ni.. (wign. Qnsult­i [< laT. iyeneben diabetisa da zogi sxva daavadebis sam­ kurnalod. raime samuSaos Se­ sasrulebeli iaraRi. prezidentis i.ins -218- erebis i. gaTamaSeba visame mo­ satyueblad.-ebi.) tvinSi sisxlis mimoqcevis mkveTri darRveva. piri. rasac Tan sdevs uecari gu­ lis wasvla da dambla.. moTxrobis.  saerTo s. 2.-s i. in-ze da scena scena] – 1.  musikaluri i. instrUqtor­i [laT. sxvadasxva saxis sakravi. (wign. qarxana. insulto vxti] – (medic.  qorwinebis i. i.  Cxubis i. romelic raime speci­ alobas. instrUment­i [laT. instructio da­ rigeba] – saxelmZRvanelo miTiTebani. Sekreba. raime li­ teraturuli nawarmoebis (romanis. daviT kldiaSvilis `samaniSvilis dedinacvali”. intEgral­i [< laT.. pirebi.) musika.  curvis i. romelsac ga­ nixilaven rogorc Tavisi . 2... ansambli. avtoskolis i. instrUqcia [laT. integer mTeli] – (maTem. ¥ sainstituto (mniS.  s. 1­Tvis).. ¥ instrumentuli da sainstrumento. 2. Tvalis asax­ vevad.

intilgensi. sibrtyeebis. intelligenkonstruqciulad ganuyo­ tia mixvedriloba] – gonebri­ felia.. integrAluri gantolE­ gonebrivi ganviTarebis do­ bebi – (maTem. rome­ 3. i. intelegentuniaturuli mowyobiloba. saSualebiT ¥ inteligenturi. romelTac aqvT spe­ [germ.) erT mTelad qceva. zo­ rovne] – inteligenciis war­ gierT ricxobriv maxasi­ momadgeneli. goneba. integriren] – 1. i. ria – maTematikis dargi. moaz­ wirebis. integrAluri ARricxva – maTematikis dargi. 2. gonebrivi integrAcia [laT. kulturuli moTvlian integrirebis adamiani. ganaTlebuli. Wkua. intelligens (intelligentis) mcodne. ne. integrAluri geomEt­ Sroma. integratio SromiT dakavebuli adami­ aRdgena] da integrireba anebi. integralis Tvisebebsa da intEleqt­i [laT. i.) cialuri momzadeba mecni­ mocemuli funqciis integ­ erebis. intlinawili) erTmaneTTan eleq­ genturi Scd. romlebic ucnob funqciebs  didi i. nawi­ int ralis povna. adamianis azrovnebis unari. intiligenti. intligenromlis elementebi (an maTi turi. ri. kulturis . garegnoba.) gantolebebi. teqnikis. unari. Seiswavlis wertilebis. pirovneba. (lingv.-is mqone axalgazrda. truladaa SeerTebuli da inteligEncia [laT. (wign. intellectus] – misi gamoyenebis ares. ¥ integraluri.  i. SigniT.) enaTa (dialeqtTa) lic Seiswavlis ganusaz­ daaxloeba urTierTgav­ Rvreli an gansazRvruli lenis Sedegad. (maTem. Seicaven integralis niSnis ¥ inteleqtualuri. integrAluri sqEma (an:  i.SeerTeba (raime nawilebisa). gaerTianeba. qceva.. vi aRqmis unary.-219usasrulod mcire lebis jams. romlebsac ga­ Segnebuli. mikrOsqema) – mikro­mi­  intelgenti. intelQgent­i [laT. aTeblebs.

cno­ . intEres­i [laT. radioTi.. mogeba. ¥ saintereso (mniS. 3. interest mniS­ vneloba aqvs. sivrce or sa­ gans Soris.  SemoqmedebiTi i. dampyrobi. 2). 1­isaT­ vis). s. mniS. azri. intendant] – samxedro mosamsaxure.  xuTwuTiani i. ¥ saintendanto. kinofilmi. s. intEndant­i [fr. interventio] _ erTi an ramdenime saxel­ mwifos Careva romelime qveynis saSinao saqmeebSi. sargebeli. aRZvra. samecniero Sroma.  erovnuli i. intesification] – (wign. mizani. internacionalizmi.). nayofie­ rebis momcemi. intensio. ro­ melsac abaria SeiaraRe­ buli Zalebis momaragebis saqme. z. manZili.ebis damcveli. 2. inter. intensi < laT.) risame qceva ufro intensiurad (ix. risame gagebis.  samxedro i. intervEncia [laT.-s aReba. intErval­i [laT. ¥ uintereso (uary. intErvent­i – intervenciis monawile an organizatori. 2.  i. Seiswavlis survili. kores­ pondentTan – presaSi ga­ mosaqveyneblad.-s micema.  i. visime i. ukeTesi Sedegis.. intErviu [ing.  i. intervQuer­i [ing. intensifikAcia [fr. interview] – po­ litikuri.  s. intensiuri.  u. saubari. i. miswrafeba. samsaxuri. moTxov­ nileba. intensQur­i [fr. ambavma i. sa cnobili pirovnebis sau­ bari JurnalistTan. s. i. wigni. gacnobis. pirovneba. drois Sualedi. gaZlierebuli. daZabuli. soflis meurneobis i. zogado moRvawis. [laT.  polkis i. mniSvnelova­ nia] – 1. televiziiT gadasacemad.  s. s. akademia. u.  i.  aTprocentiani i. 2.  warmoebis i. Sroma. daZabuloba] – 1.  intervidenie. interiewer] – sferoSi. datvirTva. intervallum] – 1. inter] – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebis mniSvnelobiT `internacionaluri”. gamoiwvia..-ebi.int -220bismoyvareoba.

2.-Si swavlobs.-221(wign. romelzedac asa­ xulia Senobis SigniTa na­ wili. sadac moswavleebi cxov­ roben kidevac (sxvanairad: skola-internati)  i. romelic 2­3 wliT movlinebulia romelime samkurnalo dawesebuleba­ Si kvalifikaciis asamaR­ leblad. frangi kompozitoris pier degeiteris (XIX s. internaciOnal­i [fr.  skolis i. (arqit. ar­ qiteqturulad da mxatvru­ lad gaformebuli. same­ dicino institutis stu­ denti. interQer­i [fr. internus Sinagani.) mcire musikaluri piesa. specializaciis gaRrmaveba. Se­ nobis SigniTa nawili.  socialisturi i. intermedio sa­ Sualedo] – dramatul an saopero nawarmoebSi Car­ Tuli patara scena. internationalisme] – yvela xalxis Tavisuflebisa da Tanaswo­ robis dacva. internacionAlQzm­i [fr. memarcxene mi­ marTulebis saerTaSoriso gaerTianeba. SigniTa] – 1. 3. internAtura [< laT. skola. SigniTa] – kursdamTavrebul eqimTa (romelime samkurnalo da­ wesebulebaSi) staJireba. romlis mizania codnis srulyofa. intermEdia [it. 2. internacionAluri – sxva­ . interieur Siga. naxati. int intErnat­i [< laT. saavadmyofoSi. komunisturi partiis himnad aRiarebuli. Cveu­ lebriv komikuri xasiaTi­ sa. 2. SigniTa] – 1.) simRera. cxovelis Sinagani agebu­ leba. Qntern­i [laT. saswavlo dawesebulebas­ Tan arsebuli saerTo sa­ cxovrebeli moswavleebi­ saTvis.). eqimi. SigniTa] – 1. romelsac sruli kursi aqvs damTavrebuli da di plomis miRebamde er­ Twlian praqtikas gadis klinikaSi. intermezzo] – (mus. intErmeco [it. internationale] – 1. zogjer damoukidebeli sa­ orkestro nomeri operaSi. brZola Sovi­ nizmisa da nacionalizmis winaaRmdeg. 2. internus Si­ nagani.) Jurnalisti.romelic vinmesgan iRebs intervius. interinus Sinagani.

ga­ daxlarTva. Taviseburi SemoqmedebiTi Sesruleba raime mxatvruli an musikaluri nawarmoebis. 2. internus Sinagani] – 1. interferEncia [laT. interpretieren] – (wign). inter Soris da ferens (ferentis) matari.. ganmmartebeli. romlebic am qveynis teritoriaze Se­ vidnen. interpretatio] – da interpretQ­ reba [germ. interpretAcia [laT. 2. meomari saxelmwifos xe­ lisuflebis mier mis te­ ritoriaze mcxovrebi mtruli saxelmwifos moqa­ laqeebis dakaveba da maTTvis Tavisuflebis aRkveTa omis damTavrebamde. kosmosuri xomaldis i. romelic risame in­ terpretacias iZleva. Semsru­ lebeli – musikosis mier. inter Sori­ si da net qseli] – msof­ lio ganfenilobis kompiu­ teruli qseli. yovelgvari zeddeba. intErnet­i [ing. sxvadasxva xal­ xis warmomadgenlisgan Sem­ dgari (qarT.) piri. interpelAcia [laT. saerTaSoriso).) bgeriTi. eki paJi.  sinaTlis i. neit­ raluri saxelmwifos xelisuflebis mier gana­ iaraReba da dakaveba meo­ mari mxareebis samxedro nawilebisa. interpellatio Sewyvetineba sityvisa] – parlamentis deputatis .  i. gadamtani] – 1. bgeris i. dasxva erovnebis xalxebis kuTvnili.  beThovenis me-9 simfoniis axali i. (fiz. intErpol­i [ing. sinon. sinaTlis an eleqtruli talRebis urTierTgaZliereba an urTierTSesusteba erTma­ neTze damTxvevis dros. 2. internQreba [< laT. romelSic SesaZlebelia informaciis Senaxva an moZieba calkeul personalur kompiuterTa satelefono qselTan Seer­ Tebis saSualebiT.int -222(wevris) werilobiTi Seki­ Txva mTavrobisadmi raime saqmis an faqtis Taobaze.  kanonis i. interpol] – sisxlis samarTlis poli­ ciis saerTaSoriso orga­ nizacia. sityvebi. rolisa msaxiobis. risame azris axsna. ganmarteba. 1. interpretAtor­i – (wign.

stiqiuri lic mTqmelis grZnobas ga­ grZnoba. intimus yvelaze Rrma. Qnfant­i [esp. i. raduli. alRo. SegrZneba. intriga. intro liTadi. Tqvam] – 1.-ebis li. SorsmWvre­ 2. nagani] – 1. ganizmis mowamvla Sxamiani Qnfant­a [esp. mixedviT). Si­  rTuli i. (lit. 2. intonazione < alod Tavis cnobierebis laT. dros): ufliswulis titu­  i. intuituri da berZ. gu­ introspEqcia [< laT. uaRresad pi­ mimarTavs. daZabuli ganviTareba ro­ manSi. Sinauruli.  kiTxviTi i. saubari.-223- inf intQmuri [fr. adamianis grZnobebTan. in ­Si  intuitiuri. gavsebuli] – sis­ . dramaSi. intrigant] – piri. (fsiq. i. ta] – mixvedra.) Sesrulebis sizuste. Qntriga [fr. bgeris siwminde (simaRlis ¥ intuiciuri. mul­melodiuri wyoba. toxikon Sxami] – or­ Scd.-ebi mefis karze. xmis intuQcia [laT. romelic emyareba moxatavs. siyvarulTan da­ (ix. Tema. megobruli.) adamianis mier uSu­ intonAcia [it. sulier sam­ intrQgan­i [fr. infarctus ga­ rebulad daxlarTuli da tenili.  i. intime < laT. metyvelebis rit­ TviTdakvirveba. ¥ intriganuli. gamoxdoma.  i. spectio vixedebi SigniT] –  i. 1) awyobs. intoqsikAcia [laT.-is mqone adamiani.  i. uSualo. intono xmamaRla warmov­ mdgomareobaze dakvirveba. infante] – es­ paneTsa da portugaliaSi xrikebi raime miznis mi­ (monarqiuli mmarTvelobis saRwevad. intrigue] – 1. (mus. rome­ teloba.  i. urTierToba. 2. fa­ ruli saZraxisi moqmedeba. kavSirebuli. warmoTqmis manera. qali. infanta] – infanti nivTierebiT (toqsinebiT). 3. mniS. romelic intrigebs yarosTan. mowyoba. adrindel gamocdilebas.) siuJetis gansakuT­ Qnfarqt­i [laT. intuitio Wvre­ awev­daweva warmoTqmisas.

gadacemas da infernAluri mkiTxAoba gamoyenebas adamianis – qiromantiis. infEqcia [< laT. infrAbgera [laT. saerTo terebis saSualebiT. i. Jurna­ 20­ze naklebi).) zogierT enaSi:  sagazeTo i. momxdari ambis. nekromantiis. gaufasureba imis gamo. agreTve mis da­ muSavebas. daavadebis gamomwvevi mik­ cnobebis mimwodebeli. rac saWiroa sa­  i. germ. – (gramat. imaze meti. zmnis ganusazRvreli for­ 2.) biuleqonelbrunvis moTxovnile­ teni. i.) jojoxeTuri. qve] – (fiz.  gulis kunTis i. rome­ lic informacias iZleva. robebis SeWra organizmSi. romlebsac lis) formati. infectio] – informAtor­i – piri. rom ¥ informaciuli da sainmimoqcevaSi gamoSvebulia formacio. romelic Seiswavlis samecniero informaciis struqturasa da zogad Tvisebebs. roSi personaluri kompiu­ alqimiis da misT. biT. rac udris adamianis smenis organo . saqmianobis sxvadasxva sfe­ spiritizmis. informAcia [laT. jadoqrobis. biuro. ¥ infeqciuri. (s. cnoba.) cnoba. cnobebi garesamyaros da ma. Setyobineba raime fo.romlebsac aRiqvams adamiani an specialuri mo­ inflAcia [laT. visime. (s. писать. informatique. daavadeba. in folio < qveS. inflatio gaberva] wyobiloba.) dabali in­Si da folium furceli] – sixSiris rxevebi (wamSi gamocemis (wignis.  infaqti Scd.-is nakadi.  infliacia Scd. informAtika [fr. informatik] – disci p­ lina. s. dabeWdo Tabaxis naxevars. Sesaxeb. saavadmyo– 1. infra in­fOlio [laT.inf -224- xlis miwodebis Sewyveta arteriebis Seviwroebis an maTi dacobis Sedegad. infernAlur­i [laT. читать.-s Teoria. risa­ infinQtiv­i [laT. – qveyanaSi qaRaldis fuls  i. infinitius] me mdgomareobis Sesaxeb. infernalis] – (wign. saxelwodeba. masSi mimdinare procesebis  rus. informatio]  i. i.

obieqtebi. Wvreta. elementi – kristaluri Qncest­i [laT. (erTujrediani) cxoveli. rom­ loba airad. rom TviTWvretis da TviT­  i. ioeides iisferi] – romelic cxovrobs mtknar 1. fizikuri varjiSebis sis­ gamosxiveba. orTqlad qce­ lebis emsaxureba samrew­ ul an gafrqveul samkur­ velo da sasoflo­sameur­ nalwamlo nivTierebaTa neo warmoeba. Ta kompleqsi. RvTa­ qve]: infrawiTeli sxivebi ebasTan SeerTeba.-is ganviTa ingalacia Scd. Rvreba. infuzOria [< laT. romelic uz­ ganWvreta] – 1. Tavresad zRvis wyalmcena­  incidenti Scd.. 2. joga. moi poveben um­ xlis aRreva. nacrisferi (ruxi) qimiuri ameba). ¥ infrastruqturuli. inf. yoghurd < Turq. Qoga [< sanskr.inhalAcia [laT. iOgurt­i [ing. reebidan. varjiSi. gvemis gziT SeiZleba ze­ infrawQTeli [laT.-225ver aRiqvams. melic TvaliT ro tema. qve da struotura age­ visunTqav] – (medic) zeda buleba] – 1. Seer­ 2. azrTa mokreba. inhalAtor­i – inhalacii­  i.) zurgis nageboba­ Teba. speqtrze optikursa ¥ ioguri. infusus ra­ yogurd] – mawoni xilis wve­ meSi CaRvrili] – umartivesi nis danamatiT.-s kristalebi saTvis saWiro xelsawyo. es nivTiereba.  qalaqis i. bunebriv ZalebTan. romelic amtkicebs. inhalo Se­ ra qveS. SesunTqviT. infrastrUqtura [laT. mdebareobs. i. Qod­i [berZ. Rovani eleqtromagnituri 2. ar Cans. (gamosxiveba) – grZeltal­  iogi Scd. da radiotalRebs Soris  i. reba. iod  ingalatori Scd. incestus] sis­ nivTiereba. induri re­ runvelyofs SeiaraRebul ligiur­filosofiuri moZ­ jarebis moqmedebas. spirtSi gax­ . mZafri sunis mqone muqi da mlaSe wylebSi (Sdr. infra qveS. (samx. meurneobis im sasunTqi gzebis mkurna­ dargebis kompleqsi.

iradiAcia [< laT. arsi (termini SemoiRes aristoteles mim­ devrebma). 3. 2. romelSic er­ Ti an ramdenime eleqtroni normaze meti an naklebia. windi] – 1. Qprit­i [< kreb.ion -226- snili.) aRgznebis an Sekavebis procesis gavr­ celeba centralur nervul . (fiziol.) samkurnalo niv­ Tierebis Seyvana sxeulSi ionebiT. vidre sinamdvileSi arian. hipotheke gi­ rao. `suliwmindisagan” ­ `mamaRmerTi”. fr. rodesac naTeli sagnebi bnel fonze ufro didad Canan. aRe­ buli uZravi qonebis dagi­ ravebiT. realurad arsebuli ram. 2. qristianul moZRvrebaSi: samebis TiToeul pioni (qristianuli dogmatis mi­ xedviT sameba Sedgeba sa­ mi i.­isgan: `mamisa”.  hi podromi Scd. ionizAcia – 1.] – momwam­ vleli nivTiereba.) damuxtuli atomi ana­ tomTa jgufi. hippodromos < hippos ncxeni da dromos sarbieli. gamow­ veuli Tavis janmrTeloba­ Si daeWvebiT. i pOTeka [berZ.) individualuri. `Ze-RmerTi”. i pOdrom­i [berZ. i poqOndria [berZ. ionOsfero – atmosferos zeda nawili (100­dan 400 km­mde simaRleze). (fiz. mdogvis sunis mqone. romlebic war­ moiqmneba am nivTierebaSi eleqtrodenis gavliT. romelic Seicavs mniSvnelovani ra­ odenobiT ionebsa da Ta­ visufal eleqtronebs.) tkivilis Segr­ Znebis gavrceleba natken ubans an organos daSore­ bul nawilakSi.) ionebis warmoqmna. `suliwminda”). (medic. sesxi. hipostasis pi­ rovneba. `Zisa”. ion mimavali] – (fiz. arsi] – 1. Qon­i [berZ. hipochon] – avadmyofuri SiSi. rbola] – spe­ cialurad mowyobili ad­ gili cxenosnobaSi Sesa­ jibreblad. irradio Suqs gamovcem. 2. (fiz.) optikuri movlena. i pOstas­i [berZ. gamovasxiveb] – 1. 2. TviT dagiravebuli uZravi qoneba. iyeneben medicinaSi rogorc sadezinfeqcio sa­ Sualebas. (filos. (medic.

odnav SesamCnevi da­ agreTve fsiqikis SegrZ­ cinva. irrealis] – si­ lad. hystera saSo] radi garsi] – (medic) Tva­ – funqciuri nervul­fsiqi­ lis feradi garsis anTeba. nobadobis da misT. (ant. (botan. Qslam­i [arab. dasxvagvari moSlisa.) egvi p­ tionalis ugunuri] – (fi­ tur miTologiaSi: nayofi­ los. egvi ptis bisaTvis miuwvdomeli. morCileba ala­ irigAcia [laT.) Si­ Qris­i [< berZ. iris Tvalis fe­ istEria [< berZ. swori nawlavis da sxv. – 1. CilebiT. warmodgenili hyavdaT ZroxisTavian qa­ ireAlur­i [laT. sistema. irro- (Isidos) < (egvi pt. sxva­ ¥ ironiuli. ismailQtebi [Siitebis meS­ ¥ sairigacio. irrigatio] – 1. sicili. muslimanoba).) zambaxi. eirōneia] – fa­ tirili. organoTa (piris. 2.  i.  i. da mmarTvelobis mTeli 3. s. mobana WrilobaTa an Rru ¥ islamuri. krunCxvebi ruli. islam Tavis Se­ wirva.-227sistemaSi. respublika. (medic.). namdvileSi ararsebuli.) Tvalis feradi gamoirCevian mamisadmi mor­ garsi.) wyliT an samkur­ rcelebuli mahmadianTa re­ nalo xsnarebiT morwyva­ ligia (sinon. cxviris. ararealuri. xelidan] – (muslim. Rimili. ist iracionAlur­i [laT. 2. Qsida da Qzida [berZ.) kanonzomierebas erebisa da dedobis mfar­ moklebuli da amitom gone­ veli qalRmerTi. Isis . kuri daavadeba. hisadmi] – msoflioSi miwis xelovnuri rwyvis erT­erTi yvelaze ufro gav­ RonisZiebaTaA sistema. vide mamis – ismailis sa­  s. arxi. Qrit­i [< berZ. axasiaTebs irOnia [berZ. lo­ yvela faraonis RvTaebrivi gikis cnebebiT auxsneli. mSobeli. nagebobani. erTgvari yavisferi pata­ istablQSment­i [ing. iris cisartyela] ituri seqtis mimdevrebi. istabra kanfeti oTxkuTxa kve­ lishment] – xelisuflebisa rebis saxisa.

ebr. mecniereba codnis raime dargis ganviTarebis Se­ saxeb. iudevEleb­i – pirvelad: iudeis (Zveli palestinis) mcxovrebni. 2. organizaciis arsebobis romelime wlisTavi. rasac safuZvlad udevs istoriul ambebi. iUan­i [Cin. rac namdvilad iyo. i. 2­isaTvis)  s.. vinc. istoriogrAfia [berZ. (qeren hayōßē cxvris rqa) saiubileo (we­ li)] – calke piris moR­ vaweobis. mecniereba adamianTa sa­ zogadoebis ganviTarebis Sesaxeb. juwelier] – oqro­vercxlisa da Zvir­ fasi qvebisgan samkaule­ istOria [< berZ. TariRi. 3. arsebobda  i.. geografia. s. dawesebulebis.  iubilisa. sazogadoeba. iubilei Scd.  i.. historia da grapho vwer] – mecniereba.ist -228romelic swavlobs adami­ anTa sazogadoebis Sesaxeb istoriuli codnis gan­ viTarebasa da saistorio wyaroebs. ¥ iubilesi. istoriaSi Sesuli. universitetis i. TariRi. i. .] – CineTis respub­ likis fulis erTeuli. 4. pirovneba. i.  kacobriobis i. iudAizm­i – iudevelTa re­ ligiuri sistema. saistorio (mniS. ¥ saiubileo. 2. ieso qriste – i. gamokvleva. sinamdvile mis ganvi­ TarebaSi. Semdeg: saer­ Tod ebraelebi [bibliuri patriarqis iudas saxelis mixedviT.  saqarTvelos i. pirovneba. rac movlenebs Seiswavlis. historia] – 1. i. istorQuli – 1.  Teatris i. Zeglebi.  i. Sua saukuneebis i.. romelic iTvleba iudevelTa miTiur winaprad]. procesi. aseT wlisTavTan dakavSirebuli zeimi. filosofiis i. saRamo. religiis i. musikis i. jubilaeus (annus) < Zv.  msaxiobis i.  s. faqti. iuvElir­i [holand. 3.  i. iwyeba Sumeridan (semiuel noa krameri). i. romani.. istoriisaTvis mniSvne­ lovani. iUbile [laT. maTi Tanmimdevruli ganvi­ TarebiT.

julianus] – welTaRricxvis sistema (`Zveli stili”). Wabukuri] – Wabuki sportsmenebi (18­20 wlisa). zogi qveynis flotSi.) 1. ymawvi­ li] – (zRv.  iunkerisa.  i.-is ganyofileba gazeTSi.. iuniOnebi [ < germ. ¥ siuveliro (qarT. humoristuli. Qumor­i [ing. memamule. humoreske] – iumoriT gamsWvaluli pa­ tara mxatvruli nawarmoebi iun (moTxroba. romelic gemze emzadeba matrosad da swavlobs zRvaosnobas. Se­ moRebuli iqna 46 wels Cvens welTaRricxvamde romis imperator iulius keisris dros. moqmedebda `axali stilis” SemoRebamde (ix. mr.-T laparaki..  i. si­ non. iulQusis kalEndari. 2. ¥ iungisa. ¥ iumoristuli. mefis ruseTSi: saSualo samxedro saswavleblis moswavle.  i. iTvleba iupiteris meuRled (ber­ Znul miTologiaSi mas Se­ . feodalur prusiaSi: msxvili miwaTmflobeli aznauri.-s grZnoba. iunkarebi. iUnker­i [germ. aseTi nivTebiT movaWre (qarT.  s. maRazia. junge biWi. iunkerebi Scd. i. cisa da miwis qal­ RmerTi. fufunebis sagnebis da­ mamzadebeli ostati. Qunga [germ. xelovnebaSi: risame ga­ moxatva sasacilod. 2.) 1.-229bis. 2.  iuliosis . uwyi­ nari xasiaTis damcinavi da­ mokidebuleba raimesadmi. humor] – 1. musikaluri pi­ esa). junker] – (ist. grigorianuli).. biWi. i. saoqromWedlo). um­ ciresi matrosi. iumOreska [germ. Scd. oqromWedeli). s.  zogjer ixmareba – humoristi. qorwinebisa da da­ badebis mfarveli. juno (junonis)] – romaul miTologiaSi: mTvaris. sinonim. ¥ iunkrisa.  zogjer ixmareba – humori. iumOrist­i – iumoristuli nawarmoebis avtori.iulQ­ usis welTARricxva [laT. iUnona [laT. komi­ kurad. romelic ofic­ rad emzadeboda.  iungasi Scd. nawarmi. da satira. junior axalgazrduli. Jurnali.

(ist. gansjadoba). aseTi ufleba. sasamarTlo praq­ iuridQuli pQri – or­ tika. 2. dados xel­ iustQcia [laT. uzenaesi RvTaeba – 1. Seesabameba zevsi). mzidan uli samarTlebrivi sfero. des qonebas.) mzis sistemis yve­ 2. romaul miTologiaSi: cis.  saxelmwifos i. romelsac SeuZlia flob­ iUrist­i – iuridiul mecnie­ rebaTa specialisti (qarT. romel­ rebeli – quCis karavi sac abaria uflebrivi konusis an naxevarsferos sakiTxebis gadawyveta dawe­ moyvanilobisa sebulebaSi da gamodis mi­ iuridQuli [laT. sasamarTlo saqmis war­ (berZnul miTologiaSi mas moebis ufleba (qarT. an mopasuxed da sxv. juridictio] RmerTi. juridicus si interesebis damcvelad sasamarTlosi] – rac da­ sasamarTloSi an arbitaJSi kavSirebulia uflebriv. samarTlis normebTan. jupitr] – 1. lur da Sua aziis xal­ xebSi: gadasatani sacxov­ iuniskOnsult­i [laT. rigiT mexuTe. nebasTan. ganyofileba. Sekrulebebi. am  iuriskonsuli Scd. justitia samar­ . gamovides sasamarTloSi mosarCled iupQter­i [laT. romlis moR­ (qarT. iuridiul mec­ cia – advokatTa kolegiis nierebaTa erToblioba. iuristTa profesiuli moR­ lebliv sakiTxebSi. sinaTlisa da wvimis iurisdQqcia [laT. ganizacia an dawesebuleba. juris prudentia samarTalze iuridQuli konsultA­ zrunva] – 1. hyavs 12 Ta­ romelzedac vrceldeba namgzavri. sinon. samarTalmcodne). mis teriQurT­i [Turq. ikisros val­ sinon. saxelmwifos teritori­ laze didi planeta. vaweoba. samarTalvaweobaa mosaxleobisaTvis mcodneoba). sinon. da misT. jurisconsultus] – iuristi. daxmarebis gaweva samarT­ 2. normebis Seswavla­gamoye­ iurisprudEncia [laT.iup -230- esabameba hera). debulebani. jurt] – centra­ toriaze.

kabalisa.  kabalasi Scd. agreTve omisa da SuRlis qalRmerTi (Seesabameba fi­ nikiur astartes). iSEmia [berZ. kver­ cxismdebeli ZuZumwovari cxoveli. ischias barZayis tkivili] – sajdomi nervis anTeba. k kAbala1 [arab. Tqmuleba] – igivea. Qqedne [berZ. sasamarTlo uwyeba. Sua saukuneebSi: ebraelTa . rome­ lic Tevzebs Seiswavlis.  k.-231Tlianoba. maTematikaSi ixmareba ucnobi sididis aRsaniSnavad igreksa (y) da zetTan (z) erTad. zogjer ixmareba iseTi vi­ sime saxels nacvlad ro­ melic ucnobia an romlis dasaxelebac ar undaT. ebr. 2. erTgvari Sxamiani gveli avstraliaSi. marTlmsajuleba.  i. caballero] – espaneTSi: aznauris titu­ li. kAbala2 [Zv. sasamarTlo dawesebule­ baTa sistema. echidna] – 1. kabalQstika [Zv. aso X] – 1. ischô vikaveb. ber­ Ta wodeba. QSTar­i – aqadur (asiriul­ babilonur) miTologiasa da religiaSi: mTavari RvTaeba – nayofierebisa da xorculi siyvarulis. 2. monuri damokidebuleba vin­ meze. 2. ixtiologia Scd. ichtnys Tevzi da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. ¥ kabaluri. Qqs­i [laT. sasamarT­ lo warmoeba.) adgilobrivi sis­ kab xlnakleboba. gabbālah gad­ mocema. rac gamow­ veulia mkvebavi arteriis dacobiT an daviwroebiT.-is saministro. gabbalāh gadmocema.  ixTiologia. iRUmen­i – marTlmadidebeli monastris winamZRvari. laTinuri anbanis bolodan mesame aso X­is saxeli. xelSekruleba. ebr. am titulis mqone pi­ ri. daavadeba. iqTiolOgia [berZ. Tqmuleba] – 1. viWer da hiama sisxli] – (medic. rac kabalistika kabalQero [esp. kanoniereba] – 1. iSQas­i [berZ. kabâla] – sruli.

yurZnisa. zog qveyanaSi: mTavrobis sazRvao k. cabotage] _ 1. sigrZis erTeuli zRvaosnobaSi kablOgrama [câblogramme] _ wyalqveSa kabeliT gadace­ 185. wiTeli Rvino am jiSis Jo. 2. kabel] – her­ Tvis. ves erTi da igive zRvis kAberne [fr. bellouw] – (zRv.  telefonis k. mfrirebuli wes­Cveulebani. naosnoba. televizia. avtomobilis k..) gadakAbina [fr.  kabini Scd.. iseTi ram. bundo­ ubanze). k. specialuri saTamaSoebis­ kAbel­i [holand. lioba: mTavroba. simRe­ 2. eleqtruli sadeni.. saidumloebiT moculi. mowyobili raime ra da misT. yurZens. xazi..). erT­ an erTi saxelmwifos nav­ gvari jiSis vazi (safran­ sadgurebs Soris. sabWo. sanapiro naosnobis flo­ melic isxams muq lurj ti. kAbare [fr. sa­ muSaod an samedicinod gan­ restorani estradiT. (s) gemi. muli depeSa. ministrTa erTob­ ¥ sakabelo.kab -232- mistikur­religiuri moZ­ lebisa. ka Seiqmna ministrTa k. ministrTa  s.) 1. cabine] – patara sa­ zidvebi.  k. qerelis bagiri 150­330 mm diametriT. warmodgenebi (cekva. navis k. s. telegrafis 3. wevrTa. cabiret] – 1. Tavsi specialuri daniSnu­ . kbilis saeqimo k. kabernet] – 1.. Znelad gasarkvevi ram. jiRvreba da masTan dakavSi­ xuri). (s. cabaret] – patara kabQnet­i [fr. rasac TiTqos xmis misacemi k. metulad izolirebuli  fizikis k.2 m. ¥ kabotaJuri da sakabota2. kabEltov­i [holand. rentgenis k. geTidan Semotanili) ro­ 2. sadac kuTvnili oTaxi.  telefonis k. naosnoba napiris siaxlo­ mebze. (sinon. oTaxi. k. (saarCevno magiuri Zala aqvs. (TviTmfrinavSi). imarTeba sxvadasxvagvari  direqtoris k. iyeneben ge­ kabOtaJ­i [fr. vani.. 2.

kAdril­i [fr. sajariso nawilebis mudmivi Tvala etli. k. cavalier it. 2. kAbuk­i [iap. romelsac ko­ Semadgenloba (maTgan gan­ fo ara aqvs. sia. polki. kino an dovebuli piri fotofiris calkeuli su­  didebis ordenis k.-ebi. vinc garkveuli 2. deklamatia. kAdet­i [fr.] – iaponuri Te­  samxedro-sahaero ZalTa atri. musika. myofi samxedro piri. re­ va. dargis muSakTa Semadgen­ kavalErist­i – kavaleriaSi loba. raTi. cadet] – 1. kinofilmis calke scena kavalEria [cavalerie] – cxeno­ sani jari. kAdrebi [fr.  teqnikuri k. katastichon furceli. politika.­Si. s. revo­ kavAler­i1 [fr. deniT (ordenebiT) dajil­ kAdr­i [fr. ¥ sakadro. samxedro samsaxurs).-ebi. 1. quadrille] – eqvsi kAdastr­i [fr. cabriolet] – xelmZRvaneli k. ase uwodeben umciresi asa­ kavAler­i2 [it. (s).-ebi. cavalkada] – 1. cekva. nismcemeli mamakaci. romelic ruli samxedro saSualo qalTan cekvavs.-ebis denadoba. nebulia drama. Seiqmna XVII  s. TmaneTis pirispir myofi risame Sesaxeb arsebul mo­ ramdenime wyvili.-ebi. raime  k. cadres] – 1. romelsac asrulebs er­ estri] – risame aRwera. ¥ kavaleriuli da sakava kinoJurnalis k. cekvisaTvis. musika am nacemTa krebuli. Ria (asaxdeli saxuraviT) drois ganmavlobaSi gadis msubuqi avtomobili. maRali erTcxeniani or­ 2. caluciamdel ruseTSi: daxu­ valiere] – 1. cadastre < Sdr. 2. kadris oficeri.-233- kav kabriOlet­i [fr. erTad momavali .-ebi. saavtomobilo departamentis k. cavaliere] – or­ kis (15­16) moWadrakes. sxvavebiT. cadre] – 1. saswavleblis (kadetTa 2. romelSic gaerTia­ k. an epizodi. qalis motrfiale Tayva­ korpusis) moswavle. lerio. cavalkade < it. kaci. kavAlkada [fr. figurisagan Semdgari cek­ berZ.

2. kAverna [laT. cavatina] – opera­ Si: patara lirikuli aria.) saar­ tilerio cecxlisagan da aviabombebisagan Tavdasa­ cavi nageboba cixesimagre­ . Rru] – 1.-ebi. 2. casematta] – 1. kaTakmEvel­i [berZ. qalaqgare res­ torani saestrado garTo­ biT (ansambliT). (samx. казаки] – 1. k.) saseirnod gamosu­ li cxenosanTa jgufi (ka­ cebisac da qalebisac).-Ta divizia. caverna gamoq­ vabuli. ¥ kavalkadis. casino] – samorine. (gadat. kanonis zo­ gadi muxlebis miyeneba sxvadasxva iuridiuli Sem­ TxvevebisaTvis (kazusebi­ saTvis). casuistiqne < laT. 2. casus] – 1. 2.) yalbi an saeWvo debulebis mtkiceba sxva­ dasxva xrikiT. romelTaganac dgeboda samxedro nawilebi. kavAtina – [it. Rru.  kavalkadasi Scd. casus kazusi. (geol. maTi STamomavali glexebi. mag: filtvis kaverna tuberkulioziis dros. binadrobs CrdiloeT avst­ raliaSi da axal gvineaze.) 1.] – mou­ naTlavi. kAzino [fr.kav -234Si an samxedro gemze.  donis k. 2. kazuQstika [fr. kazAkebi [rus.-ebi. SemTxveva] – (samarT. raime SemTxveva (araCveulebrivi. (moZv. sasacilo). cxenosanTa jgufi. casemate < it.  zaporoJieli k. sasamarTlo praqtikaSi: rTuli daxlarTuli saq­ me. mefis ruseTSi: erTi ada­ mianis gancalkevebiT da­ samwyvdevi sakani cixe­ simagreSi (Cveulebrivi patimrebisaTvis). casino < it. kazUar­i [fr.  saqarTveloSi maT yazaxebs eZaxdnen. kazEmat­i [fr. casoar < malai­ uridan kasuvari] – didi zo­ mis morbenali frinveli. 2. mosanaTlad mom­ zadebuli morwmune. kAzus­i [laT. rome­ lic Cndeba raime organoSi qsovilebis daSlis Se­ degad.) qanSi gaCenili si­ cariele. Zve­ lad ukrainasa da ruseTSi: Tavisufali adamianebi (yo­ fili ymebi) romlebic gaq­ ceuli iyvnen qveynis gana­ piras.

meTauris (patriarqis) umaRlesi ti­ tuli. froidizmSi: fsiqoTerapi­ is erT­erTi meTodi.  zogjer ixmareba kaTolikosi. msoflio] – pi­ ri.-is sxdoma. ¥ kaTolikuri. k. (wign. kaTOlike [berZ. herakle.  k.  kateti Scd. kadhedra skami. kATod­i [berZ. romelic meoresTan qmnis marTkuTxeds.) marTkuTxa samku­ Txedis erT­erTi gverdi. igi­ vea rac kaTedrali. katholikos sa­ yovelTao.-is gamge.  katodi Scd. anodi).-235- kaT kaTalQkos­i [berZ. savarZeli] – 1.  mr. k.) sulieri ganwmenda. romelSic RvTismsaxurebas episkoposi asrulebs.  kaToliki. mecnier muSakTa ga­ erTianeba. mRvdeli. romelic kaTolicizms aRiarebs. romelic SehyavT sxeulis arxebsa da Rrueb­ Si (umTavresad saSarde buStSi) maT gamosarecxad an dasaclelad. kaTEter­i [berZ. ¥ sakaTedro da kaTedraluri: sakaTedro (kaTedralu- ri) taZari – mTavari eklesia. kathetos Sveuli] – (maTem.  saavtomobilo transportis k.  kaTolikebi Scd. katheter zon­ di] – samedicino xelsawyo – mili. aristotele): esTetikuri gancda `sulis ganwmenda”. 2. 2. kaTolikisa Scd.  kateteri Scd. kaTalikosi. saidanac kiTxuloben leq­ ciebs. kaTolikesi.. 3. kATet­i [berZ. amaRlebuli adgili (specialuri dgami). kaTArsis­i [berZ. Zvel ber­ Znul filosofiaSi (pi­ Tagora. katholikos sayovelTao. 3. kaTolQkos­i _ ix. umaRles saswavlebelSi: mecnierebis romelime dar­ gis profesor­maswavle­ belTa. katharsis ganwmenda] – 1. (ekl. moxsenebebs. platoni. agreTve somxur­grigori­ anuli eklesiis. kaTolikeebi. kATedra [berZ.) eparqiis gamgis (epis­ koposis) Tanamdeboba. kaTolQcizm­i _ qristi­ . msof­ lio] – saqarTvelos mar­ Tlmadidebeli eklesiis. kathodos qveviT svla] – uaryofiTad damux­ tuli eleqtrodi (sapirisp.

gamoiyeneba Sokoladis da­ samzadeblad. kajuit kaiuta da fr. kaQman­i [esp. noyieri sasmeli.  k. akayuman] – erTgvari niangi (5 m­mde sigrZis). gavr­ celebuli sabavSvo saTa­ maSo – optikuri xelsa­ anobis erT­erTi Ziri­ Tadi mimarTuleba (mar­ Tlmadideblobisa da protestancizmTan erTad). 3. kAkao [esp. binadrobs centralur da samxreT amerikis mdinareebsa da Wa­ obebSi.  kaiutasi Scd. caiman < karib. romelic mzaddeba kakaos Teslisgan wyliT an rZiT. kalos kargi. sadac mgzav­ rebi (samxedro gemze – oficrebi) sadiloben da isveneben. mosdevs mezo­ zour eras. kakafonuri. 2. kakauti] – 1. iyofa mesameul da meoTxeul periodebad (am ukanasknels miekuTvneba Tanamedrove epoqac) kaQuta [holand. ¥ kaiutisa. tropikuli mcenare (xe). kainos da zoç sicocxle] – uaxlesi era dedamiwis geologiur istoriaSi.  kakafonia. lamazi eidos saxe da skopeo vuyureb] – 1. kainozOur­i Era [berZ. kakophonia < kakos cudi da phōne bgera. kakofOnia [< berZ. cacao < actek. 3­8 m­mde simaRlis. magram sxvadasxva mniSvnelobis mqone sityvis komikur gamoyenebas. calembour] – sityvebis TamaSi: emyareba erTgvari bgeriTi Sedge­ nilobis.­s meTaurobs romis papi. kakadu < malaiuri . arakeTilxmovaneba. eklesia. xma] – mosasmenad arasasi­ amovno Sexameba bgerebisa. kAkadu [germ. kAiut­kompAnia [holand. kaleidOskop­i [berZ. compagnie sazogadoeba] – saerTo sadgomi gemze. kalAmbur­i [fr. kakafoniuri Scd.  Savi k. kajuit Sved kajuta] – patara oTaxi gemze mgzavrebisaTvis da gemis eki paJis wevrebisaTvis. ¥ kaTolikuri. ¥ kakofoniuri. k. musika.kai -236kakatua] – qoCriani TuTiyuSi erTgvari binadrobs avst­ raliaSi da wynari okeanis kunZulebze. kakaos Teslis fxvnili. am xis Tesli ­ `kakao­parki”.  k.

2. kAl­i – induizmis qalRmerTi.  mecadineobis k. calibre] – 1. magidis k. ta­ bula an wignaki romelSic Tanmimdevrulad aris Ca­ moTvlili weliwadis yve­ la dRe da moyvanilia sa­ intereso cnobebi.. kalvQnizm­i – erT­erTi pro­ testantuli sarwmunoeba. kAlibr­i [fr.  k. maz weras. SveicariaSi da farTod gavrcelda safrangeTSi. kalendAruli SejQbre­ ¥ kaligrafiuli.] – vaSlis Rvino. sportul SejibrebaTa k.  kaligrafia niSnavs la­  kalendarisa Scd. Wurvi.  msxvili k. ¥ kalendaruli (mniS. mov­ lenebis swrafi cvla kalEndar­i [laT.  kedlis k. xeli (naweri). calligraphia < kalos kargi da graphō vwer] – lamazad da mkafiod weris xelovneba. xolo kaligkalvAzos­i [fr.. romelSic Cans swrafad cvladi feradi simetriuli saxeebi.  k.-237wyo – mili. grigorianuli k.  saSualo k. calvasos < ge­ rafiuli – lamaz nawers. 2. kalQgraf­i – kaligrafiis ostati. gadat. sax. romSi)] – 1. 3) mixedviT warmoebs (gan­  `lamazi kaligrafia sxvavebiT amxanagurisagan). aqvs” – Scd. gegma. tyviis an Wurvis Sua na­ wilis diametri. 3.) ambebis. ni­ derlandebSi inglissa da zog sxva qveyanaSi [am sar­ wmunoebis Semqmnelis – Jan kalvinis (Calvin – 1509-1564) saxelis mixedviT. dReebis da Tveebis mixed­ viT winaswar ganawileba raime saqmianobisa. weliwadis dReebis aRri­ cxvis sistema.-is Tofi.  kalendrisa. 2. moxa­ tulobani. (wign. cecx­ lsasroli iaraRis lulis Rrus diametri.  iuliusis k. romelic Seiqmna me­16 s. Sivas coli.. xels.) kalendaris (mniS. kal mcire alkoholiani. ba – (sp. ogr. kaligrAfia [berZ.­obiT Scd.  yalibi am mniS. . calendarium < calendae (Tvis yoveli pir­ veli dRe Zv. 3­isaT­ vis).

saTbobi.  kalka Scd. didi kaloria – siTbos is raodenoba. misi xorci iTvleba Zvirfas sakveb produqtad.  `rogorc wesi” kalkia rusuli gamoTqmisa: `как правило~. kalcQum­i [< laT. gaTboba.  k. mcire kaloria – siTbos . gamW­ virvale qaRaldi an qso­ vili naxazis piris ga­ dasaRebad (qarT. metreo vzomav] – xelsawyo. calor siTbo] – siTbos raodenobis sazomi erTeuli. sakvebi. Se­ madgenlobaSi. calor siTbo da berZ. rac saWiroa erTi grami wylis erTi gradusiT gasaTbobad. saSrobi. marmarilos. ¥ kaloriferuli.  koloriferi Scd. rac saWiroa er­ Ti kg wylis erTi gradusiT gasaTbobad (udris 1000 mcire kalorias). calque] – 1. oTaxis k.  wylis k. (enaTm.. romelic Sedis kirqvis.kal -238is raodenoba.). calor siTbo da fero momaqvs] – sahaero gaTbobis. TabaSiris da sxv. celorifere < laT.  kalkuliacia Scd. movercxlisfro mbzinvare liToni. k. kAlk­i [fr. k.) sxva enis normebis mixedviT nawarmoebi sityva an gamoTqma. calx (calcis) kari] – qimiuri elementi. calculator gamomTvleli] – mci­ re zomis magidis an jibis eleqtronuli ga­ momTvleli manqana martivi gamoTvlebisa da programe­ bis Sesasruleblad. livu). roliTac zo­ maven raime sxeulis mier gamoyofil an STanTqmul siTbos raodenobas (kalo­ riebiT). kalorQmetr­i [laT.  k. ukeTesia vixmaroT `Cveulebriv~. kalOria [laT. kAlmar­i [fr. kalkulAtor­i [ing. calmar] _ zRvis moluski Tavfexianebis kla­ sisa. ¥ kaloriuli. ventilaciisa da Srobis sistemebSi: mowyobiloba haeris gasaTbobad. kalkulAcia da kalkulQre­ ba – [laT. car­ cis. sinon.  kolorimetri sxvaa (ix. kalorQfer­i [fr. 2.  kalkuliatori Scd. calculatio] – saqon­ lis Rirebulebis an fasis gamoangariSeba.

rac – zRvis sarewao brtyeli TaRis qveS aris] – 1. aseTi qviT gawyobili bro­ saberi garsi rezinisa. am mcenaris yvavili. bulia berZnul muzasTan).  kamariliasi Scd. – sasaxlis jariskacTa jgufi. saxelidan] – marad­ viSnus da laqSmis Svili: mwvane dekoratiuli mce­ warmodgenili hyavT ymaw­ nare. rabis k. vis (qarT. kamElia [fr. sva­ tomobilis. cambis SigniT. < sak. manqanis. camera TaRi. ¥ kameisa kAma [sanskr. camelia < kreb. tyavis burTis anda av­ amokveTili CuqurTma. sinon. 2. saltis SigniT.  avtomobilis k. gomi specialuri daniS­ ¥ kambalisa. ro­  mtversasruti k. da misT. it. zogi­ formis Tevzi. camena] – romaul miTologiaSi: mecnierebisa trigebiT gavlenas axdens da xelovnebis mfarveli saxelmwifo saqmeebze pira­ qalRmerTi (kamena gaigive­ di gamorCenis mizniT. Si. romelic ada­ ala foTlebi da msxvili mianebs gulSi esvris yva­ wiTeli an TeTri yvavilebi. bargis Sesanaxi k. romelsac erT dawesebulebaSi: sad­ Tvali cal mxares aqvs. qameo Scd. broSSi. TeonSi: siyvarulis RmerTi. ¥ kamariliisa.] – induizmis pan­ . gemze: Tujis an rkinis Ru­ 3. meo] – 1. cameo. monarqis kari]  kameliasi Scd.-is konservi. sakani). ga­ 2. daxuruli sivrce raime meli qvabiTurT. kombuis] – 1. mera darbazi. qamea. камбала < fin] mera TaRis yvelaferi..-239- kam  kameasi. 2. oTaxi. palata < berZ. romelic Tavisi in­ kAmena [laT. aqvs tyaviseburi pri­ vilis saxiT. nagebo­ kAmea [fr.  kambalasi Scd. kAmbuz­i [holand. camarilla < ca¥ kameliisa. kamarQlia [esp.  sadezinfeqcio k. velosi pedis men beWedSi. xelsawyos. vilis isrebs.. melzec reliefurad aris 4. qva an niJara. cakAmbala [rus. nulebisa. kAmera [laT.  k. cixeSi: oTaxi patimarTaT­ gemis samzareulo.

 kameristka Scd. kinomatografiul an sate­ levizio aparati. kamQkaZe [iap.  k. poezia. sinon. ic­ vamdnen rogorc Jilets. kAmvol­i [germ.  kamergeri. TviT fotografiul. kamerdQner­i [germ.  zogjer bargis Sesanax kameras `sakans” uwodeben.  k. rac Scd. kamErher­i [germ. camerista < camera oTaxi] – Tavadaznaurul­burJuazi­ ul yofacxovrebaSi: qal­ batonis xelze mosamsaxure qali (qarT. cxovreba. iyeneben musikaluri sakra­ vis awyobis. momRerali.. kamer­iunkerze meti. kamerReri Scd.  k.kam -240nime SesrulebisaTvis gan­ kuTvnili. `sakani” mxolod cixis kameras hqvia. camera oTaxi] – 1. ¥ kamvoluri. 3. xelze mosamsaxure mamakaci. 2. erTi an ramde­ . moaxle. mcirericxovani msmenele­ bisaTvis. camisole] – 1. orkestri. pirfareSi). camerton] – foladis drekadi orTiTa xelsawyo (Canglis msgavsi). agreTve gundis mier simReris Sesrulebis dros. aseTi nawarmoebis.-is fabrika. romelic magar sxeulze dartymisas gamoscems gar­ kveuli simaRlis bgeras. kammwolle] – daCeCili matyli wminda Salis qsovilebis dasam­ zadeblad. iaponeli mfrinavi TviTmkvleli. k. kamikaze RvTis qari] – 1. mamakacis Zveleburi samosi. 2. cameriste it. k. dolis monawilis (Jokeis) zeda Casacmeli. viwro wrisaTvis gankuTvnili. romelSic ideba firfita an firi. kAmzol­i [fr. kamErist­i [fr. aseTi musikis Semsrulebeli. Cveulebriv usaxelo. kamEruli [< laT.  k. cammerherr] – revoluciamder ruseTsa da zog sxva monarqiul saxelmwifoSi: erT­erTi wodebuleba samefo karze.  maud – k. kamErton­i [germ. foto – an kinoaparatis (te­ leaparatis) SigniTa nawili. musika. romelic TviTmfrinavTan erTad iRu­ 5. matyli. kammerdiner] – aznaurul­burJuazi­ ul yofa­cxovrebaSi: bato­ nis piradi msaxuri.

dafarva laqebiT. 1­isaT­ vis).-241peboda me­2 msoflio omSi. Senobebis da sxv. ¥ kampaniuri (mniS.  mdinaris k. zamTris k. romelic iseT qmede­ bas (saqciels) sCadis si­ cocxlis riskTan rom aris dakavSirebuli.  k. s. nava­ . rom gaZneldes maTi cnoba. romelic mimdina­ reobs garkveul periodSi raime mniSvnelovani amoca­ nis Sesasruleblad. xelovnuri kalapoti zRvebis. kampAnia [fr. Tesvis k. kandQdat­i [laT.. kavSiris xazi. 2. candidatus visac TeTri tansacmeli acvia < candidus TeTri. (gadat. brZolis veli] – 1. s Wa.  satelevizio k.  kandeliabri Scd. kamUflaJ­i [fr. sinon. kAmin­i [germ. kaminos kera. (gadat.) raimes miRwevis gza. candelabre] – didi Sandali ramdenime sanTlis (an eleqtronaTu­ ris) Casamagreblad. romlis sa­ SualebiTac gaedineba Txe­ vadi sibinZure da Camdinare wylebi.  s.mowyobiloba informaciis gadasacemad.  ruseT-iaponiis k.-is qseli..) TavzexelaRebuli kaci. kanalizAcia [fr. (samx. (ist. 2. kAnal­i [< laT. qseli.Ra­ ri] – 1.). k.).  saarCevno k. omi.  kompania sxvaa (ix. canalis mili. milebi. zolebiT da misT.  qalaqis k. arxi). muSaoba. tankebis. ro­ gorc Tovli (Zvel romSi saxelmwifo Tanamdebobis maZiebeli TeTr togas icvamda)] – piri. kampagna mindori. wesi.) SeniRbvis erT­erTi saxe qvemexebis. camouflage Se­ niRbva] – (samx. rome­ lic dasaxelebulia. < it. kamin < berZ. kampagne laS­ qroba. ¥ sakanalizacio.) saerTo strategiuli mizniT gaerTianebuli sao­ mar operaciaTa erTobli­ oba. canalisation] – miwisqveSa arxebisa da mi­ lebis sistema. kandQlabr­i [fr. 3. ise.  muSaobis k. TviTmfrinavebis. mdinareebis da tbebis dasakavSireblad (qarT. 2. keria] – buxari.  kamufliaJi.-is gamoyeneba. komufl[i]- kan aJi Scd.

dogmati. kAnon­i [berZ. tradiciuli saerTodmiRebuli (sayo­ velTaod miRebuli) wesi. 2. (gadat. saafTiaqro da zog sxv. canoe < samxreT amerikis indielTa enidan] – mokleniCbiani sportuli navi erTgvari. staJi. kAnoe [ing.) sisxlismsmeli adamiani.  agreTve ixmareba kolofoni. miwe­ riloba] – 1. canonniere < canon zarbazani.. kanOner­i [fr. qvemexi] – ramdenime qvemexis xSiri srola. kanQon­i [esp. canonade < canon zarbazani. sxv. patara samxedro xomaldi erTgvari. sakravebis xemze gasasmelad. debuleba. 2. warmoebaSi. ¥ kanoesi. barba­ rosoba. ¥ sakandidato. 2.  kanonerka Scd.  kanonadasi Scd. kAnistra [ing.-is dasaxeleba. kanon wesi. dasaniSnad. kanibAlizm­i (wign) 1. kandidAtura – visime uf­ leba an SesaZlebloba iyos risame kandidati (mniS. qa­ .-is midevna. s. qvemexi] – momcro.  kanoisa Scd. ¥ kanistrisa  kanistrasi Scd. miyola. canister] – ben­ zinis an sxva siTxeebis gadasatani WurWeli.  parlamentis wevrobis k. rome­ lic hermetulad (mWidrod) ixureba. barbarosi. ve­ luri. agreT­ ve violinos da misT.kan -242Raldis. literatura. kongresis wevrobis k. 1). sadme misaRebad da sxva. kanQfol­i [berZ. canibal] – (wign) kaciWamia. (gadat.  k. romelSic cal muxlze dgebian da ise usvamen niCbebs. ¥ kanonadisa. kanQbal­i [fr. kAnkel­i – taZris nawili. canon mili] – Rrma da viwro xeoba.  s. canibale < esp. kanOnada [fr. kaci­ Wamioba. iyeneben laqebis. colophonia chetine kolofonis fisi (kolofoni qalaqi mcire aziaSi)] – moyviTalo – wi­ Teli miwisebri nivTie­ reba.) mxecoba. Cveuleba an wesi raudebia raime Tanamdeboba­ ze asarCevad.  dawesebuli k. rCilvis dros.

Se­ movlebuli risme kideze. kanonisieren < berZ. ¥ kantiani. 2. canton olqi < kan provans canton kuTxe] – 1.  konfeti sxvaa (ix. wignis ydaze.  k. kAnfet­i [it. safrangeTsa da belgiaSi: qveynis administraciul­ teritoriuli erTeuli. protestantul eklesiaSi: gundis lotbari da mas­ wavlebeli.  eklesiis k. kAnton­i [fr. (Zv..) arCevnebi. momRerali] – 1. didi sa­ zeimo xasiaTis vokalur musikaluri nawarmoebi so­ listebis. kantata < laT.) soflis sammarTvelo. agreTve orga­ nisti. kAntata [it.  kamfeti Scd. rome­ lic Sedis Sveicariis res­ publikis SemadgenlobaSi. TiToeuli mxare. eklesiis mier wmindanad visime Seracxva. marTlmadideblebSi: gun­ duri galoba romelime wmindanis pativsacemad. gundisa da or­ kestrisaTvis. guliani k. dawesebulebis ganyo­ fileba. (s. ka­ Tolikur eklesiaSi: gun­ dis mgalobeli 2. canfetto] – sakon­ ditro nawarmi – sxvadasxva formis kvebis produqtis saxiT damzadebuli tkbi­ leuli. ¥ sakancelario da kance- . kanonizAcia da kanonQzeba [germ. sakantono  k. kancelAria [laT. saeklesio kanonad damtkiceba. romelic ganagebs saqmis warmoebas.) xelisufleba.  kantatasi Scd. Sarvali. 2. sinagogaSi: mTavari mga­ lobeli. kanon kanoni] 1. dawerili ra­ ime Temaze an siuJetze. tansacmlis kideze movlebuli an na­ kerSi Cayolebuli. ¥ kantatisa. cancellaria] – 1. kAntor­i [laT. raime masalis zoli. 2. dakanoneba kAnt­i [germ.  qudis k. k (s.  k. kante] – 1. 3.-243romelic eklesiisgan aris dawesebuli. 2. raime sazeimo SemTxvevis gamoa dawerili.  institutis k. 2. cantare simRera] – 1.  Sokoladis k.). cantor mgalo­ beli. Zveleburi lirikuli leq­ si. qsovilis viwro zoli. ¥ kantonaluri. 3.

 kapiliari Scd.  kapelasi Scd. zog sa­ xelmwifoSi: wodebuleba. sistema. 2. capella < laT. agreTve samrek­ los mRvdlis TanaSemwe. k. wre. ¥ kapelisa. capella samlocvelo. qaRaldis da sxv.  warmoebis k. kapillaris bew­ visa] – uwvrilesi sisxl­ ZarRvi.  s.  saqarTvelos saxelmwifo k. mTavari] – 1. s. capellanus] – 1. ¥ kapelmaisterisa.. kapeldQner­i [germ. kapelldiener] – TeatrSi an sakoncer­ . ¥ kapitalisturi. kapelmaQster­i [germ. yidis programebs. sazoga­ doebriv­ekonomikuri wyo­ bileba. romlis drosac warmoebis saSu­ alebani SeiZleba ekuTvno­ des kerZo pirs. zog qveyanaSi: armiis mRvdeli. Rirebu­ leba. 3.  samrewvelo k. germaniaSi 1871 wlidan premier­ministri. 2. finansuri k.) kaTolikeTa sam­ locvelo. s.  kapelmaistrisa. romelic qmnis zed­ met Rirebulebas. kapelmeisteri Scd. kopellmeister] – samxedro sasu­ liero orkestris diriJo­ ri. ingl.kan -244to darbazSi momuSave. nivTebi.) fulis mniSvnelo­ vani raodenoba.) mimowera. (saub. Tvalyurs adev­ nebs wesrigs da sxv. 2. (arqit. ro­ melic mayurebels Tavis adgils uCvenebs. kapitAlist­i – kapitalizmis laruli.] – TeTri cecx­ lgamZle Tixa. iyeneben fa­ ifuris. cancellarius] – 1.. romelsac akuTvneben umaR­ lesi Tanamdebobis pirebs. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: samlocvelos mRvdeli. am wodebulebebis mqone piri. kapQtal­i [laT. capitalis fr. kAncler­i [germ. warmoebaSi. momReralTa gundi. saeklesio momReralTa gundi. kanzler < laT.. (k. sawarmoo urTierTobani. kapElan­i [laT. kaOlin­i [Cin. samuSao. kApela [it. 2. kapitAlizm­i – politi­ kur­ekonomikuri. kapQlar­i [laT. egvteri] – 1.

-is boga. ¥ kapitnisa. gundisTavi). kapitulianturi Scd. rome­ lic kapitulacias axdens an mxars uWers raimes. didad mniSvnelovani. sawvimars. capitulieren] – 1.. capitulatio] da kapitulQreba [germ. kapitAluri rEmonti – sruli remonti romelic exeba Senobis.) ko­ lonis zeda nawili. mosas­ .  avtomobilis k. k.  Soreul naosnobis k. 2. saomari moq­ medebis Sewyveta da Tavis aRiareba damarcxebulad. wyalqveSa navis k. kapitAluri (mzidi) kede­ li – ZiriTadi kedeli (Se­ nobis. capitalis] – 1. kapQtel­i [laT. sinon. 2. capuchon < cappa qudi] – Tavsaburavi. minervas da iunonas taZari (SemdegSi TviT am taZars ewoda kapi­ toliumi). kapitAlur­i [laT. oficris wodeba. (wign.-is TanaSemwe. Zvelad am gorakze moTavsebuli iyo iupiteris.) ukan daxeva siZneleTa winaSe.  kapitiulacia Scd. remonti. kapitalis (mniS..  fexburTelTa gundis k. Carxisa da sxva ZiriTad nawilebs. kap kapitolQum­i [laT. kapiUSon­i [fr.  usityvo k.  k. naSromi.  kapitanisa Scd. gemis ufrosi meTauri. mu­ zeumebi da sxv. politika. kapitulAcia [laT. 1) mflobeli. ro­ melSic sxdomebs marTavs aSS­is kongresi. capitaine < laT. 3.-245warmomadgeneli. caput (capitis) Tavi] – 1. kapitUlant­i – piri. (sport.romelsac eyrdnoba saxuravi (gada­ xurva). Tavi. capito- lium] – 1. safuZvliani. capitellum pa­ tara Tavi] – (arqit. 2.. kapQtan­i [fr. rusi uf­ rosi leitenantis momdev­ no. k. romelzedac aSe­ nebulia sasaxleebi. ¥ kapitulanturi. Senoba. cixis k. ara msubuqi. Senoba vaSingtonSi. 2. k.. armiis k. TavianTi poziciebis daTmoba. fendamentu­ ri.) gundis meTauri (qarT.nagebobisa). nageboba..  k.  kapitulianti. gadat. ro­ melSic zevidan Casacmels (paltos.  k. romSi: erT­erTi goraki.

ro­ melic gavrcelebuli iyo xmelTaSua zRvis qveyneb­ Si. karAmel­i [fr.  karavelasi Scd. caprice] – (mus. karabQner­i [fr.. franciskanelTa ordenis erT­erTi ganStoebis wev­ ri.) igivea rac kapriCo. karAmbol­i [fr. TviTmfrinavis k. kApris­i [fr. caprice] – axi­ rebuli survili.. Wirveuloba. romlisTvis damaxasia­ Tebelia wveris tareba da kapiuSoniani kaba. carambole] _ biliardis wiTeli burTi.-is Zafi.  kapiSoni. labada. caramel] – ma­ gari kanfeti erTgvari.  karabina. capsula patara yuTi] – 1. specialuri garsi Txevadi an fxvnilisebri wamlebisaTvis. kapUcin­i [it.  avtomobilis k. carabine] – mok­ leluliani msubuqi SaS­ xana erTgvari.  k. sxvadasxva meqa­ nizmisa. karAbin­i [fr.  k. karAvela [it. carabinier it. 2. amerikuli maimuni er­ Tgvari. 2. kApot­i [fr. carabela < berZ karabos ge­ mi] – Sua saukuneebSi: 3­4­ anZiani ialqniani gemi. kApriCo [it.”. aseTi boWkos qsovili. kApriz­i [fr. capriccio] – vir­ tuozuli musikaluri piesa Tavisufali formisa.  Caikovskis `italiuri k. ¥ kapiuSoniani. kApral­i [fr. qurTuks. ucnauri aCemeba.kap -246- xams. yarabina Scd. kApron­i – xelovnuri boWko. . kapiSoniani Scd.” rimski-korsakovis `espanuri k.. caravelle esp. cappuccino < cappuccio kapiuSoni] – 1. germetuli kabina kosmo­ navtebis dasaSvebad. capote] – asaxdeli saxuravi. yarabini.  kristefore kolumbis k. Cve­ ulebriv guliani. romelsac Tavze grZeli Tma aqvs kapuSoni­ viT. caravella. carabiniere] – italiaSi: Jan­ darmi. kApsula [< laT.) aqvs mikere­ buli an mibmuli sayeloze ukana mxridan.  kapriCio dasaSvebia. capral] – zogi qveynis armiaSi: umcrosi meTauri. ¥ karavelisa.

) gaZlierebul dacviTi TamaSi italiur fexburTSi. catenaccio ur­ duli] – (sp. katexQzis­i [< berZ. yavas da sxv. cafeteria] – kafe erTgvari.  k..  k.  nostradamusis k. cafe] – patara resto­ rani. cautter] – patara gemi erTgvari (qarT. drekadi niv­ Tiereba. katEnaCo [it. kAter­i [ing. kAfel­i [rus. kafeSAntan­i [fr.)  sabuqsiro k.-Si gagzavna. aseTi patimrebis adgili. kAtorRa [berZ. kafetEria [ing. quarantaine kAtren­i [fr. cautchiuc < perus indielTa enidan. gadamdebi sneuleba daavadebulTa da maTTan axlos myof pirTa droebiTi izolacia epide­ miuri daavadebis gavrce­ lebis Tavidan asacileb­ lad.. cxovreba.. . satorpedo k. Semecneba] – qristianuli RvTismety­ velebis mokle gadmocema kiTxva­pasuxis saxiT. ¥ kafesi.-247- kaf karAntin­i [< fr. oTxi pwka­ redisgan Semdgari leqsis strofi. k.-is momRerali. cxovrebis muSaobis piro­ bebi). katOrRuli – Zalian mZime. saxanZro k. caucho] – elastiuri. romelsac iReben zogierTi tropikuli mce­ naris rZiseburi wvenisgan an amzadeben xelovnurad. romlis kargi piri moWiqulia. katçchçsis darigeba. esp. katarRa < berZ. kachel] – gamomwvari Tixis fila. kAfe [fr. sinon. (qarT. sazRvao k. iye­ neben rezinis warmoebaSi. quatrain] – oTx­ ormoci (dRe)] – 1. sinon.  axalgazrduli k. rasac Tan axlavs gadasaxleba da mZi­ me iZulebiTi muSaoba gan­ sakuTrebiT mkacr pirobebSi. sadac Cveulebri­ vi TviTmomsaxurebaa. iyeneben ked­ lebis mosapirkeTeblad. Sorenkeci). taepiani leqsi. autaneli (Sroma.-idan gaqceva.sadac msa­ xiobebi asruleben msubuqi xasiaTis simRerebsa da cekvebs. kaUCuk­i [ing. sadac sauzmoben. katergon gale­ ra] – patimroba.-ebi. sva­ men Cais. cafe chantanet `momRerali kafe”] – res­ torani estradiT. кафель < germ.

wablisferi.) muclisa da saSvilosnos gakveTa bavSvis amosayvanad. k.-ebis gawyoba.  libanis k. ¥ kaSnesi. kEdebi – rbil rezinisZiriani sportuli fexsacmeli er­ Tgvari. Caesar (iulius keisris sa­ xelidan)] – Zveli romis imperatoris tituli. kEgl­i [germ. kaSAlot­i [fr. sakeisro gakveTa – (medic. Kaisar < laT. kASne [fr.  k.  kafsula. keisrisa. kaSni Scd. Cacholot < port. ¥ wablisa. kedri Scd. capsule patara kolofi] – Jelatinis an saxameblis bude romelSic erT jero­ baze dasalevi wamalia mo­ Tavsebuli. kAfsul­i [laT.kaf -248- ¥ kafeSantanuri.  w. kedi.-is waqceva. kEdar­i [berZ. saTa­ maSo erTgvari – boTlis moyvanilobis xis figurebi. capsula fr. sinon. kAqtus­i [laT.  kaktusi Scd. ag­ reTve am xis nayofi.  kaSnisa. TviT es TamaSi. yelsaxvevi). feri. kaktos] – tropikuli mcenare. kapsula. kAStan­i [laT. kapsuli Scd. cactus < berZ. Kedros] – wiwvo­ vani xe fiWvisebrTa oja­ xis. Kegel] – 1. keQsar­i [berZ.  mx.  k. kegElban­i [germ. romlebsac awyoben mwkri­ vad da garkveuli manZi­ lidan xisave burTiT cdi­ loben maT waqcevas.  Tbili k. Cache-nez < cacher damalva da nez cxviri] – yelze Semosaxvevi qsovili (qarT.  kedarisa. ¥ kedrisa. Castanea wabli] – xe wifelis ojaxisa. rodesac SeuZlebelia mSo­ .  ketebi Scd. cachalotte didTaviani Tevzi] – zRvis ZuZumwovari kbi­ lebiani cxoveli veSapebis qverazmisa (razmisa). simRerebi.  keisarisa Scd. ¥ sakeisro.  sasaqmebeli k. 2. Kegelbahn] – keglis saTamaSod mowyo­ bili spiraluri sadgomi an ficarnagi. romelsac aqvs sqeli xor­ covani Reroebi da maTze eklebi (foTlebis nac­ vlad).

mebiT (kenguru avstraliel kesonuri daavadeba – (me­ aborigenTa enaze niSnavs dic. meTu­ namedrove safrangeTis. samuSaoebi. kepi] – 1. Camping] – av­  k.. winafriani rbili kElneri [ger. formis qudi erTgvari oficianti restoranSi. mokle aqvs. kEltebi – indoevropuli to­ mebi. (kreb. teri­ qarTuli k. (emarTebaT wyalqveS momu­ berZnul miTologiaSi: ar­ . bermonazvnis sacxovrebeli oTaxi monasterSi.  kepka (mniS. kangaroo < avst­ melsac iyeneben wyalqveSa ral. ro­ burjebis amosayvanad). kentauros] – 1. vaza. sadgomi. dadis naxto­  k. Kallner] – germa­ qudi. romelsac aqvs cxenis tani da adamianis gulmker­ romis imperatori iulius di da Tavi. Cella oTaxi] – vedi.] – avstraliuri Can­ samuSaoebisTvis (mag. romelic `me Tqven ver gagigeT~. Crd. kEmping­i [ing.. melsac wina fexebi ukanaze ¥ kesonuri. niasa da zog sxva qveyanaSi: 2.) cis samxreT naxe­ raciis Sedegad]. neobis xelovneba. SeuRwevi didi kamera. gamomwvari Tixis wleulis dasawyisSi Ta­ nakeTobaTa warmoeba.) daavadeba. k. romlebic saxlobdnen kerAmika [berZ. ro­ kEnguru [ing. keisari daibada aseTi ope­ 2.. fitoturistebisaTvis mowyo­ lebi. Tanamedrove kunZulebis. (astr. keramikos Ti­ Cvens eramde pirveli aTas­ xisa] – 1. sas­ kEson­i [fr. xidis Tosani ZuZumwovari. britaneTis. belgiis (mog­ 2. Sveicariis.lud­ (safrangeTis armiaSi).) gamomwvari Tixis vianebiT. varsferos Tanavarskvla­ kElia [laT.  antikuri k. `me gamowveulia atmosferuli Tqveni ar mesmis~). nakeTobani espaneTis. caisson] – wyal­ tumro. bili banaki. 1­saTvis) Scd. agreTve. wnevis mkveTri cvlilebiT kEntavr­i [berZ.) das xv. k. xanaSi da sxv. qarxana. mamakacis saCixiani. kEpi [fr.-249- kes biaroba [legendis mixedviT seba. ¥ keramikuli. toriebze.

figura. 2.) xarisxis maCvenebeli. ¥ kvadragisa. ro­ melic Seicavs ucnobs meo­ re xarisxSi. ¥ kvadratuli (mniS. wris kvadratura – 1. quadrinnale (mdedr. cuadrilla] – koridis (xarebis brZola) monawileTa parade. quadriga] – an­ tikur qveynebSi: orTvala etli. kvadrAtura [laT. wris gadaqceva toldid kvadra­ tad (gadauwyveteli amo­ cana).] – erbo­ zelili tkbili namcxvari erTgvari.  kvadrigasi Scd.  kvadratiuli Scd. kvadratuli gantoleba – algebraSi: gantoleba.) namravli.  oTaxis k. trienale). tolgverdiani sworkuTxedi. 3.  k. kvazErebi [ing. kephale Tavi] – Tevzebis ojaxi. k. Cveulebriv qiS­ miSCarTuli. quasistellar radiosource kvazivarskvlavuri radi­ owyaro] – metismetad So­ reuli kosmosuri obieqtebi. kEtCup­i [ing.  keksi Scd. ketchup] – to­ matis sawebeli. romelic miiReba ricxvis Tavis Tav­ ze gamravlebiT. Se­ mokl. gadat. kvadratuli sazomi – far­ Tobis sazomi erTeuli. (maTem. . rom­ lis Tavis Tavze gamrav­ lebisas miviRebT mocemul ricxvs. cakes (mr. kEqs­i [ing.-Si. 2. Saveebs.) oTxwliani] – sa­ erTaSoriso gamofena an festivali. romelic oTx weliwadSi erTxel ewyoba (Sdr. magida. kvAdrat­i [laT.  xuTis k. kvadratuli fesvi (mocemu­ li ricxvisa) ricxvi. romlebic binadroben tropikul da Tbil zRvebSi.ket -250kvadratuli frCxilebi – kuTxovani frCxilebi [ ].) farTobis sidide kvadratuli erTeulebiT gamosaxuli. kEfal­i [berZ. quadratura] – (maTem. romelic ors udris.  sami ayvanili k.. kosmonavtebs). romelSic erT mwkri­ vad abamdnen oTx cxens da romelsac meetle dgomela marTavda. ocdaxuTia. quadrates oTx­ kuTxedi] – 1. kvadrQlia [esp. ityvian saerTod gadawyvetil rameze. quazer mx. bienale. (maTem. 1­Tvis). kvadriEnale [< fr. kvAdriga [laT.

qalaqis didi masivis uba­ ni.  k.  kvartlisa Scd.  k. sagnis an movlenis gansazRvra misi Tvisebebis. Taviseburebebis mixedviT. angariSi. qalaqis nawili.  pirveli k. quartetto < quartos meoTxe] – 1. qualitas (qualitatis) Tviseba] – (wign. sinaTlis kvanti – igivea. quantum ramdeni] – raime energies umciresi raodenoba. k. ¥ kvartaluri (mniS.sobrioba da facic vakeTeb] – 1.  k. kvantitatQuri [< laT.) raodenobiTi (ix. muSaki  s. sakvalifikacio.-251romlebic warmoadgenen mZlavr radio­ da optikuri gamosxivebis wyaroebs. qualitas Tve. Sefaseba daxasiaTeba (am mniSvnelobiT ixmareba ag­ reTve kvalificireba). kvArtet­i [it.  qvanti. kvAker­i [ing. meqanika. profesiisaTvis visime mom­ zadebis xarisxi. ag­ reTve kvalitatiuri). komisia. cuartenor < cuarto meoTxe nawili] – ada­ miani. rac fotoni. aR­ moCenilia 1960­1967 wleb­ Si. quantitas (quantitatis) raodenoba] – (wign.  kvalifikaciuri Scd.  q. marti). kvalitatQuri [< laT. musikaluri . Tbilisis nucubiZis platos k. qvanturi Scd. meTodi. ¥ kvalificiuri.  kvalitaturi Scd. 1­isaT­ vis). kvAnt­i [laT.  k.) Tvisebrivi (ix. k. 2. kvalifikAcia [laT. (ianvari. risame saqmianobisaTvis. romelic daibada TeTrkanianisa da metisis qorwinebis Sedegad.  kvartalisa.  kvantitaturi. quartus meoTxe] – 1. qvantitatiuri Scd. romelic moqceulia oTx gadamkveT quCas Soris. 3. meTodi. kadrebi. Teber­ vali. quartal < laT. 2. Teoria. quaker] – wevri inglissa da aSS­Si gavr­ celebuli erT­erTi qris­ tianuli seqtisa.  k. kvartEron­i [esp. ag­ reTve kvantitatiuri). we­ liwadis meoTxedi (sami Tve). kvArtal­i [germ. kva ¥ kvanturi.

kQuri – radioaqtiurobis sazomi erTeuli [frangi qimikosebis col­qmar pier da mari kiurebis (curie.  kiurisa Scd.-ebi. kQure [fr. akordeonis k. ¥ sakvarteto. clavecin] – Zveleburi simebian­klavi­ Sebiani musikaluri sakravi. cuvette menji. soliciumis orJangi. ¥ klaviSebiani. clavis gasaRebi] – firfita.  kiurs Scd.  fortepianos k. clavis gasaRebi] – klaviSebis sistema. yvelaze gavr­ celebuli dedamiwis qerqSi. sakravebi. operisa da misT.  k. gamoscems ult­ raiisfer sxivebs. cure] – safrangeTisa da zog sxva qveyanaSi: ka­ Tolikuri eklesiis sam­ reklo mRvdeli. kvEreqs­i – mokle locvebis wyeba marTlmadideblur RvTismsaxurebis dros. romelSic oTxi Semsrulebelia.  s. 2. sa­ beWdi manqanisa da sxv. k. irlandielebsa ansambli. 2. kiUvet­i [fr.) – gvaris mixedviT]. kudi] – gzis orive mxares gayvanili ru. ¥ klaviaturisa.  qvarci Scd. iyeneben medicinaSi das xv. romelsac aqvs kvar­ cis milaki.-ebi. kicks (mr. klaviatur < laT. kQqs­i [ing. fortepianos winamorbedi. klAn­i [kelt. klAvir­i [germ. klaviSebian sakravTa sa­ erTo saxelwodeba. kvArc­i [germ. kiuris.  saqarTvelos saxelmwifo k. klavEsin­i [fr. kvarcis lampa – eleqtruli lampa. romelze TiTis daWeriTac amoZravdeba meqanizmis ber­ ketebi (fortepianosi. sa­ orkestro piesis. ¥ kiurim. klaviAtura [germ.. quarz] – ufero minerali. gadamrTveli.  beThovenis simebiani k. klawisz < laT.kva -25220 ss. musikaluri nawarmoebi aseTi ansamblisaTvis. gadaReba forte­ pianosTvis.  klaviaturasi Scd. piesa.)  roialis TeTri da Savi k. klavir] – 1.)] – bili­ ardSi: mocaruli dartyma. me­19­ . klAviS­i [polon.  kiuresi. clan] – Sotlan­ dielebSi. sabeWdi manqanis k.

pirveli k. keltur tomebSi. mcenareTa da cxovelTa klasifikaciis msxvili er­ Teuli.-253da sxv. klAs­i [laT.  me-2 k. classeur saqa­ Ralde] – sakoleqcio mar­ kebis Casawyobi albomi.-ze damkvreli” Scd. . daukra”. klasifi­ kacia. samxatvro saswavlebelSi)  fortepianos k. 3­isaTvis).  ZuZunwovarTa k. romelsac aerTianebs sawarmoo saSualebebTan. classicus pirveli klasis] – xe­ lovnebis. 6. gvarovnuli Temi. 1­Tvis). maRali k.  pirvel k.. klArnet­i [fr. mecnierebis didi moRvawe. 2. moswavleTa jgufi (kon­ servatoriaSi. `k. momzadebis done. done. 9. klasQkos­i [< laT.  `k.-ss Seadgenen erTeulebi. (mag. 3. risame xarisxi. ¥ klasobrivi (mniS. clarinette] – xis Casaberi sakravi. saklaso (mniS. samedicino oTaxi skola­ Si. gansxvavebuli mowyo­ bilobisa da fasis mixed­ viT. ro­ melsac wlis ganmavlobaSi saerTo saswavlo programa aqvs.-is qarTuli k.  muSaTa k.-is kaiuta.-is vagoni. ferweris k. 2.-is fexburTeli. fexbur­ TSi). maTematikaSi: ricxvis sami mezobeli Tanrigis erTob­ lioba. aTeulebi da aseulebi.  me-20 s.-Si Sevida. klAser­i [fr.-is Soferi (mZRoli). saerTo interesebis mqone didi sazogadoebrivi jgu­ fi. 8.-is moswavle. oTaxi.  pirveli k.  TamaSis k. klAsika – literaturisa da xelovnebis klasikuri sa­ nimuSo nawarmoebTa erTob­ lioba. davaleba. romelsac aqvs sarqvelTa sistema.  k.  maswavlebeli k.  s. literaturis. gemis kaiutis (agreTve matareblis vagonis) ti­ kla pi. winaaRmdegobani. 4. 7. moswavleTa jgufi. erTnari damokidebuleba.  kliaseri Scd. 5.  meaTe k. warmoad­ gens boloSi odnav gafar­ Toebul mils. s. gvari.-s ukravs”. classis Tanrigi] – 1.  `k.

claustrum daxuruli saTavsi . klErk­i [fr. srulyofili. sigiJe] – gadaulaxavi avad­ myofuri midrekileba qur­ dobisadmi. klasifikAcia da klasi­ ficQreba [laT. cne­ bebis) ganmasxvavebel ni­ San­TvisebaTa mixedviT klasebad. klepto vi­ parav da mania miswrafeba. Zvel berZenTa da roma­ elTa damaxasiaTebeli. aparaturasTan da eleqtro manqanebTan.  k. vinmesaTvis an ramesaTvis damaxasiaTebeli. clerk ga­ damweri. romlisTvisac damaxasiaTebelia antikuri nimuSebisadmi mibaZva.ti pobrivi. k. klaustrofObia [laT. motociklis da misT. klerQkal­i [< laT. kleptomAnia [berZ. 3. partia. clerc ing. klEma [germ. klAqson­i [ing. Tanri­ gebad dayofa. klemme giragi. nawarmoebi.­is dasawyisSi: mimarTuleba xelovnebaSi. romelic cdilobs gaaZli­ eros eklesiis roli. ganaTleba. an­ tikuri. rac gamowveu­ lia zogierTi fsiqikuri daavadebiT. phobos SiSi] – daxurul SenobaSi marto yofnis akviatebuli SiSi. klasQkur­i – 1. 2. klerikAlizm­i [< laT. sanimuSo.ebi.kla -254da berZ. klassizismus] – me­18 s.  k. clericus] _ klerikalizmis mimdevari sasuliero piri. magaliTi. sa­ zogadoebis politikur da kulturul cxovrebaSi. klaxon] – avto­ mobilis. ¥ klerikaluri. klasikosebis mier Seqmnili. meqanikuri sasignalo sayviri.  k. saukeTeso. SesaniSnavi. k. classis Tanrigi da facic vakeTeb] – sagnebis (movlenebis.­Si da me­19 s. filologia. klasikosis. literatura. jgufebad. klasQcizm­i [germ. clericalis saeklesio] – po­ litikuri mimarTuleba.  k.mom­ Weri] – specialuri momWeri sadenis misaerTeblad an misamagreblad xelsawyo­ ebTan. mwerali < clericus  qarTuli literaturis k. Zveli berZnuli da laTinuri enebisa da antikur literaturasTan dakavSirebuli.

inglissa da aSS­Si mo­ samsaxure savaWro­samrew­ velo sawarmoSi.  bankis k.  zomieri k. mTis k. klimakter kibis safexuri] – gar­ damavali periodi qalis sicocxleSi mowifulobis asakidan xandazmulobisaken. mudmivi k.. sadme mimsvleli (moZv. klimaqterQum­i [< berZ. hava da logos moZRvreba] – mec­ niereba. kliEntura – klientTa er­ Toblioba. sadac mkurnalobasTan er­ Tad warmoebs samecniero da saswavlo muSaoba. romelsac emsa­ xurebian. mkurnaloba. klientebi. kli klima (klimatos) klimati. klima (klimatos)] – ama Tu im adgilas mete­ oroligiur pirobaTa er­ Toblioba. 2. muStari]. klinQcist­i – eqimi.  klienturasi Scd. rodesac qreba sasqeso jirkvlebis moqmedeba (Cve­ ulebriv 45­54 wlis asakSi). piri. piri. . 2. saf­ rangeTSi. klimax] – (me­ dic. cliens (clientis)] 1. Tbili k.) ix. amindis reJimi.  k. klinike (techne) mkurnalobis xelovneba] – samkurnalo dawesebuleba. kurorti. klimatololOgia [berZ. saparikmaxeros k. klQnC­i [ing.) kriv­ Si: wesis darRveva erTgvari mowinaaRmdegis xelebis daWera an mis sxeulze Se­ moWdoba. romlis saqmesac ad­ vokati an notariusi awar­ moebs. gamokvleva. clinch] – (sp. ¥ klimaturi. klQmaqs­i [berZ. romelic emzadeba notariusad. belgiasa da ho­ landiaSi: saqmis mwarmo­ ebeli. si­ non. ¥ klinikuri.SemkveTi. myidveli. ¥ klienturisa.-ebi.-255sasuliero piri] – 1. klimaqtoriumi. k. klimaqsi. pirobebi. klQnika [berZ.. havai. rome­ lic klinikaSi muSaobs da mkurnalobasTan erTad awarmoebs mecnierul kvle­ vas.-ebi. klQmat­i [berZ. romelic klimats. staJiori. havas Seiswavlis. k.  maRaziis k.  k.notariusis an advokatis kantoraSi da sxv. klQent­i [laT.

 klounadasi Scd. kleros] – 2. club] – sazoga­ reli adgili. ¥ kliSesi. romelic ab­ klQfs­i [ing. monawileoben. klOun­i [ing. nergvis gziT. clown] _ cirkis  TuTiis k. romelic mi­ eklesiaSi: amaRlebuli Rebulia klonirebis. doebrivi organizacia kul­ 3. nagvis dasay­ klUb­i [ing. organizmi. kliSE [fr. clearing < cleklOni [berZ. clip sarWi] – sa­ de. wisqveSa arxi qalaqebSi. ganoebisaTvis. mcenaris an cxovelis (finans.) usqeso an  kli psi Scd. soluturad identuria sayure. 2. anu adgili mgalobelTaTvis ujredis birTvis gada­ (kankelis win). damWeri Sarvlis aWimis klonQreba [berZ. clips (mr)] – 1. erTgvarovani STamomavloba. romelSic klounebi klOaka [laT. cliche] – liTonze. klon ganStoeba] ar angariSis warmoeba] – – 1. klon amona­ boloze. romlis drosac STamomav­ qvaze an xeze amokveTili lobas aqvs igive genetiku­ naxati. zogierTi saxeobis cxo­ reklamo an musikaluri velebSi: ukana nawlavis xasiaTis xanmokle vide­ gafarToebuli gasavali. Zvel romSi: sibinZuris mi­ ¥ klounadisa. 2.) gaxrwnilebis bu­ . iyeneben dasabeWdad. cloaca] – 1. klQros­i [berZ. buli. organizmisa. romelic damWeriT ujredis birTvis donori magrdeba yuris bibiloze. romelSic Ser­ romelic saerToa kuW­naw­ wymulia xiluli da bge­ lavis da Sardsasqeso or­ riTi efeqtebi. xumara. klQring­i [ing.kli -256- klQp­i [ing. gena. sibinZuris. ofilmi.) unaRdo angariS­ genetikurad identuri da sworebis erT­erTi forma. ri kodi. rac mis winapars. naxazi da misT. 4. gacvla: yvelaferi­yvela­ usqeso gamravlebiT miRe­ ferze. kloUnada – sacirko warmod­  kliSisa Scd. yari] – (biol. vegetatiuri gamravleba. (gadat.

 axalgazrduli k. ikvebeba foTlebiT (sinon. kobra ar aurioT kobr­Si (Tevzia erTgvari). ¥ koaliciuri. aseTi orga­ nizaciis Senoba.  xelTaTmanis Sesakravi k.  k.  s. saTvaliani gveli). romel­ sac sulxan­saba orbelia­ nis leqsikonis mixedviT hqvia – goWa. sinon..  knopka Scd.-257tu rul­sa gan ma naT leblo. kavSiri saerTo miznebis misaRwevad. Sedgeba ori nawilisagan.  klumba Scd. . klUmb­i [ing. kOd­i [fr. mTavroba. kod kOala [ing. gavrcelebulia cxel qveynebSi (qarT. 3.-ze TiTi daaWira. binadrobs xeze. liTonis an plastmasis sa­ kinZi erTgvari. kObra [port. moZravi Rilaki denis CasarTavad da raime me­ qanizmis asamoqmedeblad. knOp­i [holand. dasamagreblad (qarT. CanTosani daTvi). 2.  saTvalebiani gveli Scd. Wikarti). kiserze aqvs laqebi. koalQcia [< laT. yva­ vilnari. metad Sxamiani.  antihitleruli k.) boZkinti gembanze an navsadgomze bagiris Ca­ mosacmelad. politikuri. dasa­ muSaveblad da Sesanaxad. qurTukis Sesakravi k. k. gavrcelebulia aRmosavleT avstraliis tyeebSi. coalitio gaerTianebuli] – saxelm­ wifoebis an partiebis ga­ erTianeba. ¥ koalisa. code] – pirobiTi niS­ nebis (simboloebis) sistema. knExt­i [holand... ¥ kobrisa  kobrasi Scd. knecht] – (zRv. clump jgufi (xeebisa)] – raime figuris saxis mqone kvali. sadgomi. ¥ saklubo. muSaoba. romelTagan erTi jdeba meoreSi. sadac yvavilebia darguli.  eleqtrozaris k. sportuli k. sportuli an sxva xasiaTisa. pata­ ra farToTaviani lursmani magar raimeze qaRaldis da misT.] – patara CanTosani ZuZu­ mwovari. romelsac iyeneben infor­ maciebis gadasacemad. koala < avstral. knoop] – 1. sinon. cobra] – didi gve­ li.  koalasi Scd.

iseTi masalebisa. kOvboi [ing. 3.  saqarTvelos samoqalaqo k. dasavleT evropaSi: piri. morses k.q. coca-cola] – ualkoholo sasmeli erT­ gvari. (wign. ¥ koduri.. romelic gansazRvravs fizikuri sxeulis raime Tvisebas. romelic gviCvenebs Tu romelic TanamSromlobda energiis ra nawili iqceva faSist dampyroblebTan manqanaSi sasargeblo mu­ maT mier okupirebul qvey­ Saobad.  koka-kolasi Scd. fuZvelze. misgan gansxvavdeba feriTa kOki1 [holand. mxatvruli nawarmoebi. cowboy] – cxeno­ kOlaJ­i [fr. kolaboraciOnist­i – meo­ margi qmedebis koefi­ re msoflio omis periodSi cienti (m.. kOdeqs­i [laT..) sidide. coefficiens (coefficientis) xelis Sewyoba] – 1. colaboration TanamSromloba. (fiz. collage dawebeba] sani mwyemsi aSS­is dasav­ – 1. – burTisebri baqteria. saxelwodeba.kod -258-  asoiTi k. gadat. teqnikuri xerxi – raime sa­ ¥ kovbouri. coca < perus indielTa . fonze dawebeba  k. sisxlis samarTlis k. codex wigni] – kanonTa krebuli. saxviT xelovnebaSi: leTSi. mzareuli 2..) – sidide.) literatu­ kOka [esp. nebSi. koeficQent­i [laT. kok] – gemis da faqturiT. kOka­kOla [ing.k.  samxedro operaciis k. (maT. gavrcelebulia aSS­ sa da sxva qveynebSi.) ricxviTi an aso­ iTi mamravli algebrul gamosaxulebaSi. ¥ koka-kolisa. 2. romlis foTlebidanac iReben kokains. enidan] – tropikuli buCqi. ro­ melic mTlianad am xerxiT kOk­i2 [berZ. kokkos marcvali] aris Sesrulebuli. filmi. cifruli k. kolaboraciOnizm­i [< fr.  xaxunis k. erToblivi moqmedeba] – meore msoflio omis peri­ odSi dasavleT evropis qvey­ nebSi: samSoblos mtrebTan TanamSromloba faSisturi okupaciis dros. gafarToebis k. romlebic  kavboi Scd.

collega] – amxa­ nagi samsaxuris.  kolegasi Scd. sadac Tavs uyrian risme Semdgomi ganawilebis miz­ niT. kolben] – maRal­ yeliani minis WurWeli. romliTac miedineba sxva. iyeneben wig­ nis yuaze an ydaze gadasak­ ravad. collector Semkrebi] – 1. amxanaguri. kOler­i [laT. kOlafs­i [laT. rasac xSirad sdevs gonebis dakargva. kolEnkor­i [rus.  skolis k. xelmZRvaneloba. ufro patara. ¥ kolegiuri – (wign. kOlba [germ. ag­ reTve swavlaSi (umaRles saswavlebelSi). kolEqtor­i [laT. saministros k. sxvebTan SeTanxmebuli. didi milsadeni. saTaTbiro an ganmkargulebel organos.  advokatTa k.) sul sxva saqme. profesiis Tanamdebobis mixedviT. ¥ kolenkoruli.-259ruli montaJi formiTa da SinaarsiT sxvadasxvagvari masalisa. kolEgia [laT.  sabiblioTeko k.. aseve saerTod fe­ ri.  kalenkori Scd. color feri] – saRebavis feri. misi toni da sisqe. collegium] – 1. ¥ koleqtiuri.  sxva k. коленкор < fr. 2. Tanamdebobis pirTa jgu­ fi.) ara­ erTpirovnuli.) sisxlis wnevisa da gulis moqmedebis daqveiTeba er­ Tad. kol  k. weboTi gaJRenTili. collapsus vinc goneba dakarga] – (medic.  saredaqcio k. saerTo miznebiT intere­ sebi. gadawyvetileba. collectivus krebiTi] – adamianTa jgufi. romlebic qmnian admi­ nistraciul. 2. (gadat.  kolegialuri. iyeneben qimiur laborato­ riebSi. dawesebuleba. calancar SeRebili bam­ bis qsovili] – 1. zogi profesiis pirTa ga­ erTianeba. kolEqtiv­i [laT. k. milsadenebidan Semosuli . ¥ kolegisa. Seferiloba. kOlega [laT. bambis qsovili erTgvari. romelic gaer­ Tianebulia avtoris Cana­ fiqriT. 2. romlebic gaerTianebulni arian saerTo saqmianobiT.

Cveulebriv Zvirfasi mo­ sarTaviT (yelsakidi. kolon msxvili nawlavi] – daavadeba. saqarTveloSi: saswavle­ beli.  koliisa Scd. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi: umaRlesi an sa­ Sualo saswavlebeli. in­ glisSi. kOlibr­i [esp.  k.) ¥ koloiduri. wylis k. 2. collectionneur] – koleqciis Semkrebi. ¥ kolibrim. kOl­i [ing. gasaubreba] – 1. xsnari. (wign..kol -260¥ koliesi.  Tirkmelebis k. kolokvQum­i [< laT. kOlit­i [germ. kolEqcia [laT. safosto markebis k.  kolibrma. markebi.  qronikuli k. kolibrs Scd..) nivTiereba. ¥ sakoleqcio. kolOid­i [berZ. webo da sxv. maswavleblis gasaubreba studentebTan maTi codnis gamosarkvevad. airebi an siTxeebi.  briliantis k. k.  k. bi­ nadrobs centralur da samxreT amerikaSi. kolQzia [laT. koleqciOner­i [fr. collisio] – 1. collie] _ sasamsaxuro jiSis ZaRli.-ebi. romelic gamow­ veulia msxvili nawlavis anTebiT. far­ Ruli). miswrafebaTa. (lit.  sakanalizacio k. kolloquim saubari. kolla < webo da eidas saxe] – (qim. kOlika [berZ.) sapirispiro Sexe­ dulebaTa. kOlie [fr..  s. in­ teresTa Sejaxeba. college] – 1. kolike nawlavis daavadeba] – muclis Rrus mwvave spazmuri tkivili. kolibris. fizikaSi. saxamebeli. .) cxovrebiseuli kon­ fliqtisa da brZolis asaxva mxatvrul literaturaSi. kolitis < berZ. gogirdi. romelic saSualo ganaTlebasTan erTad pro­ fesiasac iZleva. 2. collectio kre­ buli] – erTgvari sagnebis krebuli. kOleji – [ing. romelic ar kristaldeba da romlis xsnarsac ar gadis mcenareul da cxove­ lur apkSi (aseTebia cila. suraTebis k.  mineralebis k. gamoiyvanes me­18 s­is dasawyisSi Sot­ landiaSi (sxvanairad: Sot­ landiuri nagazi). collier] – yelsabami.  cxovrebiseuli k. colibri] – Zali­ an patara Wreli Citi.

WianWvelebis k..) dapyrobil qveya­ naSi dampyroblebiT da­ saxlebuli adgili (qarT. frinvelebis an mwerebis didi jgufi sadme. 5.  qarTvelebis k.-ebis ganTavisufleba. .-ebi Savi zRvis sanapiroze. ro­ melzedac ismenen da ga­ nixilaven moxsenebebs gar­ kveul Temebze. ¥ kolonialisturi. sinon.  kalonia Scd. kolonistebiT dasaxleba carieli adgilebisa. qveynis dapyroba da misi gadaqceva koloniad (ix. raime mizniT Tavmoyrili adamianTa erTad cxovreba. 2) mcxovrebi (qarT. rom­ lebic ganlagebuli arian an moZraoben erTmaneTis miyolebiT. romelic cxovrobs ucxo qveyanaSi. kolonia mniS. colonia dasaxleba] – 1. maRa­ li sveti. colonne < laT. 1­isaTvis). 3) wevri. Cagvra.-Si. 4. adamianebi an sagnebi. k. axalSeni). moskovSi me-17-18 ss. koloniis (mniS.  k.  koloqviumi Scd. ¥ koloniuri da kolonialuri (mniS. kolonizAcia – 1. politika. kolOnia [fr. erTi erovnebis adamianTa jgufi. koloniis (mniS. 3. tankebis k. sinon.  jaris k. moaxalSene). 1).  k.-ebi. koloniAlizm­i – imperia­ listuri saxelmwifos mier sxva qveynebis koloniuri Cagvris politika. kolumneziffer] – (poligr. romelic eqsploatacias uwevs koloniis (mniS. 1) mosaxleobas. politika. fizikosTa k. 2.  k. 2. ucxo qa­ laqSi.. colone] – 1.) wignis gverdis aRmniSvneli cifri (ricxvi).  k.  pingvinebis k. qveyana. samecniero TaTbiri. romelic dapyrobilia im­ perialisturi saxelmwifos mier da iZarcveba misgan. 2. qveynebi.  kalona Scd. 2. ¥ kolonizatoruli. kolOncifr­i [germ. kol  Sroma-gasworebis k.  triumfuli k. (ist. kolonizAtor­i – piri. kOlona [fr.  biologTa k. kolOnist­i – 1.  Zveli berZnuli k.-2612.

¥ sakomando. colorito < laT. samxedro mosamsaxureTa. koma Rrma Zili] – (medic. color feri] – 1. istoriul romanSi. kOma [berZ.  kalorimetri sxva (ix). kolorQtuli – 1.kol -262- kolorQmetr­i [laT. xSirad gamowveulia cent­ raluri nervuli sistemis dazianebiT.  avtogadarbenis k. 2. k. Sua saukuneebis sasuliero raindul ordenebSi: erT­ . color kOlt­i [< sakuT.  k.  k.) risame Ta­ viseburebaTa erToblioba. punqti. da­ valeba gansazRvruli for­ miT. romlebic gansazR­ vrul amocanebs asrule­ ben.  fexburTis k.] – erT­ feri da metreo vzomav] – Seferadebuli xsnaris feris an koncentraciis gamosarkvevi xelsawyo (qarT.  s. mniSvnelo­ vani. kolOrit­i [it. sinon.  epoqis k. kOlos­i [berZ. 2. rac qmnis mTlianobas. 3. raime udidesi. kolumbarQum­i [laT. gankarguleba. brZaneba. velo. columbarium pirvelad samtrede] – kremaciis Semdeg ferflis urnebis sacavi. ieri. am wodebulebis mqone piri.  naTeli k. 2. Taviseburi naTeli. warmodgenas k. sax. warmateba hqonda.) ugono mdgomareoba.  k.  mecnierebis k. peizaJi. sportsmenTa oganizebuli jgufi.  kamanda Scd. sacxenosno Sejibrebis. mkafiod gamoxatuli. commande] – 1. kolosAlur­i [fr. figura. kolossos didi qandakeba] – 1. (wign. gadat.-ebi. kOmanda [fr. colossal berZ. commandeur] – 1. rac Rrma Zils mogvagonebs. moto. uzarmazari. fersazomi). gvari sistemis revolveri.) Za­ lian didi. gadat. komAndor­i [fr. moxuci. zog qveyanaSi iaxt­klubis Tavjdomaris wodebuleba. 2. xelmZRvaneli. uzarmazari qandakeba an sveti 2. kolossos ] – (wign. suraTSi ferTaSexameba. sasaxle. avtogadarbenis da misT. rac ga­ moirCeva sxvadasxvagvar ferTa kargi SexamebiT.

sxvadasxva dargis samrewvelo sawarmoTa ga­ erTianeba.. TeTri banjgvliani kombAin­i [ing. rTuli Canafiqri. ¥ komediuri da sakomedio.  klasikuri k. poligrafiuli k. romlis mizania upi­ ratesobis mopoveba da gamarjveba. 4.  k. romelsac aqvs sasacilo siuJeti.  kombinizoni Scd. kartofilis amosaRebi k. 3. kombinAcia [laT. qvanaxSiris k. kombinirEbuli sAkvebi – sakvebis narevi saqonli­ saTvis komEdia [laT. romelic erTdroulad ramdenime manqanis samuSaos asrulebs. kombinirEbuli – ris kom­ binaciac (mniS.  k. wvril sawarmoTa gaerTi­ aneba. Sofris k. (s) siuJeti. zog sportul TamaSSi: saerTo CanafiqriT gaer­ Tianebuli sxvadasxva ile­ Ti. fexburTSi. (s) Janri. 2. saWadrako. samTo k. Sewyvile­ buli] – 1. combinatio] – 1. combinaison] – mTliani Sarval­xalaTi.-263erTi umaRlesi wodebuleba. am wodebis mqone piri. maqinacia. opera. 2. comoedia < berZ. komediOgraf­i – dramaturgi..  samkervalo k. TamaSi (WadrakSi). (soflis meurneobaSi). molieris k. k. rac komikosi. risame urTierTganlageba. ungruli nagazis jiSis ZaRli..  saswavlo k. xrikebi raime miznis misaRwevad. combinatus gaormagebuli.. kombQnat­i [laT. kombAiner­i – kombainis mZRo­ li. Sexameba.  qarTveli k. k.  bavSvis k..-ebi. ¥ kombinaciuri. komoedia ] – dramatuli nawarmoebi. kombinEzon­i [fr.  cifrebis k. sawarmosTan.. commedianto] – (moZv) igivea. 1) moxda.. . giorgi erisTavi. komedQant­i [it. musikaluri k. romelic komediebs wers.  sayofacxovrebo sawarmoTa k. ferebis k.  puris asaRebi k.  k. sxvadasxva safexuris sas­ wavlebelTa gaerTianeba qarxanasTan. combine] – manqana. 3. kom  eSmakuri k. kosmonavtis k...

 teqstis k. sakomendato komendAtura [germ.. ro­ melsac saTaveSi komen­ dantis (mniS. 2. commentator] – piri.  cixesimagris k. am dawesebulebis sadgomi.-ebi.  saerTo sacxovreblis k. cixe­ simagris an gamagrebuli raionis yvela jaris uf­ rosi. Cveulebriv mr. 4. sakomendanto saaTi – igivea. komEntar­i [laT. samxedro meTauri. commersand] – piri.  komendantura Scd.  rkinigzis sadguris k. sazogadoebrivi Senobis gammarTveli. romelic rkinigzebze Tvalyurs adevnebs jarebis samxedro mosamsaxureebisa da sam­ xedro tvirTis swored ga­ daadgilebas. komEndantis sAaTi – qu­ CaSi gamosvlis akrZalva saomar mdgomareobis gamo sakomendanto – komendantis (mniS.  komentariebi Scd.  qalaqis k. komentAtor­i [laT. mindoba. saerTod vaW­ . rodesac da­ matebiTi axsna­ganmartebis gareSec gasagebia yvelafe­ ri..kom -264Scd. komEntari zedmEtia – (wign. rac komendantis saaTi. romelic komercias misdevs. 2) sasamsaxuro sad­ gomi. banakis k. commandant < laT. komErcia [laT. samxedro piri. komentArebi – 1.  komendati. commedare davaleba. axsniT­ganmartebiTi an kritikuli SeniSvnebi. 2. samxedro mo­ samsaxureebis mier disci p­ linis dacvas sazogadoeb­ riv adgilebSi. commentarius]. sportuli k. romelic risame komentarebs iZleva. 2) udgas.  gazeTis k. commercium] – kerZo vaWroba.-ebi. komentaris (komentarebis) avtori. navsadguris k.  ilia WavWavaZis TxzulebaTa k. raime teq­ stis axsna­ganmarteba.­Si. komErsant­i [fr. Se­ noba. komEndant­i [fr. mibareba] – 1.) ityvian.. komman- dantur] – dawesebuleba. 3. msje­ loba risame Tobaze. ro­ melic Tvalyurs adev­ nebs sagarnizono da saya­ raulo samsaxurs wesierad Sesrulebas.

commissariat < laT. romelsac erTi ad­ gilidan meoreze daaqvs saqonlis nimuSebi. ¥ sakomisio: sakomisio ma­ Razia – maRazia romelic Suamavlobas eweva yidva­ gayidvaSi (komerciul saq­ mianobaSi). sasacilo xasiaTi. romelic Sua­ mavlobas eweva savaWro garigebaSi garkveul gasam­ rjelos fasad. preis­ kurantebi (preiskuranti) katalogebi. k. mzis sawinaaRmdego mxares mimarTuli. saxelmwifo mmarTvelobis organo.kudiani (varskvlavi)] – ciuri sxeuli erTgvari (qarT.. ¥ komerciuli da sakomercio. kometes (aster) Tmiani. savaWro operaciebi. comm il faut ro­ kom gorc saWiroa.  saarCevno k. comissarius uflebamosili] – Tanamdebobis piri. kOmizm­i [berZ. kOmeta [berZ. opera. <] – risame ko­ mikuri. komisarQat­i [fr.  k. romelsac aqvs naTeli zolebisagan Sem­ dgari erTi an ramdenime kudi. . adamianTa jgufi. komisiOner­i [fr. commissionnaire] – piri. debs xelSek­ rulebebsa da sxv.  k.-d gamoiyureba. k. 2. romelsac mindobili aqvs garkveuli davalebis Ses­ ruleba. saeqimo k. sasacilo  k. komQsar­i [fr. Sesaxedaoba. commissio da­ valeba] – 1. commis voyageur] – savaWro firmis agenti. (s) operaciebi. commisaire < laT.  komivoiaJuri Scd. (s) garigeba.rogorc unda] – maRali wris. kOmilfo [fr. komedia).] – zogi saxelmwifo da administraciuli dawe­ sebulebis saxelwodeba komQsia [< laT. k.sazogadoebis (saero) zrdilobis wesebis Sesabamisad. niWi. komQkos­i [berZ. komQkuri – 1. gadat.-265roba. komikos] – ko­ mikuri rolebis Semsrule­ beli msaxiobi. komivoiAJor­i [fr.  k. mdgomareoba. rac ko­ mediuri (ix. 2. sinon. romelic garkveul funqciebs asrulebs. igivea. kudiani var­ skvlavi). ro­ melsac mTavrobisgan gan­ sakuTrebuli an mniSvne­ lovani rwmunebebi aqvs miniWebuli.

melTa jerovani codna mo­  kompakturi Scd. av­ qveynis mxareebs.) < comic komikuri.kom -266- xulebis. nitebuli isari. sasacilo] kompensAcia [laT. romelic  k. sxivis saSualebiT. aqvs damag­ toritetuli. mewarmeTa savaWro an sam­ 3.­iT ixmareba agreTve wigni an naxatebis seria kompensireba). komQtet­i [fr. k. (qarT. romliTac gansazRvraven 2. competencota adgili uWiravs. kiTxva xdeba lazeruli  aRmasrulebeli k. rom­ romelic xelmZRvanelobs lidanac Canaweris amo­ raime saqmianobas. gadasavlo Sinaarsis.) jgufi adamianebisa.  k..  saaqcio k. sazRauri). comics (mr. msubuqi. 2. risame asanazRaureblad kompAnia [fr. 2. compact 2. ¥ sakompensacio. romelsac uxdian  komikuri Scd. (medic.romelSic uflebamo­ kompaqturi da disc diski] – silia raime dawesebulebis informaciis (bgeris. msajuleba. codnaze damyarebuli. ro­  k. k. – mWidro. azri. saxsrebi. rasac kompetEncia [laT. 2) mqone. – safuZvliani codnis mqo­ kOmpas­i [it. petens (competentis) saTanado]  kampania sxvaa (ix. masa.) darRveuli funqciis rewvelo gaerTianeba. Srifti.gamosa­ an Tanamdebobis piri. kOmiqs­i [ing. k. sfero. tia] – 1. . sinon. organizacia. kompas fargali] – xelsawyo. romlebic erTad atareben kompetEnturi [< laT. aRdgena organizmSi. comdros. specialisti. kompAqturi [laT.  s. saeqsperto k. kompetenciis (mniS. risame anazRaureba (am – patara ilustrirebuli mniSv. compactus]  kompententuri Scd. sakiTxTa wyeba. ne raime dargSi. kOmpaqt­dQski [ing. epoveba visme. Tonis diskis saxiT. SekumSuli. yovelTvis CrdiloeTisken 3. compusso < holand. komisia. comite <laT. aris mimarTuli. compagnie] – 1. Tanxa.  k. compensatio] – 1. teqstis) Canaweri mowyobiloba Txeli li­ comittere] – arCeviTi] organo. (saub. Cveulebriv saTav­  fuladi k.).

saqebari risame Tqma vinmesaTvis pir­ Si (qarT. Sveulmfreni da sxv. sawarmoo procesebis k.-267 sasamarTlos k. k. musikalur nawarmoebTa Seqmnis Teoria. saWadrako kompozitori – piri. komputeruli.  wignebis k. (s) teqnika.  kompentencia Scd.  k. ¥ kompleqsuri. sruli Semadgenloba.. moqmedebaTa. compliment] – sasiamovno. (s) centri. computer] – eleqtronuli gamomTvle­ li manqana (egma). es sakiTxi Cvens k.  komputeri. romelic adgens sa­ Wadrako amocanebsa da eti­ udebs. agebuleba. kom kompleqtAcia – risme komp­ leqtebis Sedgena. compositus] – sityva. kompilAcia [laT. 2. eqspedicia. rome­ lic agebulia sxvadaxva avtorisagan nasesxebi ma­ salebiT da ar Seicavs da­ moukidebel gamokvlevasa da daskvnebs.  k. SekavSireba] – (wign). naSromi. compositio Sedgena] – 1. sakomputero Scd. compilatio Zarcva] – 1. qaTinauri) kompOzit­i [laT. operis k.  k. sinon. Sexameba] – saganTa. meqanizacia. komplEqcia [laT. Tvi­ sebaTa erToblioba. tanis (sxeulis) age­ buleba. urTierTgan­ lageba.-s scildeba. kompozQcia [laT. complexio SeerTeba. nakrebi...  personaluri k. aseTi naSromis Sedgena. naxatis k. kOmpleqs­i [laT. kompozQtor­i [< laT. 2. moyvaniloba komplQment­i [laT.  romanis k. romelic erTze meti fuZisgan Sedgeba. ¥ kompiuteruli da sakompiutero. kompiUter­i [ing. complexus kavSiri. k. romelic qmnis musikalur nawarmoebs. (s) sistema.  k. . mag: ded­ mama.  Jurnalebis k. ¥ kompleqturi. risa­ me Semadgeneli nawilebis Tanafardoba. kOmpleqt­i [laT. movlenaTa. complectus sruli] – garkveuli daniS­ nulebis saganTa sruli ri­ cxvi.  arqiteqturuli k.-is klasi (konservato­ riaSi). compositos Semadgeneli] – piri.

 kampoti Scd.-ebi. compresse] – qsovilis. komSis k. componens (competentis) Semadgeneli] – (wign. ro­ melTac saerTo qoneba aqvT. kOmuna [fr. kompOster­i [fr.  k. tilos naWeri (Cveulebriv wyliT an wam­ .  s. nomers da misT.  u. ¥ kompromisuli. dakompostQreba da kom­ postQreba – komposteriT aRniSvna TariRisa da misT.  k. komprometQreba [fr.  k. compromissum] – urTierTdaTmobis gziT miRweuli SeTanxmeba. gadawyvetileba. (s) danadgari.gazis an sawvavi narevis SekumSva Sigawvis Zravis cilindrSi. compressius SekumSva] – narevis saSu­ alebiT gazebis an haeris SesakumSi manqana (agre­ gati).) risame Semadgeneli nawili.kom -268liT dasvelebuli). compote] – Saq­ rian wyalSi moxarSuli xili an kenkra. klasi (konservatori­ aSi). compost] – (sof.. komprEsor­i [laT. romeli rkinig­ zis bileTze da sxva do­ kumentebze aRniSnavs Ta­ riRs. meur. mTlianoba. commune < laT.  Senadnobis k. kompOnent­i [laT. komprEsia [laT. komprOmis­i [laT.  uary.  alublis k. ¥ sakompozicio (mniS. 1­isaTvis). ro­ melsac ideben mtkivneul (daSavebul) adgilze sam­ kurnalo mizniT. 2­T­ vis). ¥ kompresoruli da sakompresoro. kOmpres­i [fr. compressio] – (teq) haeris.) organuli sa­ suqi – neSompalisa da mi­ wis narevi.  kompromentireba Scd. kamaTi.  dakompostereba. composteur] – aparati. magram kompostireba. kOmpost­i [ing. ukompromiso. romlebic erTad Sro­ moben da Tanasworad iyo­ fen SromiT miRebul pro­ ¥ kompoziciuri (mniS.. compromette] – (wign.) vinmesaTvis saxelis gatexa sxvis Tval­ Si. atmis k. kOmpot­i [fr. communis saerTo] – gaer­ Tianeba adamianebisa.

komUnar­i [fr. communis saerTo. sistema (wyobileba).) parizis komunis wev­ komUnist­i – komunisturi ri. suli] (1918­1920 ww. mowyobiloba. amarTla da XX saukunis ¥ komfortuli da komfor90­wlebSi daingra. pArizis kOmuna – 1871 komunikAcia [laT. cnoba. gadoebriv sakuTrebaze. communard] –  komunikisa Scd. ke­ ropaSi. sastumro. komUnike [fr. ¥ sakomunikacio. saerTaSoriso sa­ romelSic ramdenime ojaxi kiTxebze. con er­ moqalaqo omis periodSi Tad da genius goni. communiwels parizSi ajanyebuli katio] – erTi adgilis meo­ mSromeli xalxis mier Seq­ resTan damakavSirebeli mnili revoluciuri mTav­ gza an kavSirgabmulobis roba (iarseba 72 dRe). mSenebloba. communique] – mTavrobis oficialuri komunAluri bQna – bina. rome­ 2. am sistemam ver ga­ Tilmowyobiloba. communisme < laT. visime . yofil sabWoTa kavSirSi. WoTa xelisuflebis eko­ nomikuri politika sa­ kongeniAlur­i [laT.  SromiTi k. komUnizm­i [fr. mowyobiloba eleq­ zogado] – utopiuri. comfort] – yo­ facxovrebis moxerxebul agreTve aRmosavleT ev­ pirobaTa erToblioba. sa­ trul wredis SerTvis da zogadoebriv – (poli­ ganrTvisaTvis an denis mi­ tikur) – ekonomikuri marTulebis Sesacvlelad. tabeluri. vagoni. cxovrobs. partia. saSualeba. sa­ komutAtor­i [< laT. ¥ komunikuri. xazebi. neobasTan dakavSirebuli.  k.  k. romelsac lic dafuZnebulia war­ iyeneben telefonis xazebis moebis saSualebaTa sazo­ xeliT SesaerTeblad. k. (ist. kOmfort­i [ing. komunAluri – qalaqis meur­  s. commuto] – 1. partiis wevri. niWierebiT.-269duqtebs. – WkuiT. kon ¥ komunisturi.). samxedro komunizmi – sab­  k.

congregatio] – 1. saeklesio wigni. saerTod: Sesabamisoba.  k. Ta­ nazomiereba. kavSiris saxelwodeba. kongrEsmen­i [ing. (geol. aparati. mSvidobis momxreTa msoflio k. 2. Semk­ vrivebuli] – 1. romis papTan arsebuli administraciuli organo. kaTolikur eklesiaSi: erTgavri wesdebis mqone monastrebis gaerTianeba. amerikis SeerTebul Stateb­ sa da laTinur amerikis bevr sxva qveyanaSi: sakanonmdeblo organos (parlamentis) ag­ reTve. airis gadayvana Txevad an magar mdgomare­ obaSi. kOngres­i [laT. kondensAcia [laT. SemTxveviTi na­ erTi.) dagroveba. orTqlis. kondakion] – mokle saeklesio sagalo­ beli. 2. 2. rodesac isini inarCuneben TavianT Tvisebebs. congressus Sexvedra. eleqtroenergiis dasag­ rovebeli xelsawyo.) sxva­ dasxva nawilis an sagnis meqanikuri. conglomeratus Semgrovebeli. 2) wevri kongruEntuli [< laT. congruens (congruentis) Tanx­ vdenili] – 1. (maTem) geomet­ riuli figurebis damTxveva erTmaneTze dadebisas. kondQter­i [laT. kondesireba Scd. ro­ melic am sagaloblebs Seicavs. kreba] – 1. kenWebisa da qve­ bisgan. condenso vasqeleb. plasti. conglomeratio] – risame nawilebis an sagnebis iseTi SekavSireba. ¥ konglomeratiuli. congressman] – kongresis (mniS. kongregAcia [laT. vamkvriveb] – 1.kon -270organizaciaTa gaerTianebis. 2.  energiis k. ro­ melic Sedgeba sxva nams­ xvrevebisa. romelSic namuSe­ vari orTqli civdeba da wylad iqceva. kondensieren] – (spec.. konglomErat­i [laT. msgavsi. raime sazogadoebriv .  kondensacia. konglomerAcia [laT. konditor < Sesaferi. kondensAtor­i [< laT. kondensatio] da kondensQreba [germ. saerTa­ Soriso TaTbiri yriloba. 2.  kondesatori Scd. 2. (wign.) naleqi qani.  avtomobilistebis k. kOndak­i [berZ.

tarebis gareSe. ro­ qveiTi jarisa da tankebis melic iqmneba misi wevrebis (mepaieebis) saxsrebiT.  koptacia. saqmianobis SeTanxmeba. Sevseba axali wevrebiT ganyofileba (maRaziaSi). romelic gansazRv­  k. cooptatio damatebiTi arCeva] – ro­ Tan. sadamatebiT arCevnebis Ca­ Saqarlamo).) si­ ¥ kondiciuri.-ebi. coordinatio] da koordireba [germ. koleqciuri sawarmoo.-ebi. wesrigebuli] – (spec. fabrika. cooperatio sibrtyeze an sivrceSi.  kooptireba. maRazia. konditio] – dad­ tirebuli Scd. moqmedebis k. .  koperacia. Sromis  geografiuli k.-271- koo arab. saqoneli. rac da­ Scd. kanditeri. s. kavSirebulia tkbileulis damzadebasTan da vaWrobas­ kooptAcia [laT.savaW­  samecniero samuSaoebis k. k. procesSi (operaciaSi). melime arCeviTi organos  s. kanfetebis da misT) damza­  k. s. ¥ konditerisa. koptireba. dide. 2. ¥ kooptirebuli.] – tkbileulis (tor­  sarewao k. kopkondQcia [laT. bevri adamiani erTad mo­ nawileobs Sromis erTsa koordinAcia [laT.. [laT. ravs wertilis mdebareobas kooperAcia [laT.. tkbili Rvezelebis momxmareblo k. ro da sxva gaerTianeba. an kandidatebiT sakuTari 2. nawarmi. astroorganizaciis Taviseburi nomiuli k. sakonditro Scd. debis specialisti. da igive an erTmaneTTan koordinieren] – raime moqmede­ dakavSirebul sxvadasxva bis. maRazia romelic tkbile­ gadawyvetilebis Sedegad uliT vaWrobs (sinon..  konditrisa. koperaciuli sakOnditro – 1. forma. romlis drosac  kordinati Scd. urTierTSefardeba. TanamSromloba] – 1. satebis. erTad da ordinatus mo­ esa Tu is sagani. ¥ kooperaciuli. Tesli. standarti. saqoneli. genili norma. co rasac unda Seesabamebodes koordQnat­i -Tan. sabinao k.

korespondEncia [laT. koreqtQreba – 1. Jurnalis. korespOndent­i [germ. korrespondent. korEqtor­i [laT. correspondentia] – 1.  korektireba Scd. kordinireba Scd. k. werilebis.-ebis Setana.. 1) akeTebs. sabaJo k. punqti. yarauli aris gan­ lagebuli. wevr­korespOndenti – aka­ demiis wevri.  gegmebSi k. wevr-korespodenti Scd. dacva.. sa­ sazRvro an gadamRobi razmi. sworeba.  s. cnoba. sakorespodento.  mamxilebeli k.kor -272 korespodenti. kOrdon­i [fr.  kordinacia. romelsac vinmesTan miwer mowera aqvs. cordon] – 1. correctus gas­ worebuli.  gazeTis sakuTari k. korelAcia [laT. kores­ pondentis mier gazeTis. ¥ sakorespondento. kordebAlet­i [fr. correlatio] – urTierTdamokidebuleba. erToblioba. Sesworebuli] – nawilobrivi Sesworeba an Secvla risime. romelsac gan­ sxvavebiT akademikosisgan (namdvili wevrisgan) ara aqvs gadamwyveti xmis uf­ leba. depeSebis da misT. 2. 2. gazeTis.) qve­ mexebis damiznebaSi Ses­ worebis Setana meTauris saTvalTvalo punqtidan. saerTod koreqtivis Ses­ worebis Setana rameSi. (samx. 2. sasazRvro k.  korespodencia Scd. sadac aseTi raz­ mi. corrector gamasworebeli] – gamomcem­ lobis an stambis muSaki. romelic adgilebidan gzavnis cnobebs Tavis re­ daqciaSi. . romlebic asruleben ma­ sobriv da jgufur cekvebs. corps de ballet] – baletis msaxiobebi.  s. romelic koreqturas (mniS. piri. korEqtiv­i [laT. mizanze dakvirvebis Sede­ gebis mixedviT. Sefardeba.  tyis k. 2. radio­ televiziis TanamSrome­ li. correspondant] – 1. TviTmfrinavidan da misT. < fr.-is iqiTa mxare.. ¥ sakoreqtoro. adgili. Jurnalis an radio­tele­ viziisaTvis gagzavnili we­ rili.

Zvel berZnul tragediaSi: gundis xelmZRvaneli. korEqcia [laT. derefani. corrosio amo­ Wama] – 1.  sakoreqturo sxvaa (ix.  mecnierebis k. corrida] – espaneTsa da zog qveyanaSi: masobrovi sanaxaoba – xarebTan brZo­ la. ro­ melic gamoiyeneba mwnilis Casadebad. Secdoma. liTonis daSla qi­ miuri procesebis Sedegad. winamZRoli] – (maRal­ fard. k. pasuxi.  korektuli Scd. to corner kuTxeSi mimwyvdeva] – fexburTSi: sajarimo ku­ Txuri dartyma karSi (ku­ Txuri dartyma an mokled: kuTxuri). talani). ¥ sakoreqturo. didad gamoCenili moRvawe raime asparezze. kOrner­i [ing. korQdor­i [fr. sinon. kornQSon­i [fr.  s. kor kOrida [esp. ¥ koreqturuli.) 1. Tavaziani. sakoreqtoro – oTaxi.  k. xelovnebis k. ¥ koridisa. gamoiyeneba. sakorektoro Scd. kOrife [berZ. stambaSi awyobili teqstis anabeWdi SemCneuli Secdo­ mebis gasworeba. 2. 3. TviT aseTi anabeWdi.) wesieri. adamiani. saqcieli.  koridasi Scd. korQandr­i [laT.  korektura. correctura rac unda gaswordes] – 1. coriandrum] – erTwliani balaxovani mce­ nare mzesumziris ojaxisa. k. (qarT. sax. kordebaletis mTavari msaxiobi. binaSi da sxv. korEqtura [laT.  k. sakorektoro Scd. koreqtori). rogorc sanelebeli. axalgazrda nazardi da gamxmari nayofi. gasworeba. correctio] – Sesworeba. nabeWdi. korOzia [laT. corridor] – grZeli gasasvleli (Seno­ baSi. koreqtura).). korEqtuli [< laT.. .-273 ars. korekturuli.  korektori. 2. sadac koreqtorebi muSaoben. corner kuTxe.  karidori Scd.  sakoreqtoro sxvaa (ix. mopyroba. correctus gamarTuli] – (wign. k. cornichon] – pa­ tara mousvleli kitri. koryphaios bela­ di.  vagonis k.

2. universitetis k.. (medic. oficerTa k. msxvili sajariso Senaer­ Ti. 2. satanko k. 4. kOrt­i [ing..) materiis nawilaki.-ebi.) qanebis cvlileba haerisa da wylis zemoqme­ debis Sedegad. cortage] – (wign. corpus sxeuli] – 1. xma­ roben xerxemlis zogi da­ avadebis (mag. 5.  korpuskul[i]aruli Scd.) TabaSiris.. kOrsaJ­i [fr.. coronatio] – gvirgvinis dadgma. erTi specialobis.  mr. kortebi. korporAcia [laT. 2. saavadmyofos axali k. gemis k. qarxnis k.. korpUskul­i [laT.) sazeimo sxvla.. 6. farTo drekadi sartyeli. adamianis an cxovelis sxeuli. (geol. (ix. procesia. saaTis k. tyavis an sxva magari masalis bandaJi tanis zeda na­ wilze Semosakravad. risame ConCxi an garsi  TviTmfrinavis k.  msrolelTa k. corporatio gaerTianeba] – jgufi ada­ mianebisa. corpusculum sxeulaki] – (fiz. romlebic gaer­ Tianebuli arian qonebrivi an wodebrivi interesebis erTobiT.  di plomatiuri k. kOrpus­i [laT.kor -274JurnalisTa k. romel­ sac qalebi ikraven welze (kabis qveS) tankenarobis gamosaCenad. court] – CogburTis saTamaSo moedani. me-5 k. rai­ me erTi oficialuri an samsaxurebrivi mdgomareo­ bis pirTa erToblioba. ¥ korpuskuluri: sinaTlis korposkuluri Teoria – Teoria.  cxenis k. sazRvao k.. di plomati). 3. gamrudebis) samkurnalod. corset] – 1.-ebi.  kadetTa k. calkeuli Senoba­nagebo­ baTa kompleqsi.  mTavari k. (sacxovrebeli masivisa).  inJinerTa k. corsage] – qalis qvedatanis qamari erTgvari. kOrteJ­i [fr. . romlis mixedviTac sinaTle warmoadgens gan­ sakuTrebul nawilakebis (korpuskulebis) nakads. koronAcia [laT.. paJTa k. kOrset­i [fr. mefed kurTxeva. revoluciamdel ruseTSi: saSualo samxedro saswav­ lebeli.

samyaro da logos moZRvreba] – moZRvreba samyarosi. cortes (mr. kos  samkurnalo k. mimdevari. kosmogonia samyaros warmoSoba] – as­ tronomiis nawili. corruption < laT. safiro­ ni.  k.  kosmetiuri. rome­ lic swavlobs ciuri sxe­ ulebis warmoSobasa da ganviTarebas. saidanac uSveben kosmosur xomaldebsa da dedamiwis xelovnur Tanam­ gzavrebs. kOrtes­i [esp. kosEkans­i [laT. samyaro da nautike zRvaosnoba] – kosmosSi frenis Teoria da praqtika (sinon. amisaTvis saWiro nivTie­ rebani. co erTad da secans gadamkveTi] – (ma­ Tem. kosmOdrom­i [berZ. kosmopolites msoflios moqalaqe] – kosmopolitizmis momxre. simrude] – (maTem. kosmeturi Scd. pirisaxisa da sxeulis kanis movla – galamazeba. kosmopolQtizm­i – ideo­ . misi saxesxvaoba: lali.) erT­erTi trigo­ nometriuli fuqcia – da­ matebiTi kuTxis sinusi. romelic yvela sisa­ Zagleze awers xels. 2. kOrund-i [germ. samyaro da dromos sarbeni adgili.-is kabineti. kosmetiko (techne) morTva – mokazmvis xelovneba] – 1.  kortesebi Scd. kosmolOgia [berZ. kosmos kosmosi. rogorc erTi mTlianis Sesaxeb. rbena] – saTanadod mowyobili mo­ edani. co erTad da sinus Runi. kosmonAvtika [berZ. kosmopOlit­i [berZ. kosmos kosmosi. ¥ kosmetikuri. coruuptio mosyidva] – Tanamdebobis pirTa da po­ litikur moRvaweTa mos­ yidva qrTamiT. korUfcia [ing. kosQnus­i – [laT.-275 avtomobilis k.) erT­erTi trigono­ metriuli funqcia damate­ biTi kuTxis sekansi. kosmos kosmosi. kosmEtika [berZ. kosmogOnia [berZ.  korupcia Scd. korund] – Za­ lian magari minerali.. saSualebani. topazi. astronavtika).)] – espaneTis parlamentis sa­ xelwodeba. korumpirEbuli pQri – piri. k.

kos

-276tangens Semxebi] – (maTem.)erT­ erTi trigonometriuli funqcia – damatebiTi ku­ Txis tangensi.  kotangesi Scd. kOtej­i [ing. cottage < cot patara saxli] – patara sacxov­ rebeli saxli, Cveulebriv, qalaqgareT, agarakze. kotQreba [fr. coter] – (fi­ nans.) saqonlis, fasiani qaRaldebis, ucxouri va­ lutis sabirJo fasis dad­ gena. kOton­i [fr. cotone] – bamba. kofEin­i [laT. coffeinum] – samkurnalo nivTiereba, romelic aumjobesebs sis­ xlis mimoqcevas, gulis moqmedebas; moi poveba yavis marcvlebSi, Cais foTlebSi da zog sxva mcenareSi. kOqs­i [germ. koks] – myari (ma­ gari) saTbobi, sawvavi, ro­ melsac iReben qvanaxSiris an torfis uhaerod gaxu­ rebiT.  koksi Scd. koqtEil­i [ing. cock tail mam­ lis kudi] – 1. sasmeli, ro­ melsac akeTeben magari sas­ melebis (koniakis,liqioris, Rvinis) SereviT, Saqrisa da saneleblebis damatebiT.

logia, romelic ayenebs `msoflio saxelmwifos”, `msoflio moqalaqeobis” ideas. ¥ kosmopolituri.  k. ideebi.  kosmopolitiuri Scd. kOsmos­i [berZ. kosmos] – sam­ yaro, rogorc erTi, orga­ nizebuli sistema.  k.-is aTviseba, k.-Si frena. ¥ kosmosuri.  k. sivrce, k. sxivebi, k. xomaldi.  kosmiuri Scd. kostQol­i [polon. kossiol] – polonuri kaTolikuri ta­ Zari. kostQum­i [fr. costume] – 1. mamakacis Tanamedrove tan­ sacmeli – pijaki da Sarva­ li (agreTve Jileti); qalis zeda tansacmeli (Jaketi da qvedatani an Jaketi da Sarvali). 2. saerTod tansacmeli.  samuSao k., sacurao k., sportuli k., Teatraluri k., samaskarado k. ¥ sakostiumi.  s. qsovili (materia). ¥ sakostiumisa.  sakostiumesi, kostumi, sakostume Scd. kotAngens­i [laT. co erTad da

-2772. (medic.) sxvadasxva wamlis narevi. rZiani koqteili – rZis an naRebis, nayinisa da xilis wvenebis narevi.  kokteili Scd. kOSmar­i [fr. cauchemar] – 1. mZime sulis SemxuTavi sizmari (qarT. sinon. maj­ lajuna). 2. gadat. sazareli, saSineli ram.  omis k. ¥ koSmaruli.  k. sizmari, k. sanaxaoba. kOhorta [laT. cohoros (cohortis)] – 1. Zvel romSi: qveiTi jaris razmi legionis me­ aTedi nawili. 2. gadat. (wign.) saerTo ide­ ebiT, saerTo miznebiT mWid­ rod SekavSirebuli jgufi.  erovnuli ganTavisuflebisaTvis mebrZoli k. ¥ kohortisa.  kohortasi, kogorta Scd. krakovQak­i [polon. krakowiak] – polonuri erovnuli cekva swrafi tempisa; musi­ ka am cekvisaTvis.  krakaviaki Scd. krAter­i [berZ. krater Tasi] – Zabriseburi CaRrmaveba vulkanis Tavze, saidanac amoifrqveva lava.

kre

krAx­i [germ. krach] – 1. gakotre­
ba (bankisa, sawarmosi). 2. gadat. (wign.) sruli mar­ cxi.  k. ganicada. kreaciOnizm­i [< laT. cretio (creationis) Seqmna] – idea­ listuri mimarTuleba bio­ logiaSi, romelsac miaCnia, rom samyaros, dedamiwis, sicocxlis warmoSoba, or­ ganuli samyaros formebis mravalferovneba RvTis Se­ moqmedebis Sedegia. krEdit­i1 [< laT. credit swams, sjera] – sabuRaltro anga­ riSebis marjvena mxare, sa­ dac SeaqvT yvela danaxarji faseuloba, agreTve am an­ gariSze ricxuli yvela va­ li da gasavali (sapirisp. debiti). krEdit­i2 [laT. creditum sesxi, vali] – 1. saqonlis an fu­ lis micema sesxad.  saxelmwifo k., grZelvadiani k. 2. (finans.) garkveuli xar­ jebis gasawevad gacemuli Tanxa.  saxalxo ganaTlebisaTvis gacemuli k.-ebi. ¥ sakredito.  s. dawesebuleba. kredQtor­i – piri an da­

kre

-278-

wesebuleba, romelmac gas­ ca fuli an saqoneli kre­ ditad (ix. krediti2). krEdo [< laT. credo mjera, mwams] – (wign.) mrwamsi, rwme­ na, msoflmxedveloba.  politikuri k., mecnieruli k., visime cxovrebiseuli k. krEvet­i [fr. crevette] – zRvis patara kibo. krEzus­i – ityvian xolme uT­ valavi simdidris mqone pir­ ze [lidiis (mcire aziaSi) legendaruli mefis saxe­ lis (Kroisos) mixedviT]. kreQser­i [holand. kruiser] – didi swrafmavali samxedro xomaldi, gemi, romelic Se­ iaraRebulia mZlavri ar­ tileriiT, torpedoebiT, naRmebiT. krEker­i [ing. craker] – 1. Txeli xmeli namcxvari; xraSuna puri. 2. kartofili, Semwvari sif­ rifana firfitebis saxiT (Cifsis msgavsi) krEking­i [ing. cracking] – 1. mZi­ me navTobproduqtebis (mag; mazuTis) gadamuSaveba spe­ cialur danadgarebSi ben­ zinis misaRebad.  k. procesi. 2. aseTi gadamuSavebisavis saWiro danadgari.

krematorQum­i – kremacii­
saTvis mowyobili Senoba. kremAcia [laT. crematio dawva] – micvalebulis gvamis daw­ va specialur RumelSi. krEml­i [rus. Кремль] – Zve­ li ruseTis qalaqebSi: qalaqis SigniTa cixe­si­ magre: Sidacixe; me­19 s.­is meoTxedidan warmoadgens qalaqis administraciul centrs, istoriul­mxatv­ rul ansambls.  moskovis k. krEol­i [fr. creole < esp. criallo] – laTinur amerikaSi: pirveli evropuli (espanu­ ri da portugaliuri) ko­ lonizatorebis STamomava­ li. krEp­i [fr. crêpe] – 1. abreSumis an matylis qsovili, romel­ sac xaoiani zedapiri aqvs. 2. Savi gamWirvale qsovili erTgvari. krEtin­i [samxr. fr. dia­ leqtizmi crétin mosulelo, saerTo fr. crétien] – go­ nebasusti, fizikurad da gonebrivad ganuviTarebeli adamiani. kretQnizm­i [fr. crétinisme] – gonebis siClunge. krESendo [it. crescendo] –

-279(mus.) xmis, TandaTanobiT gaZliereba, sul ufro da ufro xmamaRla (sapirisp. dekreSendo).  kreSCendo Scd. krQz­i [fr. crise] – (medic.) sisxlZarRvebis droebiTi spazmuri SekumSva, romelic warmoiqmneba uecrad.  hi pertoniuli k. krQzis­i [berZ. krisis] – 1. mZafri gardatexa, cvlileba.  daavadebis k. 2. mwvave mdgomareba,romelic win uswrebs gardatexas.  finansuri k. 3. saxelmwifoSi saqonlis pe­ rioduli Warbwarmoeba, rac iwvevs warmoebis Sekvecas, wvril mwarmoebelTa (me­ warmeTa) gaRatakebas, umu­ Sevrobis zrdas.  samrewvelo k. mTavrobis krizisi – sa­ xelmwifoSi: mTavrobis Secvla, gamowveuli mwvave politikuri uTanxmoebiT. krizQsuli – 1. krizisis gardatexis mdgomareobaSi myofi, arsebuli.  k. asaki. 2. Zalian Zneli, gamwvavebuli saxifaTo.  k. momenti, k. mdgomareoba.

kri

krizQsuli temperAtu­ ra – (fiz.) temperatura,
romlis drosac qreba gansxvaveba siTxesa da orTqls Soris.  kritikuli Scd. krimQnal­i [laT. criminalis danaSaulebrivi] – sisxlis samarTlis danaSauli, ga­ dacdoma, Secodeba. kriminalQstika [< laT. criminalis danaSaulTan dakav­ Sirebuli] – iuridiuli mec­ niereba, romelic swavlobs sisxlis samarTlis dana­ Saulis kvlevis meTodikas, taqtikasa da teqnikas. kriminAlur­i [laT. criminalis] – sisxlis samarTalTan da­ kavSirebuli; danaSauleb­ rivi.  k. SemTxveva. kriminalOgia [laT. crimen (crimenis) danaSauli da berZ. logos moZRvreba] – mecniere­ ba danaSaulis Sesaxeb, ro­ gorc socialuri movlena. ¥ kriminogenuri  k. situacia. kri pto... [< berZ. kryptos sai­ dumlo, faruli] – rTuli sityvebis dasawyisSi uCve­ nebs romelime dafarul mdgomareobas, moqmedebas,

kri

-280-

xSirad Seesabameba qar­ airisebr an Txevadi mdgo­ Tuls _ `saidumlod...” mareobidan nivTierebis  kri ptodepresia, kri ptokristalur mdgomareobaSi grama. gadasvlis dros.  marilebis k. kri ptogrAfia [berZ. kryptos saidumlo, faruli da gra- kristalogrAfia [berZ. phos vwer] – pirobiTi, sa­ krzystallos kristali da grapho idumlo weris xerxi, ro­ vwer] – mecniereba romelic melic gasagebia mxolod kristalebs Seiswavlis. adresatisaTvis (pirobiTi ¥ kristalografiuli.  k. sistemebi. saidumlo niSnebiT wera). krQJ­i [rus. крыж < polon. kriterQum­i [< berZ. kriterion msjelobis, gadawyvetis krzyz jvari] – 1. kaTolikuri saSualeba] – (wign.) ni­ jvari. San­Tviseba, romlis mixed­ 2. xmlis jvriseburi vada. viTac rasme afaseben, gan­ 3. zogi saxelmwifos dro­ sazRvraven; sazomi. Saze gamoyvanili patara  WeSmaritebis k. fari. krQstal­i [berZ. krzystallos] – krQtika [berZ. kritikē garCevis, gansjis xelovneba] – 1. ri­ magari sxeuli, romelsac same ganxilva, garCeva nak­ bunebrivad aqvs mravalwax­ lovanebaTa gamovlenis, Se­ nagis forma. fasebis mizniT.  marilis k.-ebi, almasis k. k. da TviTkritika. ebi, yinulis k.-ebi. 2. (saub.) uaryofiTi msjeloba kristAluri – 1. kristale­ visime, risame Sesaxeb, visime, bisgan Semdgari. risame naklovanebaTa Cve­  k. banebi, k. tuvi, nivTierebis neba. k. mdgomareoba.  k.-is qar-cecxlSi gaata2. gadat. wminda gamWvirvale res.  k. wyali. 3. mecnieruli Semowmeba, ga­ 3. (gadat.) (saub.) faqizi zne­ mokvleva risame utyua­ obisa, umwikvlo, spetaki robisa; raime teqstis ana­ (adamiani). lizi. kristalizAcia – krista­ 4. literaturuli Janri, lebis warmoqmnis procesi,

-281miZRvnili mxatvrul­li­ teraturuli, mecnieruli da sxv. nawarmoebebis gar­ Cevisadmi. krQSna [sanskr.] – induizmis RvTaeba; Tayvans scemen ro­ gorc viSnus erT­erT gan­ saxierebas. krOket­i [fr. croquet, ing. crocket] – 1. sportuli TamaSi erTgvari; xis CaquCebiT cdiloben xisive burTebi gaiyvanon garkveuli wesiT mavTulis ramdenime karSi. 2. am TamaSisaTvis saWiro sagnebis kompleqti. krOl­i [ing. crawl] – sportuli curvis yvelaze swrafi xerxi. krOnos­i [berZ. kronos] – ber­ Znul miTologiaSi: titani, uranosis (cisa) da geas (dedamiwis) Svili, zevsis mama. kronStEin­i [rus. кронштейн < germ. krogstein] – iribi brjeni kedelze, svetze da sxv. – karnizis aivnis,Taros da misT. gasamagreblad. krOs­i [ing. to cross gadaWra (gzis)] – sportuli sirbili an rbola winaaRmdegobaTa gadalaxviT uswormasworo adgilze.  saTxilamuro k., samoto-

kru

ciklo k., saavtomobilo k. krOsvord­i [ing. cross-word] – sityvebis gamocnobaze agebuli gasarTobi amo­ cana – kvadratebad da­ yofili raime figura un­ da Seivsos asoebiT ise, rom horizontalebisa da vertikalebis gayolebiT gamovides sityvebi (ga­ moigones niu­orkSi 1913 wels).  k.-is Sedgena, k.-is amoxsna. krUiz­i [ing. cruise] – sazRvao mogzauroba wriul mar­ Srutze (turistuli, ga­ sarTobi...) krUp­i [ing. croup] – (medic.) xorxis lorwovani garsis anTeba, romelsac Tan sdevs sulis SexuTva. krUpie [fr. croupier] – banqos da misT. saTamaSo saxlis (kazinos) Tanamflobeli an mosamsaxure, romelic xel­ mZRvanelobs da Tvalyurs adevnebs TamaSs. krUSon­i (ufro sworia kri­ USoni) [fr. cruchov patara doqi] – TeTri Rvino, ro­ melSic Sereulia koniaki, an romi da CaTlilia axa­ li xili (mag. atami).

kub

-282-

kUb­i [berZ. kybos] – 1. geomet­

reuli. ¥ kulinaruli. riuli sxeuli – wesieri  k. ostatoba. eqvs waxnaga, romlis yvela  kulinariuli Scd. (ix. kuwaxnagi kvadratia. linaria). 2. (maTem.) sami erTgvari Ta­ namamravlis namravli; ri­ kulinAria [laT. culinarius sagvareulosi] – 1. saWmlis, cxvis mesame xarisxi. kerZebis damzadebis osta­  oTaxis k. udris 64-s. toba. 3. (maTem.) xarisxis maCvenebeli,  k.-is kursebi. romelic udris sams. 2. saWmelebi.  xuTi aviyvanoT k.-Si.  k.-is ganyofileba (gastro­ ¥ kuburi (mniS. 2­saTvis). nomSi).  k. metri. ¥ kulinariuli da sakuli kubiuri, kubikuri Scd. nario. kUbizm­i [fr. cubisme]–ukiduresi  k. (s.) nawarmi. formalisturi mimarTuleba  kulinaruli sxvaa (ix. kusaxviT xelovnebaSi, rome­ linari). lic realuri samyaros sag­ nebis gamoxatulebas cvli­ kUlis­i [fr. coulisse] – Cveu­ lebriv mr.­Si: kulisebi da geometriuli figurebis – Teatris scenaze: deko­ (kubis, konusis da misT.) kom­ raciis brtyeli nawilebi, binaciebiT (Caisaxa safran­ romlebic ganlagebulia geTSi me­20 s.­is dasawyisSi). scenis gverdebze (verti­ kUbmetr­i – kuburi metri. kalurad) erTi­meoris mi­ kUbrik­i [holand. koebrug] – yolebiT. kulisebSi – 1. gemze, saerTo sadgomi, sa­ scenis ukan. cxovrebeli eki paJisaTvis. 2. gadat. (wign.) saidumlod, kU­kluqs­klan­i [ing. ku-kluxfarulad. klan] – amerikis SeerTebul kulminAcia [< laT. (culminis) StatebSi: saidumlo rasis­ mwvervali] – (wign.) udi­ tuli teroristuli or­ desi aRmavlobis an daZa­ ganizacia. bulobis momenti risame  ku-kluks-klani Scd. ganviTarebaSi. kulQnar­i – kulinariis os­ ¥ kulminaciuri. tati; daxelovnebuli mza­

-283-

kum

kultura).  k. momenti, k. wertili. 3. gaSeneba, moyvana raime mce­ kUlon­i [fr. coulant] – qalis narisa. samkauli – erTi an ramdenime  Cais k. Zvirfasi Tvali, ZewkviT 4. TviT gaSenebuli mcenare. yelze gasakeTebeli.  teqnikuri k.-ebi, subtrokUlt­i [laT. cultus] – 1. reli­ pikuli k.-ebi, saSemodgomo giuri msaxureba RvTisadmi k.-ebi. da amasTan dakavSirebuli ¥ kulturuli (mniS. 1­saT­ wes­Cveulebani. vis).  apolonis k. (Zv. saber­  k. done, k. urTierTobani, ZneTSi), qristianuli k. k. adamiani (mniS. 3,4­isaTvis) 2. gadat. (wign.) Tayvaniscema, k. mcenareebi. visime, risame gaRmerTeba. ¥ uary. ukulturo (mniS.  kanonis k., pirovnebis k. 1­saTvis). kultivAtor­i [fr. cultivateur]  u. adamiani, u. saqcieli. – moxnuli niadagis Rrmad kultUrizm­i [fr. culturisme] gasafxvierebeli sasoflo­ – fizikuri varjiSebis sis­ sameurneo iaraRi. tema; aTletizmi.  traqtoris k., cxenis k., kulUar­i [fr. cuoloir] – parla­ xelis k. mentSi, organizaciaSi da kultivAcia – niadagis da­ sxv.: darbazi, oTaxi, sadac muSaveba kultivatoriT. deputatebi, delegaciis wev­ kUltura [laT. cultura] – 1. rebi ikribebian Sesvenebis sazogadoebis miRwevaTa dros, sadac warmoebs ara­ erToblioba sawarmoo, sa­ oficialuri Sexvedrebi, zogadoebriv da sulier azrTa gacvla­gamocvla. cxovrebaSi. mr. [fr. cuoloirs] – kuluarebSi  materialuri k., Zveli – gadat. (wign.) ityvian ara­ xalxebis k., erovnuli k., oficialuri saubrebis Se­ k.-is moRvawe. sulieri k. saxeb politikur, sazoga­ 2. done, romelsac miaRwies doebriv wreebSi. raime codnis, Cvevis, moqme­ kUmis­i [Turq.] – cxenis [an aq­ debis dauflebisas. lemis] daduRebuli rZisgan  metyvelebis k., Sromis k., damzadebuli sasmeli. fizikuri k. (mokled: fiz-

kum

-284-

kUmrinis

– bibliuri xelnawerebi,rom­ lebic aRmoaCines mkvdari zRvis sanapiroze, vadi­kum­ rinis da sxva mRvimeebSi. xelnawerebi Sesrulebuli iyo arabul da Zv. ebraul enebze. kunstkAmera [germ. Kunstkammer] – Zvel droSi: sxvadasxva iSviaTi sabunebismetyvelo, istoriuli, eTnografiuli Tu arqeologiuri sagnebis koleqcia; aseTi koleqciis sacavi. kUpaJ­i [fr. coupage] – sxvadasxva Rvinis erTmaneTSi Sereva gaumjobesebis mizniT. kUpe [fr. coupe] – ramdenime mgzavrisaTvis gankuTvnili ganyofileba matareblis vagonSi. ¥ kupesi.  kupisa Scd. kupQdon­i [laT. cupido (Cupidonis)] _ romaul miTolo­ giaSi: siyvarulis RmerTi, romelic warmodgenili hyavdaT mSvildisriani frTosani biWis saxiT; amu­ ri. kupQura [fr. coupure] – nomi­ naluri Rirebuleba qaRal­ dis fulisa, obligaciebisa

xelnawErebi

an sxv. fasiani qaRaldisa.  aslariani k., asdolariani k. kUplet­i [fr. couplet] – 1. leq­ sis, simReris strofi 2. mr. kupletebi – satiruli an iumoristuli xasiaTis simRera saWirboroto Te­ maze.  saxumaro k.-ebi. kUpon­i [fr. coupon] – fasiani qaRaldebis mosaWreli ta­ loni procentebis misaRe­ bad.  obligaciis k. kUrant­i [fr. courant mimdinare] – koSkis saaTi, romelic rekavs da Tan asrulebs raime musikas, aseTi saaTis musikaluri meqanizmi.  kurantebi mx.­is gagebiT (mag. `rekaven kremlis kurantebi”) Scd. kUrare – [< karib.] – Zlieri Sxami, romlis miReba icod­ nen samxreT amerikelma indielebma zogierTi ad­ gilobrivi mcenaris nor­ Ci ylortebisa da fesve­ bisgan; iyenebdnen isrebis mosawamvlad; iwvevs kun­ Tebis damblas da sikv­ dils; amJamad iyeneben me­ dicinaSi (mcire dozebiT) samkurnalod.

-285-

kur

rort kurorti da berZ. logos [laT. curator moZRvreba] – medicinis dar­ mzrunveli, meurve] – piri, gi, romelic Seiswavlis ku­ romelsac mindobili aqvs rortebis samkurnalo Tvi­ visime, risame meTvalyure­ sebebs. oba.  k.-is instituti.  studentebis k. ¥ kurortologiuri da sakurQer­i [fr. courrier] – dawe­ kurortologio. sebulebis Sikriki.  k. (s) kvleva-Zieba. di plomatiuri kurieri – ix. di plomatia (Semokl. kUrs­i [laT. cursus srbola,mim­ dinareoba] – 1. moZraobis di pkurieri). mimarTuleba, gezi (gemisa, kurQoz­i [fr. courieux (mamr.) TviTmfrinavisa da sxv.). coirieuso (mdedr.) sasacilo,  yinulmWrelma k. aiRo arsaseiro] – ucnauri, sasa­ qtikisaken. cilo, saseiro ambavi. Sem­ 2. gadat. (wign.) mimarTuleba, Txveva. gezi (politikaSi da sxv.). ¥ kuriozuli.  swori sagareopolitikuri  k. SemTxveva. k. kurdQuk­i [Turq. kuyruk kudi] 3. fasiani qaRaldebis Rire­ – kanqveSa cximovani da­ buleba. nagrovi kunTTan, zogierT  laris k., dolaris k. cxvris jiSebSi. (qarT. si­ 4. romelime mecnierebis an misi non. duma). calke sistemuri gadmocema kUrort­i [germ. kurort sam­ umaRles saswavlebelSi; kurnalo adgili] – adgili, saxelmZRvanelo, romelic aseT gamocemas Seicavs. sadac aris bunebrivi pi­ robebi mkurnalobisTvis,  maTematikis k., fizikis k. 5. umaRles an specialur sa­ dasvenebisaTvis da mowyo­ Sualo skolaSi: swavlebis bilia sanatoriumebi, da­ esa Tu is weli. sasvenebeli saxlebi.  mexuTe k. studenti.  saqarTvelos k.-ebi, kli6. swavlebis an samkurnalo matiuri k., k. baxmaro. proceduraTa dasrulebu­ ¥ sakurorto. li cikli.  s. sezoni.  saSualo skolis k., takurortolOgia [germ. ku-

kurAtor­i

kur

-286Tan xmovnebis (iSviaTad): mag. qarTuli xmovnebi `o”, `u” warmoiTqmis labiali­ zaciiT. ¥ labialuri. labQluri [laT. Labilis] – aramtkice, aramdgradi, mer­ yevi, moZravi. labQrinT­i [berZ. Labirinthos] – 1. Zvel saberZneTsa da eg­ vi pteSi: mravali saTavsis Semcvleli, Znelad gasagne­ bi, daxlarTuli Sesasvle­ l­gamosasvlelebis mqone Senoba. 2. rTuli, daxlarTuli gan­ lageba quCebisa, Senobebisa da misT. 3. (anat.) yuris SigniTa nawi­ li, omelic asrulebs sme­ nisa da wonasworobis fun­ qcias.  labirinti Scd. labOrant­i [laT. Laborans (laborantis) momuSave] – labo­ ratoriis, samecniero da­ wesebulebis samecniero – teqnikuri TanamSromeli.  labaranti Scd. laboratOria [laT. Laboratorium] – dawesebuleba an misi ganyofileba, sadac asruleben eqsperimentul samecniero­kvleviT samu­ Saos.

laxiT mkurnalobis k. 7. mr. kursebi – moklevadiani saswavlebeli, romelic iZ­ leva momzadebas raime viw­ ro specialobaSi.  kompiuteris k.-ebi, saSofro k.-ebi, stenografiis k.-ebi. kUrsanti – 1. piri, romelic kursebze (ix. kursi. mniS. 7) swavlobs. 2. samxedro saswavleblis k.­ebi. kUrsiv­i [laT. cursiva gakruli xeli] – daxrili sastambo Srifti, rac xeliT nawers waagavs.  laTinuri k., qarTuli k. kUrsor­i – kompiuteris dis­ pleis ekranze moZravi sa­ niSni, romelic aRniSnavs aqtiur wertils da rom­ lis saSualebiTac xdeba marTva.

l la [it. La] – musikaluri gamis
meeqvse bgera: am bgeris aRmniSvneli noti labializAcia [laT. Labialis bagismieri] – (lingv.) bge­ rebis momrgvaleba bge­ rebis warmoTqmis dros – xmovnebis (xSirad) da

-287 qimiuri l. ¥ laboratoriuli da salaboratorio.  l. (s). WurWeli, l. (s.) analizi, l. (s.) gamokvleva.  labaratoria, labaratoriuli, salabaratorio Scd. lAg­i [holand. Lag] – 1. gemis svlis siCqarisa da gavli­ li manZilis gasazomi xel­ sawyo. 2. gemis borti. lAguna [it. Laguna] _ 1. wyal­ mcire yure an tba, rome­ lic zRvisagan aris mowy­ vetili. 2. marjnis wriul kunZulebze, e.w. atolebze, Sinagani wyalsatevi. ¥ lagunisa.  lagunasi Scd. lAdan­i [berZ. Ladanon] – aro­ matiuli fisiseburi niv­ Tiereba, zogierTi tro­ pikuli xisa, romelic medicinaSi gamoiyeneba da RvTismetyvelebis dros mosawevad. ¥ ladanuri. lAva [it. Lava] – gamdnari da gavarvarebuli generaluri masa, romelic amoifrqveva vulkanidan. ¥ lavisa.

laT

 lavasi Scd. lavQreba [holand. Laveeren] – 1. ialqniani gemis svliT curva ise, rom qari xan er­ Ti mxridan uberavs, xan me­ oredan; saerTod gemis svla kursis (mimarTulebis) xSi­ ri cvliT wyalqveSa qvebis, TavTxelebis da misT. gver­ dis asaqcevad. 2. (gadat.) moxerxebulad gverdis avla siZneleebi­ saTvis; raimesTvis Tavis arideba; mdgomareobasTan marjved Segueba. lAvra [berZ. Laura] – zogi di­ di mamaTa monastris sa­ xelwodeba. ¥ lavrisa.  lavrasi Scd. lazAreT­i [fr. Lazaret, it. Lazaretto] – samxedro nawil­ Tan arsebuli patara sa­ avadmyofo, hospitali.  polkis l. lAzer­i [ing. Lazer] – xelsawyo sinaTlis paraleluri da mZlavri konebis misaRebad. laTQnur­i – Zvel romTan (romaelebTan) dakavSire­ buli.  l. ena, l. damwerloba. laTQnuri amErika – Sua da samxreT amerikis qveyne­

. almiT an SeZaxiliT aniS­  lakonuri Scd. (gadat. fexburTis da mokled da mkafiod.lAkmus­i [laT. jis TanaSemwe. Lakmoes < diuli – iwereba erTad. didi swrafmavali qaRaldi. ro­ ligirebuli jari (pirvel melic araerTgzis meorde­ xanebSi _ monarqis piradi ba. gverdis msaji. xolo tutis (ix. warwera. ojaxidan. mcenareuli nivTiereba. mniS.  l. navi. grZnobis an sagnis aRmniSv­ neli motivi. azris gamoTqma CogburTis. laT. laibgvar. medikosi)] – monarqis moqmedebiT lurjdeba. romelic lAib­gvArdia [germ. SejibrebaSi: msa­  l.) raime azris. rogorc indikators (ix. (mus.lai -288- bis saerTo saxelwodeba. gvardia)] – zog monar­  operis l. Linesman] – – (wign). Guardia moebSi. am nivTierebiT gaJRenTili lAib­medQkos­i [germ. zog sxv. LeitmoxreT amerikaSi. tiv] – 1.] – lurji. aqvs Zvirfasi xazis msaji. Tema. dacva). (ix. l. romelic l. lakOnizm­i [berZ.  romanis l. nebs mTavar msajs burTi­ sa Tu moTamaSeebis mdgo­ lAma1 ­ [esp. pasuxi. . lAkmusis qARaldi – lak­ laQner­i [ingl. < Line xazi musis xsnariT gaJRenTili liner] – 1. medicus wiTldeba. qiul saxelmwifoSi: privi­ 2.  samgzavro l. polki. romelsac iyeneben gemi. Leib qaRaldi mJavis moqmedebiT sxeuli. karis eqimi.  leitmotivi Scd. saRebavi  leib gvardia Scd. ¥ lakoniuri. saokeano l.-is saRebavebi. 2. stili.  laibgvardieli. tani da it.tani da laT. Lakonizmos] laQnsmen­i [ingl. ¥ laibgvardiuli. gavrcelebulia sam­ laitmOtiv­i [germ.  leib-medikosi Scd.  l. Leib sxe­ meordeba musikalur nawar­ uli.) ZiriTadi azri. didi samgzavro TviTmfri­ indikatori. llama] – momcro sa­ sapalne cxoveli aqlemebis mareobas. bewvi. 2).

l.  lamaisti. ¥ landSafturi.  mTiani l. Lampion] – qa­ Raldis an minis farani gasanaTeblad. lAncet­i [fr. termini. umaRlesi sasuliero piri – dalai-lama. 2. iluminacii­ saTvis. Langousto] – zRvis didi aTfexa javSni­ ani kibo. oroli. ferwera. romelic me­7 saukuneSi warmoiSva tibet­ Si. lAma2 [tibet.  wiTeli l. lampQon­i [fr. lapidAruli [laT.-289¥ lamisa. larynx Clayngos xorxi] – xorxis an­ Teba. erT­erTi saxeobaa `zRvis kombosto”.  lamasi Scd. generlis l. Lancea Subi.  l.ebi. laxvari] – Zveleburi qirurgiuli dana. laringologia. qvaze amomW­ reli] – (wign. Languette pa­ tara ena] – xorcis kerZi viwro (Txeli) da grZeli lar amonaWrebisgan damzadebu­ li (dakepili). iyeneben upiratesad amaRlebul. Largo faruli] – (mus.) mokle da mkafio. nela . laringoskopi. sasuqad da sxv. lAngust­i [fr. kvartetis da sxv. iyeneben sa­ qonlis sakvebad. sa­ zeimo – samgloviaro xasi­ aTis nawarmoebSi. Landschaft] – dedamiwis zedapiris xedi.) 1. lamAizm­i – budizmis saxe­ sxvaoba tibetsa da mon­ RoleTSi.) wablisferi wyalmcenare. romelic aRniSnavs nel temps (ufro nels.  laringologi. simfoni­ is. Lampas] – ganieri feradi zoli.-ebi. larQngit­i [berZ. raime adgilis saerTo xe­ di. zogjer: sonatis. Lancete < laT. Blama umaRlesi] – tibetsa da monRoleTSi: lamaistebis budist­bermo­ nazoni. romelic da­ kerebulia formis Sarvlis gverdiTi nakeris mTel sigrZeze garedan. laminAria [< laT. romelic sakvebad gamoiyeneba. lAndSaft­i [germ. zonebi. lAnget­o [fr. lArgo [it. vidre adajo).  l. lamina fir­ fita] – (zool. Lapidarius qvis mTleli. lAmpas­i [fr. stili.

 latarea. Legatus gagzav­ nili. gazeTi. latareia Scd. latifUndia [laT. laurEat­i [< laT.  Tvlebiani l. lEgato [it. Legalis] – ka­ noniT aRiarebuli.. elCi] – 1. liafsusi. mcdari nabiji] – (wign. 2. Zvel romSi: Tanamdebobis piri provinciis mmarTvel­ Tan. organizacia.  l.. teqnikis dargSi. liapsusi Scd.] – induizmis panTeonSi: silamazis. Lasso < esp. Lafette < fr. lEgat­i [laT. l’affus] – dazga. a. paltos) mkerdis na­ wilSi. metyvelebaSi). . sagdebeli). latAria [it. romis papis di plomatiuri warmomad­ geneli. lAfet­i [germ. l. nebadar­ Tuli. literatura.  waugebeli l.  rusTavelis premiis l. laqtAcia [laT. lAqSmi [sanskr. Lotteria] – niv­ Tebisa da fulis gaTamaSeba bileTebis saSualebiT. partia. lAfsus­i [lT Lapsus davardna. lazo] _ cxovelis dasaWeri yul­ fiani sasroli Toki (qarT. romelzedac damagrebulia qvemexis lu­ la. Latzcha yulfi] – gadanakeci pijakis (kos­ tiumis. RvTa­ eba _ viSnus toli. mecnierebis.las -290 lapsusi. iatak­ qveSa. Laureatus dafnisgvirgvinosani] – pi­ ri. romelsac miniWebuli aqvs gansakuTrebuli premia xelovnebis.) uneblie Secdoma (nawerSi. mamuli] – (wign. Lacto vawoveb lactare rZis micema] – rZis ga­ moyofa sarZeve jirkvlebis mier. lAckan­i [germ. pianistTa saerTaSoriso konkursis l. Secdoma. qamandi.  a.) msxvili kerZo adgi­ l­mamuli. legAlur­i [laT. lAso [fr. legalizAcia – legalur mdgomareobaSi gadasvla an gadayvana. adgil­mamuli. siyvarulisa da simdidris qalRmerTi. aralegaluri – rac kanoniT ar aris daSvebuli. bed­ nierebis. Latifundium latus farTo da fundus miwa. nobelis premiis l. Legato dakavSire­ Semsrulebeli nawilis sa­ xelwodeba. sin.

3) wevri. Legenda is. am uflebis (rwmunebis) da­ lei madasturebeli sabuTi.) qro­ nikuli daavadeba. 3. (ist.  l. ledErin­i [germ. leTArgia [berZ. igivea rac polki.  l. 3. letargiuli Scd. romlis­ Tvisac damaxasiaTebelia sisxlSi leikocitebis ra­ odenobis mniSvnelovani zrda. rac unda waikiTxon] – 1. ¥ leiboristuli. geografiuli rukis nawi­ li. 2. legitimAcia [laT. lEdi [ing. Tqmuleba). rac leTargia.) erTi bgeridan meoreze TandaTanobiT. lEgenda [< laT. Legionnaire] _ 1. l. ¥ leTargiuli. Seu­ darebeli.  l. Legio (Legionis)] – 1. Labourist < labour Sroma] – muSaTa par­ tiis wevri inglisSi (ag­ reTve avstraliasa da zog sxva qveyanaSi).  liderini. 2. iyene­ ben wignis ydaze gadasak­ ravad. leikEmia [berZ. Lady] – did bri­ taneTSi: lordis meuRle. romelic hgavs Rrma Zils (qarT. legendis xasi­ aTisa. liderini Scd. Lethargia] – avadmyofuri mdgomareoba. legendAruli da legEn­ duri – 1. mTavroba. romelzec aRniSnulia pirobiTi niSnebi. leTargQuli ZQli – igivea. (ist). sinon. warwera monetaze an me­ dalze. mdgomareoba. legionis (mniS.  letargia. leibOrist­i [ing. tyavs mimsgavsebuli. araCveulebrivi.  suramis cixis l. Zvel romSi: msxvili sajariso SenaerTi. xalxuri saxelwo­ deba: saRaTas Zili). Leukos TeTri laima sisxli] – (medic. gmiroba. Legitimus kanonieri.-291buli] – (mus. xalxuri zepiri gadmocema (qarT. l. ga­ dabmiT (upauzod) gadasvla. Leden tyavi] – bambis qsovili erTgvari. 2) jariskaci. legiOner­i [fr. gaTxovili qali. . legQon­i [laT. partia. gadmocema. 2. zog qveyanaSi: sagangebo samxedro nawili an samo­ qalaqo organizacia. dakanonebuli] – raime uflebasTan rwmu­ nebis kanonierebis aRi­ areba an damtkiceba.) legionis (mniS.

doza. dasamtkiceblad. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi:  ufrosi l. panTera). lebs.) sisxlis TeTri bur­ ar marTavs meurneobas da Tulebi.)] – lesbOsur­i siyvAruli – 1. l. kvebis produqtebs da .. Letalis sa­ binadrobs afrikasa da sikvdilo] – sikvdilis ga­ aziis tropikul tyeebSi. Lēmma] – (maTem. Lemures (mr. romelic berZ. primatebis razmisa. lend sesxis micema da lease  leTaluri Scd. Leukos sxv. lEma [berZ. dnen sesxs an arendiT aZ­  qarTuli enis l. letAlur­i [laT. Zv. Leopardos] – didi mta­ aucilebelia mxolod sxva cebeli cxoveli ZuZumwo­ Teoremis (an Teoremebis) vari katisebrTa ojaxisa. romelic TviTon ol.lei -292- leikocQtebi [berZ. – oficris wodeba armiasa lEnC­i [ing. Lend-lease < ¥ letaluroba. lEnd­lQzi [ing. Sedegi. ZarRvi] – (fizi­ mamule. romSi gardacvlilTa qalis arabunebrivi sqesob­ sulebis moCvenebebi. gar­ rivi ltolva qalisadmi dacvlili winaprebis su­ [Zveli saberZneTis kunZul lebi. romlis safuZ­ visa] – ama Tu im enis an ro­ velzec me­2 msoflio omSi melime mwerlis sityvaTa mokavSire qveynebze gascem­ maragi. masa­ tyaosnis” l.  l. bewvi (sinon. arendaze gascems miwas leitEnant­i [fr.) leOpard­i [laT. patara cxoveli. lEmur­i [laT. TeTri kytos ujredi. arendiT micema] – aSS kon­ gresis mier 1941 w.  lemasi Scd. naxevrad mixedviT]. Leutenant] fermerebze. aqvs Savlaqebiani yviTeli ¥ lemisa. Leopardus < damxmare Teorema. da flotSi. Lexikos sity­ li kanoni. momwvevi. meore sauzme (naSuadRevs). saqonels. maimuni. Landlord] – msxvili ingliseli me­ xlZarRvi. Launch] – inglisSi. miRebu­ lEqsika [< berZ. `vefxislevdnen SeiaraRebas. lesbosis (Lesbos) saxelis 2. sasikvdilo. sis­ lEndlord­i [ingl.

(s. Lectio kiTxva] – saswavlo sagnis an raime Temis zepiri gadmocema.  studentTa sasaxlis l. leqsikOgraf­i – leqsikog­ rafiis specialisti. leqsikogrAfia [berZ. (s. sadac sajaro leqciebi imarTeba. l. mdidari l.  l. (s. Lexikos sityva da grapho vwer] – leq­ sikonebis Sedgenis Teoria an praqtika. darbazi)..  qarTuli enis ganmartebiTi l.  lektoriumi Scd.  l. lEqtor­i [laT. ¥ saleqsikono. romelSic anbanzea gawyobili ama Tu im enis leq sityvebi da mocemulia ma­ Ti ganmarteba imave enaze an Targmani romelime sxva enaze. .-is kiTxva.  l. leqtorQum­i [laT.) ganyofileba. muSaoba.) Sromebi. lEqcia [laT.) muSaoba. inglisur-qarTuli l. Semadgenloba. ¥ leqsikografiuli da saleqsikografio. Lexikon si­ tyvani] – 1. XX saukunis cnobili qarTveli l. leqsikolOgia [berZ. 3.  didi qarTveli l. sulxan-saba orbeliani. wigni. aseTi gadmocemis Canaweri.-ebi: akademikosi arnold Ciqobava da profesori mixeil WabaSvili. erT­erTi teqstobrivi re­ daqtorTagani. ¥ leqsikologiuri da saleqsikologio. Leqtorium] – 1. mwerlis l. romelic Se­ muSavebulia personaluri kompiuteris momxmareble­ bisaTvis.  s. sityvebisa da gamonaTqvamebis maragi.-293¥ leqsikuri. 2. romelic sajaro leqciebis mowyobis saqmes ganagebs.  lektori Scd. ¥Lleqciuri. masala. l.. Leqtor mki­ Txveli] – piri. Lexikos sityva da logos moZRvreba] – enaTmecnierebis dargi. dawesebuleba. s. leqsikOlog­i _ leqsiko­ logiis specialisti. romelic leqciebs kiTxulobs.-ebis kursi. leqsQkon­i [berZ. ro­ melic swavlobs leqsikas.  qarTuli l. sadgomi (Senoba. Taviseburebani.  qarTuli enis l. 2. orTografiuli l..

mokle Sinaarsi. liga] _ (wign). saxelmwifoTa kavSiri. liberaluri partiis wevri. sityvieri teqsti operis da zogi sxva musikalur­ vokaluri nawarmoebebisa. 1) momxre. leader] _ 1. po­ litikuri mimdinareoba.  ligaturisa Scd. 2.-ebi.  l. partia. ¥ lianisa. propaganda. upiratesad aracno­ bieri (termini SemoiRo z. erTa liga saxelmwifoTa saer­ TaSoriso gaerTianeba pir­ vel da meore msoflio oms Soris. raime sportul Sejibre­ baSi dawinaurebuli piri  l. ligue laT.) ityodnen Tavisuflad moazrovne adamianze liberAlizm­i [< laT. uaryofiT movlenebTan Semrigebloba. it. 2. sa­ zo gadoebriv­po li ti kuri organizaciis meTauri. gadabmuli notebi. romelic aerTianebs par­ lamenturi wyobilebisa da demokratiul Tavisufle­ baTa momxreebs. lQbero [it. lQbido. Jini] _ fsi­ . liberalizmis (mniS. ¥ saleqcio. lQder­i [ingl. gaerTianeba. baletisa da misT. lianebi. (moZv. Liberalis Tavisufali] – 1. 2. libreto] _ 1. saaTebi. ligAtura [laT. ¥ liberaluri. libero Tavisufali.  lianasi Scd. or­ ganizaciaTa. lQana [fr. miswrafeba. damoukidebeli] _ fexbur­ TSi: `Tavisufali mcveli”.  s. froidma). Cveulebriv mr. ligatura kav­ Siri] _ (mus). libEral­i _ 1. lQga [fr. pirTa. moswavlis codnis SefasebaSi. Liane(s) < lier Sekvra] – xviara da mcocavi mcenare. libretista] _ libretos avtori. Ligare. operis. romelic upiratesad gavr­ celebulia tropikul da subtropikul tyeebSi. ¥ ligaturisa. politikuri partiis. libido survi­ li. mavne Semwy­ narebloba.lia -294qoanalizis erT­erTi Zi­ riTadi cneba­seqsualuri Jini. xel­ mZRvaneli. lQbreto [it. s. librEtist­i [it. darbazi. 2.  parlamentis fraqciaTa l. [laT.  l.

lithos qva da sphairo burTi. am wesiT miRebuli ana­ beWdi. 2. daxurva. livree] _ Sveica­ rebis.. liquidation] da likvidQreba [germ. visame.  s. lQzing­i [ingl. Lithos qva] _ rac qvebs. liE [fr.. sfero] _ dedamiwis qerqi _ 30­80 km­ is sisqis. elenTa). sawarmo an saamqro sadac beWdaven aseTi wesiT. lQvr­i [fr.  liTotropia. ¥ salikvidacio. guli. risame mospoba. romelzedac winaswar xataven.  wera kiTxvis ucodinarobis l. ¥ liesi.  liisa Scd. komiria. saWme­ lad momzadebuli (Sdr. mTis qanebs Seexeba.. liTOsfero [berZ. 2. udris daaxloebiT 4. lQvrea [fr. sa­ warmos.5 km/s. livre] _ Zveleburi franguli vercxlis fuli. mimdina­ re] _ bankebisa da sawarmo­ . pretendentTa turniris l. satransporto saSualebebis.  safexburTo Cempionatis l. yaurma). likvidAcia [fr. ¥ livreisa  livreasi. likvidUroba [< laT. liTo.  mxatvruli l. gauqmeba. liquidieren] _ 1. risame (mag. lieue] _ sigrZis Zve­ leburi franguli sazomi. laqiebis. litografiuli Scd. liver RviZli] _ dakluli saqonlis Sig­ neuloba (RviZli. ¥ liTografiuli.  trestis l. sawarmoo da­ niSnulebis nagebobebis da sxv. qonebis gamoyenebisaTvis davalianebis TandaTanobiT gadaxdiT (dafarviT). filtvebi. meetleebis formis tansacmeli. liTogrAfia [berZ.-295an gundi. romelic Semdeg frankiT Seicvala.  litografia. livreia Scd. beWdva specialuri brtyeli qvis zedapiridan. 3. lithos qva da grapho vwer] 1.  l-is Zexvi. lQver­i [ingl. dawesebulebis) saq­ mianobis Sewyveta. [berZ. liquide Txevadi. portreti. lik (TirkmelebSi). liquidus fr. leasing] – grZelvadiani arenda man­ qanebis.  l. mosir­ muli.

importis l. ¥ linzuri. Limousine] – daxuruli. limnolOgia [berZ. tbis­ mcodneoba limUzin­i [fr. SemosazRvrulia ori mrudxaziani. Linguistique < laT. ramiT sargeb­ loba. lQnza [germ. rome­ lic swavlobs tbebs. rome­ lic gardatexs sinaTlis sxivebs. teleskopi. nav­ sadguri] _ yure mdinaris qvemo dinebaSi an mlaSe tba zRvasTan axlos. limnç tba da Logos moZRvreba] – hidrologiis dargi.  mikroskopis l. gamokvleva. sinon. linolEum­i [laT. qondriskaci. sinon.  l. sinotive] – uferuli siTxe adamianisa da ZuZumwo­ vari cxovelebis sxeulSi.  eleqtroenergiis l. lingvQstika [fr. romlis farglebSic SeiZleba ri­ same xarjva. lilQput­i _ aranormalurad patara tanis adamiani (qarT. Linse] – optikuri mina. lQman­i [berZ. ¥ limfuri. mimoqceva organizmis yvela qsovilsa da ujredSi. sinon.  lili puta Scd. ¥ lingvistikuri da (dasaS­ vebia) lingvisturi. jirkvlebi. Cve­ ulebriv samkurnalo ta­ laxiT mdidari.. fulad qcevac SeiZleba. Linum ti­ lo da oleum zeTi] – sqeli magari qsovili. juja) [fantastikuri qveynis _ lili putiisebri cic­ qna mcxovreblebis saxel­ wodebis mixedviT. Lympha sufTa wyali. ris ganaRdebac.  limfaturi Scd. limes (limitis) zRvari] _ norma.  l. lQngvist­i – lingvistikis specialisti (qarT. Cveulebriv sferuli zedapiriT. lQmfa [laT. SigniT Seminu­ li tixris mqone msubuqi avtomobili. enaTmecniereba). enaTmecnieri).lil -296- ebis unarianoba droulad Seasrulon TavianTi fu­ ladi valdebulebebi. limen yure. romelTa Sesaxeb moTxrobilia j. lQmit­i [laT. gansakuT­ . sviftis roman `guliveris mogzaurobaSi”]. Lingue ena] – mecniereba enis Sesaxeb (qarT. ¥ likviduri.  l.

mxatvrul nawarmoebTa (poezia.  linoliumi Scd.]. 2. Carlz linCis gva­ ris mixedviT. iTvleba poeturi Semoq­ medebis.. litAnia [berZ. romlis drosac eklesias gars uv­ lian. literatUruli da sa­ . mokvla) gamoZiebisa da gasamarTleblis gare­ Se (ing. teqnikuri l. lirQkuli wQaRsvla _ (wign). lira1) dakavSirebuli] – 1.  l. romlis profesiaa literaturuli saqmianoba. drama) er­ Toblioba.  liriuli Scd. literAtor­i _ piri. iyeneben iatak­ ze dasagebad. lQnCis sasAmarTlo (kano­ ni) – brbos mier dasja (cema­ wameba. ¥ lirikuli. mxatvruli nawarmo­ lit ebis Txrobis Sewyveta da avtoris piradi gancdebis CarTva. raime sagnis Sesaxeb ar­ sebuli nawarmoebTa erTob­ lioba. poeziis saxeoba. lQra2 [it. literAtura [laT. Lyra] – Zveli ber­ Znebis simebiani sakravi. imarTeba didi dRe­ saswaulis (an saero gan­ sacdelis) dros. lQsting­i [ingl. Lira] – fulis er­ Teuli italiasa da Tur­ qeTSi. poezia. litaneia] _ sa­ yovelTao locva. romelic kompiuterma mogvca. lirQkos­i _ poeti.. am saxis poeziis nawar­ moebaTa erToblioba.-297rebuli narevi nivTierebiT gaJRenTili. 3. mwerali. 2.  samedicino l.  akakis l. Lynch vinme planta­ toris. werilobiT nawarmoebTa erToblioba. proza.  qarTuli klasikuri l. listing siaSi Setana] _ monacemebis dabeW­ dva. ro­ melic gamosaxavs poetis grZnobebsa da gancdebs. lirikuli Sinaarsi risame.  axali qarTuli l. romelic lirikul leqsebs wers. lQra1 [berZ. lQrika [berZ Lyrikos lirasTan (ix.  nikoloz baraTaSvilis leqsebis l. Litteratura] 1. mxatvruli literatura _ igivea rac literatura (mniSv 2). STagonebis simbo­ lod. lQrizm­i _ lirikuli xasiaTi.

Leiturgia RvTismsaxureba] _ mTavari qristianuli mRvdelmsaxu­ reba. savaWro markis gamoyenebis ufleba. . Litrage] _ raime WurWlis tevadoba rac litrebiT izomeba. udris 1000 kub. literatUruli (sali­ terAturo) Ena – saerTo­ saxalxo enis damuSavebuli forma. 3. lifti). misi mcveli.) wreebi l. skola­baRis) saxelwodeba. sadac aris­ literAturo _ rac da­ kavSirebulia mxatvrul literaturasTan. litUrgia [berZ. lQqtor­i [laT.  l. melifte – piri. Litra girvanqa] _ siTxis sazomi erTeuli. Liquer] – tkbili magari (alkoholiani) sas­ meli. liftiori). diqtatoris) Tanmxlebi pi­ ri. (s. (am mniSv. lQft­i [ing. romelic lifts emsaxureba (sinon. gamogonebis. Litre berZ.).  litra Scd. liqQor­i [fr. lQtraJ­i [fr. rac me­ lifte (ix. licEist­i _ liceumis mos­ wavle.) nawarmoebi. (s. saqonlis sazRvargareT gatanis an Semotanis nebarTva.  avzis l. litUrgika _ moZRvreba mRvdelmsaxurebis wesebis Sesaxeb. konsulis. licEnzia [< laT. satvirTo l. am ne­ barTvis damadasturebeli sabuTi. Lift] _ mraval­ sarTulian SenobebSi mo­ wyobili vertikalurad moZravi eleqtro manqana. raime sameurneo – komerci­ uli moRvaweobis nebarTva. lQtr­i [fr. Lictor] – Zvel romSi: umaRlesi Tanamde­ bobis piris (mag. Licentia ne­ bis darTva] – 1. rZe.  meliftesi Scd.. Jamis wirva. licEumi da lQcei – [< berZ.lit -298 samgzavro l. ¥ meliftisa. liftQor­i _ igivea.  erTi l. Lykeion aTenSi koro­ mis (oles. romelsac aqvs gark­ veuli formebi. sm­s. raimeTi SeRavaTianad an ufa­ sod sargeblobis ufleba. 2. lQtra _ qarTuli sityvaa da niSnavs Tixis patara viw­ royelian wylis WurWels.

-299totele aswavlida] – 1.  loRika.  l. lovElas­i [fr. . azri. cneba. mec­ niereba azrovnebis forme­ bisa da kanonebis Sesaxeb. goneba] – 1.  lobizmi. ¥ liceumis. RvTaebrivi goneba da misT. riCardsonis roman `klarisa harlous”­ is gmiris saxelis mixedviT] logarQTmuli saxAzavi – iaraRi sxvadasxva martivi gamoTvlis Sesasruleblad. ¥ logikuri. logOti p­i [berZ. lobireba. Logos sityva. l. loRikuri Scd. daskvna.) maCvenebeli xarisxisa. Sefardeba da arithmos ricxvi] – (maTem.  sabunebismetyvelo l. gantoleba. lOb­i [ing. romelSic unda aviyvanoT ricxvi (fuZed wodebuli). ¥ logariTmuli. sxva mistikuri cnebebi. 2.  movlenaTa l.  l.S. rom miviRoT mocemuli ricxvi. rom­ lebic zewolas axdenen parlamentis wevrebze gan­ sazRvruli wreebis inte­ resebisaTvis. lobisti.  dialeqturi l. Logos sityva da typos anabeWdi] – raime formis. logopEdia [berZ. lov lOgika [berZ. Lovelace ing. Zvel berZnul materialistur filosofiaSi (heraklites­ Tan) sayovelTao kanonzomi­ ereba. Logikē] – 1. safrangeTisa da dasavleT evropis zog sxva qveyanaSi: saSualo saswavlebeli. mwerlis s.  l.-ebis cxrili. martivi gra­ fikuli aRniSvna. gamoTvla. Logos far­ doba. mizanSewoniloba. emblema. 2. logAriTm­i [berZ. metyveleba da paideia aRzrda] – mecniereba metyvelebis sxvadasxva nak­ lisa da maTi mkurnalobis Sesaxeb. idealistur filosofiaSi: sulieri pirvelsawyisi. saqarTveloSi: saSualo saswavlebeli romelime sagnebis gaZlierebuli swavlebiT. kanonzo­ miereba risame. aso­ ciaciis da a. oficia­ lurad da araoficialu­ rad moqmedi jgufebi. Lobby kulua­ rebi] – kontorebisa da agentebis sistema. dawesebulebis. Logos sityva. 2. lOgos­i [berZ.

aparati. 2. lOmbard­i [geogr. vinc keTilsindisierad eq­ ceva visme an rasme. Loco gan­ valageb] – 1.  s. romelic Tavmoy­ rilia romelime gansazRv­ rul adgilze. ad­ gilobrivi. 3. romelic gansaz­ Rvravs sxeulis adgil­ mdebareobas misgan arek­ lili.  loialuroba. Locus adgili. bgeriTi talRebis an radiotalRebis saSua­ lebiT. Loyal erTguli] – 1. sax. 2.] – sa­ xelmwifo an komerciuli sakredito dawesebuleba. aparati. Localis adgilob­ rivi] – 1. raimes gavrcelebis SezRudva gansazRvrul zRvrebSi. lokAut­i [laT. rom­ .) rac garkveul ad­ gils ar scildeba. brigada s. lOzung­i [germ. risme adgilis Semosaz­ Rvra. loiAlur­i [fr. sinon. Locomotive < laT. Localis] – (wign.  l. romelic sesxs iZleva Zvir­ faseulobis an moZravi qo­ nebis dagiravebiT [italiis provincia lombardiis sa­ xelis mixedviT. Lock out vin­ mes win karis daxurva] – mflobelebis mier sawar­ moebis erTdrouli daxurva da masiuri ganTavisufleba muSa­mosamsaxureebisa ga­ ficvebis Sewyvetisa da ma­ Ti moTxovnebis uaryofis mizniT. motio moZraoba] – Zalovani man­ qanebis. ing. lokalizAcia da lokalQ­ zeba [laT.  l. ¥ salokomotivo. Lozung] – mokled gamoTqmuli mimar­ Tva. depo. 2.loz -300lis saSualebiTac arkveven sxvadasxva obieqtis adgil­ mdebareobas. orTqmavalisa da Tbomavalis saerTo saxel­ wodeba. rac aseT erTgulebas ga­ moxatavs. omi. lokAlur­i [laT. damokidebuleba. mowodeba). arsebuli sa­ xelmwifo xelisuflebis momxre. romelic gamoxatavs saxelmZRvanelo ideas. po­ litikur moTxovnas (qarT. lokomOtiv­i [fr. erTguli.saidanac Sua saukuneebSi gamodiodnen – qalebis motrfiale mama­ kaci. lokAtor­i [< laT.

romelsac gareTa kedlis nacvlad aqvs Ria kolonada an Ta­ Ri. romlis qveSac mimagrebulia bade burTis Casagdebad. Loge] – 1. lOJa [fr.-301mevaxSeebi). sxdomaTa darbazSi. mayu­ rebelTa darbazSi ramde­ nime kacisTvis gamoyofili adgili. 2. Lonye Toki. loji Scd. lOrnet­i [fr. Lootsen gemis tareba] – zRvebis. saqmiani garigebis dros. lotOtron­i – mbrunavi doli. gamoyofili presis muSakebisaTvis. lOjia [it. ro­ melic gamobmulia cirkis msaxiobis qamarze saxifaTo triukebis gakeTebis dros.  l. lOt­i [ing. 2. 2. Luza] – bili­ ardis magidis kideze da­ kidebuli Wrili. Senobis nawili.  lociasi Scd. Senobas mikruli Ria aivani. Lorgnette] – sa­ xeluriani dasakeci saT­ vale. sa­ TamaSo kartis “lombenis” saxelwodeba] _ banqos sa­ TamaSo asakeci magida. masonTa sazogadoebis gan­ yofileba. lOto [fr. luz lOmbenis mAgida [moZv. losQon­i [fr. saqoneli (auqcionze). Lord] _ inglisis umaRles TavadaznaurTa memkvidreobiTi tituli.  lojiasi. lOcman­i [holand. xa­ verdiT gadakruli. romelSic bur­ Tebze faraven amoZaxebul cifrebs (an naxatebs). TviTon es gasayidi nivTi. 3. lOrd­i [ing. Lotion] – erT­ gvari surnelovani wyali. Loto < it. stadi­ onze: adgili. ¥ lojiisa. ¥ lociisa. Lot] _ 1. qaman­ di] – mavTuli an Toki. rac saWiroa gemebis usafrTxo tarebi­ saTvis. . lOnu­i [fr. Loggia] – 1. romelSic yrian la­ tariis bileTebs nomrebis gasaTamaSeblad. sawylo gzebisa da sanapiroebis aRweriloba. Loootsman] – saxifaTo da Znelad ga­ savlel raionebSi gemebis gatarebis specialisti. lotto] – saTamaSo. lUza [holand.-Ta palata.stum­ rebisaTvis das xv.  meore iarusis l. lOcia [< holand. auqcionze gasayidi saqonlis sazomi erTeuli.

scenaze da sxv. eklesia. – qalaqis parki sxvadasxva ¥ luTeranoba. luminiscenturi Scd. Louisd’or sa­ mareoba. re] _ avadmyofuri mdgo­ luQdor­i [fr.luT -302- cenciuri. sinon. (fiz. ¥ luminescenciuri. lunaticus] lu­ natizmiT daavadebuli. ramdenime eleqtronaTura luminescEncia [< laT. lampa. Luan sanTelia (qarT. Lux sinaTle] –  l. ganaTebis sazomi erTeuli. moqmedebebs asrulebs me­ qanikurad (gauTviTcnobie­ lUk­i [holand. niaSi martin luTeris moZ­ lUna­pArk­i [germ. gasarTobebiT. qimiuri an sxva pro­ – saxelmwifo qonebis peri­ cesebiT. gamowveuli eleqt­ lustrAcia [poln. lUqs­i1 [laT.­Si germa­ misT. welT. mawanwalebi da mocenda me­16­s. Lumpenproletariat] _ tobis erT­erTi ZiriTadi deklasirebuli elementebi mimarTuleba. romelic cnobili mosakidebeli gasanaTebeli iyo simdidriT da araCve­ mowyobiloba. Lustre] _ Werze Ca­ xedviT. romelzedac ulebrivi nadimebiT).) saxelis mi­ lUstra [fr. l. romelic aR­ (maTxovrebi. lukUlusis nAdimi – mdid­ ruli nadimi [romauli lUpa [fr. saxeli.). Luna-park] Rvrebis safuZvelze.] – Zveleburi mZinare adamiani sxvadasxva franguli oqros fuli. ww.  qarTulSi winaT ixmare­ boda loTrangoba. luminis- luTEran­i – luTeranobis . luna mTva­  luteranoba Scd. saxis atraqcionebiTa da  l. Luik] _ CasaZ­ reblad). men (luminis) sinaTle] – WaRi). romlis drosac kuT. Loupe] – gamadidebeli sardlis Lucallus-is (177­56 SuSa. mimdevari. romi Wrili (mag.) raime sxeulis civi  liustra Scd. gembanze.) lunAtik­i [laT. analizi.  luminiscencia. lumpenproletarQat­i luTerAnoba – protestan­ [germ. Zv. lunAtizm­i [laT. naTeba. Lustracja] ruli. oduli aRwera.

 m. 2. tralo. Zala. komfortulad magQstral­i [laT. misi  filosofiis m.satana. vnuri an rainduli orde­ ¥ magmisa. Zvirfasad. ¥ magmuri. ferre tareba] –  mTavari m. Lux cxovelebuli moZraobaa. eleqtrogayvanilobis.) kabeli. (s. m magQstrat­i [laT. Sua saukuneebSi: bermonaz­  m. ime qselis (mag. qalaqis axali qristianobaSi: eSmaki. magmatiuri Scd. muni­  m. umaRles saswavlebelSi warmoiqmneba amofrqveuli orsafexuriani swavlebis qanebi. magma comi] – (ge­ rosi maswavlebeli] – 1. laqis mmarTveloba. (s.. mAgistr­i [laT. Lucifer si­ melzedac Cveulebriv ga­ naTlis matarebeli. jo­ m. sinaTle. ¥ magistraluri da samagisdacemuli angelozi. sityva.-303- mag lUqs­i2 [fr. warmmarTveli] – 1.) arxi. (s. magistratus (mr. ro­ liucQfer­i [laT.. misnoba. magia] – jadosnoba. m. magister uf­ mAgma [berZ. m. am  magmasi. umaRlesi ka­ ZiriTadi. dnari silikaturi masa. Luxe fufuneba] – titulis mqone piri. rkinigzis.) vulkanis moqmedebis zog qveyanaSi: erT­erTi sa­ Sedegad dedamiwis siR­ mecniero xarisxi. 3. gacivebiTa da gamagrebiT 2. qanebi. evropis zog qveyanaSi: qa­ ¥ magiuri. mmarTveloba] – dasavleT jadoqroba. nis meTauris tituli. ol. ci paliteti. mAgia [laT.  kaiuta – l.-is amofrqveva.  liuqsi Scd. maRazia – l. qalaqis farTo quCa. (sastumroSi). am xaris­ rmidan amotyorcnili gam­ xis mqone piri. te­ nomeri – l. mTavari xazi ra­ tegoriisa.) gazsadeni. magistralis mTavari. Tavrebuli. meore safexuris kursdam­  m. mowyobili. legrafis) sistemaSi. m. joxeTis mbrZanebeli. .) xelisufalni.

mxatvris). magnētis magniti da phone bgera] – aparati magnitur firze bgeris Casawerad da Semdeg mis kvlav sawarmoeblad. er­ Tvis agreTve saxelsa da gvars. qal­ batoni. miRebu­ lia sxva mraval qveyanaSi. madrQgal­i [fr. sinon. magnolia] – maradmwvane xe an buCqi.  finansuri kapitalis m. mAgneto [fr. mimarTva gauTxovar qalisadmi saf­ rangeTSi. kompozitoris. madame] – 1. veli. . mAdam­i [fr. memamule. andamati). agreTve moWadra­ kis. maestro] – sa­ patio wodeba did xelovnis (diriJoris.-ebi. maEstro [it. mAdera – erTgvari magari Rvino. mademuAzel­i [fr. mAgnit­i [berZ. magnitOfon­i [berZ. mausoleum < berZ. Cveuleb­ riv miZRvnili qalisadmi.  magnitafoni Scd.  miaqcieT yuradReba: magniti. miRebulia sxva mra­ val qveyanaSi. mausoleion – kariis mefis – mavzolias ganTq­ muli akldama] – didi ar­ qiteqtoruli nageboba saf­ lavze. 2.mag -304aqvs TeTri surnelovani yvavilebi. magnolOgia [fr. magnEtizm­i _ (fiz.  dedamiwis m. ¥ magnituri.  xelovnuri m. romelsac aqvs unari miizidos rkinis an fo­ ladis sagnebi (moZv. (mavzolis akldama mAgnat­i [laT. mewarme. magnéto] – eleqtromagnituri xel­ sawyo sawvavi narevis asanTebad (naperwklis war­ mosaqmnelad) Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi. magneto. magnatus di­ debuli] – msxvili kapi­ talisti. mavzolEum­i [laT. mimarTva gaTxovil qalisadmi safrangeTSi.) magnitur movlenaTa erToblioba. mademoiselle] – qaliSvili. Zvelad – ucxoeli aRm­ zrdeli mdidar ojaxebSi.  m. magram – magnetizmi. erTvis agreTve saxelsa da gvars. magnētis] – rki­ nis madnis an foladis na­ Weri. madrigal] – maxvilgonivruli patara lirikuli leqsi. xarobs Tbil qveynebSi.

oba. agreTve ma­ bisa. – mazoxis gvaris mixedviT.w. maTemAtika [berZ. umaRlesi mAvreb­i [< berZ. mauros muqi] m. damaarsebeli am icocxla]. – Zveli sparselebis re­ ligia (qarT.  elementaruli m. adamianze [bibliuri pat­ [umaRles RvTaebis – ahu­ riarqis maTusalas saxelis ra mazdasi (ormuzda ­ mixedviT – romelmac yve­ `naTeli sawyisi”) saxe­ laze didxans (969 wels) lidan. mathēma- . mxatvruli keramikis saxe­ musika am cekvisTvis. saukuneebSi: CrdiloeT  m. religiisa aris miTiuri winaswarmetyveli zoroas­ mAia – jgufi enobrivad monaTesave indieli tra – zaratustra. afrikis (egvi ptis gamoT­ maT.maTUsala: maTusalas xnisa – ityvian Zlier xnier cxlTayvanismcemloba). polonuri erovnuli cekva. anAlizi – erTob­ vlebiT) ZiriTadi mo­ lioba maTematikis darge­ saxleobis. mcireTa meTodebiT.. durasisa da gvatemalis  mazdeianoba Scd. q.-305- mai aSenebuli iqna Zv. romelTa mizania fun­ Ti dampyrobi arabebis qciebis kvleva usasrulod evropuli saxelwodeba. `wmin­ xalxebisa. ce. debulebaTa da sivrciTi  tutanhamonis m. me­4 tike] _ mecniereba samya­ saukuneSi mcire aziaSi. romlebic da” wigni mazdeizmisa aris cxovrobdnen meqsikis. maiOlika [it. hon­ – avesta]. mazdeAnoba da mazdEizmi  maTmatika Scd. sinon. mazurek] – maliorkasi (maiorka)] _ 1. hqondaT mazOxizm­i _ sqesobrivi ieroglifuri damwerloba ukuRmarToba erTgvari [av­ axal welTaRricxvis da­ strieli mwerlis zaxer sawyisSi. – antikur xanasa da Sua ¥ maTematikuri. maiolica < majoromelmac aRwera igi]. lica – dasaxeleba kunZul mAzurka [< polon. formebis Sesaxeb. amocana. gamoyenebiTi m. ros raodenobriv damoki­ galikarnasSi). teritoriebze.

samaliaro Scd. makiavElizm­i – politika romlis mixedviTac dasa­ xuli miznis misaRwevad ga­ marTlebulia yovelgvari saSualeba [florenciis respublikis politikuri moRvawisa da mwerlis ma­ kiavelis (1469­1527 w. mAkler­i [germ. wignis m. (sarkaliT). didi] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili.] – wyalSeuvali (garezinebuli) qsovilis sawvimari erTgvari. sabirJo .mai -306garigebaSi. [berZ. romlebic kvlav qaRaldad unda ga­ damuSavdes.) ityvian mdare xarisxis. makulAtura [germ. malaria] – cieba.  makentoSi. mAmluq­i [arab. cieb­cxeleba. 2. makentoJi Scd.. 2. (s. makros didi da kosmos samyaro] – var­ skvlavTa samyaro.. makros grZeli.  maiolkasi Scd.  birJis m. makQntoS­i [ing. ianiCari). malAria [it. maquillage] _ kos­ metikis saxeoba – feris wasma saxeze. makrokOsmos­i [berZ. makler] – Su­ amavali savaWro.) dispanseri. mAket­i [fr. romelic dafaru­ lia gaumWvirvale WiquriT.  maliaria. makulature laT. niSnavs dids. agreTv uvargisi qa­ Raldi. maQor­i [laT. mackintosh < sakuT. modeli. kosmosi (Sdr. am wodebulebis mqone ofi­ ceri. makro.uniWo nawarmoebze. beW­ dvis dros gafuWebuli qa­ Raldi..  saxlis m. ¥ maiolkisa. feradi gamomwvari Tixis nawarmi. kapitnis momdevno. sax. major ufrosi] – armiaSi: oficris wode­ buleba. (saub.  m. msxvils. maquette] _ raime nakeTobis nimuSi Semcire­ bul zomisa. makQaJ­i [fr.) sa­ xelidan]. mikrokosmosi).. ¥ malariuli da samalario. maliariuli. wignebi. dekoraciis m. literaturaze. gadat. mamluq – mo­ na] – Sua saukuneebSi egvi p­ teSi: Turqi da kavkasiuli (maT Soris qarTveli) tyve monebisagan Semdgari sul­ Tanis piradi gvardiis ja­ riskaci (Sdr. makulo vsvri] – 1. aseT nawar­ moebTa erToblioba.

xSiri bewvi da mox­ rili eSvebi.) didi taqtikuri mecadineoba. zoroastrizmisa da Zveli babilinuri religiis ele­ mentebi. 2. mandatum da­ valeba] – visame rwmune­ bulebis damadasturebeli mowmoba. romelic iqmneba yrilobaze. 2. mAnevr­i [fr. manEvrebi – 1. fandi. 2. am xexilis narinjisferi surnelovani tkbili nayo­ fi.-307 ixmareboda agreTve mama(e) luki. (samx. xriki. xarobs aziaSi. gadaadgileba saomari operaciebis dros.  mananasi. am xexilis surnelovani tkbili nayofi. 2. maradmwvane citrusovani xexili. mandEizm­i – religia.-s wveni. fafa Scd. samandato: samandanto ko­ misia – komisia. veraguli moqmedeba. konfe­ renciaze. romelic ze­ cidan ucvioda ebraelebs udabnoSi svlis dros. (gadat. manoeuvre] – 1. jarebis an flotis moZra­ oba. hqonda grZeli.  SemovliTi m. ebr. nam­ .) angareba. maradmwvane citrusovani xexili. (gadat. мамонт] – ga­ daSenebuli cxoveli spi­ losebrTa ojaxisa. mandarin] – 1. manis burRuli. mAnanis bUrRuli – xorb­ lisgan damzadebuli wmin­ da burRuli.] – bibliuri legendis mixed­ viT: sakvebi. mAnana [berZ.) eSmakuri.  deputatis m. ¥ mananisa. Zvel aRmo­ savleTis zog xalxSi: sim­ didris RvTaeba. mAnanis fAfa – am burRu­ lis moxarSviT damzadebu­ li fafa. kongresze – de­ legatebis rwmunebulebaTa Sesamowmeblad. warmoiSva meso­ potamiaSi Cveni eris da­ sawyisSi [naTeli Zalis mandad­haias saxelis mixed­ viT]. mAngo [fr. mAndat­i [laT.  m. manna < Zv. man mandArin­i [esp. mAmona [berZ. mAmont­i [rus. vercx­ lismoyvareoba. romel­ Sic Sereulia iudaizmis. mamonas simdid­ re < arab] – 1. mango < mal.] – 1.

.). cudi m. Tavis daWeris wesebi. sigiJe] – 1. 2. manus xeli curo vuvli. sieSmake.-ebi. adamianis avadmyofuri fsiqikuri mdgomareoba. SemoRo­ bili moedani an specialuri didi Senoba. sazRvao m. Cveva. mulani (sinon. mosaxleobisadmi gansakuT­ rebuli mniSvnelobis mqone movlenis gamo. maniere] – 1.  kargi m. manēge] – 1.man -3082. mAneJ­i [fr. qcevis Tavisebureba. moqme­ debis. (rk. umaRlesi xelisuflebis werilo­ biTi mimarTva. arena). patara gadasatani SemoRo­ bili moedani bavSvebisTvis. visame Semoqmedebis TviseburebaTa mxatvruli nawarmoebis Sesrulebis xerxebis er­ Toblioba. manicure < laT. (gadat. dvil saomar pirobebTan miaxlovebuli. manifestus aSkara] – 1.­gz. rTuli xerxi xeliT muSaobisas. manikQur­i [fr.-ebi. (wign. 2. 2.-ebi. romelime avtoris.  gandidebis m.  s.-ebi.  cocxali m.  manikuri. 2.  sagazafxulo m. mowodeba. romelsac acvia axa­ li fasonis tansacmeli saCveneblad (modebis de­ monstraciis dros). adamianis sxeulis formis figura tansacmlis saCve­ neblad (maRaziebSi. (mr.) sadguris xazebze lokomotivebisa da vagone­ bis moZraoba matareblebis Sedgenis mizniT.) oini. ateli­ ebSi). 3. ro­ desac mTeli misi grZnoba da goneba raime erTi ide­ isaken aris mimarTuli. elmavali. Zlieri midrekileba rai­ mesadmi. mannequin] – 1. manipulation] – 1. mania vneba. yofaqcevis normebi. manikiurebi Scd. mani pulAcia [fr. yalTabando­ ba. romlebic fexs idgamen. piri. ¥ samanevro.) raime rTuli moq­ medeba. romelic gan­ kuTvnilia cxenebis saxed­ nad an cxenosnobis saswav­ leblad. manQfest­i [laT. manEken­i [fr. mAnera [fr. 2. vasufTaveb] – xelis frCxi­ lebis sagangebo gawmenda gaprialeba. cirkis wre. 3. mAnia [berZ.

mauchette] _ pe­ rangis maja. ¥ manufaqturuli.  kapitalizmis m. ¥ mantisisa.). ¥ mansardiani. maJ 3. manteam] – qalis farTo palto. safeiqro mrewvelebis na­ warmi. qsovilebi. manifestAcia [laT. farTo. berZ. mAntisa [laT. ¥ mantiisa. (geol. mogeba] – (maTem. mAntus reAqcia – (medic. manifEstant­i _ manifesta­ ciis monawile. manUet­i [fr. manOmetr­i [berZ. ro­ melic faravs sxeuls.  m.-309 m. (ekon. sa­ zogadoebrivi organizaci­ is werilobiTi saprogramo mimarTva. mantion] – 1.  manufaqturasi Scd. periodi.upiratesad Zveli.  dasaSvebia – mansardi. 2. (zool. manufaqtura] – 1. politikuri partiis. mis saxeloze mibmuli an mikerebuli. manuscriptum] – xelnaweri. 2. musikaluri wyoba. mamos ara­ mkvrivi da metreo vzomav] – xelsawyo siTxis an gazis (airis) wnevis gasazomad. mAJor­i [fr. koteji. mAnto [fr. Cveulebriv bewvisa. gAnsarda [fr.  mantisasi Scd.) sfero dedamiwis qerqis qveS. msoflios yvela xalxisadmi. mansarde < sak.  mantiasi Scd. sax. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia xelis iara­ Rebis gamoyeneba da Sromis ganawileba muSebs Soris. ¥ manufaqturisa. romlis bgerebi qmnis did mcire .) warmoebis forma. mantissa dama­ teba.  monazvnis m.) lo­ gariTmis wiladuri nawi­ li.) kanis sinji organizmis tu­ berkulioziT daavadebis dasadgenad. manifestatio gamocxadeba] – masobrivi svla quCaSi solidarobis an protestis gamosaxatad.] – sacxovrebeli sad­ gomi – saxlis sxvenze.) zogi uxerxemlo cxovelis kanis naoWi.  moluskis m. manufAqtura [laT. majeur] – (mus. 2. mAntia [gvind. da­ qanebul saxuravis qveS. manUskri pt­i [laT.  monometri Scd. grZeli wamosas­ xami.

marAneb­i [esp. romelic maraTonul rbe­ naSi aris daostatebuli. amis Semdeg ma­ 2. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. marranos] – Sua saukuneebSi espaneTsa rodesac vinme mxiarul gu­ da portugaliaSi: ebra­ nebazea. wel­ loba).). maraTOnuli rbEna – Se­ jibreba sirbilSi 42 km­sa maJoritAruli warmo­ da 195 m­ze [Zveli saberZne­ madgEnloba – warmomad­ Tis sofel maraTonis (Magenlobis sistema. uuna­ roba (mecnierebaSi. cxvSi xvdebian partiis kan­ mAral­i [Turq.) rac da­ kavSirebulia Zalian did distanciasTan. major didi] – parla­ mentis deputatobis kandi­ dati. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. maJorQtar­i [fr. TaR. jariskaci) da miitana ga­ proporciuli warmomadgenmarjvebis ambavi (Zv. major didi] – 1. romlebmac ofi­ mArazm­i [berZ. politikaSi da sxv. romlis rathōn) saxelis mixedviT. marasmos dauZ­ cialurad miiRes qris­ lureba. umravlesoba miiRes.maJ -310- terciebisgan Semdgar akords.) ityvian. ada­ tianoba (kaTolikoba). elebi. rac Se­ exeba umravlesobas. romlebmac xmaTa ruli iremi.] – didi cimbi­ didatebi. proporcia). maraTOnul­i _ (sp. mxiarul elferi (sa­ pirisp. (gadat. moSveba] – 1. sa­ drosac deputatobis kan­ idanac aTenSi surbiliT didati iRebs xmaTa um­ mivida maxarobeli (elini ravlesobis (sapirisp. maJoritArul­i [fr. umrav­ lesobis daqvemdebarebas. maraTOnel­i _ sportsmeni. damaxasiaTebelia mxne. xelov­ nebaSi. 490 w). 2.) uilajoba.  m. rom­ xarobeli daeca da mokvda lis drosac arCeulTa ri­ (gardaicvala)]. (ix. minori). mianis fsiqikuri da fi­ sastikad idevnebodnen ink­ . romelic xmaTa umrav­ lesobiT airCeva. zikuri moqmedebis sruli daqveiTeba moxucebulobis an xangrZlivi qronikuli avadmyofobis Sedegad. maJOrSia – (gadat. gacurva. arCevnebis sistema.

mwnileuli. mariOnet­i [fr.-ebis koleqcia.. marketing < market bazari] – biznesis Ro­ nisZiebaTa erToblioba ama Tu im saqonlis gasasaRebad sabazro pirobaTa Seswav­ lisaTvis.­dan – babilonis panTeonis uze­ naesi RvTaeba. zRvisa] – su­ raTi. ¥ marionetuli.  m. muJuJisa). romelzedac zRvis xedia gamosaxuli. me­18 s. mArka1 [germ. ro­ melic zonarze an Zafzea Camokidebuli da ise aTa­ maSeben (zevidan).  pikuli kitris m. niv­ Tierebebis erTmaneTSi Se­ reviT. markka] – fulis erTeuli germaniasa da fineTSi. marQnad­i [fr. marinus sazRvao. m. am pirobebze zemoqmedebis xerxebi sa­ qonlis gayidvis sferos gasafarToveblad.-311viziciisgan. marQaJ­i [fr. mArduq­i [Sumer] – qalaq ba­ bilonis mfarveli RmerTi. mwnili.  m. marixUana – narkotiki erTg­ vari. 2. romelzedac raime gamosaxulebaa da fasia aRniSnuli. aseTi niSani sxvadasxva sabuTze dasak­ ravad. romelic garegnulad karaqs gavs da damzadebulia sxvadasxva cxoveluri da mcenareuli cximisa da zogi sxv. 2. mArina [it. markEting­i [ing. mark.  marionetka Scd. welTaRr. fin. margarine] – sakvebi cximebi. marinade] _ 1. marionette] – 1. Zv. margo (marginis) kide] – wignis an xelnaweris kideze.  safosto m. (gadat. konverti. ¥ markiani. marke] – safos­ to gadasaxadis niSani – patara oTxkuTxi qaRal­ di. wveni (mwnilisa. arSiaze moTavsebuli saTauri an SeniSvna. sagerbo m. mariage qorwili] – banqos TamaSSi: erTi da imave feris papa da qali erTi moTamaSis xelSi. Teatris Tojina. margArin­i [fr. biznesis . mar marginAlia [< laT. marka2 [germ.) ityvian pirovnebaze an mTavrobaze romelic usityvod asrulebs sxvis neba­survils. mTavroba. marina < laT.

TamaSis dros angariSs awarmoebs. ro­ melic biliards emsaxureba.  markizisa Scd. markSaQder­i [germ. TavadaznaurTa ti­ tuli. mars] – (astr. agreTve mware forToxlis wvenisa da zogi sxva kom­ ponentisgan. sityvebi da musika ekuTvnis samxedro inJiners reJe de lils (1760­1836 ww. gankuTvnilia mravali adamianis erTad filosofia. 2.  marqSaideri. 2. saf­ rangeTis didi revoluciis dros).  marmaladi Scd. geodeziur ga­ daRebisa da wiaRiseulis swori eqspluataciis spe­ cialisti. romelsac aqvs energiuli mkafio ritmi.  marselioza Scd. grafze maRali da hercogze dabali mArkiza [fr. marquise] – mar­ kizis coli an qaliSvili. ¥ markizasi. moralurad gax­ rwnili jariskaci. marauder] – piri. mArtin­i [it.romelic mzaddeba ver­ mutisa da inglisuri arayis. bazarTkeTeba.  sazeimo m. romelic frontze moklulebsa an daWrilebs Zarcvavs. marmelade] – xilis wvenisgan SaqriT damzadebuli sakonditro nawarmi. ritmuli svla mwyobrSi. rome­ . marmElad­i [fr. marselQeza [fr. marseillaise – safrangeTis qalaq – marselis mixedviT] – franguli revoluciuri simRera (Seiqmna 1732 w. mArS­i [fr. marche] – 1. marqSeideri Scd.. markQor­i [fr. martini] – koqte­ ili.) 1. mzis sistemis erT­erTi didi planeta mzisgan da­ Sorebis mixedviT rigiT me­ oTxe (qarT. mArkiz­i [fr. marodQor­i [fr. < geogr. marqueur < marquer aRniSvna] – piri. sinon. romaul miTologiaSi (omis RmerTi).). markscheider] – samTo inJineri – samTo damuSavebis. mArs­i [laT. musikaluri nawarmoebi. romlis Sedegad iq­ ca safrangeTis erovnul himnad. Cveulebriv kanfe­ tebis saxisa. markSeideri. marixi). marquis] – da­ savleT evropis zog qve­ yanaSi.mar -312lic omis dros Zarcvavs mosaxleobas. sax.

– mSromeli mosaxleobis  aviaciis mTavari m. m. samarSuto Scd.. massage] – adamianis ¥ marSlisa. m. gadafrenis naWeri] – sustad dana­ m. _ sacxovnivTiereba. romelic 3. samwyobro m.) ase ewodeboda Tavad­  codna m. – masebi nerlis zeviT. qarTveloSi (oqtombris gadatrialebamde). melsac ara aqvs mkafiod  s.. 3.  turistuli m. lad. mravali erTgvarovani gansazRvravs mis inerciul sagnebis. marechal] – 1. sinon. zela samkurnalo an kos­ mArSrut­i [germ. svlagezi). Cveulebriv mr. masAJist­i – masaJis keTebis TviTmfrinavisa.-ebs! aznaurTa winamZRols sa­ (ix.  salaSqro m. sqeli narevi.. samxedro wodebuleba ge­ 4. werebis erToblioba (ro­ 2. beli punqtebis aRniSvna mAsiv­i [fr. 2.. gamosaxuli Txemi. . farTo masebi. Taflis m. < fr.-iT mkurnaloba.-is keTeba. matareblisa. agreTve masobrivi).. (qarT. massa] – 1. TviT  sacxovrebeli m. marschrute metikuri mizniT.. moculoba. obieqtebis Cana­ da gravitaciul Tvisebebs.) gasaCere­ specialisti.. (ist. maxasiaTebeli. ama Tu im sagnis Semad­ melic egm­s mexsierebaSia geneli nivTierebis rao­ Senaxuli).  Tujis gamdnari m. (fiz. mAsaJ­i [fr. 2. geografiulad erTgvaro­ mAsa [laT. denoba.) ma­ vani didi sivrce. karaqis mArSal­i [fr.  marSuti. romlisganac rebeli kvartali qalaqSi.  wylis m. sxeulis raime nawilis da­  marSalisa Scd. winaswar dasaxuli gza (adamianebisa. uformo comisebri nivTi­ samgloviaro m. xalxi.. ereba. teriis erT­erTi ZiriTadi  tyis m.  kisris m.-313- mas svlis dros Sesasruleb­ Sedgeba sagani. ro­ ¥ samarSruto. marche da route gza] – m. massiv mZlavri. erTiani < laT. taqsi. massa gunda. wevrebuli mTianeTi.

romlis monawileebs uke­ mAson­i [fr. 2. Masstab] – 1. maskulinizAcia [<laT. bevrisaTvis xelmi­ da misgan damoukideblad. gaqaneba risame. gegmaze mdedrobiTi sqesis indi­ mocemuli xazebis sigrZis vidisaTvis meoreuli mam­ Sefardeba namdvil sigr­ robiTi sqesobrivi niSnebis ZesTan adgilze.  s. rukaze. (filos.. sagnebi. mastos ZuZu] – ¥ samaskarado.  masiuri sxvaa (ix. klavs xars.). mniS­ < laT. mass media 2. mAstit­i [< berZ. biblioTeka.  m. mSenebloba. 3. mejlisi. matAdor­i [esp. daSnis gadamwyveti CacemiT Sesrulebuli. (mag. organizaciebi. materia] – 1. S. m. m. m. matador < matar masObrivi – 1. lebebis (presis.  saqonlis m. moxmarebis . naxazze. tansacmeli.) saerTo  maStabi. ZuZus anTeba.-is mecnieri. boxi xmis. sazogadoebrivi – sain­  msoflio m. ulvaSebis. bevri adamianis kvla] – toreadori. m. masmEdia [ing. erT santimetrSi gaCena. masculinus mamrobiTi] – mAsStab­i [germ. cekvebi.).)  m. formacio masobrivi saSua­ ¥ masStaburi (mniS.) obieqturi realo­ 2. radios. maStaburi Scd.. te­  m. romelic arsebobs ada­ fenebisaTvis aris gankuT­ mianis cnobierebis gareSe vnili. demonstracia. mason `Tavisufa­ li kalatozi”] – mimdevari TiaT niRbebi da acviaT re li gi ur­filosofiuri gansakuTrebuli.  masobrivi sxvaa (ix. rasac didi raodenobiT  m. nivTiereba. saxasiaTo mimdinareobis (masonobisa). (1:100)..romelic monawileobiT Seqmnili. romlisganac  m. rac mosaxleobis farTo ba.) zoma. gamoSveba. awarmoeben. kostiumi. leviziis da a. mascarade] – gasarTobi saRamo. gadat. saxelwodeba. mZime. 2­isaTvis). (wign. svetebi. kari.] – komunikaciis vneloba. matEria [laT. 100 km.mas -314- masQuri – didi. sawvdomi. sarZeve jirkvlebis anTeba. maskArad­i [fr.

mAtrona [laT.) muyaos CaR­ rmavebuli forma ste­ reoti pis Camosasxmelad.  matriarxati. buneba. 2. matrAkaJ­i [fr. matraquage daWedva. mAtrica [germ. matriArqat­i [laT.  xalxis m. agreTve patriarqati). matrix dasawyisi. m.  g. 3. arche mat Zalaufleba] – pirvel­ yofili­gvarovnuli wyobi­ lebis adreuli periodi. simbolis. cno­ biereba. .  m. Tvalsazrisi. (poligr. matérialisme] – erT­erTi ZiriTadi filosofiuri mimdinareoba. matriarxaluri Scd.  m. saarsebo saSualebebTan dakavSirebuli.) garkvuli wesiT ganlagebuli maTematikur sidideTa cxrili. 2. Matrize < laT. matrimonium (matrimonialis) qorwineba] – qorwinebasTan. (poligr.ro­ desac gvarovnuli jgufebi iqmneboda qalis xaziT na­ Tesaobis safuZvelze da qals eWira gabatonebuli mdgomareoba (ix. materiAlur­i _ 1. nivTieri.  sakostiume m. gvari. qonebrivi. matrimoniAlur­i [laT. Cadeba] – mosabez­ rebeli radio da sate­ levizio reklama xSirad ganmeorebadi lozungis. mater (matris) deda da berZ. romlis mixedviTac mate­ ria. su­ raTis. matrona] – Zvel romaelebSi: sapatio qali. keTildReoba. wyaro] – 1.. sakabe m. samyaro. suli – meoreuli (meoradi). ¥ materialisturi.-315Sedgeba fizikuri sxeule­ bi. m.  m. matricula Ria sia] – umaRlesi sas­ wavleblis studentis CaT­ vlis wignaki. (maTem. mdgomareoba. matrQkul­i [laT.-is agebuleba. fizikuri (sapirisp. saxiT. 3. colqmrobasTan dakavSire­ buli. cnobiere­ bisagan damoukideblad ar­ sebuli. idealizmis sapirispiro.S. filosofia. materiAlizm­i [fr. ¥ matriarqaluri. m. melodiis da a.­is qsovili. xolo idea. sulieri).) liTonis CaRrma­ vebuli forma Sriftis Ca­ mosasxmelad. yofiereba aris pirveladi.

mAtC­i [ing. sax. maqinAcia [laT.. xriki. gagrZe­ lebis da a. princi pi] – qcevis wesi.`imoqmede ise.. maUzer­i [< sak. matroos] – rigiTi mezRvauri. zRvruli (sapirisp. maximus udidesi] – yvelaze didi. rode­ sac erT­erT mxares matCis mosagebad mxolod erTi burTis mogebaRa aklia. datvirTva. match] – Sejibreba sportis romelime saxeobaSi or mowinaaRmdeges an or gunds Soris. mAqsima [< laT. maxima (sententia) ZiriTadi wesi. qvedaweli. mAtC­boli [ing. safexburTo m. rodesac yvela monawile xvdeba erTmaneTs orjer an metjer. minimumi)  xelfasis m. maximum] – yvelaze meti raodenoba risame (sapirisp. eSmakoba] – arake­ Tilsindisieri xerxi risa­ me misaRwevad. maqsi.  m.  imanuel kanti . [fr. gadaWarbebu­ loba. titulis aRsadgenad. avtomobilis m. maximus udidesi] – (wign. maqsimAlizm­i [< laT. romliTac Saqris lerwams Wrian. logikuri an eTikuri princi pi. matC­tUrnir­i _ Sejibreba WadrakSi. S.  saWadrako m. maqsimAlist­i _ maqsimaliz­ mis mimdevari. matC­rEvanS­i [ing. machinatio xriki. sa­ magieros gadaxda] – Wad­ rakSi: eqs­Cempionis mier axali msoflio Cempionis saWadrako turnirSi gamow­ veva. mAtros­i [holand. udidesi. maximal] – mniSv­ . minimaluri).) ra­ ime ukiduresi moTxovnis wamoyeneba. romelic gamoxatulia mokle formiT. maqsimAluri [< laT.mat -316nelobiT gadidebis. ojaxis deda. xelfasi.] – pisto­ leti erTgvari. machete] – didi dana.. match matCi da revanche revanSi.  maxinacia Scd. match matCi da ball burTi] – CogburTSi: iseTi mdgomareoba. mACete [esp. rom Seni qcevis maqsima sayovelTao kanonad iqces”. maqsQmum­i [laT.  maqsi qvedatani. fraziT.

_ daklak­ xmiadi. gandi. (geol. musulmanoba). rTuli sityvis pirveli Se­ madgeneli nawili. mahmadiAnoba – religia. Tanamedrove indoeTSi: didad gamoCenili. meg(a). mahAgon­i [laT. 2. mahagoni] – zogi tropikuli xis mer­ qani (`wiTeli xe”). maxarajasi Scd. 2. megAfon­i [berZ. romelsac ebraele­ bi religiuri Cveulebis mixedviT acxoben. musulmani). mahAraja [sanskr. muslimani. Megas didi da phone xma..) mdinaris kalapotis klaknili. mTavris (Tavadis) umaRlesi tituli. am titulis mqone piri. romelic sxvadasxva qa­ laqebisa da dasaxlebuli punqtis Serwymis Sedegad warmoiSva da xasiaTdeba bunebriv garemoze didi gavleniT. megapOlis­i [berZ. mahatmâ] – 1. gansa­ kuTrebiT pativcemuli. `RvTaebrivi ze­ adamiani”. TavsarTi. romelic raRac didze miuTiTebs. maccâh] – umarilo mEandr­i [sak. ro­ melic arabuli gadmocemis mixedviT daaarsa winas­ warmetyvelma mahmadma (mu­ hamedma) me­7 s. muslimi.-317- med mAca [Zv.  m. 1 megatona = mi­ lion tonas. muslimanoba. bgera] _ adamianis xmis gamaZlierebeli didi rupori. iyeneben mxatvrul nakeTobaTa (ave­ jis da sxv. indur miTologiaSi: msof­ lio suli. islami. ornamenti moxrili da sxvadasxva mimarTulebiT swori kuTxiT gadamkveTi xazebis saxiT.  megapolisi (didi qalaqi). megas didi] _ 1. ebr. mAhatma [sanskr. mEdal­i [fr. Cveulebriv konu­ sis formisa.) dasamzadeb­ lad.  maxaraja.  maharajisa. 2. [berZ. Megas di­ di da polis qalaqi] _ didi mravalmilioniani qalaqi. sax. mahmadQan­i _ mahmadianobis mimdevari (sinon. nili mdinaris meandris (amJamad menderesa) saxelis mixedviT mcire aziaSi] – 1. romelic sazom erTeulTan mierTebisas aRniSnavs mis milionjer gazrdas.. medaille] _ niSani .­Si (sinon. sa­ Tayvanebel pirTa tituli. māharādjā] – indoeTSi.

 medaliori Scd. s. mEduza [berZ. . qalis sasimRero xmis SuaTana registri. Medusa] _ zRvis labiseburi cxoveli. meditation] _ (wign. madrasa < darasa Seswavla] _ mahmadianTa sa­ Sualo (iSviaTad umaRlesi) sasuliero saswavlebeli. ro­ melSic Casmulia raime ga­ mosaxuleba. daxmareba. ivane javaxiSvilis saxelobis m.). SuaTana] _ (maT. ¥ medianisa. romelic gardac­ vlilTa sulebTan amyarebs urTierTobas. 2. dafiqreba. romliTac instrumentze ukraven. mediator Suamavali] _ 1. raime didi movlenis an gamoCenili moRvawis xsov­ nis aRsaniSnavad. (mus. Suamavali adamianebsa da sulebs So­ ris..  medianasi Scd mediAtor­i [laT. medQana [laT.).  ixmareba agreTve mediki. ro­ _ liTonis mrgvali firfi­ ta. mediana Sua.  s. 2.med -318(moZv. medalQer­i [fr. medikAment­i [laT. warmoadgens mrgval an ovalur brtyel budes. meditAcia [laT. medicina] – mecnierebaTa erToblioba adamianTa daavadebebis mkurnalobisa da Tavidan acilebis Sesaxeb. medailleur] _ medlebisa da liTonis fu­ lis (monetebis) Camosxmisa da Wedvis specialisti. wrfis monakveTi.) wamali. m. ¥ medlisa.-is muSaki. medicamentum] _ (spec. medQum­i < [laT. medius Sua­ Tana] _ 1.).. mEdrese [arab. medalQon­i [fr. medQcina [laT. spiritebis rwme­ niT: piri. romelsac yelze ikideben. medicus] _ me­ dicinis specialisti. medaillon] _ saoqromWedlo nawarmi. romelzedac raime re­ liefuri gamosaxulebaa.  oqros m. Suaka­ ci. momrigebeli.  medalisa Scd. romelic samku­ Txedis wverodan mopirda­ pire gverdis Sua werti­ lamdea gavlebuli.). iZlevian rogorc jildos. universiteti. eqi­ mi. ¥ samedicino. medQkos­i [laT. patara Txe­ li firfita. Wvreta.  eqsperimentuli m.

kaeSani. m. maTematikis m. melioratio gaumjobeseba] _ Ronis­ ZiebaTa sistema (Waobebis amoSroba. gamokvleva. ¥ meTodikuri. (wign. romelic miz­ nad isaxavs miwis araxel­ sayreli bunebrivi piro­ .  istoriis m. meSveobiT CarTuli kompiuterebs So­ ris. melanqOlia [berZ.  samecniero kvlevis . mel meTOdist­i romelime sagnis swavlebis meTodikis spe­ cialisti. inglisuri enis m.) Tanmimdevruli. analizi. 2.. romlebsac iyeneben calke­ ul mecnierebebSi. moZRvreba Semecnebis mecnieruli me­ Todis Sesaxeb. risame praqtikulad Ses­ rulebisTvis saWiro me­ Todebis.  qarTuli enis m. sevda.] ¥ meduzisa. pedagogikis nawili – moZ­ Rvreba swavlebis meTodebis Sesaxeb. m. erToblioba meTodebisa.  m. mezalQans­i [fr. mEili (an imEili) [ing E-mail (electronic mail) eleqtronuli fosta] – kavSirgabmulobis erT­erTi saxe: informaciis gadacema satelefono qsel­ Si modemis (ix. methodos meTodi da logos moZ­ Rvreba] – 1. melancholia] _ naRvliani ganwyobileba. mETod­i [berZ.  mowinave m. meliorAtor­i _ meliora­ ciis specialisti.). 2.  m. meTOdika [berZ.-319melsac aqvs sacecebi [ber­ Znuli miTologiis frTo­ sani urCxulis Medusa-s saxelis mixedviT. methodos] _ Teoriuli gamokvlevis an risame praqtikuli ganxor­ cielebis xerxi. mSrali miwebis xelovnuri morwyva. saxelmZRvanelo.  meTodiuri Scd..  meTodologiuri. 2. kabineti. xerxebis erTob­ lioba. eqsperimentuli m. xeTa rgva da sxv. ¥ meToduri _ 1. methodike] _ 1.m. misalliance uxamsi kavSiri] _ uTanas­ woro qorwineba wodebriv sazogadoebaSi. raime me­ TodTan dakavSirebuli.  meTodiuri Scd. meTodolOgia [berZ. meliorAcia [laT...  meduzasi Scd.

di plomatiuri dokumen­ melomAnia [berZ. melodia sim­  m. ro­ niT.. romelSic gadmocemu­ Rera da mania miswrafeba.mel -320- bebis gaumjobesebas misi tragediis muza.  melxiorasi Scd. romelic daWimul mdgo­ melOdrama [berZ. rome­ damcavi apki. melos simRera] _ rTuli sityvebis dasa­ melxQor­i [germ. 2.  m. ta. simReris si raime sakiTxis Taobaze. SeerTebuli  telefonis m. 2. cocxali ujredis gare­ 2. Txeli firfi­  m. lo. simRerasa da musikasTan. musika. melo. dramatuli Janri.-is gadacema. motivi.  melomani. warmod­ nayofierebis gazrdis miz­ genili hyavdaT qalad. melodQuri _ mosasmenad mEmbrana [laT. didi siyvaruli. lic gamoirCeva gazvia­ ¥ membranisa. ralur­damrigebluri memorAndum­i [laT.. ki­ ¥ melxiorisa. zusti meqanikuri deklamacia] _ mxatvruli detalebis da samkaulebis kiTxva musikis TanxlebiT. _ 1. melOdia [berZ. rigis saxelebidan] _ spi­ lenZis nikelTan. rkinasTan melodeklamAcia [berZ. keTilxmovani. melos sim­ ti. melos da manganumTan Senadnobi simRera da laT. moqnili. debuli emociurobiT mo­  membranasi Scd. Melchior fr. raime dawesebulebis mox­ melpOmene [berZ. lia mTavrobis Tvalsazri­ sigiJe] _ musikis. (moZv. dana-Cangali. dasamzadeblad. wyisSi uCvenebs am sityve­ Maillechort frangi gamom­ bis damokidebulebas musi­ goneblebis maios da So­ kasTan. melos sim­ mareobaSia da amis gamo Rera da drama drama] _ 1. memosentenciebiT.). am Janris na­ randum rac unda gvaxsovdes] warmoebi. melsac aqvs suros gvirgvini da tragediuli niRabi. Declamation WurWlis. Membrana apki] sasiamovno. Melpomene] senebiTi baraTi an axsna­ _ berZnul miTologiaSi: . _ 1. Rera] _ simReris hangi. drekadia. drama. [berZ.

 SinmousvlelTa m. literatura. menEjer­i [ingl. Ca­ nawerebis dRiuri. iyeneben medicinaSi. romelic aRmarTulia vi­ same. patroni] _ 1. . 2.  sazRvargareTis qarTvel patriotTa m. daqi­ ravebuli profesionali mmarTveli (sawarmos di­ reqtori. romelic xels uwyobs war­ moebis efeqturobis zrda­ sa da danaxarjebis Semci­ rebas. gamo­ Cenili sportsmenis xsov­ nisadmi miZRvnili. risame xsovnis uk­ vdavsayofad. menEstrel­i [fr. manager uf­ rosi. sportuli Sejibreba. memoires] _ mogonebani­literaturuli nawarmoebi. ¥ memuaruli. 3. memorialis samaxsovro] _ rac gakeTebula. memuArebi [fr. parfiumeriaSi da sxv.  menzurasi Scd.-321ganmartebiTi cnoba. mEnTol­i [laT. menEjment­i [ingl. arqiteqturuli nageboba. menthe pit­ na da ol(eum) zeTi] _ gam­ Wvirvale kristaluri niv­ Tiereba. risame xsovnis aRsa­ niSnavad. sportuli klubis an cal­ keuli sportsmenis patroni. Seqmnila vi­ same.  ixmareba agreTve menajeri. 2. romliTac gad­ mocemulia avtoris mo­ gonebani piradsa da sa­ zogadoebriv cxovrebaSi momxdari sxvadasxva ambis. muzeumi.] _ moxetiale po­ eti­musikosi Sua saukune­ men ebSi safrangeTsa da ing­ lisSi. m. aqvs pitnis mZafri suni. menestrel < provansi. inJineri das sxv.  viqtor gogliZis m. management] _ warmoebis marTvis xelov­ neba. (saWad­ rako turniri).  daviT kldiaSvilis m. organizatori.). movlenis Sesaxeb. ¥ menzurisa. dafa. mT. memorQal­i [it.  m. memoriale sa­ maxsovro Canaweri] _ 1. mensura sa­ zomi] _ saafTiaqo an la­ boratoriuli (danayofe­ biani) WurWeli siTxeebis asawyavad. memoriAlur­i [laT. mEnzura [laT. samarTavi princi pisa da meTodebis erToblioba. sportul asparezobaTa momwyobi.

am matylis 2. meninx . furceli. sauzmisTvis  Tbilisis m. rigebeli. mairie] _ qalaqis fasebis aRniSvniT (resto­ TviTmmarTvelobis organo. 2. menu] _ 1. maire. gonebrivi cxvris jiSi. mEnisk­i [berZ. 2. mTavari] _ xrtili. qalaqis munici palitetis mEniu [fr.). goneba. azrov­ neba] _ (wign. cxvris matyli. mens (men- menQngit­i < [berZ.) war­ menstruAcia [laT. mentalis gonebrivi] _ merinos)] _ 1. jgufis azrovnebis wesi. < laT. dam­ amozneqili zedapiri. kafeSi). romaul miTologiaSi: mentAlur­i [laT. (meningos) tvinis garsi] _ azrovnebasTan dakavSirebu­ (medic. odiseis Svilis gam­ varmTvare] _ 1. parizis m. munici paliteti. ri. azriani. mensdruus mosaxviT wriuli xazi. sadilisTvis. romelzedac saWmel­  Tbilisis m. meriis meTauri.men -322- tis) Wkua. kveTs ekvators. mayor < niTa da gareTa) saxsarSiga laT. parizis m. meTauri. 3. merino (mr. sasadiloSi. ingl. ranSi. aseTi jiSis ganwyoba. ka­ zrdeli. azrobrivi.) muxlis saxsris (Sig­ mEr­i [fr. major didi. mErkur­i [laT. gomeris poemis pilarul milSi moTavse­ “odiseis” mixedviT] _ xel­ buli siTxis Cazneqili an mZRvaneli. _ 1. sasmelis siaa Camowerili mEria [fr. gonebrivi.). pirovnebis an sazogadoebis qsovili. baraTi. gamzrdeli. meniskos naxe­ mEntor­i [berZ. ro­ yovelTviuri] _ qalis yo­ melic gadis dedamiwis po­ velTviuri bunebrivi sisx­ lusebze da marTi kuTxiT ldena saSvilosnodan. 2.. Mercurius marsi] xerxi. nazbewviani 1. erTi mxridan Sezneqili da meore mxridan gamozneqili mentOrul­i _ damrigeblu­ mina. gonebis niri. mentalitate merQnos­i [esp. Teba. saSuadReo] _ (geogr. tvinis garsis an­ li. wvril. mentalQtet­i [fr.. Mentor tele­ makis. (anat. meridianus saWmel­sasmeli. an vaxSmisTvis SerCeuli meridQan­i [laT.

gardaqmna..). mEsa [it. vaWrobisa da mogzaurTa mfarveli. mecniereba. 2. RmerTebis Sikriki (Zvel berZnul miTologiaSi hermesi). Cveulebriv organisa da orkestris TanxlebiT. metamorphosis] _ (wign. (astr. muxlis modreka da welSi Rrmad moxra locva­vedrebis dros. metallurgio liTonebs vamuSaveb] _ 1. metabOlizm­i [< berZ.] _ safrangeTis pirveli sa­ mefo dinastia (me­5­8 ss. metAnia [< berZ.) organizmSi niv­ TierebaTa cvla. mzesTan yvelaze ufro axlos myofi (qarT. metalUrgia [< berZ. metabolē Secvla. cvlileba] _ met (fiziol. saxecvlileba. mZime mrewvelobis dargi _ gadnobili liTonis mi­ Reba da misi pirveli da­ muSaveba. mzis sistemis pla­ neta. romelic cnobili iyo veragobiTa da garyvnilobiT]. rac iwvevs daavadebis kerebs axal adgilebSi. messe] _ 1. mesAlina _ ityvian amora­ luri yofaqcevis qalze [romaeli klavdiusis me­ same colis Messalina­s sa­ xelis mixedviT. 2.). zogjer amboben metamorfoza­sac. sax. 2. wirva. kaTolikuri RvTismsaxureba. mxsneli] _ iudevelTa da qristianTa religiaSi: RvTaebrivi mxsneli kacTa codvebis gamosasyidad (Seracxaven ieso qristes). metagnoia mo­ nanieba] _ (ekl. marixi). risame erTi formis sxva formad gadaqceva.-323vaWrobis RmerTi. sisx­ lis limfis nakadiT baq­ teriebisa da simsivnis ujredebis gadatana.). metamOrfoz­i [berZ. metAstaz­i [berZ. merokQngeb­i [sakuT. ebr. romelic swav­ lobs liTonTa samrewvelo warmoebasa da maTi pirve­ ladi damuSavebis xerxebs. sinon. mEsia [< Zv. masiah mi­ roncxebuli. musikaluri gunduri na­ warmoebi am RvTismsaxure­ bis teqstze.). feradi m. . rac da­ saSvebia. aseTi gadatanis Sedegad gaCenili meoreuli kera daavadebisa.  Savi m. metastasis gadancvleba] _ 1. 2.

). metem-sychosis `sulebis ga­ meteorolOgia [berZ. ro­ mecnierebas. rac kosmosuri sivrcidan. analizs. sadguri. Semdgom] _ ros movlenebs. mowyvetiT. sebebisa da masSi mimdinare warmoadgens brahmanizmis. mecniereba gardacvlili organizmis dedamiwis atmosferos Se­ sulis sxva organizmSi saxeb. nixilavs cdis miRmur mov­ ¥ meteoruli. meteora atmos­ . Tvi­ gadasaxlebis Sesaxeb m. romelic SemoiWra dedami­ 2. nawilakebi. meteocnoba. agreTve 1.  m. sxeuli. meta physika feruli movlena] _ rac exeba dedamiwis atmosfe­ fizikis Semdeg. meteoronixilavs erTmaneTisgan logiuri. mari sityva an gamoTqma. (ix.. dialeqtikisgan gan­ lobs am movlenebs..met -324- metafQzika [berZ. meteōros ha­ erSi molivlive] _ kosmo­ damod mocemuliT. (ix.). meteo. rogorc erTxel da samu­ metEor­i [berZ. sityvis meteOrit­i [fr. dakvirveba. idealisturi filosofiu­ wis atmosferoSi da swra­ ri moZRvreba. uaryofs suri warmoSobis gavarva­ sagnebisa da movlenebis rebuli mnaTobi sxeuli. religiis Semadgenel na­ ¥ meteorologiuri. fizikuri procesebis Sesa­ induizmisa da zogi sxva xeb. lenebs (RmerTs. amgvarad nax­  m. sxvavebiT. metaphora ga­ datana] _ (lit. bas. emyareba msgavsebas. [berZ. ro­ am gamoTqmis gadataniTi melic Camovarda dedamiwaze mniSvnelobiT xmareba. metēorite] _ rkinis an qvis sxeuli. wils. metAfora [berZ. romelic ga­ fad moZraobs. Sinagan winaaRmdegobas. Sedare­ ¥ meteorituli. damoukideblad. misi agebulebis. agreTve meteori). metemfsQqoz­i [berZ. misT. romelic swav­ melic. meteorologia (meteora atmosfe­ dasaxleba~] _ religiur­ ruli movlenebi da logos mistikuri moZRvreba moZRvreba)] _ 1. m. Semecnebis meTodi. movlenebs ga­  meteopirobebi. agreTve meteoriti). suls da  m.

mEtro [fr. métre < berZ. metron zoma] – sigrZis sazomi Zi­ riTadi erTeuli sazomTa metrul sistemaSi. 2. métro] _ (Semokl. ufrosi msaxuri. ¥ metrikuli. metrdOtel­i [fr. metron zoma da nomos kanoni] _ meqanikuri xelsawyo. romelic darty­ mebiT aRniSnavs drois mci­ re Sualedebs. metron zoma da iogos moZRvreba] _ mecniereba zoma­wonis Se­ saxeb.-325- met metizAcia [< berZ. 2. mEtr­i1 [fr. rigis mimcemi. romelic war­ moSobilia sxvadasxva rasis warmomadgenelTa (upiratesad TeTrebis da indielebis) qorwinebis Se­ degad.­s. metron zoma] _ 1. métisation] _ sxvadasxva jiSis sasoflo­ sameurneo cxovelebis Sej­ vareba hibridis gamosay­ vanad. matre d’hôtel] _ 1. Cveulebriv miwisqveSa. ayeneben musi­ kaluri nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad. métropolitain] _ saqalaqo rkini­ gza.) taqtis Zlieri da susti nawilebis simetriu­ li ganlageba. metrikē < metron zoma] _ (lit. erTeulebi. 2. ¥ metruli. meti­ zaciis Sedegad miRebuli cxoveli an mcenare.).). Zvel saberZneTSi: qalaq­ saxelmwifo (polisi) Ta­ visi axalSenebis (ucxo qveynebis teritoriaze da­ arsebuli koloniebis) mi­ marT. kapitalisturi saxel­ mwifo Tavisi koloniebis mimarT. la­ boratoriaSi zusti gazom­ vebisaTvis. 2. metryka] _ dabadebis mowmoba. amonaweri. igivea rac metropoliteni. mEtrika2 [polon. metropOlia [berZ. mEtrika1 [berZ. mētis] _ 1. metro Scd. ufrosi ofi­ cianti. udris 100 sm. metropolis] _ 1.  metra. mEtr­i2 [berZ. gan­ mkargulebeli restoranSi.  m. metrOnom­i [berZ. .  m. (lit. metropolQten­i [fr. leqsTawyobis zoma. romelic ganagebs Wama­smis saqmes. metrolOgia [berZ. (mus.) moZRvreba leqsis zomisa da leqsTa­ wyobis Sesaxeb. mEtis­i [fr. adamiani.

Mm.) risame faruli romelic emsaxureba manqa­ rTuli mowyobileba. mexanizireba Scd.. romelic Tvalyurs  soflis meurneobis m. mexanikuri Scd. fizikis nawili mESCan­i [rus. lie. 2.) aracnobieri. (gadat.. xelsawyos. Mmexaniki Scd. Aamwevi m. aparatis mamoZ­  m. viw­ ulTa gadanacvlebis (ga­ . manqana mowyobileba raime  m. meqanizmis qana. Zalebis Se mexanizatori Scd. mebiT. xerxi. [< berZ. meqanizireba. iaraRi] _ 1. samuSaos Sesasruleblad.. qarxana. romelsac wvrilme­ _ mecniereba sivrceSi sxe­ sakuTruli.-ebi. saamqro. moZraoba. Mg. mechanē man­ meqanQkuri _ 1. bis muSaobas. мещан] _ ada­ miani. m. va manqanebiTa da meqaniz­  avtomeqanikosi. Mephis2. ¥ meqanikuri. ravebeli Sinagani mowyobi­ 2. adevnebs manqana­meqanizme­  mexanizacia. nebsa da meqanizmebs.  soflis meurneobis m. -326- daadgilebis) Sesaxeb. interesebi. meqanizAcia da meqanQzeba  mexanika. saaTis m. goeTes “faustSi” da bevr  samSeneblo m. moqmedeba.mef  Tbilisis m. mefistOfeli [berZ. mexanikuri Scd. tTan dakavSirebuli. teqnikis dargi – moZraobisa topheles] _ Zveli germanuli da ZalTa Sesaxeb moZRvrebis legendis mixedviT: boroti gamoyeneba praqtikul amo­ suli. 2. manqanebisa da meqanizmebis loba. mechanē manqana. maT remon­  avtomobilis m. mēchanikē (tēch mexanizmi. saxelosno. m. meqAnizm­i [berZ. meqanizAtor­i _ specialisti. demoni (gamoyvanilia canaTa gadasawyvetad. uneb­ m. piri. nē)] _ mecniereba manqanaTa Sesaxeb] _ 1. damzadebasTan. meqanikis spe­ iaraRi] _ warmoebis aRWur­ cialisti. 3. Secdoma.-ebi. meqAnika [berZ. meqanQkos­i _ 1. saSualebiT moqmedi. Ti m. gamoyenebisxva nawarmoebSi). (gadat. miwis saTxreli 3.  Teoriuli m. m. manqanis.

mfar­ velobda ganTqmul poetebs _ vergiliuss. misērere Se­ wyaleba. iransa da TurqeTSi: par­ lamenti. 2. samigracio. mi] _ musikaluri gamis mesame bgera. ¥ samejliso (mniSv.. mosaxleobis gadaadgileba.) Teoria. mizAnTrop­i [berZ. mEjlis­i [< arab. gzebi mQgren­i [fr. miElit­i [< berZ. hëmikrania _ Tavis qalis naxe­ vari] _ Tavis tkivilis mud­ mivi Seteva gulisreviTa da pirRebinebiT.  Tevzebis m. ¥ migraciuli. gadasaxleba qveynis SigniT an erTi qvey­ nidan meoreSi. horaciuss da sxvebs]. migraine berZ. (biol. 1­isaT­ vis). cxovelebis miz sezonuri m. misanthrôpia] _ adamianisadmi si­ Zulvili. am bgeris aRm­ niSvneli noti. sazogadoebas ga­ urbis. romelic ada­ mianebs. umniSvnelo. mi [it.. pawawa. mecEnat­i _ mecnierebisa da xelovnebis mdidari mfar­ veli [romaeli politikosi moRvawis Mecenas (Mecenatis)is saxelis mixedviT. . mizAnscena [fr. adamianTa siZul­ veloba. bali).-327ro TvalTaxedva aqvs. mizanTrOpia [berZ.  m. kacTmoZule. mECeT­i [arab. uJmuri. Tevzebis s. TaTbiri] _ 1. miser Rari­ bi] _ Zalian patara. mizErere [laT. cekvebi. madžlis kreba.  Sinagani m. didi sacekvao saRamo (sinon. migrAcia [laT. zurgis tvinis anTeba. domine! (miwyale me RmerTo didiTa wyalo­ biTa SeniTa!).  s. misanthrôpos] _ piri.). masðid masjidi] _ muslimanTa samlocvelo saxli. 2. misereri Semiwyale] _ ormocdameaTe fsalmuni: mizerere mei. miseen scéne] _ scenaze ganlageba. didi wveuleba. msaxi­ obebis ganlageba scenaze warmodgenis ama Tu im mo­ mentSi. myelos (Zvlis) tvini] _ (medic. saerTaSoriso m. mizErul­i [laT. migratio gada­ saxleba] _ 1. (s.) cxovelebis gada­ adgileba erTi adgilidan meoreze.

pirovneba.) samyaro (Sdr. am titulis mqone piri.miT -328miuTiTebs: mikrosamyaro _ atomuri zomis obieqtTa erToblioba. siuJeti. miTolOgia [berZ. mikado] – iaponiis imperatorTa tituli. ro­ melic raimes mcire zomebze .mindvriT. rTuli sityvis pirveli Semadgeneli nawili.  m. 1 mikrometri = metris memi­ lioneds. samyaros Seqmnisa da sicocxlis warmoSobaze. mikros patara.-ebi. leqsikoni.. mQTra [spars. mikros mcire] – 1.). makrokosmosi). sinaTlis. mitrâ] – Zveli ingis. romelic sokoebs swavlobs. mikēs so­ ko da logos moZRvreba] – bo­ tanikis nawili. mikrokOsmos­i [berZ. mikros patara. laboratoria. qarTuli m. 2. mQkrob­i [berZ. pawawa da bios sicocxle] – mikroskopuli erTujre­ diani organizmi. pawawa da kosmos samyaro] – umciresi sidi­ deebis (atomebis. mQkado [iap. mikrolitraJQani [berZ. ¥ miTologiuri. miTebis Semswavleli mec­ niereba. mikrobiolOgia – mecni­ ereba. mythos gadmocema. mikroklQmat­i – patara sivrcis klimati.  antikuri m.ebi. ¥ mikrobiologiuri. mithologia] _ 1. gadmocema..  miTiuri Scd. mikro. romelic mikrobebs swavlobs.. WaobiT da sxv. ¥ miTuri. TavsarTi. eleqt­ ronebis da misT. Tqmuleba] _ Zveli xalxuri Tqmuleba.  daavadebebis gamomwvevi m. litrage] – mikrolitraJiani avtomobili – patara msubuqi mQT­i [berZ. indoeTsa da zogi sxva qveynis religiaSi: mzis. mikolOgia [berZ.  m.  berZnuli m. [berZ. m. 2. miTebis erToblioba. romlic sazom erTeulis saxelTan mi­ erTebisas aRniSnavs mis memilioned nawils. m.  zogjer ixmareba agreTve miTosi. siwmindisa da simarTlis RmerTi. gadmocema Rmer­ Tebsa da legendarul gmi­ rebze. rac ga­ napirobebulia adgilis Ta­ viseburebiT (tyiT. mikros mcire da fr.  m.

 m. mikros pa­ tara.. mQl­i [ingl. milQon­i [fr.  mikroskopiuli Scd. milQmetr­i _ metris erTi meaTasedi nawili. m. milliard] _ aTasi milioni (1 000 000 000). miledy] _ in­ glisSi: didgvarovani ga­ Txovili qalis. romelic.85 km-s) mQled­i [ingl. mikros patara da cheirurgia < cheir xe­ li da ergon muSaoba] – qi­ rurgiuli operaciis ke­ mil Teba mikroskopis qveS Zalian patara qsovilebze. organizmebi. mikroorgAnizm­i _ Seuiara­ Rebeli TvaliT uxilavi mcenare an cxoveluri or­ ganizmi. mQkron­i [< berZ. gamokvleva. pawawa da skopeô vu­ yureb] _ optikuri xel­ sawyo TvaliT uxilavi sagnebis dasanaxad. mikroskOpuli – 1. rac mxolod mikroskopiT SegviZlia davinaxoT.analizi. romelic sazomi er­ Teulis meaTased nawils aRniSnavs: 1 milimetri = metris meaTaseds.  m. sisxlZarRvebze. saxmeleTo m. mQli [laT. milQard­i [fr. (udris 1. pawawa da phōnē bgera] – mowyobiloba. bgeriT rxevebs gardaqmnis eleqtrul rxevebad mis did manZilze gadasacemad an gasaZliereblad. milliardaire] _ (fulis raime erTeuli) miliardad (miliardebad) Rirebuli simdidris pat­ roni.) kunTebis tkivili. mokrOfon­i [berZ. sazRvao m. miliArder­i [fr. mikros pata­ ra. pawawa] – metris memili­ onedi nawili. mikros pa­ tara. milAgia [berZ. lordis me­ uRlis xseneba anda misdami mimarTva..-329avtomobili (sxvanairad: mcirelitraJiani avtomobili). million] _ aTas­ . mille aTasi] _ Tav­ sarTi. 2. mile] _ gzis sig­ rZis sazomi erTeuli (rig qveyanaSi sxvadasxva sidi­ disa). mikrOskop­i [berZ. m. pa­ wawkintela. ujredebi. my(s) kunTi da algos tkivili] – (medic. mikroqirUrgia [berZ. mikros­ kopis saSualebiT Sesru­ lebuli.  inglisuri m. pawawa Zvlebze.

yofil ssrk­Si: administraciuli organo sazogadoebrivi wesrigisa da uSiSroebis dasacavad. memiliOnedi _ milion Ta­ naswor nawilad gayofili mTelis erTi nawili. cekvebi. tiraJi. 3. Milord] _ 1. ¥ milioniani. ¥ samilicio. gan­ wyobilebis gamoxatvis xe­ lovneba saxis kunTebis sa­ Tanado moZraobiT. aseTi warmodgenis msaxi­ obi. ¥ memilionisa. mimarTva mosamarTlisadmi (inglisSi). militia samxed­ ro samsaxuri] _ 1. SeiaraRebis gaZlierebisa da omisaTvis mzadebis reaqciuli poli­ tika. memilQone _ rigis mixed­ viT milioni. mQlord­i [ingl. 2. gancdebis. mimikos mim­ baZvelobiTi] _ adamianis grZnobebis. miliOner­i [fr. militarizAcia _ saxel­ mwifoTa ekonomikuri da sazogadoebrivi cxovrebis daqvemdebareba dapyrobiTi omebis momzadebis mizne­ bisTvis.  m. mQmika [< berZ. 2. mQm­i [berZ. mnaxveli. agresiuli samxedro wre­ ebis politikuri batono­ ba. militArizm­i [< laT. Seqmnili saxelmwifo cxovrebis gan­ sakuTrebul pirobebSi. sim­ Rera. milQcia [laT. jer aTasi (1 000 000). sa­ dac Serwymuli iyo impro­ vizaciuli dialogi.  memeilionesi Scd. am organos ad­ gilobrivi sammarTvelo. Zvel saberZneTsa da romSi _ saxalxo warmodgena. qalaqi. 2. millionaire] _ (fulis raime erTeuli) milionad (milionebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. militArist­i _ piri. SeiaraReba. inglisSi: lordis xseneba anda misdami mimarTva.  m. mgzavri. politika. militaris samxedro] _ 1.mil -330lic militarizmis poli­ tikas misdevs. pantomimis Semsrulebeli msaxiobi (amJamad). ¥ militaristuli. m. ubani. rome­ . 2. aramudmivi jari. gamofenis m.  m. gazeTis m. saxelmwifo.  s. mimos] _ 1.

miniatura] _ 1. mimQkria [ingl. mecnierebis. (gadat. nivTiereba.  m. minimAluri [< laT. faqizad Sesasrulebeli patara xati raime nakeTo­ baze.-331¥ mimikuri.) minimaluri an miniaturuli: iTqmis Za­ lian mokle kabaze. miniatiurisa. ¥ mimikriisa. Minerva mim­ baZveli] _ romaul mi­ TologiaSi: sibrZnis qalRmerTi.  m.] _ 1. madnis. ¥ mineralogiuri. meteorite­ bis SemadgenlobaSi.. minEral­i [< fr. mimicry dams­ gavseba. xe­ lovnebis mfarveli (berZ­ nul miTologiaSi mas See­ sabameba aTena). romelic Sedis qanebis. ferwera. saidanac mueZi­ ni muslimanebs salocavad mouwodebs. 2. feradebiT mo­ xatuli mTavruli aso an suraTi Zvel xelnawerebSi. mineralOgia [fr. m. (biol.) adamianis unari _ Tavisi Sexedulebebis da­ farvisa. mQmoza [< berZ. qveda­ tanze. 2. 3.  m.  miniatura. agreTve Zalian pa­ tara avtomobilze. minārat] _ me­ CeTis koSki.  m. refleqsebi. miniatQura [fr.-ebis Teatri. sasuqebi. patara literaturuli an musikaluri nawarmoebi. mQnerva [laT. minAreT­i [arab. ¥ miniatiuruli. m. kabineti. miniature it. mQni _ (Semokl.  mimiuri Scd.  m. wylebi. mimos mimbaZ­ veli] _ samxreTis qveynebSi gavrcelebuli mcenare: aqvs patara yvavilebi. sxva cxovelebTan da mcenareebTan. minéral mi­ min nerali da logos moZRvreba] _ mecniereba mineralebis Sesaxeb. miniaturuli. minéral] _ bu­ nebrivi qimiuri naerTi an elementi. minimus umciresi] – yvelaze nakle­ .) zogi saxeobis cxo­ velebisa (mag. mibaZva < berZ. qameleoni) da mcenareebis TavdacviTi Segueba _ formiT an feriT damsgavseba garemo sagneb­ Tan. miniatiurasi Scd.-ebi. Subertis m. ¥ mineraluri.  mimikriasi Scd. garemoebaTa misa­ dagebisa.

2. romelic me­ Taurobs ama Tu im sami­ nistros. mQnistrTa kabQneti – mTavroba. kuTxisa da rkalis sazomi erTeuli.. qaliSvilo! bi. maqsimaluri). 2. romelic ganagebs ama Tu im dargs. temperatu­ raze miTiTebas niSnavs: nu­ lis qvemoT (sapirisp.  teqnikuri m. (gadat. maqsimumi). mQnistr­i [fr. plusi). agronomiuli m. miOzit­i [< berZ. udabnoSi. minimum] – 1. am titulis mqone piri.patara] – 1. mQnus­i [laT. ministre] – mTav­ robis wesi.  m.) gulis kunTovani kedeli. 2.) kunTebis anTeba. umciresi (sapirisp. mis [ing. mirage] – 1.  m. iranSi: umaRlesi moxelis an mecnieris sapatio saxe­ li.  janmrTelobis dacvis s. yvelaze naklebi rao­ denoba risame (sapirisp. (moZv.. Miss] – inglisurenovan qveynebSi: gauTxovari qalis xseneba an mimarTva misadmi (Cveulebriv saxelTan an gvarTan erTad).min -332nute Semcirebuli. saministro – saxelmwifo mmarTvelobis centraluri organo.) moCvenebiTi ram. miOkard­i [berZ. mi- . minutus germ. mQraJ­i [fr. atmos­ feros optikuri movlena. mwerali. raodenoba. 10 (an -10) gradusi. xelfasis m.) wuTi. minus nakle­ bad] – gamoklebis an uar­ yofiTi sididis niSani (­) maTematikaSi. mys (myos) kunTi] – (medic. mQnut­i [laT. codnis. mQrza [spars. minQmum­i [< laT. aRiniSneba ni­ SaniT ' cifris marjvniv. samefo saxlis wevrebis tituli. rodesac horizontTan Cndeba dedamiwaze arsebu­ li sagnebis cru gamosaxu­ lebani. iranSi. udris gradusis 1/60 nawils.  m. aRmosavleTis zog qveya­ naSi: mdivani. Mirzâ] – 1. 2.  ganaTlebis m. mys (myos) kunTi da kardia guli] – (ant. qaliSvili. 3. saswavlo sagne­ bis erToblioba. rac auci­ lebelia raime specialis­ tisaTvis.  saarsebo m.

qalbatono!  missis Scd. mQtra [berZ. rom­ Si da sxv. (gadat. missio gagzavna] – 1. Mistress] – inglisu­ rovan qveynebSi: gaTxovili qalis xseneba an misadmi mimarTva (Cveulebriv gvar­ Tan an saxelTan erTad).] – (wign.  Suasaukuneobrivi m.) ganzrax visime Secdena.  mas didi m. mQstika [< berZ. . batoni. meeting] – ma­ sobrivi kreba politikuri da sxva saWirboroto sa­ kiTxebis gansaxilvelad. 2. rac meCeTi. Mister] _ ing­ lisurovan qveynebSi: mama­ kacis xseneba an misadmi mi­ marTva (Cveulebriv. Mittelspiel Sua TamaSi] – Wadrakis par­ tiis Sua nawili. qalbatoni.) saidumlo reli­ giuri wesebis Sesruleba.) sagangebo davaleba. ¥ mistikuri. mitElSpil­i [germ. antikur qveynebSi (saberZneTSi. gvarTan erTad). missionnaire] – qristianul eklesiis mier wargzavnili mqadagebeli religiuri propagandis ga­ sawevad da sxva rjulis morwmuneebis mosaqcevad. motyueba. mQting­i [ing. mQsis [ing. mystikos sai­ dumlo] – 1. mit 2. mQsgiT­i [arab] igivea. rwmena. 3.  m. misiOner­i [fr. midrekileba mistikisadmi. romelsac hqonda bibliuri siuJeti. di plomatiuri delegacia sagangebo davalebiT. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: drama.  mistiuri Scd. 2. mitra] – umaRles sasuliero pirTa (agreTve damsaxurebul mRvdelTa) maRali mrgvali Tavsarq­ meli. romlis mixedviTac arseboben ze­ bunebrivi fantastikuri Za­ lebi da TiTqos SesaZle­ belia maTTan urTierTobis damyareba. daakisres. mistifikAcia [fr. batono! mistEria [berZ. mQster [ing. rwmena. romelsac ixuraven mRvdelmsaxurebis dros. mystification < berZ. mQsia [laT.-333 miss Scd. mistQcizm­i _ mistikaze dafuZ­ nebuli religiur idealis­ turi msofliomxedveloba. (wign.  samxedro m.) idumali ram. mudmivi di plomatiuri warmomadgenloba despanis meTaurobiT. mystēria sai­ dumloebani] – 1.

ro­ veva namdvili samxedro melic religiis mTavar samsaxurSi omis gamo­ dogmatad aRiarebs yvela cxadebasTan dakavSirebiT. aseTi Janris kinofilmi. (wign. 2. amocanis. masobrivi Ronis­ kremis.  qveynis yvela Zalis m. komediuri xasiaTisa. bis mqone piri. ix­ musikalur­scenuri na­ mareba agreTve naZvis xis warmoebi upiratesad mosarTavad.mit -334- dasalevi wamali. mobilQzeba [germ. gaJletis ideas. mQqstura [laT. mixtura] – mobQlur­i [laT. zemdegTa Semadgenlobis qoreografiis saSualebani. musical] – mosarTavad gamoiyeneba. romelic warmoadgens sxvadasxva ropolitēs] – marTlmadidebe­ nivTierebis narevs.  muzikli Scd. ro­ melSic gamoyenebulia Ta­ mQCman­i [ing. ra. aramuslimanis ulmobeli  sayovelTao m.) Zalebis an mQqser­i [ing. umaRlesi wodebuleba. romelic farCis qsovilis miUzikl­i [ing. Tadarigis sam­ laze ufro mebrZoli re­ xedro valdebulTa gaw­ aqciuli mimdinareoba. am wodebule­ vercxlili metalis Zafi. koqteilis Ziebebis warmatebiT Sesas­ mosamzadeblad kvercxis ruleblad. piures. mobilizAcia [fr. mixer Semrevi] – saxsrebis Tavmoyra raime eleqtruli xelsawyo comis. met- . mooqrovil an mo­ wodebuleba.] – miuri­ < laT mobilis moZravi] – da dizmis mimdevari. Mnēmosynē] – berZnul miTologiaSi: mQuzle [fr. mobilis] – mitropOlit­i [berZ. gadat. miuslé] – Sampan­ mexsierebis qalRmerTi. mnemOsine [berZ. mobilisation miUrid­i [< arab. midshipman] – sam­ xedro­sazRvao flotSi: namedrove yofiTi musikis. MobilimiurQdizm­i – islamis yve­ sieren] – 1. li da kaTolikuri ekle­ siis episkoposTa umaRlesi mQSura [arab. aTqvefiT da sxv. muzevvere yal­ bi] – 1. ro­ uris boTlis saxuravis melsac zevsisgan SeeZina mownuli| mavTulis badu­ cxra muza.

2. mOdemi [ingl.) er­ Ti tonalobidan meoreze gadasvla. moderne uaxlesi. modelQer­i [fr. mOda [fr. mCxibavi.). modēle] – 1. kostiumi. 2. modErnizm­i [< fr.. moZravi. bgeris simaRlis Secvla. (fiz. raime sagnis Semcirebuli nimuSi an sqema. modifikAcia [fr. (mus. Tanamedrove] _ realizmisadmi mtruli mi­ marTulebaTa saerTo sa­ xelwodeba xelovnebasa da literaturaSi. spars. modeleur] – raime nakeTobis damza­ debis specialisti (sinon. – magus berZ. meilebis misaRebad da internetSi Sesasvlelad..  m.  avtomobils m. 2. sawarmos m. garkveul sazogadoebriv wreebSi mokle xniT gabatonebuli gemovneba Cacma – daxurvisa da yofa­cxovrebis sxva garegnul formebisa. mOdel­i [fr. mode] – 1. mOduri – 1. ra­ ime nakeTobis sanimuSo eg­ zemplari.-335moZraobis unaris mqone. varcxniloba. gamoiyeneba satelefono qselSi Car­ Tvisas faqsebis.  avtomobilis m. romelic ar exeba mis arss.. modulAcia [laT.-ebis Jurnali. maRali sixSiris rxevaTa Secvla ufro da­ . rasac sayovelTao warma­ teba aqvs garkveuli drois ganmavlobaSi. modernisation] _ risame Secvla Tanamedrove moTxovnebisa da gemovnebis Sesabamisad.  tansacmlis m. modulatio mwyobroba. m. misani. TviTmfrinavis m.-ze Cacmuli. magi] – magi. simRera. tansacmlis nimuSebi.  modeliori Scd. modification] _ sagnis an movlenis iseTi saxecvlileba.  m. 2.  m. mr. modernizAcia da moder­ nQzeba [fr. xomaldis m. mOgvi [Zv. magos laT. modis Sesa­ feri. samwyobre] da modulQreba _ 1.  m. romlebic aseT gemovnebas Seefereba. modem] _ kom­ piuteris periferiuli mowyobiloba. mod memodele). nimuSi risame dasamzadeblad.

2. 3. molbertt] _ xis sayrdeni. mOdus vQvendi [laT.  mx. ¥ molekulisa. molluscus rbili] _ uxerxemlo. aramudmivi mdgomare­ oba an Tviseba. xmovan kinoSi: bgeris mi­ er gamowveuli eleqtro­ rxevaTa gardaqmna si­ naTlis konad. molécule] _ nivTierebis umciresi nawi­ laki.). romlis saSualebiTac xdeba bgeris Cawera kinofirze. erTmaneTTan mWidrod mowyobil feradi kenWebis. sagnis gardama­ vali. aseTi suraTis. 2. Sedgeba atomebisgan.  molekulasi. su­ raTi an saxe. fizika. molek mefe: mzis. (log. romelzec mxatvari aTav­ sebs naxats muSaobis dros. modus zoma. m.). moluski. molUskeb­i [< laT. ¥ mozaikuri.  zRvis m. saxis Sed­ genis xelovneba.mod -336 m. mosaique] ­1. xelovneba. mOdus­i [laT. emalisa da misT. 3. modus vivendi] _ 1. miwiszeda m. xerxi. marmarilos. TviT masala aseTi suraTis. 2. mOlox­i _ ityvian iseT risa­ me Sesaxeb rasac bevri ada­ mianis msxverpli sWirdeba [finik. cxovrebis wesi. ¥ molekuluri. molEkula [fr. bali sixSiris rxevebiT. pirobebi.. mSvidobiani urTi­ erTobis saSualebas. romlebic or mo­ winaaRmdege mxares Soris droebiT mainc iZleva nor­ maluri. . m. ce­ cxlisa da omis finikiuri RmerTis saxelis mixedviT. mOla [arab. saxe] _ 1. romelsac aqvs yvela misi qimiuri Tviseba. patar­patara naW­ rebisagan.  m. Teoria. mOlbert­i [rus. Мольберт germ. maulâ batoni] _ muslimanTa religiuri kultis msaxuri. filebi.  m. saxis misaRebad. m. (filos. rom­ lis umetesoba niJarebSia moTavsebuli. molekuliaruli Scd. az­ rovnebis nairsaxeoba. mozAika [fr. masa (wona). rbil­ sxeuliani cxovelebi. sxvadasxva feris minis. romelic Sed­ genilia cementis fenaze damagrebul. arsebobis saSualeba. romelsac msxverplad ada­ mianebs swiravdnen].

¥ monarqistuli. moneta] _ li­ Tonis fulis niSani. Mmonetasi Scd. monArqizm­i _ politikuri mimdinareoba. Sahi da sxv. ¥ monarqiuli. monarxiuli Scd. Sexedulebani. erTi wami. wami. monAster­i [berZ. monQtor­i [fr. monAndria [berZ. romelsac aqvs Tavisi meurneoba.  absolituri m.  spilenZis m..  gasrolis m.) kompleqsi. dro.  m.)  monarxi Scd. oqros m. TviTmp­ yrobeloba] _ mmarTvelo­ bis forma. .  monasterisa. mOment­i [laT. saxelmwifo. (s.  m. Temi.-337 moliuskebi Scd. ¥ monetisa.  m. rodesac xdeba rame. materias an suls. ¥ monastriuli. samonasterio Scd. impera­ tori. sruldeba raime moqmedeba  dadga xelsayreli. monos erTi da aner (andros) qmari] _ er­ Tqmrianoba. M  monarxizmi. romelsac mo­ narqia miaCnia saxelmwifo mon xelisuflebis erTaderT mizanSewolil formad. ¥ monastrisa. monasteriuli. monos erT] _ filosofiuri moZRvreba. monarqistuli Scd. monArqist­i _ monarqizmis mimdevari.  monarxia. monarchos] _ saxelmwifos erTpirovnu­ li mmarTveli (mefe. m. rodesac sa­ xelmwifos saTaveSi udgas erTi piri­monarqi. mOneta [laT. romelic samyaros safuZ­ vlad aRiarebs erT sawyiss. moniteur.  aTonis iverTa m.  monarxisti Scd. monArqia [berZ. mOnizm­i [< berZ. 2. romelsac mmarT­ velobis erTi forma aqvs. samonastro. ase­ Ti religiuli Temis ekle­ sia da sacxovrebeli na­ gebobani. drois Zalian mcire mo­ nakveTi.) wesebi. Tvalis daxamxameba. monarchia erTmmarTveloba. saxel­ mwifo. momentum] _ 1. Monasterion] _ ber­monazonTa saekle­ sio­saadgilmamulo or­ ganizacia. momentAlur­i _ Zalian swrafi (moqmedeba). konstituciuri m. (s. monArq­i [berZ. m.

mon

-3382. cxovelebSi: mamlis Se­ wyvileba mxolod erT de­ dalTan erT an ramdenime sezonis ganmavlobaSi. monOgrama [berZ. monos er­ Ti da gramma aso] _ ori an ramdenime asosgan SeTxzu­ li niSani.  monagrama Scd. monogrAfia [berZ. monos er­ Ti da graphō vwer] _ vrceli, mecnieruli naSromi, ro­ melSic damuSavebulia er­ Ti raime sakiTxi an Tema. ¥ monografiuli.  m. gamokvleva. monoTEizm­i [berZ. monos erTi da theos RmerTi] _ religia, romelic erT RmerTs aRiarebs; (qarT. si­ non. erTRmerTianoba). monOliT­i [berZ. monos erTi da lithos qva] _ mTliani qvis lodi; misgan gamoTlili sagani (mag. qandakeba). monolQTur­i _ 1. rac mono­ liTs warmoadgens.  m. sveti. 2. Mgadat. (wign.) SemWidrove­ buli, erTsulovani.  m. koleqtivi.  monoliti, monolituri Scd. monOlog­i [berZ. monologos] _ sityva, romliTac dra­

ingl. monitor, laT. monitor gamafrTxilebeli] _ 1. te­ legadacemis procesis sa­ kontrolo televizoris ekrani (satelevizio moni­ tori, telemonitori); igi­ vea, rac displei. 2. samxedro javSniani gemi. 3. mudmivi meTvalyureobis aparati; kerZod saavadm­ yofosaTvis gankuTvnili m. avtomaturad aRniSnavs avadmyofis mdgomareobis yvela parametrs. monitOring­i [ingl. monitoring] _ mudmivi meTvalyu­ reoba raime procesisadmi sasurveli Sedegis Sesa­ bamisobis gamomJRavnebis mizniT an pirveldawyebiT varauds. mono... [berZ. monos erTi, er­ Tiani, erTad­erTi] _ mniS­ vnelobaTa erTianobis, er­ Tobis, erTad­erTobisa da a.S.  monokultura, monoJRera. monogAmia [< berZ. monos er­ Ti da gamos qorwineba] _ 1. qorwinebis forma, romlis drosac mamakacs SeiZleba hyavdes mxolod erTi co­ li da qals­mxolod erTi qmari (qarT. sinon. erTqorwineba).

-339matuli nawarmoebis per­ sonaJi mimarTavs Tavis Tavs, sxva moqmed pirebs an mayurebels (ix. agreTve dialogi).  hamletis m., glosteris m. (uiliam Seqspiris nawar­ moebidan: `hamleti”, `riCard III). mOnom­i [berZ. mo(nos) erTi da nomos nawili, wevri] _ (maTem.) erTwevri (Sdr. bi­ nomi, polinomi). monopOlia [berZ. monopōlia] _ 1. risame warmoebis an gayidvis gansakuTrebuli ufleba, rac ekuTvnis erT pirs, pirTa jgufis an sa­ xelmwifos. 2. (gadat.) upiratesoba, pir­ veloba raime saqmeSi. 3. msxvili gaerTianeba, rome­ lic warmoiSva warmoebisa da kapitalis koncentraci­ is Sedegad meurneobis ro­ melime dargSi gabatonebisa da maqsimaluri mogebis mi­ Rebis mizniT.  kapitalisturi m.-ebi. ¥ monopoliuri (mniSv. 2­is­ Tvis).  m. kapitali, m. gaerTianeba. monOrels­i [berZ. monos erTi da relsi] _ sayrdenebze

mon

gamarTuli (kiduli) cal­ relsiani rkinigza. ¥ monorelsuri, monorelsiani.  m. gza. monOstiq­i [berZ. monostichos] _ (lit.). damTavrebuli az­ ris Semcvleli erTstri­ qoniani leqsi; Cveulebriv aseTia xolme andaza, gamo­ cana, aforizmi, raime war­ wera. monotOnur­i [berZ. monos erTi da tonos toni, bgera] _ erTferovani, mosawyeni.  m. xma, m. simRera. monOfTong­i [berZ. monos erTi da phthongos bgera] _ (lingv.) martivi, calkeuli bgera (sapirisp. difTongi). monofizQteb­i [berZ. monos erTi da physis buneba] _ (ist.) qristianuli religiis war­ momadgenlebi, romlebic aRiareben qristes mxolod erT bunebas _ RvTiurs. monpAsie [fr. montpensier sa­ kuT. sax.] _ xileulis kan­ feti erTgvari. ¥ monpasiesi.  monpasiisa, monpase, mompase Scd.  jerjerobiT ixmareba agreTve monpansie. monsenQor­i [fr. monseigneuer]

mon

-340-

_ feodalur da monarqiul 2. eleqtromowyobilobis, eleqtrogayvanilobis spe­ safrangeTSi: princebis, cialisti (sinon. eleqtroepiskoposebis da sxva maRa­ montiori). li rangis pirTa tituli (amJamad ixmareba umaRlesi monUment­i [laT. monumentum] _ didi Zegli. kaTolikuri samRvdeloe­  SoTa rusTavelis m. bis warmomadgenelTa mi­ marT). monumEnturi ­ Zalian didi, grandiozuli. mOnstr­i [fr. Monstre] _  m. Senoba. (wign.). urCxuli.  monumentaluri Scd. mOntaJ­i [fr. montage] _ 1. manqanebis, nagebobaTa awyo­ mOral­i [fr. morale zneoba laT. moralis zneobrivi] _ ba, gamarTva garkveuli geg­ 1. im wesebis, normebis er­ mis, naxazis mixedviT. Toblioba, romlebsac gan­  axali manqanis m. sazRvravs adamianTa urTi­ 2. risame sxvadasxva nawilis erTdamokidebulebasa da SerCeva da gaerTianeba erT mTlianad. yofaqcevas ama Tu im sazo­  literaturuli m., musikagadoebaSi; zneoba. luri m., kinosuraTis m. 2. zneobrivi daskvna, zneob­ rivi gakveTili, romelic memOntaJe _ montaJis spe­ raimesgan gamomdinareobs. cialisti. ¥ moraluri (mniSv. 1­Tvis).  aparatis m., kinofilmis m.  m. princi pebi. ¥ samontaJo.  s. samuSaoebi. moratOrium­i [< laT. moratorius damayovnebeli] _ 1. sa­ samOntaJo _ sadgomi, sa­ Sinao an sagareo valdebu­ dac risame montaJs awar­ lebaTa Sesaxeb gadadeba moeben. mTavrobis mier raime sa­  kinostatiis s., televiziis centraluri s. gangebo mdgomareobis (mag. ¥ memontaJisa. omis, stiqiuri ubedurebis)  memontaJesi Scd. gamo. 2. garkveuli saxis iaraRis montQor­i [fr. monteur] _ 1. (mag., raketebis, kosmosur manqanaTa amwyobi da dam­ saSualebaTa) gamocdisa dgmeli (sinon. memontaJe).

-341da maTi sadme ganlagebis SeCereba. mOrg­i [fr. morgue] _ spe­ cialurad mowyobili saTavsi gvamebis Senax­ visa, amocnobisa da Sekve­ TisaTvis. morganatQkul­i [laT. morganaticus]: morganatikuli qorwineba [fr. Mariage morganatique] _ samefo saxlis wev­ ris qorwineba ara samefo gvaris qalTan (rac taxtis memkvidreobis uflebas ar aZlevs arc cols, arc Svi­ lebs). mOrze [< kreb.] _ TviTCamweri eleqtro magnituri mimReb­ gadamcemi telegrafiuli aparati, romelic gamoigona fizikosma morzem 1837 wels; telegramis miReba xdeba qaRaldis lentze morzes anbanis (niSnebis kodis) saSualebiT tireebisa da wertilebis saxiT; gada­ cema xdeba telegrafis ga­ saRebis meSveobiT; pirveli eleqtruli telegrafiuli aparati gamogonebuli iq­ na ruseTSi. p. l. Silingis mier 1835 w.  m. anbani (kodi). mormOnizm­i _ religiur­ seqtanturi momdinareoba,

mot

romelic Seiqmna amerikis SeerTebul StatebSi 1830 w. warmoadgens mraval­ RmerTianobisa da qristi­ anobis narevs [miTiuri wi­ naswarmetyvelis mormonis saxelis mixedviT]. mOrs­i [rus. морс < germ.] _ xi­ lis wvenisgan damzadebuli gamagrilebeli sasmeli. mOrfema [< berZ. morphe forma] _ (lingv.) sityvis mniSvne­ lobiTi nawili; fuZe da afiqsebi (prefiqsebi, sufiq­ sebi, daboloeba). mOrf­i an mOrfin­i [< kreb. berZ. Morpheus Zilis Rmer­ Ti] _ narkotikuli (tki­ vilgamayuCebeli da Zi­ lismomgvreli) saSualeba (opiumis alkaloidis Za­ lian Zlieri momwamlavi da misi mTavari elementi). morfolOgia [berZ morphē forma da logos moZRvreba] _ 1. mecniereba organizmebis, organoebis, niadagis agebu­ lebis Sesaxeb. 2. gramatikis nawili,romelic swavlobs sityvaTa formebs; romelime enis sityvaTa formis sistema. ¥ morfologiuri.  sityvis m. Semadgenloba. mOtel­i [ingl. motel < motor

mot

-342amJamad es sityva moZvele­ bulia; mis nacvlad ixma­ reba qarTuli _ Zrava. ¥ Zravasi.  Zravisa Scd. motorOler­i [germ. Motorroller] _ orTvliani moto­ ciklis nairsaxeoba, masze patara. motOcikl­i [fr. motocycle] _ or­ an samTvliani manqana, romelsac aqvs Sinagani Zrava da moZraobs urelso gzebze. ¥ samotociklo.  s. sporti. motocQklist­i _ piri, romelic marTavs moto­ cikls, mihyavs motocikli. mocQon­i [germ. Motion < laT. motio (motionis) moZraoba] _ siaruli, seirnoba jan­ mrTelobis gansamtkiceb­ lad an dasvenebis mizniT. mOher-i [ingl. mohair < arab.] _ 1. angoruli Txis matyli, naxevrad wminda, TeTri, Zlier mbzinvare; misgan am­ zadeben umaRlesi xarisxis xaliCebs, fardagebs, triko­ taJs da sxv. 2. am matylis rbili narTi da qsovili. mohikAnebi _ Crdiloameri­ kel indielTa erT­erTi

da hotel _ sastumro (motorista hotel) avtomobilebis sas­ tumro] _ saavtomobilo gzis piras mdebare sastum­ ro mgzavrTaTvis; avtopan­ sionati. moto... [laT. motor moZra­ obaSi momyvani] _ moZrao­ bis, motorizaciis mniSvne­ lobiT.  motorali, motoboli. mOtiv­i [fr. Motif] _ 1. ra­ ime moqmedebis mizezi; mo­ sazreba, sabuTi risame sa­ sargeblod.  gaugebari m. 2. simReris kilo, hangi.  Zveleburi m. motivQreba da motivAcia _ motivebis, mosazrebis moyvana risame dasamtki­ ceblad, dasabuTeba (Sdr. argumenti). motOdrom­i [fr. moto(cycle) da berZ. dromos sarbieli] _ specialurad mowyobili adgili motociklebis Se­ sajibreblad an gamosac­ delad. mOtor­i [laT. motor] _ man­ qana, romelic nebismier energias gardaqmnis meqani­ kur energiad. ¥ motoriani.  m. navi.

-343tomi, amJamad amomwydari; cxovrobdnen mdinareebis­ konektikutsa da hudsonis napirebze. ukanaskneli mohikani _ ityvian risame ukanasknel an uxuces war­ momadgenelze. [amerikeli mwerlis fenimor kuperis (1789­1851) romanis “uka­ naskneli mohikanis” mixed­ viT]. muEZin­i [arab. Mmu'addin] _ me­ CeTis msaxuri (mola), rome­ lic minareTidan mouxmobs muslimanebs salocavad. mUza [berZ. musa] _ 1. berZnul miTologiaSi; TiToeuli cxra qalRmerTTagani, rom­ lebic iTvlebodnen mec­ nierebisa da xelovnebis mfarvelad. 2. poeturi STagonebis wyaro, agreTve TviT poetis STa­ goneba, Semoqmedeba.  galaqtionis m., SoTa rusTavelis m. muzEum­i [germ. Museum < berZ. museion muzebis taZari] _ dawesebuleba, romelic ag­ rovebs, icavs da gamofens dasaTvaliereblad xelov­ nebis Zeglebs, samecniero koleqciebs, istoriuli mniSvnelobis sagnebs da sxv.

mul

 istoriuli m., xelovnebis m. ¥ samuzeumo.  s. eqsponatebi. mUla [arab. maulā batoni] _ 1. saxelwodeba romelsac muslimanur qveynebSi aZle­ ven mecnier­RvTismsaxurebs, maswavleblebs, kanonmdeb­ lebs. 2. musulmanTa religiuri kultis msaxuri. mUlaJ­i [fr. moulage] _ sagnis naturaluri zomis modeli (TabaSiris, sanTlis da misT.). mUlat­i [esp. mulato < arab.] _ zangisa da TeTrkanianis SeuRlebis Sedegad Sobili adamiani. multi... [laT. multum mrava­ li] _ mravladoba, mraval­ jeradoba.  multimilioneri. multimEdia [laT. multi mra­ vali da media] _ infor­ maciis Senaxvisa da de­ monstrirebis sxvadasxva audio da vizualuri xer­ xebis erToblioba.  multimediuri. multi plikAtori _ multi­ plikaciis specialisti. multi plikAcia [laT. mul-

mul

-344sinon. mTis balzami). mUndir­i [rus. мундир < fr.] _ samxedro an samoqalaqo (specialuri) formis tan­ sacmeli.  oficris m., rkinigzis muSakis m. munici palQtet­i [germ. Munizipalitat < laT. municipium TviTmmarTveluri Temi] _ zog qveyanaSi: qalaqis an soflis TviTmmarTveloba. ¥ munici paluri. M  m. arCevnebi. mUr­i [berZ. myrrha < arab. murr] _ surnelovani fisi zogi mcenarisa. mUs­i [fr. mousse] _ tkbili saWmeli, damzadebuli xi­ lis sirofisgan, romelsac damatebuli aqvs mananis burRuli an Jelatini. mUsika [berZ. musikē] _ xelov­ neba, romelic sinamdviles asaxavs bgeriTi mxatvruli saxeebiT; amgvari xelovne­ bis nawarmoebi; aseve nawar­ moebTa erToblioba.  simfoniuri m., klasikuri m., jazuri m., z. faliaSvilis m., m.-is gakveTili, m.-is Teoria. M ¥ musikaluri da samusiko.  m. (s.) xelovneba, m. (s.) saswavlebeli.

tiplicatio gamravleba] _ ki­ nogadaReba suraTebis an Tojinebisa, romlebic ga­ moxataven moZraobis cal­ keul momentebs; am wesiT gadaRebuli filmi. ¥ multi plikaciuri.  m. filmi. ¥ samulti plikacio.  s. Tojinebi, s. SemoqmedebiTi gaerTianeba. mUltfilm­i _ multi plika­ ciuri (ix. multi plikacia) filmi. mUmia [arab. mumija] _ gax­ rwnisgan dabalzamebiT (an bunebrivad) daculi adamianis gvami. ¥ mumiisa.  mumiasi Scd. mUmie [arab. spars. mum cvi­ li] _ fisismagvari bu­ nebrivi produqti bio­ logiuri warmoSobisa; Jonavs kldeebisa da mTe­ bis napralebidan; warmo­ adgens uformo magar an drekad naWrebs; ori aTas welze metia. iyeneben xal­ xur medicinaSi kuWnaw­ lavebis, sasunTqi gzebis, SardkenWovan, kanis daava­ debaTa, bronqialuri as­ Tmis, tuberkuliozisa da sxvaTa samkurnalod (qarT.

-345-

nad

musQkos­i _ 1. musikis speci­

alisti. 2. romelime musikaluri ins­ trumentis damkvreli. mUskat­i [fr. muscat] _ 1. vazis jiSi erTgvari; isxams sur­ nelovan yurZens; am yurZnis Rvino. 2. tropikuli xe; isxams sur­ nelovan nayofs; iyeneben parfiumeriaSi, medicinaSi, kulinariaSi. mUslim­i, muslQman­i [spars. musliman arab. muslim islamis erTguli] da musUlman­i [Turq. müslüman] _ igivea, rac mahmadiani. ¥ muslimuri, muslimanuri, musulmanuri.  m. religia, m. wes-Cveulebani. muslimoba, muslimanoba da musulmanoba _ igivea, rac mahmadianoba. mUson­i [fr. mousson < arab.] _ qari, romelic periodulad icvlis mimarTulebas, za­ fxulobiT uberavs zRvidan, xolo zamTrobiT _ xmele­ Tidan. n mUstang­i [esp. mustango ingl. mustang] _ gavelurebuli Si­ nauri cxeni (gavrcelebuli nAgan­i – erTgvari sistemis iyo CrdiloeT amerikis pre­ revolveri. riebSi). nAdir­i [arab.] – cis sfe­ mutAcia [laT. mutatio cvli­

leba] _ 1. yovelgvari nax­ tomiseburi ganviTareba risame. 2. (biol.). raime axali ni­ San­Tvisebis uecari gamov­ lena cxovelebsa da mce­ nareebSi. 3. ymawvilis xmis Secvla (daboxeba) asakSi Sesvlis gamo. mUfTa [rus. муфта < germ. Muffe] _ orive mxridan xe­ lis Sesayofi saTburi, Cve­ ulebriv xmaroben qalebi siciveSi. mUfT­i [arab. mufti] _ musli­ manTa iurist­RvTismetyve­ li, yuranis ganmmartebeli; umaRlesi sasuliero piri. mUSket­i [fr. mousquet < esp.] _ Zveleburi patruqiani msxvilkalibriani Tofi (dasavleT evropis qveynebis armiaSi). muSkEter­i [fr. mousquetaire] _ muSketiT SeiaraRebuli jariskaci.

nav

-346erTeulis mmarTveli. naQlon­i [ing. nylon] – sin­ Tezuri boWko, abreSumis msgavsi; am boWkos qsovi­ li.  neilonic ixmareba. nAmaz­i [spars. namaz] – mus­ limanTa locva, romelsac dReSi xuTjer asruleben. nAndu [esp. nandú] – erTgvari siraqlema; gavrcelebulia samxreT amerikaSi. nAno – TavsarTi, romelic sazomi erTeulis saxel­ Tan mierTebisas aRniS­ navs mis memiliarded na­ wils: 1. nanowami = wamis memiliarded nawils. nAos­i [berZ. naos] _ da cEla [laT. cella] – antikuri taZris mTavari sadgomi (samloc­ velo), sadac moTavsebuli iyo RvTaebis qandakeba. nArgile [spars. nârgile] – aR­ mosavleTis qveynebSi gav­ rcelebuli Tambaqos mosawevi mowyobiloba, ro­ melic wylis WurWlis, tya­ vis grZeli milisa da Cibu­ xisgan Sedgeba. nArkoz­i [berZ. narcôsis ga­ SeSeba] – (medic.) narko­ tikuli saSualebebiT ga­ mowveuli Zili, rasac Tan

ros wertili, romelic ho­ rizontis qveS aris da sa­ winaaRmdegoa zenitisa. nAv­i [berZ. navis gemi] – (arqit.) bazilikis, eklesiis erT­ erTi grZivi nawilTagani, romelic gamoyofilia sve­ tebis rigiT. nAvaxa [esp. navaja] _ civi iaraRi erTgvari – grZeli dasakeci dana (ician espa­ neTSi). navigAtor­i – naosnobis (mniS. 2) specialisti. navigAcia [laT. navigatio] – 1. gemTa mimosvla (qarT. sinon. naosnoba, zRvaosnoba). 2. wlis iseTi dro, rom­ lis ganmavlobaSic SesaZ­ lebelia naosnoba.  zamTris n., n.-is saxelmZRvanelo. ¥ sanavigacio.  s. atlasi, s. xelsawyoebi. naQada [berZ. Naias (Naiados)] – berZnul miTologiaSi: wylis (mdinaris, nkadulis, wyaros) nimfa. nAib­i [arab. Nâi'b] – 1. zog musulmanur qveyanaSi: ro­ melime ufrosis an sasu­ liero piris moadgile. 2. Samilis saimamoSi: admi­ nistraciul­teritoriuli

-347axlavs cnobierebisa da mgrZnobelobis dakargva. narkomAnia [berZ. narcôsis ga­ SeSeba da mania miswrafeba; sigiJe] – narkotikebis xma­ rebisadmi Zlieri, avadmyo­ furi midrekileba nArta [rus. нарты (mr.) da нарта] – grZeli da viwro marxili, romelSic irmebs an ZaRlebs abamen; didi gamoyeneba aqvs ukidures CrdiloeTSi. natrQum­i [laT. natrium] – qi­ miuri elementi, TeTri fe­ ris rbili tutovani li­ Toni. nAtura [laT. natura] – 1. co­ cxali nimuSi, romelsac xataven, gadaiReben da sxv.  n.-is xatva. 2. bunebrivi pirobebi, adgili (pavilionis gareSe) sadac warmoebs kinogadaReba. 3. saqoneli, produqtebi da misT. rogorc fulis nac­ vlad gadasaxdeli saSua­ leba. 4. (wign.) adamianis xasiaTi, temperamenti. ¥ naturuli.  n. gadaRebebi. ¥ naturisa.  naturasi Scd. naturalizAcia [laT. natu-

nat

ralis bunebrivi] – saxelmwi­ fos mier ucxoelis miReba moqalaqed, qveSevrdomad; sxva saxelmwifos moqala­ qeobis miReba. naturAlizm­i [< laT. naturalis bunebrivi] – mimarTuleba literaturasa da xelovne­ baSi; warmoiSva sabunebis­ metyvelo mecnierebaTa ze­ gavleniT me­19 s.­is bolos. cdilobda sinamdvile da adamianTa urTierTobani aesaxa obieqturad. ¥ naturalisturi.  n. mimarTuleba ferweraSi. naturAlist­i _ 1. piri, ro­ melic bunebas swavlobs (qarT. sinon. bunebismetyveli).  norCi n. 2. naturalizmis mimdevari. naturAluri [laT. naturalis bunebrivi] – namdvili, bu­ nebrivi (sapirisp. xelovnuri).  n. Tafli, n. Rvino, n. Cai. natUrmort­i [fr. nature morte “mkvdari buneba”] _ naxati, suraTi, romelzec gamoxatulia usulo sagne­ bi: yvavilebi, xili, nanadi­ revi, gawyobili sufra da sxv.

naf

-348 e. sakiTxi.

nafTAlin­i [< berZ. naptha
navTobi] _ TeTri kristali nivTiereba mZafri suniT; iyeneben teqnikaSi, agreTve saleulis da bewveulis dasacavad CrCilisagan.  naftalini, navTalini, navtanili Scd. nAcia [laT. nation xalxi, eri] _ (moZv.) eri. nAcizm­i [germ. Nazismus] _ germaniis faSizmi. nacionalizAcia [fr. nationalization] da nacionalQzeba _ kerZo sakuTrebis (miwis, mrewvelobis, bankebis da sxva) usasyidlod gadacema saxelmwifo sakuTrebad.  fabrika-qarxnebis n., miwis n. nacionAlizm­i _ 1. erovnuli gansakuTrebulobis da upi­ ratesobis qadageba. 2. politikuri moZraoba da­ monebul qveynebSi ucxoeli dampyroblebis winaaRmdeg sruli erovnuli damo­ ukideblobis mosapoveb­ lad. nacionAluri [laT. natio (nationis) xalxi, eri] _ erov­ nuli.  es sityva gavrcelebulia magram sjobs vixmaroT erovnuli.

neandertAlel­i adamQani
_ Tanamedrove adamianis uSualo winapari; cxov­ robda adrindel da Sua paleoliTSi [xeoba Neandertalel­is saxelis mixedviT (germaniaSi q. diuseldor­ fis axlos], sadac 1856 w. pirvelad aRmoaCines ase­ Ti adamianis ConCxis na­ wilebi]. negAtiv­i [laT. negativus uar­ yofiTi] _ SuqmgrZnobiare firze an firfitaze aR­ beWdili gamosaxuleba, ro­ melSic naTeli adgilebi Savad aris gamosuli da piriqiT.  n.-is gamomuSaveba. negatQuri _ 1. negativis saxisa.  n. gamosaxuleba. 2. (wign). uaryofiTi.  n. movlenebi (sapirisp. pozitiuri).  negativuri Scd. negroQdeb­i [esp. negro Savi da berZ. eidos saxe] _ (an­ Trop.) SavkanianTa rasis warmomadgenlebi. nEgus­i [eTiop. Negus Negesti mefeTa mefe] _ eTiopiis (abisiniis) imperatorTa

-349-

nei

tituli (me­19 s.­is dasas­ rad qceva, neitralurad rulsa da me­20 s.­is da­ gamocxadeba raime terito­ sawyisSi. riisa. nevr(o)... [berZ. neuron ZarRvi, 2. visame an risame Zalis, gav­ lenis Sekveca, mospoba. nervi], neir(o)..., _ rac da­ 3. (qim.) mJavas da tutis ur­ kavSirebulia nervebTan, TierTqmedebis reaqcia,rom­ nerviul sistemasTan. lis Sedegad miRebul niv­  nevralgia, nevropaToloTierebas ara aqvs arc mJavas, gia. arc tutis Tvisebebi. nEvroz­i [< berZ. neuron nervi] neitralQtet­i [germ. neutra_ (medic.) centraluri ner­ litat] _ saerTaSoriso samar­ vuli sistemis daavadeba, TalSi: saxelmwifos iseTi romelsac Tan sdevs Sinaga­ mdgomareoba, rodesac igi ni organoebis funqciis ar monawileobs omSi da moSla, nivTierebaTa cvlis meomari saxelmwifoebis procesebis darRveva da mimarT erTnairi pozicia sxv. ukavia. nevrolOgia [berZ. neuron neitrAlur­i [laT. neutralis nervi da logos moZrvreba] _ saSualo] _ 1. iseTi (sa­ mecniereba, romelic swav­ xelmwifo), romelic neit­ lobs nervul sistemas da ralitets icavs meomar mis daavadebebs. mxareTa mimarT. nevropaTolOgia [berZ. ne2. iseTi (qveyana, teritoria), uron nervi pathos tanjva da sadac saerTaSoriso Se­ logos moZRvreba] _ mecniereba TanxmebiT ar SeiZleba omis nervuli sistemis daavade­ warmoeba, samxedro Zalebis baTa Sesaxeb. ganlageba. N neiroqirUrgia _ qirurgiis  saxelmwifo, n. teritoria dargi _ centraluri da n. wylebi. periferiuli nervuli sis­ 3. vinc ar exmareba arc erT mxares (davaSi, brZolaSi temis daavadebaTa mkurna­ da misT.). loba. 4. iseTi (nivTiereba, wamali), neitralizAcia da neit­ romelic arc argebs, arc ralQzeba _ 1. neitralu­ vnebs organizms.

damaarsebe­ lia platoni (204­270 ww. axlad rjulmiRe­ buli. neos axali] _ si­ axlis mniSvneloba. sasaflao. 2. neo. ufero da usuno airi. (gadat. nEptun­i [laT. nekros mkvdari. nephytos] 1. raime religiis axali mim­ devari.. neOfit­i [berZ.) rac ar iZleva arc tutis. sxvanairad: rqakbila. iyeneben Suqreklamebis mi­ lisebr naTurebSi.) atomis bir­ TvSi Semavali nawilaki. mimarTuleba italiur ki­ nosa da literaturaSi. SiSi yovelgvari siaxlisa.). neos axali] _ qi­ miuri elementi. arc mJavas damaxasi­ aTebel reaqcias.nei -350- 5.).). neos axa­ li da logos sityva] _ (lingv.) raime moZRvrebis da (misT. romelic sunTqavs layuCebiTac da filtve­ biTac (ormagad msunTqavi).) axali mimdevari. neos axali da phobos SiSi] _ (wign. ro­ melic miznad isaxavda pla­ tonis filosofiis wina­ aRmdegobrivi elementebis sistematizacias da maT Se­ erTebas aristoteles mTel rig ideebTan. neolOgizm­i [berZ. nephunus] _ 1. neutrum arc erTi.) enaSi axlad gamoCenili si­ tyva an gamoTqma.ro­ melsac ara aqvs eleqtruli muxti. anaTebs wiTlad. neoceratOlus­i [berZ. 2. micvalebuli da logos sityva] _ visame gar­ dacvalebis gamo gamoqvey­ nebuli statia. Nneoromantizmi. nekrOlog­i [berZ. arc meore] _ (fiz. nEon­i [berZ. neoreAlizm­i _ 1. romelic Seicavs cnobebs misi cxov­ rebisa da moRvaweobis Se­ saxeb.. (qim. keras (kernatos) rqa da odus kbili] _ avstraliuri Tevzi. neos axali. n. neoplatOnizm­i _ antikuri filosofiis idealisturi mimarTuleba (me­3­6 ss. N neQtron­i [ingl.  n-is Suqi. 2. nekrOpol­i 1. [berZ.-is reklama. neutron < laT. romaul miTologiaSi: . neofObia [berZ. mimarTu­ leba filosofiaSi _ idea­ lizmis erT­erTi saxesxva­ oba. adgili sadac dasaflave­ bulia gamoCenili adamia­ nebi.

saWiro] _ ko­ lofi. 2. sistema. zedmetad mgrZnobiare. metismetad kar­ gi ram. nephros Tir­ kmeli] _ 1. nervebisgan Semdgari.  ixmareba agreTve nerviuli. Rmer­ Tebis sasmeli.  n. romelSic mo­ Tavsebulia movlisaTvis (tualetisaTvis) an xel­ saqmisaTvis (Wra­kervisaT­ niv vis) saWiro nivTebi. nEfrit­i [berZ. nEqtar­i [berZ. mzidan rigiT merve planeta mzis sistemisa. nivelQreba [fr. maradiul sia­ xalgazrdavesa da silama­ zes aniWebs maT. momwvano an TeTri minera­ li.) Saqrovani wveni. bude an patara Cemodani. netto] _ (komer. dedamiwis zedapirs simaRleTa gansazRvra zo­ . (medic.  mxedvelobis n. nivElir­i [fr.  n. niveler] _ 1. uwvri­ lesi boWkovani warmonaqmni adamianisa da cxovelis organizmSi. niveleur] _ geo­ deziuri xelsawyo. romelic ukvdavebas. nesEser­i [fr. 2.-351zRvis RmerTi. smenis n. nErvuli ­ 1. nectar] _ 1. ber­ Znul miTologiaSi. nEcke [iap. romelic gaRizianebas ga­ dascems periferiidan Tavi­ sa da zurgis tvins an pi­ riqiT.  susti n. 2. iyeneben sxvadasxva sam­ kaulis gasakeTeblad. 3. warmoadgens boWkoebis erTobliobas.) Tirkme­ lebis anTeba. ad­ vilad aRgznebadi. 2. necesaire auci­ lebeli. bruto). Ggadat. (poet. romli­ Tac nivelirebs axdendnen.) sa­ qonlis wona uWurWlod da SefuTvis garSe: sufTa wo­ na (sapirisp.-ebi. (geol). qsovili.. 2. nervus] _ 1. nervebi _ aseTi war­ monaqmnebis erToblioba.). romelsac gamoyofs zogi mcenaris yvavili. qali. nErv­i [laT. xeze an Zvalze WriT gakeTebuli patara figura.] _ iaponuri skul­ pturis miniaturuli na­ warmoebi. sistema. nEto [it. romlis mdgoma­ reobazedac aris damoki­ debuli adamianis saerTo mdgomareoba. qceva. (botan. n.  sagzao n. mr. siamovnebis momgvreli.

gaTanabreba. niUans­i [fr. rogorc simbolo wmindanebisa. mzveravi. nikOtin­i [fr. iyeneben rogorc feTqebad nivTierebas. udidesi netareba. mstovari] _ profesionaluri jaSuSe­ bi. nicotine sakuT. sigiJe] _ (medic). 2. nimbus] _ sikaS­ kaSis gamosaxuleba RvTis. nitroglicErin­i [< berZ. iyeneben saTevzao badis na­ pirze gamosaTrevad. umniSvnelo gansxva­ veba rameSi. sax. wyal­ gierT amorCeul wertilTan an zRvis donesTan Sedare­ biT. niU1 [fr.e.romelsac aRweven adamianuri zrun­ visa da miswrafebaTagan sruli TavisuflebiT. niU2 [ing. romelic aRniSnavs `axals”.  warmoiTqmis n. nQnZa [iap. romelmac pir­ velma Seitana Tambaqo safrangeTSi me­16 s­Si). Saravanduli). nQmba [laT. risame elferi. nQke [berZ. gansxvavebis mos­ poba. RvTa­ ebriobisa (berZ.nik -352sasruleblad. RvTismSoblis. azotmJavas marili] _ Txevadi zeTovani nivTiereba. (gadat.i. Saravandi. new] _ geografiuli saxelwodebebis TavsarTi.-ebi. nitron gvarjila da glykeros tkbili soda. sax. wmindanebis Tavze. nirvâna gaq­ roba] _ budistebis misti­ kuri moZRvrebis mixedviT. nu SiSveli] – xelov­ nebaSi: SiSveli sxeulis gamosaxuleba. nQrvana [sanskr. adamianebi.] _ narkotikuli niv­ Tiereba. niufaUndlend­i [geogr. sinon. Nikē] _ berZnul miTologiaSi: gamarjvebis qalRmerTi. qristianul da budis­ tur xelovnebaSi. nymphē Za­ la da mania miswrafeba. romelsac Seicavs Tambaqo (frangi di ploma­ tis Nikot-is saxelis mi­ xedviT.). qalis avadmyofurad aweuli sqe­ sobrivi aRgznebadoba. ag­ reTve (umciresi dozebiT) rogorc samkurnalo prepa­ rats _ sisxlZarRvebis ga­ safarToeblad. romlebic daqiravebulni arian gan­ sakuTrebulad rTuli spe­ cialuri davalebebis Se­ . nuance] _ sul mcire. azotmJavas da gogirdmJavas naerTi gli­ cerinTan.] – didi grZelbewviani sa­ samsaxuro ZaRlebis jiSi. nimfomAnia [berZ.

niche] – kedelSi SeR­ rmavebuli saTavsi risame (mag: larnakis. niRilisturi Scd. xelovnebis. nihQlizm­i [< laT. magram 10 wamis ganmavlobaSi Se­ iZleba adges brZolis ga­ sagrZeleblad. novatio ga­ naxleba. avejis) dasadgamad.-353waRebulTa gadsarCenad da sxv. laT. ¥ novelisa. monRo­ lebis mier dapyrobili te­ ritoriebis garkveuli ad­ ministraciuli erTeulis mmarTveli. nihil ara­ feri] – yvalafris xelaRe­ biT uaryofa. wamowyeba. meTodebi. ideebi. novAtor­i [laT.). cvlileba] _ sa­ moqalaqo samarTalSi: mxa­ reebis SeTanxmeba maT mier nom nakisri.] _ (ist. knock-out] _ (sp. nomenklAtura [laT. nQS­i [fr. ¥ nihilisturi. sia terminTa da saxelwo­ debaTa. damokidebuleba raimesadmi. romelic ixmareba mecnierebis.  niRilizmi.  n. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. nihQlist­i _ adamiani. krivSi: mdgomareoba. xerxebi Seaqvs moRvawaobis raime sferoSi da gana­ xorcielebs maT.  n. ama Tu im dargSi. n. uaryofiTad. kote marjaniSvili. skeptikurad ekideba yvela­ fers. nOin­i [monR.  niSa Scd. romelsac axali.). novator ganmaaxlebeli] _ adamia­ ni. nokAut­i [ingl. rome­ lic mkveTrad.  niRilisti Scd. krivSi: mdgomareoba. nomenclatura saxelTa nusxa] – 1.). novella] _ patara moTxroba. erTi valdebulebis meoriT Secvlis Sesaxeb.  novelasi Scd. novAcia [gv. 10 wa­ mis ganmavlobaSi ver dge­ ba da amitom iTvleba da­ marcxebulad. N ¥ novatoruli. knock-down] – (sp. qandakebis.  scenis n. nOvela [it. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. . nokdAun­i [ingl. prog­ resuli princi pebi. warmoebis da sxv.

nominAlur­i [laT. rameze (raime saqonelze) aRniSnuli.. 1).  n. rac gamo­ xatulia ama Tu im fuladi RirebulebebiT. visac mxolod sa­ xeli hqvia risame.) mecxre] – 1. 4. 2. bileTis n. raime sanaxaobis (koncer­ tis.  n-ia saukeTeso moklemetraJiani filmi. romelsac aqvs gar­ kveuli rigiTi ricxvi.  n. romelic calke sruldeba. nona (mdedr. musikaluri ga­ mis mecxre safexuri.) nawili. calke iTaxi (an oTaxebi) sastumroSi. 2. redaqtori. nomQnal­i [< laT. sabuTi. qaRal­ . nOmer­i [laT.  u. calke ganyo­ fileba (abanoSi). nomerus ricxvi] – 1. nomriani. ¥ nomriani (mniS. xelfasi.  n. bileTi. ¥ nomenklaturuli.) cxrasafexuriani intervali. danomvra. Tanamdebobis pirTa wre. erTgvarovani sagnebis rigis maCvenebeli ricxvi (xSirad win uZRvis niSani N an #).. danomrva – nomrebis dasma rameze. romelic aRniSnulia fa­ sian qaRaldebze. (lit. nomQnant­i – pirovneba an pi­ rovnebaTa jgufi. 3. adgilebis d.  saxlebis d. nOna [laT. 2. sagani. magram asrulebs Tavis daniSnu­ lebas. rasac.) cxrastriqoniani strofi..  Jurnalis n. 3. telefonis n. ¥ nomrisa.  nomerisa. romlisTvisac mie­ niWeba gansakuTrebuli jil­ do raime konkursze. unomero Scd. warmodgenis. saqo­ nelze. romelTa personaluri da­ niSvna an damtkiceba Sedis romelime umaRlesi or­ ganos kompetenciaSi..  n. romelic dasaxelebulia jildos pretendentad raime nomina­ ciaze. nominAcia – raime dargi an Tviseba. nomokAnon­ i [berZ.. nominalis saxelobiTi] – Rirebuleba. unomro. 2. (mus.  saxlis n. nominalis saxelobiTi] _ 1. nomokanon] _ marTlmadidebluri ek­ lesiis wesebis krebuli. ¥ uary.nom -354dis fulis niSnebze. fasi.

gramatika. nonetto] _ 1. Non. norma am sityvis xmareba saerTod lis sworxazovani] – 1.­Si xmisa an sakravisaTvis. rac risame normebs gan­ kuri sistemisadmi. arsebuli wesis miuRebloba. ga­  gamomuSavebis n. radac ar unda normebisa. arbevdnen evropis qveynebs. Sromis 2. salite(qarT. rasac ris kritikuli damou­ normativis saSualebiT ad­ kidebloba oficialuri genen. roba. nOrma [laT. nOnsens­i [ing. runebis SeuZleblobiT  samarTlis n. miani). samSoblos raturo enis n. TviT 2. northman Semsruleblisgan Semdgari CrdiloeTis adamiani] – ansambli. medo sawinaaRmdegod  teqnikuri n. musikaluri bgeris pirobi­ n. n. ideologiisa da sazogado­  detalebis n. maragi. 1) Sesabamisi Cve­ Scd.-ebi. nor­ raime sevdis aRsaniSnavad mis (mniS. bunebrivi. mowveuli samSobloSi dab­ 2.  n. nonsense] – uaz­  n. cxra normAneb­i [skand. nayofierebis n. normatio conformism ardaTanxmeba] – 1. sazRvravs.-ebi.-355- not nOnet­i [it.normAtiv­i [laT. same saSualo sidide. ebriv­(ekonomikur)­politi­ 2.-ebi. fsiqikurad jansaRi (ada­ bgera. normAlur­i [< laT. nonkonfOmizmi­i [ing. CrdiloeT germanuli to­ 2.  normatuli Scd.-ebi. nOt­i [laT. nostos Sin dawesebuli raodenoba.  maRali n. romelTa mixed­ dajdes winaaRmdegoba gau­ viTac warmoebs raime mu­ wio umravlesobas da imoq­ Saoba. temperamenti. simaRle. musikaluri nawarmoebi cxra mebi. sinon. adgens. risame nostAlgia [berZ. .-ebi. dakanonebuli ram. saerTod aRiarebuli az­ normatQuli – 1. sisulele. sevda). ulebrivi.) sevda. norma] – 1. ri­ dabruneba da algos tanjva. temperatura. romlebic me­8­11 ss. nota niSani] – 1. tkivili] – (wign. mowesrigeba] – maCvenebeli mcdeloba. Ti grafikuli niSani.

noqtQurn­i [fr.not -356 n.  n.. notebi – aseTi niSnebiT Cawerili musikaluri na­ warmoebis teqsti. notarius mwerali. nu [< fr. wigni. ¥ sanoto.-ebiT dakvra.  me­2 mniS. nOta [laT.) risame pirobiTi werilobiTi aR­ niSvnebis sistema.  n. romelic qadagebs SiSveli sxeulis kulturas.  noqturna.  saprotesto n. nUdizm­i [laT. qaRaldi. tkbili blanti ma­ sa. . n-ebis gacvla. s. (s. gamocdileba. damowmeba.) Wkuis darigeba. ¥ notariuli da sanotaro. nOu­hAu [ing. romelTa gadacema salicenzio xel­ Sekrulebis da sxv.  notarialuri Scd. nuvOriS­i [fr.  saWadrako n.dokumenturad gaformebuli da daculi kanonmdeblobiT. nu SiSveli] – gaSiS­ vlebuli cocxali natu­ ra. SiSveli sxeulis gamo­ saxuleba. noqturni Scd. nUga [fr. nudus SiSveli] – mimarTuleba..  Sopenis n-ebi. SeniS­ vna] – erTi qveynis mTavrobis werilobiTi di plomatiuri mimarTva meore qveynis mTav­ robisadmi. Wku­ is swavleba. mr. romelsac evaleba sxvadasxvagvari dokumentebis. aseTi teqstebis Semcveli rveu­ li. notatio SeniSvna. nota niSani. n. notarQus­i [laT. niSani. romelic sul 2..  nota sxvaa (ix).-ebs ukiTxavs (Wkuas ari­ gebs. (spec.­iT zogjer xma­ roben natacias rac Scd. warmoebis sa­ idumloebebi. notAcia [laT.) kantora. nougat] – sakonditro nawarmi. iuridiuli aqciebis damowmeba da ga­ formeba. musikaluri n. Wkuas aswavlis). (saub. nouveauriche axali mdidari] – mdidari – metiCara. 2. noqturne] – pa­ tara lirikuli musikalu­ ri nawarmoebi. SeTanx­ mebis dros damatebiT aRi­ niSneba (SeiniSneba). mdivani] – Tanam­ debobis piri. romelSic Txili an nu­ Sia CarTuli.  s. aRniSvna] – 1. know-how vici rogor] – teqnikuri codna.

n. ¥ numizmatikuri. mniSvnelobis da­ kargva ramesaTvis. socialuri cvlilebebis Sedegad. kabineti.16°C.) Teoriulad dasaS­ vebi yvelaze dabali tem­ peratura – 273. numeratio] – rameze nomrebis dasma TanamimdevrobiT. numisma (numismatis) liTonis fuli] – istoriis damxmare mec­ niereba. sidide. nullificatio mospoba < nullus araviTari] – Zalis. obe numizmAtika [< laT. aqvs Zvirfasi bewvi da dieturi xorci. ordenebs da misT. 15 gradusi n. nutria] – mRrRneli cxoveli. 2.  saxlebis n. ¥ nulovani da nolovani.  nutriisa. gradusia.-s qveviT. o oAzis­i.  numizmatiuri Scd. gauqmeba risame. romelic warmoad­ gens zeviTken TandaTanobiT ganviTarebul svets. obeliskos] – Zegli. oasis < egvi pt. romelic sanaxev­ rod wyalSi cxovrobs.] – adgili udabno­ Si. nUl­i da nOl­i [laT.  o-ebi afrikaSi. absoluturi nuli (noli) – (fiz.-357cota xnis win gamdidrda spekulaciiT. nUtria [esp. n. axladgamdidrebuli. pirobiTi sidide. nuntus] – romis papis war­ momadgeneli romelime sa­ xelmwifos mTavrobasTan. xolo Tu raime ri­ cxvs miwerili aqvs marjvniv. nulifikAcia [laT. zrdis maT aTjer. agreTve medlebs. temperatura.  n. obElisk­i [berZ.  n. sxva­ Ta gakotrebis safuZvelze. danomv­ ra. romelic calke ar aRniSnavs sididis arse­ bobas. koleqcia. numerAcia [laT. nuncQus­i da nUnci [laT. nullus araviTari] – 1.  nutriasi Scd. romelic swavlobs Zvel monetebs (liTonis fuls). .  nomeracia Scd. sadac wyalia da mcena­ reuloba.romelTan mimarTebiTac iangariSeba risame temperatura. cifrobrivi niSani 0. oAz­i [berZ.  haeris temperatura n.

adamiani. 1. subieqti).  o. obligatio valdebuleba] _ saxelmwifo sesxis bileTi. rome­ lic erTi an ramdenime linzisgan Sedgeba da dak­ virvebis obieqtis mxaresaa mimarTuli.  abasTumnis astrofizikuri o.) movlena.) dakvirveba. romelic mok­ lebulia sazogadoebriv TvalTaxedvas da cxovrobs mxolod wvrilmani piradi interesebiT. samyaro. (wign.. romliskenac aris mimar­ Tuli visime moqmedeba. observatio] – 1.obi -358 fotoaparatis o. observatorium < observo vakvirdebi] – Senoba da samecniero da­ wesebuleba.  granitis o. ag­ reTve yvelaferi is.  TavdacviTi o. o. yu­ radReba da sxva. obQeqt­i [laT. kanonzomiereba. geo­ fizikuri da sxv.  dakvirvebis o. Sefaseba. daskvna..2 dakavSirebuli). obivAtel­i [rus. 2. mSenebloba. observatOria [laT. o. yvaviliT da yviTeli cxe­ lebiT (Cveulebriv iseTi da­ saxlebuli punqtebidan Ca­ mosulTa. miudgomeli.. obrogAcia [laT. 3. objectum sagani] – 1. обыватель] – adamiani. o. 2. o. obiEqturi – 1.romelic mowyo­ bilia astronomiuli.-is aRmarTva.  obieqtiuri Scd. obligAcia [laT.) Cvens gareSe da Cveni cnobierebisgan damoukideblad arsebuli garesamyaro.  o. (wign. materialuri sinamdvile (sapirisp. . 2. sinamdvile. obieqtTan (mniSv. sagani. Seswavlis o. msgavsi xasiaTis dakvirvebisTvis. izolacia (specialur sadgomebSi moTavseba) im adamianebis. obrogatio] – nawilobrivi cvlilebebis Setana Zvel kanonSi. observAcia [laT. miukerZoebeli. obiEqtiv­i [laT. rac warmoadgens raime moq­ medebis adgils. SinmousvlelTa o. mikroskopis o. qoleriT. o. sadac SeniSnulia es daavadebani). objectivus sagnobrivi] – optikuri xelsawyos nawili. romlebic Se­ iZleba dasnebovnebuli iy­ vnen Savi WiriT. piri. (filos. sawarmo.

obstructio Seferxeba. Oval­i [fr. arasasurveli. saxotbo leqsi. romelSic Sedioda istoriuli ambavi an piri. eau de Cologne `kelnis (qalaqi germaniaSi) wyali~] – surnelovan niv­ TierebaTa xsnari. ¥ ovaluri. obskurAntizm­i [laT.bneleTis mociquli. odekOlon­i [fr.) vinc an rac uaryofiT damokide­ bulebas iwvevs. o. rac antiminisi. grZeli. xmauriT. obstrUqcia [laT. romelsac gundi as­ rulebda. Oda [berZn. obscurans (obscuranris) damabnelebuli] – mecnierebisa da ganTlebis mteri. kulturuli progresisadmi mtruli damokidebuleba. ovAcia [laT. ōdē] – 1. trape­ zis gardamoxsna. detali. TavgadasavlebiT mdidari xetiali. spirtiT gazavebuli.-3593. zRvaSi gemis adgilsam­ yofelis gansazRvra sana­ piro obieqtebze an ciur sxeulebze dakvirvebiT.reaqcioneri. metismetad usiamovno. obscūrāntionis] – mecnierebis da swavla­ganaTlebisadmi. nawilebis an zi­ arebis saidumlos gamo­ saxulebiT. Zveli saberZneTis epikuri poema. odiosus si­ Zulvili] – (wign. obskUrant­i [laT. selis an abreSumis oTxkuTxa qso­ vili wm. ovale da ovum kver­ cxi] – wagrZelebuli Ra­ ris moxazuloba. ova  odekaloni. adekaloni Scd. dabrkoleba] – sxdomis. usagno sityvis warmoTqmiT da misT. parfiumerul­ higienuri saSualeba. visime ga­ mosvlis CaSla wamoZaxi­ lebiT.  o. poemis Semqmnelad iTvleba naxevradmiTiuri poeti – gomeri. 2. 2. Odysseus] – 1. ovatio] – mowo­ . romelic kvercxis sigrZiv Wrils mogvagonebs. aRwerilia odiseis­ itakis mefis – mogzauroba. Odik­i [berZ. odQsea [< berZ. Zvel ber­ ZnebSi: sazeimo lirikuli leqsi. kurTxevis Semdeg trapezze deben da iwyeba ziarebis saidumlo. odiOzur­i [laT. krebis. ieso qristes saflavSi Casvenebis deta­ lebiT. antimins] _ igi­ vea. bneleTis mociquloba. CarCo.

overdraft] – moklevadiani kreditis forma. okUpant­i okupaciis monawi­ le. okupAcia [laT.  wynari o. ura­ nosisa da geas Svili. berZnuli miTologiaSi.  oligarxia. oligArqia [berZ. okEane [berZ. Olimp­i [berZ. occupatio] da okupQreba [germ.  okuliari Secd. oligarchia] – msxvili monopolisturi kapitalis mcirericxovani jgufis warmomadgenelTa politikuri da ekonomikuri batonoba. okUlist­i [laT. ovErdraft­i [ingl. mmarTveloba. war­ moiqmneba eleqtronuli ganmuxtvis Sedegad (Weqa­ quxilis dros) da mzis ul­ traiisferi sxivebis moq­ medebiT.  orators o. aRtacebis koleqti­ uri gamoxatva mquxare xan­ grZlivi taSiT. iyeneben wylis da haeris gasawmendad. Ozon­i [< berZ. okeanarQum­i – okeanis (zRvis) piras mowyobili wyalsacavi – zRvis cxovelebze dasak­ virveblad. ocularis Tva­ lisa] – optikuri xel­ sawyos nawili­linza an linzaTa sistema. ¥ oligarqiuli. ozo suni maqvs] – damaxasiaTebeli sunis mqone air­Jangbadis sami atomis naerTi.ove -360- nebis. wylis stiqiis RmerTi. oligarxiuli Secd. okUlar­i [laT. oligofrEnia [berZ. mouwyves. 2. maT Sesaswav­ lad. oculus Tva­ li] – Tvalis eqimi. romelic mimarTulia damkvirveblis Tvalisaken. atlantikis o. ¥ okeanisa. okkupieren] – romelime saxelmwifos SeiaraRebuli Zalebis mier sxva qveynis teritoriis dakaveba.  finansuri o. kontinentebs Soris moqce­ uli wylis didi sivrce. oligos patara da phēn Wkua] – Tan­ dayolili Wkuasustoba.  okeanesi Secd.  o.  mikroskopis o. of­ Talmologi. Olympos] – . TviT es jgufi. rodesac banki ixdis klientebis Ceks mimdinare angariSis narCenis zemoT (eZlevaT yvelaze saimedo klientebs). okeanos] – 1.

omelette] – fqvilsa da rZeSi aTqvefili kvercxebisgan momzadebuli erbokvercxi. kerZod. olim­ piuri TamaSebis monawile sportsmeni. 2. ombudsman] – saxalxo damcveli. ¥ olimpiuri. aqvs gemrieli xorci. олифа berZ. TETri olimpQada – ase uwodeben zamTris olimpi­ adas. aleipha zeTi] – moxarSuli zeTi (selis.  olimpeli sxvaa (ix. 3. Omar­i [fr. aRuSfoTebloba. olimpQuri sOfeli – sacxovrebeli saxeobis kompleqsi olimpiuri Tama­ Sebis monawileTaTvis. aqve).. moswavleTa Sejib­ reba romelime saganSi. Teatraluri da sxva xasiaTis Sejibreba.kanafis da sxva. olim­ pi).  o.  olimpiadasi. Cempioni. ombUdsmen­i [Sved. olimpQeli _ (saub. RmerTebis krebuli.  olimpuri sxvaa (ix. olimpQuri TamASebi – Tanamedrove saerTaSoriso Sejibreba sportis ZiriTad omn saxeobebSi (imarTeba 4 we­ liwadSi erTxel saberZne­ Tis olimpiadis msgavsad). homard] – zRvis didi kibo erTgvari.) Olifa [rus.-361berZnul miTologiaSi RmerTebis samyofeli) am saxelwodebis mTa saberZ­ neTSi). ¥ olimpiuri: olimpiuri simSvide – (wign. ¥ olimpiadisa.  olimpieli sxvaa (ix. romelsac iyeneben zeTis saRebavebis da laqebis da­ samzadeblad.  mxatvruli TviTSemoqmedebis o. omnQbus­i [laT. olQmpeli – berZnul miTo­ logiaSi: RmerTi. gav­ rcelebulia atlantikis okeaneSi. Omlet­i [fr. Olympias c Olympiados] – 1. omnibus yve­ lasaTvis] – (moZv.). olQmpiuri sxvaa (ix.).) cxeneb­ . sportuli. olimpQada [berZ.) didi sim­ Svide. olimpiuri TamaSebi (ix.  ixmareba agreTve olimpo. olimpiada). moswavleTa respublikuri maTematikuri o. olimpoze mcxovrebi. Zvel saber­ ZneTSi: oTxwliani Sualedi olimpiur TamaSebs Soris.

Teatraluri warmodgena. ganviTareba] – (biol. romlis bgeri­ Ti Semadgenloba emTxveva sxva sityvas. onomastikos saxelwodebasTan dakav­ Sirebuli] – 1. romelSic moq­ Sebmuli mravaladgiliani kareta. xili.) or­ ganizmis individualuri ganviTareba misi Casaxvidan sicocxlis dasasrulamde. oofOrit­i [< berZ.) specialuri angariSi. Op­art­i [ingl. op-art < optical optikuri xelovneba] – modernistuli mimarTu­ leba saxviT xelovnebaSi. 2. onkos – amoburculoba da logos moZRvreba] – medicinis dargi. on call mo­ TxovnisTanave] – (finans.  bali – mcenare. romelic iyenebs optikur efeqts Seqmnils saxeebiT da moxatulobiT). opera] – 1. o. ro­ melsac xsnian bankebi sa­ windriT _ im pirobiT. enaTmecnierebis nawili. onAnizm­i – sqesobrivi mo­ TxovnilebaTa arabunebrivi xerxiT dakmayofileba sas­ qeso organoebis gaRizia­ nebiT (sqesobrivi aqtis ga­ reSe) [bibliuri legendis personaJis – onanis – saxe­ lis mixedviT]. romelic sakuTar saxelebs swavlobs.  o. bali – cifrobrivi aRniSvna ri­ same. instituti. TeatrSi Sesasruleblad gankuTvni­ li musikalur­dramatuli nawarmoebi. on(ontos) arse­ buli da genesis warmoSoba. ama Tu im enaSi arsebuli sakuTar saxelTa erToblioba.) qalis sakvercxis anTeba. onkolOgia [berZ. bali – sacekvao sa­ Ramo. onomQstika [berZ. romelic swavlobs . ¥ onkologiuri. Opera [it.omo -362simsivneebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. oophoron sakvercxe] – (medic. xolo mniSv­ nelobiTa da warmoSobiT gansxvavdeba misgan. saavadmyofo. ontogEnez­i da ontogenE­ zis­i [berZ. homônymus] – sityva. Onkol­i [ingl. rom sesxi daifareba yovel mo­ mentSi erT­erTi mxaris (bankis an klientis) mo­ TxovniT. romelsac dahyavda mgzavrebi garkveuli marS­ rutiT. omOnim­i [berZ.

cekve­ bi da laparaki enacvleba erTmaneTs. Careva e. instrumentebi (mniSvn. o.  o.. o. sadac opera­ cias akeTeben. 2. qmediTi). 3. erTi amocaniT.i. praqtikuli amocanebis swrafad gadawyvetis una­ ris mqone.. operAcia [laT. operetta] – komi­ kuri musikaluri nawarmoebi.  klasikuri o. opion yayaCos wveni] – xaS­ xaSis moumwifebeli na­ yofis rZiani wvenisgan mopovebuli Zlieri narko­ tikuli nivTiereba. Θs. uSualod praqtikulad Semsrulebe­ li risime. ¥ saopero. 2.-ebi. 2­isaTvis). safinanso. romlbic gaer­ Tianebulia erTi mizniT.­iT (`operatiuli Careva~) Scd.-363medi pirni mRerian orkes­ tris TanxlebiT. sinon. operatQuli – 1. operAtor­i [laT. 2. opium < berZ. operatos moqmedi] – kinosuraTis ga­ daRebis specialisti.  Tbilisis o. Θs. ¥ saoperacio (mniSvn.. o. s. qirurgiuli moqmedeba zogi daavadebis an Wrilobis samkurnalod. ¥ operaciuli (mniSvn. o.  sadesanto o. operaciis ga­ keTeba.-Si wavidnen.-is Teatri. operacia). 1­isaT­ vis). `daisi~. opozQcia [laT. romelSic simRerebi. saomar moqmedebaTa er­ opo Toblioba. o. o.-is gegmis Sedgena.-is solisti. xelovneba. 1­isaT­ vis).  operaciulis (ix. opEreta [it.. o.. saoperacio – saavadmyo­ foSi: saTanadod mowyobi­ li sadgomi. xelmZRvaneloba.  mniSv. ganyofileba. darbazi.  gulis o. o. kino­ operatori.-is gakeTeba. romelSic aseTi warmodgenebi imarTeba. o..-is msaxiobi. xmis operatori – kino­ filmis xmis Caweris spe­ cialisti. [qarT.  kalmanis o. Teatri. organoebi.  o. safosto o.  o. savaWro da sxva calke moqmedeba. opQum­i [laT. operatio moq­ medeba] – 1. opositio da­ pirispireba] _ raime or­ .  sabanko o.-is Teatri.

(diser­ taciis dacvis dros). opoziciOneri – opozi­ ciis monawile. yvelaze Sesaferi. oportUnizm­i [fr. optatio arCevani. optimAluri [< laT. opOnent­i [laT. romelic erTi saxelmwifodan meoris mflo­ belobaSi gadadis. optimus sa­ ukeTeso] – yvelaferSi kargi. vadebi.. oportUnist­i oportuniz­ miT gamsWvaluli adamiani. naTeli mxareebis danaxva. ¥ oportunistuli. politikas upi­ rispirebs umravlesobis Se­ xedulebebs da politikas. optQmum­i [laT.  o. pa­ eqrobaSi gamodis visime mosazrebis.) mo­ qalaqeobis amorCeva. optimus saukeTeso] – yvelaze xel­ sayreli. optikē] – 1. Canaweri] – Tvalis baduraze asaxuli sura­ Ti imisa. mxne ganwyobileba. kreb.  partiis SigniT arsebuli o. dasabuTebis winaaRmdeg. saukeTeso. optAcia [laT.) yvelaze ufro xelsayreli pirobe­ bis erToblioba. romelTa moqmedeba emyareba sinaTles. optOgrama [berZ. romelic Tavis Se­ xedulebebs. optimum sa­ ukeTeso] – (wign. opponens (opponentis) vinc ekamaTeba visme] – piri. ganwyobileba. (sapirisp. xelsawyo­iaraRebi. optos xi­ luli. fi­ . ¥ optimisturi. Tesvis o. imedianoba. pirobebi. rom momakvdavi adamia­ ganizaciis SigniT arsebuli jgufi. romelic kamaTSi.  oficialuri o. vinc an rac im­ yofeboda visime an risime mxedvelobis areSi am uka­ nasknelis sikvdilis win (is. ase­ Ti ufleba Cveulebriv eniWeba im teritoriis mo­ saxleobas.opo -364zikis nawili. parlamentis o. pesimizmi). Θo. romelic swav­ lobs sinaTlis movlenebs da Tvisebebs. sasurveli] – (samarT.momavlis rwmena. opportunisme] – Semguebloba. 2.  o. optQmist­i – optimizmiT gamsWvaluli adamiani. optQmizm­i [laT. Optika [berZ.  o. ¥ opoziciuri. partiebi. xilvadi da gramma Cawera. uka­ nonoba. mimdinareoba.

orAtor­i [d. aRmo­ aCina haidelbergis univer­ sitetis profesorma kiunem 1881 w. adgili. (s.  kargi o.).) libreto. winaswarmety­ veleba orare mboba] – Zvel saberZneTSi.) nawarmoebi. ¥ saoranJereo.  oratoriasi. mWevrmetyveli). frena. . Orbita [laT. oraculum ga­ monaTqvami. xomaldis samoZrao gza. saoranJereio Scd. Scd. o. orangUtan­i [malaiuri orang utany] – adamianis msgavsi didi maimuni.-is yvavilebi. optos xi­ luli da metreo vzomav] – saTvaleebis (linzebisa da CarCoebis) keTebis saqme.-365nis Tvalis badurze aRi­ beWdeba yvelaferi. winaswarmetyveleba. kosmosuri sadguri. ornJereia. oratorio] – didi musikaluri dramatuli na­ warmoebi gundisa. oratOria [it. romelic sajarod warmoT­ qvams sityvas. o.  o. romel­ sac TiTqos RvTaebis STa­ gonebiT qurumebi gadascemen SemkiTxvel morwmuneebs. ¥ oratoriisa. sadac mo­ aSeneben mcenareebs (qarT. 2. oranJErea [fr. orator] – 1. solist­ momRerlebis da orkestri­ saTvis. 2. orbita] ciuri sxeulis.  o.-is pomidori.  oratoruli sxvaa (ix. sinon. adamiani. taZari. ¥ oratoruli. sinon. rac dainaxa man sicocxlis ukanasknel wamebSi. (s. oratori). saTburi). romSi da Zvel aRmosavleT qveynebSi: 1. niWi. orAkuli [laT. piri.  o. meurneoba.  s. orangerie] – Seminuli saTavsi. xelovneba. sadac qu­ rumebi winaswarmetyveleb­ dnen. o. ¥ orbituli. agreTve kosmo­ suri aparatis. ¥ oratoriuli da saoratorio. mTvaris o.-ebi erTmaneTs cvlidnen. romelsac exer­ xeba sajarod sityvis war­ moTqma (qarT. o.  o. orb ¥ oranJereisa.  dedamiwis o.  orangutangi _ ixmareba. optomEtria [berZ.  oranJereasi..  o.

organQzeba [germ.) sakiTxebi. romelic Seiswav­ lis naxSirbadis Semcvel naerTebs. aRvigznebi] – uki­ duresi aRgzneba. muSaoba. romelic SeTanxmebulad moqmedi organoebisagan Sedgeba. risTvisac sasicocxlo procesebia damaxasiaTebeli. organon iaraRi] – 1. komiteti. orgAnuli – 1. orgAnuli qQmia – qimiis nawili. cocxali mTlianoba (ar­ seba an mcenare). organizAcia [fr. ¥ saorgano. 1). aseTi daSlis procesi. mowyoba risame. mcenareuli o. piri. romelic warmoiSoba sqesobrivi aq­ tis damTavrebis momentSi. 2.-ebi. 2. saorRano Scd. Organo [berZ. sasuqi. organizAtor­i [fr. organizmis nawili.romelic risame organizacias axdens. koncerti.  samSeneblo o. sazogadoebrivi gaerTia­ neba an saxelmwifo dawe­ sebuleba. ¥ organizatoruli.  orbitasi. organon musi­ kaluri sakravi] – sasule klaviSebiani musikaluri sakravi.  organiuli Scd. mowesrigeba.  orRanisti Scd. orgAnist­i – organis damkv­ reli musikosi. ro­ ¥ orbitisa.  umartivesi o.org -366 o.  orRani. 2. Orgazm­i [< berZ. niWi. s.  Sromis mecnieruli o. orbitaluri Scd. 1­isaTvis). orgAnizm­i [fr. organisateur] – piri. organisieren] _ igivea.  o.  o.  o. ¥ organizaciuli da saorganizacio (mniS. orbiti.  susti o. organisme] – 1. romlebic haeri saberve­ liT iWirxneba. cocxali. buneba. romelime adamianis fizi­ kuri da sulier TvisebaTa erToblioba. orgaô davi­ berebi.  s. rac organizacia (mniSv. Organ­i [berZ.. cxoveluri o. (s. s. Sedgeba milebisagan. . musika. o. periodi. s. mcenareuli da cxoveluri organizmebis daSlis Se­ degad warmoqmnili. romelsac organizaciuli muSaobis unari aqvs.  niWieri o. organisateus] – 1.

romelic mu­ Saobs ganyofilebis gamgis xelmZRvanelobiT.  `literaturuli saqarTvelo~ _ mweralTa kavSiris organo. Tu wamebas gauZlebda gasamarTlebulad CaTvlid­ nen.) erT­erTi sam ko­ ordinatTgani. Sinagani o. safinanso o. Orden­i [laT.  Cveulebrivi o. 2. Order < fr. wregadasuli dros­ tareba. ordinAtura – 1. .  mxedvelobis o.-ebi. ordalio] – Sua saukuneebSi: braldebis mow­ mis wameba gaxurebuli San­ TiT. perioduli beWdvis gamo­ cema (gazeTi. kaTolikuri eklesiis or­ ganizacia. ordinatoris Tanamdeboba. saxelmwifo an sazogado­ ebrivi dawesebuleba. momwyobi] – saavadmyofos.  binis o. ordAlia [laT.-ebi. romelic risame nebarTvis. 2. orEol­i [fr. Zvel saberZneTsa da romSi Rvinis da mxiarulebis RmerTis – dionises (baxu­ sis) dResaswauli.-ebi. sazogadoeba.. qeifi. mduRare wyliT da misT. ordo (odinis) wign. Orgia [berZ. TavaS­ vebuli.-367melsac garkveuli daniS­ nuleba aqvs. romelsac xelisuf­ leba ajildoebs gansakuT­ ore rebuli damsaxurebisaTvis. ordinarius] – (wign. orgia] – 1. praqtikuli samedicino aspirantura. Jurnali). Order­i [germ. SemTxveva. sxvadasxva xa­ risxisa da saxelwodebis niSani. mkurnali eqimi. ordere brZaneba] – werilo­ biTi gankarguleba. romlebic gansazRvraven wertilis mdebareobas sivrceSi.) rac arafriT ar gamoirCeva. 2. or­ ganizacia.  ordinaluri Scd. poliklinikisa da misT. ordinatis we­ sierad ganlagebuli] – (maTem. aureole < laT. risame miRebis uflebas iZleva. ordinatos ganmkargulebeli. 2. klinikis. ordinArul­i [laT.  vaxtang gorgaslis o. misi damnaSveoba – udanaSaulobis gasarkve­ vad.  mmarTvelobis o.  iezuitTa o. ordQnat­i [laT. ordinAtor­i [laT.] – 1. 3. sabuTi.

swavlobs da mkurnalobs  swori o. xvavebuli. da­ axlavs. miRebuli wesebi.) raime saki­ ri da paideia aRzrda] – me­ TxebSi. koSki da masala. piesa. (qarT. originalis < oriEntir­i [rus. romelic sxvas mdebareobaSi gasarkvevad. ориентир < origo warmoSoba] – 1. s. gegma.  o. xerxemlisa da kidurebis saorientacio – winaswari.) didebis. naTeli ciali mnaTobi sa­ ganis irgvliv. mania. xe.) raime moZRvrebis. fasi. orTopEdia [berZ. Sexeduleba. orphos Θo. orTogrAfia [berZ. Sedegad Seqmnili. origi2. Taviseburi. deformaciebs. kons¥ orTografiuli. original Tav­  wignis s. orientAcia [fr. orientation] da orientQreba [germ. ara­ atmosfero. gadat. gansa­ kuTrebuli. dadgenili da sayovelTaod TviTmyofadi.) uZravi. o. orTodOqsul­i [< berZ.  orginaruli Scd. (gadat. non. origQnal­i [< fr.warmatebis nalis Tavdapirveli] – 1. Sexedulebis ganuxrelad orientieren] – 1.  o. orthos swo­ 2. swor da graphō vwer] – weris 2. calke mdgo­ xelnaweri da grafikuli mi sagani.gansakuTrebuli. orientation orientacia] – Tavdapirveli egzemplari. Taviseburi. romelic kargad  romanis o. qarTuli o. fr. entirebis garkveva. miaxloebiTi.).orT -368- aureolus mooqrovili] – 1. rac an vinc sxvas ara hgavs. ucnauri. 3. (mag. marTlwera). (samx. truqcia. si­ araCveulebrivi. Cans da gamodgeba adgil­ 2.  `daTa TuTaSxia~ o. orthodoxos marTlmorwmune] – (wign. garemomcvel pi­ dicinis nawili. misT. (wign. o. sivrceSi ori­ mimdevari. moukidebeli Semoqmedebis  warmatebis o.-Si wakiTxva. Secdoma. politikaSi. Tanmimdevruli. ar hgavs. adamiani. originAlur­i < [laT. gans­ . roleqsiqoni. dedani. aranasesxebi. romelic robebSi garkvevis unari. laT. romelic vinmes Targmani. dapirveli. literatura.

] – Zvel spar­ sul religiaSi: sinTlisa orqQdea [berZ. [fr. rebis an stilizebuli cxovelebis. orchidion] – tropikuli da subtropi­ da sikeTis RvTaeba (spar­ kuli balaxovani mcenare. romelic frinvelebs ostraka doqis. ornamentum yvavilebi. hōsanna Zv. Orisis] – Zvel egvi pitur re­ orniTolOgia [berZ.-is diriJori.  o. oros mTa da grapho vwer] – fizikuri geo­ dasxva sakraviT. romlebic erTad asruleben musikalur nawarmoebs sxva­ orogrAfia [berZ.-369- oto nesis warmoqmna. orchostre berZ. romelic Sed­ Orqit­i < [berZ.  ornamentaruli Scd. moZRvreba] – zoologiis na­ ostrAkizm­i [berZ. samarTleba visime. ornitolo. bisa.] . vrevi. si­ ul. warmoSoba. sulad – ahura – mazda).Otel­i [fr. mTva­ (ornithos) frinveli da logos risa da nilosis RmerTi. moqmnis procesi. Ormuzd­i [berZ. natexi] – gandevna. orphis saTesle jirkvali] mamakacis saTes­ geba geometriuli figu­ le jirkvalis anTeba. ebra­ mosaxulebTagan (qarT. rac sastumro. oros mTa da ge- Orkestr­i [fr. romelic Θsimfoniuri o. ganviTareba] – mTaTa war­ – koleqtivi musikosebisa. ostrakismos wili.] – rbili divani. hōsāná! miSvele!] – sa­ non. ro­ zis­i [berZ. mcenareebis ga­ Osana [berZ. qoTnis namt­ Seiswavlis. ornis ligiaSi: mcenareulis. gamokvleva. nelovani.  o. ottomene orogEnez­i da orogenE­ otOman­i < Turq. hotel] _ igivea. ga­ ¥ orniTologiuri. giuri Scd. osQris­i da ozQris­i [berZ. efs swavlobs. aqvs originaluri formis ornAment­i [laT. grafiis nawili.  ornitologia. CuqurTma). locavi sityvaa – SeZaxili  qarTuli o. upiratesad sur­ samkauli] – ferweruli.. sasuliero dedamiwis zedapiris reli­ o. moxatuloba. grafikuli an skulpturuli samkauli. ebraelebis da qristiane­ ¥ ornamentuli.

octava (mdedr. o. magram sinamdvileSi misi Tvalsazrisis gamomxatveli (gazeTi.. bina.) sxeuli.Θ rac yvela wesis dacviT xdeba. ofsAid­i [ingl.  o. firmis saqmianobis sawarmoebeli adgili. oficiAlur­i [laT.  aficanti Scd. uaryofa. kantora. romelic armiisa da flotis meTaurTa Semadgenlobas ganekuTvneba. ofset] – (po­ ligr. mowveva.) fexburTSi: TamaSgare mdgomareoba. Oqtava [laT.) ofici­ ozuri (ix. Ofset­i [ingl. office] – rai­ me uwyebis.  o.­iT Scd. visac smena ak­ lia).) merve] – (mus. us(ôtos) yu­ ri da phone bgera] – smenis gasaZlierebeli xelsawyo (maTTvis. oficiOzuri [germ. 2. o. samsaxuris sam­ yofeli. officier] – piri.) beWdvis xerxi. flotis o. miReba.) Θam sityvis xmareba `oficialuri~­s mniS. otOfon­i [berZ. gvredi] – (ma­ Tem. Octans (Octantis)] .  mekavSire o. okto rva da hedra fuZe. oficQant­i [germ. mTav­ robis an Tanamdebobis pi­ risgan momdinare. rom­ lis drosac firidan saRe­ bavi gadadis jer rezinis zedapirze. ofQcer­i [germ. xolo iqidan ki qaRaldze.) beWdviTi or­ gano.) rvakuTxedi. oficialis Tanamdebobrivi] _ 1.) formalurad mTav­ robisagan damoukidebeli. oktagonon] (maTem. oficQoz­i – (wign. Ofis­i [ingl. viziti. oqtAgon­i [berZ. Offizios] – (wign.  aficeri Scd. off side] – (sp. Jurnali da misT. romelic Se­ mosazRvrulia rva sibr­ tyiT. Oqtant­i [laT.  oktava Scd. sasadiloSi. rvawaxnaga. oqtAedr­i [berZ. sammarTvelo. oqlokrAtika [berZ.) intervali mocemul bgerasa da misgan merve bgeras Soris. offiziant] – saWmel­saWmlis mimtani (restoranSi. ochlos brbo.oto -370- melsac Tavsa da boloSi aqvs muTaqebi. mdabio da krantos xe­ lisufleba] – brbos xeli­ sufleba. kafeSi).

indo­ eTSi da sxv. publicity] paTolOgia [berZ. kino an fo­ togadaRebebisaTvis. mgznebare. – 1. ¥ oxrasi. pAdre [it. Jangmiwa).  p. patetikuri ritmuli moZraoba. xmis CawerisaTvis da sxv. savaWro p. gadadgma.) monawileobis gareSe. pavillon] – 1. pathetikos] – (wign. Senoba gamofenis eqspo­ nantebisaTvis. pa [fr.] – budisturi sa­ kulto da memorialuri nageboba (taZari) Soreuli aRmosavleTis qveynebSi (CineTSi. (qarT. pablQsiti [ingl. 2. oqtOron­i [ingl. . mravaliarusians. quCebSi).. warmoadgens koSks.  oxrisa Scd. ro­ melsac 1/8 zangis sisxli aqvs. pavilQon­i [fr.. pagoda < sanskr. oqtroirEbul­i konsti­ tUcia [fr. popularoba. feradkaniani.. iaponiaSi. sinon. paT paginAcia [< laT.). romelsac gamoscems saxelmwifos me­ Tauri warmomadgenlobiTi organoebis (parlamentis . aseve masmediis dasxva daavadebebis war­ saSualebebis gamoyenebiT moSobasa da mimdinareobas. ochra] – bunebrivi mineraluri saRebavi yviTe­ li an wiTeli feris.  sagamofeno p. paTetQkuri [berZ. msubuqi nageboba (baRebSi. p amaRelvebeli. Octoyer Cuqeba] – konstitucia. padre mama] – ka­ TolikebSi: mRvdeli.) paTosiT aRsavse. mecniereba.-371– cis samxreT naxevarsferos Tanavarskvlavedi. esp. toni. pAgoda [port. romelic romelic publicisturi ga­ swavlobs organizmSi sxva­ mosvlebiT. nabijis Scd. Oxra [berZ. pas] – cekvaSi: calkeuli  paTetiuri. miiRweva.  yvavilebis p. sityva. pathos da­ avadeba da logos moZRvreba] – cnobiloba. p. Pagina gver­ di] – wignis an xelnaweris gverdebis numeracia. romelic war­ moiSva TeTrkanianisa da kvarteronis qorwinebis Sedegad. octorom] – adamiani.

Paket] – konverti. patologiuri Scd. lOrdTa pAlata _ in­ glisis parlamentis zeda palata. saavadmyofoebSi: oTaxi. palanquin < sanskr.  zogadi p. movlenebi.paT -372ropaSi: raindi mefis ama­ laSi.  p. pAlas­i [spars.  Sesasvleli p. zEda pAlata – umaRlesi sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi.  saidumlo p. normisagan gadaxra organizmSi. palAnkin­i [fr. mepAie _ pais mflobeli. palAdin­i [fr. 2. pAi [Turq. simaxinje.) aRfrTovaneba. aranormalu­ roba. TEmTa pAlata _ inglisis parlamentis qveda palata.) avadmyofuri pro­ cesebi. ¥ mepaiisa. zogi saxelmwifo dawese­ normisagan gadaxras. pAlata [laT. p. saqmiani qaRaldi. romelSic Cadebulia ofi­ cialuri. pay xvedriTi wili] – saerTo saqmeSi (mag. romelSic avadmyofebi wvanan. qvEda pAlata – pirveli sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi.  sisxlZarRvebis p.  p. romelic swav­ lobs daavadebis Sedegad organizmSi momxdar cvli­ lebebs.-iT laparaki. 2.  patologia.  firmis m. palAntin­i [fr. afrikisa da samxreT amerikis zog qve­ yanaSi: mxrebze dasadgami taxtrevani didebulTa sa­ tareblad.] – aziis. palatium sasaxle] – 1. pAketi [germ. aRmafrena.-is eqimi. fir­ maSi) misi TiToeuli wevris mier Setanili wili. mgznebareba. ¥ paTologiuri. 3. pATos­i [berZ. zog qveyanaSi: warmomad­ genlobiTi organoebis an maTi calke Semadgeneli nawilebis saxelwodeba. (gadat.  mepaiesi Scd. pelasi] – uxao ormxrivi xaliCa xeliT an manqaniT nakeTebi. Paladin] – Sua saukuneebSi dasavleT ev­ . paTologQuri anatOmia – mecniereba. #5. pathos] – (wign.  p. palantine] – qalis wamosasxami bewvisa an xaverdisa.

magram ar kurnavs mas. aqvs naxvreti – marcxena xelis cerze wamosacmevad. atlasi. pAmpa da pAmpas­i [esp. (gadat. damwerlobaTmcodneoba). paliAtiv­i [fr.). ¥ pampisa da pampasisa.  qoqosis p.  pampasi Scd. mxatvris SemoqmedebaSi. Sexamebis Tavisebureba cal­ keul naxatSi an. palQtra [rus.-373bulebis saxelwodeba. palette] – 1.) fenebis Sexameba. finikis p. muzeumi. palma] – Tbili qveynebis maradmwvane xe. paleontolOgia [berZ. romelic uzrunvel­ yofs dasaxuli amocanis mxolod nawilobriv gada­ wyvetas. pamphlet] – sarkazmiT ganmsWvaluli publicisturi nawarmoebi.ro­ melsac mxatvrebi xmaroben saRebavebis Sesazaveblad.  wignis p. p. warmoadgens Zneli pam mdgomareobidan droebiT gamosvlas. – mniSvnelobiT Zve­ li. pampas (mr.  p. albomi.) avad­ myofis organoebis xeliT gasinjvis meTodi. saSu­ aleba. Txeli ficari. swavlobs maT ganamarxebuli naSTebis mixedviT. romelic Seiswav­ lis Zveli xelnawerebis garegnul mxares (asoTa moxazulobas. палитра < fr. pAmflet­i [ingl.) (qarT. palliatif] – 1. analizi. palpatio gasin­ jva xeliT] – (medic. naxevarzoma. pampa (mx. romelsac droebiT amsubuqebs avadmyofis mdgo­ mareobas.. (gadat. ¥ paleografiuli. teqstis p. politikuri mov­ .. palpAcia [laT. 2. palaios Zveli onkontos arseba da logos moZRvreba] – mecniereba gadaSenebul cxovelTa da mcenareTa Sesaxeb. romelic mimarTulia ama Tu im piris. paleo. swori dauto­ tavi tani da wverze jgufad Sekrebili maraosebri an farTisebri msxvili foT­ lebi. paleogrAfia [berZ. sinon. palaios Zveli da graphō vwer] – mec­ niereba.  paleontologia. ¥ paleontologiuri. 2.  p.) RonisZieba.. wamali. pAlma [laT.)] – veli (velebi) samxreT amerikis zomier sartyelSi. saerTod. aqvs maRali. sawer masa­ las da sxv.

yvelafers rom exeba~. locva. pan. sityva. yvelaferi] – sityvis TavsarTi mniSvne­ lobiT `yovlis momcveli. `yovel Ra­ misa~ da nix – Rame] – mar­ TlmadidebelTa sulis mo­ saxsenebeli wes­Cveuleba. yoveli. mTel qveyanas. sazeimo si­ tyva] – 1. sax. berZ. xelovnuri abreSumis qso­ vili erTgvari.  politikuri p. panagiasi Scd. pnegyrikos sadResaswaulo. panegQrik­i [berZ.  panagea. farTofarfliani saza­ fxulo qudi erTgvari. mTel rig qveynebs. panegiruli. panaxidos: pan – yvela. galoba. pirveli qristianebi devnis gamo RamiT asrulebdnen am ce­ remonials. pamdemia mTeli xalxi] – epidemia. pAndus­i [fr. panageia.. romelic yvela daavadebas Svelis (Zv.) aRtacebuli da uzomo qeba. panagia] – pata­ ra xati (Cveulebriv RvTis­ mSoblisa Zvirfasi qvebiT Semkuli). panaRia. panaceia Scd..) uebari sa­ Sualeba. ¥ panaceisa. panAcea [laT. (gadat. xolo lenis da sxv.  panaceasi. pannychida panixis.) (wign. panASvid­i [saS. oratoris saqeba­ ri sityva visime an risime miZRvnili.] – 1.  panamerikanizmi.pan -374panakeia wamali. kalTa] – damreci baqani Senobis SesasvlelTan.  p. panTEizm­i [berZ. romelic TiTqos yvela SemTxvevaSi Svelis adamians. amitom ewoda `yovel Ramisa~. ¥ panagiisa. [berZ. panama < geogr. romelsac marT­ lmadidebeli episkoposebi ZewkviT ikidebdnen gulze (tansacmlis zemodan). qalRmerTis Panakeia­s saxelis mixedviT)] – (iron. 2. winaaRmdeg. pAnama [fr. berZ. penie douce damreci ferdobi. 2. romelic edeba mosaxleobis did na­ wils. ¥ panegiristi. qeba. . romelic cvlis kibes da ga­ moiyeneba avtopmobilis Se­ sasvlelad. panAgia [berZ. romelic RmerTs aigivebs bunebasTan. pan yve­ laferi da theos RmerTi] – religiur­filosofiuri moZRvreba. pandEmia [berZ. panacea < berZ. panamerikuli. pan.

laT. Punk CerCeti. pAno [fr. raime vrceli midamos xe­ di. SiSi. ye­ yeCi. Punk rock pan < punk biWi da rock rxeva] – axalgazrdaTa Soris popularuli musikaluri forma. pankreas] – (anat. pAnika < [berZ. romelic axloa adreul rok­en­rolTan. pension] – 1. 2. areuloba. romelic moicavs adamianTa jgufs (an calke adamians).) kuWukana jirkvali. panOrama [berZ.  panTerasi. ganTavsebu­ lia zevidan. panTEon­i [< berZ. ¥ panikuri. romlis wina plani moculobiTia. biWi] – axalgazrda adamiani uCveulo. 2. pantera Scd. mrgvali Senobis SigniTa kedelze moTavsebuli su­ raTi. pan yve­ laferi da optikos mxedve­ loba] – muzeumi. didubis p.  panTeris. romelSic gamofenilia naturaluri zomis sanTlis figurebi. pansQon­i [fr. pAnk­i [ingl. kedlis an Weris zedapiris nawili. Zvel sa­ berZneTsa da romSi: yvela RmerTis saxelze agebuli taZari. tiloze gamosaxuli sura­ Ti.  mTawmindis p. panis saxelidan] – uecari SiSi.  p. romelime poliTeistur religiaSi: yvela RmerTis erToblioba. sanaxaoba] – 1. Pantheon] – 1. pAnTera [berZ. 2. pAnk­rok­i [ingl. eqstra­ vaganturi qcevis wesebiT. rac leopardi. Cveulebriv zevidan..  qalaqis p. romelsac Semovlebuli aqvs ornamenti an romel­ zec Cveulebriv moTavse­ bulia ferweruli an skul­ pturuli gamosaxuleba. sa­ dac gamoCenil adamianebs asaflaveben. panther] _ igivea. pan yvelaferi da horama xedi. pankrEas­i [berZ. panneau] – 1. 3. panoptQkum­i [berZ. aseTi SiSiT gamowveuli mRelva­ reba. RvTaebis. panikos tyis.  berZnuli p. sadac dam­ qiraveblebi uzrunvelyo­ filni arian kvebiTa da . romelic mudmivad aris gakruli kedlis raime na­ wilze.-375bunebas ganixilavs rogorc RvTaebis gansaxierebas. kerZo sastumro. sasaflao an akldama. Pantheion.

romlis moqmedi pirebi azrebsa da grZnobebs JestebiT gamo­ xataven. am mcenaris Reroebisgan damzadebuli saweri ma­ sala. romelsac xmarob­ dnen egvi ptelebi da sxv. mefis ruseTSi _ paJTa korpusi: TavadaznaurTa saSualo samxedro saswav­ lebeli. kuror­ tze). 2. pAp­i [laT. av­ tomobilis gasaCereblad da sxva (Cveulebriv. ¥ pantomimuri. erTgvari tro­ pikuli lerwami. papyros] – 1. paJTa korpusis aRsazrdeli. iqve] – mniSvneloba siaxlovis. 2. papQrus­i [laT. sinon. parAbola [berZ. pansiOnat­i [fr. parabElum­i [laT. [berZ. para bellum `emzade omisaTvis~] – pis­ toleti erTgvari. pappas mama] – romis papi kaToli­ kur eklesiis uzenaesi me­ Tauri. Papa < berZ. page] – 1. pAJ­i [fr.) aseT ma­ salaze Sesrulebuli xel­ naweri. Wili). 2. scenebi baletSi. pApert­i [berZ. para.pan -376gansakuTrebiT afrikaSi (qarT. parapetros] – ga­ lerea an parmaRi marTl­ madidebluri eklesiis Se­ sasvlelis win. Zveli xalxebi (maT So­ ris qarTvelebic. revoluciamdel ruseTSi: daxuruli saswavlebeli saerTo sacxovrebliT. dasasvenebeli saxlis na­ irsaxeoba. 2.  keTilSobil qalTa p. romelic msaxurad edga fe­ odals an mefes da gadioda raindobisaTvis mzadebis pirvel safexurs. msgavsebisa. xarobs . romel­ Sic damsvneblebs eZlevaT adgili Ramis gasaTevad. Sua sau­ kuneebSi dasavleT evropaSi: axalgazrda aznauri (vaJi).. papyrus berZ. ax­ los. parabole] – (maTem.. romlis yoveli wertili Tanabrad aris daSorebu­ li mocemuli wertili­ dan (fokusidan) da mo­ movliT (momsaxurebiT). pantomimos msaxiobi. erTgvari sistema. para gverdiT. pensionnat] – 1.) Cauketavi moduli. pantOmima < [berZ. romelic mxolod sxeulis moZraobiT Tama­ Sobs] – usityvo Teatra­ luri warmodgena.  p. erTgvarovnebisa.

arsebobs  s. parallelos] – 1.. cxovrobs.. statiis nawili. Seda­ vavdeba sayovelTaod aRi­ reba. p. paradoxos ara­ Cveulebrivi. 2. forma. xmauri. mxolod erTi SexedviT). RvTismsaxurebis saxeoba. moulodneli. paralEluri – 1. uflis mimarT.  p.) ro­ 1. aRlumi). parakleton  wesdebis pirveli p. nomris win. wignis. parasitos] – (swori xazi da sxv. mrTelobisaTvis. ganwyobileba. paraklisi samSvidobo. organizmi (mcenare an melic erT sibrtyezea mo­ cxoveli) romelic sxva Tavsebuli da erTmaneTs organizmze (organizmSi) . Suamdgomlobas sTxoven ¥ saparado. mgzavro­  p. TviT es niSani. gadat. usa­ (maTem. parAlel­i [berZ. sa­ gavlebuli warmosaxviTi moTxe] _ qandara TeatrSi. arebulisagan. sazrdoobs.-is gavleba. parade] sazeimo locva cocxalTaTvis. parAd­i [fr. 2. parAdiz­i [fr. msjeloba.. 3. xazi dedamiwis zedapirze. raklisis gadaxdis dros fizkulturelebisa) (qarT. wmindanebs Sewevnas da sinon. parAdoqs­i [berZ. (gadat.-is gavlegeba saR azrs (zogjer ba. ucnauri] – azri.) movlena.. paradis < berZ.  p. parAklis­i [berZ. sazeimo. bisaTvis. manugeSebeli] – saeklesio 2. parki. riv § niSani uzis rigiTi  p.) paraleluri xazi. ro­ melic SeiZleba Seudardes romelic mkveTrad gansx­ sxva msgavs movlenas. pa­ daTvaliereba (jarebisa. jan­ parAduli – 1. ekvadoris pararelurad paradeisos baRi. (gadat.) moCvenebiTi.-ebi da meridianebi. (wign. romelsac TavSi Cveuleb­ ¥ parazituli.) adamiani.muqTaxora. sokoebi.  p. iseTi parAzit­i [fr. 2. Sepirispireba. parAgraf­i [berZ.-377- par cemuli swori xazidan cxovrobs da mis xarjze (direqtrisidan). paragraphos] romelic sxvisi SromiT – 1. ewinaaRmde­  istoriuli p. fuZvlo.

par -378mxolod mocemuli amoca­ nis pirobebSi.  paralelopi pedi Scd. parallelogrammon] – (maTem. (gadat.  p.  p. dama­ xasiaTebelia bodvebi. paralysis moduneba] – 1.] – (di pl. mura nax­ Sirisagan da sxv. parAnoia [berZ.) sidide.) eqvswaxnaga sxuli. paralElizm­i – (wign. paranomia ukanonoba] – kanonebSi ar­ sebuli winaaRmdgoba. gameoreba. paraliz < berZ. parallelepipedon] – (maT. swori] – specialuri pa­ raSuti planirebuli fre­ nisaTvis amomavali sahaero nakadebis gamoyenebiT. planer pla­ nireba laT. (fiz. (maTem. zog­ jer halucinaciebic. paralelOgram­i [berZ. saxlis saxuravis p.) oTx­ kuTxedi. parapetto < parare dacva da petto mkerdi] – risame gaswvriv gakeTebuli moajiri. romlis mopirda­ pire gverdebi erTmaneTis tolia da paraleluri.) raime sagnis an movlenis ZiriTadi sidide an sidideebi. 2.  xidis p.) moqmedebis unaris dakargva. parametrō vu­ fardeb] – 1. romelsac iRe­ ben navTobisagan. parAmetr­i [berZ. muSaoba.] – sanTlismagvari TeTri an moyviTalo niv­ Tiereba.. planus brtyeli. parAliz­i [polon. romelsac aqvs para­ leluri da toli mopir­ dapire waxnagebi (parale­ logramebi). paranOmia [berZ.) dambla. paralelepQped­i [berZ.  xelisuflebis p. (medic. 2. paranoia si­ giJe] – (medic. kiduri. parApet­i [it.) erTgavri fsiqikuri daavadeba. parAplan­i [fr. romelic Sedis maTematikur formulaSi da Tavis mudmiv mniSvnelobas inarCunebs .  p. parAfin­i [fr. parapher laT. parafQreba [fr. dublireba.) rac ramesTan erTad xdeba erTdroulad.) sru­ li damTxveva. teq.) winaswari (mxo­ lod inicialebiT) xelis mowera oficialur xelis ar gadakveTen. (gadat. 2. dacemis mdgo­ mareoba. ¥ paralizeba. paraffine < laT. paralizebuli. ori firmis muSaobaSi.

parASut­i [fr. sinon. parsavs Tmas da sxv. warmoSoba] – (biol. gonebrivi zemoqmedebiT da sxv. Sivas coli. pArik­i [fr. paraSUtizm­i _ saparaSuto sporti. 2. parafsiqolOgia – kvle­ va­Ziebis dargi.  s. ZiriTadad Seiswavlis: 1. parachute] – safreni aparatidan adami­ anis gadmosaxtomi.­is moZv. pAri [fr. ro­ melTa axsna ar xerxdeba grZnobis organoebis moqme­ debiT. riTac wamgebi pi­ ri asrulebs raime valde­ bulebas. parthenos qalwuli da genesis da­ badeba. (kacebis p. romelic paraSutiT xteba xolme (Cveulebriv TviTm­ frinavidan). cocxali arsebis zemoq­ medebis formebs iseT fi­ zikur movlenebze. romelmac aristrokatiul sazogadoebaSi SeaRwia da aris adamiani aradidgva­ rovani warmomavlobisa. parikmAxer­i [germ. mgrZnobelo­ bis formebs. romlebic xdeba organizmis miRma. xelSekruleba. ¥ saparaSuto. romelic uz­ runvelyofs informaciis miRebis iseT xerxebs. dalaqi). parvenu] – metiCara.­is erT­erTi Semadgeneli nawilia telepaTia. romelic kreWs. parTenogEnez­i [berZ. pari] – sanaZleos pirobebi. p. perruquet] – sxvisi an xelovnuri Tmisgan gake­ Tebuli Tavsaburavi. tvirTis CamosaSvebi. ¥ saparikmaxero. par paraSUtist­i – adamiani.kun­ Tovani Zaldatanebis gare­ Se (surviliT. ¥ parafirebuli. damaxasiaTebelia bevri uxerxemlo cxovelsa da mcenarisaTvis. sporti. .-379moweramde (saerTaSoriso xelSekrulebis). haerSi ixsne­ ba qolgasaviT.).) sqesobrivi gamravlebis erT­erTi forma – kvercxis ganviTareba ganayofierebis gareSe.  TviTmfrinavidan p-iT gadmoxtoma. kosmosuri xo­ maldis dabla dasasmeli mowyobiloba. peruekmacker] – ostati. pArvat­i _ induizmis erT­ erTi umTavresi qalRmerTi.  p. parvEniu [fr.

 p. siaTebelia kidurebisa da pArk­i [ing. Tavis kankali da sxv. respublika. xelisufleba. parlamEntar­i [germ. Scd. satiruli xasiaTis mibaZva pArket­i [fr. romlisTvisac damaxa­ garCevisas. didi baRi.  vakis p. weswyomoklebiT zooparki) _ ix. parquet] – 1. transportis saSualebaTa p. vis). oben (kacebis s. park] _ 1.  mamakacTa da qalTa s. [sa­ kuT. (ekon. dgomis da movla­remontis adgili. p. parodia] – 1. p. 2. 1­isaT­  s. taqsebis mentarier] – parlamentis wev­ p.romelic laT. parQtet­i [germ.  saqarTvelos p. -380- ra marTkuTxa an sxva for­ mis gluvi ficrebi iatakis saparikmAxero – saloni. arCevnebi. saloni.. organo.par  s. s. saTamaSo parlAment­i [fr.) mxareTa Tanas­ parkQnson­is daavAdeba. pata­ visime an risame susti mxa­ .) sxvadasxva qvey­ ¥ meparketisa. yvavilnarebi. paritas Tanasworoba] parkets amzadebs an agebs.) Tavis worobis princi pi raime tvinis qronikuli daavade­ uTanxmoebis. zoologiuri. paritat < mepArkete – muSa. s. konfliqtis ba.  s. parla avtobusebis p. inglisis 2. ¥ saparko (mniSvn. zona. roTi.  gaprialebuli p.-is iataki. bileba. (samarT. zoologQuri pArki (Se­ ¥ parlamenturi. nairnairi gasar­ umaRlesi sakanonmdeblo Tobebi da sxv.] – (medic. aseTi ficrebiT dagebuli sinon. ¥ saparlamento. sadalaqo). sadac parikmaxerebi muSa­  p. komisia. – 1. ri. 2.­os moZv. (TbilisSi). sax. arqiteqtura. iataki. parlament parler laparaki] – saxelmwifos moednebi. nis valutis Sefardeba oq­  meparketesi Scd. romelSic mowyobilia xeiv­ nebi.  parlamentaruli Scd. dasagebad..  farexi (me­2 mniSvn­iT) parOdia [berZ.

(sp. tikuri organizacia. konspiraciul or­ 3. p. da sec(unda)] – (astr. mravalxmiani musikaluri yura.  avtomobilebis didi p.-381- par reebis gakilvis mizniT.) WidaobaSi: mdgomareo­  p. erTi xeli TamaSi (Cveu­ ganizaciaSi).) garegnuli mibaZva. parole sityva] – Tavmoyrilia an gamoyofi­ daTqmuli saidumlo sityva lia raime mizniT. baletSi). parti] – 1. yurebelTa darbazis sa­ 2.. nawarmoebi. tenoris p. lebis ryevasa da dacvenas. solo (operaSi. 2. saqonlis garkveuli rao­ (medic. laa gamarTuli. varZlebis rigi. disci plina.. jirkvlebis anTeba. p. nawarmoebis nawili. romelic pArol­i [fr. atrSi an konoTeatrSi: ma­ . razmi. iwvevs kbi­ sazogadoebrivi jgufis. Rerali an erTi sakravi. saerTo an fraza Tavisianebis ga­ samuSaoTi da sxv.) RrZile­ pArtia [fr. muSaki.) vars­ abesalomis p. p.-is me-10 rigi. romel­ pArpriz­i – avtomobilis wi­ sac asrulebs erTi mom­ na saqare mina. epidemiuri parotiti – yba­ 5. koleqtivis interesebs. Tan. saxurSi. 2. leTi. romlebic romelic amaxinjebs imis scenis doneze odnav dab­ arss. mosacnobad (samxedro sam­  geologiuri p.) ybayuris (sanerwyve) denoba. rodesac moWidave xali­ Cazea daCoqili da xelebiT parodOntoz­i [berZ. par (allaxis)  roialis p. lebriv Wadrakisa). Janri. para – eyrdnoba mas. ba. (gadat. Te­  p. 1­isaT­ erTeuli.-is bi parodiasi Scd. pArsek­i < [berZ. para Tan. Θgadadebuli p.. partere] – 1. kvlavuri manZilis sazomi ¥ partiuli (mniSv. poli­ bis qronikuli daavadeba. adamianTa jgufi.  parodiisa  p. pArter­i [fr. ¥ parodiuli. vis). ro­ romelsac Tan sdevs Cir­ melic gamoxatavs raime qovani anTeba. axlos da odus (odontos) kbili] – (medic. axlos da us (otos) yuri] – 4. parOtit­i [berZ. rasac baZaven.

parfumerie < pafum sasiamovno suni. partner] – 1. inanTeuli).  p.-iebi miusxdnen Wadraks. saqoneli. cal­ keuli] – saxelmwifos zogi nawilis miswrafeba gancalkevebisaken saerTo­ saxelmwifoebrivi intere­ sebis sazianod. romelic Seicavs aseTi na­ warmoebis yvela partiis Canawers. particularis nawilobrivi. xalxis dResaswauli.  parfumeria. partQtura [it. si­ non.par -382mo. p. s.  s. romelsac Cveulebriv aqvs gasasvlelebi paralelur quCebze. paseq _ `ga­ mosvla~. daxu­ ruli galerea.) – de­ mokratiuli p. pAsaJ­i [fr. 2. `gverdis avla~] – ebr.  partizaneli Scd. romelsac awarmoeben dampyroblebis winaaRmdeg damoukidebeli razmebi mtris zurgSi. brZola. erT­ erTi monawile. partisan] – mo­ nawile SeiaraRebuli brZo­ lisa. suna­ . musikaluri fraza. romelsac iye­ neben kosmetikuri da hi­ gienuri mizniT. pAseb­i [fr. p. raime Ta­ maSis. maRazia. pAsat­i [germ. s. musikaluri nawarmoebis nawili. pAseq­i [Zv. ¥ partizanuli. amxanagi ra­ ime saqmianobaSi. fabrika. Tanamonawile. inanTi] – surnelovani nivTierebani. Secd. partenaire < ingl. bileTi. notebis wigni. saparfumerio. razmi. romelic xasiaTdeba note­ bis swrafi monacvleobiT. Passat] – tro­ pikuli qari. romlic qris subtropikuli sartyele­ bidan ekvatorisaken. passes] – xelebis erTgvari moZraoba avadm­ yofis saxesTan _ hi pnozis mdgomareobaSi mis gadasay­ vanad.  Zneli p. ¥ saparfiumerio. partnQor­i [fr. umetes SemTxvevaSi virtu­ ozuli xasiaTis. partitura] – mravalxmiani musikaluri nawarmoebi yvela partiis erToblioba. partiuli (ars. sax. cekvis da misT. passage] – 1. partQzan­i [fr. parfiumEria [fr. 2. partikulArizm­i [laT. ebr. wevri.romlis ori­ ve mxares aris maRaziebi da. (qarT.  p.

suraTis CarCo. statia. aqtiuri. wnevisa da meqanikuri Zab­ vis erTeuli. passiepartout] – 1. (gadat. ganyofileba (polici­ aSi). wignebSi. mkiTxaobis an girao­ bis saxe. pas 2. 3. 2.  s. paskvQlant­i – paskvilis avtori. passio tanjva. aqtivi).  sazRvargareTis p. pasQur­i [laT. kom­ piuteruli saswavlo­sa­ warmoo teqnikuri ena maRa­ li rangis programebisa.. visime vinaobis. pAskvil­i [germ. (gadat.  paskvilianti. ¥ paskviluri. gadarCnen ebraelebi. Seuracxmyofeli nawarmo­ ebi. monawile. araenergiuli (sapi­ risp. aqtivi). pAspartu [fr. ix. patience moTmena] – kartis gaSla dadgenili wesiT.  p.) warmoebis vadebisa da val­ debulebaTa erToblioba (sapirisp. adamiani. (buxhalt. pAskal­i [ing. passivus vnebiTi. JurnalebSi Casmuli sqeli qaRaldis furceli ilustraciisaT­ vis.  avtomobilis p. maT ka­ rebze samsxverplo kravis sisxliani niSani hqondaT gamoxatuli da sasjeli ar SexebiaT. vneba.) uaryofiTi mxare risame. 2. macivris p. Paskal] – 1. muyaosgan gakeTebuli portretisaT­ vis. pasquillo] – cilismwamebluri. pAsiv­i [laT. pAsport­i [fr. wa­ meba.. moqala­ qeobis damadasturebeli oficialuri sabuTi. sa­ registracio mowmoba. pAsta [it. graviurisaTvis. pasta] – raime nivTi­ erebis comiseburi pasta. vnebebi. umoqmedo] – 1. wvaleba. pasQans­i [fr. p. pAsia [laT..  p. mobiluri telefonis p. passeport] – 1.) vnebiTi gvari zmnisa. raime manqanis. Jini.-383dakavSirebuli egvi ptidan gamosvlasTan. . Scd. uvado p. roca egvi p­ tis RmerTma angelozi mouv­ lina mZime misiiT – moekla pirmSo kacTa da cxovelTa. Jini] – siyvarulis sagani. ¥ sapasporto. sayofacxov­ rebo sagnis da misT. Pasquill < it. 2. passivus] – umoq­ medo.

patisson] – er­ Tgvari gogra. 3. moZRvari] – protestantebis mRvdeli. rbili feradi fanqrebi ferwerisaTvis. Pesach gavla] – (ekl. patens (patentis) Ria. bibliis pirveli wignis. ro­ melic adasturebs gamom­ goneblis gansakuTrebul uflebebs gamogonebaze. pascha aRdgoma < Zv. gvarovnul sazogadoebaSi: gvaris ufrosi. rom daiRupos mavne mikroorganizmebi. mowmoba.pas -384yovel calkeul wels. pAtent­i [laT. patriarches mama­mTavari] – 1. pAter­i [laT. Tu rodis modis aRdgoma . 3.) krebuli wesebisa. rom mis mefes ar Seuqmnas qiSis safrTxe (iTvleba yaimad). avtokefaliis mqone marT­ lmadidebeli eklesiis umaRlesi sasuliero piris tituli. am Janris nawarmoebi. mamasaxli­ si. pAt­i [fr. patrQarq­i [berZ. pater mama] – ka­ TolikeTa mRvdeli. ro­ melTa mixedviTac arkveven. patQson­i [fr. ferweris teqnika.): Janri. mowmoba. aSkara] – 1. amzadeben dawnexili saRebavis fxvni­ lisagan. 2. 2. pastorale] – evropul literaturasa da xelovnebaSi [me­14 _ me­18 ss. pAstor­i [germ. pastOral­i [fr. `dabadebis~ mTavari personaJebis saer­ To saxelwodeba adamidan abramamde. am titulis mqone piri. romelic iZleva kerZo vaWrobis an raime saqmianobis uflebas. magram SenarCunebul iqnes produq­ tis gemo. pAsqala [berZ. iyeneben mwnilad Casa­ debad. brtyeli ya­ bayi. pAstel­i [it. pasterizAcia da paste­ rQzeba – sakvebi pro­ duqtebis gacxeleba imde­ nad. pastello] – 1.  kbilis p. Pastor < laT. rodesac moTamaSes ar SeuZlia mori­ gi svlis gakeTeba ise. pat] – mdgomareoba Wadrakis TamaSSi. Pastor mwyemsi. ebr. 2. romelic emyareba am funqciebis ga­ moyenebas.romlisTvisac da­ maxasiaTebelia bunebis wi­ aRSi mwyemsebis cxovrebis idiliuri asaxva. aseTi funqciebiT Sesru­ lebuli naxati. vitaminebi da sxva sasargeblo Tvisebebi.

¥ patriarqaluri. mzrunveloba. 2. patrOnaJ­i [fr.  p.  s. patriOtizm­i – samSoblos pau siyvaruli. dakvris. paupErizm­i [laT. Tavisi qveynis erTgu­ li. saqcieli. sinon. matriarqatis momdevno. patrouille] – 1. sapatriarxo Scd.  patriarxati.-3854. (saub. p. ¥ sapatriarqo (ars. patriarxaluri Scd. patriotes Tanamemamule] – adamiani. eklesia. meurveoba. risame fuZemdebelze. romelsac patri­ arqi meTaurobs. rome­ lic Tvalyurs adevnebs wesrigs. patronage mfarveloba] – fexmZime (or­ suli) qalebis. patrQot­i [berZ.  p. (gadat. muSaobis dros. . sax. mamuliSvili). pAuza [berZ. p. poezia. mcire SeiaraRebuli razmi (samxedro qveganayofisa. meurneoba.) ityvian moRvawe­ obis raime dargis uxuces warmomadgenelze. TviTmfrinavi.romlis drosac sa­ meurneo da sazogadoebriv cxovrebaSi mamakaci iyo gabatonebuli. Cvili bav­ Svebisa da zogierTi sxva kategoriis avadmyofebis saxlSi samedicino momsa­ xurebis sistema. mi­ liciisa da sxv. grZnoba. uSiSroebis gark­ veul zonaSi.) aseTi razmis wev­ ri. samSoblosadmi Tav­ dadebuli (qarT. Tavisi xal­ xis.) an samxed­ ro gemi. ¥ sapatriarqo. ma­ sobrivi gaRatakeba. rogorc Sedegi mzardi eqsplua­ taciis.) – patriarqis sagamgebelo. sinon. simReris. ¥ patriotuli. romelsac uyvars Tavisi samSoblo. masobrivi umuSev­ robis da inflaciisa. Θ patriarxi. Tavisi xalxis erTguleba (qarT. pirvelyo­ fili­gvarovnuli wyobi­ lebis forma. pAtrul­i [fr.  erTwuTiani p. mamuliSviloba). pausis Sewyveta] _ xanmokle SeCereba mety­ velebis. patrOnat­i [laT. 2. kverTxi. patriArqat­i 1. pauper Ra­ ribi] – siRaribe. patronatus] – mfarveloba.

romelic did ciuri) omebis winaaRmdeg. Tavisi mkurnali eqimis mi­ pEdal­i [fr. winaaRmdeg (erovnul­gan­ pEdant­i [fr. damSoSminebeli. velgvari omebis. Sewuxebuli ¥ pedagogikuri. pedale laT. gadaWarbebuli sizus­ sani merani.] paidagogos mniSvnelobisa. p. pedalebiani. naTlebisa da swavlebis pacQent­i [laT.) cis CrdiloeT na­ xevarsferos didi Tanavar­ Soriso xelSekruleba.paq -386- pAqt­i [laT. pedis marT. daSoSmineba] – ajanyebis. pacifism < laT. (tkivilisagan)] – avadmyofi  p. sabWo. aRmzrdeli. damaokebeli] – li­ ¥ pedaliani.] _ maswavlebeli. pedris samarTliani omebis lebiani Scd. dad dakepili xorcis. pedanmaTavisuflebeli. pEgas­i [berZ. damamSvi­  roialis p.  damsaxurebuli p.. ga­ momzadebuli saWmeli. pedliani. pAStet­i [germ. ber­ pedAntizm­i _ pedantis Tvi­ Znul miTologiaSi: frTo­ seba. pedant < it. avtomobili. debeli. pastete] – wmin­  p. pegasos] – 1. Txovs sxvebisagan. kaluri sakravis da sxvaTa it. wvrilmanebs. pactum] – saerTa­ 2. sa­ ganuxrelad icavs forma­ xalxo aRSfoTebis Caqroba lur wesebs da amasve moi­ dasasjeli RonisZiebiT. paciens (pacienSesaxeb. Cve­ skvlavedi. pacificatio garegan mxares. Θ pakti Scd. mniSvnelobas aniWebs saqmis pacifikAcia [laT. tis) vnebuli. revolu­ te] – adamiani. musi­ pacQfizm­i [germ. maT So­  pedlisa. velosipedis p. ¥ pedagogiuri.-is aRmzrdeli ratifikacia. te. romelic ilaSqrebs yo­ ¥ pedalisa. fexi] – avtomobilis. beraluri mimdinareoba.  Tavdausxmelobis p. Tev­ zis an sxva produqtebisgan pedagOgika [berZ. pacificus fexis berketi. . paidagogike] – mecniereba aRzrdis. ulebriv didi politikuri pedAgog­i [berZ. pazifismus. (astr. mecnierebani.  p.

Cveulebriv.  penali Scd. erTad ewyobian erTimeoris miyo­ lebiT kuTxiT (beqiT. agreTve fexze koJrebis mocileba. pederAstia [berZ. peiling] – mwyobri an sabrZolo ga­ nawesi.) xel­ sawyo. bunebis suraTi. 2.. [pol. pEnis­i [laT. naxati.  soflis p. tyis p. pedikQur­i [fr. peQzaJ­i [fr. zRvis p. suraTi. penalty] – (sp. gamoiyeneba ku­ Txuri mimarTulebis (pe­ lengebis) gasazomad kom­ pasiT gemidan mxedvare sxvadasxva sagnebisa. paiderastia biWebis siyvaruli] – sqesob­ rivi urTierToba mamakacebs Soris. pEnia [laT. 2. (zRv. paidarest] – pelEng­i2 pederastiis mimdevari. romlis drosac TviTmfrinavebi an TviTm­ frinavebis rgoli. pEleng­i1 [pol.  qarTvel mxatvarTa p. pélerine] – mokle mosasxami.-387- pen pedErast­i [berZ..romelic dayenebulia gemis kompasis kardalis saxuravze. pediAtria [berZ. penis] _ mamakace­ bis sasqeso organo (aso). pEnalt­i [ingl. romelic. pais (paidos) bavSvi da iatreuô vmkurnalob] – bavSvTa eqimi.) fexburTSi: TerTmetmetri­ ani sajarimo dartyma.romliTac Cans moce­ muli sagani an ismis xma.-ebi. welamde ar swvdebaT. romelic swavlobs bavSvTa daavadebebsa da maT mkur­ nalobas. mamaTmavloba. pelErina [fr. pédiocure < laT. pelengAtor­i – 1. ix. peiling] – ku­ Txe kompasis isris mimar­ Tulebisa da mimarTulebas Soris. pedQatr­i [berZ. vasufTaveb] – fexis frCxilebis sagangebo gaw­ menda­gaprialeba. poena sasjeli] – jarima fuladi valde­ bulebebis aradroze Ses­ rulebisaTvis (valebis gadaxdis vadis darRvevi­ saTvis). ¥ penaltis. pais (paidos) bavSvi da iatreuo vmkurna­ lob] – medicinis nawili. pes (pedis) fexi da cuko vuvli. . romelzec bunebaa asaxuli. radiopelengatori. kal­ TiT). paysage] – 1. ra­ ime adgilis saerTo xedi.

enitentia monanieba] – (samarT. parsvis da lisa da cixeebis Sesaxeb.pen -388-  pensnisa Scd. urtyamen varjiSis mizniT. ¥ pensnesi.) pentAgon­i [ingl. – aSS­s samxedro Semokl. pensio gadaxda] – dasacavad. dros tanisamosis pEnsia [laT. sisxlis samarTlis sasje­ vaSingtonTan axlos). pince-nez] – saTvale. misT. a. logos moZR­ magvari). TeTri qsovili (zewris jeli da berZ. golsuorTim da lis dilis xalaTi msubuqi k. pentagon xuTkuTxedi] sasjelTan dakavSirebuli. romelic pensias pEr­i [fr. Pentagon < berZ. po- . uwyeba. Pen-club < Tavdacvis saministro. asaki. rikis SeerTebuli Statebis pEn­klub­i [ingl. punxucebulebisa. romelsac sapa­ vreba] – mecniereba sasje­ rikmaxeroSi afareben kli­ ents kreWis. penolOgia [laT. Ti. qa­ lebma j. dason­skotma 1921 w. poena sas­ 2. peignoir] – 1. 1848 wlis revoluciamde): pEnsne [fr. novel – leqsi. penthouse] _ romani] – sxvadasxva po­ izolirebuli feSeneblu­ litikuri mimarTulebis ri bina mravalsarTuliani mweralTa gaerTianeba. romelsac mokriveebi  s. am wodebulebis cxvirze dasamagreblad. pensiOner­i [fr. TavadaznaurTa umaRlesi romelsac sayure rkalebis fenis warmomadgenlebis wo­ nacvlad aqvs zambaraki debuleba.iapo­ niaSi (agreTve safrangeTSi iRebs. wignaki. gadat. pair] _ inglisSi. pen kalami da amave dros 2. essay. ro­ lis moxdis wesi Tavisuf­ melSic moTavsebulia ame­ lebis aRkveTis saxiT. lobis gasaberi tyavis bur­ ¥ sapensio. pensionnaire] – piri. da­ saxlis banze. sami sityvisa: peom. penitEncia [gviand. qsovilisa. mqone piri. penthAuz­i [ingl. fuladi uzrunvelyofa mo­ [ingl. aarses ingliselma mwer­ pEnuar­i [fr. invalidebi­ penCQngbol­i ching-ball] – msxlis moyvani­ sa da sxv. xuTkuTxiani Senoba (q. narkvevi. s. laT. penitencialuri sistema – – 1.

peri irgvliv. masalaze Sesrulebuli romlebic meordeba usas­ xelnawerebi. miur elementTa klasifika­ apogea).) mTvaris (an de­ Sic usasrulod meordeba damiwis xelovnuri Tana­ raime cifri an cifrebis mgzavris) orbitis wertili. tyavi. daRaldi) [mcire aziis q. rome­ veuli periodis. moulod­ . kveul monakveTSi. gansakuTrebuli we­ omis Semdgomi p.) gulis garemo.) jgufi sivrceebisa. ayvavebis p.. etrati). mecnierma d.  qarTuli literaturis perQmetr­i [berZ.  p. gamonis (Pergamon) saxelis 2. sax. romlis peri pEtia [berZ.-389- per pergAment­i < (geogr.  kvadratis p. perigeia Scd. siT damuSavebuli. xbos. jgufi.) aTwiladi. gamocemebi (gazeTebi. lis garsi. periOduli – 1. p. batknis an Tiknis  zafxulis p. mendeleevma  perigeasi. Jurnalebi).) brtyeli geomet­ periOdika – perioduli ga­ riuli figuris gverdebis mocemebi (gazeTebi. sistema – qi­ dedamiwasTan. Jurna­ sigrZis jami. (qarT. drois monakveTi. (sapirisp. 1. gu­ dayofa. (1834­1907). perQkard­i [berZ. sinon. oTekaSi). perimetron] istoriis p. viTardeba da mTav­ rdeba). – (maTem. (maTem.) – (iwyeba. gulis perangi. cia. p.-Si Sexveuli karaqi. romelic yvelaze axlosaa elementTa p.-is ganyofileba (bibli­ perQod­i [berZ. rulo aTwiladebSi. aTwiladi – axlos da ge dedamiwa] (maTem. rac gamodis drois gar­ mixedviT. perikardios] – periodizAcia – periodebad (anat. per­ avadebis p. romel­ – (astr. Semowmeba.  p. peripeteia] – ganmavlobaSi raime xdeba uecari cvlileba. garkveuli lic cximsa da sisveles drois Semdeg meordeba. wvimebi. periodos] – 1. perQgea [berZ. ar atarebs (pergamentis qa­  p. Seteva. mkvrivi qaRaldi.. aseT 2. rac gark­ 2.  p. romelic Seqmna rusma ¥ perigeisa. lebi).

) momWeri _ Rru organoTa (saylapavi milis.) kedlebis talRi­ seburi ritmuli SekumSva­ gafarToeba. saTvalTvalad. ro­ melic warmoadgens zo­ gierTi niJara _ margalitis Sres. romelic didxans sZlebs. permanEntul­i [laT. wyalqveSa navidan. permAnent­i [fr. p.) avadmyofis gasin­ jva sxeulze TiTebis an specialuri CaquCuis ka­ kuniT. Perlamutter margalitis mwarmoebeli] – Zvirfasi nivTiereba. peristAltika < [berZ. peristaltikos] – (fiziol. periphereia wre.] – gamoTqma. pEron­i [fr. nawlavebisa da misT. peritonaion muclis apki] – (medic. romelic aRweriT gadmoscems sxva gamoTqmis an sityvis azrs (mag: saqarTvelos dedaqa­ laqi – nacvlad Tbilisisa. permanent < laT. 2. perlAmut­i [germ. ¥ periferiuli. mudmivi. raime mdgo­ mareobaSi da sxv. raionebi. perifEria [berZ. periskopeo irgvliv vixedebi] – opti­ kuri xelsawyo sakanidan. percussion] – (medic. centridan daSorebuli nawili risame. permanens (permamentis] – rac ganuwyvetliv grZeldeba. neli garTuleba visime cxovrebaSi. perron] – rkinigzis . periphrasis < laT. qveynis ga­ napira mxare. cxovelTa mefe _ nacvlad perkUsia [laT. perlustro vaTvaliereb] – fostiT gagzavnili werilis fa­ ruli gaxsna saxelmwifo organoebis mier (cenzuris. mizniT). perlustrAcia [< laT. gamoCenili. tankidan da misT. peritOnit­i [berZ. pErl­i [fr. perle] – raRac mSvenieri.-Si muSaobs.  p.  p. aseve uazro da sasacilo. perQfraz­i [berZ. perQskop­i < [berZ.per -390lomisa).) muc­ lis apkis anTeba. nervuli sistema. permanens] – Tmis dax­ veva (eleqtrobiT da sxv. gamocemuli xmis xasiaTiT eqimi arkvevs Si­ nagani organoebis mdgo­ mareobas.). wrexazi] – 1. centridan da­ Sorebuli adgili. kuWis. zedamxedvelobis da misT.

-ebi. xelmwifoSi di plomatiur enciklopediis an cnobarisa. personali] – raime dawese­ perpendikUlar­i [laT. nalTan dakavSirebuli.) Semadgenloba. persona] – piri. romelic meore ve profesiis adamianTa er­ swor xazTan an sibrtyesTan Toblioba.-391- per (metropolitenis) sadguris romlis kandidatura ara­ baqani. do) kompiuteri (ix. sawarmos piradi pendicularis Sveuli] – (maTem. perbulebis. rac mxolod mocemul perpEtuum­mObile [laT. didaturac sasurveladaa miCneuli am saxelmwifos persOnaJ­i fr.  samedicino p. ri – patara zomis (samagi­ pErsona [laT.  p. pirs Seexeba. komikuri p.  p. warmomadgenlad gasagzav­ romlic eZRvneba romelime ni pirovneba. personAluri – 1. personnage] – mxatvrul nawarmoebis moq­ mTavrobis mier. vinme. medi piri. pErsona non grAta [laT.).. perpen a. romlis Seqmnis idea ewi­ mxatvris p. rac visme pi­ perpetuum mobile mudmivad radad ekuTvnis. inJiner-teqqmnis swor kuTxes.-ebi. sawarmos p. personalis sasvlelad. moZravi] _ mudmivi Zrava. persona non grata arasasurve­ dadebiTi p. nikosTa p. naaRmdegeba meqanikis kano­ personAluri kompiUte­ nebs. sibrtyeze. ¥ perpendikularuli. 2. romelTanac mata­ sasurvelad aris miCneuli.  perpendikuliari. li pirovneba] – pirovneba. saqme. personalis piradi] citata leqsikonis. Tac piradad sargeblobs pErsona grAta [laT. p. erTi da igi­ swori xazi. perso­  p. mowveva miiRo. persona grata sasurveli pi­ rovneba] – ama Tu im sa­ personAlia [laT. piesis p. xazebi. .. Semadgendikuliaruli Scd. romlis kan­ cnobil pirovnebas. loba. romli­ pirovneba. rebeli Cerdeba mgzavre­ uaryofilia. bis Casasxdomad da gadmo­ persOnal­i [laT. gamofena. quCebi.  romanis p. p.

-is mqone axalgazda facio vakeTeb] – (lit. axalgazrda. Tvisebebi hqondeT (qarT. moculobiTi sagnebisa da zidulobis Zalis gamo. sagnebis sididis. arev­dareva. Θ  vaJa xSirad mimarTavs p. Secd. rac gamowveu­ msvlelobis moulodnenli lia damkvirveblisgan maTi darRveva. zRaprebSi. 5. wesrigis moSla. 2­isaT­ sinon. gegma. (wign. centraluri proeqtirebis saSualebiT sibrtyeze sxe­ pEseta [esp. sivrcis gamosaxva sibrtye­ SeSfoTeba. moxazulobis. ulebis gamosaxvis wesebs. (astr. 2.  u. p.-s. perturbatio 2.ganpirobebulia damkvir­ iT. bis movlenaTa iseTi daxat­  p. sagnebis. peseta] – fulis erTeuli espaneTSi. perturbAcia [laT. aSla] – 1. metnaklebi daSorebiT.  am sityvas xSirad xmaroben mkafioobis moCvenebiTi cva­ risame SemadgenlobaSi momlebadobis Sesabamisad. panorama risame. rac. perspEqtiva [fr. wesiT Sesrulebuli gamo­ pErS­i [fr.) rda. romelic swavlobs sasruleblad (cirkSi). ¥ uperspeqtivo (mniSv.) mdgomareobaTa moCvenebiTi movlenaTa Cveulebrivi cvalebadoba. formis. perspekrac damkvirveblisgan mniS­ tuli. wamowyeba. romelsac iyeneben 4. persona risame SesaZleblobani mo­ mavalSi.  kargi p. vnelovnadaa daSorebuli.) cis sxeulis gzis  quCis p. veblisgan maTi (sagnebis)  pertrubacia. TiTqos maT adamianuri  p. va. pessimus . perspektiuli. am Scd. igavebSi da sxv. ze sididis. gapirovneba). mxazvelobiTi geometriis akrobatuli nomrebis Se­ nawili. rac xdari cvlilebebis mniSv. peretrubacia metnaklebi daSorebiT. Secvla sxva sxeulebis mi­ 3. vis). perspektova– 1. visime an pesQmizm­i < [laT. xedi. perspective]  perspektiva. 2­isaTvis). perche] _ grZeli saxuleba risme. momavlis gegmebi. Woki. winadadeba.: ¥ perspeqtiuli da perspeqcxovelebis.per -392- personifikAcia da perso­ nificQreba [laT. bune­ tovani (mniS. ni. ganviTarebis p-ebi. uperspektivo Scd.

kuWis wvenis fermenti.  unda: `pianinos ukravs~. piAnola [ingl. mTavrobis meTaurisadmi. pianino] – forte­ pianos erT­erTi saxeoba.] – mowyobiloba. romelsac udeben li­ andagebze matarebels mis gasaCereblad mosalodne­ li katastrofis Tavidan acilebis mizniT (qarT. . uimedoba (sapirisp. ganwyobileba. pygmaios `muS­ tisodena~] – centraluri afrikis dabaltanianTa to­ mis warmomadgeneli (qarT. aseTi fermentisagan dam­ zadebuli wamali. sevdianoba. romelic saWmlis monelebisas Slis cilas. romelic avtomaturad ukravs for­ tepianios. sin. pētard] – 1. 2.. koleqtiuri pig Suamdgomloba. bneli mxareebis da­ naxva. `pianinoze daukra~. piAnist­i – fortepianos (pia­ ninos.  pepsi-kola. roialis) damkvreli musikosi. qveynebSi. juja kaci). ¥ pesimisturi. `pianinoze damkvreli~ Scd. pQgment­i [laT. pepsi cola] – ualkoholo sasmeli er­ Tgvari. pianola < fr. Savi Wi­ ri da caedo vklav] – qi­ miuri saSualebani mavne organizmebis winaaRmdeg sabrZolvelad. pygmentum sa­ Rebavi] – saRebavi nivTiereba. romelsac iyeneben feirverkis mosa­ wyobad. petitio] – weri­ lobiTi koleqtiuri Txovna xelisuflebis umaRlesi organoebisadmi. pesQmist­i – pesimizmiT ganm­ sWvaluli adamiani. pestis gadamdebi seni.. pEso [esp. gulgate­ xiloba. ¥ pefsi-kolisa. si­ non. petArda [fr. pEfsin­i < [berZ. Wequra). Tofis wamliT gatenili qaRaldis Wurvi. gavrcelebuli aSS­ sa da sxv. pQgmei [berZ. sasig­ nalo asafeTqebeli Wur­ vi.-393yvelaze cudi] – yvelaferSi cudi. pefsi-kolasi Scd. piAnino [it. pesticQdeb­i [laT. 2. optimizmi). petQcia [laT. romelic fers aZlevs co­ . peso] – fulis erTe­ uli laTinuri amerikis zog (espanurenovan) qveynebSi. pepsis] saWmlis moneleba] – 1.  `pianinoze ukravs~.  p. pEfsi­kOla [ingl.

qarT.pig cxali lebs. pigmentAcia – (biol.  Sopenis p. mkveT­ ri moklevadiani aweva mu­ SaobaSi (mag. 3. organizmis -394qsovi­ moebi. pigopAgeb­i [berZ. pic. interesis. picador < pica Subi] _ xarebis brZolis cxenosani monawile. pikAdor­i [esp. mTis maxvili mwvervali. piedEstal­i [fr. sapatio piedestali – sami sxvadasxva sinaRlis mqone dasadgomi. pQk­i [fr. romelzec dgas Zegli. pikAntur­i [fr. romelzec dge­ bian xolme prizis misaRebad zog sportul SejibrebaSi pirvel sam adgilze gamo­ suli sportsmenebi. Sebo­ Wili] – ganviTarebis erT­ erTi manki. sammoqme­ debiani p. peice] – 1. dramatur­ giuli nawarmoebi scenaze warsadgenad.) cocxa­ li organizmis qsovilebis SeRebva pigmentebiT. pieta] – (xelovn.  konstantine gamsaxurdias p. patara musikaluri nawar­ . pQeta [it. pQesa [fr. pietas (pietatis) RvTismo­ saoba] – Rrma pativis­ cema. 2.] – 1. 2. piquant] – 1. mokrZalebuli da­ mokidebuleba vinmesadmi. sinon. cxare gemosi (sawebeli. romelzec gamosaxu­ lia jvridan Camoxnili ieso qristes datireba. piEtet­i [germ.. umaRlesi wertili. mimzidveli.) naxati. sa­ qalaqo transportis moZ­ raobisas (dilas _ pikis saaTebSi). romlis drosac ormagi nayofi (tyupebi) Se­ xorcebulia erTmaneTTan gavis areSi. eleqtro sadgurSi gaZlierebuli datvirTvis saaTebSi). cnobismoyvare­ obis aRmZvreli (araCveuleb­ rivi intensiurobiT). saorkestro p. pietat < laT. ro­ melic SubiT aRizianebs xars. pygē gava da pagos damagrebuli. saWmeli).-ebi. `daviT aRmaSenebeli~.  pedestali.  Θ istoriuli p. (sinon. ramesadmi. Θ granitis p. Scd. kvarcxlbeki). macdunebeli. sveti da misT.-ebi. postamenti. 2. piēdestal] – mxatvrulad gaformebuli safuZveli.

iye­ neben medicinaSi. romelic icavs gaficvis adgils an demonstrantebs. pikQreba1 [fr. meurn.. xelovnebaSi. kitris mwnili. piri. gaficulTa an demons­ trantTa jgufi. pinguine < laT. (wig. – wvrilad daW­ rili da damwnilebuli bostneulis narevi. pico mcire sidide] – TavsarTi.). pQlot­i [fr.-395- pio pQkap­i [ingl. piquer] – (avi­ ac. ¥ mopiketisa. pilotage] – safreni aparatis marTvis ostatoba: TviTmfrinavis manevrireba haerSi sxvada­ sxva figuris SesrulebiT. piquet] – 1.-Ta ufrosi. mopikete – piketis monawi­ le.. romelic marTavs safren aparats (TviTmfrinavs. romelmac mecniereba­ Si. pQngvin­i [fr. romelmac pirvel­ ma SeaRwia gamoukvlevel qveyanaSi da dasaxlda iq.  p. pickles (mr. piOner­i [fr. iyeneben mizanSi yumbaris zusti moxvedris mizniT. pilote] – piri. pincette] – patara zambariani maSa wvrili. saqveiTo –samgzavro avto­ mobili. mfrinavi. romelic sa­ zomi erTeulis saxelTan moxsenebisas aRniSnavs mis metrilioned nawils.  p. frena ar Se­ uZlia. 2. teqnikaSi. pinguis] – zRvis di­ di frinveli. pineau] – franguli vazis jiSi.) TviTmfrinavis didi siswrafiT Zirs daSveba. laboratoriebSi da sxv. teqnikaSi . пикули < ingl.) Teslze amosuli mcenareebis ga­ dargva erTmaneTis daSo­ rebiT ufro mZlavri eg­ zemplarebis misaRebad. pQko [fr. pilOtaJ­i [fr. pikQreba2 [< fr. Sve­ ulmfrens. pionnier] 1. kargad curavs.  cxenosanTa p. pQknik­i [ingl. piquet palo] _Θ(sof.  p. xarobs Cven­ Sic. pQncet­i [fr. pQket­i [fr. sa­ TuTi sagnebis asaRebad. pick-up] – patara pQkuli [rus. gav­ rcelebulia antarqtikaSi.). pQno [fr. picnic] – qalaq­ gareT jgufurad gaseirneba (Cveulebriv dasasveneblad da saWmel­sasmelad). 2.-os Rvino. patara sadarajo razmi.) adamiani.  mopiketesi Scd.

me­ kobre. p. akrobatikuli figura. piramiduri Scd. romelsac gadakruli aqvs xis qerqi (an tyavi).  pi petka Scd. pQrat­i [laT. fr. peiratēs] – zRvis yaCaRi. gakafa axali gzebi. romlis fuZe oTxkuTxaa. piragua. pQrke­s reAqcia (medic.  TvalSi wamlis CawveTeba p. xolo waxnagebi – saerTo wveris mqone .  xeofsis p. pQpet­i [fr. sawveTuri). kanibebis) viwro da grZeli navi. pyramis (piramidas)] – 1. romelsac TavSi ukeTia rezinis bu­ niki. ¥ pirogisa.  pirogasi Scd. sinon. pQJon­i < [fr. risame wamomwyebi.pio -396samkuTxedebs. 2. pQroga [esp. ixmareba siTxis amo­ saRebad da wveT­wveTad gamosaSvebad (qarT. ¥ piJamisa. pyon Cirqi da rheô movlenebi] – (medic. pirAmida [berZ. ro­ melic Sedgenilia erTma­ neTze Semdgari adamianebi­ sagan.] _ indielebis (kerZod. pigeon mtredi] – Tavqariani.-iT. frantuli.  p. pQJama [ingl. pijamas] – Sar­ val­xalaTi rbili qso­ vilisa. piramidisa. piromEtria [berZ. pyr cecx­ li da metreô vzomav] – ma­ Rali temperaturis gazom­ vis meTodi. icvamen saSinaod (Cveulebriv.) kanis sinji organizmis tuberku­ lioziT dasnebovnebis da­ sadgenad. agreTve acviaT avadmyofebs (saavadmyofo­ Si). (maTem. aseTi fromis uzarmazari qvis akldama. piJamosi Scd. 3. da sxv.) mra­ valwaxnaga sxeuli. piOrea [berZ.) Cirqdena. pipette] – minis waw­ vetebuli milaki. ¥ pioneruli  p. verxvi. romlis fuZe warmoadgens mraval­ kuTxeds. nageboba. agebdnen Zvel egvi pteSi faraonebisaTvis.  piramidasi. xis mTeli mori­ sagan SigniT amoWrili an amowviT gakeTebuli navi. piramidi. loginSi da­ sawolad). ¥ piramiduli. wamowyeba. pirata < berZ. koxta axalgazrda kaci.  piJamo. pirogue karib.

romelic dakavSirebulia sacecxle piqtogrAfia [laT. Rvezeli erTgvari. mocema naxatebis saSuale­  p. nikis dargi. xdeba celuloidis piUpitr­i [fr. Cveulebriv pQure [fr. tikalur joxze. pirotexnikuba. damagrebulia ver­ lad. pizza] _ italiuri kerZi. graphô narevebis damzadebasa da vwer] – damwerlobis uZ­ gamoyenebasTan (raketebSi. pistOlet­i [fr.-397- pio pQros­is gamArjveba _ ity­ sufTaveba] – saWmlis sakazmi gaxexili bostneulis an vian iseT gamarjvebaze. xilis masa. ri Scd. pupitre < laT. zogierTi . narevi. arsi mdgomareobs imaSi. toba. pyr ce­  kartofilis p. pQrs­i [ingl. pea-jacket] – ma­ makacis kostiumis zeda na­ orive mxridan gemebis mi­ wili. sadgomad. viT. moqmedebis gad­ ¥ piroteqnikuri. pistolet] – rom faneris raketebiT. saerTod gaxexili dasWirda. pictus daxatuli da berZ.) movlenebis. romelic ganivad ga­ rili sibrtye notebis da­ yofilia baduriT or nawi­ sadebad. velesi saxeoba – sagnebis.)] – nav­ pQca – [it. piers (mr. roialze pQon­i [laT. pirUet­i [fr. ping-pong] – magidis CogburTi (tenisi). romlis sruli Semotrialeba. sadgurebSi: zRvaSi SeW­ rili saporto nageboba pQjak­i [ingl. cxli da techne osta­ ¥ piuresi. pirotEqnika [berZ. bebiT. Paeōnia] – mcenare an misT. baias ojaxisa. xatovani damwerlo­  pirotexnika. burTis gadasrola magi­ pulpitam] – specialuri dax­ daze. ro­ azelili kartofilis sa­ melsac didi msxverpli xiT. cali fexis TiTis wverebze sportuli TamaSi. bostneulis. piroutte] – cekvaSi pQng­pongi [ingl. foierverkebSi da sxv. vaSlis p. xelovneba] – teq­  piurisa Scd. gan­ xelis mokle cecxlsasro­ sazRvruli wesebis dac­ li iaraRi. puree < purer ga­ didi yvavilebiT..

plasma gamo­ naZerwi] – 1. p. planeur] – haer­ ze ufro mZime umotoro safreni aparati. s. s. plAner­i [fr. plAkat­i [germ.  s. plagiatus mota­ cebuli] sxvisi nawarmoebis Tavisi saxeliT gamoqveyneba. Tavis nawarmoebSi sxvisi nawarmoebis gamoyeneba avtoris dausaxelebelad. romelSic es apara­ tia dadgmuli da. rac Scd. xolo am nawilakebis qaosuri siTburi moZraoba sWar­ bobs maT mimarTul gada­ adgilebas garegani aRZ­ ruli velis moqmedebis Sedegad.) ionizebuli airi. laT. romelSic dadebiTad da uaryofiTad damux­ tuli nawilakebis sim­ kvrive erTgvaria. protopolazmis mcdari saxelwodeba. sporti.  molivlive p. romelsac axlavs morige saagitacio an sa­ reklamo teqsti.. Senoba.pla -398¥ plakaturi da saplakato. kosmonavtikaSi da misT. saxelosno.) ferwera.romelSic imarTeba samecniero­popu­ laruli leqciebi astro­ nomiaSi. jiSi gamoiyeneba rogorc dekoratiuli mcenare. romelic mzis garSemo brunavs da mzis areklili SuqiT anaTebs (qarT. plagQat­i [laT. plAneta [berZ.-ebi.-ebiT Sejibreba. planetarium] – 1.  p.  mcire p. sinon. . (s. 3. miTviseba. agreTve plagiatori). cTomili). planertus] – ci­ uri sxeuli. (ix.  am mniSvnelobiT xSirad xmaroben plagiats. leqsi. plAzma [berZ. plakat] – ke­ delze gasakravi feradi naxati. aparati. plagiAtor­i – plagiatis Camdeni. romelic gaSvebis Semdeg haeris aR­ mavali talRis zegavleniT mifrinavs da Tavisi wonis gamo TandaTan dabla eS­ veba. 2. sisxlis Txe­ vadi nawili. `literaturuli qurdoba~. (fiz. planErizm­i – sportis sa­ xeoba – planerebiT frena. ¥ saplanero. 2. planetarQum­i [gviand. rom­ liTac gumbaTisebur ek­ ranze aCveneben planetebis da sxva ciuri sxeulebis moZraobas.

2.. plAJ­i [fr.  plastelini Scd.. plandage] – (sof..) ficari. miwis gadabruneba). sadac mohyavT speci­ aluri sasoflo­sameurneo kulturebi. romelic qmnis moculobiTi formis nawarmoebebs.  Cais p.  p.-is mrewveloba. Sdr. plantAcia [laT.-is xelovneba.  plastiuri Scd.  pliaJi Scd..  qobuleTis p. metreô vzomav] – geometriis nawi­ li. Saqris p. gamomsaxveloba. p. plantatio rgva] – 1. msxvili kapitalisturi samiwaTmoqmedo meurneoba (pirvelad erqva iseTs. Warxlis p.  antikuri p. plantAtor­i plantaciis (mniSv.-399- pla planimEtria [laT. romelsac ci­ . romelic ga­ moiyeneba sabanaod da mzis abazanebis misaRebad. planQreba [fr. p. sa­ dac iyenebdnen monebis Sromas – amerikasa da ko­ loniur qveynebSi). ¥ plastikuri.-is madani. (geol. geologiuri gegma. plage] – wylis gaS­ lili napiri. didi gamoyeneba aqvs eleqtro da radioteqnikaSi. plastQlin­i [it. 3. plateau] – zRvis donidan SedarebiT maRla mdebare vake. planchette] – 1. plastike] – xe­ lovnebis saxeoba. miwis didi far­ Tobi. rukis satarebeli brtyeli CanTa. saiuve­ liro saqmeSi. 2. meurn) miwis Rrmad damuSaveba (vazis an xexi­ lis dasargavad. plastilina] – saZerwi masala. planer] – pla­ neris an motor gaTiSuli TviTmfrinavis TandaTano­ biT Zirs daSveba. qa­ nis vazelinis da zogi sxva nivTierebis SereviT. plAtina [esp. plAstika [berZ. foladisferi ke­ TilSobili liToni. plAto [fr. plAntaJ­i [fr.romelsac cal mxares aqvs gamWvirvale zedapiri. romelic swavlobs sib­ rtyeze mocemul figurebs. planum sibrtye da berZ. plAnSet­i [fr. platina] – qimiuri elementi. mzaddeba Tixisa da sanTlisgan.  p. bambis p. ro­ melzec damagrebulia qa­ Raldi adgilis gegmis da­ saxazavad. 2) patroni.

Ria.  Tbili vagonis p. daTvalierebis da parade­ bisaTvis. place d’armes] – 1. platonizmTan dakavSirebuli. Platzkarte] – bileTis danarTi samgzavro vagonSi sawoli adgilis dasakaveblad. eleqtruli sagani. ganyenebuli. 4.  p. plAtforma [fr. teritoria. .  partiis saarCevno p. baqani). Zveli ber­ Zeni filosofosis pla­ tonis (727­347 ww. mcire xniT matareblis ga­ saCerebeli adgili or sad­ gurs Soris (sinon. plAc­i [germ. gemis kaiutaSi an salonSi.  plaTforma Scd. plAcenta [laT. mowyo­ bili zed Werze an kedelze (upiratesad vagonis kupeSi.  maRali p. sadac mzaddeba da iSleba saomari operacia. avtobussa da sxv. baqani). romelic viTardeba orsuli qalis (an make cxovelis) organizmSi da uzrunvelyofs Canasaxis kvebasa da sunTqvas. vagoni.) sivrce. Platz] – moedani samwyobro samecadinod. Pleias (Pleiados) Svidi _ Zveli berZeni po­ cabo ferdobebi aqvs. 3. 2.) or­ gano. sazogado­ ebrivi jgufis politikuri programa. Zv. plEada [berZ. placenta kveri. 3. mxolod sulier miswra­ febebze damyarebuli ara­ xorcieli (siyvaruli). 2. (samx. rki­ nigzis sadgurSi liandagis gaswvriv mowyobili baqani. mom­ yoli.  mTawmindis p. dabali bortebis mqone satvirTo vagoni (sinon.) da misi mimdevrebis idealisturi filosofia. plafond] – 1. 2. (wign. rasac praqtikuli miznebi ara aqvs..pla -4002. platonuri siyvaruli. borjomis p. plate-forme brtyeli forma] – 1. SafarTxeli] – (med. romelic Se­ iZleba gamoyenebul iqnes sawyis punqtad saomari moqmedebisaTvis visime wi­ naaRmdeg. platOnizm­i _ 1. plAfon­i [fr. 2. wel­ TaRr. ¥ plackartiani. mo­ xatuli an reliefiT Sem­ kuli Weri.) partiis. platOnur­i – 1.) plAcdarm­i [fr. plAckart­i [germ.

plaid. plEbei [laT. pleadasi Scd. plenarius sruli] – raSic raime or­ ganizacia.) plebeebi.) apki. romesac awyo­ ben mniSvnelovan saxel­ mwifoebriv sakiTxis gadasawyvetad (sinon. plebeius] – 1. player < play moZraobaSi moyvana] – kom­ paqturi magnitofoni Cana­ werebis aRdgenisaTvis. arCeviTi organos yvela wevri monawileobs.  pleiada. plumbum. Se­ fuTul saqonels da sxv.-is mowyoba.) erTi epoqis ga­ moCenili moRvaweTa jgufi. bu­ nebis realur ferebs. piradad Tavi­ sufali adamiani. romelsac adeben daketil kars. sakiTxi. Cveulebriv kubokruli da foCebiani. plein air sufTa haeri] – ferwera gareT. plEd­i [ingl.  qarTvel moWadrake qalTa p. plo plEvra [berZ. referendumi). plomb.. plOmb­i [germ. romelsac pirveli xanebSi araviTari politikuri uflebebi ar hqonda. ¥ saplebiscito. plebQscit­i [laT.-401et­tragikosis jgufis saxe­ li] – (wign. Θ  konferenciis p. beWdiT CaWyletili tyviis patara naWeri. . mSromelTa wre­ ebidan gamosuli adamiani. plEnum­i [laT. plEvrit­i (medic. Ria cis qveS. xeluxleblobis niSania. plenum sruli] – arCeviTi xelmZRvaneli organos plenaruli sxdo­ ma.tyvia] – 1. romelic faravs filtvebisa da gulmkerdis Rrus kedlebs. Plombe < laT. plEer­i [ingl. plEner­i [fr. ¥ pleadisa. plEbs­i [laT.  umaRlesi sasamarTlos p. fr. sadac yvela wevri esw­ reba. iyeneben loginis gadasafa­ reblad. haeris garemos. sxdoma.) plevritis anTeba. zustad gadmoscems bunebriv gare­ moebas. plenArul­i [laT. pleura gverdi] – (anat. Zvel romSi: dabali wreebis war­ momadgeneli. haerze. dabali wodebis warmo­ madgeneli. plebiscitum xalxis gadawyveti­ leba] – saerTo­saxalxo kenWisyra.  s. plebs] – (kreb.  p.] – didi da sqeli Sali. 2.

miwis wiaRis mflobeli. pluton] – 1. romliTac av­ seben dazianebuli kbilis Rrus. (-) minusi). romelic uaryofs samya­ ros erTianobas da amtki­ cebs. da . plUs­i < [laT. romel­ sac urevia raime xili. plombirêes saf­ rangeTis qalaq plombires sax. nivTiereba. saiqios mbrZanebeli. 2. (polit. siZli­ ere] – politikuri weswyo­ bileba.  pliuralizmi Scd.. 2. sahaero] – SekumSuli haeriT moqmedi. (filos. pneumonia pneumon filtvi] – (medic. plurAlizm­i [< laT. wve­ ni. miwisqveSeTis RmerTi. Sokoladi da sxv. 15 (an +15) gradusi.) idealisturi moZRvreba.  pliusi Scd. qarTuli 2. (astr.) saxsrebisa da qso­ vilebis daavadeba. plUton­i [berZ. rac gamowveulia organoebSi nivTierebaTa cvlis darR­ vevis Sedegad.) saxelmwifos mmarTvelobis mravalpar­ tiuli sistema. leq­ sebi. CaquCi.  p. mixedviT] – naRebisgan damzadebuli nayini.plo -402kratos xelisufleba. plOmbir­i [fr.) filtvebis anTeba. p.) mzis sistemis me­ cxre mzidan yvelaze uf­ ro daSorebuli didi pla­ neta. tumbo.  me­2 mniSv. plutokrAtia [berZ. Plutokratia < plutos simdidre. ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Zma. romlis drosac saxelmwifo xelisufleba aqvs gabatonebuli klasis mdidar fenas.­iT zogjer xma­ roben bJens an brJens. tabiZis p.  g. podagra] – (me­ dic. pneumatikos sasunTqi. poiesis] – sity­ vieri mxatvruli Semoqme­ deba leqsebis saxiT. ¥ pnevmaturi dasaSvebia. plus metad] – Sekrebis (momatebis) dade­ biTi niSani (+) maTematikaSi.  p. rom mas safuZvlad udevs mTavari erTmaneTTan daukavSirebeli sulieri arsi. temperaturaze mierTebisas niSnavs: nuls zemoT (sapi­ risp. pluralis mravlobiTi] _ 1. podAgra [berZ. pnevmOnia [berZ. rac Scd.  pnevmatiuri Scd. poEzia [berZ. pnevmatQkur­i [berZ.

l. mowinave p. p. buli. pozQtiv­i [laT. msjeloba. maRali wris  p.  p. romis cirkSi: amaRle­ pozitQur­i [laT. gilebi sinamdvileSi arse­ 3. pointer] – im momentisas.  p. maRali baqani. faqtebze damyare­ leqsad. pOet­i [berZ.  sasurveli p. Semoqmedeba. (wign. (samx. buli adgili savarZlebiT (wign. WadrakSi. sakiTxis p. poiema] – Txro­ pozitiuri filosofia _ biTi mxatvruli nawarmoebi igivea. 4. fSavelas p. pirTaTvis. niWi.  p. romelzec (negativisagan 2. pose] – adamianis ebze brZola.) brZolis dros ja­ mareoba. senato­ negatiuri). rac pozitivizmi. gamoxatuleba. pOema [berZ. gadat. `bedi 3. cdaze.  v.. `baxtrioni~.) dadebiTi (sapirisp. romelic leqsebs Txzavs.-403- poz xalxuri p. rac pozitivs warmoad­ qarTlisa~. asaTianis p. positius] – 1. positivus da­ moqandakeTa da mxatvrebis debiTi] – fotografiasa da saxelosnoSi: amaRlebuli kinematografiaSi: suraTi. pozQor­i [fr. romelzedac gansxvavebiT) gadaRebuli aSenebdnen antikur (upira­ sagnis naTeli da muqi ad­ tesad romaul) taZrebs. `basianis brZola~. moklebalniani sanadiro 4.) Tvalsazrisi.. mosuli. romelic zrunavs Ta­ ioni. gens. sxeulis esa Tu is mdgo­ 2.pOza [fr. SaSSi: figurebis ze. kedeli antikuri cirkis bulis Sesabamisad aris ga­ asparezis garSemo. positio] – 1. pozQcia [laT. ganlageba TamaSis ama Tu poQnter­i [ingl. poseur] – ada­ samxedro moqmedebaTa ra­ miani. sazeimo p. adgili naturisaTvis. 2. (meZebari) ZaRlis jiSi. gadawyveta. Zv. ganlageba. mecnierebani. podium] – 1. rebsa da sxv. imperatorisaTvis. visi qcevis garegan efeqt­ 3. ¥ poeturi. poietes] – mwerali. baraTaSvilis p. rebis ganlagebis adgili. n. pOdium­i [laT. visame an risame mdgomareoba. .

(s.. polygonos mravalkuTxiani] – specia­ lurad mowyobili adgili sxvadasxva iaraRis.) baza. [berZ. eWira. sinon. polAruli [laT. sinon. poly bevri da gamos qorwineba] – 1. upiratesoba (WadrakSi).) kombinati. polemique < berZ.  saraketo p. sinon. p. ¥ poligrafiuli da sapoligrafio. 1. gadat. polEmika [fr. polygynēs mravalcoliani] – qor­ winebis forma. poly bevri] – rTuli sityvebis TavsarTi. sasroleTi). Rame..) da­ kavSirebuli.  literaturuli p. qorwinebis forma. polusTan (mniSv. poligQnia [< berZ. polaris] – 1. mrewveloba.. poliAndria [berZ. sinon. mravalcolianoba). mra- . eqspedicia. poligAmia [berZ. p. literaturuli Tu po­ litikuri sakiTxebis gan­ xilvisas (qarT. azri raime sakiTxSi. rodesac TiToeuls SeuZlia erTd­ roulad ramdenime meuRle hyavdes. yinulebi. erTi mamlis Sejvareba er­ Ti sezonis ganmavlobaSi ramdenime dedalTan. poligrAfia [berZ. romlis drosac qals SeiZleba er­ Tdroulad ramdenime qmari hyavdes. Jurnal­ga­ zeTebis da misT.  p. ¥ poziciuri. p. polygrafia mravalnaweri] – teqnikis dargi. sa­ winaaRmdego. (qarT. poly bevri da enēr (andros) qmari] – qorwinebis forma.) sruliad sxvagvari. beWdva. rodesac mamakacs SeiZleba erTd­ roulad ramdenime coli hyavdes. p. polQgon­i [berZ. polemikos mtruli] – kamaTi raime mecnieruli. daicva. romelic uCvenebs simrav­ les raimes rTuli Semad­ genlobisas. polQglot­i [berZ.  p.  p. samxedro wvrTnisaTvis (qarT. (qarT. (s. sapirispiro. sabrZo­ lo tenikis gamosacdelad.-Si miiRo monawileoba. poli. azrebi.pol -404valqmrianoba). paeqroba). polusTan ar­ sebuli.  p. 2.  kamaTSi swori p. Tavisi p. polyglôttos] – bevri enis mcodne. (wign. 2. romlis saqmea wignebis.

samzadeblad. swavlexelisuflebianoba. policeman police policia da man ada­ loba] – samkurnalo­pro­ miani] – zogierT qveyanaSi: filaqtikuri dawesebuleba. muzeumi. mraval­ 2 RmerTianoba (sapirisp.-405- pol poligrAfist­i poligrafi­ – (medic. poliTEizm­i [berZ. farTod pOli p­i [berZ. lovneba] – teqnikis sxva­ stomatologiuri p. bavSvTa mwvave infeqciuri polieTQlen­i _ sinTezuri daavadeba. polis] – Zvel saberZneTSi: qalaqi saxel­ noTeizmi). ligia. qonebis da sxv. lofans (ix. nivTiereba erTgvari. politeqnQkuri [berZ. RmerTs aRiarebs. polios saqmianoba. poly bevri da techne xeloba. p. rebas uwevs momsvlel da Sin mwoliare avadmyofebs. xe­  raionuli p. police] – si­ cocxlis. xolo meore boloze aqvs  am nivTierebas xSirad cepiri.. dasxva dargTan dakavSire­ polikrAtia [berZ. romeilic mraval dazRvevis mowmoba. iwvevs damblas.pOlis­i [berZ.) zurgis tvinis ruxi nivTierebis anTeba. mo. universiteti. saxelmwifos nacrisferi da myelos tvini] marTvis xelovneba] – 1. kratos buli. policieli. polis qalaqi da klinike mkurna­ polQsmen­i [ingl. p. poliklQnika [berZ. uflebis ganawileba ram­ polQtika [berZ. poly bev­ 1 ri da theos RmerTi] – re­ pOlQs­i [fr. sa­ . lorwovani garsebis (cxvi­ ris Rrus) keTilTvisebiani rac Scd.) uwodeben (`celofnis parkio~ ­ amboben). xelis­ ba. mwifo. 2. simsivne. nawlavRruiani cxoveli. xelisufleba] – mraval­  p. mwifo da sazogadoebrivi poliomiElit­i [berZ. wesrigis dam­ romelic samedicino daxma­ cveli. polypus] – 1.mtkice da elastiuri.. iyeneben samrewvelo da sa­ romelic erTi boloTi mi­ yofacxovrebo nawarmis da­ magrebulia moZrav saganze. is specialisti. bavSvTa p. politika saxel­ denime pirze.

pOlka [Cex. polymnia] – berZnul mitologiaSi: lirikuli poeziis mfarveli muza. polifOnia [berZ. polyphônia – mravalxmianoba. romelic Seiswavlis sazogadoebis politikur organizacias da politikur cxovrebas. moRvawe. politOlog­i – polito­ logiis specialisti.  s. romelic princi pul politikur sa­ kiTxebs cvlis wvrilmane­ biT. (sinon.  msrolelTa p. ¥ polifoniuri. ¥ politikuri. saSinao politikisa da sa­ erTaSoriso urTierTobe­ . politQkos­i politikuri moRvawe. Polizei berZ. xelmwifo xelisuflebis. p. damokide­ buleba. ¥ policiuri. polQcia [germ. p. warmoSobili xalxuri cekvisagan.  p.  s. polka] – Cqartempiani sabalo cekva. 2. Sexedelebebi.pol -406bis probelemebs. intrigani.  sagareo p. saaviacio p.  p. qandakebaSi).] – adamiani. polyhymnia < berZ. politika da logos moZRvreba] – mecnierebis gansakuT­ rebuli dargi. saSinao p. zedamxedveloba. -is meTauri.. politeia qalaqis administracia] – gansakuTrebuli administ­ raciuli organo. p. romelsac hyavs SeiaraRebuli razmebi saxelmwifoSi wesrigis da­ samyareblad. politQkan­i [fr.  p. musika am cekvisaTvis. simRerebi. poliquan < berZ. ubani. полк] – samxedro nawili. (saub. brZola. partiis an sazogadoebrivi jgufis moRvaweoba Sidasa­ xelmwifoebrivi marTvisa da saerTaSoriso urTier­ Tobis dargSi. ¥ sapolitiko. polychrômos mravalfera] – mravali feris gamoyeneba (xuroT­ moZRvrebaSi. legioni). ¥ sapolicio.. pOlk­i [rus. gazeTi.. sxva adamianeb­ Tan urTierToba.romelic Cveulebriv Sedis diviziis an brigadis SemadgenlobaSi. xSirad angarebis miz­ niT. poliqrOmia [berZ. polihQmnia [laT. politolOgia [berZ.) moqmedeba risame misaRwevad.

– oficris wodeba vice­  poliusi Scd. Ti sityvisa mniSvnelobiT 2. adgili. pOp­art­i [ingl. `popularuli~. pompEzur­i [fr. ne oficeri. fuZis an – uzenaesi qurumi Zvel saxlis angelozebiT. полковник] sxvavebuli ram. pOlus­i [laT. samxreTis p. polkovnikze meti da ge­ 1 neral­maiorze naklebi. saxlis tisaTvis gamiznuli.) ukiduresad gan­ . sinon. pop.  avtomobilis p. pop-ansambli. pular popularuli] – Tavsar­ (ix. romelime RonisZiebis Cata­ pOlo [ingl. TamaSi cxenebiT. lebSi xdeba da xsnian su­ pontQveqs­i [laT. efeq­ saxlis angelozi.. sawinaaRmdego ram. dacema. gaqroba pOni [ingl. polus < berZ. ori bolodan erT­erTi.  dadebiTi p. burTiTa 2 da yvanjiT (qarT. pop art Se­ 3. kolegiis wevri. < po CrdiloeTis p. mag­ `masiuri~. bet. (gadat. aseT navze si wertilTagani.. ponton] – brtyel­ polos RerZi] – 1. qurumTa umaRlesi lis sulebiT. polo berZ. pontifex] lebis oinebiT.-407- pop polkOvnik­i [rus. pOnton­i [fr. suli] – ucabedi xmauri. nitis an eleqtromagnitis  popΘkultura. am wer­ gamarTuli droebiTi xidi. am pOmpa [laT.. agreTve polaruli). fufuneba. pompa sazeimo msvleloba] – gaTvlili wodebulebebs (rangis) mqo­ sazeimo garegan efeqtze. dedamiwis Ziriani navi. pompe] – wylis tumbo. Poltergeist fuZis angelozi. < ti­ rebis dros brwyinvaleba. romlebic sax­ cxenis jiSi. eleqtruli wredis. pop­musika. cxenburTi). tilidan axlos mdebare  pantoni Scd. ga­ daadgileba. uaryofiT p. sax­ romSi. pompeuse] – zarzeimis xasiaTisa. sapirispi­ ro. pop Semokl. [ingl. pOmpa [fr.] – gunduri sportuli didebuleba. poltergEist­i [germ. romelsac iye­ brunvis warmosaxviTi Rer­ neben droebiTi xidis say­ Zis erT­erTi ori ukidure­ rdenad wyalze. pony] – patara sagnebisa.

didi Senobis mTavari Sesasvle­ li. portatis < laT. uwma­ wuri suraTebi.  s. mar­ tivad gadmocemuli.  popularizatori Scd. bevrisaTvis xelmisawvdomad qceva. pot-pourri] – mu­ sikaluri nawarmoebi. kinematografiaSi). vinc. popularizAcia [< laT. rac aeroporti. arqiteqturulad ga­ formebuli. saqonlis SefuTvas da a. rome­ lic Sedgenilia sxvadasxva popularuli operis. rac sayovelTao pa­ tiviscemiT. xalxuri simRerisa da misT. bevri­ saTvis advilad gasagebi. leqcia. p. bWe. qalaqi – baTumi. sahaero porti _ igivea.  p. Tan satareb­ . popularis saxalxo. portatQul­i [fr. romelic risame populari­ zacias eweva. yvelaze metad ufro gavr­ celebuli iyo me­15 s­Si. xalxuri] – risame farTo masebSi gavrceleba. ¥ saporto. Jurnalisti. msaxiobi. iyenebs Tavisufali. mowonebiT sar­ geblobs. rek­ lamas.  populiaruli Scd. aso ð­s formis).  populiarizacia Scd. ope­ retis.  xalxuri simRerebis p. pornos gar­ yvnili da graphô vwer] – sqe­ sobrivi aRviraxsnilobis da garyvnilebis gamoxatva (literaturaSi. gamosaxulebas. WiSkari < laT. portatif] – patara zomis. popularis saxalxo.S. portAtiv­i [fr. nebismieri kombinaciis Se­ saqmnelad. pOrtal­i [fr. Porta] – 1.  p. 2. pOpuri [fr. Portal kari. popularizAtor­i piri. populArul­i [laT. xalxuri] – 1. mxatvruli mimdinareoba. literatura da sxva.pop -408- mokl. porto Tan damaqvs] – patara. realur sagnebs. < popular art popu­ laruli xelovneba] – popΘxelovneba. foTi. sayovelTaod mo­ wonebuli. (teq. warmoadgens zogi manqanis nawils. 2. xeliT gadasatani organi. pornogrAfia [berZ. romelic ma­ sobrivi kulturis meTo­ debis. mxatvroba­ Si. port] – navsadguri. xelmisawvdomi. stilisa da Temebis imitacias axdens.) liTonis mzidi kon­ struqcia (berZ. motivebisagan. pOrt­i [fr.

p. portvAin­i [germ. krest­ sabmeli. garkveuli adamianis an adamianTa jgufis ferwe­ ruli. romelic Tvalyurs adevnebs wes­ rigs Sesasvlelsa da ves­ tibiulSi.. miTologiaSi: zRvis RmerTi (romaul miTolo­ giaSi Seesabameba neptuni). pOrtfel­i [fr. pos 2. fotoaparati. postinfeqciuri. portiere] – ka­ ris an fanjris farda sqe­ li. porTveini.  p.  postimpresionizmi. pOrfir­i [< berZ. (gadat. p. pOst­i [fr. ferwera. porte-monnate] – safule qaRaldisaTvis ganyofilebebiT. magari da momwaro.. sadarajo punqti. post Semdeg] – aRniSnavs: `raimes Semdgo­ mi~.  portatuli.  ferweruli p. skulpturuli p. Poseidôn] – berZn.  tyavis p.-409lad marjve.  p.. 3. porcElan­i [germ.) pirovnebis daxasi­ aTeba. portrait] – 1. wignebis da misT. romelsac mefeebi icvamdnen sazeimo SemTxvevebSi (samefo Za­ lauflebis simbolo). pOrtret­i [fr. p. portefeuille] – didi oTxkuTxa CanTa (sa­ ketiani da saxeluriani). magnitofoni. porphyra] – wiTeli feris grZeli xa­ verdis mosasxami. sabeWdi manqana. ¥ portretuli. Portwein] – magari Rvino erTgvari. pOrtmone [fr. abaria fosta. satareblad. Porzellan] – faifuri. [laT. portativuli Scd. saguSago. radiomimRebi. saidanac . Canaxati.  porTvaini. grafikuli. pOrtie [fr. pOst. Zo­ weuli.. portveini Scd. portQer­i [fr. portier] – sastum­ ros mosamsaxure. pOrter­i [ingl. p. p. poste] – 1. aRwera.  porTfeli Scd. poseQdon­i [berZ. skulptu­ ruli an fotografiuli gamosaxuleba. porter] – Savi ludi erTgvari. personaJis garegnobis aR­ wera literaturul nawar­ moebSi. advilad gada­ satani. qaRladebis. Ca­ saweri davTari da sxv. msgavseba. mZime qsovilis.

risame sim­ Zlavris xarisxi.  p.) minaweri werilis bolos (xelmoweris Sem­ deg). 2. icaven an uTvalTvaleben visme. warmoiSva impresionizmis krizisis Sedegad. postfAqtum­i [laT. potentia Za­ la] – (wign. rac ukve raRac . pragmAtizm­i [< berZ. saTvalTvalo p.  ministris p.  sakontrolo p. postamentum] _ igivea. erTgvari mimarTuleba is­ toriis mecnierebaSi. post factum gakeTebulis Semdeg] _ imis Semdeg.) gadat. potEncia [laT. ¥ potenciuri.  p. saWiro] – (wign. potencQal­i [< laT. rasme.rac praqtikulad sasargebloa. ro­ melic axasiaTebs sivrcis mocemul wertilSi arse­ buli sxeulis energiis ma­ rags.  qveynis ekonomikuri p. (fiz..) mtkiceba. postimpresiOnizm­i [laT.) faruli SesaZ­ lebloba. postUlat­i [laT. sapasuxismgeblo Tanamde­ boba.) sidide. postskrQptum­i [laT. (wign. postAment­i [laT. samxedro p. mimarTuleba..S. rac piedes­ tali. post scriptum dawerilis Semdeg] – (wign. romelsac win uzis laTinuri asoebi P.  potencialuri Scd. pragma. postulatum mosaTxovni. pragmatos – moqmedeba] – 1. potentia Zala] _ 1. energia. risame ganxorcielbisaTvis saWi­ ro SesaZleblobaTa er­ Toblioba.-ze dgas. romelic SeiZleba gamovlindes sa­ Tando pirobebSi. impressionnisme < impression STabeW­ dileba] – franguli ferwe­ ris ZiriTadi mimarTuleba me­19 saukunis bolos da me­20 saukunis dasawyisSi.  SemoqmedebiTi p. p. romelic WeS­ maritebad aRiarebs imas. 2.pos -410moxda. post Semdeg da fr. 2. unari. ganxorcielda. ifar­ gleba ambebis gadmocemiT da ar xsnis istoriuli ganviTarebis obieqtur ka­ nonebs. SesaZleblobani. romelic aRiare­ bulia raime Teoriis amo­ saval debulebad dasabu­ Tebis gareSe.

rac Scd. rogorc sasawavlo pro­ 2. swavluli.) Semasmeneli. prezervAtiv­i [< laT.) is. (lit.) lomis. saganze. war­ kargi p. preambule wi­ nasityvaoba] – raime saka­ ojaxi. da gardaqmnian mas. saTvis. praktikuli Scd. Senobis.-411- pre prAdo [esp. (gram. p. pride] – (spec. praqtQkos­i – Tavis specia­ . Prado] – samxatvro lobaSi praqtikuli gamoc­ dilebis mqone. Si). nonmdeblo aqtis an saer­ praiskUrant­i da preiskU­ TaSoriso xelSekrulebis rant­i [germ. 2) orsulobis gafrTxilebi­ gadis. romliTac isini zogjer iyeneben krebis dad­ zegavlenas axdenen obieq­ genilebis Sesavali nawi­ tur. adamianTa  preambulasi Scd. wignis. logikuri.  p. muzeumi madridSi (espaneT­  p. vefxvisa da misT. prezentAcia [ing. uleba. or­  ucxo enis Sesaswavlad ganizaciis da misT. servare dacva] – damcavi sa­ Sualeba veneriuli daava­ praqtQkant­i – piri. rome­ debebis sawinaaRmdegod da lic praqtikas (mniSvn. – 1. mecadineoba.-aa saWiro. praktikos saq­ ¥ preambulisa. sawarmoo p. gasayidi saqonlis fasebis  gaerTianebuli erebis orcnobari. prae praktika. koncerti. mosaqme] – 1. – sareklamo xasiaTis wve­ pedagogiuri p. filmis. predQkat­i [laT. an sxva 3. materialur samyaroze lis saxelad. preiskurant] – Sesavali nawili. prAqtika [berZ. cesis Semadgeneli nawili. gamocdileba.  praktikosi Scd. prAid­i [ingl. rac msjeloba­ 2. ganizaciis wesdebis p. praedikatum]  Teoria da p. preAmbula [fr. Teoriuli codnis gamoye­ Si aris naTqvami msjelobis neba da saqmeSi ganmtkiceba. ebisaTvis. miani. presentation]  studentebis sazafxulo p. moqmedeba. saqmianoba.. sadgenad farTo sazogado­ ¥ praqtikuli. daxelovneba telegadacema raime axali raime saqmeSi..

baletis.. respubli­ kuri saxelmwifos meTauri. win mjdomi] – 1. firmis p. p.  premialuri Scd. kinofilmisa da sxva. praeludo winaswar vukrav. 2. arCeviTi xelmZRvaneli or­ gano.  s. sazogadoebis. prezQdent­i [laT.) varaudze damya­ rebuli mosazreba. operis. zogi organizaciis. igivea.) raime faqtis aRi­ areba sarwmunod.  saqarTvelos p. dacva ri­ same.  konferenciis p. (s.  operis saorkestro p. konkursSi gamarjvebisaTvis. sinon. praemium jil­ do] – fuladi an nivTie­ ri jildo raime dargSi damsaxurebisaTvis. ganviTarebis uZvelesi xana.) risame dasawyisi. 2. aSS-is p. premQer­i [< fr. (gadat.  saerTaSoriso p. prelUdia [< laT. yrilobis da misT. ¥ premiuli da sapremio. upiratesad fortepianobisaTvis. krebis. (samarT. Sesavals vukeTeb] – 1. romlis Sesaxeb werilo­ biTi Zeglebi ar moi poveba (qarT. Sesavali. winaistoria). 2.. prezUmfcia [laT. sanam ar dadasturdeba misi mcda­ roba. premQera [fr. firmis da sxv. premiére] – pirve­ li warmodgena Teatralu­ ri piesis. zogi didi samecniero da­ wesebulebis. pirveli p.  presidiumi Scd. praeservatio] preistOria – sazogadoebis – (wign. prEmia [laT.. (wign.. 2. 2. premiér pir­ veli] _ 1. prezidQum­i [laT. ¥ saprezidento. saWadrako federaciis p.) fondi.) anazRaureba. win jdoma] – 1. (s. mTavari rolebis Sems­ rulebeli msaxiobi. musikaluri nawarmoebis Sesavali.) Senaxva. meTauri. praesumptio] – 1. rac pre­ mier­ministri. 3. warma­ tebisaTvis. praesidium TavSi jdoma. arCeuli garkveuli vadiT. .  p. dawe­ sebulebis arCeviTi xelm­ ZRvaneli organo. arCevnebi.pre -412- prezervAcia [laT. praesidens (praesidentis) TavSi mjdomi.  mecnierebaTa akademiis p. patara damoukidebeli mu­ sikaluri piesa.  mecnierebaTa akademiis p.

) pre­ farTo sazogadoebisaTvis riebi] ­ CrdileT amerikaSi: saintereso sakiTxebze. presbyteros jdomare. Tanamdebobis piris gansa­  p.-is gamoxmiér pirveli ministre minis­ maureba.. prerogAtiva [laT.damzadebuli la­ presskonference] – saxelmwi­ boratoriuli an safabriko fo. praeparatus prEsing­i [ingl. yvela Tav­ 2. pretEndent­i [laT. momzadebuli ga­ aqtiuri forma – mowina­ mokvlevisaTvis. saswavlo aRmdegis moqmedebis wesis miznebisaTvis da sxv.) kuTrebuli ufleba. mTel moedanze. presis warmomadgenlebTan prEria [fr.. politikuri. raime uflebis ma­ prEmier­mQnistri [fr.. meurneo kulturebi.) avtoriteti. ndoba. prestige] – tyelis vrceli velebi. praetendens prEsa [fr.-is muSaki. pre- . saubari vitaminiani p. (wign. presse] – periodul (praetendentis)] – piri. pressing] – momzadebuli] – 1. sazoga­ wesiT. mcenaris sportul TamaSSi: davis an cxovelis organizmis erT­erTi yvelaze ufro nawili. msoflio p. qimiuri an farmacevtuli preskonferEncia [ingl. rame. tesoba. doebrivi moRvawis (an moR­  samedicino p.) profesiebi. 3.-iT gativa] – saxelmwifo xe­ sargebloba. prero xelmZRvanelis p. p. p. lisuflebis organos an ¥ prestiJuli an saprestiJo. p. iodovani p. pativiscema. rom­ sadac mohyavT sasoflo­sa­ liTac sargeblobs vinme. produqti. zomieri klimaturi sar­ prEstiJ­i [fr. daurRvevlad. (s. uxucesi] – mRvdeli. upira­ festivali. p.. gavle­ tramalebi stepis msgavsi. prairie da (mr. rameze. (s.-413- pre  saqarTvelos p. vaweTa) Sexvedra. na. rome­ gamocemaTa (Jurnal­gaze­ lic pretenzias acxadebs Tebis) erToblioba. tri] – mTavrobis meTauri.. ministrTa kabinetis Tavm­ presvQter­i [berZ. prepArat­i [laT. qimiuri analizisaTvis damsxmelis winaaRmdegobiT momzadebuli nivTiereba.

 u. sarCeli. saCivari. SemTxveva. praecedens (praecedentis) winamava­ li] – 1. adamiani. ¥ pretenziuli (mniSvn. ¥ upretenzio – ubralo. risame moTxovna. ¥ saprivitazacio. uprecendento Scd. 2. zog qveyanaSi: policiis ufrosi. romelic miRebulia nimuSad sxva msgavsi sakiTxebis gadawy­ vetis dros. 2. praefixsus wini­ dan mimagrebuli] – (gramat. praefectura] – 1. miwebis. (samarT. privatis kerZo] – saxelmwifo sawarmoTa. safrangeTSi: Ta­ namdebobis piri. nawarmoebi.-ebi aqvs.-Ta turniri (WadrakSi). wayeneba.  raime p. u. prefEqtura [laT.  u.) sasamarTlos an saxelmwifo xelisuflebis sxva organos adrindeli gadawyvetileba. tran­ sportis saSualebaTa da sxvaTa gadacema kerZo pi­ rebisaTvis. SeRavaTi (mag. prEfeqt­i [laT.  p.) sityvis martivi fuZis (Zi­ ris) win moTavsebuli afiq­ si. sa­ da. 2. misi mmarTvelobis organo. vaWrobis ganviTarebis miz­ niT). prEfiqs­i [laT. risame mopovebisaken swrafva. sacxov­ rebeli saxlebis.  didi p. toni.  p. Ziebeli.  p. praetensio] – 1. rome­ lic warmoadgens nimuSs an gamarTlebas Semdegdro­ indeli msgavsi SemTxveve­ bisaTvis. praefectus uf­ rosi] – 1. TavsarTi. pretEnzia [laT. SemTxveva. privatizAcia [< laT. raime Tavisi uf­ lebis gamocxadeba. praeferentia] – or an met qveyenas Soris dadebuli xelSekrulebiT erTmaneTisaTvis minWebuli upiratesoba. prefeqtis kancelaria.  precendenti. 2. romelic departamentis saTaveSi dgas.  pretenciozuli Scd. ar yofila. zog qveyanaSi: admi­ nistraciul­teritoriuli .pre -414erTeuli. ukmayofilebis gamoxatva. 1­isaT­ vis). ¥ uprecedento. preferEncia [laT. precEdent­i [laT.

romelSic sxivebi gadatydeba da iS­ leba Semadgenel ferebad. uf­ ro metad ganviTarebul movlenasTan SedarebiT. s. upiratesoba. rom­ lis ori erTmaneTis para­ leluri da toli waxnagi (fuZe) warmoadgens mraval­ kuTxedebs. p. pri  prizmi.  s.  festivalis mTavari p. s. privilegia). prisma] – 1. rac privilegiuri (ix. pirvelyofi­ li] – 1. ganu­ viTarebeli movlena imave xnis gvian moxdenili. iyeneben optikur xelsaw­ yoebSi. teqnika. ubralo. prQnter­i [ingl.  p. marti­ vi.  p. romelic miniWebuli aqvs visame sxvebisagan gansxva­ vebiT. romelic ga­ moiyeneba teqstebisa da ga­ . ¥ saprizo. 2. prQzma [berZ. privilegium] – gansakuTrebuli ufleba.-415 s. pirvelo­ ba. fondi.  p. Cveuleb­ riv samwaxnaga. simarti­ ve. xolo danarCeni waxnagebi (gverdebi) – para­ lelogramebs. azrovneba. obieqtebi. Ca­ morCenili. ¥ privilegiuri. p.  p. primadonna] – operaSi da operetaSi mTavari partiebis Semsru­ lebeli momRerali qali. upira­ tesi mdgomareoba. ararTuli. prizmatuli Scd. ganuviTarebeli. (fiz. prQzi [fr.-iT sargeblobs. komisia.  p. metismetad gamartiveba. 2. mdgomareoba. primitivus Tavdapirveli. meurneoba. ubraloba risame Sesru­ lebaSi. printer] – kompiuteris periferiuli mowyobiloba.  primitivuli Scd. sakiTxis gaubraloeba. ¥ prizmuli. primAdona [it. prix] – jildo ra­ ime SejibrebaSi gamarjve­ bisaTvis. adgili. mina.) mravalwaxnaga sxeuli. primatus] – upi­ ratesi mniSvneloba. privilEgia [laT.) aseTi formis gam­ Wvirvale sxeuli. privilegirEbuli _ igivea. primitif yvela­ ze adreuli] – yovelgvari pirveli dawyebiTi. primitQuli [laT. primitQvizm­i – 1. primQtiv­i [fr. (maTem. 2. kristali. rTuli movlenis. prQmat­i [laT.

visac ara­ viTari princi pi ara aqvs. rome­ lime Teoriis. p. adamiani. ganviTarebis p. 2. sinon.  p. ga­ mokvlevaSi da misT. ZiriTadi Tavisebureba ri­ same mowyobilobaSi. uprQnci po – 1.  u. p. kamaTi. rwmena. mimarTulebani mecnierebaSi. principatus] – Zvel romSi Zv. kritika.  prinsessa Scd. dasawyisi] – 1. princeps pirveli] – dasavleT evropaSi: samefo saxlis wevris tituli (qarT. prince < laT.qcevis ZiriTadi wesi. ¥ princesasi. pro. moZRvrebis. romlis drosac SenarCunebuli iyo zogi respublikuri dawesebule­ ba.  u.prin­ ci pze damyarebuli. sakiTxi. pro] – mniSvnelobiT­ iyo momxre. prQncesa [fr. 2.. 2.. I s. upiratesi mniSvneloba.. melnis p. Prinzessin < laT. prQnci p­i [laT. 2) dam­ cveli. ¥ prioritetuli. msjeloba. meore naxevarSi Seq­ mnili saxelmwifo wyo­ bileba. pirveloba mecnierul aR­ moCenaSi.. problema] – 1. welTaRr. princQpat­i [laT. 2. gamogonebaSi. p. princi pis (mniSvn. adamiani. [laT. ufliswuli).  lazeruli p. prOblema [berZ. ganuxrelad Semsru­ lebeli. p.pri -416 p.) gamomdinare. mecnierebis ZiriTadi de­ buleba. imoqmedo vinmes interesebidan gamomdinare. .  avtomobilis moZraobis p. Prioritat laT. moqmedebis.. 2. germ.  princi pialuri Scd. prQnc­i [germ. upiratesoba. Tvalsazrisi. Prinz fr. rac araviTar princi ps ar axlavs. princQpul­i 1. u. 3.] – mefis qaliSvilis an princis meuRlis tituli. rTuli Teoriuli an mosaxulebebis qaRaldze dasabeWdad.magram xelisufleba faq­ tobrivad ekuTvnoda erT pirovnebas _ imperators.  mtkice p. politika. princesse. principium sa­ wyisi. princi pidan (mniSvn.-ebiT xelmZRvane­ lobs Tavis saqmianobaSi. prior pirveli] _ 1. priorQtet­i [germ.  dargis p. gadawyvetileba.

5. me-12 klasisaTvis.  u.) ityvian Zne­ lad gadasawyvet. dokumenti. romelzec CamoTvlilia Sesasrulebeli nomrebi. dedamiwaze.. Sed­ gena. Teatraluri. 3­saTvis). sakiTxi. momavali ganviTarebisa da Sedegebisa arsebuli mec­ nieruli monacemebis sa­ fuZvelze. laboratoria. 2. programma pro gancxadeba] – 1.  mecnierebis ganviTarebis p. gancxadeba.  koncertis p. ga­ dawyvetas. (saub. moqmedebis gegma­davaleba. saswavlo sagnis Sinaarsis mokle gadmocema. . romelic unda Seasrulos manqanam.  s.  ixmareba agreTve problematuri. Teatraluri p.  s. sacirko war­ modgenis. moRvaweobis Sina­ arsi da gegema. 1. wi­ naswarganWvreta movlenis. aRzrdis p.. or­ ganizaciis an calke piris moRvaweobis Sinaarsisa da miznebis gadmocema. furce­ li.  amindis p.  eleqtronuli gamomTvleli manqanis p. ¥ uproblemo – martivi sa­ kiTxi. 2. 2. SemsrulebelTa gvarebi da sxv. politikuri partiis. samyaros warmoSobis p.  sicocxlis warmoSobis p. prOgrama [berZ. prognosis] – winaswari ganWvreta. gansaxor­ cielebel rameze. Propst] – lu­ Teranuli eklesiis ufrosi pastori.-417praqtikuli sakiTxi. danadgarma. ¥ problemuri. ¥ saprogramo (mniSvn.monarqiuli partiis p. sabWo. ro­ melic saWiroebs axsnas. gamokvlevas. prognozQreba – risame prognozis SemuSaveba.  samoqmedo p. telegadacemaTa p. ¥ programuli (mniSvn.. s. radio _ da tele­ gadacemaTa Sinaarsi.  p.  konstituciur . prOgnoz­i [berZ. 5­saT­ vis). prObst­i [germ. marTva.-ebi. 3. gadat. soflis meurneobis ganviTarebis p. ¥ saproblemo.  qarTuli literaturis p.  p. Seswavlas. 4.. momavali muSaobis. s. sakiTxi.

 p.  progresiuli Scd. productio] – 1. xidis p. 5­saTvis) Sedgena manqanisaTvis.karaqi da sxv. progrEsia [laT. progrAmist­i – daprogrami­ rebis (ix.  Teatris p. Producer] – kinofirmis patroni. mza p.. p. programa) speci­ alisti. dasamzadeblad an rekonstruqciisaTvis dasa­ muSavebeli gegma. dizelis sawvavi da sxv. aRmavloba (sapi­ risp.. productus] – mwarmoebluri. romelic miRebulia adami­ anis Sromis Sedegad. prOgres­i [laT. gonebrivi Sromis nayofi. teqnikuri p. progressio win­ svla] – (maTem. productus Seq­ mnili] – 1. kino­ kompaniis meTauri.nivTiereba. progresi). produqtQuli [< laT. Tbilisis centris rekonstruqciis p. beWdviTi p.pro -418gadamRebic aris. romelic axorcielebs finansur kon­ trols da zogjer filmis .  samecniero p. gadat. moRvawe. progrEsuli – progresis xelis Semwyobi...)..  ariTmetikuli p. risame asa­ gebad. sagani. regresi).. projectus win gamoweuli] – 1. nawili. anazRaureba.  rZis p.  mecnierebis p. navTobis gamoxdis p.  ucxo enis Seswavlis d. miwaTmoqmedeba. prOduqt­i [laT.  Sromis p. mowinave.  p.-ebi (yveli. Sroma. prodUqcia [laT. prodiUser­i [ingl. raime dokumentis.).) garkveuli wesiT cvalebad ricxvTa mwkrivi.ebi (navTi. 2. geometriuli p. 2. prOeqt­i [laT. aqtis. daprogrAmeba – programis (mniSvn.  produqciuli Scd. progressus] – winsvla.. produqtebi – sursaT­ sanovage. kuburi gantolebis d. na­ yofieri. progresQuli – rac Tan­ daTanobiT izrdeba.  progresuli sxvaa (ix.  produseri Scd. warmoebis produqtebis erToblioba an nawarmoebis calkeuli produqti. 2.  maRalxarisxovani p. Zlier­ deba. mr.benzini. kacobriobis p.

piri. wamqezebeli. (qarT. (moZv. proeqtQreba – risame pro­ 2.) romaelebis mier dap­  dadgenilebis p. davaleba. . Provisor <  pravakatori. 1­saT­ provinciAlizm­i [< laT. instituti.  provincialuri Scd. 3. (moZv. loba. mZime (zogjer damRupveli) 2. proEqcia [laT. mebebisTvis.  p. aparati. provincialis provinciuli] –  s.) dedaqalaqs an ris. kuTxe.  s. rasac mohyveba periferia. 2. 1) Sedgena.-419- pro dadgenilebis winaswari. romelic Separulia brtyel zedapirze. projectio win. (maTem. savaraudo teqsti.) siv­ tos gamomwvevi] – 1. p. faruli rciTi figurebis gamosaxva agenti. vis).-ze wamoego. xelSekyrobili teritoria.-is centri. qalaqi. Saki. vis). CamorCeni­  avtosawarmos p.. provocatio mqone farmacevti. pravakatorulaT. pirTa jgufis. romelic Ralatis dacema ekranze. provQzor­i [germ.) igivea. 3. saqmianoba. provokAtor­i [laT. olqi. raime organizaciaSi provo­ sinon.. gegma.  eqskursiaze wasvlis p. SezRuduloba. organi­ msxvil kulturul centrs zaciis) waqezeba iseTi moq­ daSorebuli adgili. 2­isaT­ moqmedebas. tizmi. ¥ provinciuli. Teatri. provincia] saqcieli. interesebis eqtis (mniSvn.) gamosaxulebis ga­ 2. riuli erTeuli zog sa­  samxedro p. pravokatoruli Scd. visime (calke pi­ – 1. ¥ provokatoruli. gamowveva] – gamcemluri provQncia [laT. provisor] – afTiaqis mu­ li. ganzraxva. rulebis p. (ist. (spec. administraciul­terito­ Sedegi. Tvalsazrisis. ¥ provokaciuli. s. kaciis mosawyobad. umaRlesi ganaTlebis provokAcia [laT. p. mizniT iwvevs akrZalul ¥ saproeqcio (mniSv. xelmwifoSi.  patara p.  p. provocaSors gaweva] – 1. gegmili). ¥ saproeqto (mniSvn. rac dialeq­ s. simZlavre. 1.

daqiravebuli muSa. romelic zedamxed­ velobs kanonebis Sesru­ lebas. prozEqtura [laT.  generaluri p. prokurAtura – saxelmwifo organo. pilate (biblia. prōsectus gakveTa] – samkurnalo da­ wesebulebis paTologiur­ anatomiur ganyofileba. gauleqsavi literatura (romanebi. pro-consul] – Zvel romSi: provinciis mmarTveli. prokurAtori [laT.  s.). procla- . ¥ saprokuroro. mowodeba. axali aRTqma). romelic gakeTbeuli aqvT dakarguli saTanado bunebrivi sxeu­ lis nawilad.pro -420matio mowodeba] – saagita­ cio furceli. prothesis mi­ mateba. ¥ prozauli. pravakaciuli Scd. mowodeba politikuri xasiaTisa (Cve­ ulebriv aralegaluri). nawarmoebebi. prokUror­i [fr. romelic ganagebda umTav­ resad gadasaxadebis akre­ fas saxelmwiofo xazina­ saTvis. ro­ melic prozaul nawarmo­ ebebs wers (sinon. Tanamdebobis piri. provakaciuli. 2.romelic zedamxedvelobs kanonebis zust Sesrulebas. proklamAcia [laT.. 2. beletristika). prosa] – TxrobiTi. saxelmwifo bralmdebeli sasamarTlo procesze. procuro vzrunav] – 1. Ra­ takTa wodebis warmomadge­  p. 2. risame axali da Tavdade­ buli damcveli.  protezi Scd. prOTez­i [< berZ. ro­ melsac warmoebis saSua­ lebani ar gaaCnia. sa­ dac gvamebs kveTen. visac axlad aqvs mi­ Rebuli romelime sarwmu­ noeba. beletristi).  p. kbilebi . fexi. ¥ p. prozaQkos­i – mwerali. mierTeba] – sxeulis xelovnuri nawili (xeli.. prokOnsul­i [laT. zedamxedveloba. prosēlytos] – 1.  pravokacia. moTxrobebi). procurator] – Zvel romSi: moxele. proletarus] – 1. procureur laT. prOza [laT. Zvel romSi: moqalaqe. poe­ ziisgan gansxvavebiT (sinon. prozElit­i [berZ. prolEtar­i [laT. ¥ saprozeqturo.

Senobis nawilebs Soxelmwifoebrivi aqtis ga­ ris. rebiT TviTonac icvleba propagAndist­i – piri. gav­ propOrciuli1 – 1. (maTem. pro proletarQat­i proletar­ prOpan­i – organuli naerTi. yuCebeli samkurnalo pre­ prOpolis­i [berZ. prologos] – sawvavad. waweva] – samecniero xaris­ propOrcia [laT. sinon. rome­ tebiT. miiReba navTobisgan. imdenjerve. narkotiki.) raime sa­  p. 1. sahaero ba] – raime moqmedebis vadis xraxni). butan­ Ta klasi. rac unda gavrceldes. lic sxva sididis ramden­ ¥ propagandisti. codnis gavrceleba maseb­  p. jerme gazrdiT an Semci­  p. agebuleba. gagrZeleba. promulrisame nawilebs Soris. promotio win dindgeli. muSaoba. das eweva. romelic prolongAcia [fr. ventilatori. ¥ propeleriani. sidideebi. gatio] – (samarT. p. Si saTanado axsna­ganmar­ 2. literaturuli nawarmo­ ebis Sesavali nawili (ix.  TviTmfrinavis p. tumbo. propEler­i [ingl. ukuproporciuli: ukupro- . propaganda toloba. 2. promEdol­i – tkivilgama­  p. maTematikaSi: iseTi. buli nawilebis mqone.-421neli. propolis < parati. – ramdenime frTis mqone  `vefxistyaosnis~ p. propeller] agreTve epilogi).) ori Sefardebis propAganda [laT. skis webo. moZRvrebis. moqveyneba. proportio] – xis miniWeba. prolongation brunvisas warmoqmnis wevis < laT. mowyobiloba. romelic risame propagan­  p. Tan erTad iyeneben saTbo­ bad da Sigawvis Zravebis prOlog­i [berZ. erT­ rcelebuli] – raime Sexe­ maneTTan swored Sefarde­ dulebis. ideis. pro win da polis qalaqi] – promOcia [laT. prolomgare gagrZele­ Zalas (qarT. garkveuli Tanafardoba promulgAcia [laT.

xelmZRvaneli] – reqtoris moadgile. (TbilisSi). maJoritaruli warmomadgenloba). prospEqt­i2 [laT.  ganmartebiTi leqsikonis p.  prospekti Scd. prostatēs win mdgomi] – (anat. prorogAcia [laT. projectus win gasrolili] _ ga­ nuxorcielebeli proeqti. (sa­ mecniero naSromis. prOJeqt­i [project < laT. prorogatio gangrZoba. prorEqtor­i [laT.pro -422– saxelmwifos meTauris (monarqis an respublikis prezidentis) ufleba – ga­ dados parlamentis sesia (sxdoma).  proporcionaluri Scd. wabilwva] – porciuli sidideebi. etimologiuri leqsikonis p.  daviT aRmaSeneblis p. projectus] – mZlavri (sarkeebiani) gasanaTebeli xelsawyo. frazeologiuri leqsikonis p. amasTan yo­ veli sia iRebs adgilebis raodenobas miRebul xma­ Ta proporciulad (sapi­ risp. pro ma­ gier da rector mmarTveli. projectous < laT. prostAta [berZ.  prorektori Scd. samecniero nawilSi. mimoxilva] – 1. prospectus xedi.  proJektori. raime gamocemis dawvrilebiTi gegma. qalaqis didi.  universitetis p. 2. prOspeqt­i1 [laT. prostAtit­i – prostatis anTeba. Cveulebriv farTo da swori quCa.  mogzaurobaTa biuros p.. rusTavelis p.) winamdebare jirkvali. ro­ melTagan erTis gadideba iwvevs meoris imdenjerve Semcirebas da piriqiT. proJEqtor­i [fr. gaxangrZliveba] .). prostitUcia [laT. prostitutio Sercxvena. prospectus xedi. praJeqtori. romelsac realu­ ri safuZveli ar gaaCnia. sareklamo xasiaTis sac­ nobaro gamocema. praJektori Scd. romelSic mocemulia saqonlis aRwe­ ra­SeZenis pirobebi. mimoxilva] – 1. saxel­ mZRvanelos da sxv..  prospekti Scd.. proporcQuli2 warmomadgen­ loba – arCevnebis sistema. romlis drosac xmis micema xdeba partiis kandidatebis siis mixedviT. ganzaxva. mokle Sinaarsi.

meZaveoba. protestor vemowmebi] – 1. protestAntizm­i – qristia­ nuli sarwmunoebis erT­er­ Ti ZiriTadi mimarTuleba (marTlmadideblursa da kaTolicizmTan erTad). protokoll. . [berZ.. eklesia. romelzedac aRniSnuli iyo TariRi da gadamweris saxeli)]: di plomatiuri protokoli _ im wesebis erToblioba.-is gancxadeba. ¥ saprotesto. proto. uxalisoba. proteqtOrat­i [ingl. protos pir­ veli] – mniSvnelobiT – pirveldawyebiTi.  prokuroris p. demonstracia. protokultura. pirveli. dad­ genilebis winaaRmdeg. prOsfora – hostia _ patara kveri. Protest < laT. ga­ remosadmi interesis dakar­ gva. protEstant­i – protestan­ tizmis mimdevari. rogorc protesti kaTolicizmis winaaRmdeg.-423qalebis mier sakuTari sxe­ uliT vaWroba. protoena. ro­ melic Zlier saxelmwifos saSualebas aZlevs daimor­ Cilos susti. sefiskveri. prostrAcia [laT. rac gamowveulia (Se­ degia) sruli fizikuri da nerviul­fsiqikuri Zalebis dakargviT avadmyofobis Semdeg. 2. ufrosi saeklesio wode­ bebSi.  s. protorenesansi.­Si re­ pro formaciis dros. ¥ protestantuli. gauwia. protege] vinc visame proteqciiT sar­ geblobs. protectio] – gavleniani piris mier vinmesTvis ukanonod aR­ moCenili daxmareba. protector mfarveli] – saxelmwifoTa damokidebulebis erT­er­ Ti Tanamedrove forma.  p. prostratio] – daZabuneba.  p. prOteJe [fr. warmoiSva me­16 s.  p.. mfar­ veloba. pirveli furceli (romel­ sac awebebdnen gragnils da. nota. raime movlenisadmi ukma­ yofilebis energiuli ga­ moxatva.  prototi pi. protEqcia [laT. prOtest­i [germ. s. protOkol­i [berZ. oficialuri gancxadeba raime gadawyvetilebis. protectorate < laT.

kvali] – 1. 2.  p. proktos . ¥ profesiuli. profesiis muSakTa gaer­ Tianeba.) _ cxoveluri da mcenareuli ujredebis nivTiereba. p-is arCeva..  daviT kldiaSvilis moTxrobebis gmirTa p. proqtolOgia [berZ. romlis mixedviT avtorma Seqmna literaturuli saxe. prOfan­i [laT. romlebic unda daicvan mTavrobebma da maTma di p­ lomatiurma warmomadgen­ lebma saerTaSoriso urTi­ erTobebSi. protOplazma [berZ. ro­ melmac raime saqmianoba ga­ ixada Tavis profesiad (gan­ sxvavebiT moyvarulisagan). romelic gamoiyena nimuSad sxva avtorma.  saoqmo Scd. prOtoni [berZ. profanAcia [laT. dedani.  s. romelic Sedis atomgulis Semadgen­ lobaSi. prôtos pir­ veli da typos niSani. interesebi.-ebi. risame pirveladi nimuSi. p. pirveli saxe. protOti p­i [berZ. namdvili pirovneba. warmoqmnili] – (biol. Seuracxmyofeli damokidebuleba sayovel­ Taod aRiarebuli movlenis (mag. romelic Se­ iswavlis msxvili nawlavis (da masTan erTad swori nawlavis) daavadebebs. prôtos pirveli] – (fiz. daxelovneba. xe­ lovnebis Zeglis da sxv.  eqimis p.) mimarT..  profesionaluri Scd. profesiuli kavSiri (mok­ led: profkavSiri) – na­ warmoebis raime dargis. profanatio] – upatiuri. ganyofileba (sagareo saqmeTa saministroSi). specialoba. profEsia [laT. misi damaxinjeba. rome­ lic warmoadgens maTSi mim­ dinare sasicocxlo proce­ sebis safuZvels. moZRvrebis. prôtos pirveli da plasma gamonaZer­ wi. SebRalva. profanus] – ra­ ime dargSi ucodinari. inJinris p.pro -424yiTa nawlavi da logos moZ­ Rvreba] – klinikuri medi­ cinis nawili. uvi­ ci. ¥ saprotokolo.: ideis.) nivTierebis dade­ biTad damuxtuli elemen­ taruli nawilaki. professio] – adamianis ZiriTadi saqmia­ noba. profesiOnal­i adamiani.

raodenoba. xasiaTebel niSanTa erTob­ lioba.-425- pro  p. Se­ kompresebi da sxv.). profesiis. Weben umaRlesi saswavleb­ procEdura [fr. meurneobis ZiriTad dama­  s. 2. remonti. romlebic  xmis micemis p. xelSekruxelmZRvaneloben samecni­ lebis xelmoweris p.. Semosavali. gakaJebis calkeuli prOfil­i [fr. sargebeli).. p.  gzis p. risame vertikaluri Wri­ 1­isaTvis) da saproceduro li. saxedaoba gverdidan.) wesebi. romelic gani­ ZiebaTa erToblioba (me­ zomeba raime erTeulis me­ dicinaSi. teqnikaSi da sxv. am 2. 2­isaTvis).  Semnaxveli banki iZleva  p. lis. specialobis. 3. prOforma [laT. Tavidan acilebis Ronis­ 2. p. teqnikaSi. kabineti. (s. xidis p. eqimis mier daniSnuli mkurnalobis. mZRoli. . romelsac ani­ saCveneblad. saqmianobis mimar­ prOcent­i [laT. raime Tuleba. prophysedi nawili (aRiniSneba % laktikos dacviTi] – risame niSniT). lebis yvelaze ufro kva­ risame Sesasruleblad. saxis procesi (abazana. pro forma profEsor­i [fr. ero­kvleviT muSaobas). TanamSromlebs. sididis an raodenobis mea­ profilAqtika [berZ. pro centum asis magivrad] – 1. acra. inJineri.. asedi nawiliT. procedure] – 1. dargebSi). an sagnis gamoxatuleba. RonisZiebaTa miRe­ viT dawesebulebaTa mecnier buli Tanmimdevroba.  wylis p.rodesac iReben  wiTelas p. mo­ wodebuleba. 1. p. 3.  p-(s. professeur formisaTvis] – risame Ses­ maswavlebeli] – samecniero ruleba formalurad.) sakiTxi. (qarT. profil] – 1. xasiaTi. ga­ lificiur maswavleblebs saformeblad saWiro moq­ (agreTve samecniero­kvle­ medeba. mrewvelobaSi: ¥ proceduruli (mniSvn. sinon. danaSaulobafuls yovel as erTeulze Ta p.-ebi. (mniSv. ¥ profilaqtikuri. sxeulis mov­ wodebis mqone piri. masaJi.

publikAcia [germ. ¥ publicisturi da (umjo­ besia) publicistikuri. processus svla. 3. (s.  sadResaswaulo p. 3­isaT­ vis). madanSi rkinis p. naSromTa ga­ moqveyneba. Sefardeba. marTavs srul gamoTvliT process.  saswavlo-aRmzrdelobiTi p.) kodeqsi.) vada. Semadgenloba. damatebiT. mimdinareoba] – 1. xaWos an sxva masalisgan – Saqris. pUdel­i [germ. werili. procEsor­i [ingl. 2. romelic uz­ runvelyofs TviT gamoT­ . samgloviaro p. risame movlenaTa Tanmimdevruli monacvleoba. p. processor] – egm­is centraluri mo­ wyobiloba. pudding] – ku­ linaruli nawarmi. procEsia [laT. Pudel] – oTaxis ZaRlis jiSi. sesxi. teqnologiuri p. (s. Pueblo] – aSS­is samxreT­dasavleTiT mcxov­ reb miwaTmoqmed indielTa anabarze or p. publQcist­i – mwerali. 1. Publication < laT. ro­ melic publicistikas mis­ devs. kvercxis. ¥ uprocento (mniSvn. sasamarTlo saqmis garCe­ va. prOces­i [laT. publicatio] – calkeul nawarmoebTa. beWdva. pUding­i [ingl.pro -426vliT operaciebs.  p. pubertAcia [gviand. ¥ publicisturi. publicus sazo­ gadoebrivi] – sazogadoeb­ riv­politikuri xasiaTis literatura Tanamedrove aqtualur sakiTxebze. kanoniT dadgenili we­ si sasamarTlo saqmis gar­ Cevisa.. fqvilis.  p. pUeblo [esp. moRvaweoba. risime gan­ viTarebis gza. 2­isaTvis). Publizistik < laT. laT. Janni. ¥ procentuli (mniSvn.. akeTeben burRulis.  p.  p. pubertatio] sqesobrivi momwi­ febis periodi. sam­ gloviaro). publicQstika [germ.-s wliurad. rZis da misT. ¥ procesualuri da saproceso (mniSvn.  u. p. 2­isaTvis). daavadebis aqtiuri mimdi­ nareoba. processio moZ­ raoba win] – mravalricxo­ vani xalxis svla risame aRsaniSnavad (sazeimo.

 punktualuri Scd.-427tomebis saerTo saxelwo­ deba. stendi da sxv. ro­ melzec ganlagebulia xel­ sawyoebi risame muSaobis avtomaturi marTvisaTvis. daba da misT.  p. 2. cxovre­ bis raime tempi. oficialuri dokumentis an raime teqstis patara nawili. pulsus biZgi] – 1. sinon.. arteriebis kedlebis ritmuli feTqva. pUma [esp.. magida. (gadat.. sadgomi. Punktuatia < laT. adamiani.. pUrizm­i [fr. pUnS­i [ingl. punctum wertili] – (gramat. purus wminda] – 1. marTvis p. pUls­i [laT.  eleqtrosadgurebis p.. ro­ melSic urevia wyali. sofeli.  mesame Tavis me-5 punqti.-is wesebi. rac ga­ mowveulia gulis moq­ medebiT. 2. aku­ ratuli. pUlt­i [germ. sadispeCero p. Cai da sxv. pulvis (pulveris) mtveri. punctuel] – zedmiwevniT zusti. fxvnili] – mowyobiloba siTxis an fxvnilis gasafrqvevad ha­ eris nakadiT. Puma < peruel indi­ elTa enidan] – mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. Sa­ qari.  p. gankuTvnilia raime saqmianobisaTvis. punctum werti­ li] – 1. punch < ind. punqtuAcia [germ.  p. samedicino p.) moZraobis.-is kargi codna gamoamJRavna. . raimesaTvis gan­ kuTvnili.] – magari sasmeli – romi. pulverizAtor­i [laT. gausinjes. miswrafeba zneobrivi siwmindis dac­ visadmi (zogjer moCve­ nebiTi). adgili.  strategiuli p. raimeTi mniSvne­ pur lovani adgili.  diriJoris (an: sadiriJoro) p. dasaxlebuli punqti – qa­ laqi. Pult] – 1. pUnqt­i [laT.) sasveni niSnebis dasmis sistema.  punktuacia Scd. wesi.  saTvalTvalo p. punqtuAluri [fr. 3. 2. moswavlem p. maRal fexze gamarTuli daxrili CarCo an ficari notebis dasadebad. Sesakrebi p. romelic nomriT an asoTi aris gamoyofili. Cveulebriv isin­ jeba majaze (qarT. majiscema). romelic mowyobilia. purism < laT.

nairsaxeobani. mZRolebis lebuli.-Ta korpusi. dargis nawarmoebTa sa­ romelic mkacrad (xSirad xeoba. mezRvaurTa melic afrikaSia gavrce­ J. nadirod. iyeneben rie] – zog qveyanaSi: samxed­ teqnikaSi. gamoTqma. jasmin] – dekora­ ganlagebuli firfitebisa­ tiuli buCqi. jgufis. iAkan­i [rus. mwifo gadatrialeba.. purus wminda] – adamiani. bisas iqceva labad (sqel JandarmEria [fr. saTvis.pur -428- 2. aqvs yviTeli gan. sax. romlisTvisac da­ moCvenebiT) icavs zneobas. жакан. genre] – xelovnebis laT. . J. wris warmomadgen­ JAko [fr. erTmaneTis paralelurad JAsmin­i [fr. jargon] – Tavi­ seburi sityvebi (xSirad якан litv. qurdebis J. kuli­ ro wyobis policia. gendarme] – piri. gelatine] – gam­ romelic JandarmeriaSi Wirvale webovani nivTiere­ msaxurobs. ba. romlis xsnaric gacive­  J.  lirikuli J. puritan < JAnr­i [fr. saTavgadasavlo J. PPutsch] – saxel­ niSan­Tvisebebi. vili. romelic Sedgeba  J. ¥ Janruli da Janrobrivi. sityvebi. maxasiaTebelia esa Tu is siuJeturi da stilistikuri pUtC­i [germ. sakuT. ro­  mowafeTa J. gendarmefafisebur masad). JArgon­i [fr. jakan] xelovnuri). JAluz­i [fr. medicinaSi. J. gan­ nariaSi. JAkan­i. JAndarm­i [fr. nacrisferi TuTiyuSi. avtomobilis radiato­ da TeTri surnelovani yva­ ris safari... jacquot] – patara lebi. J  J. jalousie] – daraba ¥ Jargonuri. brZola enaSi ucxour si­ sakuTrebuli policiuri tyvaTa Warbad Semotanis jari samZebro saqmianobi­ winaaRmdeg.. JelAtin­i [fr. purQtan­i [ingl. romlebsac _ msxvili tyvia daTvze sa­ xmaroben raime profesiis. an Stori.

. gurzebs jaWvis bolo rgoli. gelee] – tkbili la­ vretiani detali sawvavis dozirebisaTvis. gicleur] – avto­ JurnAlist­i – literaturu­ mobilis karburatoris nax­ li muSaki. TefSebs. jongleur] – ¥ saJetono. li (mag. Jiurs. marjvebisaTvis. cirkis msaxiobi.-is aZleven risame saxsovrad Semadgenloba. romelic doRSi monawi­ firfita. JiurSi Scd. biseburi saWmeli. misT. fexebi. romelic Jurna­ . jury] – specialistTa ulebriv. liTac jaWvi saimedod ¥ Jonglioruli da saJongaris mimagrebuli gemis lioro. rom­ da sxv.) war­ wera Tamasuqze. jeton] – 1.  J. jockey] – mxeda­ ri.] – Ruzis (burTebs.. brinjaos J. iyeneben me­ JQro [fr. xatvelobiTi moZraoba (Cve­ JQuri [fr. JEton­i [fr. JiuriSi. romelsac aqvs Zalian  Jelesi. li. li­ Sejibrebebze. gamofenebze. romelic aniWebs premiebs raime konkursze. giro] – (finans. (s.-429- Jur JEle [fr. JiklQor­i [fr.-is gadawyvetileba.-ebiT laparaki. Jiuris. geste] – xelis gamom­ gadacemis Sesaxeb. jgufi. 2. avtomatebiT sar­ geblobisaTvis). grZeli kiseri da grZeli  Jelis Scd. romelic mzaddeba xilis wveniT. giraffe arab..] – balaxovani rikaSi. an raime SejibrebaSi ga­  Jiurim. Cekze da dicinaSi. gavrcelebulia af­ JEnSen­i [Cin. mcenare: izrdeba Soreul aRmosavleTSi. iWers ramdenime sagans JvAka­gAls­i [hol. dali erTgvari).] – mcoxneli xalebiani cxove­ rZiT da misT. Tonis patara niSani (an me­  musikaluri konkursis J.). korpusTan. monetis Semcvle­ leobs. metyvelebisas). romelsac J. JonglQor­i [fr.) nomeri. JQraf­i [fr.  saiubileo J.  Jiurma. sistema (metropoliten­ marjved isvris haerSi da Si). sxva pirisaTvis misi JEst­i [fr. liTonis patara mrgvali JOkei [ingl.  J. romelic  s. J.

sxivisebri). maswavlebelo] – ebraelTa kultis msaxuri. (fiz. sxviseburad. radiAcia [laT.) gamosxiveba. rAgbi [ing.Jur -430- listikas misdevs.  J. rAdar­i [ingl. ixmareboda regbi. 1989 w­mde oaqtiuri (ix. ridan radiusebis mimarTu­ rAgbist­i igivea. gunduri TamaSi. rac moragbe lebiT. ra – egvi ptur miTologiaSi: radiAluri – radiusis saxiT. rugby] – sportuli  avtomobilis r. Tbogadacema. quCebi. Semqmneli. ebr. loba. bobis r. moRvaweoba. Sigawvis Zra­ (ieso qristes eZaxdnen Ta­ vas gasacivebeli mowyobi­ visi mociqulebi). neulisgan gakeTebuli ker­ ¥ Jurnalisturi.. radio ga­ mosxiveba] – 1. (ix. radar < Radio JurnalQstika – literatu­ Detecting and Ranging radio­ rul­publicisturi moR­ Ti aRmoCena da manZilis vaweoba Jurnal­gazeTebSi. li saxelwodeba mowyobi­ lobisa radiotalRebis sa­ SualebiT raime obieqtis aRmosaCenad da adgilmde­ r bareobis gansasazRvrelad. moZRvari radiAtor­i [laT. centraluri gaTbobis ga­ moTamaSeebi cdilovben Se­ saxurebeli xelsawyo. ¥ moragbisa. ragoût] – wvrilad  r. mOragbe – ragbis moTamaSe. adamianebisa da RmerTebis sxivuri. sinon. eTika. rac amJa­ 2. . rAgu [fr. qalaqis r. risame gavrceleba cent­ mad Scd. Zi. agdon didi ovaluri burTi  wylis r.  r. ragbi). radiatio] – 1. radiusis mimarTulebiT mzis RmerTi – samyaros. daWrili xorcisa da bost­  J. gansazRvra] – Semoklebu­ radiosa da televiziaSi. ganlagebuli (qarT. rabbi Cemo gegmareba. ¥ radiaciuli.) raime sxeulis radi­  moragbesi Scd. darAbin­i [Zv.. orTqliT gaTmowinaaRmdegis karSi. romelSic 2.

 xelovnuri r. radiare vasxi­ qimiuri elementis atom­ veb. fesvebis anTeba.. ga­ li. – rigi sityvebis Sedegi. radioinJineri. patara Ziri.) zurgis tvinis nervTa elementebi. sxv. lis ZiriTadi] – (wign. radikalizmis mimRebi mowyobiloba. uki­ neli nawili rTuli sity­ duresi. romelic uCvenebs am  r. Teoriuli da praqtikuli radiosTan dakavSirebuli. gamosxivebis da . r-Si SesruRebis niSani (√¬). bunebrivi bgerebis.  radioabonenti. radio(med. vebisa. radiosTan. gadacemis mizniT.). patara fesvi] –  radioizotopebi. 2. radioaparadikAlur­i [< laT. gadamwyveti musikaluri programebis. bgeriTi gadacema. rasac Tan tromagnituri talRebis ga­ sdevs elemtaruli nawi­ dacema da miReba. 2. ukiduresi. radioaqtiuro­ radikUlit­i [laT. rivi informaciis erT­erTi  memarcxene r-ebi.. 1. – pirveli Semadge­ damwyveti. aseTi xerxiT am saxis ga­ radQkali2 [laT. TviTon fesvis amoRebis radio1. eleq­ gulis daSla. gamovasxiveb] – 1.) ga­ radio2.S..) gamosxiveba.. uli] – (maTem..) fesvis amo­  r-Ti miReba. Sor manZilze signalebis. romlebic lakebis (eleqtronebis da sivrceSia gavrcelebuli. radicula basTan. cvlilebebi. pirveli Semadgeneli nawi­ radikAlizm­i Zireuli. sakiTxebis gadawyvetisas. radioaqtiUroba – zogi rAdio [< laT. saSualeba – sainformacio. romelic aRniSnavs ra­ damWreli zomebis miReba diosTan kavSirs (mniSv.-431- rad radQkal­i1 [laT. Sexedulebebis Teatraluri warmodgenebis momxre. radikaluri parti­ 3.S. agreTve leba. gadamWreli. radiaciasTan. r. mauwyeblobis gadasacemi reuli] – 1. momxre. radicalis Zire­ dacemebis samsaxuri. da a. radiomauwyebloba – masob­ is momxre. zomebis sityvebis damokidebulebas miReba. radicalis Zi­ a. moqmedebis. radicarati.  Tanmimdevruli r.

r. iye­ neben radioaqtiuri madnisa da wylis dazvervis dros. radiopEleng­i radios meSve­ obiT gemis an TviTmfrinavis kursis gansazRvra. radiopelegAtor­i xelsa­ wyo.  r. romelic radioTi gadai­ cema. rome­ lic saSualebas iZleva ganvsazRvroT miRebuli eleqtromagnituri talRe­ bis mimarTuleba (ix. gadamcemis mier ga­ mosxivebuli eleqtro mag­ . romelic Seiswavlis maionizebul gamosxivebaTa gamoyenebas sxvadasxva daavadebebis diagnostikisa da mkurna­ lobis mizniT. ro­ melic orientirebulia radiosadguris gamosxi­ vebul signalze. sasargeblo wiaRiseulis dazvervis meTodi. logos moZRvreba] – medicinis dargi. uranis r. radiomEtria – 1. 2. radiolokAcia [< laT. romelic Seiswavlis sxivuri energiis gazomvis wesebs. gadamcemi ra­ diosadguris adgilmdeba­ reobis gansazRvrisaTvis. ¥ radioaqtiuri. radioproJEqtor­i 1. rome­ lic dafuZnebulia radio­ aqtiurobis gazomvaze. ra- diare da locatio ganlageba] – radiotalRebis saSua­ lebiT obieqtebis aRmoCena da maTi adgilmdebareobis gansazRvra.rad -432- r. agreTve maT biologiur moqmedebas. radiokOmpas­i – radiomim­ Rebi mowyobiloba. fizikis na­ wili. radiopelengi). (ix. radiolokAtor­i [laT. radium da berZ. daSla. romelic mowyobilia proJeqtoris xerxiT. radiare da locus adgili] – sxvanairad radari – da­ nadgari obieqtebis adgil­ mdebareobis aRmoCenisa da gansazRvrisaTvis. ra­ diosadguri mimarTuli gadacemisaTvis. radiobiolOgia – mecni­ ereba mcenareul da cxo­ velur organizmebze da saerTod. biosferoze ma­ ionizebel gamosxivebaTa moqmedebis Sesaxeb. nivTierebani.. romelic gamoiyeneba eleqtromagnituri talRe­ bis meSveobiT. r. radiolOgia [< laT. radiOgrama – Setyobineba. gamosxiveba. radiopelengatori).

romelic Seiswavlis radi­ oaqtiuri izotopebisa da elementebis Tvisebebs. mZlavri radiogadamcemi danadgari farTo gadacemisaTvis. radiosAdgur­i 1. ¥ radioteqnikuri. radium sxivi] . radiofikAcia da radio­ ficQreba – radiosadgu­ rebisa da radio danadga­ rebis qselis ganviTareba.. radiolokaciuri sadguris SeerTeba sinaTlis proJeq­ torTan. tele­ viziisTvis. soflis r. radiostUdia – Sesabamisad mowyobili sadguri. saSualebani. saida­ nac radiogadacemebi ewyo­ ba. radQum­i [laT. romelic morzes anbanis niSnebs ga­ dascems eleqtromagnituri talRebis meSveobiT.  qveynis r. qarxnis r. ma­ Ti gamoyofisa da koncen­ trirebis meTodebs.-433nituri talRebi airekleba specialur refleqtoris zedapiridan imis msgavsad.. 2. manve gamoigona radiosig­ nalebis smeniT miRebis xerxi telefonis yurmilis meSveobiT (1899). romelic axorcielebs maT gamoyene­ bas kavSirgabmulobisaTvis. radioproJeqtori). teqnikis dargi. mecnie­ reba. rac radiograma. radioreflEqtor­i (ix. romelic Sedgeba radioga­ damcemisa da mimRebisagan radiomauwyeblobis gansa­ xorcieleblad. radiotelEgraf­i – umav­ Tulo telegrafi. kompleqsuri aparatura. rac saSualebas iZleva swrafad iqnas mowi­ naaRmdegis TviTmfrinavis aRmoCena da ucabedad misi ganaTeba. radioqQmia – qimiis dargi. radiotEqnika – 1. rogorc sinaTlis sxivebi aireklebian proJeqtoris Cazneqili sarkidan. TviTmfrinavis da sxv. popovma (1886). pirve­ lad gamoiyena rusma fi­ rad zikosma a. radiotelEgrama _ igivea. radiotexnikuri Scd. radiolokaciisTvis. 2. radioaparaturiT aRWurva risame.  r.s.  radiotexnika. romelic swavlobs maRali sixSiris eleqt­ romagnitur rxevebsa da radiotalRebs. 2.

) konferencia. Rakete] – 1. radius mina TvalSi. Casas­ venebeli – kubo. ¥ s. 2.. romelzec badea gaWimuli burTis da­ sartymelad (CogburTis. rAketa2 [fr..) komiteti. SuSxuna). romel­ sac cal boloze mokle lartya aqvs. (s. romel­ Sic inaxeba wminda nawilebi wmindanebisa.. (s. r-is centri. 2.) risame gavrcelebis an moqmedebis are. (s. 2­saTvis). sadac sxdomebs marTavda es par­ lamenti. raQsSina [germ. mcire administraciul­te­ ritoriuli erTeuli. kidobani] – qristianul ek­ lesiaSi – saflavi. 1­isaT­ vis).  goris r. (s. (gadat. raQxstag­i [germ.) winamxris erT­erTi Zvali. iyeneben foirverkSi. raQon­i [laT. (anat. ¥ raionuli da saraiono (mniSv. re­ aqtiuli Zravas mqone saf­ reni aparati.  r. am monakveTebis sigrZe. Telavis r. Reichstag] – germaniis parlamenti 1945 wlamde. kolofi. badmintonis TamaSisaTvis). jarebi.  reixstagi Scd. danadgari. rAketa1 [germ.  kosmosuri r.  aviaciis moqmedebis r.  samrewvelo r. samiwaTmoqmedo r. sazenito r. q.) swori xazis monakveTi. sxivuri Zvali. 3. romelic haerSi gamoscems sxvadasxva feris sinaTles. radi­ oaqtiuri TvisebTa mqone liToni. s. raime niSnis mi­ xedviT gamoyofili adgi­ li.. (maTem. meterologiuri r. radQus­i [laT. ro­ melic aerTianebs wrexazis (an sferos zedapiris) ro­ melime wertils centrTan. rayon sxivi. r.rad -434didi saxazavi. r. (qarT. raca yuTi.  saraketo (mniSv. denTiT datenili hilzi. 2. Tbilisis vakis r..  wiTeli jvris r. olqis an didi qalaqis Semadgenlo­ baSi. sxivi] – 1.. rAka [laT. sasig­ nalod da sxv.-is aReba. Senoba.) gazeTi. res­ publikis. Reischine] – . SimSa. sinon. raquette] – tariani ovaluri CarCo. – qimiuri elementi. ra­ diusi] – 1. r. mxaris.) centri.

ob­ ligaciebis) SemosavliT. rAntie [fr. saxl­ kari. raccourcis Semok­ leba. mayureblebisagan daSore­ buli nawilebis dapatara­ vebiT. rAng­i [fr. sagnebis gamosaxva perspeqtivaSi. rAma ­ induri epoqis `ramao­ nas~ umTavresi gmiri. rentier rente ren­ ta] – piri. ralis. Cogani). raliSi.)] – Semwvari xorci (Zroxis barklis naWeri). rampe] – TeatrSi: grZeli. 2. laTinur amrikaSi: kar­midamo. rumsteaks (mr. aSS­is dasavleTSi: mesa­ qonleobis ferma. ramadân] – mu­ sulmanuri mTvaris kalen­ dris mecxre Tve. ise uZravi kameriT. wodebuleba. Sexvedra. ¥ ralim.Sekveca] – 1. rAli [ing. ralSi. rally] – erTgvari sportuli Sejibreba av­ tomobilebiT (avtorali) an motocikletebiT (moto­ rali). ralli Scd. 2. rome­ lic faravs darbazis mxri­ dan scenis gasanaTebel mowyobilobas. mxatvroba­ Si: figurebis. rAmpa [fr.) paemani. romlis ganmavlobaSic morwmuneni inaxaven marxvas mzis amos­ vlidan Casvlamde. rals. dabali barieri avanscenis gaswvriv.-ebi. romelic cxov­ robs gasesxebuli kapita­ lis sargebliT.-435magidis CogburTSi – patara mrgvali xis niCabi (qarT. sinon. ramAzan­i [arab. rAndevu [fr. . fasiani qaRaldebis (aqciebis. rang] – xarisxi. rAmSteqs­i [ingl.  pirveli r. TviT es rap marxva. rAkurs­i [fr. randezvous] – (moZv. rapiere] – saCxvle­ ti iaraRi. RmerTi viSnus avatara. TviT es ga­ sanaTebeli mowyobiloba. di plomatiuri r.  ralma. aqvs grZeli da moqnili oTxwaxnagovani piri (amJamad xmaroben mxo­ lod saswavlo da sportul farikaobaSi).-is kapitani.  mravadRiani saavtomobilo r. mefe. rancho] – 1. rAnCo [esp. rApira [fr. Tanrigi. foto­ da kinogadaRebaSi: operatiuli xerxi – obi­ eqtebis gamosaxva mxedve­ lobis sxvadasxva werti­ lebidan rogorc moZravi.

rAfsod­i [berZ.) gawmenda minarevebi­ sagan. rAsizm­i – antimecnieruli. romelic xelmowerilia misi war­ momadgenlebis mier. ¥ rasobrivi. round] – 1. saxis Taviseburi nakvTebi da sxv. 2. niSnebi.  navTobis r. (qim.  ratuSasi Scd. 2. raffiner] – 1. natifi. rAsa [fr. gadat. rom­ lis ganmavlobaSic ibrZvi­ an mokriveebi. ratiofizienen] – saxelmwifo xelisuflebis umaRlesi organos mier damtkiceba xelSekrulebisa. rhapsôdos] – Zvel saberZneTSi: moxeti­ ale momRerali.) krivSi: drois monakveTi (Cveulebriv 2­3 wuTi). romelic agrovebda da asrulebda epikur simRerebs.  ratuSisa. rAtuSa [holand.) daxvewili.  faSizmis r.. rafinirEbul­i 1. raffinade] – gawmendili natexi Saqari sxvadasxva formisa. (sp. reaqciuli – burJuaziuli Teoria da politika.romelsac axasiaTebs memkvidreobiT gadacemuli zogi araerTi niSan­Tviseba: kanisa da Tmis feri. rafinadis dmzadeba Saqris fxvnilisgan. Zveli wigni). rAund­i [ingl.  r. raritus] – Zalian iSviaTi nivTi (mag. (gadat. zeTi.  rasiuli Scd. rafinQreba < [fr. gawmendi­ li. rarQtet­i [germ. gansxvaveba.) ase uwodeben mZime da xangrZlivi saerTaSoriso molaparakebebis calkeul etapebs.rar -436levs iuridiul Zalas. rati­ fikacia xelSekrulebas aZ­ . r. srulfasovani da arasrulfasovani rase­ bi. rafQnad­i [fr. ratifikAcia [fr. 2. ratification] da ratificQreba [germ. r. ¥ rasistuli. kanonebi. rom­ lis mixedviTac TiTqos ar­ seboben adamianTa `maRali~ da `dabali~. (wign. samuzeumo eqs­ ponati. Raritat < laT.  r. ratusz] – ev­ ropis zog qveyanaSi: qala­ qis TviTmmarTvelobis Se­ noba.] – kacobriobis is­ toriulad Camoyalibebuli jgufi. Teoria.

2. Zvel saberZneTSi: epikuri gonebas miiCnevs. geas Svili.S. re.. feodali.. ratiosxva olimpoeli RmerTis nalis gonivruli] – 1. miTologiaSi: uranosisa da  warmoebis procesebis r. demetres da zogi racionAlizm­i [laT.. nili. racionalizAcia < [laT. nawarmoebis nawyveti. gamoyeneba. Ratio] – sak­ meore bgera. romelic aRniSnavs: piruku. romlisTvisac damaxa­ (dadebiTi da uaryofiTi) siaTebelia Zvlebisa da ricxvebi. zevsis. norma garkve­ niSvneli noti. ro­ melsac rafsodi asruleb­ racionAluri [laT.romelic WeSmariti Temaze. feri misawvdomia. raja] _ indoeTSi: veulia organoebis mine­ Zvelad mefe. kronosis coli. rAqiti [berZ. re. gaumjobeseba. am bgeris aRm­ vebis ulufa. bis usazRvro ZalaSi. mizanSewo­ da. fi­ deda. r. agreTve noli. rhachis xerxe­ racionAluri rQcxvebi mali] – bavSvTa daavade­ – (maTem. saxsrebis  rapsodia Scd. raukan.. Ta­ raluri marilebis cvlis vadi. codnis erTaderT wyarod 2. rEa1 [berZ.) planeta saturnis rom SemecnebisTvis yvela­ Tanamagzavri. reeqsporti. berZnul srulyofa. rhapsôdia] – 1. teqnologia. kveba. rationalis] – gonivruli. moSliT. uli vadisTvis. . xelaxla.) mTeli an wiladis ba. mizan­ da a.  r. nervuli sistemis ganvi­ Tarebis darRveva.  dRe-Ramis r. darwmu­ nebuloba adamianis gone­ instrumentuli nawarmoebi. miwaTmoqmedebis r.. r.  f. Semecnebis Teoriis mimar­ ri simRerebisa da cekvebis Tuleba. mag. tionalis gonivruli] – risame reinvestireba. romelic dawerilia xalxu­ 2. [laT.-437- rea rafsOdia [berZ. re [it. Sewonilad. losofiuri rwmena imisa. mowyoba gonivrulad. re] – musikaluri gamis racQon­i [germ.. Tavidan. Rea] – 1. gamow­ rAja [sanskr. (astr. listis ungruli r.] – TavsarTi.

usafuZvlod Selaxuli vili] – literaturasa da Rirsebis. sebuli nivTi. 2. materialuri 2. aRdgena mkurnalobis Sede­  r. igivea. (medic. mimarTuleba mxatvrobaSi.patiosani saxelis. sariaminacio tareba. xolme signalebs. cxovrebaSi ga­  rianimacia. laT. (s. realis] – 1. rEa2 [holand. reagQreba [germ. risame gan­  r. nam­ da (agentis) moqmedi] – qimi­ dvilad arsebuli. beWdilebaze. re – debaze. punqti. reabili s. rac reaqcia kvlav. romelzedac abamen swor  saqonlis r. fasiani qaialqnebs da aRmarTaven Raldebis r. rac sinamdviles Seefereba. re – winaaRmdeg reAluri [laT. CamorTmeul uflebaTa aR­ romelic miznad isaxavs si­ dgena. vada. r. (saub. sxvadasxva saSualebebiT reAlia [laT. realis namdvili. gamoxmaureba. stili. namdvilis marTal asaxvas. namdvili. fileba (saavadmyofoSi). r. sicocxlis aRdgena. Zala. nawarmoebi.) anZebze . realis macio. s. ganivrad damagrebuli Zeli. gare zemoqme­ reanimAcia [laT. 1. risame gayidva. WeSmari­ ur reaqciaSi moqmedi (mo­ ti.)  kritikaze r. fulad qce­ va. r. nivTieri] – 1. (medic. nawile) nivTiereba. amocana.) sareanimacio ganyo­ kulturis yoveli sagani. ¥ reanimaciuli da sareanirealizAcia [< laT. pasuxi STa­  r. tatio] – da reabilitQreba reAlizm­i [laT. xorcieleba. reagieren < 2. 2.rea -438-  gegmebis r.) gavacocxleb] – 1. re winaaRmdeg da ago risi ganxorcielebac Se­ vmoqmedeb] – raime saxis saZlebelia.  r. realis namd­ 1. Scd. gegma. reAgent­i [laT. xelaxla da animo (mniSv.) ganyofileba.. ¥ sarealizacio. xelovnebaSi: mimarTuleba. gad.) Sromisunarianobis ¥ realisturi.. ra] – (zRv. dabru­ WeSmariti] – namdvilad ar­ neba (mZime avadmyofisTvis). reabilitAcia [laT.

sxvadasxva saxis samuSao­ ebisaTvis. cana. reactor] – aparati an danad­  r. gazeTi. an motoriani navebiT. tyva an fraza mocemulia naxatebis.-439- reg ¥ sareaqcio (mniSv..-is amoxgari. TviTmfrinavi. rac ukuZalis moqmedebiT war­ rEbus­i [laT. 3. kolba. 3­isaT­ regenerAcia [laT. nebis~ daxmarebiT~] – gamo­  r. regata] – didi Se­ progresis daTrgunvis po­ jibreba niCbiani. 2. niSnebeli sagani (gvirgvini. romelic moqmedebs sna. namuSevari produqtebis reAqtiv­i [fr. poliuri ufleba garkveul 2. r. reaction] – 1. maRaroebis damu­ romlis Sedegadac warmo­ Savebisas da sxv. `sagnebiT~. ski ptra. neben laboratoriebSi  reaqcionuli Scd. reJimi.). ganmaTavisuflebeli moZ­ raobisa da sazogadoebrivi regAta [it. tio aRdgena] – 1. ialqniani litika. asoebisa da sxva reAqtor­i [fr. reaqtQul­i – (fiz. regeneravis). ra­ 2.-is Sedgena. Zrava. warCinebis niSani (ordeni 3. r. samedicino reaqciOner­i [fr. ingl. ime moqmdebis sapasuxo moZ­ msxvili feodalebis mono­ raoba. reacteur. revoluciuri da erovnul da misT. rebus `nivTebiT~.  atomuri r. moZraoba.) 1. progresis mteri.) ori an ramdenime niv­ Semosavalze (mag. romelSic saZiebo si­  r. Sua saukuneebSi: mefeebis. r. `nivTebis~. ¥ reaqciuli (mniSv. moebaSi ukve gamoyenebuli. nivTiereba. sxvadasxva ti pis fizikur­ qimiuri reaqciebis safuZ­ regAlia [laT. iqmneba axali nivTiereba. (qim.).. rac aseT Zalas iyenebs. reactionaire] – politikuri reaqcis mom­ analizebisaTvis. (teq. regalis samefo] – 1. fulis Tierebis urTierTqmedeba.). 2­isaT­ vis). mefis xelisuflebis ma­ velze. reactif] – qimiuri . reAqcia [fr. mag.. moWrisas.) war­  r. `sag­ moiqmneba. qimuri r. politika. romelsac iye­  s. niSnebis kombinaciiT. r. taxti da sxv. xre.

2. reglamentAcia [fr. registrAtura – dawesebu­ lebis ganyofileba. mefis mcirewlovanebis ga­ mo). miwisqvesa biZgebis r. ekonomika. (saek. regens (regentis) mmarTveli] – 1. sadac registracia warmoebs. romelic vi­ same.  qarTulSi miiRo mniSv­ neloba qveynis calke ra­ ionebisa.) RumelSi Semavali gazisa da haeris gaTboba ukve gamoyenebuli wvis produqtebiT. maCvenebeli. rodesac saxelo an mxari . reglan] – pal­ tos an kabis iseTi fasoni. davTarSi Cawe­ ra. mag. qsovilis. dadgena.  namuSevari zeTis r. konferencia.) dakarguli an da­ zianebuli nawilebis (or­ ganoebis. Casa­ weri davTari. registrum sia] – siaSi. rEglan­i [ingl. reglAment­i [fr.  r.. mo­ wesrigeba. (biol.  maRali r. registrAcia [< laT. yri­ lobis Catarebis wesi. r. ujre­ debis) aRdgena organizmis mier. ¥ regionuli da regionaluri.. musikaluri sakravis an momRerlis xmis bgeriTi diapazonis ganakveTi. raioni] _ romelic moicavs qveynis ramdenime msxvil erTeuls an ramde­ nime qveyanas. 2..) mgalobeli gundis lotbari (diriJori). (teq. aRricxva.  deputatebis r.  amierkavkasiis r. monarqiul qveynebSi: saxelmwifos droebiTi mmarTveli (mag. ityvian: `saqarTvelos ama Tu im regionSio~. risame sia. 2. garkveuli wesebi­ sadmi daqvemdebareba.  poliklinikis r.  r. registrAtor­i – dawesebu­ lebis muSaki. rEgent­i [laT. risame registracias axdens.. regQon­i [laT. olqi. samxreTaRmosavleT aziis r. reglamentation] da reglamentQreba _ risame zustad gansazRvra.reg -440- Tavdapirvel TvisebaTa aR­ dgena. registrum] – 1. 3. konferenciis. reglament] – krebis. r.-is dacva.. kuTxeebisa. regQstr­i [laT. qorwinebis r. regionis qveya­ na.-is darRveva.

redacteur] – 1. romelic redaqcias (mniSv.-is moadgile.  s.  xelnaweris uZvelesi r. TanamSromelTa jgufi. redAqcia [laT. regulo va­ wesrigeb] – garkveuli wesiT warmarTva. _ jazis erT­erTi wina­ morbedi. ¥ saredaqtoro.  reguliatori Scd. redaqtQreba _ igivea. 2.. 3. redactio wes­ rigSi moyvana. red regulQreba [laT.) mowyobi­ loba.  xelnaweris r.. mimdinare. taqti] – 1. romelic awesrigebs meqanizmisa da misi nawi­ lebis muSaobas.  reguliaruli Scd.  r. radio da telegadacemas xelmZRvanelobs..-441erTi naWriTaa gamoWrili. piri. romelic wignis. sistematuri.. 1) ukeTebs raime teqsts.. 2. regulAruli [laT. regularis wesieri] – Tanabrad da swo­ rad warmoebuli.  literaturuli r. gasworeba. gazeTis gamocemas. ukusvla.. regulAtor­i (teq.  siCqaris r. tempi. operis axali r.  r. piri. mecadineoba. teqnikuri r. regOlit­i [ingl. honorari. daqveiTeba (sapirispiro progresi). fasebis r.literaturu­ lad damuSaveba. regressio uku­ svla] – zRvis ukan daxeva. regrEsia (laT. romelic Camoyalibda me­19 s­is meore naxevarSi. regressus] – (wign. regolit] – mtvrisebri masala. quCaSi moZraobis r.  xelnaweris r. rEgres­i [laT. temperaturis r. 2. amerikeli salonuri da samejliso wyvilTa cekva.. regtime < rag nawyveti da time dro. ukuqceva. 1). amerikel zangTa sacekvao musikis forma.) ganviTarebis Sefer­ xeba. dasabeWdad momzadeba (teqstis).  mTavari r. Jur­ nalis. regtAim­i [ingl. romelic gamosacemad am­ . wylis donis r. raime nawarmoebis teqstis saxesxvaoba. redAqtor­i [fr. mowesrigeba. r. rac redaqcia (mniSv. mowesrigeba] – 1.  Zravas r. romli­ Tac dafarulia mTvaris zedapiri.

rEvers­i [laT. revanchisme] – omSi damarcxebisaTvis sa­ magieros gadaxdis sababiT axali omis momzadebis po­ litika. reverence] – 1.red -442rejestr laT. (ekon. 2. 2. misi Semcireba an sruli gaqroba funqciis dakargvis Sedegad.  gazeTi `jorjian Taimsis~ r.  r. -isaTvis mzadeba. Semcireba. Sebrunebuli] – 1. gamomcemlobis ganyo­ fileba. damuSaveba. devalvacia). 2. revalvation] – (finans. regestrum] – 1.) manqanis brunvis mi­ zadebs wigns. iron. saqmeebis da dokumentebis Casaweri Jurnali. (lingv. qaTami – qaTmis.  r.  xelmoweris r. rEestr­i [rus.. sadac xelnawerebs amzadeben dasabeWdad.) valutis kursis aweva (sapirisp. revErans­i [fr. revAnSizm­i [fr. sazogadoebaSi: (qalis mi­ er) Tavis dakvra marjvena muxlis odnav CaxriT. (teq. gazeTs da misT.. 4. sadac aseTi muSaoba warmoebs. rTulis Secvla martiviT.) pativiscemis gadaWarbebuli gamoxatva. sia. redUqcia da reducQreba [laT.) nivTierebis ganTavi­ sufleba Jangbadisgan.  mawoni – mawvnis. rac risame garantias iZleva. wamwami. reduplikAcia [laT. (qim. nusxa. zurgi (sapirispir. liTonis fulis an medalis ukana mxare. (gadat. ¥ redaqtiuli. 3. revanche] – sama­ gieros gadaxda brZolaSi an SejibrebaSi damarcxebi­ saTvis. dawesebuleba.) valdebuleba. reduco ukan vabruneb] – 1. kolegia. ¥ saredaqcio. rEvanS­i [fr.  s. 4. reemigrAcia _ imigrantebis samSobloSi dabruneba.) sityvawarmoeba fuZis game­ orebiT. (biol. реестр polon. Sesusteba. politika. 3. reduplicatio gaormageba] – (lingv. 2. ¥ revanSistuli. revalvAcia [fr. zedmeti mowiweba.  TavTavi.) organos agebulebis gamartiveba.) bgeris dasusteba an mis sruli dakargva. teqnikuri r. aRwera. .  mTavari r. reversus ukana. aversi).

revolver] Tanamdebobis piris muSao­ – xelis cecxlsasroli bis gamorkveva moqmedebis patara iaraRi. dens. winandeli patronisTvis. gadatrialeba cod­ nis raime dargSi. saxelmwifodan Tavis qve­ 2.) elCis an sxva war­ hqondaT ufro Soreulebs. xelovnebaSi da sxv. gamowveva] – 1.  buxhalteriis r. r. r. texa. r. Cveulebriv Tan axlavs . revoliuci– gulisa da sisxlZrRvTa onuri Scd. organizaciis an revOlver­i [ingl. sazogadoebriv­politikur 2. neba] – 1. revisio gada­ gauqmeba. uaxloes winaprebs. ¥ revmatuli. (gadat. (vaWr. reumatismos]  revoliucia. romelic revizias ax­ leba. moZraoba. 2. Teoriis urTierTobaSi momxdari debulebaTa gadasinjva da Zirfesviani gadatrialeba. tkivilebi. revErsia [laT. bisagan. Secvla. revmAtizm­i [berZ. revQzor­i – Tanamdebobis 2.  r. nomre­  r.  r. saxsrebis da kun­ revoluciOneri – revolu­ Tebis daavadeba. romelime dawe­ sebulebis. kulturuli r. aqvs doli sisworis da kanonierebis (mbrunavi savazne). sinjva] – 1. brZanebis revQzia [laT. revocatio romlebic ar hqoniaT mis gawveva. reversio dabru­  revmatiuli Scd. momadgelis gamowveva sxva atavizmi. gardaqmnebi. romelsac ciuri moZraobis monawile.. rEviu [fr. revokAcia [laT.) organizmSi iseTi niSan­TvisebaTa gaCena. raime moZRvrebis. qanizmi.) winaT gacemuli gankargulebis. revue] – saestrado  samecniero-teqnikuri r. mecnierebaSi. Semowmebis mizniT. magram (di pl. romelic Sedgenilia cal­ ¥ revoluciuri. keuli scenebisagan. revolution] – 1. teqnikaSi.) Zirfesviani cvli­ piri. brZola.-443- rev marTulebis Semcvleli me­ tkivili. an Teatraluri warmodgena. (biol. revolUcia [fr. mTavroba. (samarT. sistemis.) qonebis dabruneba yanaSi.

rezervAcia [laT.) gonivruli safuZveli ri­  revoliucioneri Scd. resume] – Sromis. daskvna. saqmian qaRaldze warwerili. CrdiloeT amerikaSi. residentia ad­ gilsamyofeli] – mTavrobis an maRali administraciuli Tanamdebobis mqone piris adgilsamyofeli. rezervUar­i [fr. 2. romelsac saWi­ roebis SemTxvevaSi Caabamen brZolaSi. rezQume [fr. s. rezEqcia [laT. rom kvlav daubrundebian raime sakiTxs.-is proeqti. naSroms erTvis r. inglisur enaze. mokle Sinaarsi. rEzon­i [fr.) raime daava­ debuli organos sruli an nawilobrivi amokveTa. batalioni. resectio mokve­ Ta] – (medic.  gancxadebaze r.rez -444momadgeneli ucxo saxelm­ wifos garkveul raionSi. moxsenebis. vzogav] – 1. ¥ sarezervo. romelime qveynis moqalaqe. reservoir] – siTxis an airis maragis sa­ Tavsi (Sesanaxi nageboba). 2. rezidEncia [laT.  moxsenebis r. rEzerv­i [fr. 3. (samx. romelic miRebu­ lia krebaze. fondi. yrilobaze da misT. resident] – 1.  rezoliucia Scd.  prezidentis sazafxulo r.  reziumisa.  r..-is miReba erTxmad. 2. rezerve­ bis (maragis) Seqmna. r.-is dadeba.) meTauris gankar­ gulebaSi datovebuli ja­ ris nawili.  s. rezume Scd. romelic mudmivad ucxo qveyanaSi cxovrobs. dazvervis saidumlo war­ .  umaRlesi mTavarsardlis r. Tanamdebobis piris gankar­ guleba. reservo vi­ naxav. uflebis datoveba. raison] – (saub.  saxelmwifo sasursaTo r. 2. reserve] – 1. sam­ xreT afrikasa da avst­ raliaSi: adgili. dad­ genileba. sadac iZulebiTi wesiT arian da­ saxlebuli adgilobrivi mkvidrni.ebi. rezolUcia [laT. statiis da misT. raime sakiTxis gan­ xilvis Sedegad. ri­ same maragi. Resolutio gadawyvetileba] – 1. rezQdent­i [fr. ¥ reziumesi.

¥ sareido. Tviseba. reede] – gemebis RuziT gasaCerebeli marjve adgili navsadgurSi an mis maxloblad. rEis­i [rus.  s. Tana­ bgeradoba. damoZRvros.  violinos r.  partizanTa r.  s. 1.) zogi sagnisa da sadgomis unari gaadidos bgeris Zala da xangrZli­ voba sadgomis SigniTa ze­ dapirebis mier bgeris arek­ vlis Sedegad.) gamoxmaureba. hqonda. Reise mgzavroba.-445same. reid­i2 [ingl. raid] – 1. azri.  r.) sazogadoebrivi aqtivistebis jgufis mier raime obieqtis mouledneli Semowmeba. raisonneur] – 1. rezUltat­i [laT. romelsac uyvars gansja zneobis Sesaxeb. rEid­i1 [holand. ¥ sareido. daari­ gos. ¥ sareiso. рейс germ.) Sedegi. (fiz.  mecnieris gamokvlevas didi r. resultatus asaxuli. (samx.  s. 2­isaTvis). rezOnans­i [fr. romelic avtoris po­ zicias gamoxatavs da sxva personaJebs aswavlis. raiting Se­ faseba] – visime Sefaseba. as­ wavlos. reQter­i _ inglisis sain­ formacio saagento. adamiani. romelsac Seicavs adamianTa rei 85%­is eriTrocitebi. saavtomobilo gzebze. sadgomis r. Sefaseba vinmesTvis raime rangis.) sxeulis bgera­ dobis gamowveva masTan mbgeri sxeulis mier. gadat.  pirveli jgufis sisxls uaryofiTi r. rEzus­fAqtor­i – antigeni. mogzauroba] – garkveuli marSrutiT ma­ vali gemis.-ze mdgomi kreiseri. gza. kontingenti.) moZravi jarebis SeWra mtris zurgSi. rxevebi. avtobusis da misT. Tanrigis mikuTvneba . adgili. ¥ rezonansuli (mniSvn.  r. (wign. resonance] – 1. (gadat. piesis an romanis moqmedi piri. 2. 2. TviTmfrinavis. (spec. 2.areklili] – (wign. avtobusi.  r. rezonQor­i [fr. 3. reQting­i [ingl.-iT Seicavs adamianTa 15%. gamoZaxili.

visime an risime Sesaxeb (Teatr.1 gan­ cxadeba. 2. popularobis in­ samarTis yvela Semadgeneli deqsi. requisitum  Teatraluri r.) dawesebulebis mi­ sportSi). r. xurebis erT­erTi saxe ZalmomreobasTan. zia. telefaqsis no­  sportuli r. politikur sarbielze.. ma­  mocartis r. wils. telefonis. Seqeba.-Si monawileoba.. sWirdebaT msaxiobebs war­ misTvis saxelis moxveWis. aucilebeli] – 1. romlebic cnobebis gavrceleba.) sworad Sedgenili dokumentebis aucilebeli reklamAcia [laT. yurebelTa da sxv. – micvalebulis sulis mo­  r.rei -446- (mag. (spec. urom­ 2. kaTolikuri RvTismsa­ gamoZalvasTan. rekvQzit­i [laT. nawili. preten­ gacemis adgili da TariRi. Reithosen] – to indeqsi. s.  s. rEklama [fr. totebic mWidrod ekvris dawesebulebis dasaxeleba. daSinebasTan. 3. (samarT. koratiuli gaformebis na­ ¥ sareklamo. Requiem] – dakavSirebulia SantaJTan. qalaqis. romelic rekvQem­i [laT.) nivTebi.) pretenzia saqonlis lisodac igi kargavs iuri­ dabali xarisxis gamo da . 2. rEket­i [ingl. saWiro. nisZieba momxmarebelTa. 2. cxenosnis meri da sxv.  reketiri. saCivari. saTanado xelmowera). plakati. romlis saxelwodeba. samgloviaro musikalu­ ri nawarmoebi solistebis. ganyofileba. ukmayo­ elementi (mag. quCis viwro Sarvali. mizniT. modgenis msvlelobis misi popularizaciis miz­ dros. radio da gundisa da orkestrisaT­ telegadacema an sxva Ro­ vis. racket] – danaSau­  reituzebi Scd. reclame] – . filmi. rogoricaa: safos­ reQtUz­i [germ. saxsenebeli mesa (wirva).saxlis nomeri. anda warmoadgens de­ niT. (vaWr. reclamatio ukmayofileba] – 1. lebrivi moqmedeba. saxelwodeba. fexebs. diul Zalas. 1. mizidvis  reqviemi Scd. filebis gamoxatva.

 s.-is damyareba. ro­ melic miiRweva sportul SejibrebaSi an muSaobaSi. rekredQtiv­i [germ. visime sabrZolo gmirobis werilobiTi daxasiaTeba jildoze warsadgenad. r. meTauris cnoba saomari momqedebis mimdinareobis Sesaxeb. saukeTeso Sedegi. axlad ageba Se­ morCenili gadmonaSTebis aRweris mixedviT. relatio cnoba. r.  avtomobilis r. risame pirvandeli saxis warmosaxviTi an realuri aRdgena. romelic auqmebs akreditivs. xelaxla da construo vaSeneb] – 1. wnevis.­Si: pirineis naxe­ varkunZulis xalxebis mier arabebisgan dapyrobili te­ ritoriebis brZoliT ukan dabruneba. rel rekreAcia [laT. (s. record] – umaR­ lesi.  r.) dro. ¥ rekreaciuli da sarekreacio. axali r. ¥ sarekomendacio.  msoflio r. ¥ rekorduli da sarekordo. recomendation] – visime muSaobis. relais] – avtomaturi xelsawyo. rEkord­i [ingl.. rekOnkista [esp. romlebic adami­ anma daxarja SromiT saq­ mianobaSi.) darbazi. moxseneba] – 1. Recreatio aRdgena (Zal­Ronis). 2. werili. saqmianobis dadebiTi weri­ lobiTi (agreTve sityvieri) daxasiaTeba samuSaoze an raime organizaciaSi misa­ Rebad.) aRdgena Zalebisa. (s. Reconquista] – me­8­15 ss.  r. curvaSi. sabuTi. rekonstrUqcia da rekons­ truQreba [laT. Recreditiv] – 1. temperaturis) cva­ lebadobaze da mcire sim­ Zlavris saSualebiT Car­ Tavs an gamorTavs denis gacilebiT ufro mZlavr damxmare wyaros. romelic reagi­ rebs raime danadgaris erT­ erTi parametris (mag. 2.-447zaralis anazRaurebis mo­ Txovna. (s. rEle [fr. .) mosavali. re­ kvlav. mTavrobis sigeli di plomatiuri warmomad­ genlis ukan gawvevis Sesa­ xeb. relAcia [laT. (s. rekomendAcia [laT. Zabvis.) maCveneblebi. das­ veneba] – (spec.

tansacme­  s. nivTi. personaJTa garegnobi­  qristianuli r. mowinaaRmdegis mxareze ga­  istoriuli r. Tayvaniscemis sagani (Cve­ 2. sar­ Seicavs scenis mowyobilo­ wmunoeba. bas. s.  mTagoriani r. moRalate.). frCxilebSi).  reliqvia Scd. .)  s. lisa. religio] – rwmena rEmarka [fr. amoweuli. gacveTi­ sibrtyeze.  r.. amoburculi gamosaxuleba (dazianebulisa. reba. sarEmonto – 1. sulebisa). Cavardnili rEmont­i [fr. rom­ riv. Sesusteba] – (medic. ¥ religiuri. saojaxo davida. kapitaluri. gandgo­ (sagvareulo) r. dResaswauli-ieso qris. saxli.remQsia [laT. saxelosno. romelsac inaxaven yof] – adamiani. renEgat­i [laT..). samuSanarCenebi] – 1. roba.rel -448- relQgia [laT. relQkvia [laT. saaTis r. ruka. li da sxv. bunebrivi Zalebisa (Rmer­ dramatul nawarmoebSi: av­ Tebis... romlebic toris SeniSvna (Cveuleb­ ganageben samyaros da. kapitaluri remonti _ ¥ reliefuri – zedapirze ix. amoburculi.. remontTan  r. aRdgena 2. rasac remonti unda gau­ ulebriv wmindanTa naSTebi: keTdes. dablobebis.) relQef­i [fr. relief] – 1. Teba] – SekeTeba. wminda nawilebi. dakavSirebuli. renego uarv­ 2. mahmadiasa da qcevis mokle daxa­ nuri r. remissio Semci­ tes aRdgoma. minaweri. ris r. romelmac rogorc gansakuTrebiT uRalata Tavis rwmenas da Zvirfas saxsovars. remonter Seke­ adgilebis) erToblioba. romelic lebsac Tayvans scemen. 2.. zRvis fske binis r. remarque] – 1. siaTebas. gafuWebulisa. de­ avadmyofobis movlenaTa damiwis zedapiris us­ droebiTi Sesusteba an gaq­ wormasworobaTa (mTebis. religiuri oebi. mili. reliquiae] (mr. SeniSvna.

Rente. aRorZinebis xana. reparatio] – fuladi an naturaluri gadasaxadi. rac ren­ tgenis sxivebi. repatrQant­i [laT. Se­ mosavliani. reorganisieren] – risame struqturis Secvla.­Si evropis rig qveynebSi (pirvelad _ italiaSi): kulturuli da ideologiuri ganvitarebis periodi. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia mecnierebi­ sa da xelovnebis ayvaveba. rEnta [germ. sarentgeno. igivea. repatriAcia [laT.  parlamentis wevris r. reparAcia [laT. fr. romelsac iZ­ leva kapitali. uZravi] – xelsawyo denis da Zabvis regulirebisaTvis. (s. romelsac ux­ dis omSi damarcxebuli qveyana gamarjvebuls mi­ yenebuli zaralis asanaz­ Raureblad. rentabEluri [germ. Renaissance aRor­ Zineba] – me­14­16 ss. rEnome [fr. rEntgenis sxQvebi – uxi­ lavi sxivebi. rheo mive­ dinebi da statos mdgomare.  miaqcieT yurdReba: mogebiani da ara momgebiani. repatrians (repatrian(tis)] – piri. aseTi sxivebiT gasaSuqebeli aparati. ltolvilebis dabruneba samSobloSi. reputacia. repertUar­i [fr. ¥ rengenuli. reorganizAcia da reor­ ganQzeba [germ. repertoire] – . sargebliani. tyved wayvanili pirebis. romlebic warmoadgenen mokle eleqt­ romagnitur talRebs. aqvT gaumWvir sagnebSi SeRwevis unari. gardaq­ mna. rEntgen­i _ 1. reOstat­i [berZ.  adamianis organizmis r.) gaSuqeba.romelic brundeba (an dabrunda) samSobloSi repatriaciis gziT.-449- rep renEsans­i [fr. rom maT mflobels ar sWirdeba mewarmoebrivi saqmianoba. qoneba an mi­ wa ise. gadakeTeba. rente – laT. repatrians (repatrian(tis)] – emigrantebis.sameurneo Tval­ sazrisiT mizanSewonili. 2.  saministro r. rentabel] – rac gaweul xarjebs amarTlebs. rentere – regularuli Semosavali. momgebiani. renommee] – visi­ me Sesaxeb Seqmnili Sexe­ duleba.

sikaluri piesis romelime replantAcia [laT. replica] – 1. aiTvisos raime codna. reporter] – Jurnalisti. repetQcia [laT. sxeulis moWrili (mokveTili) nawilis mike­ reba da Sezrda. saxlis maswavlebeli. oratorisTvis adgi­ lidan mocemuli mokle Se­ niSvna. koncertis r. ¥ sarepertuaro. mu­ Scd. transplantacia)] – (me­ dic. wamoZaxili. generAluri repetQcia reprEsia [laT. tele­ viziiT. niSnavs: kvlav.  repetitoroba. komisia. mokle saxumaro nomeri.. amoRebuli kbilis kvlav Casma Tavis fosoSi. rEplika [fr. re – nawilis gameoreba. reprezEntant­i [fr. ¥ repetitoruli. it. TeatrSi: sityvebi. nawarmo­ ebTa erToblioba. aseTi (TavsarTi. darbazi.-is ganaxleba. .  fexburTis matCis r. 2. gegma. msaxiobis mier Sesrule­ buli rolebis erToblio­ ba. dasja.rep -450- 1.  r. repetitio gameoreba] – dramatuli. s. gameorebis sanoto niSani. sarepetecio rEpriz­i [fr. musikaluri da sxv. na­ warmoebebis winaswari Ses­ ruleba mayurebelTa winaSe gamosvlamde. replique. representent] – (wign. dasasjeli zoma. xelaxla) da (trans) plantatio 2. reportQor­i [ingl. repetQtor­i [laT.  repetecia. repOrtaJ­i [fr.) 1. generaluri. repetitor is. 2. ga­ dacemuli radioTi. reportage] – cnobebi dRis ganmavlobaSi momxdari ambebis Sesaxeb. ro­ melic exmareba vinmes sas­ wavlo kursis CatarebaSi. romel­ sac warmoTqvams personaJi sxva personaJis sapasuxod.  piesis r. repressio daT­ _ ix. gamoqveynebuli gazeTSi. romelic am­ zadebs reportaJs. estradaze da misT. (ix. garkveul periodSi dadgmuli dramatuli mu­ sikaluri da sxv.  s. 2. ganoebis mier miRebuli  s. TeatrSi. rgunva] – saxelmwifo or­ ¥ sarepeticio. reprise] – 1. vinc imeorebs] – piri.) warmomadge­ neli.

 s. Rirseu­ li. niRabiani. kvlav­ warmoeba. pirobebi. respodens (respodentis) < respondeo pa­ . kvebis da sxv. reptilis mxo­ xavi. arse­ bobis pirobebi.  demokratiuli r. 2. (polit.. ekon.  s. reaqciuli r. gax­ seneba. reprodUqtor­i – mowyobi­ loba radiogadacemaTa xmis gasaZliereblad.) mexsierebaSi Semo­ naxuli risame aRdgena.. dasve­ nebis. regime] – 1. régisseur mmar­ Tveli] – speqtaklis. sxvadasxva gamosaxulebis (suraTis. reptQlia [< laT.) xelax­ la gadaReba da gamravleba fotografiuli an polig­ rafiuli saSualebiT. mcenareTa siTburi r. respirAtor­i [laT.  kargi r. Selaxuli aqvs. reJQsor­i [fr. respiro vsunTqav] – mowyobiloba (filtriani. cxovrebis.-iT sargeblobs.. namuSevari. ¥ reJisoruli. reprodUqcia [laT. réputation] – visime (an risame) RirsebaTa da naklovanebaTa Sesaxeb Seqmnili saerTo azri. darbaisluri. (fsiq. sabeWdi teqstisa da misT.  kargi r.) qve­ warmavali. xmamaRla molaparake. Se­ xeduleba. damdgmeli. respOndent­i [laT. re – xe­ laxla da productio. kino­ filmis dadgmis samxatvro xelmZRvaneli. respeqtabElur­i [fr. muSaobis. respiratio] – sunTqva. saparlamento r. mmar­ res Tvelobis wesi. sa­ xelmwifos wyobileba. r. nawarmoebi. rEJim­i [fr. reputAcia [fr. naxatis. ¥ sareJisoro. ganawesi. respirAcia [laT. moTxovnebi.  manqanis muSaobis r. 3. moqmedebis. vawar­ moeb] – 1. mtkiced dadgenili wesi. mZromi] – (zool..-is dacva. naxe­ varniRabiani) sasunTqi or­ ganoebis dasacavad mavne airebisa da mtvrisagan.) sa­ zogadoebrivi warmoebis ganmeorebiTi procesi. 2. respectable] – pativsacemi. produco warmoeba. s. ¥ sareJimo. fakulteti.-451romelsac asruleben klo­ unebi an cirkis da estradis sxva msaxiobebi. Sromis. 3.  kvebis r.  Teatris mTavari r. r.

. ¥ saretranslacio. saretransliacio Scd. telegadacemaTa r. restaurant] – kargad mowyobili sazoga­ doebrivi sasadilo.  mx. samuSaoebi.. respublica] – saxelmwifo mmarTvelobis forma. restavrAtor­i restavraci­ is specialisti. restauratio da germ. resursi. arqeologiuri niv­ Tebisa da sxv.  retransliatori Scd.  saqarTvelos r. (s. 2. radiosadguri. r. retranslAcia – (spec. dro­ Ta viTarebaSi dazianebuli risame (arqiteqturuli Zeglis.  Sigawvis Zravas muSaobis (narCeni) resursi. ¥ restoranisa. fuladi saxsrebi.  s.  s.  marTvis r. resUrseb­i [fr. retranslAtor­i – (spec. restOran­i [fr. 2. aseTi mmarTvelobis mqone qveya­ na. respUblika [laT. qveynis ekonomikuri r. Zveli freskebis r. forma. romlis drosac xelisuflebis umaRles organoebs irCeven gan­ sazRvruli vadiT.  bunebrivi r. mowyobiloba. ressources] – 1..  taZris r. Zveli damxobili politi­ kuri wyobilebis aRdgena.  rediosignalebis r. agreTve translacia).-is prezidenti.  respublikanuri Scd.) konferencia. xelovnebis nawar­ moebis. restaurienen] – 1.  satelevizio r.  restornisa Scd. ¥ respublikuri da sarespubliko. s. gadaxrili] – si­ Txis gamosaxdeli labo­ ratoriuli xelsawyo (apa­ rati) erTgvari.  retransliacia.) retranslaciisaTvis saWi­ ro danadgari. .. retorta ukan moxrili.res -452- suxs vaZlev] – visac Seki­ TxvebiT mimarTavs Jurna­ listi. r. ¥ sarestavracio.) aRdgena pirvandeli saxiT. rEtorta [laT. restavrAcia [laT. saxelosno.) – ra­ dio an telegadacemis miRe­ ba da gadacema Sualeduri punqtis (retranslatoris) saSualebiT (ix. risame maragi.

uwyeb. ¥ referatuli. 3. ukan mivmarTav. gasaxurebeli xelsawyo. retros1. uri. Cveneba­ganxilva garkveuli TanmimdevrobiT. s. Refero va­ leobiT. rac rEfer­i [ingl. romalic referats picere ukan yureba < retro ukan. (referentis) momxsenebeli] – retrospEqtiva [laT. referee] spor­ tuli Sejibrebis msaji. rac zitivis Sesworeba fanqriT. r. resis mowinaaRmdege. retrOgrad­i [laT. Referens aqcioneri.-is Sedemosaxuleba miiReba Cazne­ gebi. sxivebis amreklavi mo­ dum rac unda moaxsenon.-453- ref ¥ saferendumo. ubani. moxsenebis r.) cocxali or­ tografiuli anabeWdis (po­ ganizmis uneblie reaqcia zitivis).  s. retrogra- . piri. nervuli sistemis monawi­ refErat­i [laT. romelSic ga­  r. gadasawyvetad. piruku da 2. auwyon] – saerTo­saxalxo 2. rEtuS­i [laT. re­ refErent­i [laT. retro. kiTxulobs. Jurnali. retouche] – fo­ rEfleqs­i [laT. dus ukan mimavali] – prog­ olqi. reflEqtor­i [laT. wignis da upirobo r. teleskopi. biuleteni. gadmocema. misT. wyobiloba. qili sarkis saSualebiT. reflecto  referatiuli Scd. Sinaarsis mokle gad­ ¥ refleqsuri. xorcieldeba centraluri saRebaviT da sxv. refleqti r. avireklav] referEndum­i [laT. Tanamdebobis piri – momxse­ spectare yureba] – Zveli (da nebeli.negativis an diapo­ garegan gaRizianebaze. moZraoba. ukanve. igivea. gamokiTxva da kenWisyra romelic Sedgeba eleqt­ didad mniSvnelovani sa­ ronuli lampisa da amrek­ xelmwifoebrivi sakiTxis lavisagan. konsultanti gark­ zogjer axali) filmebis veuli sakiTxebis Sesaxeb. referen– 1. mocema. reflexus asax­ va] – (fiziol.  r. movaxseneb] – samec­  pirobiTi (SeZenili) r. niero naSromis. piriqiT..  refleqsiuri.-is mowyoba. s. refleqtoruli Scd. komisia.

romelic ucvlelad ebis. tificQreba – Txevadi refrAqcia [laT. rEfren­i [fr. macivris nawili. iwevs. ficatio gasworeba] – da req­  s. meordeba. rectilesi ganaTlebis r. datexa. arsebuli Sic daculia temperaturis po litikur­ekonomikuri. kinosuraTisa refriJerAtor­i [laT.ref -454- rEforma [fr. programa. 1. ¥ sareformo. kritikuli Sefa­ rigerare gacieba. meordeba. rateur] – 1. Suqtexa. refrain] –  rektorati Scd. Senareve­ (fiz.) kupleturi formis recEnzia ganxilva. romlebic leqsSi garkveuli wesiT recEnzent­i – recenziis av­ tori. warmodgenis. recensio 2.  marTlwesrigis r. romel­ Tveli klasi. gamokvleva] – vokaluri nawarmoebis na­ literaturuli nawarmo­ wili. refractio] – 1.) sinaTlis sxivis gar­ bisgan gawmenda. misamReri.  dadebiTi (uaryofiTi) r. Secvla... vagoni. refda misT. politikuri gardaqmna. (lit. [laT.. reforme] – 1. 2. narevebis gayofa. meTaurobiT. refrigéseba werilobiT. . samecniero naSromis. umaRreqtifikAcia [laT. 2. rEqtor­i [laT. xelmZRvaneli] – feroSi mnaTobTa sxivebis umaRlesi saero da sa­ gardatexa. specialuri gemi. ris Sedegad mna­ suliero saswavleblis Tobebi ufro maRla Cans xelmZRvaneli. (astr. vidre sinam­ reqtOrat­i _ umaRlesi dvileSi arian. saero da sasuliero ad­ Tvalis refraqcia – Tva­ mi nistraciul­saswavlo lis unari gardatexos si­ xelmZRvaneloba reqtoris naTlis sxivebi. fr. (mus. rector mmar­ 2.) dedamiwis atmos­ Tveli. romelsac axdens mmar­ avtomobili da sxv.) taepebi. gankuTvnilia male­ saxelmwifoebrivi wyobi­ fuWebadi produqtebis ga­ lebis Sesacvlelad. cis TaRze. reJimi. ri­ romelSic orTqldeba si­ Txe da temperatura dabla same gardaqmna. dasazidad.

(medic.-is wardgena afTiaqSi. (samarT. romlebic ax­ denen cilis biosinTezs. kani. sisastike] – mkacri. Wavli da (ix. rigOrizm­i [< laT. mi­ TiTebebisa.-455gazeTSi gamoqveynebuli r. Saqris damzadebis r. da­ savleT evropis udidesi sakurorto raioni (nica. erT­ erTi nukleinmJava. risalita Sveri­ li] – Senobis fasadis win gamoweuli nawili.. ribes nakadi. ribosOmeb­i [laT. afTiaqSi warsadgenad eqimis mier Sedgenili baraTi.  r. romel­ Sic aRniSnulia wamlis Se­ madgenloba. nukleinmJava)] – rTu­ riT li organuli naerTis. risame damzadebis wesi. mtkice dacva raime princi­ pebisa.  tortis r.-is gamowera. 2. rizAlit­i [it. rhythmos Tana­ zomiereba] – erTnairi an msgavsi bgeraTkompleqsebis gameoreba leqsSi. rigor sim­ kacre. zneobis wesebisa. Riviera] – xmel­ TaSua zRvis sanapiros zoli safrangeTsa da italiis teritoriaze. Wavli da sôma berZ. 2. gameoreba. 3. recQdiv­i [laT. sanremo da sxv.) TiT­ qos gamqrali movlenis da­ bruneba.­s. . rEcept­i [laT. ribes naka­ di.) avadmyofis Seb­ runeba. (wign. taepebis bolos. aRmoCenilia uklebliv yve­ la cocxal organizmSi. recEptor­i [laT.) grZno­ badi nervuli boWkos da­ boloeba. rQTma [berZ. agreTve avad­ myofis mier misi miRebis wesi. receptor mimRebi] – (fiziol. recidivus rasac imeoreben] – adamani. rivQera [it.). romelmac ganmeorebiT Ca­ idina danaSauli da adre ukve iyo nasamarTlevi. r. receptum aRebuli] – 1. ribonukleQnmJava (rnm) [laT.) danaSaulis gan­ meorebiT Cadena. romelic iRebs gaRizianebas. orga­ nizmSi monawileobs cilis biosinTezSi. recidQvist­i [laT. TiToeuli ujredi Seicavs aTasobiT an aTiaTasobiT r. sxe­ uli] – ujredis SigniTa nawilakebi. recidivus rac meordeba] – 1.

). biT. – (finans.rik -456- ime elementebis Tanabar­  gargani r. ra­ rQqSa [iap. nebi. li.. braga. ceremoformis moedani (Cveulebriv. muSaoba. rikOSet­i [fr.. moZraoba. niali.) wes­CveulebaTa er­ Semokavebuli kvadratuli Toblioba (sinon. ritualis] – (wign. saSiSroeba. riTmiuli. ring] – TokebiT ritUal­i [laT. klde (zogjer amoweuli riskis gaweva – alalbedze zRvis donidan). mecniereba oratoruli xe­ romliTac unda miiRon fu­ lovnebis Sesaxeb. romelic moqmedeba.) scesurdo. reoba. Riff] – wyalqveSa neli safrTxe. mis xelmeore gadaReba da tanvarjiSi. same. (gadat. aerobika. r. riTma sxvaa (ix. bis r. rhythmos] – 1.). leqsis r. (s. remake xelaxla ¥ ritmuli.] – 1. ritmiusaZleblobebis gamoyene­ li Scd. ficarnagze) krivSi Sejib­  saqorwino r. misi axali versiis Seqmna ix. r. zomieri perioduli monac­  ritmi sxvaa (ix. rhçtorikç] – mWevrmetyvelebis Teoria. ricochet] –  musikaluri r.) awyobili mimdina­ moxvedris Semdeg. risqus] – mosalod­ rQf­i [germ. r. aRmosavleT . rhis (rhinos) ¥ ritualuri da sarituacxviri] – (medic. moZraobaTa swrafad moZravi sxeulis r. Tanamedrove teqnikuri Se­  riTmi. vleoba.). mareobaSi Cadgoma.. rQng­i [ingl.  r. Cabareba] ritOrika [berZ. rQtm­i [berZ.) – cxviris lo. asxleta raime zedapirze 2. Sinagani r. Tanabarzomiereba ri­  r.-iT wamosuli burTi. rimEik­i [ingl. elCis miRerebisaTvis. gakeTeba] – mxatvruli fil­  r. gagzavna. rQmesa [it..) yoveli Tamasuqi.) wesebi. rQnit­i [berZ. rQsk­i [fr. saxifaTo mdgo­ saxifaToa naosnobisaTvis. (s. rimmessa fulis gadacema. lorwovani garsis anTeba.

mkacri. royal samefo] – klaviSebiani mu­ sikaluri sakravi. romelSic simebi horizontalurad aris ga­ daWimuli. 2. feodalur evropaSi – piri. roiAlist­i – roializmis mimdevari. igivea. Robot < robota monuri Sroma < rob mona] – avtomati. rok-opera. for­ tepianos erT­erTi sa­ xeoba. avtomaturi mo­ wyobiloba. `roiali daukra~. germ. brunva Semokl. motocikletebiTa da msubu­ qi avtomobilebiT Sejibreba sxvadasxva eqscentrikuli rok triukebis CvenebiT. riter mxedari] _ 1.~. 2. romelic ekuTvnoda samxedro­Tavad­ aznaurul fenas. rOk­i [ingl. rok.  `roials ukravs~.. Zroxis swrafad mowvelaSi da sxv.. rodeo jogis. romelic mo­ tocikliT dadis quCebSi . ¥ riqSisa.  riqSasi. romelic gan­ kuTvnilia adamianis Sesac­ vlelad rTuli teqnikuri operaciebis Sesrulebis dros. Tav­ dadebuli. Ritter < Zv.  rok-jgufi. rocker < rock darweva. 2. aseT etlSi Sebmuli. rac rok­ musika.. – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa.-457da samxreT aziis zog qve­ yanaSi: msubuqi orTvliani etli. Tavganwiruli. ke­ TilSobili adamiani. roQal­i [rus. didsulovani. amerikis SeerTebuli Statebis da­ savleTSi: kovboebis os­ tatobis Cveneba (jiriTSi.  `roalze ukravs.. TviT adamiani. cxenebis. rQcar­i [germ. Scd. `roalis damkvreli~. naxi­ ris Segroveba] – 1. rikSa Scd. fr. romelic aRniSnavs – exeba rok­musikas. 2. rok-ansambli. рояль. igivea. mefis xelisuf­ lebis erTguli. rock n roll – rok­n­ roli] – 1. qanaoba. mamaci. rock-and-roll qa­ naoba da darweva. brun­ va] – axalgazrduli jgu­ fis wevri. romelSic adamiania Sebmuli. xarebis daWeraSi.  mZime r. rOdeo [esp.). rOker­i1 [ingl. rObot­i [Cex. – rok­musika xma­ maRali xmiT. rac rok-n-roli. swrafi ritmiT.

romelsac msaxiobi ga­ oTxedis literaturasa da nasaxierebs.  romantiuli Scd. 2­isaT­ rOkoko [fr. piesis an kinofilmis moqmedi pi­ romAntizm­i [fr.rok -458- mayuCis gareSe. romantisme] _ 1.  r. warmoiSva  romaniuli Scd. arayiSvilis r.-ebis Sesruleba. li siuJetebis mqone didi .-is daswavla. me­18 s. rac qmnis emociur. rokiT.) rameSi monawilebis ¥ romantikuli. mniSvneloba. gatacebulia rok­musikiT. rocker < rock 2.  Tavisuflebisa da damoukirOman­i [fr. qiteqturuli da dekora­  r. lis r. n. dagisagan. stili. moqmedi piris sityvieri nul grZnobebs. masala piesaSi. rum] – magari. (gadat. mijnuroba. siyvaruli. 3.  pirovnebis r. 2.-s stilis aveji. spirtiani sasmeli. poezia. pa­ tara musikaluri nawarmo­ rTuli formebi. lirikuli simRera. r. risame idealizacia.. tiuli stili. ar icavs TxrobiTi mxatvruli na­ gzebze moZraobisa da qce­ warmoebi.  mTavari r.­is pirveli me­ ri. role] – 1.. rococo] – ar­ vis). istoriaSi. me­19 s.-ebis ganawiromelic gvixatavda pirov­ leba. romance] – 1. xarisxi.) is. roman] – 1. rTu­ deblobisaTvis brZolis r. xelovnebaSi: mimarTuleba.  d. romelic Toba qalsa da vaJs Soris. 2.  istoriuli r. r. rOl­i [fr. amaRlebul amzadeben Saqris lerwmis damokidebulebas raimesad­ daduRebuli wvenisa an ba­ mi. (gadat. baraTaSvi r.-ebi. patara sasimRero liriku­  r. 2.romelsc romAntika – (wign. damaxasiaTebelia natifi romAns­i [fr. r. ¥ romanuli (mniSv.-uli urTierToba. rOker­i2 [ingl. ¥ rokokuli..­Si safrangeTSi. ebi. li leqsi.  baironis r.) samijnuro urTier­ roki] – adamiani.-is mTavis wesebs.  r. vari gmiri. rOm­i [ingl.

. rUmba [esp. ga­ damwyveti nabijis gadadgma [mdinaris saxelwodebis mi­ xedviT. rotvaQler­i [germ. (Zv. wrebrunva. rokh sabrZolo etli (koSkiT)] – WadrakSi: mefisa da etlis erTdrouli svla. welTaRr. 2. Rubico (Rubiconis) gadalaxva] – uryevi gadawyvetilebis miReba. JurnalSi da misT.) organo. Tavganwirva. sax. rubrica < ruber wiTeli – kanonis saTauri (romelic iwereboda wi­ Teli saRebaviT)] – 1. romelsac organizmis istoriuli ganviTarebis procesSi dakarguli aqvs Tavisi pir­ vandeli mniSvneloba da srulad ar viTardeba. sawyisi] – (bi­ ol. rumba] – cekva meq­ sikuri warmoSobisa. rOq­i1 [spars.  r. rOq­i2 (ist. rotAcia [laT. moldavuri.  r. notatio] – 1. qveganyofileba. Wad­ rakSi aseTi svla mxolod erTxel xdeba. Rottweiler < geogr. organo.  rudimentaruli. rubAia [arab. triali. romlis drosac etli da mefe gadadgildebian erTimeoris gverdiT. nawili. (polig. ¥ rudimentuli.) roqis spa – da­ qiravebuli jari. romelic 49 w. romAnul­i [laT. rubQkon­i [laT. rac rota­ ciuli manqana.] – sasamsaxuro ZaRlebis jiSi. igive robaia. 2.-459¥ romantikuli.) iulius keisarma gadalaxa Tavisi jariT – miuxedavad senatis akrZal­ visa da daiwyo samoqalaqo omi].) igivea.). rUbrika [< laT. rudQment­i [laT. romanuli enebi – xalxu­ ri laTinurisgan warmo­ Sobili monaTesave enebi: portugaliuri. rudimentum Canasaxi. brunva. romanus ro­ mauli] – rac warmoSobila Zveli romis kulturidan an dakavSirebulia masTan. r. franguli. spars. xasiaTi. rumi­ nuli. espanuri. italiuri. rudimentaluri Scd.] sparsul da tajikur poeziaSi: fi­ losofiuri an samijnuro xasiaTis oTxstriqoniani rum leqsi. gan­ yofilebis saTauri (ga­ zeTSi. grafa. .

) saerTod. s tanjviT siamovnebis miRe­ ba. romelSic Si monawileobisagan Tavis saerTo misamarTiT Tav­ aridebiT an misi arakeTil­ moyrilia erTgvarovani an sindisieri SesrulebiT. roeper] – . xmis gamaZlierebeli mili sAdizm­i [fr. ropolitenis saxelwodeba – 1 s. ebr. moTxovnilebis dasakmayo­ fileblad. Zv.] _ ideologiur­ erTi epiTeti. sac CanTa da voyage mgzavroba] – xelis legenda. saxelis mixedviT] – 1.] _ iudaizmSi: RmerT iehovas (iahve) erT­ sadukevEleb­i [berZ. ro Tqmuleba.  savanasi Scd. site adgili] – naswarganzraxuli CaS­ monacemTa erToblioba in­ la. routine] – SiSi si­ ixateba miswrafebiT – tki­ axlis. lili an xis lanCis mqone ¥ savanisa. vili miayenos partniors. landiuri xalxuri sagmi­ ician iaponiaSi. sabot] xisgan gamoT­ veli. subway] – met­ iudeaSi (me­2 s. amerikaSi. saga] _ 1. welTaRr. welTaRr). aparati. saddukaioi sakuT. 2. fexsacmeli. sAboT­i [Zv. sobrivi ukuRmarToba. rUpor­i [holand. sabotage] – wi­ sAiti [ingl. cvlilebis winaSe. sabana] – tropikuli sAbo [fr. ax.) sxvisi wvalebiT. Zveli skandinaviuri da ir­ sAke [iap. (gadat.  sagasi Scd. (gadat. sakvoQaJ­i [fr. msgavsi informacia. sqe­  r.] – brinjis arayi. savanebi. skandin.rup -460- ¥ sagisa. netis gadamcemi sadguri. mwerlis markiz konusis formisa. CafuSva muSaobisa mas­ ternetSi (ix. sAvana [esp. inter­ sAga – [Zv. 2. mr. sax. sabOtaJ­i [fr. de sadis (de sad – 1740­1814) ¥ ruporiani. Sab­ awamos Tavisi sqesobrivi loni. gamo­ rUtina [fr. politikuri mimdinareoba sAbvei [ingl. Tqmuleba.). CamorCeniloba. uZraoba.

2. 2. tabucuni). re­ ligiur kultTan dakavSi­ rebuli.  s. naxto­ mi] – akrobatiuli naxtomi. 3. s. 5. aqvs mkrTali mwvane far­ To foTlebi. sakrAlur­i [< laT. sadac iyideba mxatvruli saqoneli... salamandra] – 1. salato mariliani] – 1. (moZv. sAlto [it. romelic sistematurad ik­ ribeboda visime saxlSi. iWmeba civad (sinon. tradiciuli. 3. salaTi Scd. zogjer xorcisa da Tevzisagan. saTanadod Sekaz­ muli. dasasvenebeli oTaxi gemze.) sxvaoba Semosavalisa da gasavalis (debitisa da kreditis) jamebs Soris. Cveulebriv Se­ kazmulia zeTiT. (wign.  literaturis s. Sekazmuli. bostneuli mcenare.  salaTasi.-461samgzavro CanTa. cecxlis stiqia. daWrili kitri da pomidori xaxviT. ¥ salaTisa. saRmrTo.) ¥ salonuri (mniSvn.) rCeul pirTa wre. maslaaTi. sacramentum kurTxeva] – 1. 3. salto xtoma. sacer (sacris) wminda] – religiur kul­ tTan da ritualTan dakav­ Sirebuli. mgzavrTaTvis gankuTvnili adgili (avtobusisa. sAlaTa [it. tansacmlis s. . stumris misaRebi vrceli oTaxi mdidrul saxlSi. sAlon­i [fr. sAldo [it. mwvaniliT da misT. salAmandra [berZ. romlebic iW­ meva umad. 4­isaT­ vis). salon] – 1. maRazia. sadac ewyoba gamofe­ nebi. romlis drosac haerSi ma­ lays akeTeben. sastumroSi da sxv. romelsac amza­ deben wvrilad daWrili bostneulisgan. kerZi. 2. ZmriT da misT. kartofi­ lisgan. 4. romelic garegnulad sal xvliks miagavs. saldo] – (buxhalt. Sua saukuneebSi gavrcele­ buli cru rwmeniT: cecx­ lis suli. ritualuri. musika.  sakvaiaJi Scd. politikuri s. s. 2. kudiani wyalxmeleTa cxo­ veli. poezia. sakramEntul­i [laT. wminda. sad­ gomi. TviTm­ frinavisa da sxv.  samxatvro s.) tradiciiT ganmtki­ cebuli. xe­ lovnebis nawarmoebebi.

feodalur iaponiaSi: privilegiuri samxedro wodebis warmo­ madgeneli. banke­ bisa da a. zambo] – adamiani. [it.  s. sAmbo2 [ingl. sasaliute Scd. romlis drosac dasaSvebia Zlier mtkivneuli ileTebi. sAmit­i [ingl. romelic warmoSobilia indieli ma­ makacisa da zangi qalis saltomOrtale . summit mwvervali. musika am cekvisaTvis. 2. samUrai [iap. ¥ sanireba. sAmba [ingl. 2. rake­ tebis gaSvebiT da qvemexebis zalpiT. sanatorium] – samkurnalo­dasasve­ nebeli dawesebuleba. almis aRmarTviT (mag: gemze da sxva). sAmum­i [arab. trestebis. sanatOrium­i [laT. romlis drosac misi sxeuli haerSi malays ake­ Tebs. samûm] – mSrali. gakotrebis sa­ winaaRmdegod. sanAcia [laT.) gamafrTxilebeli sam­ kurnalo RonisZiebebi piris Rrus gajansaRebisaTvis. (me­ dic. – saartilerio jgufi. Tavze xelaRebu­ li nabiji.S. samba < afrik. sAlut­i [fr. iaponiis agresiuli sam­ xedro wreebis warmomad­ genlis saxelwodeba.-ebi. ¥ sanatoriuli. fei­ erverki raime sazeimo Ta­ riRis aRsaniSnavad. igivea. sAmbo1 [rus. salut] _ samxedro misalmeba sroliT. sambo esp. ¥ sasalute. gajansaReba] – 1. sanatio mkurna­ loba. piki] – mravalmxrivi saer­ TaSoriso Sexvedra an TaT­ biri umaRles doneze.  s.) Самозащита Без Оружия Tav­ dacva uiaraRod] – spor­ tuli Widaoba.  saartilerio s. 2.] – 1.. cxeli qari arabeTisa da CrdiloeT afrikis udab­ noSi.-is mkurnaloba.  borjomis s. bavSvTa s. salto mortale sasikvdilo naxtomi] – 1. Самбо (Semokl. riskiani. naxtomi akrobatis ma­ Rali moednidan (simaRli­ dan).  bankis s.  saliuti.] – brazilieli zangebis cek­ va. RonisZiebaTa sistema sa­ warmoebis.sal -462Sereuli qorwinebis Sede­ gad. rac salto.

agreTve nirvana (qanaoba. cent asi] – TavsarTi.  ixmareba agreTve _ sentimentalizmi.­is meore naxevarSi: literaturuli mimarTuleba. santimetri = 0. sicocxliT savse adamiani. Sanscrit sanskr. ¥ sanitariuli. sanguis (san- guinis) sisxli. rodesac suli adis RvTaebis rangSi. qalaqis s. Zexvi. ¥ sanskrituli.  s. gadaWarbebuli gulCvilo­ ba. sAnkrit­i [ingl.] – Zveli induri samwerlo ena. sanitaire] – umcrosi samedicino muSa­ ki. 2. romlisTvi­ sac damaxasiaTebelia gan­ sakuTrebuli interesi adamianis Sinagani samya­ rosadmi. mizani – uzenaesi mdgoma­ reoba. romelTa Soris moTav­ sebulia raime sauzmeuli (karaqi.01 metrs. yveli da misT. mdgomareoba. sanitarus jan­ mrTeloba] – sisufTavisa da mosaxleobis janmrTe­ lobis dacvis RonisZiebaTa sistema. sAnt­i [fr. xetiali] _ induisturi da budisturi cneba.). sAnsara [sankr. ganTavi­ sufleba sansarisgan). s. sen­ timental] – zedmetad mgrZno­ biare. s. erTi sxeulidan meo­ reSi gadasvla. romelic garegnu­ lad mkveTrad gamoxatavs Tavis emociebs. xelnaweri. sentimentalisme] – 1. zedmeti grZnobiereba. sanitAria [laT. me­18 s. ixmareba agreTve . sandwich] – puris ori Txeli naWe­ ri.-463- san sangvQnik­i [laT. sanQtar­i [fr. daWrilebs. alagebs samkurnalo dawesebulebis sadgoms. santimentAluri [fr. sinam­ dvilis idealizaciisa da gadaWarbebuli grZnobie­ reba mis gamoxatvaSi. romlis mixedviTac sansara yoveli cocxali arsebis maradiuli mogzau­ robaa. gadaWarbebiT gul­ Cvili.  sanitaruli Scd. sasicocxlo Zala] – metismetad xali­ siani. igivea ra sendviCi. santimentAlizm­i [fr. ena. romelic Svelis avadm­ yofebs. sAndviC­i [ingl. daTvaliereba. bunebisadmi. eqimi.  s. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aR­ niSnavs mis meased nawils: 1.

sanqcionQreba – sanqciis (mniSvn. (fiz. sârî] – aRmosavle­ Tis qveynebSi (indoeTSi da sxv. ro­ melsac garkveuli wesiT ixveven tanze. sarkOfag­i [berZ. 4.  didi saxelmwifos s. ¥ sarkazmuli da sarkastuli.  s. dadastureba. romelic viTardeba Se­ maerTebeli qsovilisagan.  u. .  ekonomiuri s. 4.) RvarZliani dacinva. Tanam­ zraxveli] – 1. patara akldama.  mTvare dedamiwis s. sAtana [berZ. sarkophagos] – Zvel qveynebSi (egvi pteSi da sxv.san -464mwvave ironia. romel­ sac mimarTaven xelSekru­ lebis damrRvevi saxelmwi­ fos mimarT.] – avi suli. sanctio dakano­ neba] – 1.) speqtris susti zoli Zlieri zolis mezoblad.): qalis samosi – grZe­ li (4­5 m. (teq. s.) kbilana.  s. ¥ usanqcio (mniSvn. qalaq-sateliti – Tanamed­ – sentimentaluri. romelic formalurad da­ moukidebelia. wamyvan kbi­ lanaze. 1). saracEnia [laT.) pla­ netis Tanamgzavri.­de) qsovili. rac mas iuridiul Zalas aniWebs. adamiani. 2. zemoqmedebis zo­ ma kanonis darRvevisaTvis. sAri [spars. sarkasmos] – (wign. mitingi.-ia.-ebi. sarracenia] – mcenare. magram sinam­ dvileSi emorCileba sxva saxelmwifos. sarkôma] – (me­ dic. Rimili. (astr. zemdgomi instan­ ciis mier raime aqtis dam­ tkiceba.) avTvisebiani simsiv­ ne. sArkazm­i [berZ. mweriWamia mraval­ wliani balaxi. mowodeba. berZ. saflavis qva kubos formisa. iZulebis. Tanxmoba. sAnqcia [laT.  sanqcireba Scd. satanas < Zv. nebarTvis micema. 3.): qvis kubo. saxelmwifo an mTavroba. satElit­i [berZ. romani. sArkoma [berZ. romelic mibmulia meore.  prokuroris s. RmerTis moRalate angelozi. nebarTva. 2. eSmaki. saerTaSoriso samarTalSi: zemoqmedebis zoma. mis neba­sur­ vils. 3. satelles (satellitis) Tanamgzavri. 1­isaT­ vis). qveyana.

berZ. satira] – litera­ turasa da xelovnebaSi: si­ saqsOfon­i [sakuT. Scd. sapheiros] – romlebisganac Sedgeba zo­ lurji an iisferi Zvirfasi gierTi cxovelis organiz­ qva. sax. plakati. seance] – risame sa­ satirQkos­i – satirul na­ jaro Cveneba an Sesruleba warmoebaTa avtori.) wris adgilzea. miTologiis kronosTan).  `saqsofons ukravs~.. ro­ sAfar­i [suahilis enidan] – melic gadamkveTi sibrtyiT afrikaSi: monadireTa eqs­ aris gamoyofili. ganlagebuli nawevarTagani.­Si kontinentidan gada­ gaSenebuli patara qalaqi.  siansi Scd. romelic mzidan me­6 sEgment­i [laT. vruli. namdvilis asaxvis erT­erTi phône bgera. mi. `saqsofonze damk s. sAqseb­i – germanuli tomebi. saxlda britaneTSi.-465- seg rove didi qalaqis max­ romelTa nawili me­5 – me­6 loblad garkveuli gegmiT ss. (zool. gadoebrivi movlenebis da­ klarnetis monaTesave. nadiroba. s. gakicxva. xma] – spilenZis xerxi – uaryofiTi sazo­ sasule musikaluri sakravi.S. kupletebi.. vreli~ da a. 2. maul miTologiaSi: xvna­Tes­  pirveli (meore. Jurnali. lurji iagundi. is bolos isini dai pyres frankebma. hi pnozis s. mzis sistemis didi pla­ neta. `saqsofonze ¥ satiruli. dRis vis da nayofierebis RmerTi.-ebi kinoSi. s. sAtira [laT. miwaTmoqmedebis mfarveli Wadrakis erTdrouli Ta(gaigivebuli iyo berZnuli maSis s. romelic rkaliTa sAuna [fin. nawili. Saturnus] – 1. sferos nawili. segregatio . ganuwyvetliv drois gark­ sAturn­i [laT.) s.) erT­erTi sigrZiv mogzauroba.. ukravs~. safQron­i [berZ. agreTve 2. s. Segmentum mo­ nakveTi] – 1. ro­ veul monakveTSi. sauna] – finuri da qordiT aris SemosazR­ abano. sEans­i [fr. me­8 s.  saqsafoni.­ qalaqi­Tanamgzavri. uzogavi dacinva.. (maTem. segregAcia [laT. pedicia.

zamTris s. seismolOgia [berZ. (samarT. romelic Seiswavlis dedamiwis qer­ qis ryevebs. sEkans­i [laT. seismos miwisZvra da logos moZR­ vreba] – mecniereba (geo­ fizikis nawili). weli­ wadis erT­erTi dro oTxi­ dan. Sesanaxad.  s. aqvs ori an sami rigi dasajdomebi. sequestrum] – 1.. secretus gamo­ nayofi] – (fiziol. sEkret­i [laT.. ruka. Zvirfa­ seulobis. s.  Teatraluri s. . ¥ sezonuri. Semosvlis dro. weliwadis nawili. navigaciis s.sed -466¥ seismologiuri. sadgomi – fasiani qaRal­ debis. risame (mag. sEdan­i [ingl. samuSao.  s. romelic moscilda saR nawils. seQsmur­i [< berZ. s. s. cecxlgamZle karada an yu­ Ti. (medic. seiner] – patara sazRvao TevzsaWeri gemi. sEkvestr­i [laT. 2. s. dasvenebi­ saTvis da sxv. xelsawyo.  s.) saxelmwifo xelisuflebis mier raime kerZo qonebis gamoyenebis SezRudva an akrZalva. seismos mi­ wisZvra] – miwisZvris mov­ lenebTan dakavSirebuli. pe­ riodi.  sazafxulo s.  atmis s.. sedan] – daxu­ ruli msubuqi avtomobi­ lis ti pi. secans gadamkve­ Ti] – (maTem.  seismiuri Scd. romelic marTkuTxa samkuTxedSi udris hi pote­ nuzis Sefardebas kuTxis kaTetTan. yurZnis s. blis s. 2. samuzeumo eqspo­ natebis da misT.) niv­ gamoyofa] – rasobrivi dis­ kriminaciis erT­erTi saxe – feradkanianTa iZulebiTi gamoyofa TeTrkanianebisa­ gan. dokumentebis. seQner­i [ingl. safe] – uZravi.. romelic yvelaze ufro Sesaferia raime saqmianobisaTvis.) raime qsovilis mkvdari nawili. an specialuri saTavsi. saison] – 1. sEif­i [ingl.. 3. monacemebi. gamokvlevebi. ya­ daRa. xileulis) mwi­ fobis.) kuTxis erT­er­ Ti trigonometriuli fun­ qcia. sEzon­i [fr. raioni. sadguri. kerZod – miwis­ Zvrebs.

semQnar­i [laT. semestris eqvs­ Tviani] – saswavlo wlis naxevari umaRles saswav­ lebelSi. nerwyvi.  aTdRiani s. sēlēne mTvare da logos moZRvreba] – astronomiis dargi. ¥ sasemestro. Tesli.) or­ ganizmisaTvis aucilebel nivTierebaTa (sekrecebis) gamomuSaveba da gamoyofa jirkvlebis mier. gaum­ jobesebuli jiSebis gamoy­ vana xelovnuri SerCeviT. umaRles sas­ wavlebelSi: jgufuri praqtikuli mecadineoba maswavleblis xelmZRvane­ lobiT. secundans (secundantis damxmare] – 1. romelsac gamoi­ muSaveben jirkvlebi (mag. filosofiaSi. selenelOgia [berZ. Suamavali da TanaSemwe kri­ vis. SerCeva] – cxovelTa da mcenareTa axali. selEqcia [laT. seminarium sanerge] – saSualo sasu­ liero saswavlebeli. seminaria).  s. mudmivmoqmedi s. kuWis wveni . ¥ seleqciuri da saseleqcio. selEqtor­i [laT. selectio gadar­ sem Ceva.. seminAria [laT.  pirveli (meore) s. sekularizAcia [< laT. ¥ seminariuli da saseminario. sekUndant­i [laT. seleqciOner­i _ seleqciis specialisti. SejvarebiT. .  s.romelic mTvares swavlobs. 2. jgufuri mecadineoba kva­ lifikaciis asamaRleblad. sadguri..  s. secretio ga­ moyofa] – (fiziol. ¥ seminaruli da saseminaro. mowme da Suamavali du­ elis TiToeuli monawili­ sa. seminarium sanerge] – 1. s. sEmestr­i [laT. gamocdebi. secularis saero] – saeklesio da samonastro sakuTrebis gadaqceva saxelmwifo sa­ kuTrebad.-467Tiereba.  seminariuli da saseminario sxvaa (ix. 2. romlis saSualebiTac xde­ ba telefonis mocemuli xazis ramdenime an yvela abonentis erTdrouli ga­ moZaxeba. selector da­ maxarisxebeli] – aparati. Wadrakis da zogi sxva Sejibrebis monawilisa.) sekrEcia [laT..

senbErnar­i – jiSiani. senatus < senex mo­ xuci] – 1. aRmoCena. senQora [esp. it. babi­ lonuri. senQor­i [esp. [bibliuri noes erT­ erTi Svilis semis saxelis mixedviT]. safrangeTsa da zog sxva saxelmwifoSi. senAtor­i – senatis wevri. rac raime ambavma. Zvel romSi: umaRlesi xe­ lisuflebis saxelmwifo organo. seniOrita [esp. semenariuli. seniori (Cve­ ulebriv. arameuli. batono! (Sdr. señor] – espa­ neTSi: batoni. it.  seminaruli da saseminaro sxvaa (ix. seminari). romelsac kargi ynosva aqvs. s. alpebSi arsebuli monastris SaintBernard­is saxelis mixedviT. siniori). señorita] – es­ paneTSi: axalgazrda gau­ Txovari qali.  s. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. sEnat­i [laT. qalbatono (Cveulebriv gvarTan an sa­ xelTan erTad) (Sdr. semituri enebi – monaTesave enebi. siniora). 2. qaliSvili (Sdr. semirAmida­s bARebi – msof­ lios erT­erTi Svid saoc­ rebaTagani _ `dakiduli ba­ Rebi~ babilonSi. sadac gamohyavdaT am ji­ Sis ZaRlebi mTaSi gzada­ karguli adamianebis mosa­ naxavad. TviT es ambavi.  s. siriuli. . sasemenario Scd. cnoba.sem -468Ronieri ZaRli. parlamentis zeda (sakanonmdeblo) palata aSS­Si. SemTxvevam mo­ axdina. siniorina). sentimentAluri _ ix.  semenaria. rom­ lebic gavrcelebuli iyo wina aziis CrdiloeT da aRmosavleT afrikis na­ wilSi: arabuli. santimentaluri. finiki­ uri. 2. Zlieri STabeWdileba. didi.  senioritisa Scd. asiriuli. sensatio] – 1. ¥ senioritasi. señora] – espaneT­ Si: qalbatoni. ¥ sensaciuri da sasensacio. it. sensAcia [fr. ebrauli. semQtur­i – semitebTan da­ kavSirebuli. romelTa mowyobac miewereba legen­ darul dedofals _ semiramidas. ganaTleba.

kameruli musikis Janri. serApis­i [berZ. msjeloba] – moraluri xa­ siaTis gamonaTqvami.  separatiuli Scd.  s. sensus SegrZneba] – filosofiuri mimarTuleba. romelnic egvi pteSi cxov­ robdnen an palestinis ga­ reT iyvnen gafantulni da aRar icodnen ebrauli. aRTqmis (bibliis) Targmani. sensualisme septuAginta < laT. TaTbiri. romel­ sac misi fanjris win as­ rulebda axalgazrda kaci gitaris an sxva simebiani sakravis akompanimentiT. serenata] – 1.  serenadasi Scd. separatuli zavi _ omis dros koaliciaSi myofi saxelmwifos mier mowina­ aRmdegesTan dadebuli za­ vi Tavisi samxedro mokav­ Sireebis Tanxmobis gareSe. im ebraelTaTvis. 2. serAfim­i [Zv. swrafva gamoyofisaken. sententia azri. `sa­ mocdaaTi~] – Zv. serEnada [<fr. Serapis] – eli­ nisturi egvi ptis mTavari (sicocxlis. rac ierusalimidan mefe pto­ lomeosis miwveviT aleq­ sandriaSi Casul 70 gan­ martoebulma Seasrula 70 dReSi Zv. sErver­i [ingl. separAtist­i separatizmis momxre. gancalkevebisaken. 2. server momsa­ . ¥ serenadisa. serenade. gancalke­ vebuli. [laT. sikvdilisa da gankurnebis) RvTaeba. separatus] – gankerZoebuli. separAtizm­i [fr. separAtul­i [laT. sentEncia [laT. ebr. separAcia [laT.-469- ser sensuAlizm­i [fr. zneob­ rivi darigeba. Sua saukuneeb­ Si italiasa da espaneTSi: satrfosadmi miZRvnili sa­ mijnuro simRera. separatisme] – 1. romelic Semecnebis erTad­ erT wyarod SegrZenebebs. it.)] – qristianul religiaSi: eqvsfrTiani angelozi umaR­ lesi ierarqiisa. seraphim (mr. separatio] – gamoyofa. mravalerovan qveynebSi: erovnul umciresobaTa swrafva saxelmwifosagan gamoyofisa da damoukide­ beli saxelmwifos Seqmni­ saken. ebraulidan ber­ Znulze. aRqmebs miiCnevs.

werilobiTi cnoba. sayuradRebo. mowmoba. sertifQkat­i [fr. service] – mo­ saxleobis sayofacxovrebo momsaxureba. wigni.  s. ¥ seriuli (mniSvn. sErvis­i [ingl.. (saub. mZime.) saSiSi.  filmis pirveli (meore) s. romelic axlavs saqonels da. darba­ iseli. fasiani qaRaldebis. 1­isaT­ vis). . movlenaTa Tanmimdevruli rigi. maskaradis. serieux] – 1. feradi qaRaldis grZeli da wvri­ li lenti. ri­ gi] – 1. saxifaTo. zogi saxelmwifo sesxis bileTis saxelwodeba. gamoSveba. damokidebuleba. mdgomareoba. serpAntin­i [fr. serpEntin­i [laT. 2. series mwkrivi. serial rac mwkrivs qmnis] – mravalse­ riiani kino an telefilmi. Tormeti kacisaTvis gankuTvnili s. romelSic aRniSnulia saqonlis xarisxi. rac cif­ rebiT an asoebiT aris aR­ niSnuli. 3.  s. adamiani. Cais s. sertificat] – 1. seriOzuli [fr. s.  saqmisadmi s.. erTgvari sagnebis rigi. 3. serpentin < serpent gveli] – 1. jgufi. sakiTxi. doku­ mentebis Tanrigi. aseTi adamianis damaxasia­ Tebeli Tviseba. karnavalis dros. romelsac is­ vrian mocekvaveebi balis. 2. 2. daavadeba.ser -470 s. 3. mniSvnelova­ ni. xure] – mZlavri kompiuteri. serpentinus gvelis] – mixveul­moxveu­ li gza mTaSi. 4.  sufris s. s. fasi da sxv. sEria [laT.  avtomobilebis s. dinji. yavis an Cais WurWlis sruli kompleqti adamian­ Ta garkveuli raodenobi­ saTvis. dafiqrebuli. serpens (serpentis) gveli] – Sxamiani gvelebis mosaSenebeli ad­ gili maTgan Sxamis misa­ Rebad. romelic qselSi gadacemis rols asrulebs. sagareo vaWrobaSi: sabuTi. sErviz­i [fr.  naxatebis s. serpentarQum­i [laT. didi kinofilmis erTgva­ rad damoukidebeli nawili. serQal­i [ingl. service] – suf­ ris.

) partia CogburTis TamaSSi. umaRles saswavleblebSi: gamocdebis Cabarebis peri­ odi.) gancalkavvebuli. 2. gancdaTa da qce­ vaTa erToblioba.  parlamentis s. (gadat. setter] – grZel­ bewviani monadire ZaRlis jiSi.. seqsopaTolOgia [laT. romelic ganudga gaba­ tonebul eklesias. sEqtant­i – seqtis wevri. masTan da­ kavSirebuli fsiqikur reaqciaTa. sErfbord­i [ingl.-471 s. sexus sqesi da (ix. sEqsi [laT.  sagamocdo s. surfboard < surf (zRvis) moqceva da board ficari] – grZeli da viwro ficari (korpisa. sEqta [laT. skola] – 1. sexus sqesi] – sqe­ sobrivi urTierToba or sawinaaRmdego sqesis ada­ mianebs Soris. sEt­i2 – Zv. sagnebi. romelic gamoirCeva dogmaturi SexedulebebiT. sertifikaTi Scd. sEt­i1 [ingl. qafplastisa). egvi ptis religiasa da miTologiaSi: udabnosa seq da ucxo qveynebis RmerTi.  sekta Scd. romelsac iyeneben serfingSi. set] – (sport. . sEter­i [ingl. paTologia)] – klinikuri medicinis na­ wili. 2. kompiuteruli kursebis damTavrebis Sesaxeb. sessio sxdoma] – 1. secta moZRvreba. sEsia [laT. sErfing­i [ingl. religiuri Te­ mi. vadebi. okeanis zvirTebze. logos moZRvreba] – samecniero kvlevisa da codnis dargi sqesobrivi cxovrebis Sesaxeb. samecniero s.  serTifikati. mkurnalobisa da profilaqtikis mizniT. seqsolOgia [laT. TviT es gamocdebi. Seiswavlis sqesob­ riv moSlilobas – diag­ nostikis. romelsac perio­ dulad atareben warmomad­ genlobiTi organoebi da sxv. karCaketili jgufi adamia­ nebisa. sexus sqesi da berZ. ¥ sasesio. s. surfing zvir­ Tebze sriali] – wylis sportis saxeoba – Sejib­ reba specialuri ficriT (serfbordiT) srialSi zRvis. s. sxdoma. osirisis Zma da mkvleli.  s. darbazi.

 stadionis samxreTi s.) krivSi: gverduli dartyma Sori manZilidan. swing] (sport. svAstika [sanskr.  s. si] – musikaluri gamis meSvide bgera.-ze wakiTxuli moxseneba. romelic SemosazRvrulia rkaliTa da ori radiusiT. av­ tomobilis. maRaziaSi.. am bgeris aRmniSvneli noti. 3­isaTvis). svastika] – sworkuTxad moxrili bo­ loebis mqone jvari – or­ namentuli motivi.  kerZo s.  s.seq -472¥ seqciuri (mniSvn. sectio gakveTa] – 1. konferenciis qve­ ganyofileba. iyeneben RvTismsaxurebis dros.  saxlis marjvena s. Signal] – 1. fexsacmlis s.  zusti drois s. kadrebis s.  sektori Scd. sQbila [berZ. organiza­ ciis ganyofileba. 2. romelsac garkveuli eko­ nomikur­socialuri niSnebi axasiaTebs. sQgnal­i [germ. moZraoba. CineTis. pirobiTi niSani. ganyo­ fileba. yriloba. sEqcia [laT. iaponiis da zog sxva qveynebis xelovnebaSi.. 2.  sportuli s. gadascemen raime gankar­ gulebas. 4. sibyla] – Zv. si [it. sagzao ¥ seqtanturi. romelic gvxvdeba Zveli indoeTis. vaWrobaSi.-ebi.  s.  aRicxvis s. . nagebobis) na­ wili. (ma­ Tem. germanelma faSistebma Ta­ vianT emblemad gamoiyenes. SemosazRvruli ra­ dialuri xazebiT.. sEqtor­i [laT. muSaoba. Tavdacvis s. 3. romli­ Tac ityobinebian rasme. saxalxo meurneobis nawili. sektanturi Scd. 3. raime farTobis nawili. svQng­i [ingl. sector] – 1. ubani. sa­ berZneTsa da romSi: winas­ warmetyveli qali. dawesebulebis. raime mTlianobis (mag. or­ ganizaciis nawili.  sektanti.) wris nawili.. svinAqsar­i [berZ. radiatoris s. svynaxarion: svinaqsis krebuli] – wmin­ danTa cxovrebis an qris­ tianul dResaswaulTa aRweriloba. seqciOner­i – maRaziis seq­ ciis gamge. raime dawesebulebis.

simindi.  gazeTSi Semosuli s. 2. silhouette < sa­ ¥ sasignalizacio. mowyobiloba signalebis  sasilosesi Scd. s.] – 1. rodesac yvelaze Si an sibneleSi aRiqmeba.  mTis s. sistema. nagebobis. sxva feris formaze. signalebis ¥ silosisa. Tan erTad mcxovrebi] – (bi­ sQlos­i [esp.) simbiozis erT­erTi qonlis wvniani sakvebi. symbiôn (symbiontis) vinmesTan. alami. s.  sarkinigzo s. qucmacebuli sakvebi mce­ 2. syzygia Se­ erTeba.-473- sim s.-ebi. romelsac amzadeben da­ . s. symbiôsis Tanacxovreba] _ (biol.. (gadat. visime an ri­  s. laTinuri ameri­ da sxva damaxasiaTebeli mo­ kis qvveynebSi da sxv: Su­ xazuloba (konturebi). rodesac mze. s.-is micema. ormoSi). sQesta [esp. sax. wyvili] – mTvaris simbQoz­i [< berZ. am dros zRvis moqceva yve­ simbQont­i [< berZ.  s. silos (mr. kuT. TviT nageboba aseTi si­ losis dasamzadeblad. koSki. monawile..) gafrTxileba raime nareebis damJavebiT speci­ arasasurvelis Sesaxeb. rac sasargebloa TiToeuli dedamiwa da mTvare ganla­ maTganisaTvis.-is damzadeba. figuris italiaSi. raketa. same erTferi konturuli gamosaxuleba. s. kulturebi. alur nagebobaSi (koSkSi. ¥ sasignalo. misacemad. sizigQeb­i [berZ.)] 1. rames­ laze maRalia. sagnis. xelwodeba.-ebi. silUet­i [fr. siesta] – espaneTSi. tranSeaSi.  avtomaturi s. xelsawyo. ¥ sasilosisa. cidre] – vaSlis (an gamoWrili da dakruli) Rvino.  s. 2. daxatuli sQdr­i [fr. saxlebis s. iyeneben. gebulia erT swor xazze. Zalian cxela). mzesumzira. romelsac sadme  s. burus­ Semdeg. signalizAcia – 1. sa­ ol.) ori fazis – misi dabadebis sxvadasxva saxeobis ori da gavsebis – saerTo sa­ organizmis Tanacxovreba. 2. ro­ adRis dasveneba (sadilis melic Sor manZilze.

-ebi. naxati.  s. sQmptom­i [berZ. sagani. adamiani. romelic raime mcnebis. raime sididis pirobiTi aRniSvna. niSani.  saerTaSoriso s. ¥ usimpaTio.  s.. simbOlizm­i [fr.  saqarTvelos s. symbolisme] – antirealisturi. simbOlika – kreb. s. simpaturi. Tana­ . ¥ simetriuli. simpaTuri. dekaden­ turi mimarTuleba litera­ turasa da xelovnebaSi me­ 19 s.  simetruli Scd.  simpatia.-is dacva.­is dasawyisSi. simpozium < berZ. kosmosis torsuli velebis Sesaxeb. simboloTa erToblioba. sQmbolo [berZ. anti paTia). moqmedeba da sxv.  s. s.  mtredi mSvidobis s. ideis pirobiT niSans war­ moadgens. simpaTQuri – simpaTiis ga­ momwvevi.  krizisis momaswavebeli s. simpATia [berZ. symmetria] _ raime mTelis nawile­ bis Tanazomieri. (droSa. dagegmareba.  simboliuri Scd.  u. s. garegnoba. symptoma dam­ Txveva. simboloebi.­is bolos da me­20 s. gerbi). ¥ simptomuri da simptomaturi. figura.. propor­ ciuli ganlageba centris. simpatiuri. symbolon] – 1. ¥ simbolikisa. proporciuloba risame ganlagebaSi.  adamianis sxeulis nawilebis s. simEtria [berZ. 2. adamiani. quCebis s. symposion wveuleba] – saerTaSoriso TaTbiri raime samecniero sakiTxze. usimpatio Scd.  albert ainStainis formula E=mc2. Suagulis mimarT. sympathia Ta­ nagrZnoba] – Sinagani keTi­ li ganwyobileba vinmesad­ mi (sapirisp.  simbolikasi Scd. niSan­Tviseba] – raime movlenis (Cveulebriv raime daavadebis) damaxasiaTebeli garegnuli niSani. mxatvrul xer­ xad acxadebda simbolos rogorc sagnebisa da mov­ lenebis miuRweveli arsis gamoxatvis saSualebas.sim -474zomiereba. rac miRebulia ama Tu im mecnierebaSi. mimzidveli.-a. simpozQum­i [laT. ¥ simboluri.

(moZv. romelic simulacias mimarTavs  simiulanti Scd. simUlant­i [laT. (ist.) kreba. analizi). 3. TaTbi­ ri. sinedrQon­i [< berZ. analizis monacemTa ganzogadeba.) iude­ aSi: uxucesTa sabWo. esp. gadat. synedrion kreba. sinAgoga [< berZ. boWko.  sinTetikuri. seniori.  sinagogasi. TanaJRera. bgeraTa harmoniuli Sexa­ meba. simfOnia [berZ. taZa­ ri. raime nawarmoebis teqstSi naxmar sityvaTa sia. movlenebi. sQnTez­i [berZ. sabWo] – 1.) raime daavadebis damaxasiaTebel sin simptomTa erToblioba. . s. meTodi. sQndrom­i [berZ. sintetikuri Scd. samecnie­ ro kvlevaSi: mecnieruli kvlevis meTodi. 2. 2. Sexameba] – 1. s. romelic did Sromas ar moiTxovs. Tanaxmianoba] – 1. sadac Sediodnen religiuri winamZRvrebic. umaR­ lesi saxelmwifo dawese­ buleba. simulAcia [laT. ¥ sinTezuri. s. sabWo.-475 s. sinaRoRa Scd. syndrome Tavmoyra] – (medic. kauCuki. simulatio] simulireba [germ. symphonia Ta­ naJRera. sinQor­i [it. signore] _ ita­ liaSi: batoni. ¥ sinagogisa. sinEkura [< laT. Tbili adgili. didi musikaluri nawar­ moebi orkestrisaTvis. sine cura uz­ runvelad] – Semosavliani Tanamdeboba. synthesis Seer­ Teba. 2. synagoge kre­ ba.  kvlevis s. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. batono!  Sdr. sakrebulo] – ebraelTa samlocvelo saxli.  simuliacia Scd. Cve­ ulebriv Sedgeba sami an oTxi nawilisagan. romle­ bic erTmaneTisgan gansx­ vavdebian musikis xasiaTi­ Ta da tempiT. siniori (Cve­ ulebriv. qsovilebi. simulieren] – risame (mag. kon­ kordansi. simulans (simulantis)] – piri. avadmyofobis) mogoneba visime motyuebis mizniT. qimiuri nivTierebis miReba martiv nivTierebaTa an elementTa SeerTebis gziT (sapirisp.

ba (Sdr. dis mdgomareobasTan. romelic – 1. antomovlenis. romelic daspecialebulia amindis prognozirebaSi. damTxveva droSi. nadadebis agebulebas. pirobebi.sin -476-  s. signorina] _ italiaSi: axalgazrda ga­ sinoptQkur­i [< berZ. `Wkua~ da `goneba~. esp. synchroliCa~ da `noxi~. romelic mniSvnelo­ ris mopirdapire kaTetis biT sxva sityvas emTxveva Sefardebas hi potenuzasTan.  siniorinisa Scd. amin­  Sdr. diaqronia). seniorita. analizi. sQntaqs­i [berZ. `aaSenebs~ nismos] – ori an ramdenime da `aagebs~ (sapirisp. ¥ siniorinasi. sinQor­a [it. sinus Runi. ud­ sityva. synonimos] _ marTkuTxa samkuTxedSi. synoptikos uTxovari qali. kreba mniSvnelovan saek­ sQnus­i [laT. siniora sinOptika – mecniereba amin­ dis winaswari gamocnobis (Cveulebriv.) kuTxis erT­erTi vetad. sityvebi. esp. erTad mimoixilos] – rac gvarTan an saxelTan erTad) dakavSirebulia meteoro­ – qaliSvili. signora] _ ita­ . an Zalian axlosaa masTan. xelTan erTad) – qalbato­ ni.) bgeriTi SemadgenlobiT ki enis statikuri mdgomareo­ gansxvavdeba misgan.  Sdr. trigonometriuli funqcia sinOnim­i [berZ. visac SeuZlia yvelaferi siniorina (Cveulebriv.] – (lingv. qaliSvilo! logiur pirobebTan. liaSi: qalbatoni. mag. qaliSvili.sinqrOnizm­i [< berZ. erTdro­ ¥ sinonimuri. sinqrOnia [< berZ. sasuliero da saero pirTa  winadadebis s.  s. procesis zusti nimi). simru­ lesio saqmeebis gadasawy­ de] – (maTem. syntaxis] – gra­ sQnod­i [berZ. marTlmadidebeli ek­ Seiswavlis sityebis erT­ lesiis kolegialuri or­ maneTTan SeerTebas da wi­ gano. seniora. gvarTan an sa­ Sesaxeb. siniOrina [it. s. synodos kreba] matikis nawili. protestantul eklesiaSi: ¥ sintaqsuri. procesebi. 2. `xa. qalbatono! sinoptQkos­i – meteorologi.

seirēn. Tan­  saxanZro avtomobilebis mimdevrulad gatarebuli s. moqmedeba. ro­ sQrena [berZ. moxsenebisa).. Targmani sQsifes SrOma _ iTqmis da­ (mag. samxreT evropaSi (qris 3. sirocco < arab. 4.  aRzrdis s. 2.. romelic gamoscems mkveTr.  sirenasi Scd. vaJini). saarCevno s. mentTa perioduli s. sazogadoebrivi wyobile­ sinon.-477- sis uli mimdinareoba. buli nawilebisa. mas maRal mTaze unda aego­ rebina mZime qva (lodi).  kapitalisturi s. ¥ sirenisa. sinqrOnul­i [< berZ. ymuilisebr xmas. mTlianoba erTmaneTTan CrdiloeT amerikis udab­ kanonzomierad dakavSire­ noebidan).] – fiis s. s. usrulebul da unayofo  sinxronuli Scd.  emanuel kantis filososQroko [it. seirios mwveli] romelic raime moZRvrebis – yvelaze kaSkaSa varskv­ safuZvels warmoadgens.. erToblioba princi pebis. organizaciulad gaerTia­ .. ¥ sirofiani. lestinaSi da iq ebraelTa RmerTebis gadawyvetilebiT saxelmwifos Seqmna. iakob gogebaSvilis cxeli qari. wesebi. roulad xdeba.  alublis s.  siropi. eleerTad moduRebuli xilis.  s. sQrof­i [fr. jgufuri cekva erTgvari. simelic mwvervalze atanis­ ren] – sasignalo sayviri. wyali. mZime Sromaze [saberZneTis siOnizm­i – msoflios yvela (korinTis) miTologiuri ebraelis gadasaxleba pa­ mefis saxelis mixedviT. sQstema [berZ. kenkris sqeli wveni (qarT. Tanave ukan gordeboda]. sirQus­i [berZ. romelTa mi­ tombilis s.  s. romelic icis pedagogiuri s. lat. systema] _ 1. synchronos] – rac ramesTan erTd­ sQrtak­i [berZ. mecnieruli kvlevis s. sirop] – SaqarTan  mzis s. 5. xedviTac xdeba rame. lavi. siropiani Scd. nervuli s.. ba. syrtaki] – berZ. saswrafo daxmarebis avmeTodi..

ambebisa. ganuwyveteli. rac ganuwyvetliv meordeba. sistema). s. priviligirebuli qalaqi. cotad Tu bevrad mniSvnelovani qalaqi. s.  sistematiuri Scd. siUita [fr. City] – 1. siUJet­i [fr. sQti [ingl. s.  sistematiuri. suite] – musika­ luri nawarmoebi.) gulis moqmedebis erT­erTi faza – SekumSva.  s. sujet] – erTob­ lioba moqmedebaTa. ¥ siuJeturi. ¥ sistematikuri.  suita Scd. systematisation] – sistemaSi moyvana risame. mecadineoba. mecnierul dakvirvebaTa s. sistemuri . mkurnaloba.  axali s. 1. magram saerTo ide­ ur­poeturi CafiqrebiT da­ kavSirebuli nawilisagan. katalogi. 2. mdgomareo­ ba. did britaneTSi: mniSvnelovani.sis -478sxvaa (ix. sistematika). an romelsac miRebuli aqvs samefo si­ geli.  s. romelic axdens mcenareTa da cxovelTa klasifikacias. garemoeba. situation] – Seq­ mnili pirobebis erTobli­ oba.. sis­ temaze dafuZnebuli.  piesis s. s. rac Seadgens mxatvruli nawarmoebis ZiriTad Sina­ arss. teqnikuri mowyobiloba. aSS­Si: adgilobrivi TviT­ mmarTvelobis mqone. sistemAtika – biologiuri mecniereba. gadmocema sakiTxisa.. situAcia [fr. 6. 2.-is ganviTareba. dakvirveba. sQstola [berZ. s. sistemizAcia [fr. 1) aris dakavSirebuli.-is TviTmfrinavi.  s. rac sistemasTan (mniSvn. romelic Sedgeba ramdenime damouki­ debeli. nebul dawesebulebaTa er­ Toblioba.  sistematikuri sxvaa (ix. romelSic aris saepisko­ poso kaTedra. konstruqcia.  mopovebuli masalebis s. ¥ sistematuri da sistemuri. systolē] – (anat. jgufebi. kategoriebi.  mecnierebaTa akademiis s-is instituti.

2.  sasiamovno s. kaci] – hermetiuli Cacmulo­ ba (kostiumi) myvinTavebis.­is dasawyisSi. instiqtebSi da misT.-479 s. warmoiSva did britaneTSi me­20 s. surprise] – mo­ ulodneli saCuqari. war­ moadgens bavSvTa da mozar­ dTa organizaciebis muSa­ obis safuZvels. scalp] – Tavis kani Tmebianad.  suJeti. skAfandr­i [fr. sifQlis­i [< fr. astronav­ tebis da sxva. navi da anēr (andros) adamiani. scala kibe] – 1. scando av­ divar] – mkafiod. Cxubi. scaut mzve­ ravi] – skolisgareSe aR­ zrdis erT­erTi yvelaze gavrcelebuli sistema.  quCaSi s. sys Rori da philos megobari. sinon. scandale] – 1. halucinaciebSi. Siphilus < berZ. laT. surrēalisme zerealizmi] – erT­erTi uki­ duresi formalisturi mi­ marTuleba. scaphandre < berZ. 2. gaxmaurebuli samarcxvino SemTxveva. mTlianoba. romelic miRebulia raime sidideTa gasazomad.) SemTxveva. aTricxva sistema. siUrpriz­i [fr.). skandQreba [< laT. (s. ¥ skandaluri da saskandalo. saS. ayalmayali. ska skAlp­i [ingl. skAlpel­i [laT. lanZRva­gine­ biT. suJeturi Scd. Sesafaseblad an gansasazRvravad. skaUtizm­i [< ingl.  s. romelic uar­ yofs gonebisa da cdis rols xelovnebaSi da Semoq­ medebis wyaros eZebs qvecno­ bierebis sferoSi (sizmrebSi. scalpellum] – patara qirurgiuli dana. eqimis frankastoris (1483­1553) mi­ er sifilisis Temaze da­ werili laTinuri poemis moqmedi piri] – gadamdebi veneriuli daavadeba (qarT. atyda. mou­ lodneli sasiamovno amba­ vi. skAla [laT. kosmonavtebisa. qarga. . it.  politikuri s. aurzauri. damarcv­ liT warmoTqma. s. sxvadasxva xelsawyoSi: da­ nayofebiani saxazavi an ci­ ferblati. skAndal­i [fr. aTaSangi). skaphē etli.  surprizi Scd. de­ boSi. siureAlizm­i [fr.

s. daeWveba risame sisworeSi an SesaZ­ leblobaSi.  s. romelic uaryofs obieqtu­ ri sinamdvilis Semecnebis SesaZleblobebs. 2.ske -480- skeQtbord­i [ingl. skateboard skvEr­i [ingl.) skleris (ix. ro­ melic skepticizmiT aris ganmsWvaluli. sketch monaxazi] – saxumaro Sinaarsis mqone mcire saestrado piesa.) Tvalis kak­ lis gareTa TeTri garsi. skQptra [berZ. sazogadoebrivi baRi qa­ laqSi. skiff] – grZeli da viwro sportuli navi. dawvrilebiT. rasac iwvevs funq­ ciuri elementebis daRupva da maTi Secvla SemaerTe­ beli qsoviliT. romelzedac orive fexiT dgebian da ise moZraoben. skQf­i [ingl. scotch] – Sot­ landiuri viski. damokidebuleba. sklEroz­i [berZ. skOC­i [ingl. sklērôsis ga­ magreba] – (medic. skrupulOzur­i [laT. undobluri damokidebuleba. skēptra] – samefo kverTxi – monarqiuli xe­ lisuflebis simbolo. square] – patara skate ciguraoba da board fi­ cari] – gorgolaWebiani pa­ tara ficari. kritikuli. wvrilmanuri. skEting­rQnk­i [ingl. yvelafers eWvis TvaliT uyurbs. sklErit­i (medic. zedmowevniT zusti. skeptQkos­i – adamiani. gan­ sja] – 1. scepticisme < berZ. idealisturi fi­ losofiuri mimarTuleba. sklEra [berZ. sklēra (mdedr.) sxvadasxva organos avadmoyofuri gam­ kvriveba.  skeptiki Scd. sklera) anTeba.) magari] – (anat. skepsis ganxilva. toni. mefis Zalauflebis erT­erTi ni­ Sani. skeptQcizm­i [fr. scruptulosus] – 1. skOtland­Qard­i [ingl. Scotland Yard] – londonis poli­ ciis centraluri sammarT­ velos saxelwodeba. ro­ melic morTulia Zvirfasi qvebiT da xraxniT. skEtC­i [ingl. 2.  skeibordi Scd. ¥ skeptikuri. . skatingrink] – mosfaltebuli mo­ edani an xis iataki gor­ golaWebiani cigurebiT sarbenad.

romlis totebi  s. patara mrgvali ufarflo lis) mtvris svets (xmeleT­ qudi.-481- smi skUlptor­i – [laT. smaragdos] – minerali. sculptor] da ukan. slide sriali] – 1. portreti. wve­ smAragd­i [berZ. qan giganturi s. leba. figura (qarT. смерч] – (geogr. Sarvali. ro­ zurmuxti). uzarmazar (800­1500 m.] Zveleburi revolveri erT­ dasajdomi. slAid­i [ingl. romelic aCens xurni. sinon.) skUfia [berZ. sculptura] 2. skUlptura [laT. saSualebas aZlevs sportsmens ukeTesad ga­ – xelovani. gav­ adamianebi. sax. skUter­i [ingl. skuphia] – 1. dakeba). ze) an wylisas (zRvaze). s. sinon. inglisur ena­ Tadgiliani sportuli navi. slaks (mr. simaR­ 3. slang] _ igivea. Zvirfasi qva tiani rbili qudi (Savi mwvane ferisa (qarT. sarbol navSi: moZravi smiT­vEson­i [< sakuT. kveuli profesiis. romelic niCbis gvari. melsac atareben marTl­ madidebeli eklesiis msa­ smErC­i [rus. rac Jargoni. igivea. sinon. qveynebSi (fineTSi da sxv. Si: sityva an gamonaTqvami. scooter] – 1. gamosaxuboloSi gafarToebulia.) qariSxali. wris 2.)] – ¥ skulpturuli. rac diapozitivi. – xelovnebis nawarmoebi – Tixisgan an sxva masa­ slAlom­i [norveg. slalom] – zamTris sportis saxeoba lisgan gamoZerwili. mosmis dros srialebs win . moqandake). Zravis mqone marxili. romelic skul­ moiyenos fexebis Zala da pturas (qandakebas) qmnis rac SeiZleba Sors mousvas (qarT. niCbebi. qvisa­ – mTidan TxilamurebiT gan. slAqs­i [ingl. xisgan gamoTlili an swrafdaSveba specialurad liTonisgan Camosxmuli mowyobil rTul trasaze. er­ slEng­i [ingl. romelsac romelsac xmaroben gar­ kiduli Zrava aqvs. an iisferi xaverdisa). rcelebulia CrdiloeTis  amerikuli s. patara gliseri.

megobruli. laqis saxelebis mixedviT. manerebis da misT. smog < smoke kvam­ . solaris romelsac Ria guli da ab­ mziani] – mziT dasxiveba reSumiT gawyobili grZeli (Cveulebriv. snaQper­i [ingl. mizniT). kar­ vinmesTan SeTanxmebuli. gundis s. piri. soldAfon­i [rus. baromelTa mcxovreblebic ga­ letis s. romelic kargad mze] da aerosolarQumi aris dauflebuli mizanSi – mzis abazanebis misaRebad zustad srolas. vi moaqvs. li da fog sqeli nisli] – sOker­i [ingl. sol] – musikaluri ga­ trebSi. solarium < sol leli. romelic cdilobs zustad solidArul­i [fr. – xepre. ukulturo  s. mecnieri. солдафон] ¥ sasnai pero.  s. samxedro piri.) nebis. snOb­i [ingl. sniper] – msro­ solarQum­i [laT. pretenzia aqvs da amiT Ta­  s. adgili. sOdomi da gOmora _ iTqmis sOlist­i [it.  saldafoni Scd. ro­ Tsulovani.smo -482- moirCeodnen garyvnilebiT). melsac daxvewili gemov­ solQduri [fr. er­ gi tonis wesebi.  operis s. – saimedo. solidaire] – daicvas moda da e. kursebi.w. specialurad mowyobili ¥ snai peruli. snob] – adamiani. areul­ rali. Wvartlisagan did qala­ qebsa da samrewvelo cen­ sol [it. musikosi an mocekvave. samkurnalo gadanakecebi aqvs. smOking­i [ingl. s.. romelic Sobis fexburTs amerikis warmoiqmneba bolisa da kontinentze. srola. tlanqi. mis mexuTe bgera. s. safuZvliani. solista] – momRe­ didi garyvnilebis. solarizAcia [< laT. aurzauris Se­ romelic marto asrulebs saxeb (ori bibliuri qa­ raime partias. soker] – ase uwodeben evropuli warmo­ Savi sqeli nisli. smoking (jacket)] – Savi maudis pijaki.. am bgeris aRmniSvneli noti. ganaTleba. smOg­i [ingl. solide] – (wign. naSromi. dareulobis. qedmaRlobs.

solitarius martoxela] da ori samtaepiani stro­ – beWedSi. Casmuli msxvili brilian­ sOprano [it. aseTi xmis mqone momRerali romelic gankuTvnilia er­ qali. solo] – musikaluri Rero xma. gadoebrivi da [berZ. Cveulebriv 4 sociAlizm­i [fr. nare JRera] – musikaluri na­  s. socialis sazogadoebrivi] an 3 nawilisagan Semdgari.  souzi Scd.-d. souce] – 1.  sasiski Scd. (ver) solitaire mettaepiani leqsi.-483- soc solQter­i [fr. smenis gansaviTareblad. dae­ sOcial­demokrAtia [laT. sonata < laT. wvrilad daWrili xorci­ 2. romelic Ta da kartofiliT momza­ gankuTvnilia moswavleTa debuli SeWamandi. soucisse] – patara mocekvavisaTvis. demokra¥ somnabulizmi. nawarmoebi an calke partia. lis yvelaze maRali sasim­ sOlo [fr. qa­ ti. wvrili Zexvi. socialis amxanaguri sazo­ xeteba] – mTvareuli. 2. momRerlis an sOsis­i [fr. warmoTqmiT. solfEjio [it. partia. meba. wevri. solfeggio] – 1. socialisme < laT. romelic Sedgeba ori oTxtaepiani < laT. sonetto] – ToTx­ zogadoebrivi wyobileba . mRera maTi saxelwodebis  tomatis s. somnAmbula [laT. Ti sakravis. smenis ganviTarebuli vo­ sOus­i [fr. warmoebi erTi an ori sak­ ravisaTvis. mimdinareoba. sOnata [it. so¥ social-demokratiuli. romelic mo­ soltQson­i – Signeulisagan xarSuli (an Semwvari) iW­ damzadebuli Zexvi. saswavlo sagani. somnus Zi­ li da ambulare dadis. sombrero] – es­ panuri farTofarfliani sOcial­demOkrat­i – soci­ al­demokratiuli partiis qudi. broSSi da misT. 2. raime kaluri varjiSi – notebis SeWamandis sqeli wveni. sOmbrero [esp. soprano] – 1. somnambutia] – erT­erTi politikuri luri. – saxelmwifoebrivi da sa­ sOnet­i [it. fisagan.

). dazRveva. aR. CxviTi SekumSva. 2. mixedviT]. lebeli rameTi. spasmos] – yelis. kunTebis krun­ ¥ spartanuli. sinon. socializ­ tuli Sekibreba saxelmwifo mis mimdevari. s. Tavs iwr­ ¥ sociologiuri. Teoria. qeebic bavSvobidanve eCve­ spAzm­i [berZ. saswauli. . mdgomareoba. gamokvleva. sparring] – (sp. socialis] tis sxvadasxva saxeobaSi – rac dakavSirebulia [Zvel romSi monaTa ajan­ adamianTa erTobliv yebis beladis – spartakis cxovrebasTan da maT ur­ (1 s. beladi romis imperiis  s. romelic spekulacias eweva (qarT. winaaRmdeg (1 s. spaghetti (mr. socialisturi partiis didi fizkulturuli dRe­ wevri.)] ita­ fos – spartas – saxelis liuri warmoSobis wvrili mixedviT. s. romlis moqala­ makaroni erTgavri. sociologie] TavSekavebul cxovrebas – mecniereba adamianTa sa­ eweva da kmayofildeba mxo­ zogadoebis ganviTarebis lod arsebobisaTvis auci­ zogadi kanonebis Sesaxeb. aRr. amtanoba. spartAnel­i _ iTqmis adami­ s. an saerTaSoriso masStabiT. urTierTobani. Zv. Spartacus] – Wari). w. partia. spartakQada – 1.  s. gadamyidveli. kuW­nawla­ nobas). Zv. fasebi. welT­ ¥ socialisturi.soc -484- erTgvari. masobrivi Sejibreba spor­ sociAluri [laT. qorvaspArtak­i [laT. 2.  s. didi spor­ sociAlist­i _ 1. sazogadoebrivi). wyobileba. anze.) – saxelis TierTobasTan (qarT. (Zveli berZnuli saxelmwi­ spAget­i [it.  s.) Tavisufali sawvrTneli spekUlant­i – piri. odnen mkacr pirobebs. sinon. spAring­i [ingl. Tobs mkacri cxovrebiT  s. ¥ saspartakiado. romelic metismetad sociolOgia [fr. amta­ saylapavi milis. s. vis da misT. brZola. monebis farTo ajanyebis ¥ spekulanturi.

sagangebo spermatozOid­i [berZ. Seiswavlis gamoqvabulebs. lacio. . romelic tis s. la mniSvnelobaTa er­ enaTmcnierebis s. xalx. spekuliantalRis sigrZis. spEqtakl­i [fr.. spektraluri Scd. spelaion dargSi. leqsikoToblioba.  spektri. farulad daTva­ nebi. mRvimeebs. ufro Zvirad. teqnikis. xazebi. specificus Teatraluri warmodgena. Taviseburebani. xe­ mamrobiTi sasqeso ujredi lovnebis raime calke dar­ (qarT. lenis damaxasiaTebeli  spektakli Scd. yidva da ukanono gayidva  s. mixedviT. saspekuliacio Scd.. Senoba..  s. s. optikuri grafiis s. gansakuTrebuli. ri). ma (spermatos) Tesli. (fiz. nierebis an teqnikis raime speleolOgia [berZ. romelsac spe­  spekuliacia. spekuliacicialuri codna aqvs mec­ uri. specialis] – 1. suni. s.-is ZiriTadi fedazverva. calkeul Semadgenel na­  specifiuri Scd. cxoveli da eidos saxe) – 2. muWugTan dakavSirebuli.-485- spe wilebad daSlis Sedegs  spekulianti. rac mas spEqtr­i [laT. speculatio  mzis s. s. romelic warmo­ ¥ specifikuri. saswavlebeli. sperdaniSnulebisa. – adamiani. gamoqvabuli da logos moZRv­  saavtomobilo transporreba] – mecniereba. spectacle] – specQfika [laT. sinon. liereba] – saqonlis Ses­ ¥ speqtruli. specialiste]  s.) raime sididis yve­  samecniero muSaobis s. Taviseburi] – sagnis. mecnierebis. spekulAcia [laT. spektruli. saqoneli. adgens raime sinaTlis  wamlis s. speciAlur­i [laT. anu fenis turi Scd. speqtri. speqt¥ spekulaciuri da saspekuraluri. zôon  s. mag. analizi. fasebi. mov­  sadi plomo s. spectrum] – sxvebisagan ganasxvavebs. speciAlist­i [fr.

rome­ lic erT­erT am xazis mag­ varadaa moxrili.) mo­ tociklebiT rbola widian trekze. spora Tesli] – zo­ gi mcenareuli organizmis (wyalmcenareebis. mowyeniloba (s. spidOmetr­i [ingl. romelic Tanda­ TanobiT sididiT rig mzard bruns akeTebs wertilis an RerZis garSemo. Sinagani mizezebiT warmoq­ mnili. spQning­i [ingl.spi -486- spQdvei [ingl. speedometer] – xelsawyo.) brtyeli mrudi (usasru­ lo) xazi.) sevda. spleen elen­ Ta] – (wign. mavTuli an zambara.) krivSi: piri. (sp. romelic mayurebels ucxadebs msaj­ Ta gadawyvetilebas. spirituAlizm­i [< laT. spontAnur­i [laT. idealisturi moZRvreba. spOnsor­i [ingl. sponsor] – firma. rome­ lic kisrulobs raime RonisZiebis Catarebas. mo­ tociklis moZraobis siCqa­ res.­s Zve­ lad. parlamentis Tavmjdomare. . xveuli] – 1. ri­ same mowyobas Tavisi da­ finansebiT. spiritus su­ tociklo treki] – (sp. spiralis < spira Runi. TavisTavad. speaker] – 1. agreTve mis mier gav­ lil manZils. spiritualis sulieri] – religiur­ filosofiuri. spOra [berZ. splQn­i [inlg. spontaneus TviTneburi] – garegani gav­ lenis gareSe. gan­ sakuTrebul usxeulo sub­ stancias. 2. romelic arsebobs materiis gareSe da misgan damoukideblad. (maTem. 2. speedway. spining] – sportuli saTevzao xel­ sawyo. romelic suls ganxilavs rogorc sinamd­ vilis pirvel sawyiss. li] – micvalebulTa sule­ bis gamoZaxeba da maTTan urTierTobis damyareba. romelic gviCvenebs avtomobilis. xsnidnen elenTis daavadebiT). 3. sokoebis. organizacia (zog­ jer kerZo piric). WanWikisebri xazi. naRve­ li. samo­ spirQtizm­i [laT. 3. spQral­i [laT. aSS­Si: warmomadgnelTa palatis Tavmjdomare. miwis an balaxis trekze. romlis saSualebi­ Tac ankess Sors isvrian. spQker­i [ingl. agreTve rbola yi­ nulze.

stabQluri [laT. romelic saWiroa ma­ Ti gamravlebisa da gavrce­ lebisaTvis. (medic. ciguraobaSi. rbola. s. ¥ stadiuri. s. romelic daos­ tatebulia grZel distanci­ aze SejibrebaSi (sirbilSi. sprint] – (sp. stadion as­ parezi. vaWrobis da misT. Cveulebriv aqvs Se­ jibrebis xasiaTi. s. stadQon­i [berZ. ucvleli mdgomareobis sta Seqmna. sprQnter­i [ingl. bolo s. ekonomikis s.) Sejibreba mokle distanci­ aze (sirbilSi.. kostiumi. stadion (sigrZis sazomi)] – safexuri. mdgradi. (ekon. mtkice.. mdgradi] – risame mya­ ri. inventari. sprinter] – sportsmeni.) warmoebis. stayer] – (sp.. velosportSi da misT. stabilizAcia [laT. stabilis] – mudmivi. sport] – fizikuri varjiSi organizmis gansa­ viTareblad da gasakaJeb­ lad. Sedgeba fexburTis mindvrisa da sarbeni bi­ likebisagan da garSemor­ tymulia mayurebelTa tri­ bunebiT.  fasebis s. sporAdul­i [< berZ. avtosportSi .  s. sporadikos gafantuli] – rac dro­ dadro (aqa­iq) iCens Tavs. romelic siste­ matiurad misdevs sports. stabilis myare. umoZraos vxdi] – 1. stagnAcia [laT. staieri).) sportsmeni. moedani sirbilSi SejibrebisaTvis] _ nagebo­ ba sportuli Sejibrebi­ saTvis.  s. ¥ sprinteruli. ucvleli. siCqare (Sdr. Seneleba. spOrtsmen­i [ingl. stAdia [berZ. staQer­i [ingl.). ¥ sportuli da sasporto. stagno vaCereb. 2. myari. saavtomobilo s. sportsman] – piri. aramudmivi.  s. fasebi.-487xavsebis) mikroskopuli Ca­ nasaxi. risame ganmtkiceba. sprQnt­i [ingl.  s. perio­ di risame ganviTarebaSi. ciguraobaSi.) venuri sisxlis Segubeba. mdgomareoba. spOrt­i [ingl. arasayovelTao. Seferxeba.  sportiuli Scd. romelic sprin­ tSia daostatebuli.  sacxenosno s. ganviTareba. ganviTarebis faza.  pirveli s.  stadialuri Scd.

(gadat. s. aveji.) Sablonuri.  s. stapel] – wylisaken daqanebuli beto­ nis moedani gemebis asagebad da wyalSi CasaSvebad. finiSi). s. raketa. sawyisi momenti (siswrafeSi) spor­ tuli Sejibrebis an saf­ reni aparatis afrenisa. standar­ tis Sesaferisi. . stalAqtit­i [berZ. s. ti pobrivi nimuSi.  s. ti pobrivi. starts aiRebs – daiwyebs Sejibrebas. niSani.  standartiuli Scd. stalagmiti). tra­ faretuli.-ze dadgenen. starter] – 1. (gadat.  s.). 2. rome­ lic warmoqmnilia TaRidan Camonadeni kiriani wylis wveTebisagan (Sdr. moedani. pistoleti. ¥ sastarto. stalaqtiti). distancia. stAnica [rus. 2. da sxv. ¥ standartuli – 1.) araoriginaluri ram. xarisxis da misT. 2. stAJ­i [fr. formis. pasuxi. stArt­i [ingl. start] – 1. norma. stalAgnat­i [< berZ. stage] – SromiTi saqmianobis xangrZlivoba. Sdr.  morbenlebi s. risame sazomi. trafareti. detalebi.  saxelmwifo s. romelic gaCenilia CamonaJoni kiriani wylis wveTebisagan. stAndart­i [ingl. s. sprinteri. ¥ staieruli. stArter­i [ingl. stalagmos wveTi] – gamoqvabulis Ziri­ dan konusisebur svetebad aRmarTuli Sverili. Sabloni.  s.sta -488safuZveli. (Sdr.  25 wlis s.  stalaktiti Scd. stalagmos] da stalAqton­i [berZ. stalaktos] _ gamoqvabulSi: sta­ laqtitisa da stalagmitis SeerTebiT warmoqmnili sveti. stalAgmit­i [< berZ. rasac zomis. mixedviT unda See­ sabamebodes raime nawarmi. Temebi. станица] _ ka­ zakTa didi sofeli. romelic warmoqmnilia Ca­ moJonil kiriani wylis wveTebisgan. (Sdr. saidanac iwyeba Sejibreba raime manZilis dasafaravad. stApel­i [holand. stalaktos CamonawveTi] – gamoqvabulis TaRidan konusisebr svetad CamogrZelebuli Sverili. standard] – 1. adgili.

Cveulebriv iyeneben oTaxis samkaulad. 2. siaSi. nawili. Zravas) uZravi nawili. statos mdgomare] – usityvo role­ bis semsrulebeli. ¥ statikuri. viTareba] – saerTa­ Soriso samarTalSi: samar­ Tlebrivi mdgomareoba.-489piri. mosvenebiTi. TviTmfrinavis da misT. stAtus­i [laT. stAtor­i [laT. 2. eleqtro agregati avto­ mobilis. statike] – 1. msaxio­ bi. status mdgomareoba] – 1. status quo] – . ro­ melic naturaluri zomisaa an masze didia. stAtist­i [< berZ. stAtus­kvo [laT.). s. wneva. status mdgoma­ reoba. monacemebi. statistic < laT. kre­ bulSi. wonasworobis mdgomareoba (Sdr. Teoria. statua] – adamianis an cxovelis qandakeba. JurnalSi an ga­ zeTSi moTavsebuli mcire moculobis publicisturi an mecnieruli nawarmoebi. paragrafi iuridiul dokumentSi. done. romelic sxeulis wonasworobis ka­ nonebs swavlobs. leqsikonSi da sxv. 2. masobriv movlenaTa aRri­ cxva am mecnierebis meTo­ dis gamoyenebiT. s. Zravas asamuSaveb­ lad. romlis Sig­ niTac brunavs rotori.  faifuris s. statUet­i [statuette] – patara statua. stAtia [rus.  statistiuri Scd. masobrivi scenebis mo­ nawile. stator uZravad mdgomi] – eleqtruli man­ qanis (generatoris. stAtua [laT.raime sabuTSi.  s. ¥ statistikuri  s. meqanikis nawili. parlamentis wevris s.  statiuri Scd.  statuti sxvaa (ix.  statuetka Scd. wylis s. dinamika). cifrebi. romelic startis sig­ nals iZleva. stAtika [berZ. Tavi.  sasoflo-sameurneo s.  di plomatiuri s. statQstika [ingl. mecniereba. statistQkos­i – statistikis specialisti. 2. romelic swavlobs raodenobriv sta cvlilebebs adamianTa sa­ zogadoebasa da saxalxo meurneobis ganviTarebaSi. Статья] – 1.

stationarius mdgomare.). Canaweri. stenos viwro da kardia guli] – (me­ dic. stEnd­i [ingl. s. stenokArdia [berZ.  moxsenebis s. mkurnaloba.-ebi. debuleba risame. stEla [berZ. wignebis s. statut] – wes­ deba. biblioTeka. rac dakavSirebulia saa­ vadmyofoSi xangrZliv yofnasTan (sapirisp.  ordenis s. parlamentis sxdomis s. mudmivi. ¥ stelisa.  biblioTekis s. stenos viwro graphô vwer] – gan­ sakuTrebuli niSnebisa da Semoklebebis gamoyenebiT zepiri metyvelebis swra­ fad Caweris wesi. saavadmyofo (gansxvavebiT poliklinikisgan).  sagamofeno s. romelzec gamofenilia sxvadasxva eqsponati.  s. kinoTeatri. stele] – qvis fi­ la. stenogrAfia [berZ.  status-qvo Scd. 2.  statusi sxvaa (ix. saga­ ni. ¥ stenografiuli. aramoZravi. stella Scd.  s. angariSi.  stelasi..) mwvave tkivilis Se­ teva gulis areSi. sistema. 2. Canaweri. gulis angina. stacionaruli – 1.sta -490denime sarTulad gamarTu­ li Taroebi.  stenografuli Scd. stenos viwro da gramma aso] – stenografiuli Canaweri. stenogrAfist­i – steno­ grafiis specialisti. 1) ti pis dawesebuleba. romlebzec warwera an reliefuri gamosaxulebe­ bia. sawolebiT aRWurvili samkurnalo dawesebuleba. ambulatoriuli).-Si moTavseba.-is kursebi. s.  s. stElaJ­i [germ. stand] – dafa. saerTaSoriso samarTalSi: raime garkveul momentSi (winaT an amJamad) arsebuli mdgomareoba. Stellage] – ram­ .  s.  stacionaluri Scd. uZravi] – 1. stenOgrama [berZ. masalebi.  s. ¥ sastendo: sastendo srola – srola sanadiro an sas­ porto TofiT – mfrinavi samizne TefSebisaTvis. sta­ cionaruli (mniSvn. staciOnar­i [laT. stAtut­i [laT. s.

Tavisebureba. ¥ stiluri. stile < berZ. ucvleli. 2. sterilis] – sterilizaciis gziT gaw­ mendili. ro­ melic asworebs raime na­ warmoebis stils (ix. stylos] – 1. iyeneben didtiraJian gamocemebisaTvis. qi­ miur nivTierebaTa ze­ moqmedebiT da sxv..  qirurgiuli instrumentebis s.  daviT kldiaSvilis mwerluri s. 1. vbrwyinav] – sinaTlis si­ kaSkaSis saerTaSoriso er­ Teuli. nairsaxeoba.  s. qcevis an moqmedebis manera. s. romelic warmoad­ gens anawyobis an kliSes pirs.  s. balaxiT dafaruli siv­ rce mSrali havis zonaSi. stilbô vkaSkaSeb. 2. stereos ma­ gari da typos anabeWdi] – 1. welTaRricxvis sistema. saSua­ lebiT. vaJas poeturi s.. enobrivi xerxebis erTob­ lioba. (wign.  Zveli miniaturebis s. xelovnebaSi: mxatvrulad gaformebis damaxasiaTebeli niSan­Tvi­ sebaTa erToblioba. gamoxarSviT. damuSavebuli. sterilisation] da sterilQzeba – 1.) igivea. stilizAcia [fr.  Tanamedrove arqiteqturuli s. pasuxi.  Zveli s. rac trafareti. stereOti p­i [berZ. bamba.swo­ ri. stylisation] da stilQzeba – xelovnebaSi: raime stilis (mniSvn.  s. stereoti puli – rac xSirad meordeba. trafaretuli.) formebis mibaZva. enobrivi Tavisebu­ rebani. stiletto] – sam­ waxnagovani piris mqone pa­ tara xanjali. stQlet­i [it. 2. 3. степь] – utyeo. stQlist­i – saliteraturo enis kargi mcodne.. stQl­i [fr. Tavisebureba. Sablo­ nuri. nawarmoebis s. gadat.. stQlb­i [berZ. piri. mikroorganizmebis mospoba duRiliT.-491- sti stEp­i [rus. rZis s. fraza. axali s. s. binti. 4. adamianis an cxovelis ga­ nayofierebis unaris mos­ poba. sterQluri [laT.  xelmZRvanelobis s. liTonis mTliani sabeWdi forma. sterilizAcia [fr. sti- . muSaobis s.

ro­ melic sti pendias iRebs.  Sromis nayofierebis gazrdis s. stylistique] – 1. romelic Seiswavlis gamom­ xatvelobiT saSualebebs. s. stiuArdesa [ingl. 2. dakvirveba.  s. rac Scd. sti plCEiz­i [ingl. mniSvn. stili) gagebiT. 3. stiUard­i [ingl.). stQmul­i [laT. miwa an cecxli). stimulus] – ra­ ime moqmdebisaTvis xalisis aRmZvreli mizezi. sxvanairad: stiqioni. wyali.  s.sti -492– (sp. ro­ melic bunebis yvela mov­ lenis safuZvlad miaCn­ daT. stoi­ cizmis mimdevari. steward] – oficianti samgzavro gemze an TviTmfrinavSi. stiqiiT (sti­ qioniT) gamowveuli.) rbena an doRi grZel distanciaze dbrkolebaTa gadalaxviT. bunebis mZlavri movle­ na. xelfasi] – yo­ velTviuri fuladi dax­ mareba. (gadat. bort­ gamyoli. ¥ stilistikuri da (dasaS­ vebia) stilisturi. sayvareli saqme. romelic Se­ iswavlis mxatvrul nawar­ moebTa stils. 2.) visime moqmedebis.  zogjer `stilisturs~.  stependia Scd. stependianti Scd. sti pEndia [laT. miwisZvra da misT. stipendium jamagiri. biZgi. mecniereba. li.  s. stoQkos­i [stoikos] – 1. ubedureba. aspirantebs. romelic eZlevaT studentebs. antikur filo­ sofiaSi: bunebis erT­erTi ZiriTadi elementi (haeri. cxovrebis. fondi. wyaldi­ doba. stoicheion ele­ menti] – 1. stQqiuri – 1. sti pendQat­i – moswavle. Segnebuli xelmZRvanelo­ bis gareSe mimdinare. kargad cnobili. gamosvlebi. stQqia [berZ. steplechase] . ara­ organizebuli.  s. xanZari.  sti pendianti. stewardess] – stiuardi qali. `stilistikurs~ xmaroben `stiluris~ (ix. Taviseburebani. ¥ sasti pendio. gare­ mo. enaTmecnierebis nawili. damangreveli Zala (qa­ riSxali. 2.  gazeTis s. 3. stilQstika [fr.). are.

omis momzadebisa da warmoebis. romlis dro­ sac calkeuli svlebi. strip­tease] – warmodgena. strop (mx. romelic troposferos zeviTaa. wel­ TaRr. (gadat. didi samxedro obieqtebis Catarebis mec­ niereba da xelovneba.) iTqmis TamaSis siste­ mis Sesaxeb.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis mtkiced amtani adamiani. piris Rrus. daZabuloba] – organizmis daZabuli mdgomareoba. stratEgia [berZ. stratum fena. sfero] – dedamiwis qer­ qis zeda nawili. travmis da misT. stratum fena. ¥ stomatologiuri. mdgomareoba. romelic naleqi qanebisagan Sedgeba. 2. stoma (stomatos) piri] – (medic.  s.) sapasuxod. 2. poliklinika.  s. kom­ binaciebi keTdeba saerTo. stopper] – (sp. Sre da berZ. romelic Seiswavlis kbi­ lebis.)] – specialuri boWkosagan . erT­erTi mniS­ vnelovani filosofiuri mimdinareoba Zvel saberZ­ neTSi (warmoiSva Zv. stress daZabva. stoQcizm­i [aTenSi porti­ kis (karibWe) Stoa­s saxel­ wodebis mixedviT. stratOsfero [laT.) piris lorwovani garsis anTeba. sphaira burTi. strategia] – 1. romel­ Sic msaxiobi qali Tanda­ TanobiT ixdis tanisamoss. SimSilis. sadac aswavlida filosofosi zenoni] – 1. ¥ stresuli. 3. stomAtit­i [berZ. strEs­i [ingl. stomatolOgia [berZ. stratQsfero [laT.Sre da berZ. (gadat.­is bolos). sfero] – at­ mosferos zeda fena (zRvis donidan 8­12 km). ro­ melic warmoiqmneba ara­ xelsayreli mizezebis (si­ civis.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis didi amtanoba. stOper­i [ingl. (sp. (gadat.) fexburTSi: centraluri mcveli. strOpeb­i [ingl. SiSvldeba.-4932. ybebisa da saxis daavadebebs. sphaira bur­ Ti. stoma (stomatos) piri da logos moZ­ Rvreba] – medicinis dargi. me­7 s. winaswar mofiqrebuli geg­ mis mixedviT. strQptiz­i [ingl.) sazogadoebriv­po­ str litikuri brZolis xelm­ ZRvanelobis xelovneba.

6. midgoma. sSi Sinaarsobrivad da  dokumenturi filmebis s.). kinofilmebs (sxvanairad: strOf­i [berZ. romle­ gi Teatraluri koleqtivis saxelwodeba. biTac adamiani (an tvirTi)  Teatris s. s. (filos. s. structura] – Cawera gramofonis firfi­ risame Semadgeneli nawi­ taze an magnitofonis fir­ lebis urTierTmimarTeba ze. romelic uSvebs Suts. mxatvris 2. 2. studens (stu3. specialuri sadgomi. cxovreba. (gramt. ritmulad gaerTianebuli 5. s. dentis) mecadine] – umaRlesi subiEqturi – 1. saswavlebeli. adamiani. enis s. materialuri samyaros Sem­ ¥ struqturuli. qvemdebare.  xmis Caweris s. analizi.  saTeatro s. Camoekideba gaSlil para­ 4. (log. cnobiereba. agebuleba. 2. poemis s.). sadac xdeba xmis strUqtura [laT. stUdia [it. gadacemebi (radio­studia.). sawarmo. saopero s. cnobeli da gardamqmneli.  struqturaluri Scd. obieqturobis uli s. ¥ studenturi. s. 3. stUdent­i [laT. cvlilebebi.. mikerZoebi­ an moqandakis saxelosno. orga. Tavisepirovneba (sapirisp.  niadagis s. studio] – 1. leqsi.subQeqt­i [laT. agebutelestudia). arqona.. (filos. axalgazrda msaxiobTa zo­ . saswvleblis moswavle. (qarT. romelic  s. araobieqturi... subieqtis damaxasiaTebeli. mikerZoeba.  s. warmoebs radio­ an tele­ ¥ strofuli.  s. rogorc nizaciuli s. sadac ramdenime striqoni. Ti. sawarmo. zadebs.  s.) msjelobis sagani.str -494- dagrexili Tokebi.subieqtQvizm­i – piraduloba. piraduli. obieqburebani. strophe] – leq­ kinostudia). leba. s. subictum] – 1. wyoba. sinon. qoreografi.  s. mxatvrebs an msaxiobebs am­  subieqtiuri Scd. aRnagoba. ti). Sexeduleba. gancda. wlebi.

nivTierebis airisebur mdgomareobaSi gadasvla substratOsfero [laT. litikuri nawili. devna meore enam.) ufro­ sebisadmi umciresobis subtQlur­i [fr. saxsovari. fiz. magram ro­ sublimAcia [laT.) raime movlenaTa ¥ suveniruli. substantia arsi] – risame safuZveli. subsidium] – lic ucxo enis mokle Tar­ fuladi an nivTieri dax­ gmans warmoadgens. souvenir] – sa­ maxsovro nivTi.  s. sutroposferosagan. substratum] –  s. calke­ sferos ori fizikur­ge­ ul pirebs an sxva saxel­ ografiuli zona. hava. rome­ subsQdia [laT. sub qveS da fr. (lingv. wifo s.) myari moaxdina am ukanasknelze.-495- suv subkontQnent­i [laT. saCuqari.-ebis maRazia. sub qveS saerTo safuZveli. suvEnir­i [fr. bic CrdiloeTiTa da samx­  skolas gamouyves saxelmreTiT akravs tropikebs. romle­ mwifoebs.) sakvebi garemo da ix. 2. sub qveS da stratosfero] – (Txevadi mdgomareobis ga­ atmosferos fena.) enaTa Seswavlis  samxreT-aRmosavleT aziis dros: ena. 3. firmebs. mareba. arsi. (filos. bordinatio] – (wign. romelic gamo­ s. 1. mikroorganiz­ nentis didi geografi an po­ mebisaTvis).  sufsidia Scd. romelsac saxel­ mwifo uwevs adgilobriv subtropQkebi [laT. sUbstrat­i [laT.) nazi agebulebisa (iTq­ samsaxurebrivi daqvemdeba­ mis adamianze). subtil] – (sa­ ub. kadris qveS warwera. substAncia [laT. titre titri] – kinofilmis dacva. kontinenti] – konti­ (Cveulebriv. . rebis mkacri sistema. sub qveS da tropikebi] – dedamiwis organoebs. ¥ subtropikuli. s. sam­ saxurebrivi disci plinis sUbtitr­i [laT. roemlic motovebiT). sublimo va­ melmac garkveuli gavlena maRleb] – (qim. (biol. aqrola. kulturebi. stratosferos gamoyofs subordinAcia [laT..

. maRazia. umaRles xarisxs. 2. sUna [arab. zeviT..  superrazmi. ­ze. nawarmi. supermarket < super. suverenQtet­i [germ. sUperyda – qaRaldis yda. Siizmi). succulentus wvniani] – mravalwlovani gvalvagamZle mcenareebi (kaqtusi. 2. sUlTan­i [Turq. romlebic miewe­ reba mahmads. supermoduri.  superlaineri. mTavars.] aRmosavleTis zogi musli­ muri qveynis monarqis ti­ tuli. superman ze­ adamiani] – 1.] _ iaponuri erov­ nuli Widaoba. souverainite] – sa­ xelmwifos sruli damou­ kidebloba. super.. [laT. romelic Semokruli aqvs wigns garedan. sultan < arab.  s. romelic aRniS­ navs: 1. surdus yru . mouxelTe­ beli gmiri deteqtivisa. sUmo – [iap. meTaurobiT.. romelTac axasiaTebs wyliT mdidari xorciani foTlebi an Reroebi. ro­ melic darwmunebulia Ta­ vis upiratesobaSi sxva adamianebTan SedarebiT. sukulEnteb­i [< laT. super zeviT. ¥ sasuveniro. zemoT. agava da sxv. supermArket­i [ingl. romelic yuranTan erTad sunasac aRiarebs (Sdr. umaRles Tvisebas an maRal gaZlie­ rebul moqmedebas. adamiani. surdokAmera [laT. daumarcxebeli. zeadamiani. univermaRi. souverain] – umaRlesi Zalauflebis mpyrobeli. sUnizm­i _ islamis mimarTu­ leba. suvEren­i [fr. supErmen­i [ingl. aloe. Souveränitit < fr.). sUra [arab. suverEnuli – suverenitetis mqone (saxelmwifo). sûra] – muslimanTa wminda wignis – yuranis calkeuli Tavi. ­ze da market bazari] – didi (Cveulebriv produqtebis) TviTmomsaxurebis maRazia.suv -496-  s. Tavze] – pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa. Sedge­ ba ramdenime aTasi moTx­ robisgan. sunna] – muslimanuri `wminda Tqmuleba~. ki­ nomebrZolisa da sxv.

suffixus bolos vianebis saxisa. s. nawilebis urTi­ mokarnaxe (TeatrSi). s. s. sfQnqs­i [berZ. baSi xangrZlivi drois gan­ gavrcelebis are. iuridiuli (Semdeg. traq­ frTosani arseba. Sic momavali kosmonavtebi birTvi. bis mqone sadgomi. s. dedamiwis s. risame gadmocema. (gadat. mavlobaSi (maTi SerCevisa  momsaxurebis s. romelic me­8 culi vinme an rame. imyofebian xolme martoo­ 2. mimagrebuli] – (gramat. linza. sfEro [berZ. surrogatus ¥ sferuli (mniSvn. naxazi. sphaira] – 1. zedapiri. (gadat. Scd. romel­ aseTi formis mqone sxeuli. ro­ melsac namdvili sagnis. dianobis mistikur­asketuri 3. saukuneSi warmoiSva. eg­ 2. erTkavSirs.. sityvis Ziris Semdeg mo­ Tavsebuli afiqsi. schema garegnoba. gura – adamianis Tavis mqone sUtreb­i [sanskr. (wign. tani lomisa aqvs. – 1. surOgat­i [laT. 1­isaT­ sxvis nacvlad moTavsebuli] vis).) saidumloebiT mo­ mimarTuleba. dax­  televizoris s. sxeulebi. Tavi da sUfizm­i [< arab. agreTve. erTi Tviseba aqvs.) 5. romelic sarTi.] – mahma­ mkerdi qalisa. forma] – 1. 2.-497- sqe da kamera] – kosmonavtikaSi: la wertili Tanabrad aris bgeraTSeuRweveli kedle­ daSorebuli centridan. risame Semcvleli. gamoxatavs risame mowyo­ suflQor­i [fr.-ebi. romlis yve­ 2.] – Zv. in­ mwoliare lomi (faraonis duri wminda (saRmrTo) da Zlierebis gansaxiereba). falsifici­ vipteSi: uzarmazari qvis fi­ rebuli ram. bolo­ sqEma [berZ.) yalbi.) risame moqmedebis. romelsac tatebi. 4. gavlenis da wvrTnis dros). berZnul miTologiaSi: samedicino) wignebi.  s.-s radiusi. souffleur] – bilobas. aRwera . sphinx] – 1. produqtis mxolod zogi­  sferiuli. erTgvari pepela. ekrani. viwrocxviriani maimuni pa­ sUfiqs­i [laT. Zv.  s. Suli zedapiri.

skene dafa muSa­mosamsaxureTa karavi] – 1. masala..sqe -498- zogadad. tabuliT aRricxavs samu­  pirveli moqmedebis finaSaoze gamocxadebas da iqi­ luri s.. suraTis . sqOlio [berZ. scenario] – li­ nawilis gamoyofa. niSvili. s. amaRlebuli moedani. trafaretuloba azrovne­  s. lmadidebel da kaTolikur  s. 4. usagno  s. gamosaxvaSi. am dafaze dakidebuli Je­  mbrunavi s. Tabelle < laT.  gamoTxovebis s. romelic la. monacemebi. mowyvetili codna. sovrebeli s. metyveleba. 1. teraturul­dramatuli na­ sqolAstika [berZ. risame gadmocemaSi. nazodi. aris moTavsebuli. Teatri. dawe­ calkeuli nawili. scholastikos warmoebi. xazi. gverdis qveda nawilSi tAbel­i [germ. piesis yoveli moqmedebis metabele _ sawarmos. Teatraluri war­ gamocxadebisa da iqidan modgenisaTvis gankuTvnili wasvlis aRricxvisaTvis. s. ¥ scenuri da sasceno sqQzma [berZ. scaena < berZ. tabella cxrili] – specialuri scEna [laT. schisma] – marT­ (mniSvn. gadmocema.4­isaTvis). msjeloba. mxatvruli nawarmoebis  nawarmoebis s. 2. . ganmarteba... romlis mixedvi­ swavluli] – formaluri. (romanis. erTiani eklesiidan raime scEnar­i [it. garegnoba. xelovneba. 3.s.-ebi. s. fakulteti. Teatraluri moRvaweoba..­is ostatebi.) calkeuli epi­  telefonis aparatis s.-is novatori k. scholion] – SeniSvna. cxovrebasa da praqtikas ¥ sascenaro. tonebi. moTxrobis. marjabaSi. eklesiaSi: ganxeTqileba. gamosv­ sebulebis muSaki. romanis s. Tac idgmeba kinofilmi. kino­ ¥ sqemuri da sqematuri. s. sqemAtizm­i – gaubraloeba. klebis s. dasamax sqematiuri Scd. ro­ t melic ZiriTadi teqstis qveS.

grigali. .  t. tAverna [it. 2. takElaJ­i [germ.-499dan wasvlas. tableau suraTi. table d’hôte] – sastumroSi. ¥ tavtologiuri.  metabelesi Scd. pansionSi: saerTo sufra.] – 1.  taburetka Scd. gemis xelsawyoebis (gem­ sarTavebis. gemis yvela gemsarTavi afrebis marTvis mowyobiloba. logikaSi – msjeloba. saerTod raimes mkacri ak­ rZalva. tauto igive da gramma Cawera] – leqsi. aziis da amerikis CrdiloeT nawilSi. tabouret] – xis ubralo uzurgo skami. taQfun­i [ingl. tabUret-i [fr. dafa] – specialuri fari an ekrani. ¥ metabelisa. tabu] – 1. moqmedebis. epiteTi. vagzlis t.. pir­ velyofil xalxebSi: raime sityvis.  cimbiris t. tautologie < berZ. traqtiri. tavtolOgia [fr. Takelage < holand. tauto igive da logos sityva] – 1. ZiriTadad wiwvovani tye evropis. ro­ melSic qvemdebare igiveo­ biTia Semasmenlisa. ze­ bunebrivi Zalebisagan mov­ lenil sasjels. 2.. tAiga [Turq. sagnis akrZalva. iakut. ruseT­ Si. imavis gameoreba sxva sityvebiT. CineTSi da sxvagan). restoranSi. sadili da sxv.] – gamanadgurebeli qariSxa­ li. tak tavtOgrama [berZ. daado. romelic icis samxreT­aRosavleT aziaSi da wynari okeanis dasavleT nawilSi (iaponiaSi.] – xSiri. tAbldot­i [fr.  t. typhoon < Cin. romlis yvela sityva erTi da imave asoTi iwyeba. tAbu [polinez. romlis darRveva crumorwmuneobrivi war­ modgenis mixedviT TiTqos gamoiwvevs ubedurebas. moaqvT garkveul dros da saerTo menius mixedviT yvelasaTvis. taverna] _ italiasa da zog sxva qveyanaSi: sami­ kitno. 2. trosebis) er­ Toblioba tvirTis awevisa da gadaadgilebisaTvis. romelzedac qvey­ ndeba sxvadasxva Suquri informacia. sadac sauzme.  stadionis t. tAblo [fr. yvelasaTvis es iyo t.

icavs sad­ da tyviamfrqvevebiT aris goms garedan haeris SeRwe­ aRWurvili. baraTi. romel­ sac deben WrilobaSi. lizebuli masala. romelic satanko jarSi tAmpon­i [fr. talio (taliotrigonometriuli funqcia. 3. rkinigzis samgzavro vago­ tAnk­i [ingl.RruSi gansakuTrebuli niWi. Seteva. kuTrebiT mkveTrad iyo ga­ moxatuli xamurabis kano­ tAndem­i [ingl. sisxldenis SesaCereblad 2. talon] – patara  t. talanto] – 1. gansa­ Jisa. musika cekvisaTvis. ma. tAnker­i [ingl. . biani sabrZolo TviTmavali 2. tambour] – 1. tAlon­i [fr. (gadat.tal -500- tAlant­i [berZ. msubuqi t. tanker] – Txeva­  benzinis t. tAngo [esp. tangens Semxebi] didi erTeuli. romelic zustad See­  tangesi Scd. antikur samyaroSi gavr­ an Cirqis Sesawovad. sazidi gemi. romelsac eyrdnoba gumbaTi. tank] – muxluxe­ nis daxuruli baqani. rac risame miRebis uflebas iZleva.) Senobis cilind­ ¥ satanko.  mZime t. oradgiliani velosi pedi.-Si gamosvla. nebSi. tango] – salonuri neltempiani cekva qal­va­ kbili kbilis wil~). tandem] – 1. – (maTem.romelic qvemexebiTa vlel karTan. tampon] – steri­ msaxurobs. ruli an mravalwaxnaga na­  s.) wyvilad. nis) SurisZieba.) maxvili kuTxis talQon­i [laT. visgan. divizia. tAnkist­i _ samxedro piri. s. sabameboda miyenebul zi­ ans (`Tvali Tvalisa wil. wili. 2. saTavsi – Senobis Sesas­ manqana. di tvirTis (upiratesad navTobproduqtebis) gada­ tAmbur­i [fr. celebuli fulis yvelaze tAngens­i [laT. (arqit.. Tavisi Za­ romelic marTkuTxa samku­ liT danaSaulis fardi] TxedSi udris mocemuli – gvarovnuli da monaTm­ kuTxis pirdapir mdebare flobeluri sazogadoebis kaTetis Sefardebas meore samarTalSi: sasjelis zo­ kaTetTan.

magram verc xils Wamda da taqikArdia [berZ. taxe] – nixri. vian autanel tanjvaze.di gamoyeneba aqvs iaponiis is sawyobi. romelsac di­  minis t. cxov­ robs miwaSi. rantô damangreveli] – 1. yofaSi. melsac grZeli tani da 2. t. taqsi. romelsac mgzavrebi 2. tAtam­i [iap. desac vinme axlos aris taqOmetr­i [berZ. sinon. (samx. ro­ iaraRi (icodnen Zvelad). safuTavi masala (yuTebi.-501- taq tantAlos­i [berZ. lili manZilis safasurs. tarantola] – ¥ taqsim. italiuri xalxuri swraf­  msubuqi t. aqvs mricx­ tymisaTvis. veSa nawili. swrafi da kardia guli] – tantalosis tanjva _ ity­ (medic.) gulis aCqareba. taran-tella] – 1.. таран < berZ. dadgenili marSrutiT. brunvis siCqaris gasazomi tAra [it. romelic uCvenebs gav­ tarAntela [it. tachys verc wyals svamda. am cekvis tempis mqone mu­ gadahyavs erTi. musika am samarSruto taqsi _ iseTi cekvisaTvis. Zvelad iye­ tAqsi [fr. satvirTo t. ro­ (Sdr.. veli. ked­ tAqsa1 [rus. mwifenayofian xexilis qveS. zustad sikaluri nawarmoebi. bradikardia). (qarT. Dachlis sangrevi sabrZolo shund] – patara ZaRli. tara] – saqonlis Se­ xelsawyo. Tantalos] – didi Sxamiani oboba. tarAntul­i [it.] _ iatakze dasa­ tomrebi. tachos siC­ sasurveli mizanTan. t.) samxedro gemis mokle fexebi aqvs. feni Wilobi.] – raime saxis gadasaxadis Tebma miusajes saukuno (an sazRauris) ganakveTi tanjva­idga yelamde wyalSi. qaRaldis t.­ze imarTeba Wi­ tAran­i rus. berZnul miTologiaSi: li­ diis mefe. taqsis (`taqsis ga- . tempiani cekva. такса germ. win gamoSverili wyalq­ tAqsa2 [fr. kasrebi da misT. magram qare da metreô vzomav] – ver aRwevs mas.). nixri). taxi] – dasaqiravebe­ nebdnen mtris gemze dar­ li avtomobili. tarif < arab.. romelsac Rmer­ tArif­i [fr. tadaoba Ziudo.

 oTxtaqtiani Zrava. tAuer­i [ingl.). telEgrama [berZ. tAqt­i2 [fr. amJamad istoriuli muzeumi.  s. ¥ taqtiani.  telekamera. takt da tactus Se­ xeba] – zomierebis grZnoba. taxis mo­ wyobiloba da derma ka­ ni.  ornawiliani t. erTmaneTis momdevno Ta­ nazomieri moZraoba. tyavi] – cxovelTa fi­ tulebis damzadeba. parki. me­19 s­mde – saxelmwifo sapatimro. taqsSi. telEgraf­i [berZ.] – 1. Semdeg.  Sigawvis Zravas dguSis t. 3. tactus Sexeba] – 1. magram sayovelTaod vrcel­ deba: taqsma. Ta­ vaziani moqceva visime mi­ marT.  sazRvao brZolis t. taqsiSi. (samx. raime meqanizmis samuSao ciklis nawili. t. ¥ sataqsomotoro. sityvis `satelevizio~­s Sesabamisi.  t.  taqsamotori Scd. Taktike] – 1.  teleskopi. Tavis daWeris unari. momzadeba. tAqt­i1 [germ. rac depeSa. taqsidErmia [berZ. tēle Sors] – pir­ veli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvne­ lobiT: 1.  t. [berZ. darty­ mebi. rome­ lic uzrunvelyofs sade­ nebiT cnobebis miRebas da . igivea. telegrafi. uvertiuris daskvniTi t. ¥ taqtikuri. amocana. tAqtika [berZ. taktiani Scd. tēle Sors da gramma aso] – (moZv. 2. Tower] – lon­ donSi: me­16­17 ss. SeniSvna. 2. saqcieli. romelSic am­ wyvdevdnen gansakuTrebiT saSiS damnaSaveebs.) brZolis nawarmoebis Teoria da praqtika. tēle Sors da grafo vwer.taq -502- mouZaxes~). rac taqsi. taqsomOtor­i _ igivea. Takt < laT. jarebis t. taqss.­mde – me­ fis cixe­darbazi. tele...  takti. Sor manZilze an ganxorcielebadi manZil­ ze.-ebi.  taktika Scd. metruli mu­ sikaluri erTeuli. telestudia. ¥ taqtiani. adamiani.. t. kavSir­ gabmulobis sistema.

kavSirgabmulobis sawarmo.  50­60 wlebSi ixmareboda agreTve – telexedva. tēle Sors da pathos grZnoba] – movlena. romelsac aqvs sa­ beWdi manqanis ti pis kla­ viatura. telEskop­i [berZ. kabeli.  t.-503swraf gadacemas Sor man­ Zilze eleqtruli signa­ lebis saSualebiT (morses kodi).  s. gadacema.-is lenti.-is programa.  t. t.  s. ¥ satelevizio. s. teletAi p­i [ingl.-is Senoba. televQzor­i [ingl. tēle Sors da laT. visio xedva] – uZrav da moZrav gamosaxulebaTa bgeriTi gadacema Sor manZilze da ekranze miReba eleqtro­ da radiokavSirebis saSua­ lebiT. 2. antena. planetebi. ¥ teleskopuri. marsis t. linzebi. sawarmoo procesebis marTva Sori manZilidan kavSirgabmulo­ bis saSualebaTa gamoyene­ biT. televisor berZ. s. romelic axorcielebs de­ peSebis miRebasa da gada­ cemas.-is ekrani.. feradi t. 2. mecnierebisa da teqnikis dargi. romelic aseTi mar­ Tvis saSualebebsa da me­ Todebs swavlobs. ¥ satelevizio. kavSiri. romelic gamoixateba erTi piris nevrvul­fsiqikuri mdgomareobis Sesaxeb in­ formaciis gadacemaSi meo­ re pirisaTvis Sor manZil­ ze. filmi. tele Sors da laT. t. tēle Sors da skopeô vuyureb] – ast­ ronomiuli optikuri xel­ sawyo cis mnaTobebze dak­ virvebis sawrmoeblad. tel ¥ satelevizio. visio xedva] – aparati sate­ levizio gadacemaTa da ma­ Ti bgeriTi Tanxlebis mi­ saRebad.-is aparati. teletype] – telegrafis asosabeWdi aparati.  s. telepATia [berZ.  t. . televQzia [ingl.  t. telemeqAnika – 1.  feradi t. television < berZ.  s. ramac gavrceleba ver hpova. s. ¥ sateleskopo. saxelosno.-is sistema. dakvirvebebi.  t.

-is aparati. temperamenuntum Tanazomieri na­ revi] – fsiqikuri wyobis Taviseburebani. romlebic vlindeba garesamyarosTan adamianTa urTierTobaSi. t. mgzne­ bare. telEfon­i [berZ.  f.tel -504daurekes. tempo < laT. temperatura swori Sefardeba. telEfaqs­i [ingl. temperAtura [laT. cekvebi. msaxiobi. f.-is miReba. t.  mgznebare t. temperAment­i [laT. 3. sadguri. s.  saqalaqTaSoriso t. mis qcevaSi. musikaluri sakravisa). TviT informacia. done. darbazi.  t.-iT . tEmp­i [it. musikaluri na­ warmoebis Sesrulebis sis­ wrafis xarisxi.-is uvertiura. t.  s. s. raime sxeulis. ¥ sateletai po.-ebi. ¥ satelefono. qseli. sxva­ gvarad faqsi] – 1. t.  mrewvelobis ganviTarebis t. nor­ maluri mdgomareoba] – 1.  sasiamovno t. tEmbr­i [fr. telex] – saa­ bonento telegrafirebis saerTaSoriso qseli.-is gadacema.-ma dareka. temtus dro] – 1. faqsimi­ luri kavSiri nabeWdi in­ formaciis gadasacemad. aseTi kavSiris abonentis nomeri. saer­ TaSoriso ubnebze iyeneben sixSiriseul telegrafis arxebsa da radioarxebs. tēle Sors da phone bgera] – teqnikur mowyobilobaTa sistema laparakis sadenebiT ga­ dasacemad Sor manZilze eleqtruli energiis saSu­ alebiT. 2. risame mimdinareobis gan­ xorcielebis siswrafis xa­ risxi. nivTierebis siTbos xarisxi. romelic mierTebulia sig­ nalis micemisaTvis tele­ fonTan.-is xma. energiuli. romelic gadacemulia aseTi kavSi­ riT.  s. 2. tEleqs­i [ingl. temperamentiani – cxoveli temperamentis mqone. aparatura. 4. aseTi kavSiris ganxorci­ elebisaTvis saWiro aparati.  swrafi t. telefax tēle (graph) telegrafi da facs (imile) gaakeTe msgavsi. timbre] – akus­ tikuri Tavisebureba (xmis..  elsmeni Scd.

 t. ter tEno [iap.­ebaze gaSenebuli xexili.  terasi Scd. tErmin­i [laT. sazRvrebi. done. reJimi. Cveulebriv mr. sicxe). msmenels. 2. saxelmwifos t. rogorc jan­ mrTelobis maCvenebeli. 2­isaT­ vis). tEnor­i [it. ro­ melic uSualod ebmis or­ Tqlmavals. Ria konkursi raimes yid­ vis an romelime saqmis Ses­ rulebaze uflebis mosapo­ veblad. tender < tend momsaxureba] – 1. tendo miviswrafi] – 1. aseTi xmis mqone momRera­ li.  saqarTvelos t. midrekileba.  teritorialuri Scd. gansakuT­ rebuli ti pis vagoni wylisa da sawvavis Sesanaxad.. 2.  normaluri t. tEnder­i [ingl. tent] – tilos farduli. risame ganviTarebis mimarTuleba. ¥ teritoriuli. aweuli t. qalqis t.. romelsac aqvs boZebze dayrdnobili saxuravi. mamaka­ cis yvelaze maRali sasim­ Rero xma. qarxnis t.  saqarTvelos erTiani (ganuyofeli) t. winaswar SemuSavebuli calmxrivi azri. progresuli t. terasebi – ferdobze kibe­kibe gaCe­ nili an gakeTebuli hori­ zontaluri an odnav da­ qanebuli baqnebi. kritika. teritOria [laT..  zrdis t. tErasa [fr.-505 wylis t.  tendenciozuri Scd. Tendenz laT. (saub. terasse] – 1. sinon. Cardaxi mzisa da wvimisagan dasacavad. wylis duRilis t. haeris saSualo t. 3. Sigawvis Zravis t. sa­ cxovrebeli saxlis miSene­ buli Ria aivani.. 2. t. 2. romelsac Tavs axveven mkiTxvels. ¥ temperaturuli.) avadmyofobis dros: sxeulis siTbos maRali done (qarT. tEnt­i [ingl.  t. terminus saz­ .. cvlilebani.. miswrafeba. territorium] – garkveuli sazRvrebiT Se­ mofargluli miwis sivrce (nakveTi). ¥ tendenciuri (mniSvn. tenore] – 1.. tendEncia [ger.] – iaponiis impera­ toris tituli (misi ufro cnobili titulia mikado). 2. adamianis sxeulis siTbos xarisxi.

saTerminologio Scd. sasazRvro mdgomareoba sicocxlesa da sikvdils Soris. vyof] – (astr. mowyobi­ loba gamoTvliTi sistemis SemadgenlobaSi. terminaluri mdgomareoba – (medic. sakonteQnero termQnali – sazRvao­savaWro navsad­ gurebSi: saTanado meqaniz­ mebiT aRWurvili adgili.  s. terOrist­i _ individua­ luri teroristuli aqtis momxre da monawile.  faSisturi t. komisia. termino sazRvars vavleb. bolo sadguri (rkinigzis. organizacia. ¥ teroristuli. gankuT­ vnilia sistemaSi infor­ maciis Sesatanad da iqidan gamosatanad. sadac xdeba gemebze dasat­ virTi da gadmosatvirTi konteinerebis damuSaveba. t. terminAlur­i [laT.) bolo. leqsikoni.  t.  teqnikuri t. saboloo. terminolOgia [laT.. terpEnTin­i [berZ. avto-satraqtoro t.  t. ¥ teroristuli. romelic zustad gadmoscems codnis raime dargis cnebebs.) sicocxlis uka­ naskneli stadia. Terminologiuri.ter -506Tanamgzavris zedapirze. tEror­i [terror SiSi. 2. terminalis saboloo] – 1. terOrizm­i – teroris po­ litika da taqtika.  Termini Scd. maTematikuri t. terminus sazRvari da logos moZRvreba] – codnis garkveuli dargis terminebis erToblioba.  Terminologia.  filosofiuri t.-is msxverpli..) sinaTlis (dRis) da sibnelis (Ramis) saz­ Rvari planetis an misi . ¥ terminologiuri. metroplitenis). terminalis dasasrulis momaswavebeli] – (wign. ¥ saterminologio. teretenthinos] – fisovani wveni.  t. saSine­ leba] – politikur mowi­ naaRmdegesTan angariSis gasworeba ZaladobiT (mok­ vliTac ki). ZiriTadi ned­ leulia ski pidarisa da Rvari] – sityva. terminAtor­i < [laT. termQnal­i [laT. aqti. ro­ melic wiwvovan xes sdis Wrilobidan..

progresi. t.. Sro­ mis im iaraRebisa da sa­ SualebebaTa erToblioba. tErcia [laT.. tester] – xel­ sawyo risame (mag. (poligr.. musikaluri gamis mesame safexuri.  t. terzetto] – 1. manqanebis. .  t. meqanikur mo­ wyobilobaTa da iaraRebis erToblioba. romlebic gamoiyeneba ma­ terialur faseulobaTa Sesaqmenlad.-ebi. romelsac xelSi lira uWiravs. (mus. warmodgenili hyavdaT qalad.  t. 3.. 2.. violinos dakvris t.) igivea. tEster­i [ingl. texnikuri Scd.  mowinave t.  texnika. tErcet­i [it. teqnQkuri – 1. CamorCeniloba. warmoebis pro­ cesTan dakavSirebuli. ¥ testuri. t. test] – mokle amocana. iye­ neben medicinaSi. intervali pir­ velsa da mesame safexurebs Soris. avto-satraqtoro t. tercia mesame] – 1. romlebsac iyene­ ben raime saqmeSi. 2. techno osta­ teq toba. dokumentacia. mis gamoyenebasTan dakavSi­ rebuli.-is ganviTareba. eleqt­ ronaTurebis vargisiano­ bis) Sesamowmeblad. (lit.-507kolofinis misaRebad.) samstriqoniani stro­ fi sonetSi. Terpsichora] – berZnul miTologiaSi: muza cekvisa da gunduri galobisa. teqnikaSi (laq­saRebavebis dasamza­ deblad)..  sasoflo-sameurneo t. terpsQqora [berZ. tEqnika [berZ.  samTo t. mid­ rekilebisa da SesaZleb­ lobaTa gamosacdelad. 2. intelegencia. teqnQkos­i 1. samxedro t. xelovneba] – 1. samSeneblo t. erToblioba profesiuli xerxebisa. rac trio. teqnikasTan. romelsac aZleven gamosacdel pirs misi go­ nebrivi ganviTarebis.) sasaTauro Srif­ ti erTgvari. t. manqanebis da meqanizmebis muSaobasTan. inJinrebi da t. tEst­i [ingl. saSualo teqni­ kuri ganaTlebis mqone spe­ cialisti. gamocdebi.. Wadrakis TamaSis t.  usafrTxoebis t. 2.

tEqst­i [laT. depeSis t. textum da berZ. tvQst­i [ingl. qu­ rumebis Tavsaburavi (ro­ gorc Zalauflebis simbo­ lo).  t. twist] – cekva erTgvari.  inJiner-t. xelovneba da logos moZRvreba] – sawarmoo procesebis erToblioba warmoebis garkveul darg­ Si. teqtOnika [berZ. teqnikis dargSi momuSave piri. romelic swavlobs dedamiwis qer­ qis moZraobasa da defor­ maciebs da maTTan dakavSi­ rebul Tvisebebs. ¥ tigelisa.  TviTfrinavis axali t. simReris t. textum kavSiri. warmoebis xerxebis mec­ nieruli aRwera. tQgel­i [germ. movlenebis garkveuli jgu­ fis nimuSi. 2. SeduRebis t.. nimuSi] – 1.. sabuTi da misT.teq -508teqstebs maTi mecnierulad gamocemis mizniT. Txzuleba. rome­ lic kritikulad swavlobs literaturis Zeglebs da istoriul dokumentebis ... t. axali t. tQp­i [laT. teqnOlog­i – warmoebis ro­ melime dargis teqnologiis specialisti.  texniki.-meqnikosi. tiegel] – cecx­ lgamZle WurWeli. procesi. texnikosi Scd.  `vefxistyaosnis~ t. tiara] – 1.. geologiis dargi.-is danergva. teqnolOgia [berZ. texnologiuri Scd.  norCi t. 2. sagnebis. tektoniko mSeneblobis xelovneba] – 1. proporcie­ bis Sefardebis Tavisebu­ rebani. techno ostatoba. forma.  Cais t.  texnologia.. romis papis gvirgvini. avtomobilis awyobis t.) Senobis nawilebis urTierTganlagebisa da misi formebis. romel­ Sic adnoben an axureben sxvadasxva masalas. saxe. SeerTeba] – dawerili raime (literaturuli nawarmoebi. nivTie­ rebas. teqstolOgia [laT. (arqit.). forma.-ebi. ¥ teqnologiuri. Zvel aRmosavleTSi: mefeebis.  texnologi Scd. 2. tQara [berZ.  tiglisa Scd. typus anabeWdi. logos moZRvreba] – filosofiis dargi.

romelic moqmedebs TviTneburad da ZaladobiT (sinon.  t. ti pQkon­i [berZ. ¥ tiranuli. tirade] – paTosiT warmoTqmuli grZeli fraza. typicon] – sa­ eklesio wesebis krebuli. tQran­i [berZ. 3. typos ana­ beWdi da logos moZRvreba] – sagnebis an movlenebis klasifikacia maTi saerTo niSan­Tvisebebis mixedviT. ityvian Zalian did moaz­ rovneze. proeqti.  qarTveli qalis t. titAnur­i _ (wign. tQraJ­i [fr. 2. monologi. romelSic ganzogadebulia adamianTa garkveuli jgufis Tvise­ bebi. romlebic Seeb­ rZolnen olimpiel Rmer­ Tebs.  didi t. wignis pirveli gverdi. xelisufleba.  ti piuri Scd. gamocemuli wigni. titulus] – 1. tQrada [fr. tirannia] – TviT­ nebobasa da Zaladobaze damyarebuli mmarTveloba (sinon.  t. despoti). tirage] – 1. tQtul­i [lat. miTologiis uk­ vdavi uzarmazari arsebis Titan­is saxelis mixedviT]. 1­isaTvis). fola­ disferi magari liToni. 2. t. ¥ ti puri da ti pobrivi (mniSvn. mxatvruli saxe. 2.  Cempionis t. 3. tit  saxelmwifo sesxis morigi t. tQtan­i [berZ. feodalur da burJuaziul sazogadoebSi: sagvareulo an boZebuli sapatio wode­ buleba. despotizmi). titre] – warwera kinofilmis kadrze.-509avtomobilis axali t. sesxis an latariis mogebaTa ga­ TamaSeba. Titan] – 1. Zala. ti polOgia [berZ. tQtr­i [fr. gigantebi. magaliTi.  titaniuri Scd. t. tyrannos] – sas­ tiki mmarTveli.  t. geniosze. Sroma. movlena. saerTod raime sapatio wodebuleba. ro­ melzedac mocemulia saTa­ . beWdviTi gamocemis egzem­ plarTa raodenoba. mxatvrul literaturaSi. 2. replika. ti­ tanebi – berZnul miTo­ logiaSi: ukvdavi arsebebi.  grafis t.) uzarma­ zari [berZ. tirAnia [berZ. t. qimiuri elementi.

¥ satitulo: satitulo furceli _ igivea.] – un­ gruli TeTri sadeserto Rvino. sax.-ebi. tonnage] – 1.] – CrdiloeT ame­ rikel indielTa sabrZolo iaraRi – msubuqi najaxi. rwmenis Semwyna­ rebloba. saubris esa Tu is ieri (qarT. kilo). naxevartoni – musikaluri intervalebis sazomi erTe­ uli – simaRlis mixedviT umciresi manZili bgerebs Soris. sinon.tif -510- uri. avtoris gvari. tonos xmis amaR­ leba] – 1.) `tifi­ anebi~] – ase uwodeben ita­ liaSi fexburTis gulSe­ matkivrebs.-ebi. ¥ togisa. 2. tOn­i [berZ. gaSeSeba] – ram­ denime mwvave infeqciuri daavadebis saerTo saxel­ wodeba. mxatvrobaSi: feris esa Tu is SesamCnevi sxvaoba (qarT.) gansazRv­ ruli sididis Sualedi or mezobel bgeras Soris. tomahawk indielTa erT­erTi enidan algonk. 3). 2.. tOga [laT. typhos gonebis dabneleba. maRali t. tOnaJ­i [fr.ro­ melsac Soridan sasrolad iyenebdnen. toga] – Zv. muqi t.  mediduri t. tOna [fr. tomOhavk­i [ingl. gadasvlebi. romis sruluflebian moqalaqeTa zeda tansacmeli – grZeli wamosasxami. tonne] – wonis er­ Teuli zomaTa metrul sis­ temaSi: udris 1000 kg­s.  naTeli t. tifosi (mr. tolerans (tolerantis)] – (wign. typhlos usinaTlo da paidagôgiks] – pedagogikis dar­ gi. gamoce­ mis adgili. .) sxvi­ si azrebis. ge­ mis (gemebis) wyalwyva an tvirTmzidaoba.  togasi Scd. romelic amuSavebs usinaTloTa da cudad mxedvelTa swavla­aRzrdis sakiTxebs (meTodebs). satransporto saSuale­ baTa.  dabali t. tiflopedagOgika [berZ. elferi). transportis tvirT­ mzidaoba. (mus. weli da sxv. 3. ¥ tonaluri. tQfozi [it. tOkai [< geogr.  t. sinon. rac tituli (mniSvn.-ebi. tQf­i [berZ. tolerAntoba [< laT.

torpedo eleq­ truli skarosi (Tevzia er­ Tgvari)] – TviTmoZravi da TviTmarTuli wyalqveSa Wurvi sigaris formisa.] _ indoeTSi: ve­ loriqSa. torso] – adamianis tani ferweraSi. tOst­i [ingl. tOrpedo [laT. tot toponQmika [berZ. topiAria [laT. topos ad­ gili da graphô vwer] – geo­ deziis nawili.  t. totalisteur] – 1. formis micema. ruka. doRze mowyobili meqanikuri mricxveli. koleji. totalizAtor­i [fr. tOnik­i [ingl.-5113. sad­ RegrZelo. mTis. topogrAfia [berZ. tOrf­i [germ. topOnim­i – raime geogra­ fiuli adgilis (soflis. ¥ topografiuli. iyeneben sawvavad. sasuqad. topiaria me­ baReoba] – sabaRo deko­ ratiuli xelovneba da buCqebisaTvis sxvadasxva cxovelis. toast] – 1. 2. tOnga [ind. t. raime saqonlis gamoSveba woniT.) saxelwodeba. Torf] – Waobis mcenareTa xrwnis Sedegad warmoSobili mkvrivi masa. tOrs­i [it. romelic Seiswavlis dedamiwis ze­ dapirs. tonic] – ual­ koholo gaziani sasmeli. romelic swavlobs geo­ grafiul saxelebs. adamianis gamosaxuleba TabaSiriT qandakebaSi. topos ad­ gili da onyma saxeli] – 1. leqsikologiis nawili. tonstUdia – kinowarmoebaSi: xmis Casaweri studia. misi gazomvis da gegmaze an rukaze gamosax­ vis xerxebs. romelime adgilis geografiul saxelTa er­ Toblioba. torsi. cecxlze gaxuxuli damk­ raxuli an gamomSrali pu­ ris Txeli naWeri. 2. tosti. toreados < toro xari] – espaneTSi: xarebTan brZolis monawile.­is gasazaveblad.  toriadori Scd.) nervuli centrebisa da kunTovani qsovilis aRgz­ neba daRlilobis gareSe. romelsac iyeneben arayisa da misT. tonus < berZ. rome­ lic aCvenebs – romeli cxe­ .S. tonos daZabva] – (fiziol. toreAdor­i [esp. tyis. tOnus­i [laT. mindvris da a. piramidebisa da misT.

¥ tragikuli (mniSvn. tragikomEdia – 1. samwuxaro da.) yovlismomcveli. mZime gancda. rac Cveulebriv gmiris daRupviT Tavdeba. ¥ satragedio (mniSvn. saxelmwifo. tragedia] – 1.  t. toxikon Sxami] – Sxamiani nivTiereba. dramatu­ li nawarmoebi. mobilizacia.  Seqspiris t. Janri. . ro­ melSic asaxulia mZafri konfliqti. romelSic Sexamebulia tragediisa da komediis elementebi. t. amave dros. romelic iRebs sa­ naZleos da gamarjvebuls uxdis saTanado Tanxas. 2. 2­isaT­ vis). nivTierebani.  t. 1­isaTvis). msaxiobi. toqsQkur­i [< berZ.  t. tOqsin­i [berZ. 2. toxikon Sxami da logos moZR­ vreba] – mecniereba. sasacilo mdgomareoba an ambavi.tot -512dramatuli nawarmoebi. ojaxuri t. toxikon Sxami] – Sxamiani momwamv­ leli. ris drosac aSkara teroristuli diq­ taturaa.) saSineli ambavi. tradQcia [laT. rome­ lic swavlobs Sxamebis Tvisebebs da maT moqmedebas organizmze. traRikuli. ubeduri SemTxveva. toqsikolOgia [< berZ. agreTve zogi cxoveli da mcenare. reJimi. omi.  t. tanjva. sa­ yovelTao. t. 5­isaT­ vis). biuro. t. doRze an sxva sportul sanaxaobaze gamarTuli Ta­ maSi fulze. tragEdia [berZ. SemTxveva. satraRedio Scd.  t. ¥ tragediuli (mniSvn. igive totalitarizmi. traditio gada­ niT ra sanaZleoa dadebuli.  t. (gadat. totalitArul­i [fr.  toqsiuri Scd. datrialda. 2. Zlieri xasia­ Tebisa da Rrma gancdebis Sejaxeba. totall] – (wign.  traRikosi Scd. totalitaire] – sadac. aq araferia!  traRedia.  s. totAlur­i [fr. traRediuri. ro­ melsac gamoyofs zogi mik­ roorganizmi. tragQkosi – tragediuli rolebis Semsrulebeli msaxiobi. t.-ebi. daRupva.

mowyobiloba wyalqveSa naRmebis aRmosaCenad da mosapoveblad. dazianeba da logos moZ­ Rvreba] – medicnis nawili. yofaqcevis normebi. rome­ lic gadis mTagrexilis Txemze da moicavs ramdenime mwervals.  traektoria Scd. 2. dawviT da misT. romelic swavlobs trav­ mul dazianebasa da misi mkurnalobis meTodebs. mowyobiloba zRvis fske­ ris gamosakvlevad.. trauma (traumatos) Wriloba. TviTmfrinavis kursis perpendikularuli mimar­ Tuleba.  erovnuli t. traeqtOria [laT.). trembleur] – karburatorSi Sigawvis Zravis anTebis sistemis xelsawyo. trAvers­i1 [fr. traverse] – ga­ nivi Zeli. dResaswauli. trAvma [berZ.  t. romelic aRWurvilia traliT da gankuTvnilia wyalqveSa naRmebis mosaspobad.-513cema. travmatolOgia [berZ. trAvers­i2 [fr. trauma] – or­ ganizmis daSaveba. Taobidan Taobaze gadacemuli ada­ Tebi. rac ga­ mowveulia garegani zemoq­ medebiT (daWriT. Txroba] _ istoriulad Camoyalibebuli. iqidan mcenareebisa da cxovelebis amosazidad. trAl­i [ingl. tralebiT aRWurvili Tev­ zsaWeri gemi. tra  xelis t. samxedro gemi.  t. ¥ tradiciuli. traversée ga­ dasvla] – alpinistebis ga­ dasvla marSrutiT. daJeJviT. kosmosuri aparatis t. trAverz­i [fr. ¥ travmuli da travmatuli. trAmbler­i [fr. trAler­i [ingl. 2. trawler] – 1. romelic eyrdno­ ba vertikalur kolonebs. tom­ riseburi didi bade gemidan zRvaSi Tevzis saWerad. trajectorius gadaadgilebasTan dakavSi­ rebuli] – sivrceSi moZravi raime wertilis an sxeulis gza.-ebi. . traverse] – ge­ mis. trawl] – 1. gankuTvnilia ma­ Rali Zabvis eleqtrodenis misawodeblad anTebis san­ TlebisaTvis. daSaveba. 3.  Wurvis t. kadoni.

) ro­ ¥ tranzituli da satranzimelime enis bgeraTa zusti to. iSviaTad. regresia). da gardasaqmnelad. s. portatuli radiomimRebi..  laTinuri t. tran transalpuri. ­Si.  transkontinentaluri (tran­ 2. roba. transe] – fsiqikis romelsac aseTi xelsawyo aSlilobis erT­erTi for­ aqvs. biereba dabnelebuli aqvs da  t.) matarebeli. igi avtomaturad asrulebs trAnzit­i [laT. an erTi saxelmwifodan me­ (sapirisp. wyalSi dakveTas. amosa­ skontinenturi). raimes ganlageba iqiT. xtoma t.) mimosvla. gamWoli] – asaxleti nageboba an mo­ pirveli Semadgeneli nawi­ wyobiloba xtomis sigr­ li rTuli sityvebis. gadacema pirobiTi asoebiT  t. vali punqti raime moqmede­ 2.) sayrdeni. gadaadgileba] – dayvana transportis raime xmeleTze zRvis gadmosvlis saxeobiT erTi punqtidan procesi. oreSi mesame saxelmwifos transkrQfcia [laT. Semdeg. gamowveulia xme­ meoreSi gzad mdebare Su­ leTis daweviT (an. rome­ Zisa da simaRlis gasadi­ lic aRniSnavs: deblad. saerTaSori- . [laT. vaWmis saSualebiT. trans ­ze. (s. ma.-idan. Ta mxares. trAns­i [fr. transgressio gadazidva an mgzavrTa ga­ gadasvla.. riptio gadawera] – (enaTm. 1. transcgavliT. radiomimRebi. naxevradgamtare­ 3. aleduri punqtis gavliT okeanis donis aweviT). trans. vla.. gadasvla] – tvirTis transgrEsia [laT. iqi­ bisaTvis. (gadat. mis ga­  saTxilamuro t. s. sistor] – 1. sivrceSi moZraobas. viza. (s. 2.. iqiT.tra -514- trAmplin­i [fr. signalebis gasaZliereblad  transkrifcia. tranzQstor­i [ingl. gadacema raimes meSveo­ biani xelsawyo eleqtro­ biT. transitus gas­ rTul moZraobas. rodesac adamians cno­ ¥ tranzistoruli. tremplin] – 1. da ara am enis weris siste­ ¥ t.

. s. transportQor­i [fr.  transkri pcia. rac konve­ ieri. transpOrt­i [< laT. transkri pciuli.  koncertis t. gadasazid da gada­ sayvan saSualebaTa esa Tu is saxeoba.. (s. satransliacio. translAcia [laT. sahaero t. transiliacia. uxazo sawer qaRalds udeben qveS. transplantatio] _ (medic. saxalxo me­ urneobis dargi. romelzedac msxvili Savi tra xazebia gavlebuli. Sor manZilze gadacema radios. ¥ satransliacio.-515so t.  saqalaqo (qalaqis) t. transplantAcia [laT. satranskri pcio Scd. televiziis saSualebiT. saavtomobilo t. stadionidan. s. CarCoze gamoWrili gamW­ virvale qsovili an qaRal­ di..  t. transmissio gadacema] – mowyobiloba Zravadan manqanebis.) niSnebi. 2. sarkinigzo (rkinigzis) t.  s. transliterAcia [laT.) qsovilis an organos gadanergva mkurnalobis mizniT. transmQsia [laT. samxedro flotis damxmare gemi jaris gadasayvanad da tvirTis gadasazidad. meqanizmebis moZraobis ga­ dasacemad.  sadesanto t. sazRvao t. qaRaldis furceli. transparent] – 1.. romlis daniSnulebaa adamianebis gadayvana da tvirTis gada­ zidva. fonetikuri t. transporteur] _ igivea. tran- . lilvi.] erTi damwerlobis asoebis gadacema sxva dam­ werlobis asoebiT. ¥ satransporto. ¥ satransmiso. inglisuri t.Carxebis. musikis. 2. gavliT da littera aso] – (enaTm. transpArant­i [fr. satransiliacio Scd. magistrali. ¥ transkrifciuli da satranskrifcio. romelzedac raime ga­ mosaxuleba an teqstia. rom weris dros striqonebi swori gamovides. gadmocema] – me­ tyvelebis. transporto gadamaqvs] – 1. gamo­ saxulebis da misT. saSualebani..  s. transpOrtir­i [< laT.. translatio gadacema.  transliacia. trans ­iT. Rvedi.

ucxour valutis an oqros gadagzavna erTi qveynidan meoreSi. romelic eleqtruli denis Zabvas gardaqmnis (zrdis an amcirebs). . trAnsfert­i da trAnsfer­i [fr. trancendEntur­i [laT. idealistur filosofiaSi: cdis gareSe arsebuli gan­ yenebuli – logikuri.tra -516 s. (maTem. romelic mTlian xazad aerTebs TavdacviTi po­ ziciebis yvela sacecxle werts. tranforieren] – (wign. Rrmad da grZlad gaWrili Txrili. tranfert] – (finans. 2. Sedgeba sa­ xazavis da gradusebad da­ yofili naxevarwrisagan. imanuel kantis idealistur filosofiaSi: rac dafuZne­ bulia Semecnebis aprioruli. saxelobiT fasian qaRal­ debze uflebis gadacema erTi piris mier meoresaT­ vis. saxecvlileba. ¥ satransformatoro. transfErtul­i (finans. aparatura. cdisagan damoukidebeli formebis aRiarebaze. saxelmwifoTa Soris mo­ saxleobis gacvla saer­ TaSoriso SeTanxmebis sa­ fuZvelze.  sangrebis SemaerTebeli sporto gadamaqvs] – naxazebze kuTxeebis asagebi da gasa­ zomi xelsawyo. transfUzia [laT.) viwro Rrma Txrili.  s.) rasac algebrulad ver gamoiangariSeben. 3. sportsmenebis (mag. moqalaqeobis avtomaturi Secvla.) 1. transformAtor­i [< laT. rac algebrulad ar gamoisaxe­ ba. 2.) – gadasagzavni. tranchēe] – 1. ¥ satransformacio. tranfusio] – (medic. idealistur filosofia­ Si: cdis gareT arsebuli. SemecnebisaTvis miuwvdome­ li. tranformatio] da transformQreba [germ. transformo gardavqmni] – apa­ rati. jixuri. (samx. fex­ burTelebis) yidva­gayidva.) (sisxlis) gadas­ xma.) gardaqmna. transcendentAlur­i [laT. transformAcia [laT. 4. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. 2. 2. trAnSea [fr. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1.

 t.) sasunTqi mili. mwu­ xareba gardacvlilis an raime sazogadoebrivi uZ­ lurebis gamo. trap] – kibe (gemisa.  tranSeasi. gemis moZraobis mimarTuleba. trace kvali tra da berZ. gza (Cveulebriv mTavari. milsadenis da misT. fr. Stampi). trapezion magida] – 1.-ebi. romelSic amoWrilia raime saxe an asoebi. sazRvao t. TviTmfrinavisa.  saavtomobilo t.. tracheia] – (anat. trawler] – zRvis TevzsaWeri gemi tra­ lebiT aRWurvili. trace] – 1. 2.-517t. farTo gza. ¥ trafaretuli (mniSv.  gazsadenis t. sadili. eklesiaSi: sakurTxevlis taxti. 2. traforetto gaxvretili] – 1.  safosto t. trafAret­i [it.-ze varjiSi. kargad nakeTebi).. sahaero t. trAqt­i [germ. Trauer] – 1. tranSeia Scd. frazebi. iyeneben kedlis. trApez­i [berZ.. trapeza] – 1.. TviT sakurTxeveli. romelic swavlobs damna­ Savis mier danaSaulis ad­ gilze datovebul kvals. trasolOgia [fr. oTxkuTxedi ma­ gida. trAp­i [holand. kavSirgabmu­ lobis xazis. Txeli fir­ fita. . logos moZRvreba] – kriminalistikis nawili. Trakt] – (moZv. (gadat. 2. Txrilis. sufra. mza nimuSi (sinon. satanvarjiSo iaraRi – wyvili TokiT Camokidebuli horizontaluri RerZi. wveuleba. baqo-jeihanis navTobis t. uwyveti moZraobis t. firniSis da sxvaTa mosaxatavad.) erTxel da samuda­ mod miRebuli. romlis mxolod ori gverdia paraleluri. sasule. trAqea [berZ. Te­ atrSi – scenis qveS Casas­ vleli). traUler­i [ingl. 2. nadimi. magida. gacveTili forma. 2. Savi tansacmeli an Savi detalebi tansacmelze. ¥ tranSeisa. xerxi.  avagoT t. xazis. trAsa [germ. Trasse. t. trapEcia [< berZ. 3. trAur­i [germ. 2­isaTvis). warwerebis ga­ sakeTeblad (daadeben ra­ ime zedapirs da zevidan wausvamen saRebavs).) didi. agreTve TviT­ mfrinavis. Sabloni.  t. sasilose t.

 samSeneblo t. saavtomobilo t. 2. training] – wvrTna. train wvrTna] – wvrTna. amaR­ lebuli adgili oratori­ saTvis. wvrTnis reJimi. varjiSoba. mTrTolavi xma – swrafi mravaljeradi cvla ori sxvadasxva xmisa. 2. romelsac aqvs safexurebad amaRlebuli rigebi mayurebelTa dasas­ xdomad. tribune] – 1. igivea. saerTaoriso t.  WeSmariteba.  samxedro t. trust] – erTi . trillo] – morakrake. Ze RmerTi. romelic gansazRvravs mov­ lenaTa ganviTarebis sam stadias. mama RmerTi. ityvian gamoCenil sazoga­ do moRvaweze. trEning­i [ingl. trias (triados) sa­ meba] – 1.romelic karg  trakti Scd. rac velodromi. rac traileri. 2. trailer] – 1.  istoriuli t.  traktati Scd.  stadionis t. (gadat. silamaze – ai sameba.. iyeneben mogzaurobaSi. 2. ¥ satreko. avtomobili. trEnaJ­i [ingl. 2. romelSic ganxilulia cal­ keuli sakiTxi. romelic gan­ kuTvnilia mZime tvirTisaT­ vis. (fiz. nageboba.. tribunus] – 1. track] – 1. trEl­i [it. igivea. mecnieruli Sroma. treQler­i [ingl. trQbuna [fr. trQbun­i [laT. 2. trAqtat­i [leT. sikeTe.) elementaruli na­ wilakebis xiluli kvali raime gamzom xelsawyoSi. tractatus gan­ xilva] – 1. tribUnal­i [laT. trEk­i [ingl. trEst­i [ingl. hegelis idealis­ tur filosofiaSi: ideis samsafexuriani ganviTareba. aSS­sa da zog sxva qveyana­ Si: sacxovreblad mowyobi­ li avtomisabmeli.) sameba.  s. tribunal sam­ sjavro] – sagangebo sasa­ marTlo.tra -518ti pis ramdenime sawarmos gaerTianeba. sameuli. saerTaSoriso xelSekru­ leba. Zvel romSi: sxvadasxva Ta­ namdebobis piris saxelwo­ deba. suli wmida – ai sameba. velorbola.  samSvidobo t. trQada [berZ.

sinon. triOlet­i [fr. tri trilQon­i [fr. fabrika.  tri ptixi Scd. samkaredi an mokled karedi. trimUrt­i [sanskr.  t.-519oratorad da publicistad iTvleba. 2. romlis meoTxe da meSvide striqoni imeorebs pirvels. trQkon­i _ alpinistis fex­ sacmeli.  t. trilOgia [berZ. originalobas mok­ lebuli.  medudukeTa t.  saxalxo t. aseTi fexsacmlis Zirze damagrebuli fola­ dis wriapebi. trilogia] – erTi avtoris sami Txzuleba. triolet] – (lit. romelic sa­ erTo CanafiqriT aris ga­ erTianebuli. 2. ¥ trigonometriuli. tabulebi. windurad damzadebuli qsovili. trQo [it. trQptiq­i [berZ.-is TeTreuli.-is seqcia (maRaziaSi). trikOtaJ­i [fr. uxamsi. 2. ro­ melic sam weliwadSi er­ Txel imarTeba.)] – saerTaSoriso gamofena an festivali. siaxles.) rva striqonuri leqsi. xolo merve – me­ ores. trio] – 1.  trigonometruli Scd. manqaniT uqslod. CanafiqriT ga­ erTianebuli sami suraTi. triviAlur­i [fr. musikaluri nawarmoebi sa­ mi sakravisa da sami mom­ RerlisaTvis. trivial] – 1. aseTi naqsovisagan dam­ zadebuli tansacmeli an TeTreuli.] _ indu­ izmis sameba: brahma. triEnale [fr. trigonomEtria [berZ. Siva da viSnu. samad mosakeci xati (qarT. `mTvaris motaceba~. triennale (mdedr. gacveTili. 2. vulgaruli. trigonon samkuTxedi da metreo vzomav] – maTematikis na­ wili. gamsaxurdias t. . triptychos sammagi] – 1. sami mom­ Rerlisa an sami damkvre­ lisagan Semdgari ansamb­ li. trillion] – aTasi miliardi (1 000 000 000 000). romelic Seiwavlis samkuTxedis gverdebisa da kuTxeebis Sefardebas.  s. tricotage] – 1.  t.  k. ¥ satrikotaJo.

asvla (tronze aRsay­ dreba). adgili – dedamiwis yvelaze  t. ratus < tres (trium) sami da vir 2. Truffel] – 1. Tirkmela. triumvi. sebi an galoba raime dRe­  trumi Scd. triumvQrat­i [laT. ufro cxeli sartyeli. didi gamarjvebis aRsa­ sicxe. tyeebi.  t. am warmatebiT rebuli. saxelwodeba Sokoladis kaci. truc] – marjve. dedamiwis zedapirze. tropagembanisa da fskers Soris. xerxi. brwyinvale samxreTiT 23°27’­iT daSo­ gamarjveba. ¥ triumfuli da satrium2. kanfetisa. .  akrobatuli t. mamakaci. niSnavad agebuli WiSkris trQuk­i [fr.) samTava kunTi samxedro moRvawis kavSiri. trQumo [fr. am wreebs Soris moqceuli fo.tri -520- msgavsi TaRiani nageboba. (s. taxti. berZ. gankuTvnili raime mizniT erToblivi mefisaTvis.) sami piris SeTanxmeba amaRlebuli.  ixmareba agreTve triumefeqturi ileTi. soko. faluri. thronos] – mdid­ Cagdeba. triceps samTa­ TaRr. wvivisa). (mxris. tropikos (kyklos) mosabrunebli (wre)] – 1.) msvleloba.): sami politikuri da va] – (anat. romlis mizani iyo umaR­ lesi Zalauflebis xelSi trOn­i [berZ. moRvaweobisaTvis. trumeau] – kedlis maRali sarke. triumphus] – vatoridan CrdiloeTiT an didi warmateba. trium] – ge­ mis SigniTa saTavsi qveda trOpar­i [gviand.triUfel­i [germ. trOpik­i [berZ. trQum­i [holand. t. warmosaxviTi wre gamowveuli zeimi. WiSkari (an TaRi) – raime  t. t. rulad morTuli savarZeli 2. qveynebi. ek­ trQumf­i [laT. triumfuli (satriumfo) ¥ tropikuli. wel­ trQcefs­i [laT. saswaulis an wmindanis pa­ tivsacemad. Zvel romSi I s. (gadat. rion] – marTlmadideblur gankuTvnilia meqanizmebisa eklesiaSi: salocavi leq­ da tvirTisaTvis. moRvawe] – 1.­Si (Zv.

2.) – tropikuli xe. mrgvali nageboba afiSe­ bis da gancxadebebis gasak­ ravad.  t. tuAlet­i [fr. ornamentuli samkauli.  kaklis xis t. sagzao t.  tuberkuliozi Scd. gac­ veTili WeSmariteba. (qarT. Truppe] – Teatris an cirkis msaxiobTa ko­ leqtivi. bana­ luroba. tuberculum korZi. Cac­ muloba. 2. xorcmeti] – zogi mcenaris miwisqveSa gamsxvilebuli Rero an fesvi. troubadour] – me­11­13 ss. romelTa­ nac icvamen. tunturi] – deda­ miwis arqtikuli sartyelis samxreTi zona – utyeo siv­ rce. romle­ bic gamoyenebulia saweri magidis sayrdenad. 2. saWiro oTaxi. truism] – sa­ yovelToad cnobili. sapirfareSo.  kartofilis t. sarkiani magida.-521[berZ. sfero] – dedamiwis atmos­ feros qveda nawili.  tungo Scd.-is dispanseri. omis dros gamarjvebulis mier xelT Cagdebuli saWurveli da sxva samxedro qoneba. tropos mobruneba da sphaira burTi. toilette] – 1.­Si: provanseli (provansi _ ist. irTvebian. nadavli. romelsac sawolTan dgamen. ag­ reTve Zvlebs. xorcmeti] – 1. sadac mudam sicivea. 3. sasunTqi sistemis midreki­ leba infeqciisaken.. trUpa [germ. tun tropOsfero tUber­i [laT. tuberkUloz­i [laT. 2. patara ka­ rada. rome­ lic azianebs filtvebs. sinon. tUng­i (Cin. romelic umRerda raindo­ bas da siyvaruls.  sabaleto t. Wleqi). trophée] – 1. gadamdebi daavadeba. abjar­abgars. tUmba [< berZ. trubAdur­i [fr. trOfei [fr. romelic gamoxatavs sa­ Wurvels. trUizm­i [ingl.] – 1. 3. tUndra [< fin. olqi sam­ xreT safrangeTSi) poeti.  moduri t. saxsrebs da sxv.  tumboCka Scd. romlis Teslisganac iRe­ ben maRali xarisxis teqni­ kur zeTs. tuber korZi. ori dabali karada. . morTuloba (upi­ ratesad qalisa).

toga) qveS. ¥ turistuli. saavtomobilo gzebis ga­ t. cxrili. touriste] – piri. tUrne [fr. (mus. tUf­i [germ. turnier] – spor­ tuli Sejibreba. an danaleqi forovani qani. romelSic turbineus grigalisebri] – yvela monawile erTmaneTs Zrava. TiTojer xvdeba. fexburTis Cempio¥ turnesi. miznebi­ tUrist­i [fr. tourisme] – 1.  t. – vulkanuri warmoSobis tUrizm­i [fr. mnis. rangi. konkursis nawili. dasvenebis mizniT. 2. tUr­i [fr.) TiToe­ 2. nawile erTxel gamodis. tUrnir­i [germ. mogza­ uroba wriuli marSrutiT. evropis garSemo. natis bolo t. romelsac Zv.  s.  samTo t. touchē < toucher  saerTaSoriso t..  qarTvel msaxiobTa t. sezoni. konkursis SesarCevi t. mogzauroba ama Tu im mxa­ iyeneben saSen masalad. tunica] – usaxelo turistul mogzaurobaSi an moklesaxeloebiani pe­ monawileobs. tofus]  turbini Scd. orTqlis t. tournēe] – 1. wyalqveSa an sam­ To nageboba rkinigzis..  wylis t. tUSe [fr. sayvanad da sxv. t. saTxiulamuro t.. tourbine < laT. marSruti. meqanikur energiad gardaq­ ¥ saturniro. tunnel] – mi­ Jebis mizniT. romelic turizms misdevs. msaxiobTa an sportsmenTa sagastrolo mogzauroba romelSic misi yoveli mo­ garkveuli marSrutiT. tour] – raime Se­ jibrebis. tUnika [laT. tUrbina [fr.  t. Tuff < laT. airis an wylis energias  saWadrako t. qveynis gacnobisa da  erevnis t. veli t. romelic orTqlis. ris. pianistTa  turnisa Scd. sportis saxeoba – jgufuri uli pianistisTvis kla­ laSqroba organizmis gaka­ viSze TiTis dakvris da­ . sagzuri.. wisqveSa. saTvis.tun -522- tUnel­i [ingl. ame saWadrako turniris pirrikaSi. roma­ elebi icvamdnen togis (ix. Sexeba] – 1.

usurpator] _ is. rac gamocemul bgeras aZlevs gansakuTrebul elfers. moTxovna. Cveuleba. nawarmoebi] – didi forma­ tis mdidruli. laT. gamoyeneba. tUS­i2 [germ.. ultra iqiT.. uzurpAcia [laT. ¥ uvertiurisa. usurpatio] – ukanonod xelSi Cagdeba (Zalauflebisa).. xelisufleba. ouvrage samuSao.-iT xazva. rac damarcxebis niSania. Cveva.) klasikur Widao­ baSi: moWidavis orive beWiT erTdroulad xaliCaze Se­ xeba (da gadagoreba).  `daisi~-s u. . Tusche] – spe­ cialuri wylis saRebavi. ¥ ultimatumuri. ultimAtum­i [gviand. Tusch] – mokle musikaluri misalmeba.  u. miTviseba (sxvisi uflebebisa). 2. ga­ daRma] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. saxatavad da sa­ werad. Savi an feradi. Uzus­i [laT. ro­ melsac upiratesad sasule orkestri asrulebs. sxva Teatraluri warmodgenis musikaluri Sesavali.  uvertiurasi Scd.  wiTeli t.-523maxasiaTebeli manera. t. uQkend­i [ingl. wamouyenes. ultra. UvraJ­i [fr. ouverture] – operis. (sport. vinc ukanonod Caigdo xelSi Zalaufleba an mi­ iTvisa raime. iyeneben saxazavad.  t.  u.  ultumaturi Scd. uxvad dasu­ raTebuli gamocema. week-end < week kvira da end bolo] _ `kviris bolo~. dasvenebis dRe paraskev saRamodan or­ SabaT dilamde (romelsac Cveulebriv atareben qa­ laqgareT). ultimatum] – kategoriuli moTxovna. [laT. daukres. 2. ult uzurpAtor­i [laT. aRniSnavs risame farglebs u uvertQura [fr. xmareba. usus] – 1.  u. romelsac Seus­ ruleblobis SemTxvevaSi mohyveba di plomatiuri ur­ TierTobebis gawyveta da Zalis gamoyeneba. tUS­i1 [germ.

oqsfordis u. 2. gadaRma] – bgera. gaerTianebuli] _ unitaruli saxelmwifo _ ise­ gareT myofs. unQkum­i [laT. ultra iqiT. unicum er­ TaderTi] – rac unikums war­ moadgens. rasac mravamxrivi daniS­ nuleba. saxelwodeba dawesebule­ bisa. yvela arsebuli. saxarato ConCxi. u. romelTa sigrZe 10 metrze naklebia. unikAlur­i [laT. ¥ ultramoklisa. umaRlesi saswavlebeli da samecniero dawesebuleba. codna. ultramokle (talRebi). univErsum­i [laT. romelsac aqvs sxvadasxva sabunebismetyvelo­maTema­ tikuri da humanitaruli ganyofileba (fakulteti). ultrAbgera [laT. erTiani. u. unitArul­i [fr.  u. mra­ valmxrivi. unitaire – mTli­ ani.. ukiduress. romelsac adamianis yuri ver aRiqvams.  s. u.  ultramoklesi Scd. universQtet­i [laT. TvaliT ar aRiqmeba. eqsponati. ultra iqiT. universalis sayovelTao] – 1. saxelmZRvanelo. universum] (filos. romelic gankuTvnilia zo gad sa gan ma naT leb lo da samecniero­politikuri codnis asamaRleblad. ¥ universiadisa.  ultraiisferi. ¥ sauniversiteto. warmoadgens Zalian maRali sixSiris drekad rxevebs. maRazia (mokled: univermaRi). ultrAmokle [laT. 2.) mTliani samyaro. unicum erTa­ derTi] – Zalian iSviaTi ram.  Tbilisis iv. saSualeba. universitas (universitatis) erToblioba] – 1.  u. ultraiQsfer­i [laT. universQada [universi(teti) da (olimpi)ada] – studen­ tTa saerTaSoriso spor­ .  kulturis saxalxo u. gadaRma]: ultraiisferi sxivebi – maRali sixSiris eleqtro­ magnituri rxevebi optikur da rentgenis sxivebs Soris.ult -524tuli Sejibreba. eqsperimenti.gadaRma] _ ultramokle talRebi _ radiotalRebi. Zalian iSviaTs. ultra iqiT. javaxiSvilis saxelobis u.  u.  universiadasi Scd. rac bevr rasme moicavs. gamoyeneba aqvs. universAlur­i [laT.

romlis saqmea Tanamedrove didi qalaqe­ bis daproeqteba da mSeneb­ loba. romelsac aqvs Wri­ li biuletenebis Casayre­ lad faruli kenWisyris dros. magram var­ ga gadasamuSaveblad. uranos ca. warmodgenili hyavdaT qa­ lad. Util­i [laT. romelSic inaxa­ ven micvalebulis kremaciis (dawvis) Sedegad darCenil ferfls. 2. qalaqis cxovrebis Tavise­ burebebis gavrceleba. unus erTi da facio va­ keTeb] – saerTo normaze gadayvana. 2. uti- . uranogrAfia [berZ.  terminebis u.-525Ti saxelmwifo. taxtidan Camoagdo Tavisma Svilma kronosma. (astr. gaerTianeba. urna] – 1. romelic ar aris dayofili federaciul elementebad (Statebad. urAnos­i [berZ. risame narCenebis Casayrelad. berZnul miTologiaSi: cis RmerTi. ro­ gorc nedleuli. unifikAcia da unificQreba [laT. WurWeli.  u. urbanisation – < laT.-is Segroveba. ekonomikisa da kulturis Tavmoyra did qalaqSi. utilis ga­ moyeneba] – gamoyeneba ri­ same.) mzidan rigiT meS­ vide planeta didi mzis sistemisa. urbanus qalaqisa] – 1. utilitArizm­i [< laT. afrodites erT­erTi epi­ Teti. urAnia [berZ. Uranos] – 1.  soflis u. qaRaldi da sxv. WurWeli an yuTi. ast­ ronomiis mfarveli muza. 2. specialu­ ri yuTi. mxa­ reebad da sxv. utilis sasargeblo] – narCenebi (jarTi. urbanizAcia [fr. Urna [laT. romelic dgas quCebSi papirosis nam­ wvavebis. Urania] – berZ­ nul miTologiaSi: 1. 3. urbanQstika – xuroTmoZRv­ rebis dargi. mosaxleobis. 2. romlebic gamousadegaria.-is Cabareba. u. romelsac xelSi glo­ busi uWiravs.). utilizAcia [laT. Cvrebi.). geas (dedamiwis) Svili.) Tanavaskvlavedebisa da SeuiaraRebeli TvaliT uti xiluli varskvlevebis aR­ wera. zeca da graphô vwer] – (astr.

) warmoeba. lovneba] – CineTis samxedro 2. (wign. damaxinjeba. komiresobamde miyvana da maTi teti. ganuxorcielebeli ocneba. fabrica saxe­ sazogadoebis Seqmnis Se­ losno] – samrewvelo sa­ saxeb. ufos) Unidentified Flying ¥ mefabrikisa. gardaqmnisa da idealuri fAbrika [laT. makaronis f. fa] – musikaluri gamis moZRvreba sazogadoebis meoTxe bgera.w. rac fabufolOgia [ingl. miswrafeba imisaken. Object gamoucnobi mfrinavi  mefabrikesi Scd. fexsacmlis utrQreba [< germ. (s. s. u ar da topis adgili mis gareSe. rac ar emyareboda warmo. ufo (mr.  u. gazviadeba. rom xelovneba. `mfrinavi Tef­ mixedviTac adamianis mo­ Sebis~) Sesaxeb. romlis eqtebis~ (e. romelic uSvebs upi­ sazogadoebis evoluciuri ratesad msubuqi da kvebis ganviTarebis obieqturi ka­ mrewvelobis saqonels. ¥ utopiuri.i. utopiuri socializmi – fa [it. gegmebi. ararsebuli adgili] – uwyobs xelovnebis srul­ 1.. UFO anda rikanti. romelic Sei­ yvelaferSi naxon sargeb­ cavs specifikur varjiSebs. sity. ide­ obieqti (gmo) – mecniereba alisturi filosofiur­ `gamoucnobi mfrinavi obi­ eTikuri moZRvreba.  qaRaldis f. samxedro xe­ sargeblobis princi pi.) fantastikuri ram.  flobde u. utopia da dasxva saxis iaraRTan da berZ. loba.uto -526- litas sargebloba] – 1.) metismetad gaxazva ¥ fabrikuli da safabriko. risame. romelic xels (e. ileTebs. 2. (wign. am bgeris aR­ Zirfesviani socialisturi mniSvneli noti. f fantazia. nonebis codnas. gamorCnen rasme. mefabrike _ igivea. yofas. utrieren] – f. ukidu­  f. .. brZolis ileTebs sxva­ utOpia [xelovn. sportis saxe. ralis safuZvlad iTvleba USu [Cin. ganuxorcielebeli ocneba.

) calke­ uli aqvs ZenZi (Cla) gaJRen­ uli stadia.  f. fabricatus dam­ Phasis axlandeli md. nivTierebani. raime SejibrebaSi: sport­ smeni (doRSi – cxeni). iyeneben ke­  naxevarfabrikati Scd. fAil­i [ingl. melic kaSkaSa aliT iwvis. fazAneb­i [berZ. . phase < berZ. plastikis yda an parki qa­ Raldebis Sesanaxad. phakelos kona.-527- fak fabrQkant­i – fabrikis pat­ f. ti. romlis wakiTx­ ris keTilganwyobilebiT. sinon. kompiuterul mexsierebaSi < laT. am masis nakeTobani gamom­ wvari da moWiquli (qarT.-is WurWeli. favorite (mdedr. favOrit­i [fr.) 2. va erTdroulad xdeba. 2. sanaTi. ro­ veli adgilis dakavebisa. Sedgeba joxisagan. Txroba. adamiani.-Si Sevida.  romanis f. ramikul nakeTobaTa dasam­ fAbula [laT. od damuSavebuli produq­ Zvirfasi gareuli frinveli. romel­ fAza [fr. warmoebis sabolo­ (xoxobi) qaTmis ojaxisa. file] – 1. naxevrad fabrikati – nawi­ lobriv damuSavebuli pro­ faQans­i [fr. damTxvevebi. Txeli  fabulasi Scd. Ti­ xis masa. 2. fakElcug­i [germ. istoria. phasianos (orroni. ro­ fAkel­i [< berZ. fabula] – mxat­ zadeblad. nis) fazisis (frinveli) < fabrQkat­i [laT.  f. movlenis an procesis gan­ viTarebaSi. qaSanuri). vruli nawarmoebis Sina­ arsi. Fakelzug <  molaparakeba garkveul Fakel CiraRdani da Zug svla. romelSic Sere­ duqti. fabulisa. favor keTilganwyobi­ garkveuli wesiT Caweril leba] – 1. romelic monacemTa ganuyofeli er­ sargeblobs gavleniani pi­ Toblioba. masSi asaxuli ambebi. romelic Semdeg sa­ ulia TabaSiri da sxva bolood unda damuSavdes. ¥ fabuluri. nanadirevi. mizezi raime Tili sawvavi siTxiT. rioni zadebuli] – mza safabriko saqarTveloSi] – frinveli nawarmi. faience] – 1. phasis sac erTi mxridan Semoxve­ gamovlena] – (wign. melsac meti Sansi aqvs pir­ Sekvra] – lampari.

 Rvinis f. fakultAtur­i [fr. 2. moxetiale muslimani beri. SesaZlebloba] – umaRlesi saswavleblis ganyofileba. fleSi (fleSebi). faqir Raribi] – 1. risame gayalbeba. unarianoba. SesaZlebloba] – SesaZlebeli.  familaruli Scd.). phalanx (phalangos)] – 1. indoeTSi: moxetiale beri.  universitetis sxvadasxva f. toni. mom­ Rerlis xmis gansakuTrebiT maRali registris bgera..  f. falsifico vayalbeb] da falsificQ­ reba [germ. falangebi – TiTebis mok­ le lulovani Zvlebi. falsifikAtor­i – falsi­ fikaciis Camdeni. fAlos­i [berZ. familiAruli [laT.. urTierToba da sxv. 2. kursi. qalisebri xma. davriSi. fakUltet­i [< germ. saojaxo] – me­ tismetad Sinauruli.  istoriuli faqtebis f. mouri­ debeli (qceva. moqmedi dro da dro. facultatis unarianoba. arasaval­ debulo. Zvel saberZneTSi: qveiTi jaris sabrZolo wyoba – erTmaneTTan mij­ rili mwkrivebi. falsifikAcia [laT. fAkir­i [arab. 2.fak -528 bagrationis f. Fakultat < laT. 2. warmodgenili asarCevad. teqnikuri universitetis avtomeqanikuri f. Tayvans scemdnen Zveli xalxebi (`falosis kulti~). Cais f. mimarTva vinmesadmi. mamakacis Zalian wvrili. risame xarisxis gauarese­ ba. gawvrT­ nil cxovelebs aCvenebs da sxv. sadac aswavlian garkveul momijnave samecniero dis­ ci plinebs. fAlcet­i [it.  istoriis f. falsifizieren] – 1. procesi] – CiraRdnebiani svla. romelic fokusebs akeTebs.. (fleSebi). familiaris ojaxuri. . fAlanga [berZ. samedicino universitetis samkurnalo f. f. facultattif < laT. falseto] – 1. facultas (facultatis). ro­ gorc bunebis mwarmoebeli Zalis simbolos gamoxa­ tuleba. gamyalbe­ beli. phallos] – mama­ kacis sasqeso organo.

fantAzia [berZ. pharaôch < eg­ vi pt. fanAtizm­i [fr.  f. ampartavnoba. fantastikuri mov­ lena. brmadmorw­ muneoba. fanfaron] – mkvexara baqia.-529- far fanabEria [holan. fanatQkos­i [laT.) raime saqmiT an ideiT ukiduresi gataceba. dakavSirebuli. fantasmagOria [berZ. f. 2. farAon­i [fr. oc­ neba. ararealuri ram. fanaberia] fantAstika – 1.  namdvili f. ¥ fanatikuri. mediduroba.] – Zveli egvi ptis me­ feTa tituli. fantasturi Scd.  fantastiuri. fantône berZ.) – tkivilis grZnoba amputaciis Semdeg araarse­ bul kidurebSi. fAntom­i [fr. fan­ tastikaze damyarebuli. moCveneba. brmad­ morwmune. warmodgenis unari. phantasia war­ mosaxva] – 1. relogiuri rwmeniT ukidu­ resi gataceba. zRapruli. fantastikuri – fantastikiT (mniSv. romlebSic aRwerilia ga­ mogonili. fantOmur­i – tkivili (me­ dic. fantaziasTan – qedmaRloba. fanfAron­i [fr. varater] . gulzviadoba. warmosaxvis produqti. fanaticus gaSmagebuli] – fanatizmiT Sepyrobili adamiani. farvAter­i [holand. Zalaze ucnauri. yoyoCoba. 2. rwmena. bRenZiaoba.  mdidari f. kinofilmi. bodviTi Cvenebani. romani. phantasma moCveneba] – 1.  fanatiuri Scd. (gadat. sxeulis an misi nawilis modeli naturaluri sidi­ disa.  f. phantasma moCveneba da vlaparakob] – fantastikuri warmodgena risame Sesaxeb. kudab­ zikoba. ararealuri. 2. 2) gamsWvaluli.-ia. gamogoni­ li. fanatisme] – 1. trabaxa. fAntast­i – mwerali – fan­ tastikuri nawarmoebebis avtori. zebunebrivi am­ bebi. SemoqmedebiTi warmosaxvis. moC­ venebiTi ram. literaturuli nawarmoebi. 2. iyeneben TvalsaCino­ ebisaTvis samedicino sas­ wavlebelSi da sxv.

mxolod garegnul . gzis gasanaTeblad. damzadebas. farse] – 1. f. romelic – (zRv. farmakolOgia [berZ. koleji. wamalTmcodneoba). w.romelic Seiswvalis samkurnalo wam­ liT saSualebaTa mopovebas. farisEvel­i [Zv. visime farvaterSi svla (yofna da sxv. rac far­ macia.saiqio cxov­ rebisaTvis zrunvas. ebr.  avtomobilis f. mxilebul iqnen saRvTo we­ sebis. ebrZo­ da elinistur kulturas. feruSim – gamoyofili. II s­mde.far -530aRsrulebaSi ieso qristes mier. WeSmaritebad acxadebda sakuTar Sexedulebebs. ¥ farmacevtikuli da farmacevtuli. pharmakeia wa­ mali] – mecniereba. pharmakos wamali da logos moZRvre­ ba] – mecniereba. farenhAit­is Termometri – Termometri.) sanaosnod gamosa­ degi wylis sivrce.  farmacevtiuli Scd. fAr­i [fr. farmAcia [berZ.) gamokvleva. fArs­i [fr. w. romelsac farmacevtu­ li ganaTleba aqvs.) – visame pozici­ aze. farmacEvtika [berZ. sastikad dasajes kidec is jvarze gakvriT.S. romlis skala­ zec yinulis dnobis wer­ tilia aRniSnuli +32°­iT. ganaTleba. romelic Seiswavlis samkurnalo nivTierebaTa moqmedebas organizmze (qarT. xolo wylis duRilis wer­ tili +212°­iT. romelsac devnid­ nen da kriWaSi edgnen mas.  f. ¥ farmakologiuri da safarmakologio. Senaxvisa da gacemis wesebs. sinon.­religi­ uri seqtis wevri.  f. kenti] – Zv. phare kunZuli fa­ rosis saxelis mixedviT aleqsandriis (egvi pte) ax­ los. pharmakeutike] _ igivea. romelic ganTqmuli iyo Zvelad Tavisi SuquriT] – eleqtruli fari avtomo­ bilze. es seq­ ta arsebobda sadukevelTa gverdiT Zv. (s. f. II s­dan ax. visame gavlenis qveS yofna. saxalxo Teatris saxeoba. cnobari. qadagebda wesebis mkacrad dacvas. motociklze da a. ebraelTa polit. farmAcevt­i – afTiaqis muSa­ ki.

. mTebis. modeli. masxroba. SemTxveva. movlena. fatalis sa­ bediswero] – (wign. forma..-531farTod iyo gavrcelebuli Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. factum gakeTe­ buli] – namvilad momxdari ambavi. fason] – 1. msubuqi komedia.) gardauvali bedi. gverdiTi f.  wina f. raime nakeTobis garegnuli Sesaxedaoba. (gadat. am gziT miRebuli Setyobineba. fatalis] – (wign. 3. фарш < fr. sabuTis. fAqt­i [laT. fAs­i [fr. bediswe­ ra.  f. winaswar gansazRvruli be­ dis gardauvlobis rwmena. fatAlizm­i [< laT.. fAqs­i [ingl. face] – winamxare. romlis mixedvi­ Tac aris Sekerili raime (tansacmeli. (saubr. fax simile Seqmeni msgavsi] – mo­ wyobiloba brtyel gamosa­ xulebaTa cifruli saxiT gardasaqmnelad da sate­ lefono xaziT maT gada­ sacemad. fAuna [laT. tropikuli f. 2.. zRvis f. qalaqebis da sxv..  saqarTvelos flora da f. faxsimile ga­ akeTe msgavsi] – xelnaweris. wi­ na xedi. fArS­i [rus. fata morgana] – miraJis nairsaxeoba. obieqtebis swra­ fad cvalebadi da damaxin­ jebuli gamosaxulebani. 3. fAta­mOrgana [it.) raime garkveuli xerxi. vodevi­ li erTgvari uxamso Sina­ arsisa. fAtum­i [laT. fatAlur­i [laT. flora).) TiTqos gangebiT faq gardauvali. 2. ukana f. fax < laT. farce] – dakepili da Sezavebuli xorci an sxva ram produqti saWmlis mosamzadeblad: sateni. manera. romlis drosac horizon­ tze Cndeba Soreuli kun­ Zulebis. fAson­i [fr. visime xelmoweris zusti piri. ¥ faunisa. forma. sabediswero. SemTxveva. fatum] – (wign. facade] – Senobis gareTa mxare.) cinikuri xumroba.  faunasi Scd. fAsad­i [fr. fauna] – cxovelTa samyaro (Sdr.) bedis­ weris (fatemis) arsebobis. fexsacmeli). faqsQmile [laT.

f. federAlizm­i [fr. féderalisme < foedus kavSiri] – 1. f.  f. federation < laT. ro­ melSic aRniSnulia saqon­ lis saxelwodeba. 2. sazogadoebaTa kavSiri. federAcia [fr. muslimanur qve­ yanaSi. masala. wyo­ bilebis forma. romelic cdilobs aseTi sistemis Seqmnas. Teatraluri an sacirko sanaxaoba zRapruli Sina­  istoriuli f.raodenoba. risame struqtura.-ebis ganzogadeba.  naxatis f. reJimi. fASizm­i [it. fASa [Turq. fASist­i – faSizmis momxre. factor mkeTe­ beli. viTareba. mxat­ vruli nakeTobis zedapiris Tavisebureba.. feEria [fr.) raime procesis. gasayidi fasi da sxv. sxv. 2. foederare kavSiri] – 1. faSisturi organizaciis wevri. calkeul organizaciaTa. ¥ faSisturi. fAqtor­i [laT. partia. f. mwarmoebeli] – (wign.faq -532axorcielebs Sovinizmisa da rasizmis politikas. egvi pteSi da zog.  faqturasi Scd. ¥ federaciuli.  f. ¥ faSisa. pasa] – umaRlesi samxedro an samoqalaqo wo­ debuleba Zvel osmaleTSi (TurqeTSi). sa­ xelmwifo wyobilebis fe­ deraluri sistema. 2. ¥ faqtobrivi. damyarebuli federaciis princi pze. monacemebi.  fexburTis f.. fAqtura [lT.  mniSvnelovani f. saxelmwifo. saWadrako f. ¥ faqturisa. ¥ faSisturi. . movlenis mizezi. saxelmwifo Sekvra. factura damu­ Saveba.  f.  faSasi Scd.  f. gasayidad gagzavnili sa­ qonlis darTuli sia. agebuleba] – 1. romlis drosac ramdenime damou­ kidebel saxelmwifosgan Seqmnilia erTi mTliani saxelmwifo.  faqtiuri Scd. fascismo] – yve­ laze ufro agresiuli po­ litikuri mimdinareoba da aSkara diqtaturis forma. féerie < fée feria] – 1. politikuri mimdinareoba.

Tema.  f. ¥ feodaluri. 2. warmodgena. Feijoa] – subtro­ pikuli xe. feodalis] – feodalizmis dros feo­ dis – mefis an ufrosi fe­ odalis mier miniWebuli miwis­mfobeli sxvadasxva (Cveulebriv samxedro) sam­ saxuris fasad. fEniqs­i [berZ. moma­ jadoebeli sanaxaoba. feeriul­i – feeriis xasi­ aTisa. feOdal­i [laT. araCveuleb­ rivi movlena. feodAlizm­i [fr. f.  feixoisa. feletOnist­i – gazeTis muSaki. frin­ velTa gadafrenas). rac ganpirobebulia weliwadis droTa monacvleobiT. cocx­ ldeba (ixmareba. phoinix (phoinikos] – zogi Zveli xal­ xis miTologiaSi: frin­ veli.  f. ¥ fenomenuri da fenomenaluri. phaino vuC­ veneb da logos moZRvreba] – biologiis nawili. rogorc mudmivi ganaxlebisa da aRorZinebis simbolo). mcenareTa ayvavebas. codna. f. feodalisme < laT.) stili. dadgmuli sxvada­ sxva scenuri efeqtis gamo­ yenebiT. fenolOgia [berZ. weris f. momaja­ doebeli.  feixoasi. fekAlia [laT. iSviaTi.-533arsisa.  f. phainimen movlenili] – (wign. mexsiereba. (s. fenOmen­i [berZ. f..) raime TvalsazrisiT gansakuTre­ buli. aristokratia.  f. felEton­i [fr. faex (faecis) na­ leqi) – adamianis Sardisa da ganavlis narevi. romelic sikvdilis moaxloebisas TiTqos Tavs feo iwvavs da kvlav aRdgeba Tavisi ferflidan. momxiblavi. (gadat. (s.) momxiblavi. fEixoa [esp. feixoia Scd.) manera. ¥ feletonuri da safeletono. rome­ lic swavlobs mcenareTa da cxovelTa sicocxlis periodul movlenebs (mag.] – sazogadoebrivi . ikeTebs mwvane wvnian momJavo­tkbil na­ yofs. Zala. romelic feleto­ nebs wers. am xis nayofi. feuilleton] _ iumoristuli an satiruli nawarmoebi saWirboroto sakiTxebze (Cveulebriv sa­ gazeTo statia).

fer

-534ujredSi da xels uwyobs organizmSi mimdinare qi­ miuri reaqciebis daCqare­ bas. fermentAcia [< laT. fermento viwvev gafuebas, gaRvivebas] – gafuebis, gaRvivebis pro­ cesi. fErmer­i [ingl. farmer < fr.] – fermis (mniSv. 1) patroni an moijare. ¥ fermeruli da safermero.  f. (s.) meurneoba fertilUroba [laT. fertilis nayofieri] – organizmis unari, warmoqmnas STamomav­ loba. feSenebEluri [ingl. fashionable] – didi gemovnebiT mowyobili; moduri.  f. sastumro.  feSenebluri Scd. festQval­i [fr. festival] – xe­ lovnebis ama Tu im dargis miRwevaTa Cveneba, daTvali­ ereba sazeimo viTarebaSi.  Teatraluri f., musikaluri f., qarTuli kinofilmebis festivali. ¥ safestivalo.  s. programa, s. afiSa. fEtiS­i [fr. fétiche < port. fetiso jadosnoba] – 1. usulo

wyobileba, romelic win uswrebs kapitalizms da, romlis drosac feodals mTlianad ekuTvnis warmo­ ebis saSualebani da ara­ srulad ekuTvnian miwaT­ moqmedi yma glexebi. ¥ feodaluri.  f. wyobileba, f. saxelmwifo. fEria [fr. fée < laT. fatum bedi] 1. keltebis da romenuli xalxebis rwmeniT – mded­ robiTi sqesis idumali ar­ seba, romelic zecaSi an miwis qveS binadrobs da, romelic adamianebTan Se­ dis kontaqtSi, afrqvevs maT sikeTes an borotebas Tesavs. 2. jadoqari, sulis Camdgme­ li.  keTili f., boroti f. fErma [fr. ferme] – 1. kerZo meurneoba, sasoflo­same­ urneo sawarmo sakuTar an ijariT aRebul miwaze. 2. calke meurneoba, romelic misdevs mecxoveleobis ra­ ime dargs.  mefrinveleobis f., merZeveobis f. fErment­i [laT. fermentum] – organuli nivTiereba, ro­ melic warmoiqmna cocxal

-535-

fig

avgarozi, amuleti, sagani, TrTola, gulis cimcimi. romelsac pirvelyofili fQbroma [< laT. fibre boWko] tomebi miawerdnen zebuneb­ – boWkovani SemaerTebeli riv, magiur Zalas da Tay­ qsovilisa. vans scemdnen. fQgaro [sakuT. sax.] – qalis 2. (gadat.) iseTi ram,rac brmad mokle da farTo, usaxelo swamT, rasac eTayvanebian, Casacmeli. aRmerTeben. fQgura [laT. figura, saxe, fetQSizm­i [fr. fétichisme xeli] – 1. sibrtyis an siv­ port.] – 1. fetiSebis Tay­ rcis nawili, romelic Se­ vaniscema, usulo sagnebis mosazRvrulia daxSuli kulti. xaziT; garkveuli wesiT 2. (gadat.) brmad Tayvaniscema ganlagebulia wertilebis, risame. xazebis, zedapirebis an sxe­ fTiziAtria [berZ. phthisis ulebis erToblioba. Wleqi da iatereia mkurna­  geometriuli f.-ebi (sam­ loba] – medicinis nawili, kuTxedi, piramida, konusi romelic swavlobs fil­ da sxv.). tvebis tuberkulozs da 2. adamianis sxeulis moyva­ misi mkurnalobis meTo­ niloba, misi garegnuli mo­ debs. xazuloba. fTOr­i [berZ. phtora daRupva,  moxdenili f. mospoba] – qimiuri elementi, 3. adamianis an cxovelis mwvave sunis mqone ufero skulpturuli an grafiku­ airi. li gamosaxuleba.  sanTlis f.-ebi. fQasko [it. fiasco] – (wign.) 4. mdgomareoba, pozicia, ra­ sruli marcxi; kraxi. ime moZraobisas (mag., cekvis,  axalma wamowyebam f. gaciguraobis dros, TviTmf­ nicada. rinavisa – frenaSi). fibrilAcia [< laT. fibra  umaRlesi pilotaJis f. boWko]: gulis fibrilacia 5. WadrakSi: saerTo saxel­ _ (medic.) gulis kunTis wodeba mefisa, lazierisa, calkeuli boWkoebis daq­ etlisa, kusi da mxedrisa saqsuli – erTmaneTs da­ (paikebisgan gansxvavebiT); Sorebuli SekumSva; gulis

fid

-536 f. movlena, f. cdebi. 2. adamianis organizmTan da­ kavSirebuli (sapirisp. su­ lieri).  f. nakli, f. dasja. 3. kunTebis moqmedebasTan dakavSirebuli (sapirisp. gonebrivi).  f. Sroma, f. varjiSi. fizikuri kultura – adami­ anis sxeulis yovelmxrivi srulyofa da gamagreba fizikuri varjiSebis saSu­ alebiT. fizioTerApia [berZ. physis buneba da therapeia mkur­ naloba] – fizikuri, buneb­ rivi saSualebebiT (haeriT, wyliT, eleqtrobiT da sxv.) mkurnaloba. fiziolOgia [berZ. physis bu­ neba da logos moZRvreba] – 1. mecniereba, romelic Seis­ wavlis cocxali organiz­ misa da misi funqciebis sasicocxlo nawilebis moq­ medebas. 2. organizmSi mimdinare sa­ sicocxlo procesebi:  adamianis f., mcenareTa f. ¥ fiziologiuri.  f. procesebi, cxovelTa f. Tvisebebi. fizionOmia [fr. physionomie < berZ. phisis buneba da

farTo gagebiT: saxelwo­ deba Wadrakis kompleqtis TiToeuli qvisa, koWisa. figUruli – 1. rTuli mo­ xazulobis mqone.  f. namcxvari, f. Sokoladi. 2. rac sruldeba figurebiT (mniSv. 4).  f. sriali yinulze. figurAluri – xatovani (Tqma, gamoTqma); igavuri, qa­ ragmuli, gadakruli (la­ paraki). fidEizm­i [fr. fidéisme < laT. fides rwmena] _ idealisturi moZRvreba, romelic reli­ gias, rwmenas aniWebs upira­ tesobas mecnierul cod­ nasTan SedarebiT. fQesta [esp. fiesta] – espaneTis da sxva espanurenovan qvey­ nebSi: dResaswauli, zeimi. fQzika [berZ. physyke] – mec­ niereba, romelic Seiswav­ lis bunebis movlenaTa zogad kanonzomierebas, ma­ teriis Tvisebebsa da age­ bulebas da misi moZraobis kanonebs.  Teoriuli f., birTvuli f., f.-is kursi, f.-is gakveTili. fizQkuri – 1. fizikasTan dakavSirebuli.

gn̅omon̅ mcodne] – 1. adamia­ nis pirisaxe: saxis gamome­ tyveleba, xasiaTi, saxe ri­ same. 2. gansakuTrebuli Tvisebe­ bis erToblioba, romelic gansazRvravs adamianis pi­ rovnebas. fQkus­i [laT. ficus] – oTaxis dekoratiuli xe; aqvs sqeli tyaviseburi foToli. fil..., ...fil [berZ. philos me­ gobari, mosiyvarule, phileô miyvars] – 1. rTuli sityvebis dasawyissa da boloSi,romelic aRniSnavs moqmed pirs da iTargmneba rogorc `mosiyvarule~, `moyvaruli~, `megobari~.  filatelisti, bibliofili. 2. ganyenebuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs umTav­ resad `siyvaruls~.  filatelia. filAnTrop­i [berZ. philanthropos < phileo miyvars da anthropos adamiani] – (wign.) qvelmoqmedi, mowyale, kacT­ moyvare.  filantropi Scd. filanTrOpia [berZ. philanthropia] – (wign.) qvelmoqmedeba, kacTmoyvareoba. ¥ filanTropiuli.

-537-

fil

 f. sazogadoeba.  filantropia, filanTropuli, filantropiuli Scd. filarmOnia [berZ. phileo miyvars da harmonia harmo­ nia] – sazogadoeba an dawe­ sebuleba, romelic awyobs koncertebs da eweva mu­ sikaluri xelovnebis pro­ pagandas. filatElia da filatE­ lizmi [berZ. phileo miyvars da ateleia gadasaxadisgan ganTavisufleba] – safosto markebis Segroveba, maTi koleqcebis Sedgena. fQle [fr. filet] – 1. frinvelis xorcis an Tevzis naWeri, romelsac Zvlebi aqvs gac­ lili. 2. suki. filQal­i [laT. filialis vaJiSvi­ lisa] – raime dawesebulebis erTgvarad damoukidebeli ganyofileba, romelic sxva­ gan aris ganTavsebuli (mo­ Tavsebuli).  bankis f., muzeumis f. filiAcia [fr. filiation] – (wign.) risame ganviTareba Tanmimdevrulad, evoluci­ urad.  ideaTa f. filQgran­i [it. filigrana <

fil

-538 qarTuli f., inglisuri f., espanuri f. ¥ filologiuri da safilologio.  f. (s.) Jurnali, f. gamokvleva. filosOfia [berZ. philosophia < phileô miyvars da sophia sibrZne] – mecniereba bunebis, adamianTa sazogadoebisa da azrebis ganviTarebis uzo­ gadesi kanonebis Sesaxeb.  antikuri f., kantis f. ¥ filosofiuri da safilosofio. ¥ f. (s.) disci plina, f. (s.) sistema. filofOnia [berZ. phileô miyvars phônç bgera] – koleqcione­ robis saxeoba – musikaluri firfitebis Segroveba. filOqsera [berZ. phyllon fo­ Toli da xeros gamxmari] – vazis mavnebeli mweri. fQltr­i [fr. filtre < saS. laT. filtrum qeCa, nabadi] – xelsawyo an nivTiereba si­ Txeebis, airebis gasawmen­ dad minarevebisgan.  meqanikuri f., firfitovani f., badiani f., Sigawvis Zravas zeTis f. fQltrat­i [fr. filtrat] – 1. fil­ trSi gatarebuli siTxe.

laT. filum Zafi da granum marcvali] – 1. saiuveliro nakeToba, romelic mogva­ gonebs dawnul nawarms, dawnul maqmans, arSias wvrili oqros, vercxlis, spilenZis da sxv. mavTuls. 2. wylis niSani qaRaldze. 3. qaRaldi gamWirvale saxiT, moxatulobiT, naxWiT. ¥ filigranuli.  f. qaRaldi, f. broSi, f. beWedi. filQpika – mkacri mamxile­ beli sityva, visime wina­ aRmdeg [Zv. berZeni orato­ ris – demosTenes – sityvebis philippikas­s mixedviT, rom­ lebic mimarTuli iyo me­ fe filpe makedonelis wi­ naaRmdeg]. filQster­i [germ. Philister] – SezRuduli gonebisa da farisevluri qcevis adami­ ani, romlis intersebi Se­ mofarglulia yoveldRi­ uri wvrilmanebiT; meSCani, obivateli. fQlm­i [ingl. film] _ igivea, rac kinofilmi. filolOgia [berZ. phileô miy­ vars da logos sityva] _ im mecnierebaTa erToblioba, romlebic Seiswavlian ena­ sa da literaturas.

-5392. mdinaridan miwis qveS ga­ suli da gafiltruli, da­ salevad vargisi wyali, fSa, fSani. filtrAcia [br. filtration] – 1. filtrSi gatarebiT gaw­ menda (siTxis, gazisa). 2. siTxis gaJonva forovan garemoSi. fimQam­i [berZ. fhimima] – 1. keTilSobiluri nivTiereba mosawevad, sakmeveli, aseve aromatiuli boli (kvamli), romelic am nivTierebis wvis Sedegad warmoiqmneba. 2. (gadat.) aRtacebuli (aRfr­ Tovanebuli) qeba (SeZaxeba), pirferoba, mliqvneloba.  f. vinmesTvis moweva. fQnal­i [it. finale] – 1. risame bolo, daskvniTi nawili; daboloeba.  piesis f., operis f. 2. sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  saqarTvelos Tasis gaTamaSebis f. fexburTSi. ¥ finaluri da safinalo.  f. (s.) scena, f. (s.) Sejibreba. finAlist­i – (sp.) finalis (mniSv. 1.) monawile. finAnsebi [fr. finance] – fuli, rogorc sameurneo brunvis elementi.

fio

 saxelmwifo f.-ebi, f. saministro. ¥ finansuri da safinanso.  f. (s.) operacia, s. organoebi, sawarmos f. (s.) mdgomareoba.  mx. finansi ar ixmareba.  finansiuri Scd. finAnsist­i – 1. safinanso saqmeebis specialisti. 2. kapitalisti, romelic msxvili safinanso opera­ ciebs awarmoebs. fQnik­i [berZ. phoinix phoinikos] – finikis palmis nayofi; indisxurma. finikis palma – palma, ro­ melsac aqvs didi frTisebri foTlebi; isxams uwvno tkbil, yuaTian nayofs. fQniS­i [ingl. finish damTavreba, daboloeba] – 1. siswrafeSi sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  100 metrze rbenis f. 2. aseTi Sejibrebis bolo punqti.  f.-Tan axalbeda morbenali miiWra pirveli. ¥ safiniSo.  s. boZi, s. lenti, s. xazi. fQord­i [norveg. fjiord] – zRvis viwro yure, romelic xmeleTSi Rrmad aris SeW­ rili, Cveulebriv aqvs ma­

fir

-540-

Rali, cicabo, kldovani napirebi. fQrma [it. firma xelmowera] – savaWro an samrewvelo sawarmo; sawarmoo gaerTi­ aneba.  ucxouri f.-ebi, saavtomobilo f. safirmo – rac uSualod aris dakavSirebuli ama Tu im samrewvelo dargTan an sawarmosTan.  s. maRazia, s. nisani. fQrman­i [spars. firman] _ ira­ nis Sahis, TurqeTis (osma­ leTis) sulTnis da zogi sxva mahmadianuri qveynis mmarTvelis brZanebuleba. fQrn­i [ger. firn] – msxvilmar­ cvlovani mkvrivi Tovli, romelic grovdeba mTiani raionebis Cavardnil adgi­ lebSi (Tovlis mijnis ze­ viT) da polarul qveynebSi; warmoadgens gardamaval stadias Tovlis da yinuls Soris. fQsk­i [laT. fiscus] – (wign.) saxelmwifo xazina. fQstula [laT. fistula] – (me­ dic.), romelime Sinagani organodan gareT gamomava­ li mili (bunebrivi an xe­ lovnuri).

fisharmOnia [ger. Fisharmoni-

um] – klaviSebiani da sa­ berveli momcro sakravi.  fisgarmonia, fizgarmonia Scd. fiuzElaJ­i [fr. fuselage] – TviTmfrinavis korpusi. fQqs­i [laT. fixus mtkice,uZravi, ucvleli] – 1. saqonlis dadgenili fasi. 2. zustad gasazRvruli Tan­ xa raime saxis samuSaos anazRaurebisa, gasamrje­ losi. fiqsAcia [fr. fixation] da­ fiqsireba [germ. fixieren] – (wign.) – risame aRniSvna (Cawera, Caxatva, Caxzva) an daxsomeba.  miwisZvris f. fiuCErul­i [ingl. futures transactions] – birJaze swrafi garigebebi, romlebic da­ kavSirebulia nedleulis, oqrosi, valutis, finansur da sakredito dokumentebis yidva­gayidvasTan garigebis momentSi dafiqsirebul fa­ sebSi, drois garkveuli Su­ aledis Semdeg operaciis Sesrulebisa (2­3 wlamde).  f. operaciebi. fQqcia [laT. fictio] – ganzrax SeTxzuli, gamogonili, ara­

-541namdvili ram, rasac Cve­ ulebriv iyeneben garkveuli mizniT. ¥ fiqciuri.  f. angariSi, f. Tamasuqebi.  fiqtiuri Scd. flAgman­i [holand. vlagman] – 1. samxedro xomaldebis msxvili SenaerTis sarda­ li. 2. didi samxedro xomaldi, romelzedac imyofeba raime SenaerTis sardali da ro­ melzedac aRmarTulia misi alami. 3. flotis yvelaze didi an saukeTeso gemi romelime zRvaSi, naosnobaSi. ¥ saflagmano.  s. xomaldi (gemi) _ igivea, rac flagmani (mniSv. 2, 3). flAgStok­i [holand. vlaggonstok] – alamis aRsamarTavi latani (gemze, Senobaze da sxv.). flaQer­i [ingl. flier CorTma­ vali cxeni] – sadoRe cxeni, romelic did simardes iCens mokle distanciaze. flAmingo [portug. flamingo] – wylis didi frinveli, romelsac aqvs movardis­ fero TeTri bumbuli, grZe­ li kiseri da fexebi; gav­

fli

rcelebulia tropikebSi da subtropikebSi. flAng­i [fr. flank, germ. Flanke] – marcxena an marjvena mxare mwkrivisa, mwyobrisa, fron­ tisa, jarebis ganlagebisa (agreTve sportuli moedni­ sa, Wadrakis dafisa); (qarT. sinon. frTa).  frontis marjvena (mar­ cxena) f., f.-ebidan Semovla, mefis (lazieris) f. flEgma [berZ. phlegma] – 1. metismeti gulgriloba, auRelveloba. 2. (saub.) ityvian flegmatur adamianze. flegmatQkos­i [berZ. phlegmartikos] – adamiani, romelsac neli aTvisebis unari aqvs da susti aqtiurobisa, Zne­ lad gamaRizianebeli, momT­ meni da gulgrilia. flESebi [fr. fléche isari] – (ist. samx.) sabrZolo mwyob­ ri blagvi kuTxis magvari; savele simagre cocxali Zalisa.  bagrationis f. borodinos brZolaSi 1812 w. flQgel­i [germ. Flügel frTa] – mTavari Senobis gverdiT miSenebuli an didi Senobis ezoSi mdgari patara sa­

fli

-542-

cxovrebeli saxli. flQrt­i [ingl. flirt] – msubuqi trfiali, arSiyoba. fliUger­i [germ. Flügel frTa] – xelsawyo (Tavisuflad moZravi alami, firfita an isari) qaris siCqaris da mimarTulebis gasazomad.  flugeri Scd. fliuorogrAfia [laT. flouor mxedveloba,dineba da graphô vwer] – rentgenelogiuri kvlevis meTodi adamianis sxeulis organoebisa – ga­ Suqebuli ekranidan gamo­ saxulebis fotofirze ga­ datanis mizniT.  fliuorografi. ¥ fliuorografiuli.  f. kvleva. flomAster­i [ingl. flowmaster] – fanqris saxeoba, av­ tokalmis msgavsi; sawerad (saxatavad...) aqvs forovani Reri, romelic gaJRenTilia specialuri saRebaviT. flOra [laT. Flora] – mcena­ reTa samyaro (yvavilTa, ga­ zafxulis da siymawvilis romauli qalRmerTis – Flora­s saxelis mixedviT). Sdr. fauna.  saqarTvelos f. da fauna.  tropikuli f.

flOrin­i [it. Florino] – ho­
landiis fulis erTeuli – guldenis – meore saxeli. flOt­i [holand. Floot] – qvey­ nis samxedro an savaWro gemebis erToblioba  samxedro f., savaWro f., Savi zRvis f. sahaero floti _ TviTmfri­ navebis erToblioba (sinon. aviacia, aerofloti). flotQlia [esp. flotilia] – 1. ama Tu im mdinaris, tbis, daxuruli zRvis samxedro gemebis SenaerTi.  kaspiis f. 2. specialuri daniSnulebis gemebis razmi.  sanaRmo f. fOie [fr. foyer kera] – TeatrSi, kinoSi da misT: darbazi, sa­ dac imyofebian mayureblebi sanaxaobis dawyebamde da antraqtis dros. ¥ foiesi.  foiisa Scd. foiErverk­i [germ. Feuerwerk] – ferad­feradi SuSxune­ bis gaSveba haerSi (raime zeimis dros).  feierverki Scd. fOkus­i1 [germ. Fokus < laT. focus kera] – 1. (fiz.) garda­ texili an areklili sxi­

-543vebis gadakveTis wertili.  gamadidebeli minis f. 2. wertili, romelSic foto an kinogadaRebis dros sag­ nis gamosaxuleba suraTze maqsimalurad mkafiod ga­ modis. fOkus­i2 [< germ. Hokus pokus] – marjve ileTi, tri­ uki, rac Tvals atyuebs da mayureblebis gancvifre­ bas iwvevs moCvenebiTi ze­ bunebriobiT; damyarebulia xelis simardeze, moqnilo­ baze, raime kanonzomierebis codnaze.  f.-ebis keTeba, f.-ebis Cveneba. mefokuse – msaxiobi, rome­ lic fokusebs akeTebs (sinon. iluzionisti). ¥ mefokusisa.  mefokusesi Scd. folQant­i [germ. Foliant] – didi formatis wigni, Cveu­ lebriv Zveleburi. fOlklor­i [ingl. folk-lore] – xalxuri zepiri Semoqmedeba (zRaprebi, leqsebi, andazebi, gamocanebi da sxv.). (qarT. sinon. zepirsityviereba).  folkliori Scd. fOlga [holand. folga < laT. folium furceli] – liTonis sifrifana furceli, ro­

fon

melsac iyeneben sakvebi produqtebis SesafuTavad, saamkinZo saqmeSi, sarkis warmoebaSi da sxv. fonAcia [fr. Phonation < berZ. Phônos bgera] – sametyvelo bgerebis warmoTqma. fonendOskop­i [berZ. phônç bgera, endon SigniT da skopeç vuyureb, vakvirdebi] – samedicino xelsawyo gulisa da filtvebis mo­ sasmenad. fonEtika [berZ. phonetikos bge­ risa] – enaTmecnierebis na­ wili, romelic enis bgeriT Semadgenlobas Seiswavlis. ¥ fonetikuri.  f. transkrifcia, f. gamokvleva. fOn­i [fr. fond] – 1. ZiriTadi feri, romelzedac raimea gamoxatuli.  wiTeli f. 2. risame (mag., Senobis, qanda­ kebis) ukan arsebuli siv­ rce.  cis f. 3. gadat. (wign.) garemocva, sadac rame xdeba; garemom­ cveli pirobebi.  romanis istoriuli f. fOnd­i [fr. fonds] – 1. raime miznisaTvis gankuTvnili fuladi saxsrebi.

fon

-544Soris arsebuli sicariele (qarT. sinon. svreti). ¥ forebiani da forovani.  f. Tuji, f. miwa.  mx. fori.  porebi, pori, porebiani, porovani Scd. fOrel­i [germ. Forello < Sved.] – kalmaxi. fOrvard­i [ingl. forward] – fexburTis, hokeis gundis wevri,romelic TavdasxmaSi TamaSobs. fOrzac­i [germ. vorzatz] – furceli, romlis erTi na­ xevari wignis ydazea Sig­ nidan gamokruli; ydas akavSirebs akinZul furc­ lebTan. fOrin­Ofis­i [ingl. Foreign Office] – didi britaneTis sa­ gareo saqmeTa saministros saxelwodeba. fOrma [laT. forma] – 1. sag­ nis garegnuli saxe, moxa­ zuloba (qarT. sinon. moyvaniloba).  lamazi f.-is larnaki. 2. Sinaarsi garegnuli gamo­ xatuleba, garegnuli mxa­ re.  f.-is da Sinaarsis erTianoba. 3. risame organizaciis saxe, ti pi, sistema, romelic gan­

 xelfasis f. 2. risame maragi.  wignebis f., muzeumis f.ebi, sabinao f. ¥ safondo.  s. qaRaldi, s. samSeneblo masalebi. fono..., fOn­i [< berZ. phonç xma, bgera, xmauri, metyveleba, sityva] – rTuli sityvebis dasawyisSi da bolos aR­ niSnavs am sityvebis damo­ kidebulebas xmasTan, bge­ rasTan.  fonometri, telefoni. fonOgrama [berZ. phônç bge­ ra da gramma Canaweri] – xmis, bgeris Canaweri firze, firfitaze da misT. fOra [it. fora winaswar] – 1. zogierT sportul Sejib­ rebebSi,TamaSebSi: winaswar ganpirobebuli upiratesoba, romelsac Zlieri moTamaSe aZlevs susts. 2. (gadat.) upiratesoba rai­ meSi, romelsac Tavisi ne­ biT aZlevs erT­erTi part­ niori meores.  f-as micema. fOrebi [berZ. poros (mx.)] – 1. saofle jirkvlebis wvri­ li nasvretebi kanis zeda­ pirze. 2. nivTierebis nawilakebs

-545pirobebulia garkveuli Si­ naarsiT.  saxelmwifo mmarTvelobis f. 4. risame saxesxvaoba, nairsa­ xeoba.  gri pis msubuqi f. 5. risame dadgenili nimuSi.  saarCevno biuletenis f., samedicino f. #1., f.-is mixedviT Sedgenili dokumenti. 6. mowyobiloba raimesaTvis garkveuli moxazulobis misacemad (sinon. yalibi).  tortis f. 7. sxvadasxva kategoriis pir­ TaTvis dadgenili nimuSis tansacmeli.  samxedro f., moswavlis f. formaluri – rac mxolod formas (mniSv. 2) icavs da angariSs ar uwevs saqmis namdvil viTarebas.  saqmisadmi f. midgoma. formAlizm­i – 1. garegnuli formis dacva rameSi saq­ mis arsebiTi mxaris sazia­ nod; formaluri damokide­ buleba ramesadmi.  biurokratiuli f. 2. xelovnebisa da litera­ turaTmcodneobaSi: mimar­ Tuleba, romelic mxolod

for

formas aniWebs mniSvnelo­ bas. ¥ formalisturi.  saqmisadmi f. damokidebuleba, f. nawarmoebi. fOrmat­i [germ. Format] – wig­ nis, qaRaldis furclis, ba­ raTis da misT. zoma.  didi f.-is wigni. formAcia [laT. formatio warmoeba; saxe] – (wign.) adamianTa sazogadoebis ganviTarebis safexuri, ro­ melsac axasiaTebs sawar­ moo urTierTobaTa garkve­ uli sistema.  feodaluri f., sazogadoebriv-ekonomikuri f.-ebi. formQreba [laT. Formare] – Camoyalibeba; Sedgena, da­ kompleqteba. fOrmula [laT. Formula] – 1. mokle da zusti sityvieri gansazRvra risame. `gaTiSe da ibatone~ _ Zveli romaelebis politikuri formula. 2. raime sidideebis, elemente­ bis, risame Semadgenlobisa da misT. gamoxatuleba (ri­ cxvebiT, asoebiT, specialu­ ri niSnebiT.).  maTematikuri f., qimiuri f., ZmarmJvas f., gogirdmJavas f.

xmamaRla (musikaluri na­  axalgazrdaTa saerTaSowarmoebis Sesrulebis Se­ riso f. rom­ bani. va.. fortifikAcia [laT. Formular] – .  formuliari Scd... fort] – (samx. kreba. fors­mAJor­i [fr. fOstamt­i [germ. forcage] – aC­ romelSic mTavari partia qareba. iRba­ calkeuli cixesimagre sab­ li. acileba SeuZlebelia. piesa.for -546- klaviSebiani simebiani mu­ sikaluri sakravi (pianino. farTo warmomadgenlobiTi fOrte [it.) Zlier. krivSi: ganuwyveteli Sete­ Scd. piano). ereba] – 1. rZolo gamagrebaTa siste­ fOrum­i [laT.) mowinave posti. ase­  myinvaris dnobis f. pianoforte] – qalaqis mTavari safosto formUlar­i [germ.) viTareba. ga­ romaul miTologiaSi: bed­ daulaxavi dabrkoleba. s. risame daCqareba. fOrsaJ­i [fr. nageboure] – (wign.) 2. rkolebis (mag. samuSaoebi. fOrsing­i [ingl.. bednieri SemTxveva. (sapirisp. Sekreba. ¥ safortepiano. force maje s.) raime bunebrivi dab­ nagebobani. (samx. Ti nawarmoebis Sesruleba.. forum] – (wign. saxeb). gaZliereba (raime gankuTvnilia fortepiano­ princi pisa). mdinaris)  savele f. forcing] (sp. ¥ safortifikacio. bibliografiis saaRricxvo roiali). avanposti.. klasi (konser­ fOrpost­i [germ. s. tio] – samxedro­sainJinro 2. (samx. brZoliT gadalaxva. baraTi. Vorposter] – vatoriaSi).)  `fortepianoze ukravs~.  unda: `fortepianos ukfOrsireba [fr.) maSi. forcer gaZli­ ravs~. Fortuna] – 1. forte] – (mus. lis gansazRvra da Tavidan fOrtuna [laT. saTvis (roialisaTvis). iRblis RvTaeba. fortificarisame tempis gaZliereba. – simfoniuri nawarmoebi.  s. fOrt­i [fr. mowi­ safortepiano koncerti nave pozicia. Postamt] – fortepQano [it.

mJava. frAza [berZ. fotografia). 2.. aparati.  f. romlis specialobac suraTebis ga­ daRebaa.-ebi. garegnoba. f.  xelnaweris f. frazeolOgia [berZ. sityvaTa Taviseburi SeerTebani. ga­ mometyveli. fotOgraf­i – piri.) sinaTlis SiSi. cxovelisa da mcenaris qsovilebSi. ¥ fotografiuli. kinosuraTis f. ¥ fosforuli. leqsikoni.-ebi. . saxe. genos gvari] – vinc.  f. f. sinaTle da graphô vwer] – 1. am gziT miRebuli suraTi (fotosuraTi). rac kargad gamodis fo­ tosuraTze.. ¥ fragmentuli. xelnaweri. madani.cxo­ velTa ZvlebSi. ¥ fosforovani. fOqstrot­i [ingl. Phosphoros sinaTlis gamomcemi] – qi­ miuri elementi. Sav-TeTri f. teqstis an raime nawar­ moebis nawyveti. kinofirze.-547dawesebuleba. (ix. Phrasis gamoTqma] – dasrulebuli gamoTqma.-ebi. naTeba. fOsfor­i [berZ. foxtrot] – swraftempiani cekva qal­ vaJisa. suraTi. baletis f. phôs (phôtos) sinaTle da phobos SiSi] – (medic. Suqi.  qarTuli enis f. fotogEnur­i [photography < berZ.  f. fotofObia [berZ.  f. fra  feradi f. fragmentum] – 1. phos (photos) Su­ qi. frAgment­i [laT. fotogrAfia [ingl. f.  mokle (grZel­grZeli) f. 2. narCeni. saxelosno aseTi suraTebis misaRebad. advilad aalebadi da sibneleSi ma­ naTobeli nivTiereba.  fragmentaluri Scd.  f. marilebi. f. arqiteqturis an qandakebis Zveli nawarmoebis natexi.  fotogeniuri Scd.  f. mo­ i poveba zog mineralSi. ¥ frazeologiuri. Phrasis gamoTqma] – ama Tu im enis mtkiced Camoyalibebuli gamonaTqvamebi. 3. wiTeli f.  TeTri f.. specialuri optikuri aparatis (fotoaparatis) saSualebiT SuqmgrZnobiare masalaze gamosaxulebis miReba. photography < berZ.

frigidus civi] – qalis sqesobrivi gulgriloba. frigidUloba [< laT. safasuri.  f.] – Cacma­daxurvas ga­ dayolili mamakaci. freQlina [rus. parlamentSi: erTi partiis wevr deputatTa dajgufeba Tavisi partiis politkis organizebulad warmarTvis mizniT. Fracht] – 1. frAnt­i [holand. romelic partiis ZiriTad xazs ar iziarebs. f. frit Semwvari] – bevr cximSi Semwvari. fuqsavaturi. romelsac ukan grZeli da viwro kalTebi aqvs (icvamen upiratesad sazeimo SemTxvevebSi. zRvis didi tropikuli frinveli. Fräūlein] – mefis karze dedoflis an princesas mxlebeli gauTxovari qali Tavad­aznaurTa wridan. ofi­ cialur miRebaze da sxv. frivOlur­i [fr. mxatvroba. Tevzi f. Frigg] – germanul miTologiaSi:L qorwinebis. uxamsi. daqiravebuli (dafrax­ tuli) gemiT gadaziduli tvirTi. fri [fr. rfesco] – wylis saRebavebiT daxatuli su­ raTi axlad Selesil (jer kidev svel) kedelze. Wer­ ze. Sebrawu­ li. Frant < germ. 2. фрейлина germ. fraction] – 1. dajgufeba. frac] – gulamoWrili freilEin­i [germ. siyvarulisa da ojaxuri keris qalRmerTi.  kartofili f. 2. ¥ fraqciuli. frEska [it. agreTve gamoiye­ neba saxelTan an gvarTan erTad. frAqcia [fr. frEgat­i [fr. araseriozu­ li. ge­ miT tvirTis gadazidvis qira. fractio xaxuni] – xaxunis ZaliT . frivole] – urigo. friqcQul­i [< laT. 2.).  f. ¥ freskuli. frQg­i [germ. frAxt­i [germ. vodanis coli.fra -548- frAk­i [fr. Frégate] – 1.. sa­ yaraulo da wyalqveSa na­ vebis winaaRmdeg mebrZoli gemi (Zvelad: samanZiani ialqniani samxedro gemi). dajgufeba partiis SigniT. Fräulein] – surTuki.  fraqcionuli Scd. brZola. germanuli qaliSvilisadmi mimarTva.

msaxio­ bebi. saomari moqmedebis are. fsevdOnim­i [berZ.-ze moxalised wasuli axalgazrdebi. rac ga­ moixateba gare samyaros asaxvaSi. fsi froQdizm­i _ fsiqologiuri mdgomareoba. fsiqionAliz­i fsiqologi­ isa da fsiqopaTologiis mimarTuleba. simRerebi. SesaZleblobaTa erToblioba. psychç suli da iatreia mkurnaloba] – me­ dicinis nawili.  f. ¥ fsiqikuri. yvelaze msxvili samxedro SenaerTi omianobis dros.-is Stabi.. front] – 1. f.. fsAlmun­i [< berZ. nawilebi. ¥ frontuli. psychikos su­ lieri] – tvinis gansakuT­ rebuli Tviseba.  fsiqiuri. roland qarTveli – r. adamaSvilis f.-549mbrunavi. aracnobier (um­ Tavresad seqsualur) swraf­ vas [avstrieli eqimisa da fsiqologis zigmund fro­ idis (Freud. 2. mxatvrebi.  vaJa-fSavela – luka razi­ kaSvilis f. f. da sxv. kldi­ aSvilis f. pseudôny- mos] – gamogonili saxeli an gvari. frOnt­i [fr. fsixika.  misi koncefcia utopiuri aRmoCnda. 1856­1939 ww. ¥ safronto. fsixikuri Scd. javaxiSvili – m. psalmos saxotbo sagalobeli] – religiuri sagalobeli. brZolis ve­ li. romelsac zogjer irqmeven mwerlebi. procesi. m.  f. f.  s. fsiqiAtr­i _ eqimi­fsiqiat­ ri. politikuri moRvaweebi da sxv. rogorc marqsizmleninizmi.. romelic cdilobs adamianis axsnas sqesobrivi instinqtebis . Taviseburebani. romelic swavlobs fsiqikur daa­ vadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. fsalmunebisagan Sedgeba daviTiani (bibliis nawi­ li).-is sardali. adamianis qce­ vis mamoZravebel Zalad miiCnevs biologiur ins­ tinqtebs.  f. fsiqiAtria [berZ. adamianis sulier ZalaTa. fsQqika [< berZ.  dasavleTis f.) gva­ ris mixedviT].

safuZ­ veli] – (wign. bisa da formebis Sesaxeb. RrmaSina­ fsiqoTerApia – mkurnaloba arsiani. ucnauroba. (wigni) roli. mTavari.. – mTis cicabo ferdobze 2. fsiqikuri Taviseburebani. lieri aSliloba. funikulQor­i [fr. damaxa­ fsQqoz­i [berZ. biblisuli da logos moZRvreba] oTeka. ¥ fsiqologiuri. (biol. psychç su­ mniSvneloba. moZraoba. safuZvliani. li da pathos tanjva] – fsi­ movaleoba.  funikulori Scd. didi fsiqikuri zemoqmedebis me­ moculobisa.  f. romelzec vagonebi moZ­  bavSvTa f. functio Ses­ ruleba] – 1. qneviT)] – klasikuri cekvis paTa jgufi. mecniereba fsiqikuri  fundamentaluri – dasaS­ moqmedebis kanonzomiere­ vebia. gamokvleva. fouetté < fouetter  gulis f. funiculaire]  f. adamianis fsiqi­ fundamEntur­i [laT.. su­  f. TodiT. moTxroba. raoben sabagiro weviT. im organos daniSnuleba. psychç  universitetis f. fUnqcia [laT.-ebis ganawileba. daniSnuleba.  f. fsiqolOgia [berZ. fUete fr. raime aranormaluroba. 2. 2. mowyobili rkinigzis xa­ sulieri samyaro. fsixologiuri Scd.) 1. sanerwyve jirk- . 2. psychç suli] – siaTebelia fexis qneviT 1. ZiriTadi. (mag. zi.  Tbilisis f. fsiqopATia [berZ. raobis SecvlaSi. hi pnoziT). avadmyofuri mdgomareoba. – 1. wkeplisa da yareba froidizms. mentum saZirkveli.-is kursi. romelic exmareba rac gamowveulia Tavis mocekvaves brunvaSi an moZ­ tvinis dazianebiT.  fsixologia. qikis aranormaluroba. em­ cema (maTraxis. misT.) organizmis an sxe­ fsiqopaTolOgia – saerTo ulis romelime organos moZRvreba fsiqikur daava­ moqmedeba: sxeulis ama Tu debaTa Sesaxeb. fundakaSi.fsi -550- qvecnobieri gavleniT.  hi pnozuri f.

Furia mZvinvareba] – Zvel romaul miTologiaSi: SurisZiebis erT­erTi Rmer­ Ti. dasalevad. fougere] – maRal­ fexiani mozrdili Wiqa. fourage] – cxenis. . Rvinis da misT. romelic kacobrio­ bis momavals swavlobs (sxvanairad: socialuri prognostika). futUrizm­i [< laT. fUror­i [laT. mTel tra­ diciul xelovnebas da mis xerxebs da cdilobda Seeq­ mna axali. Fuchs melia] – bi­ liardSi:L SemTxvevviT mo­ gebuli (RuzaSi Cagdebuli) burTi. bude).  safuraJesi Scd. 3. ¥ safuraJe. kapasi qali. Futteral] – raime nivTis Sesanaxi kolofi an SaliTa (qarT. futurolOgia [laT.  f.  algebruli f. gitaris f. Tiva da sxv. anC­ xli. футляр < germ.  s. furUnkul­i [laT.). (maTem. ro­ melic sazogadoebaSi did aRtacebas iwvevs. safuraJisa. 3­isaT­ vis). romelic uar­ yofda realizms. fUqs­i [germ. furunculus] – kanis saofle da cximovani jirkvlebis Cirqovani an­ Teba. TiTqosda Tana­ medroveobisaTvis Sesaferi stili. fuq fUtlar­i [rus.. baza.. boroti. literaturasa da xe­ lovnebaSi: formalisturi mimdinareoba.) damoukidebeli cvladi sidide. analizi. ¥ funqciuri (mniS. bo­ kali limonaTis. sinon.  funqcionaluri Scd. saqonlisa da frinvelis sakvebi (marcvleuli.  futliari Scd. Wirveuli.  saTvalis f. vagoni. futurum myofadi. violinos f. s. momavali] – me­20 s. damokidebuleba. furor mZvinvare­ ba] – sajaro warmateba.-551vlebis f. fUJer­i [fr. Zirmagara. f. fUraJ­i [fr.-ebi. fUria [laT.. logos moZRvreba] – sociologiis dargi. futurum momavali da berZ. trigonometriuli f.

sa­ egvi pturi. romlis Tanax­  Sesruleba q. Chimaira] – 1. chiliasmos < chilias aTasi] – religiuri da stilze. feva. qAos­i2 – sruli uwesrigoba. kopturi da berZneTsa da romSi: papi­ sxv. belerofontma. Zv. mdinareebze gadahyavda gar­ qamQtur­i – enebi – afrikaSi dacvlilTa sulebi. qArtia [berZ. samyaros materi­ romelsac aqvs lomis Tavi. moZRvreba. musika. chaos naprali. country sityv. zogi dokumentaciis sa­ soflisa] – 1. chartçs laT. igivea. naxeTqi] – berZnul miTolgiaSi: usasrulo qQmera [berZ. Svilis – qamis saxelis mi­ 2. wliani mSvidoba. Zv. Sua saukuneebis evropis areul­dareuloba. romelic kanis fers icvlis garemo pirobebis qAron­i [berZ. enaTesavebian semitur rusis an pergamentis grag­ enebs [bibliuri noes meore nili (xelnawerebi). kuri mniSvnelobis mqone qAnTr­i [ingl. stilze. rac xiliazmi. bneliT moculi uf­ cxlismfrqveveli urCxuli. mokla laferi arsebuli. aluri elementebis grova. chamaileon]  xaosi. skruli. ¥ qaosuri. vali. moZraoba. charta) qaRaldi] – 1. Txis tani da gvelis TaviT romlisganac warmoiSva yve­ dasrulebuli kudi. berZnul miTologiaSi: ce­ sivrce. q. gavrcelebuli erTi jgu­ fis enebi: berberuli. amerikuli xalxuri simRe­ win dedamiwaze iqneba aTas­ ra. xaosuri. nabzari. 2. madac qveynis dasasrulis 2. Secvlis Sedegad. xmauri. – xvlikis msgavsi qvewarma­ xaoturi – Scd. qaotiuri. romelic miwisqveSa samefos  xameleoni Scd. usis­ xelovnebaSi: fantastikuri .. saxelmwifoebriv­politi­ xedviT]. melic stilizebulia ame­ rikul xalxur melodiebze qilQazm­i [berZ.qam q -552- temoba. RvTis su­ qAos­i1 [berZ. ro­ xelwodeba.  q. Charôn] – ber­ Znul miTologiaSi: menave. qamelEon­i [berZ.

qiromAntia [berZ.. erebis dasamzadeblad.) da dostaqari vani Tevzi erTgvari. – zogi momwamvleli nivTi­  q. beli. Teoriuli q. ciuli meTodebiT [sinon. dasta4. (zoolog.) zRvis xrtilo­ qari (wign. 3.) da dosq.-553- qlo arsebis (urCxulis) skulp­ li da manteia mkiTxaoba. Seiswavlis daavadebaTa romelic ikvlevs nivTiere­ operaciuli gziT mkur­ baTa Sedgenilobas. (s. momw­  q. cheir xe­ . qimiasTan dakav­ qlOr-i [berZ. therapia mkurnaloba]  q. q. wmenda. rebebiT. da am meTodebiT proeqtebis agreTve samxedro saqmeSi damzadebasTan.)]. fantazia.  organuli q. agebu­ nalobis meTodebs. rac dakavSirebulia qimiis sanitariaSi da sxv. chloros mwvane] Sirebuli. qimErul­i – ganuxorciele­  xirurgi Scd. bis mixedviT. chemeia] – bunebis­ cheis xeli da ergon muSaoba] metyvelobis erT­erTi Zi­ – medicinis nawili. iyeneben teqnikaSi. qirUrgia [berZ. romeic riTadi dargi – mecniereba. araorganuli dastaqaroba (wign. ¥ qirurgiuli da saqirurqimiaTerApia [qimia da gio. (gadat.. berZ. mkurnaloba qimuri nivTie­  xirurgia. reaqcia. cheirurgia < qQmia [berZ. turuli gamosaxuleba (mag. (moZv. winaswarmetyveleba] – mki­ parizis RvTismSoblis ta­ Txaoba xelisgulis xaze­ Zarze). fantastikuri. xirurgiuli.) klinika. Tvisebebsa da urTi­ naloba ZiriTadad opera­ erTgardaqmnas. 2. mkur­ lebas. rogorc meTodebis gamoyenebasTan dezinfeqciis saSualebas. q. vano­moyviTalo maxrCobe­ q. saxirurgio Scd. qimQuri – 1. q. tansacmlis q.. naerTi.) mak_ infeqciur daavadebaTa rateli.) ganuxorcielebeli qQrurg­i qirurgiis specia­ ocneba. – qimiuri elementi. la airi. listi eqimi [sinon. elementebi. (s. taqroba (moZv. formulebi. ¥ qloriani da qlorovani.)]. mrewveloba.

qlorOform­i [qlori da laT. 2. qolestErin­i [berZ.) swori xazi (wrfe). qOral­i [< laT.) mcenaris daavadeba. romelSic yvela xmas erTi da igive ritmi aqvs. (acidum form. simwvanis seni. qolErik­i [laT. qnEseT­i [ebr. icum) Wi­ anWvelmJava] – qloris Sem­ cveli Taviseburi sunis mqone aqroladi siTxe. q. cholera] – kuW­ nawlavis mwvave gadamdebi daavadeba. romelic mwvane fers aZlevs mcenaris foTlebsa da sxva nawilebs. qOrda [berZ. qlOrizm­i [< berZ. q.  xolera Scd. romelic aerTebs mrudi xazis (mag. 2. cholericus < berZ. erT­ atomiani spirti sterinebis jgufisa. chorde simi] – 1.-ebi. kiri. (medic. sicocxlisaTvis . qlorOfil­i [berZ. kaTolikeTa da pro­ testantTa religiuri sa­ galobeli. qoreogrAfia [berZ. qOlera [berZ.qlo -554saSiSi. sabaleto speqtakle­  q. chole naRveli da stereos magari] _ organuli nivTiereba. rkalis. (botan. kalciumi. xerxemlis simi). moi poveba cxove­ lur organizmebSi.  xorali Scd. romlis drosac foTlebi da ylortebi kargaven mwva­ ne Seferilobas. wre­ xazis) or wertils. ficxi adamiani. choreia cekva da graphô vwer] – cek­ vebis.w. Kneset] _ isra­ elis saxelmwifos umaRle­ si sakanonmdeblo organo. wyali. (maTem. qlorocetofEnon­i – Zli­ eri cremlmdeni momwamvle­ li nivTiereba. chlôros mwvane] – 1. me­ dicinaSi iyeneben dasaZine­ bel saSualebad.  baxis q. chlôros mwvane da phyllon foToli] – saRebavi nivTiereba (pig­ menti). zogi cxovelis (agreTve adamianis Canasaxis) xerxemlis dre­ kadi elastikuri Rero (e.) sisxl­ nakleboba – hemoglobinis mniSvnelovani daqveiTeba sisxlis wiTel burTuleb­ Si. chole naRveli] – qole­ rikuli temperamentis mqo­ ne. (canfus) Choralis gunduri (sagalobeli)] – mravalxmovani sagundo na­ warmoebi..

. qristiAnoba [laT. choros gundi da germ. cxebuli. qrestomATia [berZ. sinon. rogorc qrestomaTiaSia.-555bis dadgmis xelovneba. Meister os­ tati. magaliTi. xormaisteri. 2. WeSmariteba. q.  qarTuli q. mTavarepiskoposis TanaSemwe. qarTuli literaturis q.  q. klasikuri q. ¥ qristianuli. qOqos­i [esp. romelic ikeTebs kalaTebad Sekrebil sxva­ dasxva Seferilobis yvavi­ lebs. naTeli. qristQan­i [laT.) saswavlebeli. qresTomatia. choros] – momRe­ ralTa fundi. qrizAnTema [berZ.  qormeisteri. qormaQster­i [berZ. masala. welTaRricxvis I s. ¥ saqrestomaTio. qOro [berZ. (s.­Si da mieca misi damaarseblis _ ieso qristes.  saskolo q.) xelovneba.  q.  xoro Scd. saRebavi da soma sxeuli] – . isxams msxvil gemriel yuaTian nayofs magari naWuWiT. am palmis nayofi. ¥ qoreografiuli da saqoreografio. qresTomatiuli Scd. Semdeg ki aRsdga da amaRlda zecaSi (biblia). christianismus < berZ. lotbari). saqrestomatio. xormeisteri Scd. christianus] – qristianobis mimdevari. q. palma erTgvari.. qrestomaTiuli _ iseTi.)] – 1. sarwmunoeba.  qrestomatia. qorepiskOpos­i [berZ. martivi. chrôma feri. kakali. saxeli _ RmerTkacisa. indis kakali. (s. mironcxebuli] – religia.  kokosi Scd. romelic ze­ cidan daeSva dedamiwaze adamianTa codvebis gamo­ sasyidlad da jvarze ga­ akres..  q. qro  s. chresto – matheia] – saxelmZRvanelo – rCeuli nawarmoebaTa an maTi nawyvetebis krebuli. xelmZRvaneli] – momRe­ ralTa gundis xelmZRvane­ li (qarT. qromOsoma [berZ. cocos (mr. chrisanthemon] – dekoratiuli mce­ nare. umrevlo episkoposi. Christos – sity.romelic warmoiSva ax.  q. 2. clora qveyana da episkopos episko­ posi] – 1.

mudmivi (Cveulebriv iTqmis daavadebis Sesaxeb. xenos ucxo. 2.  romani-q.qro -556_ istoriuli movlenebis Tanmimdevroba drois mi­ xedviT. xerography < berZ.  mxatvrul films win uswrebda q. romlis saxeli dar­ Ca avi. qsenofObia [berZ.) ujredis birTvis is nawili. qsAnTi pe [berZ. sinon. q. chronos dro da logos moZRvreba] . kapasi dedakacis aR­ mniSvnelad. qserogrAfia [ingl. chronikos dros­ Tan dakavSirebuli] – 1. romelic Seicavs sa­ zogadoebrivi an saojaxo ambebis Tanmimdevrul gad­ mocemas. qsenofQlia [berZ. qsEroqs­i [ingl. xenos ucxo. matiane). axali ambebis ganyofileba (gazeTSi).  saxelmZRvaneloSi movlenebi gadmocemulia q. filmi. ambe­ bi. qrOnika [berZ. naxazis. princi piT. xçros mSra­ li da graphôs vwer] – na­ weris. welTaRr. revmatizmi. (biol.] – poloneTSi: kaTolikeTa mRvdeli.] – aparati. daavadeba. xerox < berZ. nabeWdis ti pografiuli wesiT mSra­ lad gamravlebis procesi. ucxoeli da philia siyvaruli] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siy­ varuli. Xanthippç] – berZeni filosofosis sok­ rates (469­399 Zv.  q. dokumenturi kinofilmi (Cveulebriv moklemetra­ Jiani). sa­ zogadoebrivi movlenebis Cawera qronologiuri we­ siT (qarT. romlis saSua­ lebiTac xdeba qserogra­ fikuli gadacema.) coli. 4­isaT­ vis).  q. ¥ qronikaluri (mniSv. 3. literaturuli nawarmo­ ebi.  q. romelSic asaxulia mimdinare sazogadoebrivi cxovrebis movlenebi. 4.). ¥ qronologiuri. qronQkuli – xangrZlivi. qronolOgia [berZ. ucxoeli da phobos SiSi] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siZulvili.-is ganyofileba. qsEnZ­i [polon. romelic iRebeba da yvelaze ufro mkafiod Cans ujredis gayofis dros.

y. buli. mxatvris funji. ¥ yarakulisa.) erT xalxSi: safasuri. qâdi] – aRmosav­ 2. ktitôs] – (ekl. karakulis Scd.-557- yar qsilogrAfia [berZ. wmunoebis mimdevar xal­ yarAkul-i [uzbek. kazarmuli. Senobebi. kveuli jiSis axlad mo­ gebuli batknisa. Savi tba] – mokle gavrcelebis mizniT. manTa sasuliero msajuli. sakaunda awarmoon sxva sar­ zarmo Scd. ¥ yazarmuli. ro­ mnaTe. melsac uxdis sasiZo qalis mSoblebs. yAd­i [arab.  karakuli. nagebobani. Kalim] – aRmo­ wodeba). palto. mosamarTle. ler­ viTarebis erT­erTi manki. xylon xe y da graphô vwer] – 1. melic. yuranis moTxovniT. qalam < berZ. ti pis Senoba. RErb­i – ix. . ro­ s. gerbi.SeboWili] – nayofis gan­ Kalamos lerwami] – 1. igiva. qsifopAgeb­i [berZ. cxovreba. xis ma­ salaze amoWra. maxvili da phagos damagre­ yAlam­i [arab. dis areSi (aqidan – saxel­ yAlim­i [Turq. urgadi. reaqciuli `wminda omi~. sayazarmo. da xuWuWbewviani tyavi gar­ rac jixadi.rom­ wmis kalami.  y. gravireba. qarukül Savi xebTan muslianebma islamis vardi. Yazāwa(t)] –  y. savleTis qveynebis zogi­ qtQtor­i [berZ. xipos xmali.  kazarma. RazAvaT­i [arab. xeze gakeTebuli graviura. yAzarma [it. leTis qveynebSi: musli­ aseTi graviuris anabeWdi. caserma] – sam­ xedro nawilebis sacxov­ R rebeli Senoba. romelic far­ lis drosac ormagi nayofi Tod iyo gavrcelebuli (tyupebi) Sexorcebulia er­ anbanis mqone xalxebs So­ TmaneTTan gulmkerdis an ris. misi xmliseburi gamonazr­ 2.

) gacveTili .yiz -558nimuSi. SamAnizm­i da SamAnoba – CrdiloeT da Sua aziis. yizQlbaS­i [Turq. eSmaki. nimuSi] – 1. yUran­i [arab.  kuli. SamberQer­i [fr. romelic Seicavs mus­ limanuri religiis dog­ mebsa da debulebebs. eqimbaSi (ix. Schablone < fr. Samanizmi). Al-qur‘ân] – wig­ ni. Stampi).] – zog xalxSi: kultis msaxu­ ri. satana. S. mi­ xedviT). ¥ yulim. SaQTan­i [arab. yulma Scd. chablis < geogr. SampAnur­i – mSxefare Rvino. Savi muSa. (wign. Cin. SAgren­i [fr. 2. sazamTro sadgomi] – sofeli Sua aziaSi. S SAbli [fr. ¥ Sablonuri (mniSvn. frazebi. Kizilbas wiTeli Tavi. kislak sazam­ Tro saZovari. trafareti. sinon.] – franguli TeTri Rvino. pasuxi.  kiSlaki Scd. amerikis. saitan] – musli­ manur religiaSi: boroti suli.miTebsa da samarTlis normebs.forma raime erTgvar nakeTobaTa dasamzadeblad (qarT. chambriére] – grZeli maTraxi. pro­ vincia Champagne­s sax. sax. champighon soko] – qamasoko. jadoqari. afrikisa da sxva qveynebis xalxSi: religiis forma. zigrino] – sagangebod gamoyvanili rbili xorkliani tyavi. yQSlaR­i [Turq. romelsac ayeneben pinos jiSis yurZnisagan. nimuSi. yUli [ind. SAman­i [tungus. romelic gkeTebulia nax­ SirmJava airiT (safr. wiTelqu­ da] – ase eZaxdnen sparsel dampyroblebs saqarTvelo­ Si me­16­17 ss­Si. SampinQon­i [fr. mebar­ guli. Solti. Targi). gadat. romelsac iyeneben cirkSi. 2­isaT­ vis). – manjur.] – aziis zog qveyanaSi: mtvirTavi. romelsac brmad baZaven (sinon.  S. chagrin < it. échantilon WaSniki. SAblon­i [germ. maneJze. avi da keTili sule­ bis kulti.  Sampaniuri Scd.

 gamarjvebis kargi S. patara simRera. gaiZve­ ra.  Sansoniisa. SarlAtan­i [fr. chansonette pa­ tara simRera] – 1. ¥ Saradisa. charge] – visime an risame satiruli an iumo­ ristuli gamosaxuleba. chansonnier] – safrangeTSi: estradis mom­ Rerali (kaci). charade] – Tama­ Si­gamocana erTgvari.) dedamiwis teqtonikuri sa­ farveli. aqvs.  Saradasi Scd. ¥ Sansoniesi. chapiteau] – didi brezentis karavi. charriage] – (geol. SarQaJ­i [fr. asax­ sneli sityva gamoicnoba misi calkeuli nawilebis gamocnobiT. SansOnet­i [fr. Sansone Scd. SansOnie [fr.ro­ melic warmodgenebs aseT karavSi marTavs.Tvi­ sebebi. chance] – risame gan­ xorcielebis. speci­ alistad Tavis gamsaRebe­ li. SArJ­i [fr. SApito [fr.-559- Sar SAmpun­i [ingl. SArada [fr. chantage] – saxe­ lis gamtexi faqtebis (nam­ dvilis Tu mogonilis) ga­ momJRavnebis muqara (raime sargeblobis miRebis miz­ niT). aseTi simReris Semsrule­ beli qali. ðari’at] – zogierT muslimanur saxelmwifoSi: muslimanuri samarTlis re­ ligiur da iuridiul nor­ maTa erToblioba. mcodned. romelic ama­ ve dros xSirad simReris avtoricaa. SarQaT­i [arab. 2. romel­ Sic sacirko warmodgenebi imarTeba. . ðarif] – mus­ limanur qveynebSi: mahmadis STamomavalTa sapatio wo­ deba. charlatán] – uxeSi matyuara. SArif­i [arab. romelsac asru­ leben kafeSantanebSi. moZravi cirki. rameSi warma­ tebis SesaZlebloba. champooing da­ bana (Tavis)] – surnelovani Txevadi an fxvieri Tavsa­ bani saponi. xSirad uxamsi Si­ naarsisa. SAns­i [fr. ro­ melSic daculia garegnuli msgavseba da karikaturu­ lad aris Secvlili da xazgasmuli yvelaze ufro damaxasiaTebeli niSnebi. SAntaJ­i [fr. uvici.  Sansonetka Scd.

 TviTmfrinavma S.] mus­ WurWeli. tituli.] – erTgvari li­ desi miRweva. yvela meqanizmi safrangeTSi: erT­erTi Ta­ da detali. chef-d’oeuvre] – bobis piri. monawileni Tavsa da tanze soflis mamasaxlisi. gvaris meTauri.  qarTuli literaturis SAs­i [fr. Zrava. romelic saWi­ SEvro [fr. ðâh] – aRmosav­ leTis zog qveyanaSi mefis SEik­i [< ingl. ostatobis udi­ ogr.Sar -560- SArtrez­i [fr. fexsacmlis sapired. shaker] – koq­ teilis mosamzadebeli SAhsei­vAhsei [spars. chereau Tikani] – Tiknis tyavi. shake rxeva. ceremoniis qveynebSi: 1. chartreuse ge­ sanimuSo nawarmoebi – xe­ lovnebis. sax. sheriff] _ ing­ huseinis wamebas). SahQnSah­i _ iranSi: monarqis tituli. SeQker­i [ingl. erT­erTi xalifis Svilis SErif­i [ingl. romelic asru­ . xalxuri musikis S. asafrenad da da­ maRalxarisxovani. lissa da aSS­Si: Tanamde­ SEdevr­i [fr. chassis] – 1. chevalier raindi. mobilis ZiriTadi nawili. romelzedac damagrebulia SevAlie [fr. am titulis mqone toka] – Tanamedrove cekva piri. SAh­i [spars. iyeneben sajdomad. RvTismety­ sein!~ (amiT gamoxataven veli da samarTalmcodne. muslimanTa umaRlesi sa­ iZaxian: `Sah husein. musika am cekvi­ saTvis. borblebi. erTgvari. garkveuli we­ roa aerodromze moZrao­ siT gamoyvanili. chaise longue] ¥ Sasim. SEzlong­i [fr.-ebi. gamouSva (aikrifa). limanebis (Siitebis) re­ ligiuri ceremonia – SEix­i [arab. vadaznauruli wodeba. rbili da bisaTvis. avto­ S. savarZeli. qiori. 2. romelSic naxev­ rad wamowola SeiZleba. Sasis. – daqanebuli zurgis mqone  Sasma. vah hu­ suliero piri. icemen xmals an laxts da 2. Sass Scd. TviTmfrinavis nawili. kavaleri] – feodalur Zara. ðeih] – arabul TviTgvema.

).  individualuri S. muSaoba. chiffre] – 1. rasac Sefobas uweven. . zo­ gi sxva dawesebulebisa da sacxovrebeli saxlis me­ kare. ¥ Sveicarisa. SQfr­i [fr. saregistracio pirobiTi niSani (wignebze.  s. azri] – erT­erTi mZime fsi­ Sif qikuri daavadeba. Sef-mzareuli – mTavari mzareuli (did sasadiloSi. cherrybrandy < cherry alubali da (ix. daxmareba. SEri­brEndi [ingl. alublis liqiori. SQizm­i _ islamis mimarTule­ ba. 2. chef] – 1. si­ non. SQk­i [fr. daSifrva – SifriT (mniSv.  policiis S. vCexav da phrçh goneba. 2. SEf­i [fr. xelmowe­ rebze. ufrosi. Tejiri). restornis. s. schizô vxleC. SQrma [ger.  S. romelic sistema­ tur daxmarebas uwevs raime koleqtivs.. SQva [sanskr. sunizmi). dasakeci tixari.] – adamianis msgavsi maimuni. SefobisTvis gankuTvnili. romelic aRiarebs mxo­ lod yurans da uaryofs sunas (Sdr.-ebi. 2.  s. s.  sabavSvo saxlis S. chic] – (saub.] _ induizmis erT­erTi mTavari RvTaeba. ¥ Sifriani (mniSv. binadrobs ekvatoruli af­ rikis tyeebSi.-561lebs administraciul da sasamarTlo funqciebs. ¥ Simpanzesi. Shcirm] – gada­ satani. chimpanze afr. koncerti. pirobiT niSanTa sistema saidumlo werisaTvis. werili. SizofrEnia [berZ. SveQcar­i [germ. 1) – dawera risame. brendi)] – alublis na­ yeni. warmoadgens anjamebiT er­ TmaneTze gadabmul qso­ vilian qaRaldgadakrul ramdenime CarCos (qarT.-iT gayofili oTaxi. skola. 2­isaT­ vis). saSefo – 1. garegnuli brwyin­ valeba. dokumentebze). moC­ venebiTi.  Sveicrisa Scd.  Simpanzisa Scd. Sefobis xasi­ aTisa. meTauri. jgufuri S. Schweizer] – sastumros. organizacia an piri. restoranSi). SQmpanze – [fr.  S.

Saragza. an fsiqikuri Ser­ yeva. show] – warmodgena. SlEif­i [germ.Skv -562-  diplomatiuri werilis d. SlagbAum­i [germ. chauffeur] – avto­ mobilis wamyvani. SovQnist­i – Sovinizmis mim­ devari.  S. Schlager] – se­ zonis mSveneba. business saqmianoba] – komerciuli saqmianoba. show sa­ naxaoba. ¥ Sovinisturi. SoUmen­i [ingl. basri mCxvletavi iaraRi. SoubQznes­i [ingl. Schlag baum] – gzis gadasaketi mowyo­ biloba rkinigzis gadasas­ vlelTan an sakontrolo gasaSveb punqtebTan. speqtakli. moduri.) sayrdeni] – rkinigzis vakis­ ze dagebuli xis an rkina­ betonis Zelebi. romelic Zirs eTreva. SOrt­i [ingl. SkvAl­i [ingl. SOk­i [fr. chaussée] – (moZv. Spalk (mr. po­ pularuli saestrado sim­ Rera. . show Cveneba da man kaci. SOfer­i [fr.  Sortebi Scd.) or­ ganizmis funqciebis saerTo mZime moSliloba. SlAger­i [germ. SpAga [it. mWreli maxvili. SifriT gaSifrva da amoSifvra – SigniT (an ucnob enaze) dawerilis amokiTx­ va.  Sliageri Scd. S. lozungebi. Sexedulebani.) gzatkecili.)] – mokle Sarvali erTgvari. propaganda. S. SpAlebi [holand. spada] – didi. shorts (mr. romlis mizania erovnuli siZulvilisa da SuRlis gaRviveba. squall] – xan­ mokle qariSxali. SnAfs­i [germ. romelic dakavSirebulia saestrado sanaxaoebis mo­ wyobasTan. SovQnizm­i [fr. adamiani] _ is. mZRoli. melodia. choc] – (medic. romlebze­ dac gardigardmo amagreben relsebs. pozicia. chauvinisme] – reaqciuli ideologia da politika. Schleife] – qa­ lis kabis Zalian grZeli ukana kalTa. rasac iw­ vevs Zlieri fizikuri da­ zianeba. S. SOu [ingl.  velikorusuli S. SOse [fr. vinc Sous organizacias awyobs. Schnaps] – arayis saxelwodeba germaniaSi.

Sabloni). qaRaldi.. SpAler­i [germ. 3. 2.  erTjeradi xmarebis S. Sta 2. spalier] – na­ xatebiani qaRaldis farTo zolebi. SprQc­i [germ. Sprottte] – 1.­isaT­ vis). risame xelmZRvaneli organo. darbazis ... Spali.-is ufrosi.. romlis boloebzec wamoc­ mulia liTonisave mZime diskoebi. 2.) kedlebze.­iT bugeli an biugeli Scd.  pasportSi Cartymuli S. 1. (gadat. ¥ saSrifto. Stampa beWdva] _ (Stempeli). (tramvais den­ . 2. raime teqstis asawyobad. Schrift] – sas­ tambo asoebi da sxva niS­ nebi garkveuli zomisa da moxazulobis risame.) mza nimuSi. generaluri Stabi _ ix. SrQft-i [germ. Stab] – 1. misi anabeWdi.  reJisoruli S.-563 mx. StAmb­i [germ. S. romlis boloebi exeba sakontaqto sadens.  burTi S. muqi S.-ebi. gadat.-s moxvda. maTi anabeWdi. generaluri.  me­3 mniSv.. trafareti. msxvili S.. Stamm] – xis tani (fesvidan varjamde). zRvis wvrili Tevzi. meurneoba. StAnga [germ. SpQl­i [germ.. romlebsac akraven sadgoms (oTaxis.  diviziis S. qaras­ la.) saerTod. StAmp­i [germ. ¥ Stampiani (mniSv.  S.  Spalieri Scd. 1. naTeli S. S. Spill] – konusuri an piramiduli sveti Seno­ bis Tavze. dawesebulebis oTxkuTxa beWedi.  qarTuli S. jarebis marTvis organo. spor­ tuli iaraRi (simZimeebis awevaSi) – liTonis keti.  stiqiasTan brZolis S. am Tevzis (agreTve zogi sxva wvrili Tevzis) kon­ servi. fexburTis karis boZi.  stambis s. SprOt­i [germ. Stampfe it. wvrili S. Stange] – 1. romelsac brmad hbaZaven (sinon. (wign. troleibusis Tavze gamar­ Tuli denmimRebi. Spritze] – Rru nemsis mqone dguSiani ci­ lindri wamlis Sesayvanad organizmSi. StAb­i [germ.-ebiT azrovneba.

-ebi. Ruza. 2. Stat saxelm­ wifo] – zog qveyanaSi: ad­ mi nistraciul­te ri to ri­ uli erTeuli. qari. ro­ melic gaficvis dros mu­ Saobs sawarmoSi da amiT gaficulTa interesebs Ra­ latobs.) risame dama­ xasiaTebeli Tviseba. S. StAndart­i [germ. uqaro amindi.-ebis Semcireba. 2. StEfsel­i [germ.-ebs miaqcies yuradReba. gadat. Strich] – 1. StrQx­i [germ.romelsac aRmarTaven xolme sasaxleze. ¥ saStato. Stat] – dawese­ bulebis TanamSromelTa mudmivi Semadgenloba. saStormo. StQl­i [holand. avstraliis S.  S. Stempel] – xelsawyo.) piri. s.  niuiorkis S. (indo­ eTSi).) alami..  s. prezidentis . jorjias S. pinjabis S. romelsac aqvs TviTmmarTveloba. samxedro xomaldze da sxv. saxelmwifos meTauris (im­ peratoris.  S. lampas. TviT misi anabeWdi. StOr­i [germ.Sta -564liTonis Cangali an Reri. ¥ Stormuli. s. StraikbrExer­i [germ. 2.  Streikbrexeri Scd.-ebis gavleba. erTeuli. momen­ ti..  S. mxare.. Streikbrecher] – (moZv. calkeuli wvril­ mani. . uTos) rTaven qselSi. Standarte] – 1. s.-Si Caricxes.  s. wvri­ li xazi. Storm] – qariSxali zRvaze. store] – fanjris farda erTgvari. (saub.  Stepseli Scd. StOrm­i [holand. StUrval­i [holand. stil] – wynari. StAt­i1 [germ. ialqani. StEmpel­i [germ. Zveli ruseTisa da zogi ucxo qveynis armiaSi: kava­ leruli nawilis droSa. (aSS­Si). misi iq yofnis dros.) igivea. Tanamdeboba. Stopsel] – 1. romlis saSualebiTac mas­ Tan SeerTebuli eleqtro­ xelsawyos (mag. (wign. StAt­i2 [germ. stuurwiel] mimRebebs ewodeba). rac rozeti. Rrubeli..  naxatSi saintereso S. iyeneben anabeW­ dis misaRebad. romelzec ra­ ime naxatis an warweris ukuRma gamosaxuleba amo­ burculia.

CaQnvord­i [ingl. saxeb garkveuli vadiT (an garkveul reisze). charter] – kosmosuri xomaldis S. limani mamakacebi ixveven Tavze garkveuli wesiT..­Si Zv. sandali. StUrman­i [holand.] – Zveli C induri TamaSi. upiratesad or­ wilis ijariT aRebis Se­ an samanZiani. scooner] – ialq­ (TviTmfrinavis) an misi na­ niani gemi. sax. gakontroleba] – 1. gemTmflobelsa (an avi­ SxEr­i [Sved. candyr karavi] – me­5 s. samejliso cekva erTgvari. savleT aziis) qalaqebSi: Ci­ kombainze da sxv. safreni aparatis gzis­ < geogr. saxvevi. traqtorze. cheque < check ga­ sinjva. romelic sa­ xes da tans ufaravs maT da CEk­i [ingl. Ta­ musulmani qalebis msubuqi maSobdnen oTxni. specia­ gamosaxeds. vebels Soris dadebuli xelSekruleba mTeli gemis SxUna [ingl. romelsac mus­ asarebad. chain jaW­ romelic Seicavs werilo­ vi da word sityva] – kros­ biT gankargulebas bankis vordis nairsaxeoba. (upiratesad samxreT­aRmo­ TviTmfrinavze. Wadrakis winamorbedi (warmoiSva CAdr­i [Turq. CArter­i [ingl. Sturm] – gadam­ wyveti ieriSi mowinaaRmde­ CAlma [Turq. Chinatown mflobels masSi naCvenebi < China Cinuri da town qa­ fulis raodenoba (suma). mxolod Tvalebs utovebs fasiani qaRaldi. mimarT gadauxados Cekis CaintAun­i [ingl.  Soreuli naosnobis S. CatUranga [sanskr.). Charleston vis. Stuurman] – gemis.] – qsovilis grZe­ gis gamagrebuli adgilis li naWeri.-565- Cek – saWis borbali gemze. wyalqveSa na­ CArlston­i [ingl. safari. welTaRr. nelebiT dasaxlebuli kvar­ tali. StUrm­i [germ. laqi] – sxvadasxva qveynis .] – amerikuli kvlevis specialisti. luri dokumenti (sabuTi). skär] – patara akompaniasa) da damqira­ kldovani kunZuli.

didad iyo gan­ viTarebuli me­18­19 ss. Ci pendEil­i [ingl.  CiCeronesi  CiCeronisa – Scd. rome­ lic gaicema moqalaqeebze saxelmwifo sakuTrebis privatizaciis procesSi reali­ zaciisaTvis. CempQon­i [ingl. rome­ lic gadaxdil iqna saqon­ lis SeZenis dros. Cekisa. sax. cicerone] _ ita­ liaSi (upiratesad): piri. ¥ saCeko. zanzalakisebr xmebs. champion < fr. Zeitlupe] – specialuri kinogadasaRebi aparati. CQfs­i [ingl. agreTve qviTari salaroSi fulis raodenobis CvenebiT. CElesta [it.  saWadrako C.)] – Txlad daWrili da Semwvari.. rac violino. gidi. eqskursiamZRoli). CElo _ igivea. celesta < laT. romelmac gaimarjva pirvelobaze gamarTul Se­ jibrebaSi sportis raime saxeobaSi. c caQtlupa [germ. romelsac iyeneben Cqari gadaRebis dros. caelestis ciuri] – saorkest­ ro klaviSiani sakravi. romelic turistebs aZlevs axsna­ganmartebas RirsSesa­ niSnaobaTa daTvalierebi­ sas (sinon. champion mebrZoli] – sportsmeni an sportuli gundi. in­ tegraluri mikrosqema. ga­ moscems naz. rome­ lic gadaxdil unda iqnes. warmoadgens rokokos. kompiuteruli teqnikis um­ niSvnelovanesi detali. safexburTo C. WadrakSi. sakaso taloni fulis ra­ odenobis CvenebiT. 2. CiCErone [it.­Si.  C. caQtnot­i [germ. Sebrawuli kartofili. CQpi [ingl. sxvag­ varad vauCeri – 1. CempiOnat­i – Sejibreba Cem­ pionis wodebis mosapoveb­ lad.  msoflios C. Zeitnot > Zeit dro da Not saWiroeba] – 1. Wadrakisa da SaSis TamaS­ . chips (mr. fasiani saxelmwifo qaRaldi mini­ maluri RirebulebiT. chip] – eleqtronuli.Cel -566- saprivatizacio Ceki. gotikuri da Ci­ nuri xelovnebis motivTa kombinacias. Chippendale < sakuT.] _ inglisuri avejis stili.-is salaroSi gaxvreta.

_ amboben). dna. [Svedi astronomisa da fi­ cEdent­i [< laT. xelovnuri ab­ reSumis. romelic Ta­ metri. rodesac spe­ melic miiReba celuloidis cialur saWadrako saaTeb­ damuSavebiT. liero pirTa dauqorwineb­  celulozisa. forToxlis an limonis gam­ mcenaris ujredis garsi. (mus. cEzura [< laT. cedo vuT­ zikosis Celsius­is (1701­1744) mob] – samoqalaqo samar­ gvaris mixedviT] _ Termo­ TalSi: piri. nivTie­ da.  c.-567- cel Si: mdgomareoba. cellulose laT. (gadat. romlisganac Sedgeba 2. qaRaldis. xmari kani: iyeneben rogorc iyeneben nedleulad sxvada­ sanelebels (sakonditro sxva samrewvelo nakeTobaTa da sxv.) drois ukmarisoba. asafeTqebel niv­ celQbat­i [laT.-Si moxvedra. romelic mii­ Ca] – 1. ro­ SejibrebaSi. produqtebis.-Si yofna. Toxlis da misT. reba. caesura gaxle­ 2. rac Scd. wamlebis da  c. oficialur le wyalgauvali masala. damzadebisas.-Si CavarsxvaTa SesafuTavad. Seferili fena. cedro limoni] – 1. dasamza­ caelebs uqorwinoba] – sasu­ deblad. rodesac celOfan­i [cellulose laT. dusiani skala aqvs. < celmoTamaSes ar hyofnis dro lula ujredi da berZ. loba. rad damuSavebuli merqnisa 2. romelsac yinulis vis kuTvnil uflebas dnobisa da wylis duRilis gadascems sxva pirs. xelad (`celofanis parkio~ arqona. celsQus­is TermOmetri  ceitnoti Scd. c. wertilebs Soris 100­gra­ cEdra [< it. iyeneben sakvebi ze TamaSoben). phanos svlebis mosafiqreblad naTeli] – Txeli gamWvirva­ (Cveulebriv.) – sa­ 2. iyeneben lodiaSi. citrusebis (limonis. ujredisi.) pauza leqsis Reba zogi mcenaris qimiu­ striqonSi. caelibatus < TierebaTa da sxv. for­ celUloza [fr. nawarmSi). ..  polieTilenis (ix. (lit.) pauza musikalur me­ da Reroebisagan. nivTiereba.) kanis ze­ cellula ujredi] – 1.

censor] – Ta­ punqti.-is iataki. c. Semkvreli masa. romelic adgilisaTvis. kulturuli da sxva dviT sityvasa da masobrivi mniSvneloba. informaciis sxva saSuale­  raionuli c. . linzis c. guli). an ganyofilebis saxelwo­  samxedro c. ujredi da berZ. administraciuli. cent] – aSS­sa da zog sxva qveynebSi: xurda foto da kinofirebs. romlisganac (wyalSi wonis erTeuli. xazebis gadakveTis cEnz­i [laT. saTa­ fulis erTeulis measedi maSoebs da sxv. samrewvelo c. cellula si... centrum < berZ.  c. cenzuras axorcielebs. 3. Sua Tu im politikuri (mag. cEment­i [germ. qveynisaTvis. anekdoti. census] – piroba. advilad aalebadi nivTiereba. moednis c. uwmawuri. c.. saga­ fuli (mocemuli qveynis lenterio nawarms. didi dasaxlebuli cEnzor­i [laT. risame Sua nawili. ganaTlebis c.-is narevi. qonebrivi  qalaqis c.. televizia­ ciuli c. wertili figuraSi. sityvebi. miuRebeli. ze) saxelmwifo zedamxedve­ 4. raime RerZis. kentron wveri (cirkulisa). Suaguli. SuaarCevno) uflebiT... Zentner] – zomaTa metruli sistemis li. cEntr­i [laT. sa­ adgili (qarT. romelic saSualebas aZlevs  wrexazis c. politikuri debis Semadgeneli nawili. samrew­ cEnzura [laT.cel -568- ucenzuro – sazogadoebaSi  celulozasi Scd. centri] – 1. eidos saxe]  u.. administrabebze (radioze. uxam­ celulOid­i [laT.  asakobrivi c.. c.-is qarxana. censura] – beW­ velo. zogi iseTi dawesebulebis lobis sistema. nawili). – magari. misgan amzadeben cEnt­i [ingl. Zement] – mine­ raluri nivTiereba – fxvni­ cEntner­i [germ. udris 100 areviT) miiReba qvisebri kilograms. c. romelsac aqvs raime namdebobis piri. romelic rasme ganagebs. qalaqi. pirovnebas isargeblos ama 2. iyeneben samSeneblo saqmeSi. sinon. u.

] – 1. sax. centralizAcia da cent­ ralQzeba – erT centrSi Tavmoyra. ro­ melic Sedgeba Tavis tvinisa da zurgis tvinisagan. mTel sistemas em­ saxureba. Cerberus < berZ.. mmarTvelobis c. centrTan (mniSv. centUria [laT.] – diriJablis ti pi.  c. mTavari. cErber­i [laT.  c. savaWro c. romelic miwis­ qveSeTis samefos Sesasv­ lels icavs.  c.. 1) dakavSirebuli.) nervuli sis­ temis ZiriTadi nawili. kosmonavtebis varji­ SisaTvis. centrSi (mniSv. centrAlizm­i – mmarTvelo­ bis an organizaciis iseTi sistema. moqalaqeTa jgufi. xelmZRvanelobis c. vinc mkacr kontrols awe­ sebs vinmes mimarT. is. cer centrQfuga [germ.  nostradamusis c. wertili. rome­ lic iqmneboda mosaxleobis dayofisas qonebrivi cenzis mixedviT. raioni.  sagadamxdelo (sagadasa­ xado) c.  saxelmwifos c.. gaerTianeba. . romlis drosac adgilobrivi organoebi emorCilebian centralur xelisuflebas. samxedro qvedanayofi. 3. mrisxane da fxizeli yarauli. kompiuteruli c. berZnul miTologiaSi: avi ZaRli. xel­ mZRvaneli. Zentrifuge] – manqana. saarCevno komisia. rac mTel sistemas amoq­ medebs. 2. romelic pir­ vel xanebSi 100 kacisgan Sedgeboda (Sdr..-569 satelevizio c. (gadat. aseuli). cepElin­i [kreb. Kerberos sakuT. 2) arsebuli. 4.  centralizireba Scd. legionis nawili. xelisufleba.) mZvinvare. iye­ neben sxvadasxva xelsawyos gamosacdelad da mfrina­ vebis. centraluri nervuli sistema – (anat. centuria < centum asi] – Zvel romSi: 1.. qarT. moedani. Zv.  c. gamoTvliTi c. gaTboba. 2. umTavresi. qalaqis c. centrs. romelic centri­ danuli Zalebis moqmedebiT meqanikurad yofs narevs Semadgenel nawilebad. centrAlur­i 1. c. 2.-ebi.

cxalmSobSi sisxlis mwo­ cQkl­i [berZ. Zilis da . qveyne­ bis Tanamedrove kultura. Kyklos wre. 2. gegmiT tardeba. Sexvedra. winaswar Sedgenili lavi (Sxamiani) gazi. qalaqo] – (wign. ra­ tarebisa (sinon. laJvardovani] – mwvave imi.  c. 2. c. uceremonio – mouridebeli. civilis samo­ sabameba demetra).. sazogadoeba.  u. – 1. romelic garkveuli we­ sunis mqone ufero momwam­ sebiT. nialis] – oficialurad miRe­ buli wesi ceremoniis Ca­ civilizEbuli – vinc. raime movlenaTa. tropikul da subtropikul procesTa. ceremoniebi – (saub. oficialuri xasiaTis ze­ cQan­i [berZ. caeremonia zogi sxva daavadebebis gav­ rcelebis gadamtani. mac kulturuli da poli­  sadResaswaulo c.  c.) ga­ terialuri kulturis gan­ daWarbebuli pirobiTobis viTarebis done. civilisation miRebulia an dadgenilia < laT. cErera [laT. Kyanos muqi lur­ ji. Ceros (cereris)] – romaul miTologiaSi: civilQstika [laT. mowiweba. msoflios mowinave. civilis sa­ miwaTmoqmedebisa da nayo­ moqalaqo] – samoqalaqo sa­ fierebis qalRmerTi (berZ­ marTali. wre­ veli buzi.  antikuri c. romelsac dacva qcevaSi. sazogadoebrivi da ma­ 3.) samoqalaqo. romelic civilizAcia [fr.cer -570- ceremOnia [laT. tikuri ganviTarebis maRal ¥ ceremonialuri. maciam. c.samuSaoTa erTob­ afrikaSi: saRaTas. afr. nul miTologiaSi mas See­ civQlur­i [laT. cEce [bantu­enidan. dones miaRwia. ceremonQal­i [laT. salami. Tayvanis cema] – 1. civilis samoqalaqo] sazeimo SemTxvevebisaTvis. rituali). Tanamedrove ubodiSo. doebriv­ekonomikurma for­  c. ceremoganaTleba. miaRwia ama Tu im sazoga­ ¥ ceremoniuli. qveynebi. Careva sxvis saqmeSi. gavrcelebulia xazi] – 1. moqmedebis wesi.] – co­ ara samxedro.

 ciniki Scd. ¥ ciklonuri. ganviTarebis dasrulebul wres. ¥ cinikuri. ganviTareba. WurWeli. s. pasuxi.  koncertebis c.  c. warmodgena. 2. romelic qmnis risa­ me moqmedebis.  s. romelSic gaerTianebuli arian akrobatebi.  geologiuri c.  c. Kyklon mbru­ navi] – atmosferuli gri­ gali. Zirkular . Kylindros < Kylindô vagoreb.. programa.  c. 2. circus] – 1.  c.  c. Kyrikos] – adamiani. Sesasrulebeli. sawarmoo c.  Zravas c. manqanebi. aseTi formis mqone detali an mowyobiloba. cinQkos-i [berZ.  c. romelsac cinizmi axasiaTebs.  c.-571lioba. gulaxdiloba. mrgvali Senoba. Sigawvis Zravas c. SekiTxva. avtomobilis c. saerTo niSniT (mizniT. cQlindr­i [berZ. c. Teat­ raluri xelovnebis saxeoba.. ¥ sacirko.  c. mamakacis qudi cilindris (mniSv. ¥ cilindruli (mniSv. cxo­ velebis mwvrTnelebi da sxv. tanmo­ varjiSeebi. 1­isaT­ vis). s. 1­isaTvis). 3. Te­ miT) gaerTianebul nawarmo­ ebTa. romelsac Tan axlavs uxvi naleqebi da Zlieri Rrublianoba. klounebi.  c.-ma gadaiara. (Zvelad). gad­ mosacemi risame wyeba. cQnizm-i [berZ.. romlis arenazec imarTeba aseTi sanaxaoba. 3­isaTvis). Kynismos] – Tavxeduri gulaxdiloba. cQklon­i [berZ. 2­isaT­ vis). nomrebi.. leqciebis c.  moxetiale c. 1) formisa.-is dguSi. cilindriani (mniSv. vabruneb] – 1. grigali. Rumeli. cilindriani da cilindrosani (mniSv. maRali cir da viwro farflebiani. cQrk­i [laT. 2. geometriuli sxeuli.ebi. ¥ cikluri (mniSv. kaci. c. ¥ cinikuri. ro­ melic warmoqmnilia mar­ TkuTxedis brunviT misi erT­erTi gvrdis garSemo. cirkUlar­i [germ.

3. cittadella < citta qalaqi] – 1. man­ darinis da misT. citadelle < it. 4 da sxv. cQsterna [laT.-ebi.  c.  benzinis c. Kystis saSarde buSti] – (medic.-ebi (I. 2. 2. circularis wriuli] – werilobiTi.. Sidacixe).  rkinigzis c. filtvebis c. rZis c.-ebis plantaciebi. citrus (mx. cisterna wyal­ sacavi] – 1. Zitat] – raime teqstidan ucvlelad.  s. milebi.). Zvelad: qalaqis SigniTa cixesimagre (qarT. romauli c. burji).  cirkuliari Scd.)] – limonis. (wign. sisxlis c. forToxlis.  cirkuliacia. citAdel­i [fr. cQtata [germ. Zifferblatt] – saaTis an sxva raime xel­ sawyos danayofebiani fir­ fita. kulturebi.  citati Scd.  c. didi rezervuari wylis. vagoni an avtomobili. sity­ va­sityviT moyvanili adgi­ li. saerTo saxeli.). cirkulAcia da cirkulQ­ reba [laT. yviTeli] – (medic. sacirkuliacio Scd.-ebis gaSeneba. rac am organos funqciis dar­ Rvevas iwvevs.. cQfr­i [polon. navTobis da sxva siTxeebis Sesanaxad.) saSarde buStis anTeba. ¥ sacirkulacio.cir -572- laT. 2.. sinon. cQroz­i [berZ.] – 1.  cerozi Scd. cifErblAt­i [germ.) risame mTa­ vari dasayrdeni punqti (qarT. cQstit­i [berZ. romelzedac isrebi (an isari) moZraobs.  arabuli c. sinon. c. gadat. citrUsebi [laT. ¥ citrusovani.-ebi (1. circulatio da zirkulieren] – wriuli moZrao­ ba.) raime organos SemaerTebe­ li qsovilis gazrda. IV da sxv. ricxvis aRmniSvneli ni­ Sani. romelic eg­ zavnebaT daqvemdebarebul dawesebulebebs an xelqve­ iT Tanamdebobis pirebs. III. sadireqtivo gankarguleba.  RviZlis c. kirros limo­ nisferi.  cisterni Scd. rom­ lis Zara warmoadgens ci­ lindrul rezervuars si­ Txeebis gadasazidad. cifra < arab. . II.  haeris c.

moya­ visfro mwvane. xalQfat­i (ist. sanapiroze iwvevs did ngrevas. zoccolo] – 1. cifrebi – risame maC­ venebeli.  x. mr. chalifa nacvali. nesvisa. astronomia). feoda­ .  egvi ptis x. cUgcvang­i [germ.  sakontrolo c. Cukata < cukier Saqari] – daSaqruli xili an kani. romel­ sac xalifa marTavda. astronomiuli cifrebi _ (ix. WuWyi] – 1.] _ iaponuri Wida­ oba Tavisufali stilisa. am qso­ vilis tansacmeli (upira­ tesad samxedro forma). moadgile] – (ist. cUkat­i [polon. talaxisferi < spars. xalaT-Sarvali. x xAki [hindi enis Khāki miwis­ feri. xal Z ZabUton­i [iap.] – giganturi (15­ 20 m simaRlis) talRebi. romelic saZir­ kvels eyrdnoba da cotaTi gamoweulia kedelTan Se­ darebiT (qarT.-ebi. moyavisfro­mwvane mkvrivi qsovili erTgvari. eleqtronaTuris liTonis nawili. 2. romlebic Cndeba okeaneSi wyalqveSa miwisZvrebis Se­ degad. xaks Scd. sinon. saxalifo – qveyana.) – 1. Se­ nobis gareTa kedlis qve­ da nawili. cUnam­i [iap. xakisferi – moyavisfro­ mwvane. romlis drosac aucilebelia iseTi morigi svlis gakeTeba. ¥ xakim. ¥ xalifisa. xakis.) umaRlesi tituli zogi qveynis mus­ limanTa mmarTvelisa. 2.] _ iaponiaSi: iatakze dasajdomi brtyeli baliSi.-5732. romliTac is ix­ raxneba vaznaSi. romelsac mosdevs mdgomareobis ga­ uareseba da partiis wage­ bac ki. qerqi citrusisa. cOkol­i [it. ricxvebiT gamoxa­ tuli.  xalifasi – Scd. Khāk miwa.  xakma. Zugzwang] – WadrakSi: figurebis gan­ lageba. xAlifa [arab. saZirkveli). sa­ zamTrosi. xSirad icis wynar okeaneSi. ZQudo [iap.

han] – (ist. xErem­i [Zv. lifo. rac jadoqari. vis saxelzec sapatio tituli. (saub. kavSiris saxel­ 3. – nayofismomcemi tituli. alebis Sedegad Seqmnili 2. saxa­  xuntasi – Scd. romelic CineTidan da piri. gakeTeba. gadat. xaji gaakeTa.] _ igivea. xAn­i [Turq.  j.] – saxelwodeba ramdenime saxis xisa. anaTema.) ityvian ma­ wodeba. saxelmwifo. abano­ mosavleTis zog qveyanaSi zis (akalmexis) ojaxidan. sadac Teokratiuli nebSi: saxelmwifo gadatri­ xelisufleba iyo. arabebis dapyrobaTa Sede­ samxedro mTavrobis sa­ gad Seqmnili feodaluri xelwodeba. ebr. ro­ piras – kavkasiaSi.] – 1. xinj adamianze. veSic xalifa idga.) aR­ xUrma [spars. Rame. junta] – 1. 2. rac da laTinuri amerikis zog jadosnuri. espanuri 2. xOta [esp.xan -574- lur muslimanur qveynebSi: samTavrobo xelisuflebis organo. samxreT iaponiidan mom­ saxano – qveynis nawili. romelmac gaakeTeben) – Tilisma.] – musulmani.] – Zv. xUnta [esp. romlis saTa­ ¥ xuntisa. saxelmwifo wyobilebis 3. haggi] – musulmanis gaukeTeben. laTinuri amrikis zog qvey­ sistema. (saub. iseTi ram (nivTi. jota] – espanuri sa­ jAdo [sp. agreTve gav­ melsac xani marTavda. ro­ dinareobs. Sua saukuneebSi: mTavarTa  iaponuri x. qveyanaSi: sxvadasxva ga­  j.) igivea. ebraelur j religiur yofaSi – gankveTa. melmac religiuri mogzau­ roba Caatara meqaSi. SeboWavs adamians (visac xOja [arab. wamali). . xalxo cekva. am titulis mqone xe. zogierT laTinuri amerikis qveynebSi: aRmasrulebeli jadObazi [sp. rcelebulia Savi zRvis xAji [arab. gadat. rac viTomda avnebs. erTianebis.

warm­ jEmpr­i da (moZv. Rimili. wamali. – 1. 2. [ingl. jadOsnur­i 1.  jempre Scd.) rasac ja­ jEm­i [ingl.) musika. Si afrikuli da avropuli jadOsan­i _ igivea. hangi.) momxiblavi. agreTve imaze. jAz­i [ingl. jadOsnoba _ igivea. jazz] – 1.  xendros j. doqroba. (Sdr – jixvi). jumper] – naqsovi ze­  j. doqari. (Zv.-575- jen jadOoba (Zv. romelsac deben dauwerlad. gadoebaSi miRebuli qcevis jadOqroba – jadoqris Tvi­ wesebs da normebs. . iTqmis Tavazian mamakacze. jam] – xilis sqe­ dos Zala aqvs – saswau­ li muraba. datani.] – adamiani. (s. ironiiT). romelic war­ lebrivi. meCeTi. warmtacad. rac ja­ musikis sinTezis gziT. vamen Tavze CamocmiT. Cezve yavadani] – Ceva daxvewili manerebiTa yavis asaduRebeli patara da Cacma­daxurviT (zogjer taniani WurWeli. j.) – jados ga­ li stili. sityvis patroni. romelsac ara aqvs jadOsnurad – momajadoeb­ sayelo da Sesakravebi. rac ja­ ¥ jazuri da sajazo. beli orkestri.­ is bolos warmoiqmna aSS­ keTeba.  j. vaJkaci. vinc gamoir­ jEzve [Turq. gentlman] Sekvra SeuZlia – jadosani. moadgens mTlian masas. amgvari musikis Semsrule­ ¥ jadosnisa. inglisSi: mamakaci. ro­ grZneuli. jeQran­i [Turq.  j. 2. romelic gavrcelebulia jentlmenuri SeTanxmeba – kavkasiaSi da Sua aziaSi saerTaSoriso SeTanxmeba. jadOqar­i [sp. romelic XIX s. romelsac viTomda jadoTi jEntlmen­i [ingl.] – gazelis ¥ jentlmenuri.) jEmper­i taci. ic­ lad. profesiu­ zepirad.  j. melic zustad icavs sazo­  cekvis j. qceva. jAme [arab. (gadat. seba. Pame’] – sakrebulo 2. ojaxis gareuli cxoveli.

jQns­i [ingl.) garegnuli Sesaxedaoba cxo­ velisa. boroti suli.] – tropikuli da subtropi­ kuli uRrani tye (upirate­ sad indoeTSi).  jentlemeni. jOistik­i – kompiuteris pe­ riferiuli mowyobiloba. hagios wminda da graphô vwer] _ qristianuli literaturis dargi _ wmindanTa cxovre­ bis aRwera. romelsac aqvs unari gadaiqces adami­ anad an cxovelad. ¥ hagiografiuli. specialuri berketi video­ TamaSebis samarTavad. jQn­i1 [arab. demoni.  jinsebi Scd.  agiografia. agiografiuli Scd. džihad omi rwmenisaTvis] – yuranis Tanaxmad `wminda omi~. mwerloba. jQxad­i [< arab. agreTve adamianisa.)] – viw­ ro sportuli Sarvali spe­ cialuri qsovilisa. hagiogrAfia [berZ. habitus] _ (wign. mcenarisa. juice wveni] – xi­ lis wveni (sasmelad mom­ zadebuli).  h. jingOizm­i [ingl. h habQtus­i [laT. hAdesi [berZ. jingoism] _ inglisuri ukiduresi So­ vinizmi. jeep] – yvelganma­ vali msubuqi avtomobili. jinn] – arabul da sparsul miTologiaSi: go­ nieri fantastikuri arseba. jungle sanskr. jUngl­i [ingl. hadçs] _ berZnul miTologiaSi: 1. jentlemenuri.] – uiaraRod Tavdacvis (agreTve Setevis) Taviseburi ileTebis sis­ tema. jeans (mr.jin -576junglis kanoni _ ityvian aSkara Zaladobasa da TviTnebobaze. . jentlementi. `ur­ wmunoTa~ winaaRmdeg. jQn­i2 [ingl. romelic Sedgeba cecxlisa da haerisagan da.  junglebi Scd. agreT­ ve muslimanur qveynebSi mowodeba brZolisaken sam­ Soblos dasacavad. gin] _ inglisuri arayi. h. Txzuleba. jentlementuri Scd. jQp­i [ingl. jQu­jQcu [iap. miwisqveSa samefos mbrZanebeli. jUs­i [ingl.

nigvzis h.Secdoma] _ mcdari mxedvelobiTi. harAkir­i [harakiri < hara muce­ li da kiri gaWra] _ iaponi­ aSi samuraebis TviTmkvle­ lobis xerxi _ mucelSi xanjlis gamosmiT (gamo­ fatvriT. hAlva [arab. harmonia Tanazomiereba] _ 1. romelSic sxvada­ sxva asakis cxenebi monawi­ leoben. hamburger < Hamburg steak hamburgis bifSteqsi] _ dakepili bif­ SteqsiT Semwvari funTuSa. sinon. jojo­ xeTi.  xeebze gabmuli h. romelsac ikeTeben yelze. harAmxana [arab. halucinatio motyueba. 2.  xalva Scd. half-back] _ (moZv. harmOnia (berZ. ro­ melic damzadebulia zogi zeTovani gaxexili an dana­ yili Teslisgan an nigvzi­ sagan. war­ moadgens magar masas.Sexameba. halucinAcia [laT. ri­ same mwyobri SeTanxme­ ba. Hantel] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ Tu­ jis ori birTvi. SedarebiT susti monawilisaTvis mi­ cemuli upiratesoba.-ebiT varjiSi. raime sportul SejibrebaSi (mag.  galstuki Scd. .  araqisis h. rbenaSi). hAlstux­i [germ. hAntel­i [berZ.  ganteli Secd. Halstuch] _ qsovilis grZeli naWeri. yelsaxvevi). gamofuSviT). har hambUrger­i [ingl.bina. harâmchâne ak­ rZaluli saxli] _ mdidari muslimanis sasaxleSi misi colebisTvis gamoyofili saxli. doRi.) hAmak­i [fr. xmebi da sxv. hamac] _ badise­ burad moqsovili Camosaki­ debeli sawoli. romlebic erTmaneTTan mokle mrgvali tariT aris SeerTebuli. hAvbek­i [ingl.-5772.. handQkap­i [ingl. smeniTi.  h. handikap] _ 1.) fexburTis an hokeis gundSi: naxevarmcveli. halva] _ aRmo­ savluri tkbileuli. ynos­ viTi an SexebiTi aRqma. ro­ melic gamowveulia tvinis moqmedebis darRveviT (eCve­ nebaT ararsebuli sagnebi.  gamaki Scd. perangis sayelos qveS da win ikraven naskvad (qarT. miwisqveSa samefo.

 garmonia. hAj­i [arab. hçlios mze da herapeia mkurnaloba] _ 2. h. sapatio tituli mus­ limanisa. hEbe [berd. am titulis mqone piri.) xelmZRvaneloba. hASiS­i [arab.] _ iaponiaSi: Cxirebi. gauptvaxta Scd. haUptvaxt­i [germ. gegemoniuli Scd. harpeon] _ satyorcni iaraRi (barji)..  gegemonia. romelsac iyeneben veSapeb­ sa da did Tevzebze sana­ dirod. bgerebi. [berZ.  bgeraTa h. sitkboeba. mdgomareoba. garmonuli.-Si Casves. hAsi [iap. romelmac mesa . hçdons siamovneba] _ eTikis ide­ alisturi mimdinareoba. garmoniuli Scd.har -578moiloca. hedOnizm­i [< berZ. ro­ melmac daamuSava idea­ listuri dialeqtikis Te­ oria.  heliofizika. hegemonia] _ (wign. helio. zevsisa da heras Svili. ¥ hegemoniuri. erTsulovneba.  gauptvaxti. romlebsac saWmlis asa­ Rebad da pirSi Casadebad xmaroben (Sdr. Hauptwache] _ dapatimrebul samxedro mosamsaxureTa sadgomi. haðið] _ narko­ tikuli nivTiereba. hagg] _ mesaSi locva muslimanTa `wmin­ da adgilSi~ qanaanSi an medinaSi muhamedis aklda­ masTan (kubosTan). hArpun­i (holand. helios mze] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `mzes exeba~.. ¥ harmoniuli. hegemOnia [berZ.  h. roli.  h. be­ ladoba.. batonoba. olimpze RmerTebs neqtarsa da ambrozias mi­ arTmevda xolme. harmonuli.).w. Hçbe] _ berZnul mi­ TologiaSi: siWabukis qal­ RmerTi. Cangali). ferTa h. hegelianEloba _ moZRvreba germanuli filosofosisa hegelisa (1770_1831 w. heliotropi helioTerApia [berZ. h. romelic muslimanTa rigebSi RvTis­ mosaobis gmirobad iTvle­ ba.  h.rom­ lis mixedviTac cxovrebis mizans warmoadgens udidesi siamovneba. romel­ sac iReben induri kanafi­ sagan. ferebi.

heliotEqnika _ teqnikis dargi. hçlios mze da phobos SiSi] _ heli­ ofoburi mcenareebi _ (bo­ tan. hçlios mze da laT. 2. heliofQlur­i [berZ. heliofObur­i [berZ. haima sisxli da laT. haima sisxli da therapia mkurna­ loba] _ (medic. hemoglObin­i [berZ. romelic exeba mzis energiis gamoyenebas sam­ rewvelo da sayofacxovre­ bo miznebisaTvis. hemQsfero [berZ. romlis mi­ xedviTac mze warmoadgens centrs da mis garSemo moZraoben planetebi. haima sisx­ li da stasis SeCereba] _ sis­ xldenis SeCereba. centrum centri] _ samyaros heliocentruli sistema _ mzis sistemis Se­ saxeb kopernikis (1473­1543 w. wyalba­ dis Semdeg yvelaze msubuqi inertuli.w. hemorAgia [berZ.-579mzis sxivebiT mkurnaloba.) moZRvreba.) sisxlis gadasxmiT mkurnaloba. heliocEntrul­i [berZ.) sisxldena.) sinaTlis moyvaru­ li mcenareebi. (anat. ro­ . haimorrahagia] _ (medic. hematolOgia [berZ. hemOroi [berZ. dedamiwis an cis naxe­ varsfero. haima sisxli da philia midrekileba] _ (me­ dic. ufero da usuno gazi (airi).) sisxlis Sededebis unaris dakargva. helQos­i [berZ. helQum­i [berZ. romelsac gadaaqvs Jan­ gbadi da amdenad didi mniSvneloba aqvs sunTqvi­ saTvis. hemofQlia [berZ. hcmisphairion] hem _ 1. hçlios mze] _ qimiuri elementi. haima (haimatos] sisxli da logos moZRvreba] _ mecniereba. haimorrhoia sisxldena] _ buasili. hçlios mze da phileô miyvars] _ he­ liofiluri mcenareebi _ (botan. hemOstaz­i [berZ.) Tavis tvinis naxe­ varsfero. rac iwvevs sisxlis denas mcire dazi­ anebis drosac. hemoTerApia [berZ. globus birTvi] _ sisxlis wiTeli nawilakebis (eriTroci­ tebis) Semadgeneli nawi­ li (saRebavi nivTiereba). Hçlios] _ ber­ Znul miTologiaSi: mzis RmerTi.) Crdilis moyvaruli mcenareebi.

) dawva artemida efeselis Sesa­ niSnavi taZari].) gmiruli Sinaarsi. rom haers sru­ liad ar atarebs. hermticus] _ rac ise mWidrod aris daxuruli. (Zv.  hermetiuli.romelsac orive sqesis niSnebi aqvs. germetuli. agreTve sisxlis daa­ vadebebs. kamera. hermetique < laT. mxatv­ ruli nawarmoebis (kino­ filmis. qorwinebis mfarveli. hEpi­End­i [ingl. Hermes] _ ber­ Znul miTologiaSi: saZov­ rebisa da jogebis. heroiuque gmi­ ruli] _ (wign. uRirsi saq­ cieliT ganTqmuli saxeli [berZ.romelic xels uSlis sisxlis Sededebas.. Hçraklçs] _ ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Svili. herOin­i [laT. araCveulebrivad Ronieri gmiri [laT. heraldus macne] _ damxmare istoriuli dis­ ci plina. herAldika [laT. herba ba­ laxi] _ specialurad Seg­ rovili da gamxmari mcena­ reebis koleqcia. germetiuli Scd.hep -580- melic swavlobs sisxlis Semadgenlobasa da Tvise­ bebs. romelic . romelic gerbebs swavlobs. welTaRr. gzebisa da vaWrobis RmerTi. brZolis h. hermEtuli [fr. happy end] _ `keTili bolo~. herOstrate­s saxeli _ saZ­ raxisi saqmiT. dagmanuli. heroinum] _ narkotikuli saSualeba (morfinze Zlieri).  h. herpetolOgia [berZ. gerbTmcodneoba.  Sromis h. gmiruli mxare risme. hermafrOdit­i _ cxoveli an adamiani. naxevrad adamiani _ naxevrad RmerTi. hepArin­i [< berZ. erT­erTi yvelaze ufaro popularuli. romelmac saxe­ lis ukvdavyofis mizniT 356 w. Hçrostratos­is saxelis mixedviT. herpeton qvewarmavali da logos moZRvreba] _ zoo­ logiis dargi. hErmes­i [fr. hErakle [berZ. mi­ TologiaSi: qalRmerTi. hEra [berZ. Hçra] _ berZ. Rmer­ Tebis Sikriki. hçpar RviZli] _ nivTiereba. zevsis meuRle. Herkules]. herbarQum­i [< laT. romanis) keTili dasasruli. herOika [< fr.

higQena [berZ. _ TavsarTi. udris 100 ars anu 10000 kv. gibriduli Scd. Hçphaistos] _ berZnul miTologiaSi: cecxlisa da mWedlobis RmerTi. romlebic iTva­ liswineben sisufTavis. heteros sxva da laT. hetairon] _ Zvel saberZneTSi: ganaTlebuli gauTxovari qali. Herzogin] _ hercogis coli an qaliS­ vili. hEtera [berZ. 2. h. heqto. heqtOlitr­i [berZ. hErcog­i [germ.. hibrida narevi. ¥ heqtarisa. hig gektari. sapirispiro sqesis damaxa­ siaTebeli niSnebis gaCena.  gercoginia. najvari] _ mcenareTa da cxovelTa sxvadasxva sa­ xeobis Sejvarebis Sedegad warmoqmnili organizmi. hibridizAcia _ mcenareebis an cxovelebis sxvadasxva saxeobis Sejvareba gaum­ jobesebuli jiSis. samyura.-is wesebi. hekaton asi da fr. ¥ hibriduli. geqtari. hEqtar­i [fr. litre litri] _ siTxis an fxvieri nivTierebis sa­ zomi (metruli sistemis). piradi h. heqtrisa. hectare] _ miwis farTobis sazomi erTeuli (metruli sistemisa)..-581qvewarmavlebs swavlobs. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aRniSnavs mis asjer gazrdas. hercogQnia [germ.saxeobis misaRebad. Herzog] _ da­ savleT evropis qveynebSi Tavad­aznaurTa erT­erTi umaRlesi tituli. im RonisZiebaTa sistema.  gercogi Scd. sqesobrivi ltolva sapirispiro sqe­ sis individisadmi.m. hygiaino janm­ rTeli var] _ medicinis na­ wili.  h.. ektari Scd. Sromis h.  heqtari. Tesli. romelic Seiswavlis janmrTelobis SenarCunebis pirobebs. hQbrid­i [laT. heteroseqsuAlizm­i [berZ. gercoginiisa Scd.  gibridi. janmrTelobis dacvas. eqtari. hefEstos­i [berZ. 1 heqtolitri = 100 litrs. damoukidebel cxovrebas eweoda. sexsualis sqesobrivi] _ 1.  hercoginiasi. romelic Tavisufal. .  h.

hidrolOgia [< berZ.  hidrobiologia.  h.) rTuli nivTierebis daSla wylis zemoqmedebis Sede­ gad.).) wylis moyvaruli (mcenare). hidrobiolOgia _ biolo­ giis nawili. tanvarjiSi.  hidravliuri. h. abazana. hidrometeOreb­i [berZ. mdi­ nareebi. hydôr wyali da logos moZRvreba] _ mecniereba. nisli. romelic swav­ . cvari. hidrOsfero _ wylis garsi. higrofQluri [berZ. romlis mizania wylis energiis gamoyeneba eleq­ truli energiis sawarmo­ eblad. avtomobilis h. hidrOliz­i [berZ. hidroenergEtika _ mecni­ erebisa da teqnikis dar­ gi. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebSi. romelic swav­ lobs wylis cxovelebsa da mcenareebs. hidrolizi. h. moZraobasa da Tvisebebs. hidrogrAfia [berZ. hidrAvlika [< berZ. [< berZ. hydôr wya­ li da lysis daSla] _ (qim. hidravluri. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebs.. pirobebi. hidro. zRvebi. h. gidravlikuri Scd. wnexi. gidravliuri. TrTvili da sxva.hig -582lobs miwisqveSa wylebis warmoSobas.. tbebi. hidraulikos wylisa] _ mecniereba si­ Txeebis wonasworobisa da moZraobis kanonTa da maTi praqtikuli gamoyenebis sa­ SualebaTa Sesaxeb.  h. gidravluri. hydôr wyali da graphô vwer] _ mecniereba.  gigiena. hidroenergetika. romelic akravs dedamiwas (okeaneebi.. hidrogeolOgia _ geolo­ giis nawili. ¥ hidravlikuri _ rac siTxis wnevis ZaliT moZraobs. hygros teniani da phileô miyvars] _ (botan. gidravlika. muxruWebi. ¥ higienuri.. Zrava. gigienuri Scd. hydôr wyali] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `wyals exeba~. hydôr wyali da meteôrôs haerSi molivlive] _ atmosferoSi wylis orTqlis produqtebi.

-583- hi p hidrotEqnika _ mecniereba. gebobaTa saSualebiT. ­ze metismetad. hyper avadeba). mxatvruli xerxi _ me­ tismeti gazviadeba STa­ hidrofQteb­i [berZ. poezia. hydôr wya­ saSualebiT konusis gadak­ li da phobos SiSi] _ (me­ veTisas. hyper ­ze.) sisxlis wnevis awe­ 2. metron zoma hQlz­i [germ. dic. ro­ melSic Tavsdeba feTqebadi hipertOnia [berZ. hipo). resursebis gamoyenebas sa­ mniSvnelobiT `normis ga­ meurneo saWiroebisaTvis. simbolo.) wyalSi mcxovrebi 2. hiperinflianebel moqmedebas. romelic ganaxor­ cielebs am amocanebs sa­ hipErbola [berZ. rac hipertoniuli da­ romelsac TambaqoTi te­ avadebis ZiriTadi mizezia. cofi (da­ hipermetrOpia [berZ. papirosis qaRaldis masra. cecx­ da ôps (ôpos) mxedveloba] _ lsasrol iaraRSi: pata­ (medic. zevidan da tonos daZabva] _ nivTiereba. hipertonia. (gadat. gilza Scd. hyperTanado (hidroteqnikur) na­ bolc gazviadeba] _ 1... raime organos metismeti simRera. im mxares] _ TavsarTi. romelic miiReba sibrtyis hidrofObia [berZ. hipertrOfia [berZ. va. luri ganviTareba. 2.) Sorsmxedveloba. hyper ­ze zeviT.) risame aranorma­  gimni Scd.) ortotiani mrudi. hymnos] _ sazeimo 1.romelic miRebulia gadideba avadmyofobis di­ rogorc saxelmwifoebrivi di datvirTvis an sxva mi­ an socialuri erTianobis zezebis gamo. himnolOgia _ sasuliero . (botan. metismetad da trophç kveba] _ hQmn­i [berZ. agreTve wylis stiqiis mav­  hiperbola. (maTem. mcenareebi. (medic. romelic swavlobs wylis hiper. dameteba~ (sap. ra cilindruli mili. dargi.) wylis SiSi. hyper ­ze. teqnikis cia.  gilzi. [berZ. Hulse] _ 1. hydôr beWdilebebis gaZlierebis wyali da phyton mcenare] _ mizniT. nian.

hippy < hip melic mimdinareobs miwis­ qveSeTSi. hypo qveS da gç hipOqsia [berZ. _ igivea rac behemoTi. ¥ hipnozuri.).). romelic uCvenebs hipotOnia [berZ.] _ hipnozis specia­ _ (maTem. hyppotamos]  h. slengi (Jargoni) _ piri. hipos cxeni  h. hQpnoz­i [berZ.  gi pnozi. lis ueWveloba jer ar tansacmlis sisadaves (ub­ aris damtkicebuli. rom­ Tabare) cxovrebis wess.hi p -584- hQp­i [ingl. gimdgomareoba. modis si­ hipodinAmika [berZ.  hi pofunqcia (sap.) marTkuTxa samku­ listi. romelic  gi pnotiziori Scd. gi pnozuri Scd. Zili. hypo qveviT da dedamiwa] _ sicocxle. gazrda dajgufebebs ga­ nekuTvnebian da uaryofen hipOTeza [berZ.-is seansi.. [< berZ. hippie. raloebas). ereba cxenebis Sesaxeb. mdebareobs swori kuTxis hipo.-iT mkurnada logos moZRvreba] _ mecni­ loba. gamoqvabulebSi. potetiuri. hypnotiseur hipotEnuza [berZ. laT. hypnos Zili]  h. hypo qve­ viT. romlebic axal­ ris daqveiTeba. sisxlis wnevis daqveiTeba. gi poteza Scd. TavsarTi. ZilTan miaxloebuli  hipoteza. hypo qveviT] _ pirdapir. dabla da dynamis Zala.  gi popotami Scd. hipilOgia [berZ. msjeloba. romelic Tvalyurs adev­ nebs musikis. oxi (genium) . Txedis gverdi.  dedamiwis warmoSobis h. da tonos daZabva] _ (medic. hipopOtam­i [berZ. hypoteinusa] < berZ.. axleebs] _ axalgazrda Zliereba] _ moZraobis una­ adamianebi. napralebSi. 2. _ 1.. ¥ hipoTezuri. h. ro­ gviandeli. hipotetiuri.. hipOgia [berZ. hi per. hipnoziOr­i [fr. hypo qveS normis qveviT dawevas. h. mdgomareoba. zemoqmedeba vinmeze aseT mdgomareobaSi mosaqcevad. hypothesis va­ saerTod miRebul qcevis raudi] _ raime movlenis wesebs da upiratesobas asaxsnelad wamoyenebuli aZleven mawanwalur (mom­ mecnieruli varaudi.

 xobi Scd. holding Cab­ Rujva] _ 1. adgil­mamu­ li. aferxebs sisxlis Sededebas. Hoboe] _ xis mu­ sikaluri Casaberi sakravi erTgvari.­is dasabamidan iTvleba 622 weli (Cv. ba­ toni. aCemebuli saqmi­ anoba.  goboi Scd. homoplAstika [berZ. Cveulebriv.  xokei Scd. hOlderi _ mflobeli. hQjra [arab. wesis darRveva krivSi _ erT­erTi monawilis mier meoris xe­ lebis an tanis daWera. hObi (ingl.  golografia Scd. hobby] _ rameTi gataceba. (sport. welTaRr. holos mTeli. 2. . TeatrSi) da­ sasveneblad. Tir­ kmlis) gadanergva meori­ sadmi. sazo­ gadoebriv SenobebSi.  giti Scd. sexsualis sqesobrivi] _ arabunebrivi sqesobrivi ltolva Tavi­ sive sqesis pirisadmi. hologrAfia [berZ. hiruodinis wurbela] _ nivTiereba. rode­ sac mahmadi da pirveli mus­ limanebi meqadan medinaSi gadasaxldnen (gaiqcnen). kanis. hidžra(t) gaqce­ va] _ muslimanur qveyneb­ Si gavrcelebuli welT­ aRricxva (kalendari).-585Jangbadi] _ Jangbadis nak­ leboba sisxlSi. ro­ melsac gamoyofs samedici­ no wurbelis sanerwyve jir­ kvlebi. heat] _ 1. sacxe­ nosno sportSi: cxenis gar­ bena mokle manZilze. hall] _ didi sadgomi. hom hOkei [ingl. hQt­i [ingl.). hirUdin­i [< laT. hockey] _ yinulze burTis TamaSi erTgvari. hOlding­i [ingl. h.) sastumroSi. (mag. romelsac misdeven Tavisufal dros. hOboi [germ. mosacdelad. homos msgavsi da laT. velo­ da motosportSi: Sejibreba.). homoseqsuAlizm­i [berZ. hOl­i (ingl. 2.) erTi adamianis raime organos an qsovils (mag. sruli da (foto) grafia] _ moculobiTi la­ zeruli fotografia. homos msgavsi] _ (medic. samflobelo.  xoli Scd. romlis monawi­ leebic garkveul manZils saTiTaod gadian.

zRvaSi). haut-relief] _ skulpturuli gamosaxu­ leba. horizontAlur­i [germ. horelQefi [fr. horOskop­i [berZ. h. rome­ lic rukaze an gegmaze aer­ Tebs erTi simaRlis mqone adgilebis wertilebs (si­ non. geodeziaSi: mrudi. izohifsi). preparati. sagonoraro Scd. vertikaluri). Horizontale] _ 1. romlis gayolebazec ca TiTqos dedamiwas exeba. hOnori [laT.  h.  s. TvalTaxedva. yoyoCoba.) nivTiereba. mxatvrebs da sxva. hôra dro da skopeô vuyureb] _ varskv­ honOrar­i [laT. wylis simaRle (done) (mdi­ nareSi. monawileobs cocxali organizmis funq­ ciebis regulirebaSi. romelic iTvlebida fara­ onis xelisuflebis mfar­ velad. honor Rirseba. fondi. honorarium sapatio jildo] _ fuladi gasamrjelo.  h.  h. ¥ hormonuli. tbaSi. romelsac gaSlil adgilze xedavs damkvirveblis Tvali. dedamiwis ze­ . qedmaRloba. hormos ma­ moZravebeli] _ (fiziol.-ze gemi gamoCnda.  ixmareba agreTve hormonaluri. xazi. romelsac aZ­ leven (xelSekrulebis sa­ fuZvelze) literatorebs. cis dasalieri. romelsac gamo­ yofen Sinagani sekreciis jirkvlebi.hon -586dapiris nawili. sibrtye. romelic amoburcu­ lia brtyel zedapirze Ta­ visi savaraudo moculobis naxevarze metad (Sdr.] _ egvi ptur mi­ TologiaSi: mzis RmerTi. horizôn (horizôntos] _ 1. 2. xazebi. warmod­ genili hyavdaT Sevardnis (SevardnisTaviani adami­ anis) anda frTosani mzis diskis saxiT.  gonorari. 3. pativi] _ gazviadebuli warmodgena sakuTar Rirse­ bebze. ¥ sahonoraro. miaCndaT osirisisa da isidas Svilad.  gorizontaluri Scd. 2. hOr­i [egvi pt.  gorizonti Scd. bareliefi) horQzont­i [berZ. hOrmon­i [berZ. mediduroba. horizontalu­ ri xazi (sapirisp.

deba. kac­ rovnebis bedis sawinaswar­ Tmoyvareoba. cxeni.s. mecnierebani. h. homing Sin viTarebuli. h. humanitAruli [fr. romelTac sdevnida rwna mikroorganizmebis moq­ kaTolikuri eklesia da medebis Sedegad. leba. mTavroba.-587- hur lavTa ganlagebis cxrili. metyvelod. toriis SeswavlasTan (sabu­ hospitalizAcia _ saavad­ nebismetyvelo da teqnikur myofoSi dawvena (avadmyo­ mecnierebaTagan gansxvavebiT).­ebSi safrangeTSi: niadagSi cxoveluri da protestantebi (kalvinismcenareuli narCenebis gax­ tebi). saqcieli. ro­ nebis mier gaRatakebuli desac saxlidan Sors way­ qveynebisaTvis gaweuli dax­ vanili cxoveli (ZaRli. ¥ humanuri. hugenotebis xocva­Jleta moewyo 1572 w. Hospital]  humaniuri. ro­ romelsac astrologebi melic gamsWvalulia ada­ adgenen Suasaukuneebidan mianis siyvaruliT. h.) _ yuranis mixedviT. ignebs gzas da Sin brun­  gumanitaruli Scd. fisa). _ msoflmxedveloba. daxmareba _ gan­ hoUming­i [ingl. hugenOteb­i [fr. mdidari qvey­ dabruneba] _ movlena. hyguenots] _ me­ humifikAcia (laT. tansac­ ta. gumanizmi. gospitali xalxis kulturisa da is­ Scd. ganaT gospitalizacia Scd. upiratesad maniuri Scd. medikamentebiT da sxv. humanus adamianuri] . Hûri arab. humanisme < marad norCi lamazi qalebi. muslima­ `barTlomes Rames~.  h. gu_ saavadmyofo. misi moyolebuli ama Tu im pi­ Rirsebis pativiscemiT. hymus ni­ adagi da facio vakeTeb] _ 16­17 s. ire] _ rac dakavSirebulia  hospitalisa.  h. ka­ mareba sursaTiT. samxedro. humanita¥ hospitlisa. hurQebi (spars. adamiani. mtredi) TavisiT mliT. hospQtal­i [germ. nur samoTxeSi mcxovrebi humAnizm­i [fr. saTnoeba. laT.

-588- danarTi .

adamiani. HÓMO SUM.-589- laTinuri sityvebi da gamonaTqvamebi adamiani var da araferi adam­ ianuri CemTvis ucxo ar aris.) NIL ADMIRÁRI NON BIS IN ÍDEM EX NÍHILO NÍHIL PERSÓNA NON GRÁTA NON PÓSSUMUS ÉST MÓDUS ÍN REBÚS . rogorc gonieri ar­ seba adgilze ai kaci! alibi – sxva adgilze ama wlis araferi ar unda gagikvirdeT (araferi ar aris sakvirveli) ara orjer erTi da igivesaT­ vis (ar SeiZleba orjer pa­ suxisgeba erTi da igive dar­ RvevisaTvis) araraisgan – araferi arasasurveli piri ar SegviZlia – kategoriuli uari aris zomiereba sagnebSi ­ yve­ laferSi zomiereba. HUMÁNI. NIHIL A ME ALIÉNUM PÚTO HÓMO SÁPIENS IN LÓCO ÉCCE HÓMO! ÁLIBI ÁNNI CURRÉNTIES (A.C. yvela­ fers aqvs sazRvari.

aqac gadaxti – aq gamoiCire Tavi (ezopes iga­ vis mixedviT). SALÚTANT MORITÚRI TE SAPIÉNTI SAT REPETÍTIO EST MÁTER STUDIÓRUM AD NOTÁNDA NON LÍQUET EXPLÍCITE DO UT DES . cezar.-590arsebuli mdgomareoba ase! ase qreba miwieri dideba. aseve aucilebeli piroba aqac rodosia. gamomdinareobs SeniSvna gaugebaria gaSlilia – naTelia gaZlev. axali adamiani (metiCara) bolos gamarjoba! gamarjoba. brZolis win gesalmebiT Sen. (romaeli gladiatorebis mimarTva impe­ ratorisadmi brZolis win). HIC SÁLTA HÓMO NÓVUS IN FÍNE SÁLVE! ÁVE CÁESAR. raTa Senc momce STÁTUS QUO SIC! SIC TRÁNSIT GLÓRIA MÚNDI ÍTEM CONDÍTIO SINE QUA NON HIC RHODÚS. gamgebi gaigebs gameoreba codnis dedaa.

e. ET NOS MUTÁMUR IN ÍLLIS A DÍE PER ÁSPERA AD ÁSTRA FÍDELIS ET FÓRTIS ÚNUM ET ÍDEM ID EST . formalurad de­faqto – faqtiurad da iyos sinaTle! de msubuqi yofiliyos SenT­ vis miwa! droni icvlebian da masTan erTad Cvenc vicvlebiT dReidan ekliani gziT varskvlavebisa­ ken! erTguli da guladi erTi da igive ese igi. MEMÉNTO MÓRI DE GÚSTIBUS DISPUTÁNDUM NON (EST) ET CÁETERA (ETC.i. samar­ TliT.) FÍNIS DÍVIDE ET ÍMPERA AB ÓVO DE JÚRE DE FÁCTO FÍAT LÚX! SÍT TÍBI TÉRRA LEVÍS! TÉMPORA MUTÁNTUR. da sxva dasasruli dayavi da ibatone! dedis saSodan ­ dasabamidan de­iure ­ iuridiulad.-591gaxsovdes sikvdili gemovnebaze ar daoben/kacia da guneba (gemovneba ar aris sakamaTo sagani).

ukamaTod (ironiulad) kanoni kanonis ZaliT kanoni mkacria. rogorc TviT­ mxilveli Tu mSvidoba ginda. PÁRA BÉLLUM FESTÍNA LÉNTE EX CÁTHEDRA LEX ÍPSO JÚRE DÚRA LEX.-592vazrovneb. orma­ gad aZlevs visTvisaa xelsayreli? vkZalav zogadad. SED LEX . varsebob ­ frangi filosofosis dekar­ tis sityvebi (1596­1650) vTqvi. ÉRGO SUM DÉXI. vimedovneb vinc swrafad gascems. omisTvis emzade iCqare nela kaTedridan ­ gansakuTrebu­ li avtoritetiT. QUI CÍTO DAT CÚI PRÓDEST? VÉTO GRÓSSO MÓDO LIBÉRTAS DE VÍSU SI VIS PÁCEM. ET ÁNIMAM LEVÁVI DUM SPÍRO. miaxloebiT Tavisufleba TvalnaTliv. SPÉRO BIS DAT. amdenad. magram kano­ nia CÓGITO. da amiT gulze momeSva vidre vsunTqav.

ironiiT. gesli­ anad maswavlebelma ase Tqva maSasadame mgdomareoba. ga­ nuzraxvelad keTili survilebi konsulebo fxizlad! –romis senatis miTiTeba konsulebi­ sadmi – frTxilad. kerZod – saidumlod mankieri wre. omamde me me rac SevZeli is gavakeTe. oridan _ erTi romelic iyo BÓNA FÍDE PIA DESÍDERIA CÁVEANT CÓNSULES! PRIVATÍSSIME CÍRCULUS VITIÓSUS CUM GRÁNO SÁLIS MAGÍSTER DÍXIT ÉRGO STÁTUS QUO ÁNTE STÁTUS QUO ÁNTE BÉLLUM ÉGO FÉCI QUOD POTUÍ. sruliad gulwrfelad.. mzad iya­ viT dasacavad piradad. an. FACIÁNT MELLÓRA POTÉNTES TÉRTIUM NON DÁTUR . romelic iyo gansazRvrul momentamde mgdomareoba.. visac SeuZlia ukeT gaakeTos mesame gza ar aris ­ an . jadosnuri wre – gamouvali mdgomareoba marilis marcvliT namceciT ­ gonebiT.-593keTili rwmeniT – ndobiT.

Sem­ deg mowyvite dRe – e.) DE MÓRTUIS ÁUT BÉNE. o zne – Cveulebav orjer – meored oqros Suaguli pativis gulisaTvis.S.-594mesame moxarulia mivedi. ar gqondes mo­ mavlis imedi msgavsi mSobeli deda – umaRlesi skolis kursdamTavrebulTa gamonaTqvami o driebav. vnaxe.i. VÍDI. an araferi movilxinoT – studentebis Zveli laTinuri simReris da­ sawyisi momxre da mowinaaRmdege (momxdari) faqtis mere. gamoiyene yoveli dRe. gavimarjve iulius cezaris sityvebi minaweri micvalebulze an kargi unda Tqva. VÍCI POST SCRÍPTUM (P. O MÓRES BIS ÁUREA MEDIÓCRITAS HONÓRIS CÁUSA . damsaxu­ rebisaTvis _ TÉRTIUS GÁUDENS VÉNI. ÁUT NÍHIL GAUDEÁMUS PRO ET CÓNTRA POST FÁCTUM CÁRPE DÍEM AD MÓDUM ÁLMA MÁTER O TÉMPORA.

-595platoni Cemi amxanagia. mrwamsi samarTalma unda izeimos. romc daingres qveyana samni Seadgenen kolegias sasurveli sasurveli piri saukeTeso formaSi – yvela wesiT saqmes bolo agvirgvinebs saqmis SuagulSi – saqmis ar­ sSi saSiSroeba dayovnebaSia AMÍCUS PLÁTO. naja­ xiT ver gadaSli rac maqvs Tan vatareb – ber­ Zeni brZenis biantis gamonaT­ qvami – adamianis WeSmariti simdidre misi Sinagani Rir­ sebaa rjuli. SED MÁGIS AMÍCA (EST) VÉRITAS ARISTÓTELES QUOD LÍCET JÓVI. WeSma­ riteba ki ­ megobari – aris­ totele rac iupiters epatieba. rwmena. NON LÍCET BÓVI LÍTTERA SCRÍPTA MÁNET ÓMNIA MÉA MÉCUM PÓRTO CRÉDO PÉREAT TÍTIA MÚNDUS. FÍAT JUS- TRES FÁCTIUNT COLLÉGIUM DESIDERÁTA PERSÓNA GRÁTA IN ÓPTIMA FÓRMA FÍNIS CORÓNAT ÓPUS IN MÉDIAS RES PERÍCULUM IN MÓRA . is ar epatieba xars rac kalmiT dawerilia.

C. xalxis STÁTUS IN STÁTU EX ORIÉNTE LUX IN CÓRPORE DOCÉNDO DÍSCIMUS ÁLTER ÉGO IN SÁECULA SAECULÓRUM AUDIÁTUR ET ÁLTERA PARS SÉNIOR TÉRRA INCÓGNITA ÍPSO FÁCTO ÁNTE CHRÍSTUM (A.-596saxelmwifo _ saxelmwifoSi sinaTle aRmosavleTidan modis sruli SemadgenlobiT swavlebiT vswavlob sxva me – axlo megobari da Tanamoazre ukuniTi ukunisamde unda movusminoT meore mxa­ resac – kamaTSi da a. ufrosi ucnobi miwa – Seuswavleli.) CÓRAM PÚBLICO PÓPULO. win sayovelTaod. CÓRAM yvela simarTliTa da usamarT­ lobiT – kanonieri / nebadar­ Tuli da arakanonieri gzebiT yvelas Tavisi yvela omi yvelas winaaRmdeg – ingliseli filosofosis hobsis aforizmi (1588­1679) PER FAS ET NÉFAS SÚUM CUIQUE BÉLLUM ÓMNES ÓMNIUM CÓNTRA .S. gamoukvlevi dargi faqtis ZaliT qristeSobamde Riad.

qali TmiTa – lomi brWyalebiT icnoba cecxliTa da maxviliT cnobisaTvis Zegli avige xelTuqmneli.-597“Seican Tavi Seni!” ­ markus iulius ciceronis gamonaTqvami Senze zRaprebs yvebian. Senze laparakoben SeniSvna Senc. ma­ rad ukvdavi wveTi qvas xvrets – ovidiusi wignebsac aqvT TavianTi bedi wili nayaria – arCevani moxda – iulius cezari NÓSCE TE ÍPSUM! DE TE FÁBULA NARRÁTUR AD NOTÁTA TU QUÓQUE. brut! – iulius cezar­ is sityvebi. BRUTE! ERRÁTA ERRÁRE HUMÁNUM EST IN STÁTU NASCÉNDI EX ÚNGUE LEÓNEM ÍGNI ET FÉRRO AD NÓTAM ÉXEGI MONUMÉNTUM GÚTTA CAVÁT LAPIDÉM HABÉNT SUA FÁTA LIBÉLLI ÁLEA JÁCTA EST . rodesac Tavis mkvlelebs Soris dainaxa misi megobari bruti Secdomebi Secdoma adamianisTvisaa dama­ xasiaTebeli Casaxvis mdgomareobaSi – aR­ mocenebis momentSi Citi frTiTa.

cxovreba (adamianisa) – mokle xeli xels bans jansaR suli sxeulSi – jansaRi CÓNTRA IN STÁTU QUO ÁNTE ART LÓNGA.-598winaaRmdeg winandeli mdgomareoba xelovneba mudmivia / xang­ Zlivia. IN CÓRPORE . VÍTA BRÉVIS MÁNUS MÁNUM LÁVAT MENS SÁNO SÁNA.

gamomcemloba qarTuli enciklopedia. Петрова Д. WabaSvili m. 4. “Словарь иностранных слов”. 6. III gamocema. Смолницкая Р. 2. Tbilisi. Москва. Tbilisi. 3. redaqtori). 2001. и др. 1999. Tbilisi. bagaliSvili g. WabaSvili m.. Москва. Sps `kenari~.П. Пухаева Л. `ucxo sityvaTa leqsikoni~. 1986. (redaqtori).С. 1949. “Словарь иностранных слов”. “ЮНВЕС”. saskolo gamocema.. Одинцов В. (mT. 1983. Кудрявцев Т. и др. 5. 1985.В. 2001. “Русский словарь иностранных слов” (Словарь для школьников). 12-е издание. “Госиздат” иностранных и национальных словарей. `ganaTleba~. `ucxo sitvaTa leqsikoni~.В. . Ciqobava arn. bakur sulakauris gamomcemloba. Москва. Tbilisi..И. WabaSvili m. 6. kikaliSvili r. С. `qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni (erTtomeuli)..-599- leqsikografiuli wyaroebi 1. “Просвещение”. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. Лёхин И. ortomeuli.

..................................9 danarTi laTinuri sibrZne ....................3 leqsikonis agebuleba ............................................................................................................................................................-600- sarCevi winasityvaoba .......................................................................7 laTinuri anbani .......................................................................699 ....589 leqsikografiuli wyaroebi ............................................................................................................................................................................2 SemoklebaTa sia .............................................................8 saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni ...............................

-601- SeniSvnebi .

-602- SeniSvnebi .

-603- SeniSvnebi .

abaSiZis gamz. ir.NINO LEVAN ROLAND KLDIASHVILI (YOUNGER) KLDIASHVILI KARTVELI (KLDIASHVILI) EXPLANATORY DICTIONARY OF INTERNATIONAL WORDS saredaqcio kolegia: mT. 8(95) 91­97­92 gamomcemeli: 8(99) 50­92­66 ps `imedi~ misamarTi: Tbilisi. redaqtori redaqtori stilist­koreqtori teqnikuri redaqtori mxatvruli redaqtori iana roze irma qobulaSvili roland qarTveli oTar CxaiZe gia dvaliSvili AN SekveTa # tiraJi 200 wigni gamodis avtoris xarjiT telefonebi: avtorebi: 8(57) 26­34­95. tel.. 70. 8(97) 07­66­90. 8(93) 79­90­69 .