nino kldiaSvili levan kldiaSvili roland qarTveli

saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni

(meore, Sevsebuli da gasworebuli gamocema)

saero saskolo gamocema

ps `imedi~ Tbilisi

-2-

winamdebare leqsikoni Seicavs zepir da weriT metyveleba­ Si yvelaze ufro xSirad xmarebul 5000 saerTaSoriso sityvas. Zvel sityvebTan erTad mis SemadgenlobaSi Setanilia axali sityvebi, romlebic xmarebaSi Semovida ukanasknel aTwleul­ Si saqarTveloSi sazogadoebrivi, ekonomikuri, politikuri da kulturuli cxovrebis radikaluri gardaqmnis Sedegad. saleqsikono statia Seicavs sityvis etimologiasa da ganmartebas, sityvis gramatikul maxasiaTebels, metyvelebaSi maTi xmarebis magaliTebs, sityvaTwarmoqmnis budes. leqsikoni gankuTvnilia, uwinares yovlisa, moswavleebi­ saTvis, magram vfiqrobT, misiT dainteresdeba farTo sazoga­ doeba. leqsikons darTuli aqvs laTinuri sibrZne.

redaqtori gamomcemeli da teqnikuri redaqtori kompiuteruli uzrunvelyofa

avTandil narimaniZe oTar CxaiZe nata narimaniZisa

ISBN 978-9941-0-1586-1 © n. kldiaSvili, l. kldiaSvili, r. qarTveli Tbilisi, 2010 w.

-3-

winasityvaoba
iuza kldiaSvilis _ tragikulad
daRupuli papis _ naTel xsovnas eZRvneba es wigni. nino da levan kldiaSvilebi

gansazRvreT sityvis mniSvneloba da Tqven daixsniT kacobriobas misi Secdomebis naxevrisagan. rene dekarti Cven vcxovrobT swrafadcvalebad enobriv konteqstSi. sa­ erTaSoriso sityvebis is mZlavri nakadi, romelic moedineba Jurnal­gazeTebidan, gaJRerebuli radio­ da tele­eTerSi, da romelmac SeaRwia Cvens yoveldRiur yofa­cxovrebaSi da Ta­ visufal droSi, ganpirobebulia saqarTvelos sazogadoebriv­ politikuri cxovrebis yvela sferoSi mkveTri, radikaluri cvlilebebis Sedegad. amasTan mravali saerTaSoriso sity­ vis mniSvneloba kvlav gaugebari rCeba mkiTxvelisa da msme­ nelisaTvis, xolo arsebuli leqsikonebi yovelTvis ver pa­ suxoben mzard moTxovnebs. swored amitom saWiroa leqsikoni, romelSic axali sityvebis mniSvneloba ganmartebuli iqneba sakmarisad martivad da gasagebad. winamdebare leqsikonSi SevecadeT, erTis mxriv pasuxi gagveca farTo wris mkiTxvelTa mzardi moTxovnisaTvis, meo­ res mxriv ki _ Tanamedrove moswavleTaTvis leqsikonis aseT­ ma orientaciam ganapiroba sityvebis rogorc SerCeva, aseve Si­ naarsi, saleqsikono statiis struqtura da TviT leqsikonis saxelwodebac ki. arsebuli analogiuri leqsikonebisgan gan­ sxvavebiT, Cveni leqsikoni warmoadgens rig damatebiT cnobebs saerTaSoriso sityvebis Sesaxeb: gramatikul daxasiaTebas, da bolos, sityvebs erTZiriani fuZe sityvebiT, romlebic si­ tyvaTwarmoqmnis budes Seadgenen. saerTaSoriso sityva ewodeba yvela im sityvas, romlebsac ucxo sityvaTa Ziri aqvT da yvela werilobiT enaze erTnairad gamoiTqmis.

-4leqsikonis SemadgenlobaSi Sevida aramarto uaxlesi sa­ erTaSoriso sityvebi (sekvestri, denominacia, vauCeri, daijesti da sxv.), aramed Zveli sityvebic, romlebic realurad funq­ cionireben qarTul enaSi (idea, anarqia, virusi, dialeqtika da sxv.), aseve sityvebi, romelTac `meore~ sicocxle SeiZines (anaTema, analoi, ikonostasi, aliluia da sxv.). leqsikonis safuZvelia sayovelTaod xmarebuli Semdegi Tematikuri jgufebis leqsika: 1. sazogadoebriv­politikuri leqsika (diaspora,doqtorina, genocidi, asimilacia, avtoritaruli, demokratia, inauguracia da a.S.); 2. ekonomikuri leqsika (devalvacia,dotacia,hi perinflacia, biujeti. brokeri, distributori da a.S); 3. kulturis d xelovnebis sferos leqsika (andegraundi, akmeizmi, alegoria, ampiri da a.S); 4. sakulto leqsika (altari, avtokefaliis, dogmati da a.S); 5. sportuli leqsika (bodibildingi, karate, Ziudo da a.S); 6. sayovelTaod xmarebuli samecniero terminologia (adaptacia, vibracia, gradacia, indeqcia, adekvaturi da a.S). garda amisa, leqsikonSi CarTulia produqciuli saerTaSo­ riso sityvaTa TavsarTebi an rTuli sityvebis pirveli nawili (a..., de..., dev..., inter..., bi..., da sxv.), rac mniSvnelovnad afarToebs sityvebis axsna­ganmartebas da gagebis SesaZleblobas. dabolos, leqsikoni dazRveuli ar aris Secdomebis da calkeuli xarvezebisgan, amdenad avtorebi didi madlierebiT miiReben maT da gaiTvaliswineben leqsikonis Semdgomi gamocemisas.

leqsikonis agebuleba
saleqsikono statiis struqtura da Sinaarsi
leqsikonSi sityvebi anbanTrigzea gawyobili, saleqsikono statia Seicavs: 1. fuZe sityvas;

-52. sityvis formebs da gramatikul maxasiaTebels; 3. etimologiur cnobas; 4. ganmartebas; 5. metyvelebaSi xmarebis ilustracias; 6. sityvaTwarmoSobis budes. ukanaskneli ori ganyofileba warmoadgens fakultaturs, e.i. warmodgenilia ara yvela saleqsiko statiaSi.

fuZe sityva
fuZe sityva gamoyofilia asomTavruliT da Savi SriftiT, maxvilis CvenebiT. Tu leqsikonSi arsebobs erTZiriani zedsarTavi saxeli, zmna an arsebiTi saxeli, fuZe sityvis saxiT gamotanilia is, romelic ganmartebas advilad eqvemdebareba, danarCenebi mocemulia sityvaTwarmoqmnis budeSi Sesabamisi niSniT. magaliTad:

investQcia debQuti

¥ investiciis. investori. investireba. ¥ debiutanti. debiutireba Tu sityvebi mniSvnelobiT Sordebian erTmaneTs, eZleva ori fuZe sityva. magaliTad: Qndeqs­i. 1. maCvenebeli, sia, nusxa, mag., saqonlis indeqsi; 2. cifrobrivi maCvenebeli, mag., safosto indeqsi. indeqsAcia. infliaciis periodSi Semosavlebis sidi­ dis SenarCunebis xerxi.

sityvis gramatikuli maxasiaTebeli
sasaTauro sityvas mosdevs misi gramatikuli maxasiaTebeli. arsebiTi saxelebisaTvis misi daboloeba mx. ricxvSi. magaliTad: bAit­i; instQtut­i.

etimologiuri cnoba

-6gramatikuli maxasiaTebelis Semdeg kvadratul frCxileb­ Si latinicas mosdevs ena­wyaros sityva da misi Targmani. magaliTad: konsorcQum­i [laT. consortium Tanamonawileoba].

ganmarteba
mravalmniSvnelovan sityvebSi ganmartebas eqvemdebareba sityvis aqtualuri mniSvneloba. magaliTad: dezavuQreba [fr. desavouer uaryofa] _ adre gamonaTqvamis (warmoTqmulis) sajarod uaryofa. kaleidOskop­i [fr. kaleidoscope < berZ. kalos lamazi + eidos saxe + skopeö vxedav, vaTvaliereb] _ raimes swrafi cvla, mag., movlenaTa kaleidoskopi.

sityvis xmarebis ilustracia
Tu sityva mravalmniSvnelovania an misma sityvaTgamoyenebam SeiZleba siZneleebi gamoiwvios, saleqsikono statiaSi moce­ mulia ilustracia sityvaTSewyobis saxiT. magaliTad: absolUtur­i [laT. absolutus] _ 1. uTuo,udavo,ucilobeli, upirobo, mag., absoluturi monarqia. 2. sruli, srulyo­ fili, unaklo, srulqmnili, mag., absoluturi smena, ab­ soluturi umravlesoba. kAnon­i [berZ. kanön wesi, rigi, daniSnuleba, danawesi, miTiTeba] _ 1. tradiciuli, sayovelTaod miRebuli wesi, debuleba, mag., dawesebul kanonTa midevna, miyola. 2. dogmati, wes­Cveuleba, wesi, romelic eklesiam daadgina, mag., eklesiis kanoni. 3. marTlmadidebelTa: sagundo galoba romelime wmindanis sapativsacemod.

r. qarTveli

-7-

SemoklebaTa sia
arab. _ arabuli ars. _ arsebiTi saxeli berZ. _ berZnuli botan. _ botanikuri gadat. _ gadataniTi mniSvne­ loba germ. _ germanuli gv. _ gverdi das. _ dasaSvebia ebr. _ ebrauli egvi pt. _ egvi pturi enaTmecn. _ enaTmecnieruli esp. _ espanuri esper. _ esperanto zmn. _ zmnizeda Turq. _ Turquli iap. _ iaponuri ingl. _ inglisuri ir. _ ironiulad ist. _ istoriuli ital. _ italiuri ix. _ ixileT kelt. _ kelturi laT. _ laTinuri lit. _ literaturuli mag. _ magaliTad maT. _ maTematikuri mal. _ malaizuri mamr. _ mamrobiTi mdedr. _ mdedrobiTi moZv. _ moZvelebuli mr. _ mravlobiTi mx. _ mxolobiTi norveg. _ norvegiuli pol. _ polineziuri polon. _ polonuri port. _ portugaliuri sak. sax. _ sakuTari saxeli samarT. _ samarTlis sanskr. _ sanskriti sapirisp. _ sapirispiro sauk. _ saukune sinon. _ sinonimi sit. _ sityva _ sityviTi skandin. _ skandinaviuri spars. _ sparsuli t. _ tomi teqn. _ teqnikuri fiz. _ fizikuri frang. _ franguli qarT. _ qarTuli Sdr. _ Seadare Semokl. _ Semoklebuli Cin. _ Cinuri Zv.ebr. _ Zvel ebrauli Zv.skandin. _ Zveli skandina­ viuri Zv.spars. _ Zveli sparsuli w. _ weli wign. _ wignieri w.w. _ wlebSi holand. _ holandiuri  _ praqtikuli magaliTebi  _ Scd. Secdomaa ¥ _ zedsarTavi saxeli, naTes. brunva. < _ gulisxmobs sityvebs: `momdinareobs ..., miRebu­ lia ..., ­idan~,

-8-

laTinuri anbani
aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn
SeniSvnebi:

a b c,k d e F g h i Á k l m n

a be ce de e eF ge ha i Áot ka el em en

Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Xx Yy Zz

o p k r s t u v qs i ­ z

o pe ku er es te u ve iqs ifsilon (igrek) ­ zeta (zet)

1. xmovnebi _ a, e, i, o, u, y; 2. difTongebi _ au _ au, eu _ eu, ae _ e, oe _ inglisuri [G: ]. 3. asoTa Sexameba: ch – x ph – F rh – r th – t ti – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ci, magram sti, zti, tti – ti;

ngu – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ngv; c – 1. e, i, y, ae, oe –s win gam­ oiTqmis rogorc –c; 2. sxva SemTxvevebSi, e.i. a, o, u – s, yvela Tanxmovnis win da sityvis bolos –k; s – xmovnebs Soris –z, sxva yvela SemTxvevaSi –s; q – u ­sTan erTad xmovnis win –kv.

-9-

abo

¥ abelis, abels. aberAcia [laT. aberratio ga­ daxra] _ 1. (fiz.) gamosaxu­ a... [berZ. a…, an… ar, ara; lebis gabundovneba an da­ arc; nu; ver; u­o(d), u­ad; maxinjeba. ... gareSe] _ uaryofis ga­ 2. (astr.) varskvlavebis moC­ momxatveli sityvis Tav­ venebiTi gadaxra caze, rac sarTi, romelic axlavs gamowveulia dedamiwis mo­ umTavresad berZnuli war­ ZraobiT. moSobis sityvebs da xaris­ 3. (gadat. wign.) cdomileba, xis arsebobas an uaryofas WeSmaritebidan gadacdena. gamoxatavs. Abzac­i [germ. absatz] _ 1.  amorfuli, asimetria. teqstis pirobiTad gamo­ abAJur­i [fr. abatjour] _ sa­ yofili nawili, romlis farveli, romelic lampas pirveli striqoni cotaTi ukeTdeba mxedvelobis da­ Seweulia. sacavad, Suqis erTi adgi­  pirveli a. lisaken misamarTavad, Suq­ 2. TviT Seweuli striqoni fari ...  weris dawyeba a.-iT. Abat­i [laT. abbus (naT. abbatis)] ¥ uary. uabzaco. _ 1. kaTolikuri mamaTa mo­  u. teqsti. nastris winamZRvari. 2. saf­ abiturQent­i [laT. abiturangeTSi: kaTolike mRvde­ riens (naT. abiturientis) vinc li. unda wavides] _ 1. moswav­ saabato _ kaTolikuri mo­ le, romelic zogadsagan­ nasteri da misi adgil­ma­ manaTleblo skolas amTav­ muli. rebs. abAtisa [laT. abatissa] _ ka­ 2. piri, romelic umaRles Tolikuri dedaTa monast­ saswavlebelSi Casaricxad ris winamZRvari. emzadeba. Abel­i [Zv. ebr. Hével] _ 1. ¥ abiturientis. adamisa da evas vaJiSvili,  abiTurienti, abiturenti, abiTurenti Scd. romelic Zmam _ kaenma mok­ la, abolQcia [laT. abolitio gauq­ 2. udanaSaulo msxverpli. meba, mospoba] _ (samarT.)

a

abo

-10sabamidan, Tavidan] _ ad­ gilobrivi mkvidri mo­ saxleoba, Tavdapirveli, ZvelisZveli binadari rome­ lime qveynisa an adgilisa. (Cveulebriv iseTi teri­ toriisa, romlebic aRmoa­ Cines evropelebma).  avstralieli a.-ebi. abrakAdabra [fr. abraca-dabra] _ 1. uazro sityva, romelsac aweren amuletze: Zveli eb­ raelebisa da berZnebis rwmeniT magiuri Zala hqon­ da. 2. uazro sityvebis nakrebi, abdaubda. Abort­i [laT. abortus] _ or­ sulobis naadrevi Sewyveta; muclis moSla, muclis mo­ wyveta. abreviAtura [it. abreviatura laT. brevis mokle: abrevie vamokleb] _ 1. sityva­kom­ poziti, romelic Sedgeba ori an meti sityvis Semok­ lebisgan. mag: gaero (ga­ erTianebuli erebis orga­ nizacia). 2. sityvaTa pirobiTi Semok­ leba werisas mag: e. i (­ese igi). 3. (mus.) sanoto weraSi miRe­ buli Semokleba. AbsenT­i [fr. absinjhe] – abzin­

1. kanonis gadawyvetilebis gauqmeba. 2. Tanamdebobis gauqmeba; Ta­ namdebobidan gadadgoma an gadayeneba. 3. sisxlis sa­ marTlis saqmis Sewyveta iseT stadiaSi, rodesac braldeba jer iuridiulad dadgenili ar aris. aboliciOnizm­i [laT. abolitio gauqmeba, mospoba] _ sa­ zogadoebrivi moZraoba aSS­Si me­18 s. bolos da me­19 s. pirvel naxevarSi miznad isaxavda zangebis monobis guqmebas. abonEment­i [fr. abonement] _ sabuTi, romelic raimeTi sargeblobis, raimeze das­ wrebis uflebs iZleva.  Teatris a; mkiTxvelis a. ¥ saabonemento;  s. ganyofileba (biblioTekebi);  abonimenti, saabonimento Scd. abOnent­i [germ. abonnent.fr.] _ 1. abonementis mqone piri an dawesebuleba. 2. piri an dawesebuleba, ro­ melsac telefoni aqvs.  abonireba. ¥ abonentis, saabonento aborigEnebi [mx. aborigeni, laT. aborigenes ab origine da­

-11dis (abzinda _ mcenarea) arayi. absEntizm­i [laT. absens (absenjis) vinc ar eswreba] _ 1. masobrivi Tavis acile­ ba arCevnebSi monawileobi­ sagan. 2. kolegialuri organoebis wevrTa sistematuri dausw­ rebloba sxdomaze. absolAcia [laT. absolatio ganTavisufleba] _ 1. (samar.) sasamarTlos dadgenileba, romliTac braldebuls aTa­ visufleben sasjelisgan. 2. kaTolikur eklesiaSi: codvaTa miteveba. absOlut­i [laT. absolutus TavisTavadi, uTuo] _ idea­ listur filosofiaSi: sam­ yaros usasrulo pirveli mizezi, sawyisi (absolutu­ ri suli, absoluturi idea): RvTaebis sinonimia. absolUtizm­i [fr. absolutisme < laT. absolutus TavisTavadi; uTuo] _ mmarTvelobis forma, romlis drosac umaRlesi xelisufleba mTlianad da ganuyofelad ekuTvnis erT pirs, monarqs; mefis SeuzRudavi monarqia, TviTmpyrobeloba. ¥ absolutisturi.  xelisuflebis a. forma.

abs

absolUtur­i [laT. absolutus
TavisTavadi; uTuo] _ 1. uTuo.  a. monarqia. 2. sruli, srulyofili, unak­ lo, srulqmnili.  a. siwynare. a. umravlesoba, a. smena. absolUturi nuli (noli) _ (fiz.) Teoriulad da­ saSvebi yvelaze dabali temperatura; _ 273°, 16° C. absOrbcia [laT. absorbtio STanTqma] da absorbireba _ (fiz. qim.). STanTqma, Se­ wova, Sesrutva.  sinaTlis a., bgeris a., airis a.  absorfcia Scd. abstinEncia [laT. abstilentia] _ 1. magari sasmelebis smisgan TavSekaveba. 2. sqe­ sobrivi TavSekaveba. abstrAqtuli _ abstraqciis gziT miRebuli; ganyenebuli, arakonkretuli (sapirisp. konkretuli).  a. cneba. abstrAqcia [laT. abstactio mocileba, moSoreba] da abstrahireba [germ. abstrahieren laT. abstratire] ganyeneba, ganzogadeba; sagnis ama Tu im mxaris, Tviseba an kav­ Sirebis azriT ganyeneba.

abs

-12yofoba] _ (medic.). nebisyofis paTologiuri sisuste. Agava [berZ. agauos saocari, didebuli] _ mcenare, ro­ melsac aqvs grZeli xor­ covani foTlebi da mra­ valyvaviliani mtevani, yvavis mxolod erTxel (6­15 wlis) da nayofis mom­ wifebis Semdeg kvdeba. misi samSobloa meqsika; CvenSi aSeneben Savi zRvis sa­ napiroze. agAmia [berZ. agamia SeuuR­ lebloba]. 1. dauqorwineba. 2. (biol.) sqesis uqonloba. Agent­i [laT. agens (agentis) moqmedi] _ 1. visime, risame warmomadgeneli, rwmunebu­ li.  dazRvevis a. 2. ama Tu im saxelmwifos dazvervis organoebis sai­ dumlo TanamSromeli; ja­ SuSi, romelic awyobs daz­ vervas, diversiebsa da sxv. ¥ saagento _ zogi cent­ raluri dawesebulebis ganyofilebis an damouki­ debeli dawesebulebis sa­ xelwodeba.  aeroflotis s., depeSaTa s. agEntura [berZ. agentur] _ agen­ tTa erToblioba; agentebi

mag: mecnieruli abstraqcia _ Semecnebis procesSi gan­ xiluli mxaris ganyeneba, mis mniSvnelovnad damaxasi­ aTebeli Tvisebebis wamo­ Cenis mizniT.  abstragireba Scd. abstraqciOnizm­i [fr. abstractionnisme laT. abstractus ganyenebuli, arakonkre­ tuli] _ formalisturi mi­ marTuleba me­20 s.­is. saxviT xelovnebaSi (mxatvroba, qandakeba), romlisTvisac damaxasiaTebelia realuri sagnebis da movlenebis ga­ mosaxvis uaryofa.  abstraqcionisti, abstraqtuli Absurd­i [laT. absurdus uazro, uTavbolo] _ Seusabamoba, uazroba, absurduli.  a. msjeloba. Absces­i [laT. abscissus] _ (me­ dic). Cirqis dagroveba ra­ me organoSi an qsovilSi (Cirqgrova). Abscisa [laT. absissus mok­ veTili] _ (maTem.) hori­ zontaluri koordinati koordinatTa sworkuTxa brtyel sistemaSi. ¥ abscisisa.  abscisasi Scd. abUlia [berZ. abulia unebar­

nawilakis da gnosis Semec­ neba. gnostos Seumecnebeli] _ idealisturi moZRvreba. agr agonofObia [berZ. (s. agrAfia [berZ.darazmos isini garkveuli sazogadoebriv­ politikuri amocanebis Se­ sasruleblad. agrarius miwisa..  agenturasi Scd.) muSaoba. agregAtul­i: nivTierebis agregatuli mdgomareoba _ (fiz. Txevadi da ga­ ziseburi). saagitacio. 2. s. romlis drosac adamiani ver axerxebs sxvis daux­ mareblad gadaiaros moe­ dani. romlis mixedviTac SeuZ­ lebelia obieqturi gare­ samyaros Secnoba. agőnia brZola] _ sikvdilis wina mdgomareoba organizmisa. 2). ¥ agitaciuri.) nivTierebis erT­ erTi fizikuri mdgomare­ oba (myari. miwaTmflobelebTan dakavSirebuli. romlis mizania zegavlena moaxdinos far­ To masebis Segnebasa da gan­ wyobilebaze.-13(ix. mindvrisa] _ miwaTmoqmede­ basTan. aggregatus Se­ erTebuli] _ rTuli man­ qana. agni cecxli] _ indur miTologiaSi: RvTa­ eba. (s. mniSv.) dazRveva. reforma. a. agrEgat­i [laT. agitAcia [laT. romelic miz­ nad isaxavs raimeSi dar­ wmunebas. furceli. ¥ agenturuli. agnostQcizm­i [berZ. romelic Sedgeba er­ TmaneTTan SeerTebuli sxvadasxva ti pis manqanis­ gan. agitireba. (s. moqmedeba. agenturisa. agitatio aRZvra. agitatori. . saagenturo. politikuri moRvaweoba. agOnia [berZ.  winasaarCevno a.  a. sakiTxi.) avadmyofuri mdgo­ mareoba _ sivrcis SiSi. a (uary.  mosavlis asaRebi a.) cnobebi. agrArul­i [laT.  a. didi darbazi da sxv. samiwaTmoq­ medo. na­ wilaki da grapho vwer] _ (medic. agona moedani da phobos SiSi] _ (medic. amoZraveba] _ 1.  a. agenti.) weris unaris da­ kargva sruliad an nawi­ lobriv (Tavis tvinis da­ avadebis gamo). a (uary. a. Agni [sanskr.

a. teqsti. rac savsebiT See­ teqnika. organizmis an Tavdamsxmeli. adagio] _ (mus. adaptieren] _ 1. pirobebTan arsebobis Se­ Agro. SemswavlelTaTvis. agrokomp(mxedvelobis) adaptacia. (s) fa a dajio. adaptAcia [laT. (s) ganaTleba. politika..) 1.). adaptatio Se­ gueba] da adaptireba [germ. kul tyeebSi. agros mindori] _ sanarCuneblad. kulteti. misi nawili. kulturaTa damuSavebis  a. aggressia Tav­ warmoebis saSualebaTa mi­ nimumis daxarjviT. dasxma] _ erTi an ramdenime saxelmwifos SeiaraRebuli Agut­i _ kuziani kurdReli.agr -14- agrEsia [laT. isaxavs saukeTeso mosav­ Adept­i [laT. ¥ agronomiuli. miznad  adeqvaturi Scd. gamartiveba ucxo enis agronOmia [berZ. teqstis adaptacia _ raime agrOnom­i _ agronomiis spe­ teqstis Semokleba­gadake­ cialisti. cnebebi. binadrobs samxreT da Tavdasxma sxva qveyanaze CrdiloeT amerikis tropi­ (qveynebze). adeptus miRweuli] lis miRebas Sromisa da . adekvAturi [laT.. aseTi tempiT Sesrulebuli ebis mecnieruli safuZ­ musikaluri nawarmoebi an vlebi. (s) dargi. ¥ agresiuli. a daJio Scd. saagrono beThovenis `mTvaris somio. sgronomia. noni] _ mecniereba miwaT­ musikaluri nawarmoebis moqmedebis da kulturuli Sesrulebis neli gabmuli memcenareobis Sesaxeb: sa­ tempi. garemosTan mag: Tvalis  agroteqnika. agros mindori da nomos ka­ Adajo [at. Teba. natis~ a. [berZ. a. agrEsor­i _ agresiis momxdeni. soflo­sameurneo warmo­ 2.  a.  a. dapyrobiTi fsiqikis Segueba garemo omis gamCaRebeli. sasoflo­sameurneo sabameba rasme. adequatus] agrotEqnika _ agronomiuli _ (wign. rTuli sityvebis pirveli 2. xerxebis sistema. grZnobis organis SeCveva nawili. leqsi. a.

an StabSi daniSnuli ofi­ sinon. niWi.). tes meored mosvla axlo  prezidentis a. 2. adventus mosvla] _ erT_erTi qris­ administrAcia [laT. sas a.sardalTan _ sazRvao flotSi [Zv. adulterare pativis axda] _ me­ arab. Adres­i [fr. momxre. . laT warmos mmarTveloba.  administratiuli Scd. administratio marTva­gamgeoba] _ tianuli seqtis wevrebi. admiral. ¥ administratoruli. sxvadasxva samsaxureobriv ¥ saadmiralo _ (ist. damcveli.. momavalSi.) in­ davalebas an saStabo sa­ glissa da ruseTSi: saz­ muSaos. raime dawesebulebis. cvelad an awarmoebs visime  qarxnis a. administra¥ advokaturi da saadvokaciis. romelic asrulebs vefxistyaosanSi~)]. mbrZanebeli] _ meTaurTa adiUtant­i [germ. raime moZRvrebis  Teatris a. sa­ advOkat­i [germ. we­ administrator mmarTveli] _ rilebiTi misalmeba cno­ zog dawesebulebaSi: pasu­ bili moRvawis an raime xismgebeli ganmkargule­ organizaciisadmi mis iubi­ beli. 1. adiutant laT. amir al-bahr zRvaze uRlis motyueba.-15- adr _ (wign. aSS-is a. xel­ advocatus advocane daxmarebis mZRvaneloba. saadda saub. amirbari (mag. adventQsteb­i [laT. qalaqis a. a.) jeli. advokat. aRmsrulebeli xelisuf­ romelTac swamT ieso qris­ lebis organoebi. qveynis Zaxili] _ iuristi. risme momwyobi.  a. Ralati. administrireba. (s. Semadgenlobis umaRlesi adjutans (adjutantis) damxmare] _ samxedro wodeba samxedro (samx) meTaurTan. adresse] _ 1. saqmes sasamarTloSi (moZv. ¥ administraciuli. romelic calkeuli nawilebis mmar­ gamodis braldebulis dam­ Tveloba.) saqmianoba. praqtika. to.` ceri. ministracio. veqili). (s. Rvao uwyeba. a.) Tanamdeboba.  a. (s. adultére laT admQral­i [holand. adiUlter­i [fr. administrAtor­i [laT.

[berZ. . aero. fostis misaRebad da gasagzavnad: sahaero porti.  aerobikasi Scd. garde dac­ va] _ 1. aerOport­i ix. aerOdrom­i [fr. depeSas.  haerodromi Scd. 2. aerobics berZ. 80­ian wlebSi Seiqmna friad gavrcelebuli sis­ tema gamajansaRebeli var­ jiSebisa (riTmuli tanvar­ jiSi). romelic gzavnis werils. piri. (sapiris. aeroporti. aër haeri] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT _ `sahaero~. aerodinamika. dromos sirbili.. soxumis a.] _ 1.. jaris (an flotis) nawili. adrEsat­i [germ.. ram movle­ nasTan) dakavSirebiT. avAngard­i [fr. wyal­ badiT an heliumiT) gavse­ buli burTi (qarT.] _ didi aerodromi. depeSa egzavneba. 2.adr -16 samxedro a. saerTaSoriso a. aero. (samx. vis saxelzec adre­ sia Sedgenili.. adressant fr.. aerovAgzal­i _ sahaero transportis mgzavrTa mom­ saxurebisaTvis gankuTvni­ li Senoba aeroportebSi. haerburTi). winaSe. romelsac werili.] _ piri. aérodrome berZ. aër haeri da statos mdgomare] _ haerze msubuqi safreni aparati _ airiT (Cveulebriv.) raime sazogadoebis. aerObika [ingl. aër haeri da bios sicocxle] _ me­20 s. avant-garde arant. romelic midis mTavari Zalebis win salaSqro moZraobis an Tavdasxmis dros.).  haerovagzali Scd. ariergardi). `saaviacio~.win. jgufis klasis. aseve na­ gebobebis erToblioba.rbena] _ TviTmfrinavebis sadgomad da asafren­dasafrenad mo­ wyobili moedani.) misamarTi. adressat fr. aerOstat­i [berZ. romlebic uzrunvelyofen TviTmfrinavebis safre­ nosno (frenis) samsaxurs.  haerostati Scd. romelic mowyobilia aucilebeli saSualebebiT mgzavrTa. ¥ aerobikisa. (moZv. sinon..  Tbilisis a. mowinave lesTan (an sxv. (gadat. piri.  haeroporti Scd.  aerofloti. 2. adrEsant­i [germ. tvirTis.

avanturuli Scd. . ¥ avantiuruli. avenue] _ saf­ rangeTSi. s. aventuren] _ uperspeqtivod. authentilcos TviTmyofi] _ (wign.  TviTmfrinavis a. avTentQkuri da auTen­ tQkuri [berZ. avtentikuri. avanturistuli Scd. TviTmfrinavis.  a.  avanturisti. aSS da zogi sxva qveynis qalaqebSi: farTo quCa _ prospeqti (gamziri). rome­ lic fardis win aris ga­ moweuli. wamowyeba. avaria] _ 1. . autentikuri Scd. moqmedeba. ubeduri SemTxveva. 2. ¥ avantiuristuli. a. avance] _ misaRebi fuladi Tanxis nawili. did britaneTSi. avEniu [fr.  a. avAnscena [fr. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia realizmi­ sagan mowyveta.romlis orive mxares Cveulebriv xeebia darguli. avantiUrist­i _ avantiuris wamomwyebi an monawile. avtomobili.  avTenturi.­is 20­ iani wlebis xelovnebaTa rigi mimdinareobis dasa­ xeleba. Avans­i [fr. politika. auTenturi. gamosaxavs Sinaarsisa da saSualebebis Zieba. winaSe da scéne scena] _ scenis Ria nawili.  a.  avanturizmi. avantgardisme] – me­20 s. brZolebi avangArdizm­i [fr. ro­ melsac winaswar uxdian vis­ me Sesasrulebel samuSaos angariSSi.  avantura.-17nawili. ¥ saavanso. ¥ avangardisti. avantQura [fr. avant _ win. saavario. avanturistuli Scd. namdvili. a. avAria [it. samsaxuri. ¥ avantiuristuli. realuri Zalebisa da pirobebis ga­ uTvaliswineblad wamowye­ buli saqme. ¥ avariuli.  s. avangarduli. avantiUrizm­i _ avantiuri­ avT sadmi midrekileba. manqanis. ¥ avangarduli.) pirvel wyaroze damyarebuli ded­ nis Sesabamisi. angariSi. gemis (xo­ maldis) mwyobridan (uca­ bedad) gamosvla. sarwmuno. s. . mdgomareoba.

rTuli sityvebis pirveli 2. mZime safreni aparatebis (TviTmfrinavebisa da sxv. [laT. aviatranporti. samxedro a. haerze di. atyobineben mimRebs mis­ aviaxazi. mrewveloba.. kompania (ix. benzini. 3.avi -18-  s. avtobaza. over all! ze­ avialaQner­i _ igivea. kris. Tvis fulis. avviso Setyobineba] _ (finans. autos TviTon] _ tika. ganTia­ avis frinveli] _ 1.).  avtoinJineri. Ti. ara­ moqmedi modelebis aReba gegmuri davalebis Sesas­ da gaSveba. vita aviakompAnia _ saaviacio sicocxle] _ avadmyofoba.  aviomodelizmi Scd. gemze muSaoba.  aviateqnika. aurora] _ 1. poeziaSi: ciskari. safreni aparatebis erTob­ nawili. [berZ. aviation < laT. Avral­i [ingl. varulTa mier. ganTiadis qalRmer­ saaviacio marSruti. melSic mTeli eki paJi mo­ nawileobs.  avioreisi Scd. avitamQnoz­i [berZ. Avrora [laT. 2). lioba: sahaero floti.romliTac nawilia. aviokampania Scd. kompania.) uwyeba. Cveulebriv moy­ ruleblad.  aviokompania. aviafosta. mobilizacia saswavlo. aviAcia [fr. (gadat.) mTeli koleqtivis navis.. aviamodElizm­i _ TviTmfri­ 2. laineri (mniSv.) Avto [fr. aviabQleT­i _ TviTmfrinavis bileTi. avtoport samoqalaqo a. rTuli sityvebis pirveli Avizo [it. avis frinveli] _ . gamowveuli organizmSi vi­ 1). ¥ saaviacio Avia. Zvel romaul miTologiaSi: cis­ aviarEis­i _ saaviacio reisi.. moZraobis Teoria da praq­ avto.. Tamasuqis an saqonlis gagzavnas. (zRv. mniSv. aviakampania. a uar­ yofiTi nawili da laT. taminebis naklebobiT. planerisa da misT. ZvelberZnulSi ­ eosi. s. qud] _ avtomobilis Semoklebuli Cveulebrivi moZraoba (frena): aseTi saxelwodebaa. rac viT (adiT) yvelani!] _ 1. 2. reti. ro­  aviolaineri Scd.

¥ saavtobuso. absolutizmi. cxovreba da grapho vwer] _ sakuTari biografia. autobahn av­ avtOdrom­i tomobili da Bahn gza] _ farTo avtomagistrali.  a.  a. sadac xdeba avtomobilebus gamocda an Sejibreba. avtokefAlia [berZ. berZ. sakuTari xeliT gakeTebuli warwera suraTze. eklesiis iuri­ diuli damoukidebloba. autobiographi _ 1. s. [fr.] _ 1. ¥ avtovagzlis  avtovagzalisa. avtOgraf­i [autographos TviT. romani. 2. rome­ lic gamoiyeneba saqalaqo.  saqarTvelos eklesiis a. Scd. autobus fr. avtObus­i [germ.  s. avtokrAtia [berZ. ¥ avtografiuli.-19- avt avtOban­i [germ. berZ. visime mier Tavisi cxovrebis aR­ wera. autos TviT da ingl. berZ. rbena] _ specialuri moedani. raime nawarmoebis xelmowera TviT avtoris xeliT Ses­ rulebuli. avtOmat­i [berZ. wignze da sxv. TviTmpyro­ beloba. av­ tomobilebis Cqarosnuli moZraobisaTvis. autos TviT da phalë Tavi] _ TviT­ marTvadi marTlmadidebe­ li eklesia. grapho vwer. mimosvla. berZ. ¥ avtokefaliuri. marSruti. sakuTari xelmowera.is 1500 weli. automatos . saqalaqTaSoriso da sa­ erTaSoriso transportze gansazRvruli marSrutiT moZraobisTvis. (omni) sul yvelasaTvis] _ mravaladgiliani samg­ zavro avtomobili. forma­ erTi piris (SeuzRudavi) ukontrolo srulxeli­ suflebianoba. bios sicocxle. dromos sarbeni adgili. autodrome. autos Tvi­ Ton. car sazidavi.  avtokefaluri Scd.  `daTa TuTaSxias~ a. eklesia. avtobiogrAfia [fr. urika] _ TviTurika tvirTis mokle manZilze gadasatanad. avtovAgzal­i _ saqalaqTa­ Soriso samgzavro­saavto­ buso transporti (mgzavrTa) momsaxurebisTvis gankuTv­ nili Senoba did qalaqebSi. avtOkar­i [berZ. automobile avtomobili da laT.  Tbilisis a. autos TviT da kratos xelisufleba] _ marTvis sistema.

moqmedebaSi modis mis CarCoze dayenebuli Si­ gawvis Zravis meSveobiT. avtoplAstika _ (medic. germ. sinon. 2. ¥ avtonomiuri. cecxlasroli avtomaturi iaraRi. s. respublika. avtomObil­i [fr. avtomAtika _ 1.  a. xelsawyo.avt -20¥ saavtomobilo.  s.) qsovilebis gadanergva sxe­ ulis erTi nawilidan me­ oreze raime defeqtis ga­ mosasworeblad. qarxana. aWaris a. . afxazeTis a. avtOnim­i [berZ. satelefono sadguri  avtomatiuri Scd. olqi. respublika. avtomatizirebuli. mobolis moZravi] _ adamianTa gadasayvani an tvirTis gadasatani manqana. romelic gamoimuSavebs warmoebis avtomatizaciis meTodebs. berZ. ¥ meavtomate. 2. avtopOrtret­i _ mxatvris TviTmoqmedi. automobiliste] _ saavtomobilo sportis moyvaruli. teqnikis dar­ gi. avtomaturad moqmedi me­ qanizmebis mowyobilobaTa erToblioba. mrewveloba. muxruWebi. ¥ avtomaturi. avtomanqana). romelic fsevdonimiT wers. autos TviT da laT. a. avtomobQlist­i [fr. avtomatizireba. TviTmmarTveloba. avtomobQlizm­i [fr. avtonOmia [berZ. romelic amoqme­ debis Semdeg raime samuSa­ os asrulebs TavisiT.  a. autonomia. avtomaturi. aparati. respublika. ada­ mianis Caurevlad. avtomatika. iS­ viaTad orTqlis an eleq­ troZravis daxmarebiT. 2. s. (saub. avtopQlot­i _ mowyobilo­ ba safreni aparatis (TviT­ mfrinavis) avtomaturi mar­ TvisaTvis. automobil. autos TviT da nomos kanoni] _ 1. manqana. automobile. automobilisme] _ saavtomobilo sporti. Sida qarTlis a. saSinao sakiTxebs wyvets damoukideblad. TavisiT moq­ medi] _ 1.. autos TviT da onome (an onyma) saxeli] _ namdvili saxeli avtorisa. erovnul­teritoriuli a. gzebi. manqana. saxelmwifos Semadgeneli nawili. romelic moZraobs urelso gzebze. avtomatis.

 a. autostrada quCa] _ sagangebod naSenebi gzatkecili avtomobilebis Seuferxebel. proeqtis a.) gvamis gakveTa sikvdilis mizeze­ bis dasadgenad. avtorQtet­i [germ. autorität < laT.  s. avtOstrada [it. mecnierul (samecniero). samecniero Sromis a. ¥ saavtoro.-21mier daxatuli Tavisi por­ treti. reJimi. da­ fuZnebuli (damyarebuli) avtoritetisadmi. romelic qmnis mxatvrul. mniS­ vneloba. ¥ avtoritetiani.  romanis a.-iT nadiroba. asbestos uZrobi] _ TeTri boWkovani minerali. au (c) toritas Rirseba. piri.] _ (medic. mecnieri. romelic ar atarebs siT­ bosa da eleqtrobas. diqtatoruli.  didi a. wignis s. 2. avUar­i [fr. Tvalis mi pyroba.S.  azartiuli Scd. nawarmoebs (gamogoneba. avoir qoneba] _ (finans. nebarTva nawarmoebis Tar­ gmnaze.) calke pirovnebis an dawesebulebis anabari sazRvargareTis bankSi.  a. swrafi moZ­ raobisaTvis. vinc cdilobs Tavisi Zalauflebis damtkicebas (damkvidrebas). as-sar kamaTeli] _ Zlieri gataceba rameTi. riski arab. sayovelTaod aRiarebuli gavlena. cecx­ lgamZle masala. ufleba. aqvs mopovebuli. cali. Azart­i [fr. stili. autorizer nebis darTva] _ avtorisagan uflebamosilebis micema. teqnikur da a.  a. romelsac aseTi gavlena aqvs mo­ povebuli. autos TviT da opsis Sexedva. wigni). au (c) toritas mbrZaneblu­ ri] _ 1. xelisuf­ lebisadmi usityvo morCi­ lebaze. daskvna. Azbest­i [berZ.  a . damaxasiaTebeli Tviseba imisi. a.TamaSi. avtOfsia [berZ. autoritare laT. au (c) tor Sem­ qmneli.  a. farTod . Semoqmedi] _ piri. 2. avtorQzebul­i [fr.  xelmZRvanelobis a. ¥ azartuli. proeqti.. azb Zala] _ 1. lazard SemTxveva. avtoritetuli. Avtor­i [laT. avtoritArul­i [fr. Targmani.

sasuqebi. attçna] _ berZnul miTologiaSi: sibrZnis. sklēros mSrali. aTerosklEroz­i [berZ. romelic iqmneba mocemul mimarTulebasa da CrdiloeTis mimarTulebas Soris. agebulebis axalgazrda. rogorc cecxlgamZle masalas. Za­ losnobas) misdevs. _ kuTxe.  a. ATena [berZ. qanseli). aTlEtika [berZ. ¥ aTleturi. 4. azQmut­i [fr. mr. . athlesis Wi­ daoba] _ sxvadasxva fizi­ iyeneben teqnikaSi. azote berZ. Azot­i [fr. samt gza] _ 1. yvelaze gavrcelebuli forma ar­ teriosklerozisa. 2. ro­ melsac ara aqvs suni da gemo da xels ar uwyobs wvas. aTEizm­i [fr. athlētēs moWida­ ve] _ 1. romelsac Rmer­ Ti ara swams. xe­ lovnebisa da omis qalR­ merTi.  a.) gu­ lisa da sisxlZarRvebis sistemis daavadeba. (samx.) kuTxe. (qarT. a uar­ yofiTi nawilaki da zōos cocxali] _ qimiuri ele­ menti. sinon. Ronieri kaci. magnituri a.  a. 2. sportsmeni. romelic aTletikas (Cveulebriv. (ast.azi -22 a. aTletiuri. azimut arab. romelic iqmneba nebismier mimarTulebasa da adgilis magnituri meridianis sib­ rtyeebs Soris. a uaryofiTi nawilaki da atheos RmerTi] _ RvTis arsebobisa da yovelgvari religiis uaryofa. ATlet­i [berZ. (samx. sa­ izolacio saSualebas da sxv. propaganda. haeris ZiriTadi Se­ madgeneli nawili.) kuTxe romelsac qmnis dedamiwis romelime wertilis meridianis hori­ zontaluri da am wertilsa da cis mnaTobze gamavali vertikaluri sibrtye.  atleti.) dedamiwis zedapirze pirdapiri mimarTuleba. aTEist­i _ aTeizmis mimde­ vari. romelic daibada zevsis Tavidan. athéisme berZ. atletiuri Scd.-iT svla _ mocemuli mimarTulebiT svla kompa­ siT da gamoTvlili kuTxiT (azimutiT). uferuli gazi. as-sumūt. ¥ aTeisturi. piri. myari afhērē Txeli da fafa (medic. 3.

weli. polaruli myinvaris monatexi. zogierTi umaRlesi speci­ aluri saswavlebeli. aQazma [berZ. ¥ akademiuri _ 1. saqarTvelos xalxuri cekvis a.  samxatvro a. saukeTe­ so (mecnieruli gamocema). it. ZiriTadad wyaroebTan Se­ jerebuli. aiATola [spars. ansambli). aquarelie.  aqvalangisti Scd. iceberg Sved. gamocema. aqualung laT. akvalAngist­i _ piri.aseTi saRebaviT xatva. iseberg] _ zRvaSi mcuravi yinulis mTa. 2. saswavlo. 3. ¥ aTletikuri. wyalSi gaxsnili saRebavi: Cveulebriv Sereuli aqvs mcenareuli webo (qarT.  a. romlebic aviTarebs Zalas. akvAlang­i [ingl.  a..). akadEmia [laT.) nakurTxi wyali. aquariu wyal­ sacavi] _ wyliT savse miwis .  saqarTvelos mecnierebaTa erovnuli a. akvArium­i [laT. a. ro­ melic akvalangiT aRWur­ vili dacuravs wyalqveS.  `vefxistyaosanis~ a.-iT xatva. ferwera. academia sak. 2. wyalsaRebavi)  a. acquarello. 2. Teatri. aqua wyali] _ 1.] _ iranSi: Siituri seqtis umaRlesi sasuliero piris tituli. varjiSebi. saaTi. sadac aswavlida filosofosi platoni] _ 1. ansambli.-23kuri varjiSi. 3. umaRlesi samecniero sa­ xelmwifo dawesebuleba. berZ. aqua wyali da ingl. lung filtvi] _ aparati (SekumSuli haeriT gavse­ buli erTi an ramdenime baloni). academia saxelwodeba aTenTan axlos mdebare baRisa. laT. saukeTeso. akvArel­i [fr. a. romelic saSu­ alebas aZlevs adamians isunTqos wyalqveS (gamo­ igona cnobilma frangma mecnierma da moRvawem Jak iv kustom 1943 w. warmateba. aseTi saRebaviT Sesrule­ buli naxati. amtanobas. agiassmos kurTxeva] _ (ekl. sanimuSo (Te­ akv atri.  aqvareli Scd.  Tbilisis rusTavelis saxelobis a. si­ non.  aqvalangi Scd. aQsgerg­i [ingl. sruli.

 aqveduki Scd. avadmyofis gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. akklimatisation] _ da aklimatizeba _ 1. aquveductus wyalsadeni] _ xidi.-iT. it. sarwyavi an hidroenergetikuli arxi xevze.) terciebze gan­ lagebuli sami an meti musikaluri bgeris harmo­ niuli SeerTeba.  aqvariumi Scd. despanad) ucxo saxelmwifos mTavro­ yuTi an xelovnuri wyal­ sacavi. akomponimenti Scd. uCveulo klimatis pirobebTan. xeobaze. nebismieri wyalsacavis farTobi.  bolo a. sadac aSeneben Tev­ zebs. accordo] _ (mus. 2. accordeon] _ garmonis ti pis sakra­ vi.  aqvatoria Scd. akreditEbuli [laT.  akomponiatoni Scd. aklimatizAcia [germ. musi­ kaluri Tanxleba. compagnateur] – akompanementis Semsrulebeli (Cveulebriv pianisti).  akompanimenti. aquatorium] _ (zRv) navsadguris (portis) sazRvrebSi moqceuli wylis sivrce. akompanEment­i [fr. wylis cxovelebsa da wyalmcenareebs. (qarT.  akomponireba Scd.akv -24panemente] _ musika romelic Tan axlavs da harmoniulad avsebs solo partias. akmç mwvervali] _ (medic). akvatOria [laT. agreTve ZiriTadi Temis musikaluri nawarmoebis melodiis Tanmxlebi musika. (di pl. accorol. Akme [berZ. ¥ akompanireba. mcenaris an cxovelis Segueba axali. accreob vendobi] _ 1. rom­ liTac gadayvanilia wyal­ sadeni mili. rkinigzaze. akompanQreba _ akompanemen­ tis Sesruleba. gzatkecilze da sxv. akvEduk­i [laT. Akord­i [fr. akompaniAtor­i [fr. romelsac marjvena xelisTvis aqvs forte­ pianoseburi klaviatura. belRari). akkom- .  Savi zRvis a. akordEon­i [fr.) vinc daniSnulia warmomad­ genlad (elCad.  simRera roialis a. uCveulo an axal klimatur pirobebTan adamianis or­ ganizmis aqtiuri Seguebis (adaftaciis) procesi. sinon.

 avtomobilis a. accumulatio] da akumulQreba _ 1. nomrebi.  akumuliatori Scd. sameulebi.) risame (mag. festivalze da misT. romlis striqonTa Tavkiduri asoebidan gamo­ dis saxeli sityva. organuli da mi­ neralur nivTierebaTa dagroveba dedamiwis zeda­ pirze. maRlobze. akreditacia. acckobate < berZ.) rwmunebis sigeli. romelic akroba­ tikas misdevs. romelic da­ Svebulia raime (saerTa­ Soriso) konferenciaze. sportuli Sejibrebebze.  akrobatiuli Scd. rom­ liTac brZanebiT avalebs sxva aseTive dawesebule­ bebs misces warmomadgenls garkveuli Tanxa.  akreditirebuli Scd. romelic adas­ turebs di plomatiur war­ momadgenlis rwmunebebs. akrObat­i [fr. (fiz. dokumenti. a. akropolis] _ Zveli sa­ berZneTis qalaqebis cen­ traluri gamagrebuli na­ wili. 2.). akrostichis] _ legasi.-25basTan. accredo. . laT. sakredito dawesebulebis (bankis. akumulAcia [laT.  akrediteba. accreditif vendobi] _ 1. an fra­ za. energiis) dagroveba. akkreditiv. akrobAtika [< berZ. naxtomi.  a. Sem­ naxveli salaros) mier gacemuli dokumenti. akrobatēs zeviT amsvleli] _ cirkis tanmovarjiSe an msaxiobi. akrOstiq­i [berZ. romelic moicavs xtomebs. romelSic xdeba eleqtrobis dagroveba Sem­ dgomSi mis TandaTanobiT dasaxarjavad. wyvilebi. wylis fskerze _qa­ ris. ¥ akrobtikuli da (dasaS­ vebia) akrobatuli. teq. akumulAtor­i [laT. 2. vulkanis da sxv. yiras.. asruleben erTeulebi. akredQtiv­i [germ.  akrostixi Scd. fr. gorakze gaSenebuli. 2. akrobatēo fexis wverebze davdivar] _ sacirko xalovnebisa da tanvarjiSis erT­erTi sa­ xeoba.  aTenis a. akropOlis­i da akropol­i [berZ. accumulator Semkrebi] _ mowyo­ biloba. (di pl. wylis. (geol. oTxe­ aku ulebi. bruns da misT. Jurnalisti.

markebis Casakravad. akupUnqtura [laT. alláh] – mahmadi­ anTa (musulmanTa) da ara­ bulenovani qristianebis RmerTi. sadgomSi. album] – 1. a.  a. albQon­i [kelt. sinon.  algebrauli Scd.romelic swavlobs sidideebze moq­ medebaTa zogad kanonebs am sidideebis ricxobrivi mniSvnelobisgan damouki­ deblad. romelsac boloze wamocmuli hqonda najaxis magvari piri. akUstika [berZ. ¥ algebruli. . ing­ lisis uZvelesi saxelwo­ deba.aku -26 Rrubliani a. ¥ akumulaciuri.  algoritmi Scd. a. albion] _ bri­ taneTis kunZulebis. cxovrobs umTavresad de­ damiwis samxreT naxevar­ sferoSi. ricxvebi. Alah­i [arab. aqvs wagrZelebuli niskarti da grZeli da wvrili frTebi. aldљabr wiladis Sekveca] _ maTematikis nawili. acus nemsi da punqtio Cxvleta] _ Cinuri xalxuri klasikuri medicinis meTodi _ nemsis CxvletiT mkurnaloba.  enis a. algOriTm­i [fr.  alaxi Scd. smenadobis pirobebi raime SenobaSi. hallegarde] _ Zveleburi civi iaraRi _ Subi. moqmedebis Sedegad. erTad akinZuli suraTebis.  a. fotosuraTebis. gantoleba. algebra arab. Albom­i [fr. magari ydis mqone rveuli leqsebis Casawerad. algorithme] _ (maTem. ¥ akustikuri. naxazebis da sxv.  Tbilisis xedebis a.. 2. 2. Algol­i [ingl. acusticos sme­ nis] _ 1. funqcia. Algebra [laT. albAtros­i [fr. a. ro­ melic bgeriT rxevas swav­ lobs. algorithmic language] _ programirebis erT­ erTi samuSao ena. gamosaxuleba.) raime amocanis amo­ saxsnelad saWiro moqme­ debaTa mimdevroba. fizikis dargi. aparatura. STabeWdileba. albatros] _ zRvis didi frinveli. brZolaSi iye­ nebdnen Sveicarielebi da germanelebi (qarT.  sakoncerto darbazis a. krebuli. alEbarda [fr.

iga­ vurad. alEia [fr. aliterAcia [alliteratio. al ad da litera] _ poeturi. alia] _ israelSi sxvadasxva qveynidan ebra­ elTa gadmosaxlebis.  aliasi Scd. marwyvze. alegOria [berZ. dana­ Saulis Cadenis momentSi braldebulis sxvagan yof­ na. fexze mdgomare sauzme.. rogorc mtkiceba misi udanaSaulobisa. Alia [ebr. mSoblebs.  alegorasi Scd. allēgoria] _ arapirdapiri xerxiT. ¥ aliisa. gaerTi­ aneba. 2. suraTi. emig­ raciis procesi.  banketi _ furSeti. alafourchette Cangali] _ vaxSami. alimentum sazrdo] _ fuladi sax­ srebi. ali  koperatiuli a. alegoriisa. alilUia Zv. allée] _ gza.  alibma Scd. allos sxva da engon moqmedeba] _ (medic. xeivani orive mxriT xeebiT dar­ guli: sacalfexo biliki parkSi an baRSi. sakvebi romelsac.  a. organizmis mgrZnobiarobis Secvla mikrobebis an ucxo cilebis ganmeorebiTi ze­ moqmedebis mimarT.  a. ¥ alebardisa. hallelüjäh adideT RmerTi] _ RmerTis mimarT saxotbo mimarTva qristianul da iudeur RvTismetyvelebaSi.  a.) raimes zizRi. alErgia [berZ.-is damtkiceba. ¥ alibim. (gadat. alQans­i [fr. aligAtor­i [ingl.  Cinuri a. ebr.) braldebulis udanaSau­ lobis dasabuTeba. Alibi [laT. sxvagan] _ (samarT.) 1. ¥ alegoriuli.  a. ¥ alergiuli. alQment­i [laT. Janri.-27afTi). alligator ec el lagarto xvliki] _ niangis saxeoba. aliafUrSet­i [fr. mxatvruli . komplimentebiT. a. alibi sxva ad­ gilas. meuRles).  alebardasi Scd. misisi pis a. ojaxs moSorebuli piri kanonis ZaliT uxdis Sro­ misunarmoklebul ojaxis wevrebs (Svilebs. qaragmulad ga­ moxatva azrisa mxatvrul literaturasa da saxviT xelovnebaSi. halleluja. alliance] _ saer­ TaSoriso kavSiri.

a uaryofiTi nawilaki da logisms gansja. logikis ka­ nonebis Seusabamo ram. romelSic moTavsebulia Tanamedrove avtorTa li­ teraturuli nawarmoebebi. alOnim­i [berZ. Aloe [berZ. mravalwlovani tropikuli da subtropikuli mcenare: aqvs xorciani mogrZo kide ekliani foTlebi. Alo! [ingl. alpinizme `al­ pebi~­dan] _ sportis saxeoba – asvla Znelmisadgom mTis mwvervalebze (qarT. mosamarTle] _ espaneTsa da laTinuri ame­ rikis zog qveyanaSi: Temis meTauri da mosamarTle. lo­ gikis.] _ espaneTSi: cixe­simagre an mefis sasaxle. alcazar arab. Alma­mAteri [laT. logikuri gansjis. alOgizm­i [berZ. allo! Scd.  aloisaA Scd. sinon. kalendari] _ araperioduli krebuli. fsev­ donimad gamoyenebuli. ¥ alogikuri. ¥ alpinisturi. msjeloba] – logikis sa­ winaaRmdego. romelsac iyeneben telefoniT lapa­ rakis dros: niSnavs: gis­ menT! gismenT! . Alkald­i [esp. alcalde arab. allos sxva. a. aloe] _ (botan. mis wvens iyeneben medicinaSi. ¥ aloesi.). alpQnizm­i [fr.  mTasvleloba Scd. mTamsvleloba).  a. banaki. alma mater mwovari deda] _ ase uwodeben studentebi da kursdamTavrebulebi uni­ versitets.  axalgazrda mweralTa a. alquadi yadi. romelic su­ lier sazrdos aZlevs ada­ mians. almAnax­i [germ. sezoni. alpinQada _ alpinistebis masobrivi asvla maRal mTebze.alk -28 alio!. me­ ore da onoma saxeli] – vi­ sime namdvili saxeli. klasikuri nimuSia: karvis kalTa CaxlarTuli CavWer Cavakarabake (rusTaveli). Almanach laT. hullo] _ sityva (Sorisdebuli). msvlelobis darRveva. alkAzar­i [ec.  axalgazrduli a. alpQnist­i – alpinizmis xerxi _ leqsis taepSi er­ Ti da imave Tanxmovnis ramdenjerme bgeriTi game­ oreba ganwyobilebis Se­ saqmnelad. almanachs arab. Se­ usabamoba.  a.

Sdr. alternatife – laT. (gadat. rigiTi nomeri _ 13. alfAbet­i [berZ. alter – erT­erTi oridan. sa­ erTod. romelic eklesiis danarCeni nawilisgan da­ Sorebulia kankeliT. allune] _ cxenis sxvadasxvagvari svla (na­ bijiT.  a. maRalmTiani). saZovrebi. gadawyvetileba. Alpuri _ alpebTan da. sinon.) ri­ torikuli xerxi _ ga­ dakvriT xseneba raime cnobili istoriuli ambis an literaturuli nawar­ moebis. sinon.] _ uan­ garo zrunva sxvisi keTil­ dReobisaTvis. alternAtiva [fr.  a. alter da sxv. alternetuli Scd. mTamsvleli).-29mimdevari – mTis turisti (qarT. movercxlisfero_ TeTri msubuqi Wedadi li­ Toni. qristianuli taZris aRmosavleTi na­ wili.).97. allussion gadak­ ruli sityva] _ (lit. a. altruisme laT. Altar­i [laT.  alpiuri Scd. ToxarikiT.  aliumini Scd. ¥ alternatiuli. alf altQtuda [laT. wona 26. Alur­i [fr. mzadyofna Seswiros Tavisi piradi in­ teresebi.  a. finjani. altituolo simaRle] _ adgilmdeba­ reobis ama Tu im wertilis simaRle zRvis donidan. alumen (aluminus) Sabi] _ qimiuri elementi Al. maRal mTebTan da­ kavSirebuli (qarT. a. alUmin­i [laT. alUzia [fr.  mTasvleli Scd.  alternativuli. a. qmedeba. altaria – altus maRali] – 1. a. arCevnebi. 2.  a. ¥ altruistuli. oTxiT da sxva). saqcieli. tertus gáudens mesame moxarulia] – ori an ramdenime erT­ maneTis sapirispiro Se­ saZleblobidan erT­erTis arCevis aucilebloba: me­ same SesaZleblobis arar­ seboba. alphabētos berZnuli pirveli ori asos _ α­s (alfa) da β-s . altrUizm­i [fr. mecnierebis al­ tarze raimes mitana – ra­ imes msxverplad Sewirva: miyvana (misvla) altasTan – saeklesio qorwinebaze. mcenareuloba. at. proeqti.

2. ambQcia [fr. a. katalogi. naRmsatyorcnis an tyviam­ frqvevi sasroli (qarT. 2. alkimiya] _ Sua saukuneebis mistikuri moZRvreba (mi­ marTuleba): eZiebda bune­ baSi ararsebul e. `fi­ losofiur qvas~.  ambrazurasi Scd. anbanuri. romelic sayvarlis xarjze cxovrobs [aleqsandre diumas (Svili) erT­erTi piesis mTavari gmiris saxelis mixedviT]. ¥ ambrazurisa. kerti] _ 1.w. saidanac Tavs esxmodnen mezobel qvey­ nebs).­ebi . si­ non. ambrosia] _ berZnul miTologiaSi: RmerTebis saWmeli. (Zveli berZ­ nuli TqmulebiT. alchymia arab. anbani. ¥ amazonis. sinon. 2. pretenzia raimeze. dvrili ZuZus Tavi. ¥ alfabeturi. gadaWarbebuli Tavmoyvareoba. ambitio] _ 1. ro­ melsac ukvdavebis. ambition laT. kedelSi datovebuli Riobi fanjris an karisaTvis.-ebi. (qarT. ambrOsia [berZ. ambôn – amaRleba] – marTlmadi­ debul eklesiaSi: sakur­ Txevlis win amaRlebuli adgili. (samx). alfavituri Scd. amAlgama [fr. qalis grZeli sacxenosno kaba. alqQmia [laT. saTofuri). namsxvrevi raime Tav­ dacvis nagebobaSi qvemexis.  alfaviti. romlis saSualebiTac ubralo li­ Tonebi unda gadaeqcia oq­ rod da vercxlad. amAzon­i [berz. embrazure] – 1. saidanac locvebs warmoTqvamen. amalgame arab. ambrAzura [fr. Alfons­i _ kaci.)  a. a uaryofiTi mawilaki da mazos amorZali (meomari qali). maradi­ ul siaxalgazrdaves da (beta) saxelis mixedviT] _ anbani. ¥ ambiciuri.] _ raime liTonis Senadnobi vercxlis wyalTan. pativmoy­ vareoba.alf -30Savi zRvis pirze cxov­ robdnen. a.ganekurna yvela avadmyofi da sxva.  alximia Scd. amazôn (amazone). cxenosani qali.­ebi marjvena ZuZus ikveTd­ nen mSvildisridan moxer­ xebuli srolisaTvis. ambQon­i [< berZ.  gaumarTlebeli a.

α uaryofiTi na­ wilakia da mnesis gaxseneba] _ mexsierebis Sesusteba an sruli dakargva. adamiani. amETvisto [berZ. amorAluri [berZ. α uar­ yofiTi nawilaki da laT. moralis moraluri.  agneziasi Scd.) 1. cxovrobs wyalSi. sinon.). amorAlizm­i _ moralis. Ameba [berZ. zne­ obrivi normebis ugule­ belmyofeli. amoralu­ roba. uzneo. amjhystos Trobis sawinaaRmdego] _ naxevrad Zvirfasi qva iis­ feri an lurji: gamWvir­ vale.  a. Amin [berZ. agreTve neqtari). moZra­ vi] _ samkurnalo­profi­ laqtikuri dawesebuleba.  a.-31silamazes aniWebs maT (ix. romelic samedicino dax­ marebas uwevs iq mimsvlel an saxlSi myof avadmyofs. kvarcis na­ irsaxeoba. amenOrea [berZ. romelsac ara aqvs mudmivi forma.  ambulatoruli Scd. ¥ ambulatoriuli.zneobrivi] _ (wign. amnQstia [berZ. α uaryofiTi nawilaki. amoibe cvlileba] _ umartivesi.  amebasi Scd. zneobrivi prin­ ci pebis uaryofa.) saxis mi­ mikis Sesusteba an sruli moSla nervuli sistemis amo daavadebis Sedegad. amebQaz­i _ (medic. ar­ sebobs saerTo da kerZo a. men Tve da rbeô mivedinebi] _ menstruaciis arqona qalis sqesobrivi mwifobis asakSi. amnEzia [berZ. ¥ amebisa. ambulatorius mosiarule.  aministia Scd. amQmia _ (medic. 2. saerTod patieba. iisferi. ambulatOria [laT. mkurnaloba. (qarT. zneobrivi normebis ugule­ belyofa. amnēstia (da­ naSaulis) daviwyeba. amen. romelsac iwvevs ameba. sasamarTlos mier sasjelis sruli moxsna an Semsubuqeba umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenile­ biT garkveuli kategoriis msjavrdadebulTaTvis. moralis. Sewya­ leba. mikroskopuli erTujrediani cxoveli.) daavadeba. pati­ eba] _ 1. ¥ amneziis. . WeSmaritad] _ am sityviT mTavrdeba qris­ tianuli locvebi.

2. Amper­i _ eleqtrodenis Za­ lis sazomi erTeuli [fr. Ampula [laT. ¥ amplitudisa.) sxeulis udidesi .  amortizireba Scd. qarva. sxvaoba barometris an Termometris or simaRles Soris.  gaqanebis a. (min. 2. amUlet­i [laT. amortizAcia [laT. kiduris) sruli an nawilobrivi mokveTa. sxeuli. ampulla] _ her­ metulad daxuruli minis patara WurWeli.. 2. ¥ ampluisa. ¥ amputireba. amortizAtor­i _ amorti­ zaciisaTvis (mniSv. amortizatio Sesusteba] da amor­ tQzeba [germ. fizikosis ampése­is (1775­ 1836) gvaris mixedviT].  filtvis a. aseTi adamianis damaxasi­ aTebeli. dartymebis Seb­ rZoleba specialuri mo­ wyobilobis saSualebiT. amputAcia [laT.  s. qim.  komikosis a. gar­ kveuli xasiaTis rolebi. ¥ saamortizacio. uformo.  avtomobilis a. vinmes mdgomareoba. mina. sifarTove] _ 1. manqana­mowyobilobaTa.  ampluasi Scd.  amplitudasi. romelSic wamalia.  amorfiuli Scd.). mis sasceno monacemebs. mowyobiloba _ amorti­ zatori.amo -32gadaxra wonasworobis mdgomareobidan. amorphos] _ 1. (gadat.  a. biZgebis. amplQtuda [laT.  a.) rasac kristaluri agebuleba ara aqvs (mag. roli.-Sia. amplituoto sidide. (fiz.  is Tavis a.] _ raime patara nivTi. amputatio mokveTa] _ qirurgiuli operacia _ sxeulis daa­ vadebuli periferiuli na­ wilis (mag. Amplua [fr. emploi] _ 1. gaqanebis sidide. amplitudi Scd. 2. amuletum arab. amostisieren] _ 1. kiduris a. amOrful­i [berZ. romlebic Seefereba msa­ xiobis Taviseburebebs. fisi. nagebobaTa Rirebulebis TandaTanobiTi Semcireba maTi gacveTis Semdeg. saqcieli. 2) sa­ Wiro mowyobiloba.). 2.

salamandra). garSemo. atareben. ormxrivs. amour laT. Tanamedrove Ti _ RmerTqal veneras vaJi.. adgilebiT. posei­ Semortymas. wyalxmeleTa (qarT. romelic aR­ _ berZnul miTologiaSi: niSnavs: garemocvas. muloba (garda iaraRisa 3. berZnul miTo­ uli usaxuravo nageboba logiaSi: eroti. viwroyeliani oryura didi amfQbia [berZ. TandaTanobiT amaRlebuli amfi. ro­ yofobis `avi Tvalis~ an melic ganviTarebis pir­ raime ubedurebis Tavidan vel stadiaze sunTqavs asacileblad (asacdenad).] _ 1. layuCebiT. cxenis aRkazmuloba (una­ curviT. an ori donis coli. orive mxares. TviT­ da tansacmlisa): salaSqro mfrinavi da misT. sartyeli. irgv­ siyvaruli] _ romaul miTo­ liv da theatron sanaxaobis logiaSi: siyvarulis Rmer­ adgili] _ 1. amfibia. mcenare. mosarTavebi da sxva). dabrkolebaTa gadalaxva 2. [< berZ. amphitritç] _ TavsarTi.. sazeTe da sxva. Sana).. sagnis damokidebulebas: Amfora [amphora – berZ. amfo. Ti­ cxoveli.. tanki. gar­ zRvis qalRmerTi. meore saxelwodeba Si: wriuli an naxevrad wri­ _ kupidoni. saberZneTsa da romSi: Tixis  amfiTeatri.-33- amf romelsac morwmuneebi Tan gvarad mcxovrebi] _ 1. romelic xarobs amunQcia [polon. ise xme­ laT. TeatrSi: parteris ukan romelic warmodgenili TandaTanobiT amaRlebuli hyavT mSvildisriani frTo­ dasajdomi adgilebi. sinon. wyalxmeleTa lisma. sani ymawvilis (Wabukis) 2. amphibios or­ . maTara. avgarozi.] _ Zvel ormags. Zvel saberZneTsa da rom­ saxiT. Amur­i [fr. amphiteatron-amphi orive mxriv. sadac imarTe­ amphibios irgvliv. rom­ CanTa. viTomda avadm­ xerxemliani cxoveli. amor amfiTEatr­i [berZ. sa­ lebsac SeuZliaT wylis qamre. mocvas. (mag. bayayi. 2. giri. samxedro aRkaz­ leTze. amphō orive] amfQtrite [berZ.. boda sxvadasxa sanaxaoba. avtomobili. amnicya rogorc wyalSi.

) ek­ lesiidan gandevna. anAlgia da analgEzia [berZ. axali sityvis warmoqmnis mizniT. anAliz­i [berZ.. pi­ ruku. SeCveneba.) tkivilis SegrZnebis dakargva. dawyevla. sinTezi. romelic uaryofs saeklesio ierarqias. anabQoz­i [berZ. anaconda] – yvelaze msxvili maxrCo­ bela gveli (6­dan 11 m­de sigrZis). raime niv­ Tierebis Sedgenilobisa da Tvisebebis garkveva (sapir. 1). romelTa drosac ujredebisa da qsovilebis Semadgeneli nawilebi warmoiqmneba. orbeliani [Zveli berZeni poetis anakreontis saxelidan].  norma _ romani. rom adamiani mo­ inaTlos mowifulobis asakSi. analysis daSla] _ 1. zeTis da sxva siTxis Sesanaxad. anabaptizô xelaxla vnaTlav] – re­ ligiur­seqtanturi mimdi­ nareoba. 3... anabiôsis ga­ cocxleba. risame yovelmxrivi gan­ WurWeli Rvinis... ana gada. katabOlizmi. saqarTvelo­ Si arakreontul leqsebs werdnen aleqsandre WavWa­ vaZe. mecnierebaSi kvlevis meTodi. sisxlis a. sawinaaRmdego da gramma aso] – sityvaSi . anabAtizm­i [berZ.) zog organizmSi: sa­ sicocxlo procesis dro­ ebiTi Seneleba an Sewyveta gare pirobebis SecvlasTan (mag.  a-ze gadacema. xelsayreli pi­ robebis dadgomasTan er­ Tad aRdgeba organizmis cxovelmoqmedeba. anAkonda [esp. sapirisp. romelic umReroda mxiarul cxovrebas. analgesia] _ (medic. ga­ daadgileba. anathema dakisrebuli] _ (ekl. siyva­ ruls. 2. gr. aRorZineba] _ (biol. Rvinos. anabolç aRmavloba] _ (biol. risme Seswavla nawilebad daSlis gziT.  qimiuri a. ukan. anakreOntul­i poezia _ po­ ezia. temperaturis Zalian daweva.) or­ ganizmSi nivTierebaTa cvlis im qimiur procesTa erToblioba. mo­ iTxovs. uwylooba) dakav­ SirebiT. anabOlizm­i [berZ. anATema _ [berZ. Se­ esatyviseba asimilacias.ana -34asoebis gadajgufeba. anAgrama [berZ. mniS.

anarxistuli Scd. xe­ lisuflebis.  a. anArqia [berZ.  s. analogos Se­ sabamisi.  iq a. (gadat. analogiisa. anus yiTa nawlavi] – (anat). s. Cai. garCeva.  anarxizmi Scd. anana . analogia Sesa­ tyvisoba] _ msgavseba sag­ nebsa. areuloba.  a. maTematikuri analizi _ ix. movlenebisa da cnebebisa. Tanabari sagnebisa.  anarxia. movlenebsa da cne­ bebs Soris. Ta­ nazomieri. anamnesis mo­ goneba] – (medic. ananas. am mcenaris nayofi. anArqist­i _ anarqizmis mim­ devari. yiTa nawlavTan dakavSirebuli. marTva­gam­ geobis ararseboba. analogeion wig­ nebis qvesadgami] – mar­ TlmadidebelTa eklesiaSi: magida. is­ xavs surnelovan nayofs. ¥ anarqistuli  a. sufevs.) cnobe­ bi. anAmnez­i [berZ. anarxiuli Scd. Sesatyvisi. mdgomareoba. anAloe [berZ. qaosi. anal – laT. masala. ¥ analogiuri.) sruli uwesrigoba. qimia. ¥ anarqiuli. ¥ saanalizo. stiqiu­ roba. ¥ analizuri.-35xilva. xvreli. analOgia [berZ.  a. 2. areuloba] – 1. Sexedulebani.  analitikuri. analitiuri Scd. maTematikuri. romelzedac saRm­ rTo wignebs deben locvis dros. avadmyofis cxovrebis ana pirobaTa Sesaxeb daavade­ bamde da avadmyofobis gan­ viTarebis istoria. .  moTxrobis a. anAlur­i [fr. SefardebiTi] _ raRac msgavsi. anArqizm­i – erT­erTi sa­ zo gadoebriv­po li ti ku ri mimdinareoba.  anarxisti.gu­ ranis (brazilia) enidan nana] – mravalwlovani bala­ xovani tropikuli mcenare bromeliebis ojaxidan.  analogiasi Scd. adgens eqimi avadmyofis an misi axloblebis CvenebaTa mi­ xedviT. anAlog­i [berZ.  a. anAnas­i [esp. ekonomikaSi. anarchia umTav­ roboba.

movlenis SecdomiT mi­ kuTvneba sxva droisTvis. anAfora [berZ. adamianis a. hangar] – speci­ aluri nageboba TviT­ mfrinavebis.-ebi istoriul romanSi. anatomQuri TEatri – sa­ mecniero­saswavlo dawese­ bulebaSi sagangebod mo­ wyobili sadgomi. ¥ anaqronistuli. sadac kveTen gvamebs. raime organizmis calkeuli an organos agebuleba. atlasi. anachronisme < berZ. anaqrOnizm­i < [fr. raimes agebuleba. 3. anatomQreba – gvamis gakveTa gamokvlevis mizniT. sadgomad da mimdinare remontis Casa­ tareblad. angiolOgia [berZ. anglikAnuri: anglikanuri eklesia _ inglisis sa­ xelmwifo eklesia: protes­ tantizmis nairsaxeoba.  a.  anaxronizmi. bgeris) gameoreba ramdenime taepis (frazis) dasawyisSi. ama Tu im faq­ .  a. Tvalis a.). epoqisaTvis. Angar­i [fr.).  siyvarulis a.  tvinis a. anatomireba. ro­ melic swavlobs cocxali organizmis agebulebas.. gamoyofa] – 1. mRvdlis zeda farTo da grZeli samosi. Zveli drois gadmonaSTi. 2. nuSiseburi jirkvlebis mwvane anTeba. (lit. poeturi da oratoruli xerxi – erTi da imave si­ tyvis (winadadebis. a.  anatomuri Scd. romelic ar Seesabameba Tanamedrove cxovrebis pirobebs: moZvelebuli Sexeduleba an Cveuleba.ana -36tis. 2. qronoligiuri Seusabamoba. anaphora zeviT aweva. Sveulmfrene­ bisa da misT. angeion sisxlZarRvi da logos moZ­ Rvreba] – anatomiis na­ wili.. Angina [laT. (gadat. gamokvleva. anatomē gak­ veTa] – 1. anglosAqseb­i _ Zveli ger­ manuli tomebi (anglebi da anatOmia [berZ. 2.  a. angina] – sa­ xis lorwovani garsis. romelic swavlobs sisxlZarRvebsa da limfur sistemebs. anatomi. ¥ anatomiuri.  anatomi. ana ukan da chronos dro] – 1. mecniereba. Sexeduleba. anaxronistuli Scd.

 s. andtogynos orsqesovani aner (andros) ka­ ci da gynç qali] – (biol. romlebic me­5 s. mgrZnobelobis dakargva an Sesusteba. adgilobrivi a.. anthos yvavili da legö vkreb – Zvel berZ.). anTolOgia [berZ.­Si gadasaxldnen britaneTis kunZulebze da dai pyres inglisi. anthrax (anthrakos) naxSiri] – Zvirfasi Tvali. gautkivareba operaciis gasakeTeblad.). ¥ anekdoturi  a. anTropOid­i [berZ. anaisthçsia ugrZnobloba] – (medic. sisxl­ nakleboba anesTEzia [berZ. rCeuli mxatvruli Txzulebani.). animia – an uar­ yofiTi nawilaki da haima sisxli] – (medic. upiratesad leqsebi. AnTrak­i [berZ. warmoSoba] – an­ Tropoligiis erT­erTi ZiriTadi nawili _ moZRv­ reba adamianis warmoSobis Sesaxeb.  qarTuli poeziis a. anthrax nax­ Siri] – saukeTeso xarisxis qvanaxSiri Savi ferisa. anecdote – berZ. anecdotos gamoqveynebuli] – gonebamaxviluri ambavi sa­ sacilo daboloebiT. sa- anT anegdoto Scd.-37saqsebi). androfObia [berZ. anEmia [berZ. anTropogEnez­i [berZ. anTrAcit­i [berZ. anne x io Seer­ Teba] – erTi saxelmwifos mier sxva qveynis an mi­ si teritoriis Tavis te­ ritoriisgan ZaliT Se­ erTeba: dapyroba. anthrôpos adamiani da genesis dabadeba. anEqsia [laT.  anestezia Scd. ançr (andros) mamakaci da phobos SiSi. SemTxveva. anthologia. anthropoeidçs] – adamianis msgavsi .  anegdoti. epig­ ramaTa krebulebis saxel­ wodeba] – romelSic mo­ Tavsebulia sxvadasxva avtoris krebuli.  antraciti Scd. mkvrivia da liTonisebr priala. mdedrobiTi sqesis ar­ sebisaTvis mamrobiTi sqe­ sis niSnebis qona da pi­ riqiT. ¥ saanekdoto. anEkdot­i _ [fr. androgQnia [berZ.  saerToa. Janri. anegdoturi. si­ Zulvili] – mamakacebis si­ Zulvili.

RvTis mier . (s. rom yvela sagans aqvs suli. giboni da sxv. romelic Tavis namuSevrebSi umTavresad cxovelebs asaxavs. Simpanze. antropofAgia [berZ. furclebi. animAlur­i [laT. evo­ lucias. (s. saantropologio Scd. anima su­ li] – pirvelyofil xalxTa rwmena.-is mowyoba (Catareba). a. ¥ animalisturi.) monacemebi. anthrôpōs adamiani da sophia sibrZne] – Teosofiis saxeoba. animal cxoveli] – mxatvari an moqandake. antrôpos adamiani da logos moZ­ Rvreba] – mecniereba.  a. 2. ferwera. kanibalizmi.) gamokiTxva. enclave] – erTi saxelmwifos teritoria an teritoriis nawili. antropologiuri. animAlist­i [laT. anquêtteê] – 1. rasebs. orangutani. ro­ melic yoveli mxridan garSemortymulia sxva sa­ maimuni (gorila.  a. re­ ligiur­misTikuri moZ­ Rvreba. (s. a. romelzedac Ca­ mowerilia sxvadasxva ki­ Txva garkveuli cnobebis Sesagroveblad.) muzeumi. animal cxo­ veli] – cxoveluri: cxo­ velTan dakavSirebuli. anthrôpos adamiani da laT. centrum centri] – religiuri Sexeduleba.  a.  antropologia. a.) kvleva-Zieba. ¥ anTropologiuri da saanTropologio. anthrôphagia < anthrôpōs adamiani da phagomai vWam] – kaciWamioba. (s. Anklav­i [fr. aseTi furclebis sa­ SualebiT cnobebis Seg­ roveba. biologiur bune­ bas. anTropolOgia [berZ. romelic RvTis adgilas gaRmerTebul ada­ mians ayenebs. romlis mixed­ viTac adamiani aris umaR­ lesi arseba. antroposOfia [berZ.). ro­ melic Seiswavlis adamianis warmoSobas. cvlilebebs mis age­ bulebaSi. Janri.  a. anTropocEntrizmi [berZ.  a. ¥ anketuri da saanketo.-is Sevseba. furceli. Anketa [fr. s. anQmizm­i _ [< laT.anT -38Seqmnili: igi warmoadgens samyaros centrsa da sa­ boloo mizans.

indoeTisa da wyna­ nawilaki da osmç suni] – ri okeaneebis mimdebare te­ (medic. SenobaTa. anodos zeviT Ansambl­i [fr. koncer­ antArqtika [berZ. eqspedicia. at­ anOsmia [berZ.  saestrado a. giuri a.  anonimiuri Scd.. saerTo 2. samxreTpolaruli mxare: ¥ anonsireba. pirispireba. mierebis darRveva. vinaoba ucnobia. usaxelo (werili. momReralTa. moicavs antarqtidas.). antagōnisma kamaTi. brZola] – Se­ Txzulebis avtori. uaryofiTi lantis. anotAcia [laT. interesTa Seurigebeli da­ ¥ anonimuri – xelmouwereli. annonce] – mokle  a.  a. ritoriebs (ubnebs). veva. simRerisa da ¥ anomaliuri. svla] – dadebiTad damux­ mTlianoba] – 1. moSla. rasobrivi a. ganaSenianeba. Anons­i [berZ. movlena. annotatio Se­  a. zogjer Se­ zRvaze gasasvleli. Anod­i [berZ.-39- ant xelmwifos samflobeloe­ da misT. ensamble erTad. (mag. anōmalia us­ kompleqsi) wormasworoba] – kanonzo­  arqiteqturuli a. ¥ antagonisturi.  quCebis a. statiis . ynosvis uqonloba. gastrolebis da misT. fsiqololeba). lis yvela nawilis Se­ kaTodi). ¥ ansambluri. anOnim­i [berZ. erTianoba. ¥ antarqtikuli. loeTisa] – dedamiwis Sesaxeb... anônymos usaxelo] – werilis an antagOnizm­i [< berZ. damkvrelTa. Sinaarsis mok­ biT da. Txzu­  politikuri a. romelsac ara aqvs led gadmocema. ant (i) wi­ naaRmdeg da arktikos Crdi­ tis. raime mTe­ tuli eleqtruli (sapirisp. normisgan gadax­ mocekvaveTa jgufi. wesisagan. nagebobaTa anomAlia [berZ. romlis urigebeli winaaRmdegoba. winaswari gancxadeba mo­ mavali warmatebis. winaaRmdegobani. fasebis darTviT. Tanxmebuloba.. niSvna] – wignisa. cekvis a.  anomaluri Scd.

anti winaaRmdeg da biotikos cocxali] – 1.  a. ro­ melic aRniSnavs raimes sapirispiros. antithesis dapirispireba] – di­ aleqtikaSi: amosavali debulebis (Tezisis) sawi­ naaRmdego debuleba. antenna anZa] – gam­ tari an gamtarTa sistema. antikvAruli – Zveleburi da Zvirfasi. antiquarius] – piri. antQTeza [< berZ. antikvAruli maRAzia _ antikvaruli nivTebis ma­ Razia: antikvariati. specialuri sakompiutero programa.  satelevizio a.) stilistikuri xerxi. suraTi. antibiotQkeb­i [berZ. anti.. mikroor­ ganizmebis mier warmoqmni­ li nivTierebani. romelic vaWrobs antikvaruli nivTebiT an agrovebs da swavlobs maT. Casaqrobad). antivQrusi [berZ. antidoton (mx).  antihumanuri aqti. a. antiTEzis­i [< berZ.  anaqtartikasi.. gan­ sja. 2. biologiuri nivTierebebi. antithesis dapirispireba] – (lit.] – SxamsawinaaRmdego . vaqcina virusis wina­ aRmdeg.  antiqvari Scd. wigni. rac mdgomareobs sawinaaRmdego cnebebis SepirispirebaSi. romliTac xorcieldeba radiotalRebis gamosxiveba (gadacemisas) an maTi daWera (miRebisas). raime mimar­ Tulebis sawinaaRmdegos. romelic medicinaSi ga­ moiyeneba virusebis si­ cocxlis unarianobis da­ saTrgunavad (CasaxSobad. [berZ. 2. anti… winaaRmdeg] – TavsarTi (winsarTi). antidOteb­i [berZ. romlebic Trgunaven baqteriebisa da sxva mikrobebis zrdas da spoben kidevac maT. antimecnieruli midgoma.ant -40samkurnalo nivTierebani. romlebic ixmareba mo­ wamvlis dros. ¥ antenisa  antenasi Scd. antQkvar­i [laT. Antena [laT. a. anktarktika Scd. larnaki. ¥ antarqtikisa. anti wina­ aRmdeg da laT. romelic kompi­ uterul mexsierebaSi po­ ulobs da spobs mavnebel programebs (virusebs). virus Sxami] – 1.

antQkur­i [< laT. msof­ lmxedvelobis mqone adamianebi. RonisZiebebi. Teatri. filosofia. TvisebiTa.  a.  a.)] – wyvilCliqiani mcoxnavi ZuZumwovrebi RrurqianTa ojaxisa (arCvebi. sibin­ Zure.  a.  anti patia. antisEmit­i – piri. gamoxtomebi.).  antiseismiuri Scd.) visime an erTma­ neTis sawinaaRmdego xa­ siaTis. anti patiuri Scd. antisanitAria – sanitariis moTxovnilebebTan SeuTav­ sebeli. (gadat. xelovneba.-41 antikvariuli. sazogadoebrivi wyoba da sxv. (wign. qurcikebi anu jeirnebi da misT. (mag.  mx. antiqvariuli Scd. 2. ¥ antifaSisturi. antisEismur­i – miwisZvris sawinaaRmdego (ix. romelic ebraelebTan mtruladaa da­ mokidebuli (ganwyobili). a.  a. Zveli berZnuli an romauli (kultura. rac silamaziTa da mox­ denilobiT antikur qan­ dakebebs mogvagonebs. xe­ lovneba. anti pATia [berZ. pirovneba. antQpod­i [berZ. ¥ antisanitariuli. sxvagvarad _ iudofobi.. ¥ antilopisa. de­ damiwis or mopirdapire ant wertilad mcxovrebni erT­ maneTis mimarT. ¥ anti paTiuri. ganwyobileba. usufTaoba. gamosvlebi. antilopa. a.  antilopasi Scd. antilope (mx. ¥ antisemituri.). siZulvili visame mimarT (sapirisp. a.).  antiuri Scd. – ebi.) erTmaneTisken fexebiT miq­ ceulni] – 1. a. antipatheia] – arakeTilganwyobileba.  a. antisemQtizmi­i (sxvagvarad iudofobi) – ebraelebis siZulvili.  Cveni sazogadoebis a. antilOpebi [fr. antifASist­i faSizmis wi­ naaRmdeg mebrZoli.  antisanitaruli Scd. simpaTia). .  antisemitiuri Scd. seismu­ ri. antiquus Zveli] – 1.). antipodes (mr. saxis an sxeulis nak­ vTebi). pirobebi. 2.

organizacia. cirkSi: klounebis nomeri – kome­ diuri scena (laparaki an pantomima). (mag. anti winaaRmdeg da ingl. a.). antQqriste [< berZ. entourage] – (saub. 2.  antonimiuri Scd. AntraSa [fr. ¥ antonimuri. saxlis zeda naxevarsarTu­ li. entrepreneur] – saTeatro. entrechat] – sa­ baleto cekvebSi: msubuqi Sextoma. antreprenQor­i [fr.  antrakti Scd. antrEsol­i [fr.. operis or moqmedebas Soris srul­ deba. romelsac gayinvis dabali temperatura aqvs. musikaluri nomeri (in­ termedia). gauqmeba.  Teatraluri a. freeze gayinva] – siTxe. antonyme < berZ. antracte (entre Sua. kargi – cudi. neknebs Soris amonaWeri xorci. Anu – Sumerul miTologiaSi: erT­erTi umTavresi RvTa­ eba. antQfriz­i [ingl. aseTi xorcis mwvadi.ant -42TmaneTs. didi – patara). antOnim­i [fr. annularet ga­ nadgureba. antichristos] – qristianul sar­ wmunoebaSi: qristes mTavari mowinaaRmdege. 2. entresol] – 1. qalaq uruqis mfar­ veli. antrecôte] – 1. entrée] – 1. Antraqt­i [fr. anti winaaRmdeg da onomo saxeli] – (lingv. an koncertis. sacirko warmodgenebi. romelsac sxva sityvis sapirispiro mniSvneloba aqvs. 2. gauqmeba] – rai­ mes aranamdvilad gamocxa­ deba. antUraJ­i [fr. antrEkot­i [fr. Cveulebriv Zroxis (miirTmeven Semwvars. 2. Soris)] – 1.). koncertebis momwyobi kerZo piri. moZraoba. maRal oTaxSi gakeTebuli naxevariarusi aivnebiT. sityva. Sesveneba saTeatro or moqmedebas. saRamosa misT or ganyofilebas Soris. Antre [fr. antifreeze – berZ. garemomcveli piro­ baTa erToblioba: garemo.  a. anulQreba [laT. romlis drosac mocekvavis fexebi ramden­ jerme swrafad exeba er­ . baletSi: erTi an ramdenime Semsruleblis gamosvla cekviT. 2. aseTi xorcis mwvadi.

apArat­i [laT. ga­ mokruli gancxadeba. dawesebulebis. apartAment­i [fr. apatiuri Scd. bina] – didi. organiza­ ciis TanamSromelTa er­ Toblioba. 1) aris moTavsebuli. AnSlag­i [germ. qafSia. anCOus­i [ingl. organoebi. apAtrid­i [berZ. sruli gulgriloba. mdgomareoba. mdid­ ruli bina.).  aparteidi. piri. kinoSi da misT. ¥ apaTiuri.  apatia.  saxelmwifo a. apATia [berZ.  a. romelic meqanikurad as­ rulebs raime samuSaos. a. anschlag] – Te­ atrSi.. rentgenis a. 3. rom­ lebic erT raime funqcias asruleben. aparatebi. romelic. romelic gulTan sisxls awvdis sxva arte­ riebs da organoebs filt­ vis garda. mTavari. dafuZne­ bulia rasobriv diskri­ minaciaze. pirdapir. rom yvela bileTi gayidulia. romelic ar . Anfas­i [germ. romlebic emsaxurebian apa mmarTvelobas an meurneobis raime dargs.. enface pirisa­ xeSi] – pirsaxe winidan. avtotransportis a.  telefonis a. ¥ anulirebuli. appartement oTaxi. ¥ saaparato – sadgomi. apartheidi Scd. Aorta [berZ. anchovies (mr.). 4. apatheia ugrZnob­ loba. aparAtura – (mniS. mxedvelobis a. a uaryofiTi nawilaki da patris samSoblo] – (samarT. (fiziol. apartheid cal­ calke cxovreba] – rasob­ rivi diskriminaciis forma. – esp.). sa­ dac aparatebi (mniSv. dawesebulebaTa erTobli­ oba.  saministros a.] – zRvis wvrili Tev­ zi: xamsa.  qimiuri a. 1) erTob­ lioba.-43 xelSekrulebis. qveyanaSi mosaxleobis ZalmomreobiT gayofis po­ litika. yvelaze msxvili arteria.). apparatus mo­ wyobiloba] – 1. anUria [berZ. aurtē] – (anat. 2. dakveTis. an uaryofiTi nawilaki da uron Sardi] – (medic. eleqtruli a. xelsawyo. aparTEid­i [afr.). Tirkmelebis mier Sardis gamoyofis sruli Sewyveta.  sametyvelo a.

).). a uaryofiTi nawilaki da plasis warmoqmna] – (biol. apogeia Scd. apOgea [berZ. apendiq­ sis anTeba. apogeion miwidan daSorebuli – apo gareSe da ge miwa] – 1. rixi. aplodQsment­i [fr. romliskenac moZraobs mzis sistema. s. igivea rac apolidi. sasamarTlo gadawy­ vetilebis gasaCivreba ins­ tanciaSi. gadat. applaudissement] – (wign. romelic yvelaze metadaa daSorebuli deda­ miwas.) brma naw­ lavis danamati – Wianaw­ lavi. Tandayolili ar qona sxeulis raime na­ wilisa an organosi. aperQtiv­i [fr.-iT damkvidreba. misi aR­ niSvna notebze. ornamen­ tis Seqmna sxvadasxva feris qaRaldis an qsovilis naW­ rebis dawebebiT (da kere­ biT). 1. vad.). taSi risame mowonebis niS­ nad an misalmebis gamosa­ xatavad. morgeba] – naxatis. ¥ saapelacio. wertili cis Tavze.  darbazSi gaisma a.). aplikAcia [applicatio mideba. (wign. appendix da­ namati] – (anat.  a. taSis kvra. ayvaveba.). Apeqs­i [laT. apelAcia [laT. gafurCqvna. aplomb Sveuli mdgomareoba. 2. mTvaris (an dedamiwis xelovnuri Tanamgzavris) orbitis wertili. aplAzia [berZ. aplikAtura [laT. rac Canas la­ parakSi an qcevaSi. iTvleba arc erTi qveynis moqalaqed (qveSevrdomad). ro­ melsac madis aRsaZvrelad (mosayvanad) svamen. apex mwvervali] – (astr. Sveuli] – sakuTar Tavze didi war­ modgena. appellatio mimarTva. 2. apéritif] – sus­ ti spirtiani sasmeli. risame gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. cis wertili. movargeb] – TiTebis .ape -44ganlageba musikaluri sak­ ravis dakvrisas. saCivari. apEndiqs­i [laT.).  s. (astr. romlis mimarTulebiTac moZraobs dedamiwa mocemul momentSi. applico mi­ vadeb.). apendQcit­i (medic. ¥ apogeisa  apogeasi. Aplomb­i [fr. saCivari] – (sa­ marT.  aplodismentebi (mr.) Scd.

-45- apo apoliqtQkur­i [berZ. apologêtikos dacviTi] – damcveli ro­ kurad aucilebeli. lis a. apologia dac­ apokAlifs­i [berZ. raime movlenis. qeba – romSi: romelime gmiris an dideba. xelovnebisa da sasrulze~.). gaRmerTeba] – 1. dadgoma. ¥ apokalifsisi dasaSvebia. logi­ apolOget­i [berZ. 2.). raime sazo­ qristianuli religiis gadoebrivi movlena da dacvas. apolo2. a. apokryphos da­ dic. Seqeba (zepirad tianuli­saeklesio wigni. gamocxadeba] _ `axali aRT­ visame an risame dacva. sxv. apo- da amitom ar Sedis saRmrTo werilSi. ambis.). melime ideis. Zvel saberZneTsa da gamodebiTi dacva. gadat. ro­ sobrivi scena. an Sarl degolis politikis pirovnebis gandideba. an werilobiT). risme Tav­ 3. apoplEqsia [berZ. romelSic melic miznad isaxavs gandidebulia.zevsis Svili.  sabazro ekonomikis a.S. varetianeb] – (me­ apOkrif­i [berZ.  Tbilisis 1500 wlis iubi¥ apologia. moZRvrebisa apoTEoz­i [berZ. romelic apOlon­i [berZ. apokolypsis va. winaswarmetyvelebis Rmer­  a. RvTis­ zeimo koncertis bolo ma­ metyvelebis dargi. mefis gandideba. bolos darTuli.). Seqebulia xalxi. sityva] – (wign. apollôn] – Seicavs mistikur winaswar­ berZnul miTologiaSi: si­ metyvelebas `qveynis da­ naTlis. dasacavi. apologEtika [berZ. –aleqs moskoviCi. ga­ qmis~ erT­erTi wigni: qris­ marTleba. (wign. gmiri. (ist.) speqtaklis an sa­ gētikos damcveli] – 1. (Teat.). uecari dadambla­ faruli. ro­ gamowveulia cxvirSi sis­ melsac ar scnobs eklesia xlis CaqceviT an tvinis . saidumlo] _ iseTi veba. ueWveli. damblis dacema. Ti. apoqlçxia  apokali ps[isi] Scd. apolOgia [berZ. (wign. apthēosis da a. vartyam. deiktikos damamtkicebeli] – sarwmuno. rac bibliuri Txzuleba.

aprQor­i [< laT. fasi­ ani qaRaldebis kursis awe­ va (sapiris. apostAsia [berZ. ¥ apopleqsiuri. agitation] – (wign. aJUruli [fr. Zlieri mRelvareba. aggio] – (finans. Zveli rwmenisgan gandgoma. sasoflo – sameurneo kulturaTa naTesebis ga­ mokvleva saukeTeso Teslis SesarCevad. mtkiceba. ¥ aprioruli _ cdisgan da­ moukidebeli.). oficialurad gamoxatuli mowoneba. aposrophos gverdze an ukan moqceuli] – mZimis msgavsi striqonzeda ni­ Sani.). aJitAcia [fr. apostolos despani.). warsulidan] – wi­ naswar. ¥ aprobireba AJio [it. aRgznebuli mdgomareoba. romelic ismeba ga­ motovebuli xmovnis ad­ gilas. 2. m –s (heqtaris 1/100). cdamde. are – laT. moZRvrebis.apo -46woneba] – 1. zedapiri] – miwis far­ Tobis sazomi: udris 100kv. aurzauri ra­ ime ambis gamo. misi moZRvre­ bis gamavrceleblebi. apOstrof­i [fr. da­ dastureba gamocdis. birJaze. aprobatio mo­ . area farTo­ bi. dambla.  fr. apostasia] – (wign. ieso qristes yovel 12 mo­ ciqulTagani. imTavidanve arsebuli. naqargi. a priori dasa­ bamidan.  apopleqsuri Scd.  a. aprobAcia [laT. apostropheberZ. arAbesk­i [ix. Ar­i [fr. apOstol­i [berZ. mociquli] – 1. dizauio). sinaTlis gamtari] – gamW­ virvale (qsovili. Se­ mowmebis Sedegad.). Tavgamodebuli gamavrcelebeli raime ide­ isa. damtkiceba.). a jour gamWoli. Jeanne d’Arc (nacvlad de arc -isa) da aqedan qar­ TulSic: Jana d’arki. fu­ lis niSnebis da sxv. saoqromWedlo nakeToba da sxv.  a.  axali meTodis a.  a. d’artaniani (de artanianis nac­ vlad).  atyda a. arabeskebi] – klasikur sabaleto cekva­ Si: moZraoba romlis dro­ sac sxeuli eyrdnoba erT sisxlZarRvis dacobiT. (gadat. aJiOtaJ­i [fr. 2. agiotage] – di­ di aRelveba. xelTaTmani. a.

.). . (evropaSi Sevida ara­ beTidan). (qarT. sWirdeboda.  qurduli a. meore fexi ki gaS­ verilia ukan. (maTem. romlis cvlilebac aris damo­ kidebuli meore sididis (funqciis) cvlilebaze. arabesquos – esp.).  mecnieruli a. sti­ lizebuli foTlebisa da misT. argumentatio] – 1. argumentebis moy­ vana.  a. Argo [fr. saxeli: miwis Txili). Arbitr­i [fr. arachion abla­ buda] – erTwlovani zeTova­ ni mcenare parkosanTa oja­ xisa. ar ixmareba.  debulebis a. samediatoro sasamarTlo.. ro­ melic Sedgeba geometri­ uli figurebisagan.  am mniSvnelobiT mx. ¥ argumentirebuli.). damoukidebeli cvladi sidide. arAqis­i [berZ. arbitre – laT. gavr­ celebulia amerikaSi. it. arabEskebi [fr.  cxenosnobis a. arabesco arabuli] – 1. romelic mohyavT risme dasamtkiceblad. aranJQreba [< fr. pirobiTi ena ro­ melime socialuri an pro­ fesiuli jgufisa.). arbitrage] – sa­ dao sakiTxebis gadawyveta arbitrebis saSualebiT. 2. nayofi iWmeba. argotikuli. Arara da Ara [amer. rTuli ornamenti. arranger wesrigSi moyvana] – (mus. sabuTi. argUment­i [laT. uqoCro grZel boloiani TuTiyuSi: mwvane da wi­ Teli SeferilobiT. arg  moxaluli a. 2. (wign.  damajerebeli a.  araxisi Scd. argot Jargoni] – (lingv. argumentAcia [laT. arbiter] – msaji sportis zog saxeobaSi. Widaobis a. lo­ gikuri mosazreba. 2. zevidan parks aqvs ZarRvebis ablabudisebri qseli. patar­patara literatu­ ruli an musikaluri na­ warmoebTa krebuli. msjeloba.-47fexs. erTi wyeba sakravebisaTvis (an xmebisaTvis) daweri­ li musikaluri nawar­ moebis gadakeTeba sxva sakravebisaTvis (an xmebi­ saTvis). ] – didi. argumentebis erToblioba. arbQtraJ­i [fr. ¥ argotizmi. argumentum mtkiceba] – 1.

sarbieli. S. Cveuleb­ riv operaSi.  politikuri brZolis a. romlis sxdomebic omis . sadac gladiatorebis da a.  a. 2. Arena [laT. ¥ arenisa. Arenda [polon. ArTrit­i [berZ. 2. areOpag­i [laT. ¥ ariasi Scd. ijara. wiaRiseuli d a. me­ 19 s. oratoriaSi. (ist.. sivrce] – 1.­idan moyolebuli ix­ mareboda. arenda.) Zveli aTenis umaRlesi sasamarTlo. arEal­i [laT. Tanamedrove saberZneTSi: umaRlesi sasamarTlo. Arçs] – berZnul miTologiaSi: omis RmerTi.] – 1. (gadat. brZola imarTeboda. 2.) moRvaweobis dargi. arias] _ indoiranul enebze molapa­ rake tomebisa da xalxebis (indoelebs. Aria [it.) ama Tu im enobrivi movlenis gavrcelebis are. (gadat.). uZravi qonebis daqiraveba saTanado xelSekrulebis dadebiT.arg -48RmerTis aresisaTvis mi­ kuTvnebul borcvze imar­ Teboda. iranelebs. faSistur germaniaSi am sityvas mieniWa tendenciuri da antimecnieruli mniSv­ neloba [uZveles Zegleb­ Si indoiranuli xalxebi argumentQreba _ igivea.. moedani qviSiT moyrili. arena.-ze arian klounebi.] – 1. arealis – area mo­ edani. arthron sax­ sari] – (medic) saxsrebis anTebiTi daavadeba.. ama Tu im movlenis. zogjer iron. gaavrcelebs are deda­ miwaze. Areopagus – berZ.S. (lingv. asparezi. rac argumentacia (mniS. kantataSi.) saerTo saxelwodeba. cirkis mrgvali naxerx­ dayrili moedani. qviSa. zevsisa da heras Svili. ariEleb­i [sanskr.  arenasi Scd. mcenaris an cxovelis calkeuli sa­ xeoba. erTi xmisaTvis Sesasrulebeli vokaluri nomeri.). 3. aria] – (mus. gadasaxadi aseTi xelSek­ rulebis mixedviT. Ares­i [berZ. saerTod. Araios pagos aresis bor­ cvi] – 1. indo evropul enebze molaparake xalxebis aRsaniSnavad. 3. 2.1). av­ toritetuli adamianebis Sekreba raime sakiTxis ga­ dasawyvetad. Zvel romaul amfiTeatrSi.

aristokrati). didgvarianebi. Seurigebeli mte­ ari ri Tavisi Zmis – keTili RvTaebis.rac niSnavs sruluflebian adamianebs]. 2. oTxi a. adamiani. arQeta [it. arithmetikē – arithmos ricxvi] – maTematikis nawili. ¥ ariTmetikuli. klasobriv sazo­ gadoebaSi: umaRlesi wo­ deba gabatonebuli klasis priviligirebuli fena. romelic mie­ kuTvneba didgvarovanTa wres.  a.) mci­ re aria. arQman­i [berZ. romelic mTavar Zalebs boloSi mih­ yveba da icavs maT uknidan Tavdasxmisagan. ¥ aristokratuli. Zvel saberZneTsa da romSi).  a. arQTmia [berZ. (ist. ro­ desac Zalaufleba dide­ bulTa mcirericxovani klasis xelSia (mag. (sapirisp.-49(mezobeli an dapyrobili xalxebisagan gansxvavebu­ lad) Tavis Tavs uwodeb­ dnen `arielebs~. romelime klasis an so­ cialuri jgufis privi­ legirebuli nawili. arriérre – garde. a. manerebi. romelic swavlobs ricxvTa Tvisebebs da maTze moqmedebas. ariTmEtika [berZ. amocana. aristocrate] – 1. . moqmedeba. aristokratia] – 1. 3. ariErscena – (Teatr.  a.. romelic miekuT­ vneba sazogadoebis privi­ legiur nawils. ariErgard­i [fr. aristokratiis war­ momadgeneli.) gulis moqmedebis (muSaobis) normaluri rit­ mis darRveva.  finansuri a. _ arriérre zurgidan da garde dacva] – jaris (an flotis) nawili.) saxelmwifo mmarT­ velobis iseTi forma.] – Zvel spar­ sul religiaSi: borotebis RvTaeba (sparsulad – anhra – mainiu). ormuzdisa. aristokrAtia [berZ. zeda fena.) scenis ukana nawili. saloni. zeda fena. avangardi). aristOkrat­i [germ. a uaryofiTi nawilaki da rhythmos riTmi] – (medic.  warmoSobiT a. adamiani. 2. arietta] – (mus.  aristokratuli unda ga­ varCioT aristokratiulisgan (ix. Aristokrat fr. ¥ aristokratiuli.

 sahaero a. rZolo Setakebebi] – adgili  s. SevarTa a. Crd. keTilsurneleba RvTiur da satanur Zalebs (surneleba). da sadac satana ¥ aromatuli da aromatiZleuli iqneba miqael mTa­ ani. romelic lulidan itene­ 4. arsenal – arab. Soris. . fos mTeli SeiaraRebuli artezQuli [fr. arkEbuz­i [fr. iaraRisa da saWurvilis frinavebis an tankebis di­ sawyobi. palestinaSi sadac arOmat­i [fr. jaris SenaerTi. gadat. aromatiuli Scd. romelic  aristokratiuli unda gaSedgeba ramdenime korpusis varCioT aristokratulisan diviziisgan. sadesanto a. non. armée – armer Se­ denoba. sazRvao. artésien < (saxmeleTo. qristes mier). aristokrati). aromate < berZ. iaraReba] – 1. raime niSnis boda (xmarobdnen me – 14 mixedviT gaerTianebuli – 16 s. armada floti] arsEnal­i [fr. arquebuze] – Zve­ moqmedi armia – frontze leburi patruqiani Tofi. gadat. Cai. rom­ 2. RvTis metyveli ioanis ga­ aröma (arōmatos) surnelovani mocxadebis mixedviT unda nivTiereba] – sasiamovno moxdes saboloo Setakeba suni. gan (ix.] – – samxedro gemebis. armagEdon­i [ebr. kerZod saxmeleTo Seiara­ lebic ganicdian bunebriv Rebuli Zalebi (qarT. divizia. si­ wnevas. varangelozis mier (ieso  a. jari). 2. harim giddin  avtomobilistTa a. risme didi rao­ Armia [fr. – rac dakavSirebulia mi­  a.­ebSi). sa­ safrangeTis provincia ar­ haero) ZalaTa erTobli­ tua­s (Artois) saxelidan] oba.. saxelmwi­  codnis a.-Si gawveva. adamianTa didi raodenoba. wisqveSa wylebTan.). (wign. TviTm­ 1. myofi jarebi. umu`qalaqi megidas mTasTan~. Armada [esp. di SenaerTi.ark -50- 3. sadac xSirad xdeboda sab­ ¥ saarmio.

artēria] – 1. sxvadasxva cecxlsasroli artEmida [berZ. misT. sada mSobiarobis) mfarveli zenito a. ze.) saerTo saxelwo­ cxovelebisa da nadirobis deba.) jaris gvareoba. Artist­i [fr. artezQuli wylebi – miwis­ . romelic gu­  a. 2.). da gamoxatavs mis gansaz­ artQstizm­i – (wign. cecxli.) ityvian mi­  s.) (wign. naRmtyorcnebis da logiaSi: apolonis da.) sametyvelo orga­ TologiaSi: apolonis da. haubi­ temidos)] – berZnul miTo­ cebis. niWi. artillerie] – 1. saswavlebemosvlis gzebze (rkinigza­ li. qveSa wylebi [berZ. (s) monacemebi. s. aseTi SeiaraRebis mqone artEria [berZ. < article – laT. virtuozuloba. qalRmerTi. brZolaSi. Artemis (Artemidos)] – berZnul mi­ artikulAcia [laT. 2.-51- art  gansazRvruli a. artilEria [fr.-Si msaxurobis. agreTve. a. vena). artiste] – (ingl. nebaSi. (gadat. ganusazRvreli a. samxedro mecnierebis aseTsave arxze da misT).-is lidan sisxls awvdis yvela mzvervi. articalatio] – (lingv. noebis moqmedeba an mdgo­ cxovelebisa da nadirobis mareoba ama Tu im bgeris (Semdeg – qalwulobisa warmoTqmisas. xSirad. (Semdeg – qalwulobisa  tanksawinaaRmdego a. sisxlZarRvi. ¥ saartilerio. Artikl­i [fr. sisxli.. sqess.). da mSobiarobis) mfarveli qalRmerTi. ricxvs.. mzveravi oceuli. dargi. sanapiro a. didi Rvrulobas an ganusaz­ da natifi ostatoba xelov­ Rvrelobas. damxmare sityva. yovelgvar cecxlsasrol  a. 3. romelic ¥ artistuli da saartisto win uZRvis arsebiT saxels  a.-is divizionis organos da qsovilis (Sdr. romelic swavlobs ¥ arteriuli.. articulus] – zogierT enaSi: msaxiobi. iaraRs da mis gamoyenebas  arterialuri Scd. a. brunvas. a. Artemis (AriaraRis (qvemexebis. (ant. sanaosno mdinareze.

Zveli. 2. arqi..  arxaizmi Scd. arqeolOgia [berZ. ¥ arqeologi. arqEul­i Era [berZ. gamoTqma an garamatikuli forma.  a. arqAul­i [berZ.arf -52awarmoeben.) gaTxrebi. Zveleburi] – rTul sity­ vebSi uCvenebs am sityve­ bis damokidebulebas siZve­ lesTan. risame pirveli saxe. moZvelebuli movlena. arqimandriti.) moZvelebuli. mTa­ vari] – 1. niSan­ Tvisebis umaRles xarisxs aRniSnavs. arqAizm­i [fr.  arxeologia. rTuli sityvebis pirveli nawili. archaios Zveli. [berZ. archetypon] – (wign. archaios Zveli da pteryx frTa] – (paleont.. archaisme – berZ. frinvelTa klasis erT­erTi yvelaze Zveli warmomadgeneli. TavsarTi (win­ sarTi). mxatvruli kiTxvis a..  arqiZneli. romelic Zveli xalxebis kulturasa da yofacxovrebas swavlobs Semonaxuli nivTieri Zeg­ lebis mixedviT. (s..  a. arqeoptEriqs­i [berZ. 2. (enaTm. archaois] – rac Soreul warsuls ga­ nekuTvneba. romelic saeklesio codnas da ierarqias aR­ niSnavs.  arxauli Scd. ¥ arqeologiuri da saarqeologio. sawyisi. archaios Zveli da logos moZRvreba] – mecniereba. archi ufrosi. yo­ veldRiuri xmarebidan ga­ mosuli sityva. saarxeologio Scd. archaios Zveli] – 1. Zveleburi. a. stili.. archaios Zveli] – uZvelesi era de­ damiwis geologiur isto­ riaSi. amosavali forma. arxeologiuri. (s. uZvelesi. archiereus mRvdelmTavari] – mRvdel­ mTavarTa (episkoposisa da  pianistis a. arqeo. arqQel­i [berZ. [berZ. arqEti p­i [berZ. romelic. harfe] – uZvelesi droidan cnobili simebiani sakravi.). aseTi Zeglebis mosapoveblad arqeologebi gaTxrebs .) aqspedicia.) ganaTxari frin­ veli. Zve­ li drois gadmonaSTi. Arfa [germ.  arqiepiskoposi.

dawesebuleba.  s. architektura] – 1. raime dawesebulebis gan­ yofileba. 2. s. literaturuli an xelovnebis nawarmoebis calkeuli nawilebis Ta­ nazomieri ganlageba. ufross da pelagos zRva] – erTmaneTTan ax­ los mdebare calkeuli kunZulebis jgufi zRvaSi. archi Tav­ sarTi.).  arqiteqturuli. architektonikç samSeneblo (xelov­ neba)] – 1. archimandritēs – archō win mivdivar da mandra farexi] – 1. kompozicias. uZvelesi] – 1. arqiepiskOpos­i [berZ. saarxiteqtoro Scd. arqivis mcveli. mTavarepiskoposi.  arxivi. arq arqi pElag­i [berZ. archivum –berZ. ¥ arqiteqtoruli. 2. (geol. arqivarQus­i – arqivis gamge. fakulteti. Arqiv­i [laT. rac qmnis mTlianobis da dam­ Tavrebulobis STabeWdi­ lebas. krebuli. xarisxiT episkoposze ma­ Rali da mitropolitze dabali. didi monastris winamZRv­ ris sapatio tituli. marTl­ madidebeli eklesiis ber­ Ta umaRlesi saeklesio wodeba.  arxi pelagi Scd.  arxiteqtori. arqiteqtura).. javaxiSvilis a. s. mTavars. ama Tu im adgilas geologiuri agebulobis suraTi.  saxelmwifo a. xelna­ werebis. ¥ saarqivo. 3. arqimAndrit­i [berZ. dawesebulebis an calke piris werilebis. fotosuraTebis da misT. saarxivo Scd. architectura – berZ. damTavre­ buli saqmeebi da misT. arqiteqtOnika [berZ. xuroTmoZRvari). saarqiteqturo.  iv. . saarqiteqtoro. 2. niWi. sxvaa (ix. arxiteqtoruli. niSnavs: dasawyiss. archiepiskopos] – mRvdelmTavari. sadac inaxeba Zveli sabuTebi. saxelosno. masalebi. arqitEqtura [laT. archaios Zveli.sadac inaxeba Zveli werilobiTi Zeglebi da sabuTebi. arqitEqtor­i – arqiteqtu­ ris specialisti (qarT.  havais a.  a.-53mitropolitis) zogadi sa­ xeli. si­ non.

Arqont­i [berZ. a. s.) fizikuri da nervuli nagebobis daproeqteba.). asEmbler­i [ingl. Arxar­i [Turq. Arqtika < [laT. programirebis ena. aSe­ neba da mxatvruli gafor­ meba.  a. gavrcelebulia samxreT cimbiris.). assainissenent gajansaReba] – sibinZuris gatanis RonisZiebaTa sis­ tema: raime adgilas hi­ gienuri pirobebis gaumjo­ beseba. asTEnia [berZ. hava. a uaryofiTi nawilaki da sçphikos lpobis gamomcvevi] – (medic. Sua da centraluri aziis mTebSi. a/manqana. assamblage] – zvris sxvadasxva ganakveTze .  a. asenizAcia [fr. a. gadawyveta. sa­ operacio iaraRebis da mar­ lebis gamoxarSva orTqlSi gatareba. archôn (archōntos) mmarTveli. ¥ saasenizacio. si­ non. assembler] – damxmare programa ope­ raciul sistemis Semad­ genlobaSi.  asambleasi.. aTen­ Si. ¥ arqiteqturuli. eqspedicia.  arqtikasi. yinuli. Zegli. xuroTmoZRvreba). umaRlesi Tanamdebobis pi­ ri Zvel saberZneTSi. arxiteqturuli. saarqiteqturo. arcticus berZ. asamblEa [fr. gotikuri a. ¥ arqtikuli. asamblaJ­i [fr. asEptika [berZ.  s. aadvilebs Semdgom teqno­ logiur operacias – ke­ pavs. arktika Scd. ansambli. a.arq -54dakruli erTi an ramdenime yurZnisagan miRebul axal Rvinis markebis urTi­ erTSereva cqriala Rvi­ noebis dasamzadeblad.] – veluri cxvari. asambleia Scd. proeqtis s. nagebobis stili (qarT. ¥ asambleis.  gaeros generaluri a. romelic gars ekvris poluss.  arxiteqtura. astheneia] – (me­ dic. ¥ arqtikisa. samuSaoebi. arktikos CrdiloeTisa] – dedamiwis Crdilo­pola­ ruli mxare. 2.  Zveli qarTuli a. assenbliée kreba] – raime saerTaSoriso or­ ganizaciis wevrTa kreba. saarxiteqturo Scd. ufrosi] – (ist.

assimilleren] – 1.  kaTedris a.  a. kiko. (wign. romelic exmareba specialists muSaobaSi (mag. mimsgavseba] da asi­ milQreba [ger. figura. sahaero brZolebis virtuozi. uRonoba. saukeTeso sportsmenzedac ityvian. mezobel bgerasTan. sisuste. damsgav­ seba. asortQment­i [fr. piri. 2.) organizmis mier gareSe nivTierebis SeTvi­ sebis procesi. askētēs] – 1. ro­ melmac garkveuli raode­ nobis mtris TviTmfrinavi Camoagdo. ¥ asketuri. (biol. saxelganTqmuli mfrinavi­ gamanadgurebeli.) romelime xalxis erovnuli Taviseburebebis moSla da misi gaTqvefa sxva xalxSi. umcrosi maswavleblis Tanamdeboba umaRles sas­ wavlebelSi. assorti SerCeuli raime specialurad SerCe­ uli narevi. ascētē rameSi movarjiSe] – askeptizmis mimdevari.). cxovreba. Asketismus berZ. eqimis TanaSemwe leqciaze an gamocdaze da sxva.  Sokoladis a. Asort­i [fr. 2. asymmetria] – simetriis uqonloba an darRveva. As­i [< fr. religiuri moZRvreba. (lingv. asQstent­i [laT.  asimiliacia Scd. 2. asignAcia [fr. askEtizm­i [germ. as. 3. sxe­ ulis daTrgunvas da am gziT zneobrivi sasufevlis miRwevas. AsTma [berZ.  asimetriuli Scd. damswre] – 1.romelic qadagebs ukidures TavSekavebas.  a. ukiduresi TavSekaveba. assimilatio msgavseba.-55medic. assistens (assistentis) damxmare.) erTi bgeris sruli an nawilobrivi damsgavseba aso meore. tuzi] – 1. asimEtria [berZ. . 2. assortiment] – sxvadasxva saqoneli (na­ warmi). asthma] – gamow­ veulia gulis an grZnobebis daavadebiT.  profesoris a. assignation] – (moZ. asimilAcia [< laT. ¥ asimetriuli. Asket­i [berZ.) qaRaldis fuli. uaris Tqma yovelgvar am­ qveyniur siamovnebaze.

2. asteroQdeb­i [berZ.. SenaerTi. assozieren asociaciis wevrad gax­ doma]: asocirebuli wevri – arasruluflebiani wevri raime saerTaSoriso or­ . saxe] – 1.  sruli a. mi­ wis.  sakiTxis ganxilva sxvadasxva a. ebr.). aseTi an iseTi Sesruleba. mov­ lenebs da sxv.  s. aspirantus – laT.] – aspirantebis momzadebis sistema.). 2. amxana­ goba. kavSiri. aspirans (aspirantis) vinc eswrafvis rasme] – piri.  a.  mecnier muSakTa a. aspQrant­i [laT. aCvenebs dasrulebulia Tu ara moqmedeba. avtomobilis a. war­ modgenaTa Soris. asocirEbuli [germ.  a.  daswrebuli a. iseTi kavSiri. Aspeqt­i [laT. (fsiq. romlebic brunaven mzis  mdidari a. gamocdebi.(qarT.). Tvalsazrisi. mcire planetebi.  aspekti Scd.). ¥ asociaciuri. SeerTeba] – 1. asociAcia [laT. romliTac ganixilaven sagnebs. (wign. as­ tartis kultma gavlena moaxdina saberZneTis kul­ tze – afroditisa. rodesac erTs meoris gamowveva Se­ uZlia. astēr varskvlavi da eidos saxe] – (astr. aspectus Sexe­ duleba. sinon. Astartç – Zv. risame jgufi. raime da­ avadebis Sedegad sxeulis RruSi dagrovebuli si­ Txis an haeris amosrutva (SpriciT an ufro rTuli xelsawyoTi). saxe).asp -56ganizaciisa (qveyana. romelic samecniero – kvleviTi an pedagogiur moRvaweobisaTvis emzadeba (umaRles saswavlebelSi an samecniero – kvleviT dawesebulebaSi). aspiratio amo­ sunTqva] – (medic.] – sirielTa da finikielTa mTavari qalRmerTi. rome­ lime qveynis organizacia).  molekulaTa a: 3. Astarte [berZ. msgavsebis mixedviT. usrulo a.-iT. assotiotio vu­ erTeb. (gramat.) zmnis kategoria. ada­ mianTa an organizaciaTa gaerTianeba. aspirAntura [germ. ¥ saaspiranto. kavSiri. nayofierebisa da siy­ varulis mfarveli. aspirAcia [laT.

ro­ melic swavlobs cis sxe­ ulebs. rac kosmonavtika. moZRvreba astronomiul gazomvaTa meTodebis Sesaxeb (cis mna­ asf TobTa zusti mdebareobis gansazRvra. romelic Seiswavlis cis sxeulebs fizikur Tvi­ sebebs da qimiur Semadgen­ lobas. dakvirveba. astron varskvlavi] – rTul sityvebSi aRniS­ navs `varskvlavuri. astrAlur­i [laT. mnaTobebTan mistikurad dakavSirebuli. aqvs iisferi. astro.-ebi. astron varskvlavi da metreô vzomav] – astronomiis erT – erTi mTavari nawili. [berZ. a. astronomia – astron varskvlavi da nomos kanoni] – mecniereba. . wi­ Teli da TeTri usuno yva­ vili..  astronomia.  amerikeli a.). ¥ astrofizikuri. Astra [berZ. varskvlavTmcodne­ oba). astro varskvlavi] – balaxovani dekoratiuli mcenare. astron varskvlavebi da nautikē zRvaosnoba] _ igivea. astrolOgia [germ. sinon.  a. astralis] – varskvlaviseburi: vars­ kvlavisa: cis sxeulebTan. romelic dakav­ Sirebulia varskvlavebTan. vars­ kvlavisa~. maT agebulebas. asphyxia.. asfQqsia [berZ. ¥ astrologiuri. prognozi. war­ moSobas. ro­ melic cdilobs iwinas­ warmetyvelos adamianis momavali varskvlavTa gan­ lagebis mixedviT (qarT. astronomQuli ricxvebi _ iTqmis Zalian did. astrologia] – mecniereba. astronOmia [berZ.  abasTumnis a. ¥ astronomiuli.  a. astrOnavt­i _ igivea. rac kosmonavti.). observatoria. weli. astromEtria [berZ. umTavresad marsi­ sa da iupiteris orbitebs Soris. astronAvtika [berZ.-57garSemo. uar­ yofiTi nawili da sphzô vZger] – (medic. drois gazomva da sxv. astrofQzika – fizikis na­ wili.moZraobis kanonebs da sxv. mra­ valniSna ricxvebze. sulis xuTva (Jangbadis naklebo­ bis gamo).

(gadat. attestos va­ mowmeb. attestatio mow­  ataSisa Scd. ¥ ataSesi. w. modebis atelie – samker­ Atlas­i – 1. moba] – visime saqmiani kva­ AtaSe–kEis­i [ingl. dabali di plomatiuri xelfasis garkveul nawils rangi sagareo saqmeTa sa­ iRebs misi ojaxis romelime ministros uwyebaSi.ata -58-  ateliisa Scd. romelsac zRvis sadgomi foto­. geografiuli rukebis krebuli. saerTod risame Sualo ganaTlebis ates­ gadmonaSTi. – Zv. atElie [fr. tats 1962 ­ 1994 wlebSi. miniWebis Sesaxeb.] _ patara brtye­ gansaZRvra. li Cemodani dokumentebis  dawesebulebis TanamSrogadasatanad. cis TaRi (kamara).). e. valo. rac da­ saxeb. co­ oficialuri sabuTi sas­ cxal organizmSi iseTi wavleblis damTavrebis Se­ niSnis gamovlena. (biol. kino­ an te­ brZanebiT mxrebze ekida legadaRebisaTvis. wevri. 2. atestAcia [laT.). di plo­ 2. mxat­  s. miTis mixedviT.  satelevizio a. specialurad mowyobili titani. 3. atlas (Attlantis)] xelosno. papis mama. vris an moqandakis sa­ Atlant­i [berZ. Soreuli atEstat­i [laT.  saqarTvelos a. msofli¥ ateliesi. AtaSe [fr. cialist­konsultantia. atAvizm­i [< laT. codnis donis case fr. maxasiaTebelia misi So­ simwifis atestati – sabWoTa reuli winaprebisaTvis. winapari] – 1. attaché] – 1. sabuTi. vamtkiceb] – 1. lomati~. attachélifikaciis. berZ. komisia. atavus pa­ . mowmoba samecniero an ra­ matiur warmomadgenlebTan ime specialuri wodebis myofi Tanamdebobis piri. romelic raime dargis spe­  profesoris a.. pis. romlis mixedviTac  samxedro a. samxedro mosamsaxuris 2. `di p­ melTa a. ¥ saatestacio. atelier] – 1. kavSirSi ase ewodeboda sa­ 2.

(wign.  enebis Seswavlis a. a. birTvuli).  anatomiuri a. ¥ atmosferuli. wneva. audire smena da visualis mxedvelobiT] – mxedvelo­ bisa da smenis erTdroul aRqmaze dafuZnebuli. atmos. ¥ atomuri (qarT. firmis dawe­ . 2.-s zeda fenebi.  a. airisebri sxeulebis wne­ vis sazomi erTeuli. 1. attraction] – 1. efeqturi sacurao an saestrado nomeri. garemo pi­ robebi. –ri meTodi.  niSandebuli a. atomos ganuyo­ feli] – qimiuri elementis umciresi nawilaki. (filos.  a. yinulmWreli.  a.  elCis a. tiri da misT. Atlas (naT. 3­isaTvis). [miTologiuri atlantis – berZ. audiovizuAlur­i [laT. attributum Tviseba. 2. krebuli. iaraRi.-59os a. (mniSv. audientia mos­ mena] – oficialuri miReba saxelmwifos maRali Ta­ namdebobis piris mier. garemocva  megobruli a.) sagnis an movlenis ZiriTadi arsebiTi Tvi­ seba. atoll < maldi­ viuridan atolu] – rgoli­ seburi marjnis kunZuli (romlis SuaSic moqceulia laguna). 2.mde miaCndaT nivTierebis aud ganuyofel nawilakad (aqe­ dan saxelwodeba).romelic Sedgeba atomgulisa da eleqtronebisagan. dedamiwis an sxva ciuri sxeulis (planetis) airisebri garsi. atraqcQon­i [fr. Atlantis) – sa­ xelis mixedviT. saqa­ nela. romelic gamosaxuli iyo pirvel am­ gvar krebulze]. naxa­ tebis da misT. aUdit­i [ingl. 2. Atom­i [berZ. prezidentTan. a. atmOsfero [laT. sinon. 3. Atol­i [ingl. naxazebis. saxalxo seirnobis adgi­ lebSi (parkebSi) mowyobili gasarTobi: karuseli.  atmosfera Scd. kuTvnileba] – 1. naleqebi. v. tabulebis. audiEncia [laT. (wign. me­20 s.).  audencia Scd. risame damaxasiaTe­ beli niSani. gadat. – ebi. ana­ orTqli da sphaira sfero. atrQbut­i [laT. audit] – or­ ganizaciis.bir­ Tvi] – 1.).

leqciis. raime qonebis. afErist­i – piri. raime SejibrebaSi erT­ erTi bolo adgilze myofi gundi an sportsmeni.  wignebis a. cxenebis a. auditorium] – 1. auctio (laT. (sp. romelic aferas sCadis (TaRliTobs). affecfus su­ lieri mRelvareba. sadac kiTxuloben leqsebs. Afeqt­i [laT.  s. TaRliTi. 2. moedani. affixus mimagre­ buli] – (lingv. mag. romelsac . Aura [berZ. (medic. a. s. s. ¥ auqcionisti. moxsenebebs da misT. darbazi.] – sajaro vaWrobiT. saauqciono. aRtacebis. TaRliToba). didi oTaxi an darbazi. epilefsiis an isteriis dros – simptomebi. avtomobilebis a. auto da fe sarwmunoebis aqti] _ ere­ tikosTa da maT TxzulebaTa saWiro dawva inkviziciis ganaCenis mixedviT. vaWroba. saso­ warkveTilebis) gamovlena..) sityvis nawili.  universitetis a. rodesac es qoneba (nivTi) rCeba yvelaze met safasuris gadamxdels. auktion < laT. fulis Sovna motyuebiT (sinon. 2. doRSi: cxeni. romlebic win uswrebs da­ avadebis Secvlas: xSirad gamoxatulia niavis qrolis SegrZnebiT. xiluli SeiZleba iyos Saravandedis saxiT. sebulebis finansuri moR­ vaweobis forma. autsaQder­i [inl. moxsenebis msme­ nelTa erToblioba. bneli ram wamowyebiT fu­ lis mogebis mizniT. adamianis sulis gamov­ lineba. vaWroba. aui] – CrdiloeT kavkasiis mTielebis (agreT­ ve Sua aziis zogi xalxis) sofeli. sityvaSi – a-Sen-eb-s – a-. yalTabandoba. Afera [fr.  mravalricxovani a. autsider] – 1. ¥ aferisa.  aferasi. Aul­i [Turq. vneba] – Zlieri gancdis (gan­ risxebis.). affaire] – saxifaTo.. auctionis) zrda. – ebi. N 100. aura niavis qrola] – 1. auditOria [laT.aud -60gamarjvebis Sansi ara aqvs. auqcQon­i [germ. autOdafe [port. afiora Scd. Afiqs­i [laT.). romelsac aqvs gramatikuli (da ara sag­ nobrivi) mniSvneloba. 2. nivTebis ga­ yidva.

Aphroditē] – berZnul miTologiaSi: siyvarulsa da silamazis RmerTi. accessoire] da . aqs naxevrad Zvirfasi qva. aqsElband­i [germ. Stabis oficris. aCqarebuli zrda – ganviTareba. saqveynod gatana. aphorismon gamonaTqvami. saparado for­ mis (mundiris) nawili _ bunikebiani wnuli samxre zonari oqromkedisa an sirmisa. achatçs] – minerali. aqEront­i [berZ. leqciisa da misT. koncertis. romelic awesrigebs saw­ vavi narevis miwodeba kar­ buratoridan Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi brunvaTa raodenobis Sesacvlelad. afOnia [berZ. afOrizm­i [berZ. ayiyi. 2. farTod gaxmaureba risame. attershock] – Zlieri miwisZvris momdevno susti biZgi mTavari keris maxloblad. Sesaxaeb: gamoakraven xolme xalxis TavSeyris adgilebSi. ¥ aforizmuli. gansazRvra] – daxvewili.  rusTvelis a. pedali. afiSQreba [fr. lakoniuri ga­ moTqma. aphônia simunje] – xmis dakargva saxmo si­ mebis an nervuli sistemis daavadebis Sedegad.  a. aTetErSok­i [ind.  aqselbanti Scd. aqselerAcia da aqcele­ rAcia [laT. Acheron (acherontos)] – berZnul miTo­ logiaSi: mdinare miwisqveSa samefoSi. aqsesUar­i [fr.-61-eb. AfiSa [fr. aqselerAtor­i [< laT. Aqat­i [berZ. romelic Seicavs mniSvnelovan azrs.da ­s afiqsebia. romelic amoqme­ debs am mowyobiloba. stili. Achselband] – zogi qveynis armiaSi: ge­ nerlis. afficke gancxadeba] – msxvili asoebiT dawerili an dabeWdili gancxadeba warmodgenis. sibr­ Znes. mowyobiloba. kvar­ cis nairsaxeoba. adiutantis. afrOdite [berZ.-ebi. accelero avaCqareb] da aqcele­ rAtor­i 1. acceleratio] – bavSvTa. mozardTa sqe­ sobrivi momwifebis da si­ maRlis momatebis (agreTve gonebrivi ganviTarebis) aC­ qareba. romelic daibada zRvis qafidan. afficta] – sajarod.

axôn 3. romelSic leba. TavisTavad 2. (gram. velTaod miRebuli. ueWvo.aqs -62- mr. 3. rialuri faseuloba (fu­ ¥ aqsiomuri. adamiani. magram aucilebelia sxva Aqtiv­i [laT. 3­isaTvis).). warmoebis ba­ cxadi WeSmariteba. 2. didad mniSvnelovani Ta­ .). romelic TviTon tiani warmodgena. ar aris damtkicebuli. (wign. debulebis dasamtkiceb­ koleqtivis yvelaze mo­ lad. ¥ saaqto (mniSvn. sivi).) meorexaris­  mesame a. 2. damatebiTi ram. debu­ lansis nawili. risame kuTvnileba. 3. risme damadasturebeli aqtuAlur­i [laT. a.. nawili. moTxovnebi sapirisp. axiôma sayo­ vis). vnelovani. pativiscemis saaqto darbazi – sxdomaTa Rirsi. winave. aqtiani (mniSvn. darbazi. (Teatr.). udavo] – 1.. furceli. actualis] – oficialuri sabuTi. raime organizaciis. iniciativiani da  geometriuli a.) da  a. gadat. amosavlad miRebuli de­  erTaqtiani baleti. raime uri). li. calkeuli moqmedeba. moqmedi nawili. romelic ar saWiro­ Sedis yvela saxis mate­ ebs damtkicebas.) zmnis moqmedebiTi RerZi da metreô vzomav] – gvari. WeSmariteba. actus] – 1. 2.  a. pa­  aqsiomaturi Scd. rac 4. da­ wesi. (wign. (buxhalt. dawesebulebaSi. mniS­  s. monawile keTili nebis a. 2.  samoqalaqo mdgomareobis wvrilwvrili sasceno niv­ a. ama Tu im mecnierebaSi . sazeimo kreba saswavlo axlavs mTavris ZiriTads. xovani. activus moqmedi] – 1. gadat. pasiAqt­i [laT. 3­isaT­ aqsQoma [berZ. ucxromeli (sapirisp. Teatraluri warmodgenis Tebi. naxazze sagnis gamosaxvis ¥ aqtiuri – energiuli. oraqbuleba. aqsesuarebi – 1. aqsonomEtria [berZ. oba. saqoneli da sxv.

ritmuli maxvili. rac SeiZleba axasiaTebdes ara­ mSobliur enaze molapara­ kes. kompania.  saaqcionero Scd. acetum Zmari] – organuli naerTi. agapamo ­ didi pativiT miReba an gacileba] – mosaxsenebeli. romelic ukravs Tars. s. āsik. didi gamoyeneba aqvs teqnikaSi. tembris Secvala da sxva). romlebic rveulSi uweria. S. sityvaSi da a. romlebmac Seqmnes didad ganviTarebuli kultura. āsiq mijnuri] – upiratesad mus­ limanur qveynebSi: mgosani. aqcia 1) mflo­ beli. Aqciz­i [fr.) calke bgeris (rit­ muli gagrZeleba. CvenSi ga­ igivebulia qelexTan.  s. 2.. actEkeb­i – meqsikis indielebi. 4. actionnaire] – aqciebis (ix. rolic mis mflo­ bels aZlevs saaqcio sazogadoebis kapitals mo­ gebidan garkveul nawilis (wilis. aSqEnaz­i [ebr. actio moqmedeba] – (wign. Aqcia1 [fr. . 3. accise] – arapir­ dapiri gadasaxadi farTo act moxmarebis sagnebze.). max­ vili. saaqcio wamowyebis monawile. accentus] – 1. ASuR­i [Turq. sazogadoeba. atkenazi] – ev­ ropeli ebraelebi. Tambaqo da sxv. ¥ saaqcio. sazs an qamanCas an sxva sakravs da zed amRerebs sakuTar leqsebs.) raime miznis mi­ saRwevad wamowyebuli moq­ medeba. Saqari. Taviseburi warmoTqma. saWirboroto. (gadat. acEton­i [laT. qristes ukanaskneli serobis mosa­ gonebeli saRamo. (mus.  saaqcio. ARap­i [berZ. Aqcent­i [laT. arab.). ro­ goricaa Cai. aqciOner­i [fr. statiaSi. politikuri a. wirvis dros mRvdeli ixsenebs gansvenebulebs.) xmis aweva sityvis romelime marcvalze. Aqcia2 [laT. ufero siTxe. (lingv. dividendis) miRebis uflebas. xazgasma (mxatvrul nawarmoebebSi. action] – farani qa­ Raldi.-63namedrove moTxovnilebaTa Sesabamisi. kapitali.  di plomatiuri a. s.

. bAal­i [berZ. SfoT­ burTs _ volans. basis safuZveli] _ 1. sayrdeni risame. bAget­i [fr. ebraelebisa da sxv. gadmocemiT msoflio war­ Rvnis Semdeg adamianebi bAza [fr. RmerTma auria maTi enebi. ebr. Wiro materialur­teqnikur ¥ sabagaJo.axu -64-  s. pirobaTa er­ ieroglifuri damwerloba. aurzaurze [bibliuri  badmingtoni Scd. mooqrovili) xis Tamasa CarCoebisTvis (su­ raTebisa. mTeli dedamiwis zurgze]  turistul-saeqskursio b. badminton < inglisis erT­erTi qala­ _ Zveli semitebis (finiki­ qis saxelidan] _ CogburTis elebis. SefuTuli niv­ sasursaTo b.) sa­ cdilobdnen aeSenebinaT fuZveli.. s. socialuki.­Si a. samSeneblo Tebi matarebliT. âchûnd maswav­ lebeli] – mahmadianebSi: sjulis mcodne.) msgavsi TamaSi. 4.­ebis saxelmwifo dai pyres espanelebma. (raketiT) isvrian korpis babQlonis gOdoli _ iTqmis an plastmasis Zabrisebur areul­dareulobaze. bagage] _ mgzav­ 3. 2. amiT ganrisxebulma ri b. maRla gaWi­ nayofierebis warmarTuli muli badis Tavze CogniT RvTaeba. ze. ris bargi. bAgaJ­i [fr. (wign. mTavari sawyobi. baguette] _ mxat­ vrulad gaformebuli (Se­ Rebili. faseulobaTa. base < berZn. me­18 s. risame arsebobisaTvis sa­ gadasatanad. masaslebis b. vagoni.. bageti agreTve ga­ moiyeneba binis Werisa da b kedlebis mosaxatavad. TviTmfrinaviT da misT. axUnd­i [spars.] badmQnton­i [ingl. baal < Zv. babilonis caTambjeni koS­  materialuri b. ganyofileba (sadgurSi). portretebisa) da karnizebisaTvis (lavgar­ dani). gemiT. Tavmosayreli an dasay­ amitom erTmaneTisa aRar rdeni punqti raime moqme­ esmodaT­ra da gaifantnen debisaTvis.

 baiaderisa  baiaderasi Scd.  nedleulis b. rom­ lebic gankuTvnilia Se­ naxvis.  urbnisis b.. sawyobi. baiAder­i [fr.  bazilikasi Scd. qveynis SeiaraRebuli Za­ lebis sayrdeni punqti Tavis an sxvis teritoriaze. bathos siRrme da skaphos gemi] _ zRvis siR­ rmis gamosakvlevi aparati (Wurvi). 1. mesaqonleobis sakvebi b. basilica < berZn. manZili avtomobilis Rer­ Zebs (xidebs) Soris. yovel baziss aqvs Tavisi Sesaferisi zed­ naSeni (politikuri. sazogadoebis ekonomi­ kuri wyobileba. bAzalt­i [laT.  baidarka. swor­ kuTxa. Savi feris.).  saaviacio b. baidarasi Scd. 6. reformebisaTvis. samxedrosazRvao b. filosofiuri Sexedulebani da maTi Se­ sabamisi dawesebulebani). baTQskafi [berZ. ugumbaTo taZari. 2.-65Toblioba. dagrovebisa da damuSavebisaTvis kompiute­ ris meSveobiT. marTaven orlapotiani niC­ biT.  baiaderi sxvaa (ix. Cveulebriv. 5. bai ¥ bazilikisa. sawarmoo urTierTobaTa erTobli­ oba. bazQlik­a [laT. 7.  avtomobil `kolxidis~ b. basilikê mefis sax­ li] _ wagrZelebuli. 3­isaTvis). bazaltes] _ vulkanuri warmoSobis qa­ ni. .  baidarisa.  s. bayadére < port. msubuqi mrewvelobisaTvis. Байдарка] _ viwro da msubuqi sportuli erT­ an oradgiliani navi. keramikul da minis mrewvelobaSi. monacemebis baza _ mona­ cemebis erToblioba. iyeneben samSeneblo saq­ meSi. agreTve moxetiale mo­ cekvave qali. 2. bAzis­i [berZ. re­ ligiuri.  batiskafi Scd.] _ indoeTSi: sakul­ to taZris mocekvave qa­ li. ¥ sabazo (mniSv. baQdar­i [< rus. gav­ rcelebuli iyo gviandel antikur xanaSi da Sua sa­ ukuneebSi. basis safuZveli] _ 1. fundamenti.  b. risame sa­ fuZveli.

 baixao. burRu­ bAit­i [ingl. bakAlavr­i [laT. Saqari.  s. 2. _ loyebze datovebuli da  wylis b. baccalav¥ bakenbardebiani.] _ saukeTeso xarisxis romelic gamoiyeneba gem­ broli. sadac es saqoneli iyi­ vis nawili. bayali _ aseTi sxvavebiT) saqonliT movaWre.bai -66- wauli] _ muslimanTa ori bakkãl sunel­saneleblebiT mTavari dResaswaulis sa­ movaWre] _ 1. mTlianobas. ropis bevr qveyanaSi bakqanAlia [laT. s.) pirveli safexuris kurs­ TavaSvebuli drostareba. bac < holand. avzi). ze sakvebis (saWmlis) dasa­ bakEnbard­i [germ. piuteri amuSavebs rogorc ¥ sabakaleo. gamoTvliT 2. makaronis nawarmi da maciis sazomi erTeuli. saqonlisa. yava. reus] _ 1. Бакалея < arab. 8 sxv. rogoricaa Cai. 2. baixaos Cai Scd. fxvieri Cai (dawnexili Ca­  Zvel qarTulSi ixmareboda: isgan. bacchanalia udablesi samecniero aka­ < Bacchus baxusi] _ 1. 2. romelsac kom­ deba. fila Caisagan gan­ sabaylo. orgia.. umaR­ saberZneTsa da romSi: Rvi­ les saswavlebelSi: or­ nisa da lxinis RmerTis safexuriani swavlebis dResaswauli. benzinis b. bakaleia. maRazia an maRaziis seq­ teqnikaSi manqanuri sity­ cia. byte] _ infor­ li. bayram dResas­ bakAlea [rus. saerTo saxel­ xelwodeba (`didi bairami~ wodeba iseTi sasursaTo da `mcire bairami~). sagobi. bak  bakaleasi. baQram­i [Turq. bAk­i [fr. damTavrebuli. nikapze gamoparsuli wveri. Zvel demiuri xarisxi. bitis toli. baccarat < geogr. kaci. (sinon. . dasavleTi ev­  b. saTavsi siTxis Sesanaxad bAkara [fr. liTonis bakaleio Scd. ¥ bakaleisa. ganyofileba bAix­i [Cin. (gadat. varcli] _ 1. fqvili. saqoneli.] _ baixis Cai _ (maRaziaSi). sax. WurWeli. Backenbart] rigeblad.

an gemis wonasworobis gan­  qarTuli-xalxuri b. li xvinWa da RorRi Spa­ . balancer] _  s. miwisZvris.-is gadayra. rkinigzis vakisze dayri­  baladasi Scd. saxalxo seirnobaze) 2. ukuqceviT moZraobas. ebi. aqtiuri b. angariSi. aseT pirwonis saxiT) jibis da nagebobaSi gamarTuli zRvis saaTebSi. zomis satrfialo leqsi tvirTi aerostatis haerSi zRapruli. xelsawyoebSi da misT.. ormxri­ 2. fr. ¥ baladisa. cekvao saRamo (sinon. TxrobiTi xasiaTisa. ballast] _ 1.  Tokze b. mxruli. balagnuri. baliani. s. balAgan­i [rus. lisi). (mus. mcire bAlast­i [ingl.. wonasworobis dacva. bAlada [fr.) uxamsi sa­ vi berketi manqanebSi.  b. bal­i2 [fr. ¥ . balaxani _ aivani] _ balAnsir­i [germ.) bAlans­i [fr. mTavari sacirko sanaxaobisaTvis. balancier mxa­ nageboba Teatraluri da ruli.. Ti nusxa. regulatori (mrgvali sa­ TviT aseTi sanaxaoba. sazom Scd. qanqaris (icodnen Zvelad bazrobeb­ Semcvleli. kaba. iyeneba sasworebSi. aRricxva. Балаган < spars. balance] _ Semo­ Zalis sazomi erTeuli.-67- bal bAl­i1 [fr. ¥ sabalo.  oTx b. s. uReli] _ 1. sinon.  wliuri b. cekvebi. rome­ naxaoba lic rgolebs gadascems ¥ balaganisa. b. uReli. mej s.-s aRwevda. balle burTi] _ bu­ 2. ball] _ didi sa­ ¥ sabalanso. zRvis Relvis.simZime). ballade] _ 1. gadat. (saub. da vefxvi~..-is Sedgena.. 2.) vokaluri an ins­ trumentuli nawarmoebi nebis raime movlenis (qaris. saxeldaxelo. miwisZvra.. gamo­  balagnisa. pasiuri b. balancier 1. `moyme samtkiceblad (qarT. ze. droebiTi (slange) < fr. balansQreba [fr.. legendaruli an asvlis mosawesrigeblad istoriuli Sinaarsisa. saval­gasavlis Sefardebi­  Relva rva b. Sileris b.

s. romelsac axlavs gi. iswavlis gasrolili sa­  qarTuli b. ballô gadavisvri] _ _ 1. rizontis mimarT garkveuli  adanis b. romelic swavlobs ho­ musika. cekviTa da mimikiT gad­ kanonebs. RenTa iseTi nivTierebebiT. farduli] _ iyeneben medicinasa da teq­ (moZv. balleto] berZn. musika. ballet.) 1. lebis dasangrevad. qvenebs. tyviis. datani. mdidrulad mor­ nikaSi. saTeatro cekvis xe­ 1. `Jizeli~ kuTxiT gasrolili mZime ¥ sabaleto. traeqtoria. naRmisa da misT. cekva. tebi. zogi mcenaris sqeli wveni. romelic Se­ lovneba. (wign. meister] _ baletis damdgme­  balistiuri Scd. baletmeZravis muSaobis damTav­ . qoreografi. raketa. ¥ balistikuri. li reJisori. balQstika [germ. ballet b. iye­ qali. usargeblo ram. mocemuli Teatraluri war­ 2. balistQkuri rAketa _ ¥ baletmaisterisa. katafalki).-is ostaartilerio Wurvis. nebdnen cixe­simagris ked­ ¥ balerinisa. bAlista [laT. baletmaQster­i [germ.. ballistik < bAlet­i [fr. romelic frenaSi  baletmaistrisa. romelic Seicavs sxvadasxva baldAxin­i [it. gadat. balErina [it. ballerina] _ ba­ ballô gadavisvri] _ Zvelad: letis msaxiobi mocekvave lodsatyorcni manqana. ballista < berZn.  balerinasi Scd.) Semurva] non. b. moZraobis 2. 2. bAlzam­i [berZn.) zedmeti. karavi.bal -68- lebisaTvis mdgradobis mi­ isteri Scd. sxeulis moZraobis kano­  s. micvalebulis gasasvene­ romlebic icaven gaxrwni­ beli Cardaxiani etli (si­ sagan [sinon. Tul­mokazmuli Cardaxi dabalzAmeba _ (gvamis) gaJ­ svetebze. balsamor] _ 3. mecniereba. s. farda. (Zv. sacemad. it. Teoriuli meqanikis dar­ modgena. baldacchino fissa da eTerovan zeTebs.

b. rezinis an sxv. balneolOgia [laT.-is pirveli rigi. bAnan­i [esp. balneum abano da berZn.. romelic Seiswavlis mine­ raluri wylebisa da ta­ laxis samkurnalo gamo­ yenebis meTodebs.  b. ban ¥ balustradisa. sabalneologio. bal­maskArad­i _ bali2 da maskaradi. bAlkon­i [fr. b. aqvs msxvili. banal] _ siax­ les. sadac iaffasiani adgilebi iyo.-69rebis Semdeg ecema Tavi­ suflad vardnili sxeulis traeqtoriiT. gogirdmJavas b.) kurorti. banderrila] _ bafTebiT Semkuli pata­ ra Subi. b. romelsac iyeneben xarebis brZolaSi (korida­ Si).  b.  terasis b. rome­ lic SeiaraRebulia bande­ riliiT.  baliustrada. msjeloba.. bAlon­i [fr. liTonis. tro­ pikuli balaxovani mcenare.-is bileTi. erT­erTi jiSis vaSli. bAmper­i [ingl. kibis b.-is joxi. balcon] _ mayu­ rebelTa adgilebi Teatris Sua da zeda iarusebze (Zvelad sul zeda iarusis balkons.  aivani Scd. ¥ balneologiuri. banAluri [<fr. ballon Rru sfero] _ miwis. logos moZ­ Rvreba] _ medicinis dargi. banano] _ 1. masalis daxuruli WurWeli siTxeebisa da airebisaTvis. banderilQero [esp.  Jangbadis b. bumper Zlieri dartyma] _ avtomobilis mowyobiloba (nawili). xumroba. balustradasi Scd. banderQlia [esp. banderillero] _ espaneTSi xarebTan qveiTad mebrZoli.-is skami. 2. ro­ melic amcirebs avariuli dartymis (dajaxebis Zalas. balUstrada [fr. .  mesame iarusis b.] _ rikulebiani moajiri. b. (s. balustrada < it.. aqvs damuxluli magari Rru Rero. bAmbuk­i [fr.  b. qandara ewo­ deboda). bambou < malaiuri bambu] _ tropikuli da sub­ tropikuli mcenare. originalurobas mok­ lebuli. mogrZo foT­ lebi da mogrZo fqvilovani tkbili nayofi.

darbazi. 2. bAptist­i _ baptizmis mimde­ vari. bar] _ patara kafe. si an kursi. saqme. bAptizm­i [berZn. Bankier < fr. 2. romelic oqros monetis magivrobas eweva. miaCnia. vinc sruli marcxi ganicada. warmoeba­dawesebule­ ba an banki. xarobs tropikul af­ rikaSi. rom mxolod mozrdili adamia­ nebis monaTvlaa dasaSvebi.ban -70- bandErol­i [fr.  zneobrivi b. 2. romel­ sac aweria misamarTi. komerciuli b. gavrcelebulia ZiriTadad aSS­Si. operaciebi. qaRaldis lenti.romelic imarTeba visime pativsacemad an raime movlenis aRsaniSnavad. safosto gzavnilze Se­ mokruli qaRaldi. ¥ sabanko (mniSv. baObab­i [eTiop. dgomela .-iT. uaryofs bevr sa­ eklesio wess.  saxelmwifo b. warmoiSva XVII saukuneSi. bAnknot­i [ingl. Bankerott < it. banqueroutier.  wignis gagzavna b.  kompiuteruli monacemebis b. bAnk­i [fr. sxvadasxva daculi.. bAnket­i [fr. is. bank-note] _ sabanko bileTi. germ. bAnkrot­i [fr. Cveulebriv. aRmoCnda uunaro. Senaxuli informaciis er­ Toblioba. isxams kitris msgavs did nayofs. am wesiT SefuTuli gzavni­ li. bancerotte gatexili banki] _ 1.. bAnkir­i [germ. gakotrebuli piri. Semok­ ruli savaWro saqonelze (xeluxleblobis niSnad).  s. banquier] _ bankis patroni an msxvili aqcioneri. bileTi. valauvali. baptizô vnaT­ lav] _ protestantuli qristianuli mimdinareoba. banque] _ 1. ¥ sabanketo. Semnaxveli b. gadat. romlis mi­ xedviTac banki awarmoebs fasiani qaRaldebis yidva­ gayidvas. banco banki] _ fa­ 1. 1­saTvis). banderolle] _ bAnko [it. bAr­i1 [ingl. s. gadat.  s. msxvili sakredito dawesebuleba. banquet] _ sazeimo wveuleba. valis gadaxdis unarmoklebuli. sadac.] _ giganturi xe _ `maimunis xe~. s.

zRu­ de. barQton­i [it.  b. horeliefi).) Zveli ber­ Znebisa da romaelebis sityvaxmarebaSi: ucxouri (araberZeni.  b. barQkada [fr. barricade] _ Tav­ dasacavi Caxergili didi sagnebi (miwiT savse tom­ rebi. saqcieli. barelQef­i [fr.  cxenma b. baraJQreba _ TviTmfrinavebis patrulireba haerSi mtris aviaciis Tavdasxmisagan obieqtebis dasacavad. cxenosnebma da sxv. romelic Seqmnilia sxva enis norme­ bis mixedviT. barbAros­i [berZ. aSS­Si da zog sxva qveyanaSi: te­ vadobis da moculobis sa­ bar zomi (daaxloebiT 115. mor­ benlebma. barbaros ucxo] _ ama Tu im bune­ bisaTvis Seuferebeli si­ tyva an gamoTqma. 3. barrel patara kasri] _ inglisSi.  barmEni. ucxouri eni­ dan saWiroebis gareSe Se­ mosuli sityva. romelic odnav aris amoburcul brtyel zedapirze Tavisi sava­ raudo moculobis naxe­ varze naklebad (Sdr. dabali tixari.) quCis brZolebis dros. (qarT. barytonos uxeSxmiani] _ 1. baraque] _ dro­ ebiTi msubuqi sacxovrebe­ li nageboba. 2. b-ze brZola. saSualo tenorsa da bass Soris. ukulturo. bAr­i2 [berZ.5­dan 163. sinon. dabrkoleba. (ist. gadat. barbaros] _ 1. veluri ada­ miani. gadalaxa (daZ­ lia). risame. barus simZime] _ at­ mosferuli wnevis sazomi erTeuli. aseTi xmis mqone momRerali.-71Seeqcevian saWmels da sas­ mels. 2. araromaeli). raime moq­ medebis Semaferxebeli ga­ remoeba. barQer­i [fr. ZiriTadad alko­ hols.). barriere] _ 1.  barikadi Scd.5 l­mde). ¥ barbarosuli. Tarji). barbArizm­i [berZ. mamakacis xma. 3. romelic unda gadalaxon (mag. bArel­i [ingl. bar-relief dabali reliefi] _ skulpturuli gamosa­ xuleba. saSualo zomis spilen­ .-is ageba. baritono < berZ. 2. morebi da sxv. bArak­i [berZ. moajiri.

stili. bAron­i [berZ. 2. barOnesa [ingl. iyeneben safreni aparatebis xelsa­ wyoTa gamosacdelad. si­ non. Sedis sasule orkestris Semad­ genlobaSi.  b. wvrilmani ga­ dazidvebisaTvis (qarT. karapa). romelSic qmnian atmosferoze dabal (an maRal) wnevas.. RvlarWniloba. barkas] _ 1. ¥ barJisa.. germ. barokAmera [berZ. baron < Zv. ¥baronesisa baronesasi Scd. aseTi simReris stili instrumentuli an vokaluri nawarmoebi. bArJa [fr.  saxanZro b. baroco araswori (margalitis formaze)] _ me­16­18 ss. [berZ. kar­ Wapi). didi mravalniCbiani navi.  barkarolasi Scd. ¥ barkarolisa. romelic buqsiriT moZraobs (qarT. wnevasTan. patara damxmare gemi. venecieli menaveebis (gondolierebis) simRera. iyene­ ben navsadgurebSi gemebis sabuqsired.] _ baronis coli an qa­ liSvili. baros sim­ Zime da metreo vzomav] _ atmosferuli wnevis sa­ zomi xelsawyo. iyeneben amindis cvlilebis prog­ nozisaTvis. bArkas­i [holand. bAroko [it.  barometri. ¥ barokuli. sinon. barOmetr­i [berZ. de­ koratiuli wvrilmanebis saWarbe. 2. baros sim­ Zime da camera oTaxi] _ her­ metuli kamera. barkArola [< it.­is mxatvruli stili evro­ pul xelovnebaSi (gansa­ kuTrebiT arqiteqturaSi). baros simZime da camera oTaxi] _ rTul si­ tyvebSi uCvenebs mocemuli sityvebis damokidebulebas simZimesTan. baroness < fr. damaxasiaTebelia grandio­ zuloba. .  Caikovskis b. baro. RvlarWnili < port. mfri­ navebisa da kosmonavtebis sawvrTnelad da sxv.bar -72- Zis Casaberi sakravi. barge] _ satvirTo gemi.  vercxliswylis b. grafze dabali. baro Tavisufali] _ dasavleT evropis qveynebSi Tavadaznauruli tituli. barocco iCxibi. barkarola < barka navi] _ 1.

orTqliT gaTbobis b.-73 barJasi Scd. bani..-is cecxli. . bastQlia [fr. ci­ xe­simagris galavanis ku­ TxeebSi datanebuli xuT­ kuTxedis formis nageboba. gamagrebuli adgili. batalQon­i [fr. ¥ barteruli da sabartero  b. bani. Janri xelovnebaSi. saqonelgacvla] _ sagareo vaWrobaSi: gawo­ nasworebuli vaWroba. aTaseuli). batAlia [fr. ferwera. batterie] _ 1. ro­ melic 3­4 aseulisagan Sedgeba (qarT. bastion] _ 1.  baTalioni Scd. b. Scd. bataille brZo­ la] _ omis. romelic warmoadgens erTmaneTTan SeerTebul ramdenime sav­ sebiT erTgvar nawils.  bataria. ele­ ments. batariasi. batareia. 3. batArea [fr. bat 2. aseTi xmis mqone momRerali. gadat. (s. 3. bataillon] _ sajaro qveganayofi. b. brZolis sce­ nebis amsaxveli. ro­ melic warmoadgens ram­ denime qvemexis pozicias. bastille] _ cixe­ simagre da saxelmwifo sapyrobile parizSi me­14­ 18 ss.) gacvla. saqonlis b. ram­ denime qvemexisagan Semdgari saartilerio qvedanayofi (Sedis saartilerio divi­ zionSi). satanko b.  galvanuri b.. burji.  sazenito b. bastQon­i [fr. sinon.  sacecxle b. ¥ batareisa. es dRe iTvleba safrangeTis erov­ nul dResaswaulad. barter gacvla­ gamocvla. dasayrdeni. dabali registris simebiani an sasule musikaluri sak­ ravi.. mamakacis yvelaze dabali xma. mowyobiloba. 2. basso] _ 1. batalle] _ (wign. rom­ lis drosac valutis ga­ daxda ar aris saWiro da Tanabrad Sefasebuli saqo­ neli icvleba erTmaneTSi. safrangeTis didi revoluciis dasawyisSi 1789 wlis 14 ivliss aiRes ajanyebulebma. dvrini. bArter­i [ingl. batAluri [<fr. (s. bAs­i [it.  msroleli b.  b. 2. saidanac cecxls uSendnen Semoseul mters.) garigeba.) brZola.

 Sokoladis b. nayinis b. foladis sferuli kamera. baqtrQan­i [Turq. laboratoria. bAtut­i da bAtud­i [fr. akrobatebi da sxv. mikro­ biologiis nawili. baqtEria [berZ. mrgvali an wag­ rZelebuli formis puri.  b. batoni (`batonis” mniSvnelobiT ixmareba saxelis Semdeg) igivea rac bei. mSTanTqmeli] – vi­ rusi.  baqteorologia. bacchusi < berZ. baqteria baqteria da logos moZR­ vreba] _ mecniereba. batQsfero [berZ. romelic Seiswavlis baqteriebs. plagos mWameli. bAton­i [fr. mxiarulebis RmerTi. . ¥ baqteriuli. ise SinaarsiT: patroni. daavadeba.] – TurqeTSi da aR­ mosavleTis zog qveyanaSi: memamule. rac `mfarvels~ niSnavs.bat -74 baqterialuri Scd.. feodali. aRsaniSnavia. batErflai [ingl. butterfly pe­ pela] _ sportuli curvis xerxi. ¥ baqteriologiuri. grZeli. sakonditro nawarmi patara joxis formis. romelzedac xtomebs asruleben tanmo­ varjiSeebi. baqteorologiuri Scd. bEg­i [Turq. 2. baqteriOfag­i [berZ. bakchos] – romauli miTolo­ giaSi: Rvinis. brasis nairsaxeoba. bAcila [laT. bacillum Cxiri] – Cxirisebri baqteria  tuberkulozis b. igi modis laT. baqteriolOgia [berZ.  bacilasi Scd. mikrobis saxeoba. baqteria baqteria da plagein. pat­ ronus­idan. bathos siR­ rme da sphaira sfero] _ 1. batoni sxva warmo­ Sobisaa. rom es sityva TiTqmis ucvlelad aris Semosuli rogorc formiT. bAxus­i [laT.  baqtrini Scd. ¥ qarT. zRvis siRrme.  daviT-b.] – orkuzi­ ani aqlemi. bakteria Cxiri] _ erTujrediani mikrosko­ puli organizmi. romelsac SeuZlia daSalos da mospos baq­ teriebi. batoud] _ horizontalurad gaWimuli bade. drostarebis. ¥ bacilisa. romliTac Cadian zRvaSi siRrmeebis gamosakvlevad. batôn joxi] _ 1.  b.

belAdona [< it.] – avi suli.romel­ zedac SedarebiT maRali oTaxebi da darbazebia (me­19 s. damaxasia­ Tebelia xmis yvela regist­ . bel kargi. bacon] – sagan­ gebod gamoyvanili damari­ lebuli an Sebolili Ro­ ris xorci. bEkon­i [ingl. ¥ beletristikuli da (da­ saSvebia) beletristuli. bellesletres sityvakazmuli mwer­ loba] – mxatvrul TxrobiTi literatura (moTxrobebi. ¥ bezesi.-75- bel bedUin­i [germ. nawarmoebi. saukeTeso sarTuli.­Si da me­20 s.-is loJa. basic] – programebis erT­erTi ZiriTadi teqnikuri ena saswavlo miznebisaTvis. lamazi da elage sarTuli] – 1. meore. bazburTi. bEze [< fr. amfiTeatrsa da benuars Soris.  b. germ. beduine < arab. 2. proza). romanebi) (sinon. bElkanto [it.­is dasawyisSi aSenebul calke saxlebSi. novelebi. ketburTi. belzEbel­i [berZ. beQsik­i [ingl.  b. Smaga. bel canto mSvenie­ ri simRera] – (mus.  bezisa Scd. бельэтаж < fr. belEtaJ­i [rus. beQsbol­i [ingl.). bEkar­i [fr. baseball] – burTis sportuli TamaSi CogniT cxra­cxra kacisgan Semdgar or gunds Soris. belEtrist­i – mwerali be­ letristikuli nawarmo­ ebTa avtori (sinon.) simReris Sesrulebis tradiciuli italiuri manera. eSmaki. TeatrSi pirveli iarusi. badawin] – momTabare arabi. mzeTunaxavi] – Sxamiani mravalwliani balaxovani mcenare. beelsebul < ebr. belladonna saucxoo dama. belser kocna] – aT­ qvefili cilisa da Saqris­ gan damzadebuli msubuqi namcxvari. beletrQstika [< fr. becarre] – (mus) sa­ noto niSani. gavr­ celebulia aSS­Si da ing­ lisSi. mis foTlebsa da fesvebs far­ Tod iyeneben medicinaSi (tkivilebis gasayuCebel saSualebad da sxv. prozaikosi). sasaxleebSi). romelic auq­ mebs wina diezs an bemols da aRadgens notis pirvan­ del simaRles.

s. bestsEler­i [ingl. Zvlebisagan – cximis misaRebad. ameri­ kuli gamomgoneblis gva­ ridan] – Zveleburi erTsa­ teniani SaSxana. damaxa­ siaTebeli suniT. bEta [berZ.  b.) ufe­ ro.  si bemoli bengAluri cEcxli – piro­ teqnikuri narevi. 2. romelsac iReben qvanaxSiris an nav­ Tobis gamoxdiT. notis saxelwodebis Sem­ deg niSnavs: naxevartoniT dabla. ¥ sabenefiso. bemolle] _ (mus. bEnzol­i [fr. benzoe] – (teq. benEfis­i [fr. bgeris naxevartoniani dadablebis niSani. me­ dicinaSi da sxv. baignoire] – Teat­ rSi: pirveli iarusis lo­ Jebi parteris doneze. koncerti. feTqebad niv­ TierebaTa da sxv. bensol] – ufero sawvavi siTxe.-is loJa. bEmol­i [it. zeTisa zeTovani Teslebisagan. berdenka.  s.bem -76(ix. warmodgena. benzina < laT. ro­ gorc gamxsneli rezinis mrewvelobaSi. bge­ ris simsubuqe da silamaze.) 1. bErdan­i [< sakuT. advilad aalebadia. gamarTuli mis erT­erTi monawile msaxiobis pativ­ sacemad. bEnzin­i [it. romelic gamocemu­ lia didi tiraJiT. warmo­ ebaSi. aorTqlebadi siTxe. saRamo. iyeneben saRebrebis. bEta­gamosxQveba – eleq­ ris Tavisufali floba.  berdanka. romelic iwvis kaSkaSa aliT (indo­ eTis istoriuli olqis – bengalis saxelis mixed­ viT). s. ga­ moiyeneba: rogorc sawvavi Sigawvis ZravebisaTvis. sax. bestseller < best saukeTeso da sell gayidva] – yvelaze ufro gasavliani wigni. romlis Semosava­ li gadaecema mas (aseT RonisZiebas zogjer hqvia SemoqmedebiTi saRamo). romelic Sedgeba nax­ Sirwyalbadisagan. beta] – berZnuli anbanis meore asos saxeli. benUar­i [fr. berdana Scd. krekingi) an myari mi­ neraluri sawvavisagan. benzini miiReba navTobis gamoxdis Sedegad . benefice mogeba sargebloba] – warmodgena.  bengaliuri Scd.

.  monografias darTuli hqonda b. RorRis. codnis dargi aseTi aRwer­ aRnusxisa Sedgenis xerxTa da meTodTa Sesaxeb. xreSisa da misT.  b.) zamTris Tanamedrove orWidi _ TxilamurebiT rbola 20 km­ze SaSxanis mizanSi sroliTurT. bibliogrAfia [< berZ. behēmoth (mr. othēr (andros) qmari] _ orqmrianoba..)] _ didi tanis sqel­ tyaviani ZuZumwovari. [laT. bibliis. mecnieruli sis­ tematizebuli aRnusxva da aRwera wignebisa da sxva gamocemebisa. sakiTxis Se­ saxeb arsebuli literatu­ ris sia. raime sagnis. bis orjer da berZ. bis orjer da berZ.-77tronebis nakadi. . 3. bEton­i [fr. bi­ nadrobs tropikuli af­ rikis mtknar wylebSi (sxvanairad: hi popotami). athlon asparezoba] _ (sp. silis. narevi romelic gaSrobisTanave Zalian myari xdeba.. grapho vwer] – 1. biAndria [laT. si­ tyvisa da biblion wigni] _ wigni ZeglTa­Zegli. b. ebr. romelsac mwarmoebeli SezRuduli raodenobiT yidis masSi arsebuli Secdomebis da saboloo gamarTvis miz­ niT.  bibliasi Scd. ormagi < bis orjer] _ TavsarTi (win­ sarTi).-is filebi. ¥ bibliuri. behemoti Scd. betumen bitumi] – saSeni ma­ sala – wyalSi areuli cementis. binomi.  `vefxistyaosnis” b. bi. biblia (mr. rkinabEtoni – betoni. bi.-is qarxana. bEta­vErsia – kompiuteruli programis winaswari sa­ sinji versia. behEmoT­i _ [Zv. ro­ melic Seicavs ebrauli da qristianuli religiis safuZvlebs (ebraelTa da qristianTa saRmrTo wig­ nebis krebuli _ Zveli aR­ Tqma da axali aRTqma). 2. beton < laT. bQblia [berZ.  begemoti. bib biATlon­i [laT. biblion wigni da berZ..ro­ melSic CarTulia rkinis (foladis) armatura.  bilingvizmi. rTul sityvebSi aR­ niSnavs `ori nawilisagan Semdgari~ an `aqvs ori niSani~.

) saZiebeli. dawesebuleba sadac Tavs uyrian da inaxaven wignebs. bQgud­i [fr. sabiblioteko Scd. bakani sxe­ ulis zogierTi nawilis Casabanad. bibliotekuri..  moswavlis b. business saqmiani. romelic bizness misdevs. bidet] – qalTa perso­ nalis WurWeli. b. erovnuli b. beW­ durs mimsgavsebuli xeli (naweri). katalogi. romelic mogebas iZleva. saqme. (saniv­ Te)  bitoni Scd. s. gaerTi­ anebuli raime niSnis mi­ xedviT da gamocemuli er­ Tnairad. . si­ non. bienale (mdedr. biEnale [< fr. businessman] – piri.) orwliani] – saerTaSoriso gamofena. dasaqmebuli] – ekonomikuri an samrewvelo saqmianoba.  students mdidari (rigi­ ani) b. universitetis b. wignTsacavi). bis orjer da berZ. komercia. gamos qorwineba] – orcolianoba an orqmri­ anoba. bQde [fr.  s.  rqis b. hqonda. ro­ melic iSviaTobad iqca) bibliOTeka [berZ. 2. wignebis seria.. (s) ganyofileba. bigAmia [laT. nivTis b. qsovilisa da sxv. papiloto. bigoudi] – Tmis da­ saxvevi patara milaki (tya­ visa. gamocema. romelic or we­ liwadSi erTxel imarTeba bQznes­i [ingl. bibliotheke] – 1. bQzon­i [laT. visime kuTvnil wignTa er­ Toblioba.). bibloTEkuri xEli – zedmiwevniT gakruli. bison] – gareuli xari. ¥ biblioTekuri da sabiblioTeko. (qarT. bQdon­i [fr. bibliografQuli iSvi­ AToba – iSviaTi wigni. biznEsmen­i [ingl. (s. bidon] – sarqvliani WurWeli cilindrul for­ misa siTxeebisaTvis. gavrcelebulia Crdi­ ¥ bibliografiuli da sabibliografio  b. 3. ga­ mocema (wigni.. biblioTEkari _ biblioTe­ kis (wignTsacavis) muSaki.bib -78 biblioteka. Jurnal­ gazeTebs sazogadoebrivi sargeblobisTvis  sajaro b.

bios si­ cocxle.. TviTmfrinavis b. billet] – 1. visame cxovreba. latariis b. bQkin­i [ingl. mTlianad (gayidva an yidva saqon­ lisa). sabuTi (Cveulebriv pata­ ra wignaki). winsarTi). bilingua] – (fi­ lol. Teatraluri (saTeatro) b. bQnokl­i [fr.. bikford-is (1774­1834) in­ glisuri gamomgoneblis gvaris mixedviT] – cecx­ lgamtari zonari – nelw­ vadi patruqi. sax. binocle <laT. bini ori da oculus Tvali] – xelSi dasaWeri ormiliani optikuri xelsawyo Sori sagnebis kargad dasanaxavad. cxovrebis gza. bis orjer da berZ.. wevri] – (maTem.  Teatris b. romelic adastu­ rebs rameTi sargeblobis uflebas. sinon.. bilQngva [laT. bios sicocxle. romelic odnav faravs sxeulis zo­ gierT nawils. bikfOrdis zOnari [< sak.) – orenovani (or ena­ ze Sedgenili) teqsti. 3..  savele b. bQleT­i [fr. romelSic mo­ Tavsebulia denTi.. . sax. ufaso b. si­ non... baraTi raime teqstiT.) ori algebruli agamosaxulebis (wevris) jami an sxvaoba. (qarT.  s. bQnom­i [laT.] – qalis ornawiliani sabanao kostumi. bikini < geogr. nomos nawili. 2. bioadaptacia. sagamocdo b. partias. ¥ sabileTo. cxovreba da grapho vwer] – visime cxovrebisa da moRvaweobis aRwera.  biografia. orwevriani) bio. durbindi). (qarT. moswavlis b.  samxedro b. studentis b. iyeneben sxvadasxva feTqebadi niv­ TierebaTa asafeTqeblad xmeleTze da wyalqveS. bio  mosawvevi b. romelic adas­ turebs rom misi mflo­ beli ekuTvnis raime organizacias. biogrAfia [berZ.. romelic aR­ niSnavs `sicocxle”­s da `biologiur”­s.cxov­ reba] – rTuli sityvebis pirveli nawili (TavsarTi. bQTumad – erTad. salaro. biologia.-79loeT amerikaSi. sabuTi (qaRaldis an muyaos patara naWeri). aqvs garkveuli valdebuleba. [berZ.

¥ bioqimiuri. romelic Seis­ wavlis cocxal bunebas.bio -80 biosfera Scd. mecnierebani. bion `si­ cocxlis elementi”] – mec­ niereba. ro­ melic swavlobs cocxali organizmSi moqmed fizikur kanonzomierebebs. kibernetikis nawi­ li. ¥ biosinTezuri. bousa safule] – 1. b. romelic swavlobs cocxali mate­ riis damaxasiaTebel qi­ miur procesebs. ¥ biologiuri. bQrJa [germ. biOsfero [berZ. biosQnTez­i [berZ.  i.  b.  bionikisa. borse < laT. laboratoria. dawesebuleba. bi pOlid­i [laT.  b. romelic Seiswavlis biologiuri procesebis gamoyenebas sainJinro amo­ canaTa gadasawyvetad. bioqQmia – biologiuri qi­ miis ganyofileba. biofQzika – biologiuri fizika. bis orjer da berZ. bijouterie saiuveliro nawarmiT vaW­ roba] – qalis mosarTavi araZvirfasi qvebisa da me­ talisa (saiuveliro nawar­ misgan gansxvavebiT) – mZi­ vebi. sadguri.  b. cocxal organizmSi moqmed qimiur kanonzomierebebs. biJutEria [< fr. beWdebi. sadac xdeba msxvili fi­ nansuri da savaWro gari­ gebani. WavWavaZis b. kvleva.) piri romelsac ori an (meti) saxelmwifos moqalaqeoba aqvs. ¥ biografiuli da sabiografio. sa­ xelmwifo] – (samarT. b. polis qalaqi. biolOgia [berZ. bios sico­ cxle da sphaira sfero] – sicocxlis gavrcelebis are dedamiwaze. bios si­ cocxle da logos moZR­ vreba] – mecnierebaTa kompleqsi. b. bios si­ cocxle da synthesis Seer­ Teba] – sxvadasxva qimiuri nivTierebis warmoqmna cxovelis an mcenareul organizmSi nivTierebaTa cvlis Sedegad. mi­ si ganviTarebis kanonzomi­ erebebs. biologiis nawili – fizikis ganyofileba. sayureebi da misT. . bi patridi. (s) cnobebi.  bionikasi Scd. biOnika [< berZ. fakulteti.

bis or­ jer da sexualis sasqeso. ¥ bitumovani. msu­ buqi namcxvari erTgvari. iye­ neben qandakebaSi.  biTumi sxvaa. ¥ sabQrJo (mniS.) saerTo sa­ xelwodeba. bitumen mTis fi­ si] – fisovan nivTierebaTa (asfaltis. mzaddeba aTqvefil kvercxis. gudronis. momkveTi] – (maTem. SrOmis bQrJa – muSaxels dasaqiravebel Suamavali dawesebuleba. 2. bQtum­i [laT. mokle oficialuri cno­ ba sazogadoebrivi mniS­ vnelobis mqone raime mov­ lenis Sesaxeb. cieb-cxeleba.) swori xazi. 1­Tvis)  s. amindis b.-is makleri 2. orivesqesiani bisEqtrisa [fr.  b. bissectrix (bissectricis) orad gampobi. biUvet­i [fr. buvette] – mi­ neralur wyaroze mowyobil nageboba. nam­ biu cxvaris saxeoba.) droebiTi Sromis uunarobis furceli (ofi­ cialurad hqvia: saavadmyo­ fo furceli). 2. ¥ biseqtrisisa. sasaqonlo b.. bis orjer] – ma­ yurebelTa SeZaxili Te­ atrSi. cifri] – informaciis raodenobis orobiTi sazomi erTeuli (ix. . vaWrobis (komerciuli) ter­ mini. Turquli warmoSobisa. s.  pianistma bis-ze daukra..  sainformacio b. ganmeo­ rebiT). qanebi. magram amJamad ucxo sityvad ar iTvleba.) dasaqiravebeli et­ lebis sadgomi qalaqebSi. bis! [laT. bisektrisa Scd. biseqsuAlur­i [laT. biscuit] – 1. (saub. seq­ sualuri] – orsqesiani. bQt­i [ingl.. nav­ Tobis da misT. raime nomris gameorebis Txovnas (si­ non. mouWiqavi faifuri. biulEten­i [fr. gamoxa­ tavs risame. (Zv.romelic gadis kuTxis wveroze da kuTxes yofs Suaze.  biseqtrisasi. b. bi(nary) TxrobiTi da (digi)t niSani. fqvilis da Saqrisgan. garigeba. bQskvit­i [fr.saidanac uSualod iReben mineralur wyals.-81 safondo b. baiti). koncertze. erTxel kidev. bulletin] – 1. bissectrico < laT.

 saqarTvelos saxelmwifo b. biurOkrat­i [fr. midgoma. b.-is usulguloba .  b. amindis b. cnobaTa b. misca. Cve­ ulebrivi aqvs Taroebi. ¥ sabiujeto (mniS. kantoris da misT.] – 1. daxures.  b. saxelwodeba. saxelmwifos. romlis drosac qveyanas marTaven xalxs mowyvetili moxeleebi. biurokratebi. xarjT­aRricxva. 2. biurokrAtizm­i – 1.  sakonstruqtoro b. aparati. 1). dawese­ bulebebs.  am gagebiT biurokratuli Scd. sa­ xelmwifo mmarTvelobis sistema. Caagdo saarCevno yuTSi. Tvisebebi. bureau] – 1.  b. qandakeba. biUjet­i [fr. romelic Tavisi mo­ valeobis Sesrulebisas formalur mxares aqcevs mTavar yuradRebas (saqmis sazianod). 1­isaTvis). gul­ mkerdze Casacmeli. bureacrate < fr. bQust­i [fr. biurokrAtia [fr.  eqimma b. budget < ingl. uj­ redebi. 2. ganyo­ filebis. igivea. kratos xelisufleba. buream biuri da berZ. romelsac gamosaxavs adami­ anis sxeulis zeda nawils (Tavsa da gulmkerds)  akaki wereTlis b. saqmis arsis ugulebel­ yofa formalobis dacvis gulisaTvis.rac biurokratiz­ mi (mniS.) visime piradi Semosavali da xarjebi. zogi dawesebulis. buste] – 1.. 2.. siZli­ ere (kancelariis xeli­ sufleba)] – Tanamdebobis piri. (saub. saarCevno furceli. 3. 2. sawarmos Semosa­ val­gasavals nusxa drois garkveuli monakveTSi. 2.biu -82¥ biurokratiuli  b. gamosawev saxuraviani sa­ weri magida erTgvari. bQuro [fr. bustehalter] – qalis lifi. saqmisadmi b.. zogi organos xelmZRvaneli na­ wilis saxelwodeba. gaunaRdes. bureacratie] – 1. ¥ biurokratiuli. zviad gamsaxurdias b.  biuletini Scd.  ojaxis b. 3. gadat. biusthAlter­i [germ. qalis gulmkerdi. b.

turniri (WadrakSi). blancmangor] – na­ Rebis an nuSis rZis Jele.  b. romelic SeerTebulia fotoaparatTan – gadasaRebi obieqtis meyseuli Zlieri ganaTebisaTvis. or­ ganizaciebis kavSiri erTob­ livi moqmedebisaTvis.) swrafad gaTama­ Sebuli Wadrakis (SaSis) partia. blitzturnier] – elviseburi turniri (WadrakSi). blitzkrig] – elviseburi omi. periodi. blQndaJ­i [fr. romelic Tavis mxriv .-83 s. bloc] – 1.  b. 2. romelze gadagdebulia Toki.  b. block ing block] – simZimis asawevi umartivesi mowyobiloba – Rariani mbrunavi gorgola­ Wi. nabeWdi qaRaldis fur­ celi. romelic icavs meomrebs artileriis cecxlisgan.-ze dabeWdili Suamdgomloba. SeTxzva visame blo motyuebis. blEf­i [ingl. sxvadasxva feris pijakisa da Sarvlisgan Sedgenili kostumi 2. blAnk­i [fr. blOk­i2 [fr.  bicepsi Scd.) mtkice nageboba. bQcefs­i [laT. blitz elva] – 1. sawarmos an organizaciis saxelwodeba. eleqtromowyobiloba (lam­ pa). iyeneben oficialuri miwer­ mowerisaTvis an raime do­ kumentis Sesadgenad. blAmanJe [fr. bagiri an jaWvi (qarT. blomanJe Scd.  blamanJisa. partiebis. romelzedac dato­ vebulia Tavisufali ad­ gilebi Sesavseblad.-is Sevseba. (teqn. blanc TeTri] – 1. si­ non. blictUrnir­i [germ. bluff] – risame mogoneba. blazer] – 1.) raime nagebobis na­ wili. ¥ blamanJesi. saxel­ mwifoebis. qaRaldis furceli. blEizer­i [ingl.  blamanJue dasaSvebia. block germ. blQckrig­i [germ. WoWonaqi). romelic xris xels idayvis saxsarSi (qarT. rom­ lis TavSic dabeWdilia dawesebulebis. blQc­i [germ. sinon. biceps orTava] – kunTi mxarsa da idayvs Sors. blOk­i1 [fr. orTava kunTi). Ria feris msubuqi spor­ tuli pijaki. 2. 2. (saub. daSinebis mizniT (`TvalebSi nacris Seyra”). blindage] – (samx. s. gegma.

saSeni masala­betonis di­ – msxvili maxrCobela gve­ di zomis xelovnuri qva li 4 metramde sigrZisa. maturi). mtruli qveynebis mier 2. seqcia). (medic. blokade] – 1. gavrcelebulia tropikul  b. babina Scd.­gz. sevda. blokQreba [ingl. aguris formisa. 2. blues melanqo­ Tavi (saWiani) marxilebiT. ¥ bobinisa. dac exveva mavTuli. (rk. bob 2.  ekonomikuri b. to block] – 1.) Sejibreba mTidan belTa mimosvlis reguli­ swrafad daSvebaSi yinulo­ rebisaTvis. qsovili da sxv. Zafi. magnitofonis gorgolaWi. (misi arsia avtotransfor­ ¥ blokaduri. romel­ romelime saxelmwifos po­ Sic ideba gorgolaWze litikuri an ekonomikuri daxveuli kinofilmi. ri zemoqmedebis mizniT. boa < laT. romelic ga­ an sistemis funqciis gamo­ moiyeneba avtomobilebSi. b. aluri (2­4 kaciani samar­ blUz­i [ingl. bobsleigh.  b. marxili] _ bilobaTa sistema matare­ 1. lia. 4. eleqtro mowyobiloba – 3.-iT naSeni saxli.) sasignalo mowyo­ sled mxtomare. naRveli] – zan­ 2. TviT marxili aseTi Se­ guri sasimRero da sacek­ jibrebisTvis . moZraobis winaaRmdegoba. romelic aseTi musikis  fanjris b. (sp. boa gveli] 3. bObslei [ingl.-is moxsna. romelzedac exveva firi. qalaqis simagris. (samx). blOkada [ingl. garemocva doli an lilvi. cilindrebis TanxlebiT sruldeba. TiSva. non.  bobinasi. van­Tovlian gzaze speci­ 3. bObina [< fr. izolacia masze politiku­ 3. cekva.. mrgvali kolofi. sxvadasxva manqanaSi: koWa.) romelime organos anTebis koWa. bOa [fr.  b. amerikaSi. armiis da sxv. romelze­ mtris jarebs mier.blo -84- Sedgeba sxvadasxva elemen­ vao musika lirikuli da tebisgan. bobine koWa] – 1. alya. blokadis mowyoba. detalebisgan (si­ sevdiani xasiaTisa.

) didi metismetad kaSkaSa meteori. ro­ melsac mocemul Cempio­ natSi yvelaze meti burTi (goli) aqvs gatanili. boQkot­i [ingl. (pirvelad gamoiyenes 1879 w. boy biWi da scout mzveravi] – evropisa da amerikis zog qveyanaSi: sabavSvo da axalgazrdobis sportuli organizaciis wevri. musika am cekvisaTvis. rac kulturizmi. cxeli wylis misaRebad. uaris Tqma saxelmwifos parlamentis arCevnebSi mo­ nawileobaze. boyscout < (ist.) qvabi. romelSic wyali cxeldeba specialur milebSi gatarebuli or­ Tqlis saSualebiT. bolero] – 1.. bolis (bolidos) satyorcni Subi] – (astr. boycott sak. aTletizmi (ix. wyvil­ Ta espanuri cekva simRerisa da kastanietebis ayolebiT. bOkal­i [fr. bombArdir­i [germ. or­ ganizaciebTan. politikur an ekonomikuri brZolis xer­ xi – calkeul pirebTan. igivea. usaxelo ze­ da tansacmeli bOlid­i [< berZ. 2.) fexburTeli. boQler­i [ingl. qalis mokle. musikaluri nawarmoebi (instrumentuli. agreT­ ve kulturizmi). boikots uari uTxres damorCile­ baze)] – 1.) CineTis imperatorebis tituli.  b. iyeneben upiratesad Tboeleqtro centralebSi da sxva. sax. bocal] – mozrdili fexiani Rvinis sasmisi.-85- bom bogdQxan­i [monR. vokaluri) am cekvis ritmiT 3. bombardier] – (gadat. 2. bombardQreba – zarbaznebis (qvemexebis) daSena an TviT­ mfrinavidan bombebis Camoy­ . boiler] _ (teqn. bodybuilding sxeulmSenebloba] _ fizikuri varjiSebis sis­ tema. cecxlgamCeni b. romelic misi gamoyenebis adgilze miedineba.  saaviacio b. bombe] _ feTqebadi nivTierebiT gatenili sas­ roli yumbara (Wurvi). bogdohan] – boQskaut­i [ingl. saxelmwifo­ ebTan urTierTobis sruli an nawilobrivi gawyveta. bodibQlding­i [ingl.-is gamocxadeba. rodesac irlandielma arendatorebma C. bOmb­i [fr.. bOlero [esp.

­iT) Scd. (araofic. bordure] – 1. sax. (polig.  gemis b. bOr­i1 [laT. ufrosi. 2. bOnza [fr. 2. gemis gverdis kedeli. boss holand baas patroni. bOrdo [geogr. bOs­i [ingl.bon -863. TviTmfrinavis bortze – TviTmfrinavSi. Ria satvirTo vagonis da misT. romelsac iyeneben kbilis saeqimo saqmeSi. wiTe­ li Rvino erTgvari. warmoebis di­ reqtori. kideebze Se­ movlebuli zoli. mflo­ beli] – 1. 3. boston < ge­ ogr. arSia).  trotuaris b. bonze < iap busso RvTis mouravi] – iaponiaSi. gamosayofad. bordQur­i [fr. xaliCis. sinon. banbanerka Scd. kostumi.pijakis marjvena an marcxena napiri (RilebiT an kiloebiani). bOston­i [ingl. bOna [fr. CineTsa da aziis zogierT sxva qveyanaSi: budistebis mRvdeli an monazoni.) mTavari. (qarT. paltos.] – 1. Zaris kedeli.  gadaxsnili b. b. Sindisferi. buraq boraki.-Tan mdgari turistebi. gvarjila] – qimiuri elementi.-ebs talRebi exeTqeboda. bobrer burRi] – foladis burRi. bonne] – bavSvebis aRmzrdeli qali. bor(ax) < arab. bombonQer­i [fr. xel­ mZRvaneli. . dabombva. mepatrone.-ebi. am kedlis zeda kide.] – cekva erTgvari – neli valsis saxeoba (sxva­ ra.  qimi (1 mniS. Spale­ ris da misT.  bambanierka.  b. qvis filebis zoli quCis an gzis napirebis gaswvriv trotuarebs gazonebis da misT.  mtris poziciebis b. bord germ. bonbonniere] – kanfetis an parfiumeriis lamazi kolofi.  borduri Scd. romelic Sedis bevri mineralis Se­ madgenlobaSi. 2. bord] – 1. bOr­i2 [germ. bOrt­i [fr. gemis bortze – gemze. Rvinisferi. qsovilis. 2. satvirTo avtomobilis. kosmosuri xomaldis bortze – kosmo­ sur xomaldSi.) samkauli teqstis garSemo. ¥ bonzisa  bonzasi Scd.

 b.  brisa. aRtacebis gamom­ xatveli SeZaxili.  mx. saxo­ maldo samuSaoebis xelmZ­ Rvaneloba da sxv. botUlizm­i [< laT. botAnika [< berZ. braconnier] . TevziT. bra [fr. brakonQer­i [fr. 1809-1852) gvaris mixedviT]. bravo friadze] – mowonebis. ¥ botanikuri. taqikardia). brailis (braille. bouling] – keglis sportuli saxe­ sxvaoba. boheme – cignuri. bras xeli] – 1. botanQkuri bARi – baRi da dawesebuleba. botane mce­ nare] – mcenareTa Semswav­ leli mecniereba. ke­ delze damagrebuli sanaTi. geografia. botfOrteb­i [fr. bootsman < bad navi man adamiani] – sazRvao flotSi: umcrosi meTauri (zemdegi). eleqtrolampa.) mZime mo­ wamvla ZexveuliT. romlebsac yeli ga­ farToebuli aqvs muxls zemoT. romelTac ara aqvT arsebobisaTvis saWiro mud­ mivi Semosavali da uTav­ bolo cxovrebas ewevian. brAilis SrQfti – amobur­ cul­wertilovani Srifti usinaTloTaTvis [frangi pedagogis l. sadac sa­ Cveneblad da saswavlo­sa­ mecniero miznebiT gaSene­ bulia sxvadasxva jiSis mcenare. botulus Zexvi] – (medic. bradys ne­ li da kardia guli] – (medic. boUling­i [ingl. Salis Zvirfasi sakosti­ ume qsovili. yofa. mxatvrebi.  b. kedlis Sandali. bOhema [fr.-87nairad: vals­bostoni). mwer­ lebi. bOcman­i [holand.).) guliscemis Seneldeba (Sdr. romelsac evale­ bra ba sameurneo samuSaoebis xelmZRvaneloba gemze (wesrigis damyareba.-is xelmZRvaneli. cignuroba] – msaxiobebi.  bogema. bottesfortes] – maRali Ceqmebi erTg­ vari.  brasi Scd. 2. 3. icvamdnen Zvelad kavaleristebi. xorciT an bostneulis konserviT. banqos TamaSi erTgvari. bravo! [it. botforti. ¥ bohemuri. musikosebi.  b. bogemuri Scd. 2. bradikArdia [berZ.

mtvreva da dance cekva] – swrafi tempis Tanamedrove cekva. брезент < ho­ land. piri romelic unebarTvod Cexs tyes. breakdance < break texa. sa­ jariso SenaerTi. briOlin­i – Tmaze wasasmeli kremi erTgvari. brigade] – 1. brEtel­i [fr. xe­ lebs da fexebs vusvamT simetriulad da erTdro­ ulad Signidan ganze. brEzent­i [rus. brandmauer] – kapitaluri xanZar­ TsawinaaRmdego (cecxl­ gamZle) kedeli Senobebs Soris (qarT. rome­ lic sportul elementebs Seicavs. _ konstruqtori] – erT­erTi sistemis pisto­ leti. brAhma [sanskr. braad spil] – (zRv. brandmeister] – (moZv. brandy < dan] – TeTri Rvinisgan gamoxdili da muxis kasrebSi davar­ gebuli alkoholiani sas­ meli (dabali xarisxis ko­ niaki): amzadeben xilisganac (vaSlisgan. romelic mxarze gadadis. romelic nadirobs (Tevzaobs) akrZalul adgi­ lebSi. bretelle] – qalis perangze. brQgada [fr. sax. Browning sa­ kuT. brEnd­i [ingl.  SemoklebiT _ breiki. brandmAuer­i [germ.  brandmeisteri Scd. Zvelad _ brahmanizmis qurumi.) induizmis samebis um­ Tavresi RvTaeba. brAs­i [fr. brAhman­i – indoeTSi umaR­ lesi kastis wodebis war­ momadgeneli. polkze – piri. brasse] – sportu­ li curvis erTerTi gav­ rcelebuli saxeoba. mkvrivi (wyalgauvali) wyalgaumtari qsovili. brEve [laT. dakerebuli qsovilis zo­ nari an bafTa. brASpil­i [holand. romelic miaCniaT samyaros da yvela .  brakoneri Scd.bra -88arsebis Semqmnelad. alublisgan). brandmaQster­i [germ.) saxanZro razmis ufosi. breve] – romis pa­ pis mokle epistole. brahma] – (mi­ Tol. lifze da misT. akrZalul vadebSi an akrZaluli saSualebebiT. breQk­dAns­i [ingl. presenning] – xeSeSi. cecxlamridi). sinon.) gemze Ruzis amosa­ zidi jalambari. braUning­i [ingl.

britaneTis kunZulebis ZiriTadi mosaxleoba Zv. brigAntin­i [fr. Suamavali vaWrobaSi.. erTi ti pis samxedro xo­ maldebis SenaerTi. magram diviziaze mci­ re.  zeinkalTa b.)] – Sarvali. welT.  satanko b. brigAdir­i [germ. mux­ lebs qvemoT viwro. brOker­i [< ingl. romelic asru­ lebs garkveul sawarmoo davalebas. agreTve bretaSi (kontinentze).  naxerxis b. brilliant] – gansakuTrebuli wesiT da­ waxnagebuli almasi. Ceq­ mebSi Casatanebeli. 4) xelmZRvaneli. erTgvari. nayinis b. brQji [ingl. broQler­i [ingl. 3. me­5­6 ss. bridge] – qaRal­ dis erTgvari TamaSi.  satorpedo katerebis b. gudis yveli) brQteb­i – kelturi tomebi. brinza] – gan­ sakuTrebul wesiT amoyva­ nili cxvris yveli (Sdr. brQz­i [fr.. xolo dRisiT zRvidan xme­ leTisken (zRvis brizi)] brQket­i [fr.-89didi. brQj­i [ingl. meCaieTa b. welTaR. broil Sewva] – msxvil mefrinveleobis meurneobaSi garkveuli we­ siT gamozrdili saxorce qaTami. matareblis momsaxure per­ sonali. 4. Cais b. bro brQnza [rumin. brigantire < it. Zvelad iyenebdnen cxenosnobisTvis. brigantino] – Zveleburi oran­ Ziani ialqniani xomaldi erTgvari. nawili gadsaxlda uelssa da SotlandiaSi. briefing mok­ led gadmocema] – xanmokle TaTbiri an preskonferencia JurnalistTa viwro wri­ saTvis. brilQant­i [fr.­mde. breeches (mr. me­8 s. 2.  brigantina Scd.] – brigadis (mniS. romelic RamiT xmeleTidan zRvisken qris.. brQfing­i [ingl. briquette] – Cve­ ulebriv guris saxiT daw­ nexili raime fxvieri ma­ sala. koleqtivi. gav­ rcelebulia inglissa da amerikaSi. maTi nawili gaanadgures anglosaqsebma. 3.  gamyolebis b. brise] – susti sa­ napiro qari. broker] – mak­ leri. brigadier < fr. .­dan ax.

bruderschaft Zmoba] bruderSaftis daleva – Zveleburi sur­ vil­Cveuleba – orni svamen Rvinos erTdroulad da amiT umegobrdebian erT­ maneTs (gadadian SenobiT laparakze) (qarT. sax.  broSka Scd. saqonlidan ada­ mianze gadadis [ingliseli eqimis Bruce-is mixedviT.  bronxebi. ¥ sabrokero. s. misi damaarsebelia – sakia muna sxvadasxva garigebaSi. brutto uxeSi] – (vaWr. buddha – ganaT­ lebuli] – budisturi re­ ligiaSi adamiani. brUto [it. bUda [sanskr. ¥ budasi. neto. welTaRr. brOnqit­i – (medic.bro -90sapirisp. romlebiTac haeri Cadis filtvebSi: ¥ bronquli. bronchos (mx. kantora. brOS­i [fr. bronxuli. Cveulebriv rbi­ li garekanis mqone.) saqonlis saerTo wona (WurWlianad. bronxialuri Scd. sinon. bronqaluri.  budisa Scd.  bronxiti Scd. brOnqebi [berZ.] – saqonlis (Txis. Roris) gadamdebi daavadeba.) bronqebis lorwovani garsis anTeba. bruceloza Scd. Zroxis.-Ta skola. iaponiaSi da aRmosavleTis zog sxva qveyanaSi.  popularuli b.  bruciliozi. brucEloz­i [< sakuT. bUdizm­i – msoflioSi erT­ erTi gavrcelebuli re­ ligia (qristianobasa da islamTan erTad) romelic warmoiSva Zv.  b. jirkvlebi. tibetSi.) sasunTqi mili] – traqeis ganStoebani. . brOSura [fr. SefuTvianad). me­6 saukuneSi CrdiloeT indoeTSi da gavrcelda CineTSi. cxvris.  b.  oqros b.  s. koreaSi. romelmac miaRwia sulier srulyo­ filebis umaRles dones da Tavi daaRwia xelaxal gan­ xorcielebaTa usasrulo jaWvs. vaxtanguri). firma. romelmac aRmoaCina am da­ avadebis mikrobi]. zogadad TviT am religiis damaarsebeli: sakia muna buda – princi gautama. brochure] – pa­ tara wigni. brudErSaft­i [germ. broche] – gulze dasabnevi samkauli.

broSura] – mxatvru­ lad gaformebuli megzu­ ri. bulla] – 1. ¥ sabuero. maRazia. bukmEker­i [< ingl. religia. risame gemos an surne­ lebis erToblioba. bukolika mwyemsuri poezia] – poe­ ziis Janri.) Taiguli. pastorali. boeir] – yinul­ ze sasrialo ialqniani saWiani msubuqi navi an plaTforma. bookmaker wignis Semdgeneli] – doRSi sanaZleos moTave (agrovebs da iwers sanaZleod dade­ bul Tanxas). bUket­i [fr.romelsac Zirze figurebi aqvs gakeTebuli. prospeqti2) da misT. tansacmelze mov­ lebuli. sporti.  s.. qalaqis xedebiani b. bUi [holand. boucles kululebi] – Salis an bambis qsovili erTgvari. (moZv. posament. beWedi. ¥ buklesi.  buklisa Scd. bUla [laT. bukinQsturi – naxmari an bul Zvelad gamocemuli. prospeqti (ix. boei] – wylis zedapirze mcuravi msxvili sasignalo tivtitva. bUer­i [holand. bUklet­i [ingl. ¥ budisturi. taZari. bukQnist­i [fr. 2. bUzment­i [germ.  b. budUar­i [fr. < fr. ro­ melic ramdenime gverdad aris dakecili da erT mTlian furclad iSleba. reklama. b.  b. bukOlika da bukolQkuri poEzia [berZ. iSvia­ Ti wignebiT vaWrobasTan dakavSirebuli. msxvili naqsovi. boquet] _ 1. weri­ li an sigeli.-91buda – princi gautama. romelic aseT do­ . romis papis mbrZanebuleba. romelSic ga­ idealebulia mwyemsuri. 2. booklet wig­ naki. boudoir] – Zve­ lad mdidarTa saxleb­ Si: qalis lamazad mo­ wyobili sastumro oTaxi axloblebis misaRebad. passament arSia] – oq­ romkedis an sirmis farTo arSia. bUkle [fr. bUdist­i – budizmis mimde­ vari. bouquiniste] – naxmari an Zvelad gamoce­ mul wignebiT movaWre. sa­ erTod sofluri cxovreba.  gamofenis b.  Cais b.

bulldozer] – mowyobiloba. bUldog­i [ingl.  b. sakuT. boomerang < avstraliel aborigenTa enidan] – avstralieli to­ mebisa da zog sxvaTa sa­ tyorcni iaraRi – erTgvari moxrili (joxi). buldOzer­i [ingl. mrgvlad SekreWili (Se­ mokvercxili) wveri.bul -92romelsac centridan miatareben mowinaaRmdegis karSi Sesagdebad. bUlvar­i [fr. blanJe Scd. bollwerk] – farTo xeivani qalaqis quCebis gayolebiT (Cveu­ lebriv Suaze). ¥ bulisa. 2. b. ¥ bulanJesi.] – wkapze datovebuli. sinon. romelic gatyorcnis Sem­ deg (Tu mizans ver moxvda) ukan brundeba.. aqvs brtyeli drunCiani mokle didi Tavi msxvili TaTebi da farTo mkerdi. sensa­ cia. bulAnJue [< fr.  bulanJisa. bUrg­i [germ. kombali. xvimiri). sax.) aurzauri. rac ga­ miznulia obivatelebis.  bulasi Scd. TviT traqtori aseTi mowyobi­ lobiT. burg] – Sua sau­ kuneebSi evropis qveynebSi: kuments azis.] – 1. ix. kombainis b. indoeTSi: msubuqi verandebiani Senoba qalaqgareT. bullet] – (sp. (gadat. bUnker­i [ingl. specialurad mowyobili rkina­betonis miwisqveSa TavSesafari. . bunker] – 1. 2. bulvari] – rac navaraudevia. romelic win ukeTdeba muxluxa traq­ tors miwis samuSaoebis Sesasruleblad. boom] – 1. bulldog] – erTgvari ZaRli. meSCanebisaTvis.  qvanaxSiris b. bUngalo da bEngalo [ingl. bumErang­i [ingl. warmo­ ebisa da vaWrobis aCqare­ buli zrda. 2. bUlit­i [ingl. presa. inglisSi: erTsarTuliani koteji. TviTgantvirTvadi saTav­ si fxvieri da natexi ma­ salebisaTvis (qarT. bungalow < ind. bUm­i [ingl. boulevard pir­ velad – saqalaqo (qala­ qis) RerZi < germ. romani. uxamsi ge­ movnebisaTvis.) hokeiSi: sajarimo Saiba. bulvAruli [< fr.

loris. buffer] – zam­ bariani mowyobiloba lokomotivze. wyobileba. sauzmeulisa da sasmelebis Sesanaxi ka­ rada. sa­ dac yidian sauzmeulsa da sasmelebs. ¥ burJuaziuli. boust-rimes (mr. ro­ melsac abaria butaforia. 2. bUrdesk­i [fr..)] – literaturuli TamaSi wi­ naswar mocemul riTmebiT iumoristuli leqsebis SemTxzveli. dartymis misa­ Rebad.  skolis b.. patara sasauz­ me. bUfer­i [ingl.  mebufetesi Scd. vagzlis b. ¥ butaforiuli.  b.  b.-93gamagrebuli koSki. bourgeois] – bur­ Juaziis warmomadgeneli. ¥ mebufetisa.  buterbroti Scd. butAfor­i [it.  msxvili b. burJuAzia [fr. butafOria [< it. Zexvis. pistoleti. parodiuli po­ eziis Janri. b. vagonze – dajaxebis.  burJuasi Scd. burlesque] – komikuri.  moxaratebuli b. cixe simagre. moqceuli or erT­ maneTisadmi mtrulad ganwyobil saxelmwifos So­ ris. buttafuori] – Te­ atris TanamSromeli. . bUrime [fr. ¥ burimesi.] – Teat­ raluri warmodgenisaT­ vis saWiro sagnebi (ave­ ji. Txeli naWeri an wasmulia karaqi da sxv. romelTagan TiToeuli cdilobs mis gamoyenebas meoris sawinaaRmdegod. mebUfete – bufetSi (mniS.  burimisa Scd. romlis xelSic aris samuSao da sawarmoo saSualebani.  butaforuli Scd.) patara saxelm­ wifo.) namdvils mimsgavsebuli. sasadiloebsa da restor­ nebSi: magida an daxli. ¥ burJuisa. bUfet­i [fr. tansacmeli.. sufris WurWleulis. bufErul­i saxelmwifo – (polit. WurWeli. romelzec dadebulia yve­ lis. bUrJua [fr. butterbrod puri karaqiT] – puris naWeri. bourgeoisie] – klasi. iaraRi da sxv. 2 momuSave. partiebi. buf butErbrod­i [germ. buffet] – 1.

buchhalter] – buxhalteriis specialis­ ti. gaz] – 1.  maxrCobela g. udris daax­ loebiT 35. gazifikAcia [fr.  bunebrivi g. tivebis da misT. bushel] – fxvi­ eri sxeulebis sawyao inglisSi. boots (mr. 2) energiiT momaragebaze gadayvana  qalaqis g. 2. mgvrgvinavi g. gabarit] _ zRvruli garSemoxazuloba sagnebisa. sinon. niWi.buq -94 s.  s.)] – spe­ cialuri fexsacmeli fex­ burTis saTamaSod buxhAlter­i [germ. fizikuri sxe­ uli. bagiri. bUSel­i [ingl. kursebi. binebis g.  g. gasawevad. karWapebis. cremlsadeni g. airi).  s. buxhaltEria – 1. ¥ buxhaltruli. gAz­i [fr. ¥ gaziani.. romeliTac gemi eweva masze gamobmul sxva gemebs da misT. TviTmfrinavis g.. ufrosi b.  mTavari b. 2... dawesebu­ lebaSi.. iyeneben saTbobad (zogjer gasanaTebladac). gaziseburi (airiseburi) sawvavi. bUc­i [ingl. ¥ sabuRalterio.romelic gankuTvnilia masze gamob­ muli araTviTmavali ge­ mebis. g gabArdin­i [fr.  b. 2.2 ­36. navTobis g. daWirxnili g.. Txevadi g.  1 mniSvnelobiT upiratesad ixmareba airi. bUqsir­i [< holand. gazeification] gazificireba _ gazis (mniS. wyali. amerikis Seer­ Tebul Statebsa da zog sxva qveyanaSi. ¥ sabuqsiro. romelic miiswrafis gavrceldes da Tanabrad moicvas sivrce qarT.. gabArit­i [fr. boegseeren buqsireba] – 1. gabardine] _ Salis qsovili. romliTac umTavresad wyalgaumtar paltos keraven. ¥ sabuRaltro. davTari. angariSsworebis ganyofi­ leba sawarmoSi. gemis g.  avtomobilis g.. nivTiereba.. gemi.4 l­s. . angariS­ sworebasa da aRricxvis Teoria da praqtika. gemi.

maRazia. gala] – 1. me 17­18 ss­Si: didi zeimi namedrove safrangeTis mefis sasaxleSi. 1) da welTaR. quCebSi da sxva. Zv. ro­ Rilebi. galleria] _ 1. galanteria.-ebi. nisleuli. mokled ¥ galaqtikuri. gazoline] _ 1. italiisa da belgiis galantErea [fr. misgan Semdeg iReben benzins). (varskvlavTa sis­ gAzon­i [fr.). Crd. (krekingis procesi. . sagalantereio. sinonimebia irmis naxtomi gAla [fr. sazeimo sanaxaobaze (gala­ gAlebi _ im keltebis roma­ koncerti. romelSic Sedis mze Si. galErea [it. Tiani sistema  Cveni g. galantikos 2. zrdilo­ iReba navTobis gamoxdiT biani adamiani. ropaSi: mravalniCbiani xis qinZisTavebi. romelzedac ase­  Cveni galaqtikis qarTuli Ti balaxia daTesili. hal­ melzec meniCbeebad umetes­ stuxebi da sxv. saqoneli. – tualetisa (mniSv. galantereia. dedamiwac) raciuli mizniT daTesili  sxva g. grZe­ li daxuruli derefani. benzinis saxelwodeba aSS­ rZiani] _ varskvlavTa er­ Si. galera] _ Zvelad saWiro sxvadasxva saxis (me­18­s. xelTaTmanebi. rogorc wilad iyvnen katorRa­mis­ gasayidi saqoneli. galant] _ didad Tavaziani. da Tanabrad SekreWili. galanterie] teritoriaze) me­7­1 ss. gazon] _ baReb­ tema. ¥ sagalantereo. monebi. saRamo gala da uli saxelwodeba.) cxovrobdnen galiaSi (Ta­ 2. fabrika.-95- gal gazOlin­i [fr. farTobi. sawvavi siTxe. ¥ galantereisa.  galerasi Scd. piradi moxmarebisaTvis gAlera [it.: deko­ da maSasadame. s. Scd. jili damnaSaveebi. Cveulebriv. iTqmis did da cis ikankledi. lentebi. tyveebi.­mde) dasavleT ev­ nivTebi (Zafebi.  g. samxedro xomaldi.  galantereasi.  s. galAqtika [< berZ. balaxi.romlebic misT.ro­ sagalanterio. s. romelic mi­ galAntur­i [fr. savarcxlebi. ¥ galerisa.

 literaturuli gmirebis g. galvAnuri batArea _ erTmaneTTan SeerTebuli galvanuri elementi [ita­ lieli mecnieris Galvani­s (1737­1798) gvaris mixedviT). (wign. raime sagnis zedapiris liToniT dafarva eleq­ trolizis saSualebiT. galQera [esp. galQpot­i [fr. galette] _ patara zomis namcxvari erTgvari. sinon. mamlebis CxubisaTvis. suraTebis galerea _ speci­ aluri sadgomi samxatvro xelovnebis nawarmoebTa gamofenisaTvis.  galereasi. gallera] samxreT amerikis zog qveynebSi: 1. generlis Galliffet-isgan. Tavisi simkacriT] _ samxedro . romelSic qimi­ uri reaqciis Sedegad mii­ Reba eleqtruli deni. (saub. 5. gadat. romelic sdis wiw­ vovani jiSebis merqans Wrilobidan. qarT. 3.gal -96- melic aerTianebs Senobis sxvadasxva nawils. samxedro nage­ bobebSi). galipot] _ fisi.) TeatrSi. kanifolsa da wyals. galvanizAcia _ mudmivi eleqtruli denis gamo­ yeneba samkurnalo an teq­ nikuri miznebisTvis galvanQzeba _ 1. qandara. 2.-is gayvana. metreô vzomav] _ susti eleq­ truli denis sazomi xel­ sawyo.  galereisa. galvAnuri elEmenti _ xelsawyo.) SuSabandi. gAlife [afr. portrete­ bisa). 4. (moZv. Seicavs ski­ pidars. 2. romelic cno­ bili iyo parizis komu­ narebisadmi 1871 w. eleqtruli denis gatareba rameSi.  g.) didi wyeba rigi (ti pebis. 2. cirkSi: zeda iarusi (iaffasiani adgilebiT). miwisqveSa grZeli da viw­ ro gasasvleli (samTo samuSaoebSi. galereia Scd. iyeneben laqebis da­ samzadeblad. ro­ gorc sanaxaobisaTvis mo­ wyobili adgili. gAlet­i [fr. galvanometr­i [galvano berZn. galeria. TviT mamlebis Cxubi. galvAnuri _ qimiur reaqci­ is Sedegad miRebuli (eleq­ truli deni).

gametς meuRle (coli)] _ (biol. sinon. banda. galQcizm­i [fr.  galifesi. vada. gamma saxelwodeba γ (g) asosi. gadat. gAmeta [berZ. gangraina] _ cocxali organizmis rome­ lime qsovils. movlenebisa.) Tanmimdev­ ruli wyoba erTgvarovani. s. gambit] _ Wadra­ kis partiis iseTi dasawyisi. magram mravalgvarad cvla­ di sagnebisa. frangul yaidaze agebuli gamoTqma ama Tu im enaSi. gAngster­i [ingl. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi Txevadi da fxvi­ eri sxeulebis sawyao sxva­ dasxva tevadobis (3.  s.  gamasi. garAntia [fr. 2. muxlebis qveviT viwrod SemoWerili.  g. romliTac Sua saukuneebSi aRniSnavdnen solo bgeras musikaSi] _ 1. ga­ farToebuli. organos an sxeulis nawilis kvdoma sisxlis mimoqcevis darR­ vevis Sedegad.-97Sarvali. bgeraTa aRmavali an daRmavali Tanmimdevroba erTi an ramdenime oqtavis farglebSi. gallon] _ ing­ lisSi.) cxove­ luri an mcenareuli or­ ganizmis sasqeso ujredi. Senoba av­ tomobilebis sadgomad da . ganayofierebis dros sapi­ rispiro sqesebis ori g. gametςs meuR­ le (qmari). gar rodesac Setevaze swrafad gadasvlis mizniT TeTrebi swiraven figuras an paiks. gAma [berZ. gallicisme] _ franguli enidan nasesxebi sityva an gamoTqma. mZarcveli ¥ gangsteruli. gAraJ­i [fr. gAlon­i [fr.-ebis dakvra. garage] _ gadaxu­ ruli adgili. xolo zemoT Zalian ganieri.5 l­mde). gangster brbo. sawindari).  ferTa g. gambUzia [esp. gamma Scd gAmbit­i [fr. garantie] _ pi­ roba. romelic anadgurebs malariis koRos matlebs. ¥ gamisa. werili.5 ­dan 4. gambuxial] _ wvrili (47 sm) cocxalmSobi Tevzi.  galifisa Scd. ¥ sagarantio. gAngrena [berZ. Se­ irwymeba. romelic uzrunvel­ yofs rasme (qarT. (wign. xrova] _ bandi­ ti.

¥ sagarnizono. katleti. mogzauroba. garnQtur­i [fr. s. gastrOlebi [germ. romelic gastro­ lebs marTavs gastrOnom­i [fr. sagardErobo _ igivea rac garderobi (mniSv.  g. ¥ garniriani. ¥ gastronomiuli. 2).  megarderobesi Scd.) Sesanaxi sazogadoebrivi TavSeyris adgilebSi. maRazia. magram erTnairi mo­ xazulobisa da xasiaTis Sriftis kompleqti. 2.  farexi Scd. s.  speqtakli.) sxvadasxva zo­ mis. Sekazmva] _ xorcis an Tev­ zisgan momzadebuli kerZis sakazmi (bostneuli. 2) momuSave. sazRvargareT.). romle­ bic ganlagebulni arian dasaxlebul punqtebSi ga­ magrebul raionSi. gardErob­i [fr. garderobe] _ 1. repertuari. gaudeamus SesakeTeblad. ¥ sagastrolo. gastrolQor­i [< germ. gastronOmia [fr. ¡s.  ansambl "rusTavis" g. kar­ tofili.  msaxiobis g. garnQzon­i [fr. garnir morTva. TeT­ reulis) sruli kompleqti. tansacmlis karada. ¥ megarderobis. makaroni da sxv. garnizon] _ samxedro nawilebi. 3. rogorc savaWro saqoneli.upira­ tesad sauzmeuli. Gastrolle < Gast stumari da Role roli] _ sxva qalaqidan an qveynidan sadme Casuli msaxiobis an msaxiobTa koleqtivis gamosvlebi. gastēr (gastros) kuWi da nomos kanoni] _ gastro­ nomiuli maRazia (winaT ase eZaxdnen gemriel saW­ melebis mcodnes da moyva­ ruls). gastronomie] _ sakvebi produqtebi. (poligr.  kartofilis g. avejis. gaudeAmus­i [laT. gastronome < berZ.  g. garniture] _ .  Teatris g.] _ msaxiobi. mimsvlelTa zeda tansac­ mlis (halstuxisa da misT.gar -98erTi daniSnulebis mqone sagnebis (mag. 2. gArnir­i [fr. samsaxuri.  Tbilisis g. megardErobe _ garderob­ Si (mniS. erTi adamianis mTeli tan­ sacmeli.

¥ geiSisa. (biol. magram cxov­ rebas. S.  heizeri Scd. praqtikul saqmiano­ basa da mowinave mecnierebas mowyvetili adamiani. saidanac periodulad amo­ ifrqveva wylisa da orT­ qlis Sadrevani. qov boi. gEma [laT. genealOgia [berZ.­Si. gaucho] _ 1. gehinom hinomis veli] _ jojoxeTis cecxli. geena. gemma] _ Zvirfa­ si qva.) wignebiT ganswavluli. gEa [berZ.) mcena­ reTa erTi da imave eg­ zemplaris yvavilebs mier urTierTdamtverva. cekviT da a. pampa) mcxovrebi mwyemsi. romelic taimebisgan gansx­ vavebiT dgindeba miRweuli gen qulebisa da ara drois mi­ xedviT. geitinomAgia [berZ. geiton mezobeli da gamos qor­ wineba] _ (bostn. ebr. romelic warmoiqmna me­16­17 ss.] _ iaponiaSi msaxi­ obi qali. CogburTis partiis) nawili. geyser < germ. Gς da Gaia] _ ber­ Znul miTologiaSi: miwi­ sa da miwisqveSeTis. ar­ gentinasa da urugvaiSi: eTnikuri jgufi. espanelTa SeuRleba indo­ el qalebTan: pampaSi (ix. istoriis damxmare dis­ ci plina. 2. qvesk­ nelis qalRmerTi: misgan warmoiSva yvelaferi. farTofarfliani Calis qudi erTgvari. gAuCo [esp. gEiSa [iap. heiβ sxeuli] _ vulkanuri warmoSobis cxeli wyaro. gelertehr swavluli] _ (wign. romelzedac amok­ veTilia raime warwera an gamosaxuleba. . gelErter­i [germ. gvaris tomis istoria. maT Soris RmerTebi da adami­ anebi. 2. genealogia] _ 1. romlis movaleo­ baa mayureblebis (mdidarTa sasaxleSi stumrebis) gar­ Toba maxvilsityvaobiT.  geiSasi Scd. game TamaSi] _ sportuli TamaSebis (mag. gEena [berZ.) cxovelTa an mcena­ reTa gvarebis warmoSoba. geQzer­i [island. simReriT. romelic swav­ lobs calkeuli gvarebis istoriasa da adgens sag­ vareulo nusxebs 3.-99movilxinoT] _ Zveleburi studenturi simRera laTi­ nur enaze. gEim­i [ingl.

(medic. romelsac gana­ _ warmoSoba. generalizAcia _ 1. warmoqmna. general­gubernator­i _ 1. général < movlenaTa daqvemdebareba laT. kerZo genEral­i [fr. genetika). genetikuri Scd. ram sageneralgubernato geneturi. kaze gamoiyofa mTavari general-polkovniki _ mesa­ da yuradReba ar eqceva me wodebuleba.gen ¥ genialogiuri. geumaRlesi wodebuleba. TaurTa Semadgenlobis wo­ 2.) avadmyofobis gan­ debuleba. ro _ revoluciamdel ru­  genialogia Scd. vari] armiis umaRles me­ ganzogadeba. gansakuTrebuli samxedro 2. ro. Tesva mTel organizmSi. -100bis saxelmwifoebSi: didi britaneTis mTavrobis mier daniSnuli samefo xelisuflebis umaRlesi warmomadgeneli.  g. kavSiri. umaRlesi] _ zog qveyanaSi: revoluciamdel ruseTSi: umaRlesi samxedro wode­ erTi an ramdenime guberniis buleba. wyaro] erTeuli.  general-gubernatori. wvrilmans. romelsac aniWeben ufrosi. mag­  m. generalis saerTo. neralissimus yvelaze mTavari. ri. msof­ agreTve erTa Tanamegobro­ lioSi sul 50­ze meti ge­ . tabula. armiis generali _ generlis generalisQmus­i [laT. general-maiori _ generlis 3. romlis drosac ru­ re wodebuleba. (ix. mTa­ raime zogadi princi pisadmi. genealogQuri xe _ oja­ xis sagvareulo nusxa rome­ lic garkveulad aris war­ sageneralguber nA to­ modgenili ganStoebuli xis saxiT. Ca­ gebda general­gubernato­ saxvis istoria. warmoSoba. xuleba damuSavebis pro­ general-leitenanti _ meo­ cesSi. seTSi: msxvili adminis­ genEzis­i [berZ _ genesis da­ t ra c i u l ­ t e r i t o r i u l i badeba. britaneTis koloniebSi. ¥ genezisuri. damsaxurebisaTvis. kartografiuli gamosa­ pirveli wodebuleba.

problemebi.. suvo­ generaluri Stabi _ rovs da kidev 3 sxva mxedar­ umaRlesi samxedro mmarT­ TmTavars. g. rac Scd. generatio da­ badeba] _ 1. prokurori.kostiumebiTa organizmebSi memkvidreuli . mineralebis erTi potsdamis konferenciaze gvaris an saxeobis yvela is warsdga am wodebiT. generalQtet­i [germ. anali_ mTavar qalaqebSi myofi zi. danadgari.. da nareebis. mTavari] _ armiis umaRlesi meTaurTa Semadgenloba.. gvari] _ ukanaskneli repeticia _ memkvidreobiTobis ma­ warmodgenis gamarTvis win. ¥ genetikuri. yofil sabWoTa velobis centraluri or­ kavSirSi _ ioseb stalins gano. warmoSoba. gegma (Semok.  g. genEtika [< berZ. Sesaxeb. mce­ umaRlesma sabWom 1945 w. ZiriTadi.  geneturi Scd. genera2. ganizacia. qalaqis g.. rom xSimSobeli. generalisimusoba mianiWa  g. generalis saerTo.  ase mag. eleqtroenergiis g. cxovelTa g. g. brZola (omSi). mcenareTa g. sabWoTa kavSiris umaRlesma sakanonmdeblo organom _ generAcia [laT. generaluri konsuli  g. generaluri repeticia gEni [berZ. genos jiSi. wevri. g. romelic neralisimusebs wodebas meqanikur energias gardaq­ aniWebs saerTaSoriso ormnis eleqtrul energiad. [laT. war­ rad gaigonebT TiTqos gemomSobi] _ manqana. konsuli. gaCena. cxovelebis.  adamianis g. genetikos warmomSobi] _ mecniereba generlebi.­is wodeba hqonda a.  mudmivi denis g.-101- gen neralisimusi iyo: ruseTSi da grimebiT. organizmTa memkvidreobisa generAlur­i . (1879­1953). terialuri sawyisi cocxal dekoraciebiT. generalis] da cvalebadobis kanonebis _ mTavari. gengegma). generator  aRsaniSnavia. mag: litöt < laT. mwarmoebeli. generAtor­i [laT. ioseb stalins ¥ generatoruli.

. da Taviseburebebs sxvada­ sxva qveyanasa da raioneb­ genOcid­i [berZ. momcvel bunebriv pirobebs  g. mxatvari firosmani. g. mTeli wavla. dedamiwis zedapirze ri­ cav] _ mosaxleobis cal­ same gavrcelebis Ses­ keuli jgufebis. aRgeo. g.gen -102- informaciis matarebel geogrAfia [berZ. nawarmoebi. fizikuri geografia _ geniAluri _ 1.  g. geni uzrunvelyofs ama Tu aRvwer] _ 1.  mcenareTa g.. gē miwa] _ rTuli wera. geōgraphia < qromosomaSi _ TiToeuli gē dedamiwa da graphō vwer. motiviT. logia. g. iTvleba umZimes ¥ geografiuli da sageodanaSaulad kacobriobis grafio. (s. poetebi. romlebic erT­ gadacemas cocxal orga­ maneTTan mWidrod aris da­ nizmebSi. garemo.  ieso qriste _ kacobriobis misi ganviTarebis pirobebsa geniosi. erovnuli an religiuri niadagebis g. geodezia. [berZ. Si. Sesaferi.  g. kavSirebuli da moicavs gEnia [laT. geniiT da­ mecniereba. geografias. niadagebs da sxva). geōdaisia de­ damiwis dayofa < gē de­ miwas~. geowilebad)] _ mecniereba. (reliefs. ekonomikuri geografia genQos­i [laT. romelic swav­ dajildoebuli pirovneba.  rusTavelis g.. vxo­ 2. im mecnierebaTa im Tvisebis memkvidreobiT kompleqsi. sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `exeba deda­ geodEzia [berZ. genos gvari. genius] _ udidesi fizikur da ekonomikur SemoqmedebiTi niWi. klimats. winaSe.. Ta da cxovelTa samyaros. cxovelTa g.. damiwa da daizō vyof (na­  geografia.) mecnierebani. mcenare­ 2. geniosis damaxasiaTebeli. tomi da caedo vklav. lobs warmoebis ganlagebas. genius] _ geniiT _ mecniereba. romelic swavl­ obs adamianTa sazogadoebis jildoebuli. xalxis gaJleta rasobrivi.

romlebic Seis­ wavlian dedamiwis fizi­ kur Tvisebebsa da masSi mimdinare fizikur pro­ cesebs. gē dedamiwa da logos moZRvreba] _ mec­ niereba. meTodi. g. g.  g. Ziebis meTodebs. ¥ geodeziuri da sageodezio. geoqQmia _ mecniereba de­ damiwis qimiuri Sedgeni­ lobisa da masze qimiuri elementebis gavrceleba­ ganawilebis. azomvebi. problemebi. gEpard­i [fr. dedamiwaze organuli si­ cocxlis istorias da sa­ sargeblo wiaRiseulis sabadoebs. guēpard] _ didi mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. ¥ geologiuri. ruka (da ara ruqa). aqsioma. observatoria.  g.  g. g. geofQzika [berZ. amocana. geopolQtika _ politikuri gep strategiis geografiul TvisebaTa Seswavla.  g. dedamiwis qer­ qis cvalebadobis istorias. ¥ giorgini Scd. SeerTebisa da gadaadgilebis kanonebis Sesaxeb. romelic swavlobs dedamiwis agebulebasa da elementebs. geometria miwismzomeli] _ maTematikis nawili. ¥ geofizikuri. gadaReba. g.-103romelic swavlobs deda­ miwis formebsa da zomebs saerTod (umaRlesi geode­ zia) da adgilze iRebs zo­ mebs dedamiwis zedapiris asasaxavad rukebsa da geg­ mebze (topografia). g. geolOgia [berZ. geOrgin­i _ balaxovani de­ koratiuli mcenare. procesebi. .­is mTeli formulaa: geografiuli garemo _ adamiani _ saSinao da sagareo politika. geomEtria [berZ. eqspedicia (an: aqcia).  g. aSinaureben da geSaven sanadirod (qarT. epoqa. g. ¥ geometriuli. [rusi botanikosis Георги­s (1729­ 1802) gvaris mixedviT]. xelsawyoebi. g.  g. gē deda­ miwa da physikē fizika] _ im mecnierebaTa komp­ leqsi. ¥ geopolitikuri. aqvs didi xasxasa yvavili. romelic swavlobs sxeulebis sivrciT for­ mebsa da maTi gazomvis me­ Todebs.

 Rerbi. ebraelTa g. sinon. romelic gamosaxulia dro­ Sebze. Rerbiani. gEstapo [germ. gEran­i [< berZ.. g. safuTavi. gibbon] _ maimuni.  zangTa g. gvArdia [it. (s. saRerbo Scd. romelsac Zalian grZeli sinon. ro­ melsac iyeneben rogorc fulis gadaxdis niSans sa­ buTebis gaformebisaTvis. zo­ gi saxeoba dekoratiulia. geranos Rero] _ balaxovani mcenare. guardia] _ jaris saukeTeso rCeuli nawili. sadac iZulebiT iyo dasaxlebuli adamianTa garkveuli rasobrivi an religiuri jgufi. hermetique. gQbon­i [ingl. nemsiwvera). aqvs surnelovani foTlebi.  g. sagvareulo g. Tavadaznauruli an burJuaziuli wodebis ganmasxvavebeli niSani. gerUsia [berZ. gâuri < arab.  germetiuli Scd. germEtul­i [fr. герб < polon..) beWedi. g. qa­ laqis. avaza). SeuRwevi. gaum­ tari. laT. gerb. mArka _ marka. ¥ gvardiuli.  g.ger -104 g. SefuTva. Gestapo (Se­ mokl. grusia] _ Zvel saberZneTSi: uxucesTa sab­ Wo. hermeticus] _ mWidrod daxuruli. herb] _ saxelmwifos.-is kapitani.  sazRvao g. romelsac iyene­ ben aqtebisa da sabuTebi­ saTvis. zogisgan iReben aromatul eTerzeTs (qarT.. gerôn (gerontos) moxuci da logos moZRvreba] _ mecni­ ereba sicocxlis gaxangr­ Zlivebis Sesaxeb. beWdebze da sxv. giAur­i [Turq. gerontolOgia [berZ. gerbQani qARaldi _ qa­ Raldi. ghetto] _ zog qve­ yanaSi: did qalaqSi sa­ gangebod gamoyofili uba­ ni. Tbilisis g. gEto [it. nawili. ¥ gerbiani da sagerbo.] _ musulmanTa samyaroSi _ saerTo saxelwodeba yvela ucxoelisa.) Geheime Staatpolizei] _ faSistur germaniaSi (1933­ 1945) saidumlo saxelmwifo policia.. liTonis furcelze. . gErb­i [rus.  saqarTvelos saxelmwifo g.

mSenebloba.  girlianda.  g. girlandi Scd. gymnasion satanvarjiSo moeda­ ni. gladiAtor­i [laT. gingine RrZili) _ (medic. gQd­i [fr. gingQvit­i [< laT. foTlebi totebi. wveri da sxv.  giga baiti = 1 mlrd. am saxis ornamenti. baits. guirliande < it. (qarT.). (Sdr. . gimnAzia [< berZ. rome­ lic swavlobs qalis or­ ganizmis Taviseburebebs. sadac ikribebodnen filosofo­ sebi. Semdeg skola. guillotine] _ adamianis sikvdiliT da­ sasjeli (Tavis mosakve­ Ti) manqana. Zalian didi. yvavilwnuli). gla gimnAzia _ gimna­ zia. Zalian didi tanis adamiani an cxoveli (mag. jaWviviT erT­ maneTSi Cawnuli yvavilebi. sinon. SemoiRes saf­ rangeTSi 1792 w. eqskursiamZRoli).) RrZi­ lebis anTeba. uzarmazari Senoba. mecnierebi] _ garkveu­ li ti pis saSualo saswav­ lebeli. ginAndri _ [berZ. qalis sasqeso organos da­ avadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. romelSic realuri saswavleblebisgan gansx­ vavebiT. ginekolOgia [berZ. 2. gQgant­i [berZ. bumberazi). guide] _ turistebis gamyoli (qarT. gladiator] kl. goliaTi. gQga _ TavsarTi. amocanebi. kirilica). meurneoba da sxv. 2. nageboba.-105wina kidurebi aqvs. g. romelic sazom erTeulebTan mier­ Tebisas aRniSnavs maT mi­ liardjer gazrdas. warmoeba. gynς(ē) qali da anςr (andros) mamakaci] _ qali. gQrlanda [fr. girlanda] _ 1. gigas (gigantis)] _ 1. glagOlica [rus. giliOtina [fr. gynς (gynaikos) qali da logos moZRvreba] _ medicinis nawili. глаголица] _ Zveli slavuri erT­erTi anbani. (safrangeTis didi revoluciis dros) doqtor giliotenis wina­ dadebiT. romelsac aqvs mamaka­ cis meoreuli sasqeso niS­ nebi (viwro menji. si­ non. aswavlidnen kla­ sikur enebs (Zvel berZnul­ sa da laTinurs). ¥ giganturi.

glossa ena] _ (medic. glossanium] _ (filol. atmosferoSi feradi rgolebi. glykys tkbi­ _ Zvel romSi: specialurad gawvrTnili mona an tyve. optikuri mov­ lena. molivlive] _ swrafmavali .) enis anTeba. glease. gloria brwyinva. amitom wyal­ Si Rrmad ar jdeba da misrialebs wylis zeda­ pirze.) raime (Cveu­ lebriv Zveli) teqstis leq­ sikoni. dideba] _ 1. glosarQum­i [laT. glaukôma] _ (medic. globus sfero] _ dedamiwis modeli. 2. g-ebis amokveTa. romelic cirkis arenaze iaraRiT xelSi ebrZoda sxva aseTive adamians an mxecebs amfiTeatrSi. glOsit­i [< berZ. glans (glandis) rko] _ sasis nuSiseburi jirkvlebi. global] _ (wign.  g. xSirad iwvevs dabrmavebas. svamen cxlad. glObus­i [laT. glandes < laT. romelSic axsnilia moZvelebuli da gaugebari sityvebi. globAlur­i [fr. glükend wein cxeli Rvino] _ mo­ duRebuli wiTeli Rvino. aviTarebs did siCqares. glAse [fr.) Tvalis mZime da­ avadeba.  glasisi. gleikOmetr­i [berZ. mTel dedamiwas moicavs. gliase Scd. problemebi.gla -106matoriani navi. g.  Sesivebuli g. glacé gayinuli] _ nayinSereuli rZiani yava. glitvAin­i [germ.  glasisa. glaUkoma [berZ. gleukos maWari. politika.. romlebic war­ moiqmneba sagnidan Rrubel­ ze an sqel nislze dacemuli Crdilis garSemo. glQser­i [fr. tkbili Rvino da metreo vzomav] _ xel­ sawyo RvinoSi Saqris rao­ denobis gasarkvevad (Sesa­ mowmeblad). rac mdgomareobs TvalSigniTa wnevis awevaSi.) rac mTel msoflios.romelic magrdeba vertikalur sayr­ denze da brunavs Tavisi RerZis garSemo glOria [it. glAndebi [fr. glisseur mosriale. romelSic Sezavebulia Sa­ qari da saneleblebi. kaTolikuri mesis meore nawili _ qebaTa qeba. glUkoza [< berZ. sayovelTao.

gamosaxuleba 2. samyaros warmoSobisa da ganviTarebis Sesaxeb qris­ tianul religiur dog­ matebze. golkQper­i [ingl. sadac sikvdiliT sjidnen da sadac saxarebis mixedviT jvars acves ieso qriste. Se­ dis saxamebelsa da zogi sxv. golf] _ 1.] _ mcoxneli ZuZum­ wovari cxoveli antilopis gvarisa.) mekare (fexburTSi. hokeiSi). gnOm­i [germ. 2. tanjva (“golgoTaze asvla”). holos wona da gramma aso. goalkeeper] _ (moZv. gobElen­i [fr. fardebisTvis da sxv. sakonditro warmoebaSi da safeiqro mrewvelobaSi. goraki pa­ lestinaSi. saxeebiani mkvrivi deko­ ratiuli qsovili (avejze gadasakravad. gnostQcizm­i [< berZ. gOlgoTa [arab. Canaweri] _ moculobiTi gamosaxuleba.  gliukoza Scd.-107li] _ yurZnis Saqari. gavrcelebulia gol aRmosavleT da samxreT afrikaSi. idealistur fi­ losofiasa da iudevlobaze dayrdnobiT. ro­ melSic Caqsovilia raime suraTi. romelic icavs miwisqveSe­ Tis grZneulobas.)  gobelini Scd. nivTierebebis Semadgen­ lobaSi. formebs da meTodebs. gûlgûethâ Ta­ vis qala] _ 1. romelic miiReba sinaTlis talRebis dasmis (dadebis) gziT gOlf­i [ingl. gnu [afr. gnosis codna. gnom] _ dasav­ leT evropul miTologi­ aSi: maxinji qondris kaci. cdilobda Seeqmna moZ­ Rvreba RmerTis Sesaxeb. romelic swavlobs Semecnebis SesaZleblobebs. (gadat. Semecneba da logos moZRvreba] _ Semecnebis Teoria. gnoseolOgia [< berZ. ¥ gnoseologiuri.) satanjveli ad­ gili. mis wyaroebs. iyeneben medicinaSi. gobelin] _ xeliT naqsovi kedlis xaliCa. golOgrama [< berZ. spor­ tuli TamaSi _ specialuri joxis dartymiT sxmuli re­ zinis burTs miagoreben da cdiloben Caagdon fosoSi . ierusalimis axlos. gnostikos SemecnebiTi] _ adrindeli qristianobis religiur­ filosofiuri mimdevroba.

honor pativi] _ qedmaRloba. Zneli amocanis. 2. frigiis mefem gordiam (gordias) dax­ larTa kvanZi. binadrobs centralur af­ rikaSi.S­Si). ¥ gondolierisa. aerostatisa da diriJablis saTavsi adamianebisa da xelsawyo­ meqanizmebisaTvis megOndole _ igivea. gOrJet­i [fr. ga­ mouvali mdgomareobis Se­ saxeb [Zv. gondoliere] _ gondolis (mniSv. gorgette] _ me­ liis an sxva nadiris bewvis . gorilla] _ ada­ mianis msgavsi yvelaze didi (2 m­mde simaRlis) maimuni. aleqsandre makedonelma gaxsnis magier maxviliT gakveTa igi]. romlebic warmoqmnian sasqeso pro­ duqtebs (kvercxebs. romelsac aqvs manJtebi muxls qvemoT Sesakravad (Sarvali­gol­ fi). ¥ gondolisa. haerburTis kalaTi mgzav­ rebisaTvis. gong < malai­ uridan) _ sartymeli mu­ sikaluri sakravi _ brin­ jaos TefSi. gondolQera [it.) iT­ qmis rTuli. ampartavnoba. brtyelZira veneciuri navi. erTniCbiani grZeli. gonos Tesli da rheo mimdinareoba] _ veneriuli daavadeba _ Sardsadeni milis Cirqovani daavadeba. tri peri. iyeneben aseve signalis misacemad. gondola] _ 1. gonAdeb­i [< berZ. gondoliera] _ veneciuri gondolierebis simRera gOnor­i [laT.) meniCbe (qarT. gOrila [ingl. 3.  gondolasi. gOrdias kvAnZi _ (wign.  gondolierasi Scd. gonς Tesli] _ sasqeso jirkvlebi. berZnuli le­ gendis mixedviT.S. gonOrea [berZ. megondole). winda _ muxlamde sigrZis. megondolesi Scd. rac gondolieri. romelsac ukraven grZelTaviani jo­ xiT. megondolisa.gon -108- (gavrcelebulia inglissa da a. gondolQer­i [it. gOng­i (ingl. mokle Sarvali. gOndola [it. sinon. sper­ matozoidebs). didi warmodgena sakuTar Tavze. gonorrhoia. romelsac aqvs aweuli fi­ guruli cxviri da maRali kiCo. 1. daxlarTul saqmis. 2.

safexuri. gavr­ celebuli iyo gansakuTre­ biT germaniaSi. Tan­ mimdevroba. Tvisebebi. Gotik] _ xuroTmoZRvruli stili gvian Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. 4.  60-g. temperaturis sazomi er­ Teuli. CuqurTmebisa da vitraJebis siuxve da sxv. g. kuTxe.  20 g. got. damaxa­ siaTebelia maRali da wve­ tiani nagebobiT. ¥ . 15-g. graveur] _ gra­ virebis specialisti (sinon. TaRi. gaZli­ ereba] _ erTi safexuridan meoreze TandaTanobiT ga­ dasvla. gravQreba [fr. minis da sxv.5 g. romelsac qalebi atareben. gradus nabiji. taZari. gradAcia [laT. 3. qvis. gravure] _ 1. ¥ gotikuri. grAdus­i [laT. ¥ gravitaciuli. gradusiani. germ.  sxeulTa g. aqaqi).isriseburi TaRebis.. 5 g. siTxis simkvrivis sazomi erTeuli. alkoholuri sasmelis (spirtis) simagris erTeu­ li. Zvlis. gaufrer] _ talRiseburi nakecebis ga­ keTeba qsovilze. gravitAcia [laT..) ma­ teriis Tviseba. rac gamoixateba sxeulTa ur­ TierTmizidulobiT. xarisxi] _ (piro­ biTad aRiniSneba pawawina wriT ricxvis zemoT mar­ gra jvena mxares _ 1°) _ 1. TandaTanoba. raime magari masalis (li­ Tonis. qaRaldze. udris wrexazis 1/360 nawils.­iT ixma­ reba agreTve goTUri. yinva. gOtika [fr.-109sayelo. g. xis. graver] _ naxatis an warweris amokveTa raime magar masalaze. gofrQreba [fr. msoflio miziduloba). avadmyofs sicxe hqonda 37.  g. gravitas simZime] _ (spec.  gotikuris mniS. gamoirCeva wvetiani da te­ xili moxazulobiT. stili. SrQfti _ laTinu­ ri Sriftis nairsaxeoba. gothique. siTbo. gravQura [fr. g. gradatio Tan­ daTanobiT amaRleba. kuTxis an rkalis sazomi erTeuli. 2. yinva.) gluv zedapirze amokveTili an amoWrili . sinon. arqiteqtura. (qarT. gravQori [fr. Tunuqze da misT.

nageboba. xma] _ ruporiani aparati. grandioso. 2. Canaweri da phone bgera.gra -110- naxati. gegmebi. saartilerio g. Canaxa­ zisadmi. g. granati Scd. Secdoma. ro­ melic Seiswavlis sityvasa da winadadebis agebulebas (Sedgeba ori nawilisgan: morfologia da sintaqsi).  fugasuri g.-is Zegli. .  g.  granatasi. granum xorbali] _ magari kristaluri qani.  g.. mindvris Spatisa da qarsisagan. amerikis SeerTebul StatebSi. grAm­i [fr. granite < laT.  telegrama. di­ adi. g. g.grama [<berZ. ba­ ronze meti. gramme] _ masis er­ Teuli wonaTa metrul sis­ temaSi. gramma aso. . romelic Sedgeba kvarcis. grammatikē] _ enaTmecnierebis nawili. demonstracia. grandiOzuli [it. Zvir­ fasi saSeni masala. romelzedac ara­ sagadasaxado SeRavaTebi vrceldeba. Graf] _ dasavleT evropaSi da revoluciamdel ruseTSi: Tavadaznauruli memkvidreobiTi tituli. gramAtika [berZ.  firfitebi. kana­ dasa da zog sxva qveynebSi. fr..  g. lapa­ raks). uzarmazari. ¥ graviurisa. ¥ granatisa. granata] _ gasas­ kdomi saartilerio Wurvi. grAnit­i [it. fonograma. udris erTi kuburi santimetri wylis masas. wesebi. gramma Canaweri] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas raime Canawerisadmi. mecniereba ama Tu im enis agebulebis Sesaxeb. aseTi naxatis anabeWdi qaRaldze. didebuli. romelic gadmoscems fir­ fitaze meqanikurad Cawe­ rili xmas (musikas. grandiose] _ Zalian didi. grAf­i [germ.  graviurasi Scd. veeberTela. ¥ gramatikuli. grant] _ miz­ nobrivi daxmarebis Sede­ gad gamoyofili fuladi Tanxa. grAnt­i [ingl. gramOfon­i [berZ.  gramafoni Scd. sAgrafo _ msxvili adminis­ traciul­teritoriuli er­ Teuli inglisSi. xelis g. grAnata [it.

saaTebisa da wuTebis mi­ xedviT).  grafiniisa Scd. (lingv. qarTuli g.. 2. ¥ grafisa. daxazuli] _ 1. xelovneba. am mineralis Rero fan­ qarSia Casmuli.  grafasi Scd. ¥ grafiniasi. transportze: muSaobas mimdinareobis. graphē xazi] _ Sualedi or vertikalur xazs Soris (tabulebSi. aseTi xelovnebis nimuSebi. ¥ grafikuli. naxSirbadis nairsaxeoba..-111- gra meTodi. grafQnia [germ. graphō vwer germ.. sakantoro davTrebSi da sxv. grAfit­i [< berZ. grAfik­i [berZ. grafika) specialisti mxat­ vari.. . sveti.-is gamocema. risame moZraobis dawvri­ lebiTi ganrigi (dReebis. grafQkos­i _ grafikis (ix. graphō vwer da logos moZRvreba] _ Teoria. 2. elteqnikuri nawar­ mis.  g.  scenografi.  ferwera da g.) xelnaweri an nabeWdi niSnebis moxazu­ loba. romlis mixedviTac .grAf­i [< berZ. ¥ grafikuli. grafolOgia [< berZ. sapoxi masalebis da sxv. warmoebaSi. matarebelTa moZraobis g.  amocanis gadawyvetis g. graphikos xazvi­ Ti. dasamzadeblad. xatva] _ 1. gräfin] _ grafis coli an qaliSvili. Graphit] _ 1.). grAfa [berZ. barografi. cocxali metyvelebis (bgeraTa) gamoxatva weriTi niSnebiT (asoebiT). avtografi. xazebiT StrixebiT (usaRebavod) xatvis xelovneba. avtobusis mimosvlis g. cecxlgamZle tige­ lebis. graphō vwer] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebebs Camwer pirTan an Caweril saganTan.  g. graphikē xazva.  atmosferuli wnevis cvalebadobis g. moSavo an Savi minerali. iyeneben fanq­ rebis. romelzedac mrudeebis saSualebiT naCvenebia ri­ same ganviTarebis an mdgo­ mareobis raodenobrivi maC­ veneblebi.-is mixedviT muSaoba. naxazi. 2. grAfika [< berZ.

iyeneben gzebis. 2. gratia mSveniereba] _ sinarnare. grapefruit] _ citrusovani xexili erT­ gvari. greQder­i [ingl. gracia) aRsavse. sigiJe] _ avadmyofuri mis­ wrafeba werisadmi. ¥ graciisa.  greifruti dasaSvebia. grQmasa [fr. romelSic Caflulia moxaluli nigo­ zi. moxalva] _ Sokoladis kan­ feti erTgvari.  griliaJi Scd. grimo naoWebiani] _ 1. g. grader] _ miwis saTxreli da sasworebeli manqana. romelSic mowyobilia gisosebi an mbrunavi Samfurebi xorcis didi naWrebis Sesawvavad). saxis aseTi SecvlisaTvis saWiro cximovani saRebavebi (fanqrebis saxiT) da sxva­ dasxva dasawebebeli. grAcia [laT. msaxiobis saxis Secvla specialuri saRebavebiT. aromatuli da momwaro­ tkbili gemoTi. greQpfrut­i [ingl. xelis Seswavla adamianis xasiaTis gasar­ kvevad. g.  graciasi Scd.  g. moZraoba.-is mocileba. graciOzuli [it. grQm­i [fr. Txili an nuSi.. grQl­i [ingl.is gakeTeba. mSe­ neblobaSi. ulva­ Sis dawebebiT da sxv.  g-iT TamaSi. cekva. grimaco] _ sa­ xis manWva ganzrax an uneb­ SesaZlebelia adamianis xe­ liT (naweriT) misi xasiaTis gageba.  g. grillage Sewva. moxdeniloba mixvra­moxvraSi. grille fr. SemoRebuli iqna 1582 wels romis papis gregor (Gregor) XIII­is dros iuliusis ka­ lendris (`Zveli stilis”) nacvlad. aerodromebis da sxv. grigoriAnuli: grigoria­ nuli kalendari. graphō vwer da mania miswrafeba. grafomAnia [< berZ. am mcenaris nayofi. grimes < it. moxdenili. grQlaJ­i [fr. narnari. moZraoba. wveris. rac saWiroa ama Tu im rolis Sesasruleblad. grigori­ anuli welTaRricxva [laT. mTxzve­ lobisadmi. grazioso] _ graciiT (ix.gra -112sistema (`axali stili~). < griller Sewva] _ specialuri ka­ rada (gazis an eleqtro ge­ neratoris mqone. Gregorianus] _ welTaRricxvis .

qarT. romelic eniWebaT umaR­ lesi kvalifikaciis mo­ Wadrakeebs (qarT. beWedi. ¥ gri piani  g.  grosmaistrisa. grimQor­i [fr.  grimasisa. griffon] _ igivea. 2. gamocema. ¥ grosmaisterisa.  g. aseTi xel­ moweris anabeWdi. gryps laT. grOt­i1 [fr.  g. romelic msaxiobebs grims ukeTebs.-113lied.  g. grOg­i [ingl. griffe] _ 1. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: sasuliero­rain­ duli ordenis meTauri.  grimasasi Scd. anTeba.. . grog] _ magari sasmeli _ Saqriani cxeli wyliT Sezavebuli romi. lomarwivi). grotte] _ gamoq­ vabuli zRvis flatovan napirze. grosmeisteri Scd. sinon. movlenebi. grQf­i3 [fr. si­ mebiani sakravis yeli. arwivis frTebi da arwivis an lomis Tavi (qarT. grQp­i [fr. sagrimQoro _ TeatrSi: oTaxi. koniaki an arayi. ro­ melzedac TiTebs aWeren mis gayolebaze daWimuli simebis xmis simaRlis Se­ sacvlelad. sinon. filtvebis g. aqvs Roris tani.  virusuli g. 2. sadac grims ikeTeben an ukeTeben. grQfon­i [fr. ¥ grosmaisteruli. sinon. exi). Stempeli. ¥ grifiani. Tanamdebobis pi­ gro ris xelmowera. avadmyofi ¥ gri puli da gri pozuli. grippe] _ mwvave infeqciuri daavadeba. wodebuleba. Griff] _ 1. grQf­i1 [< berZ. raime sabuTze an gamoce­ maze gakeTebuli warwera. parkebSi. yaimi. Grossmeister] _ 1. grQf­i2 [germ.  wigns Tavze qonda mecnierebaTa akademiis g. rom­ lisTvisac damaxasiaTebe­ lia sasunTqi organoebis anTeba. rac grifi1. grimeur] _ Teatris muSaki. grosmaQster­i [germ.  gitaris g. agreTve gamoqva­ bulis msgavsi xelovnuri nageboba (Cveulebriv ba­ RebSi. gryphus] _ antikur miTologiaSi fantastikuri cxoveli. didostati).

grottesca] _ literaturasa da xelovnebaSi: adamianisa da sagnebis gamoxatva ucnaur. iReben navTobis gamoxdis narCenebisagan (krekingis procesi). guTuri Srifti _ ixileT gotikuri: gotikuri Srif­ ti. gouvernante] _ bavSvebis aRmzrdeli qa­ li (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi.  g. grotEsk­i [fr. it.gro -114[rus. amerikis SeerTebul Sta­ tebSi: Statis mmarTveli. stili g. groot] _ swo­ gubErnia ri ialqani grot anZaze. saRebavis pirveli fena na­ xatis tiloze an ramdenime ferad SeRebil saganze. iyeneben sagzao mSeneblobaSi. aseTi saRebaviT daxatuli suraTi. . grotesque. romelSic Sereulia TeTra. saxuravis da saizolacio masalebis warmoebaSi da sxv. roli. fantastikur gazviadebul.  g. 2. 3. ¥ guTuri.  guvernantka Scd. губерния < laT. sagubernio qalaqi _ gu­ berniis mTavari qalaqi. 2. gouache] _ 1. aseTi xerxiT Seqmnili nawarmoebi. ¥ groteskuli.  qviSis g. goudron] _ Sa­ vi fisovani nivTiereba. g-is wylebi 2. guvErnant­i [fr. ¥ sagubernio. mmarTveloba. gUdron­i [fr. gUaS­i [fr.  s.] _ ruseTSi ZiriTadi administraciul­teri to­ riuli erTeuli. grUnt­i [germ.  g. gubernAtor­i [laT. miwa. grOt­anZa _ ialqniani ge­ mis yvelaze maRali (cxvi­ ridan meore) anZa. grund] _ 1. ena. gUTeb­i _ erT­erTi Zveli germanuli tomi.. wyalsa da weboSi gaqnili saRebavi. koloniebSi: umaRlesi Ta­ namdebobis piri. gouverneur] _ bavSvebis aRmzrdeli ka­ ci (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. gubernator mesaWe] _ 1.-is ostati. ruseTSi guber­ niis mmarTveli. niadagi. grOt­i2 [holand. damaxinjebuli komikuri sa­ xiT. guvernQor­i [fr.

tyavis msgavsi. gutAcia [laT. dAlai­lAma _ tibetis uze­ naesi mmarTveli da reli­ giuri winamZRoli lamai­ tebisa. romelSic isxdnen SeiaraRebuli meomrebi].] _ iaponiaSi: Ziu­ doistebis ostatobis xa­ risxi. dAmokles mAxvili _ iTq­ mis mudmiv safrTxeze [Zve­ li berZnuli Tqmulebis mixedviT sirakuzelma ti­ ranma dionisiosma erT­erT nadimze Tavisi adgili da­ uTmo Tavis moSurnes _ da­ mokles da mis Tavze ZuiT dakida maxvili]. iyeneben teqnikaSi. gutAperC­i [ingl. so­ usis danamatiT. gutta wveni] _ wylis gamoyofa wveTebad mcenaris foTlebidan. gourmand] _ kar­ gi saWmelebis mcodne da moyvaruli. metwilad mwvanesa da wiTels. gulias] _ un­ gruli warmoSobs kerZi _ moSuSuli da Senelebuli xorcis wvrili naWrebi. gUrman­i [fr.­ is dros mcenare gamoyofs zedmet marilebs. ¥ daltoniki. raimes mokle gadmocema. dAn­i [iap. piris pativis moyvaruli. pirveli gamocema Jurnal­ gazeTebidan amokrebili Semoklebuli teqstebiT.  gutapirCi Scd. d daQjest­i [ingl.-115- dan gulQaS­i [ungr. danAelTa saCUqari _ iT­ qmis mzakvrul saCuqarze [homerosis eposis mixedviT danaelebma (berZnebma) troas alya moxsnes da mis mcxovreblebs saCuqrad dautoves uzarmazari xis cxeni.  gulaSi Scd.  dalai-lamasi Scd. daltOnizm­i [< ingl. ZiriTa­ dad kalciums. gemosmoyvare. romlis drosac adamiani ver arCevs zogierT fers. danaQdebis Sroma _ iTq­ . ¥ dalai-lamisa. gutta-percha < malaiuridan] _ zo­ gierTi webovani mcenaris gamagrebuli wveni. fizi­ kosis Dalton­is saxelidan] _ mxedvelobis nakli. 2. yovel dans Seesa­ bameba sxvadasxva feris sartyeli. digest] _ 1. g.

daOsizm­i [Cin. (moedani) Cveulebriv kafeSi. de. vuyureb. gadataniT ase uwodeben inglisis mTavrobas.  demobilizAcia. 1809­1882) saxelis ..dan -116mixedviT].. mag: daqtiloskopia. dentiste < laT... daktylos TiTi da logos sityva] _ yru­munjTa TiTebiT la­ parakis xerxi: xelis anbani. mcenareebis da cxovelebis saxeobaTa warmoSobis Sesaxeb bu­ nebrivi SerCevis gziT [me­ 19 s. resto­ ranSi. da­ cema. dancing-hall sacekvao darbazi] _ sa­ cekvao darbazi. [laT. daqtiloskOpia [germ. romelzedac moTavsebulia sagareo saqmeTa saministro da premier­ministris rezi­ dencia. ga­ moyofas. dens (dentis) kbili] _ kbilis eqimi.Tavidan mocilebas. vaTvaliereb] _ TiTebis ana­ beWdis mixedviT pirovnebis dadgenis meTodi.] _ Zveli Ci­ nuri religia. romelic aRniSnavs: 1. dAcan­i _ budisturi salo­ cavi (lamaitebisa). 2.. Daktyloskopie < berZ. daqtilolOgia [berZ. dAnsing­i [ingl. romelsac safuZvlad daedo brZeni dao­Zis mier dawerili wigni `dao de Zini~. daktylos TiTi] _ rTul sityvebSi aRniSnavs am sityvebis da­ mokidebulebas TiTebTan.. daktylos Ti­ Ti da skopeo vxedav. am danaSaulisaTvis Rmer­ Tebma maT daakisres uZiro kasrebiT wylis avseba]. mis dausrulebel da una­ yofo Sromaze [berZnul miTologiaSi: argosis me­ fe danargs 50 qalma­da­ naidebma (Danaides) mamis brZanebiT qorwilis Rames daxoces TavianTi qmrebi. londonSi: quCa. daqtilo. darvQnizm­i _ moZRvreba co­ cxali bunebis istoriuli ganviTarebis. bolo dros TiTqmis mTlianad Seaviwrova budizmma da sxv. dAuning­strQti [ingl. decentra­ lizAcia. kbilis teqnikosi. religiebma. dAntist­i [fr. gauqmebas da sxv. ingliseli bunebis metyvelis Carlz darvinis (Darwin. die.] _ TavsarTi. Downing Street] _ 1. 2. [< berZ. daqveiTeba. daRmasvla.

 cxare d. deg dEbiut­i [fr. débauche] _ Cxubi.  oTxi mxedris d. pirveli sajaro gamosvla raime samoRvaweo asparezze. dégéné rafion] _ 1. laT. arteziuli Wis d. agreTve de. ro­ melic napirzea damagrebu­ li. krediti).. debats] _ raime sakiTxis sajaro ganxilva. dEbit­i [< fr. kamaTi.  debeti sxvaa (ix. romelsac vali aqvs mocemuli sawarmos. mowinaaRmdegeebma d. uwesivroba.. debiUtant­i [fr. debQtor­i [laT.. msa­ xiobis pirveli gamosvla scenaze.. débet marTebs] _ (buxhalt.. debAtebi [fr.). agreT­ ve am angariSze ricxuli vali da gasavali (sapirisp. navTobis da sxv. sabuRaltro angariSebis marcxena mxa­ re.). ix. fizikuri an iuridiuli piri.). agreTve de. ayalmayali.-117 degradacia. sadac SeaqvT yvela Ri­ rebuli faseuloba.] _ momwamvleli nivTierebis­ gan gawmenda. siTxis raodenoba. dégradation < berZ. gauareseba: ga­ dagvareba. rasac iZleva wyaro drois garkveul erTeulSi. gradus safexuri. (biol.  axalgazrda mwerlis d. débit gamosavali] _ airis an wylis.  navTobis WaburRilis d. débarcadére] _ mcuravi navmisadgomi.. paeqroba. début] _ 1. debitor] _ (bux­ halt. 2. tansacmlisa..-Si ar ixmareba. . degazAcia [ix. dEboS­i [fr. azrTa gacvla­gamocvla. Wadrakis partiis sawyisi stadia. 2. romelsac debiuti (mniSv. movale. swrafad gaiTamaSes.  debiti sxva (ix. cocxali orga­ nizmis ujredebis an or­ ganoebis daSlis procesi.). cema­tyepa. daqveiTeba..  mx. degenerAcia [fr.. dawesebulebis an organiza­ ciisa. debarkAder­i [fr. dacema.] _ TandaTa­ nobiT gauareseba raime Tvi­ sebisa. aur­ zauri. dEbet­i [< laT.). gauvnebleba (adgilisa. borjomis wylis d.). 1) aqvs. organizmis biologiuri da fsiqologiuri niSnebis daqveiTeba. degradAcia [fr. parlamentSi. débutant] _ piri.

dedUqcia da deduqcQreba [< laT. gemis sru­ li tvirTmzidaoba (tvir­ Tamweoba) yvela aucilebeli maragis _ saTbobis. romelic Cve­ ulebriv gamoxatavs visi­ me qcevis an moqmedebis sa­ xelmZRvanelo azrs. 2. Rvinis daWaSnikeba. dés­gan. mokle gamonaTqvami. orden­ ze da sxv. deadweight] _ (zRv.­idan] _ Tav­ sarTi. kleba. CaTvliT. (finans. feris Se­ mowmeba misi damzadebis dros.  d. 2. romelsac avtori awers konkursze warweril namuSevars Tavisi saxelisa da gvaris nacvlad.  Zeglis proeqti wardgenili iyo d. induqcia). degustare gemoze gasinjva] _ degustaciis specialisti. rac mdgomareobs imaSi. d. gadasaxadiT proporciuli dabegvra­ ufro mcire Semosavalze dabegvris procentis Sem­ cirebiT. daskvna.  Cais d. dégustatio] _ raime produqciis gemos gasinjva. moci­ lebas da sxv. degressio ukan daxeva] _ 1.  dezinfeqcia. meTodi. dEviz­i [fr. TandaTanobiT Semcireba. mokle gamonaTqvami an sityva. romelic aRniSnavs risame ganadgurebas. [fr. w.deg -118TandaTanobiTi Seneleba. Dvalvation] _ fulis reforma.. degustAtor­i [< laT. degrEsia [< laT. devalvAcia [germ. heraldikaSi: mikle war­ wera gerbze. saomari moqmedebis . devise] _ 1.).-iT `merani~.). deeskalAcia _ eskalaciis sapirispiro moqmedeba _ ag­ resiis. 3. ideas. sunis. wylis da sxv. sunamos d. Ria devalvacia). degustAcia [fr. anda brun­ vaSi myofi fulis niSnebis oficialur kurss sweven dabla (faruli devalvacia) oqrosTan an romelime ucxo saxelmwifos valutasTan SefardebiT. dez.. ¥ deduqciuri. farze. rom ga­ ufasurebul fulis niSnebs iReben mimoqcevidan da cvlian srulfasiani sak­ redito bileTebiT (e. deductio gamoyvana] _ logikaSi: msjelobis xer­ xi _ zogadi debulebidan kerZo daskvnis gamoyvana (sapirisp. dedvEit­i [ingl.

 borotganzraxuli d. binidan da sxv. romelmac TviT­ neburad miatova samxedro dezorganizAcia [fr. adamiani. swori _ avadmyofobis gamomwvevi mimarTulebis dakargva an mikrobTa mospoba specia­ warmodgena raimeze. yovel cocxal ujredSi. dés­gan. dés warmomadgenlis. nagebobis da misT. désinfectipn] rientation] _ Secdena. déshabillé] _ televiziis saSualebiT adamianebis Sesacdenad.) gancxa_ visime gancxadeba. daSla. dés ­gan. dezavuQreba [fr. (s.-119- dez dezabQlie [fr. dezinformacio. sameurneo laT. sinon. integratio] _ mTelis da­ da sxv. saSinao ¥ dezinformaciuli da satanisamosi. gausnebovneba). d. dés organisation] _ sazogadoebri­ samsaxuri an Tavi aarida vi wesrigis. dés da ministraciuli. ze­ dezodorAcia [fr. onirebis) moSla. romelic moi poveba celeba gazeTis. cnobebi. rom deba. désodezinfEqcia [fr. activus moqme­ Sualeba. dés­gan. mocileba sxvadasxva sag­ nis. di] _ radioaqtiuri WuWyis ¥ dezodorireba. dezoqsiri bo nuk le Qn mJa­ dezinformAcia [fr. dezaqtivAcia [fr. ad­ dezintegrAcia [fr. cudi sunis mocilebis sa­ ­idan da laT. . saxelmwifo.  ekonomikuri kavSirebis d. déserteus] _ biT. disci plinis jarSi gawvevas. odor suni] _ ada­ bulis moqmedebas. darRveva. luri saSualebebiT (qarT. CaxSoba qimiuri saSuale­ dezErtir­i [fr. rwmune­ dezodOrant­i da laT. agreTve aq­ (cudi) sunis mospoba an tivacia). saSinao Cacmuloba. radios. dezorientAcia [fr. erT­erTi nukle­ _ yalbi cnobebis gavr­ inmJava.­ va (dnm) _ rTuli organu­ idan da informer Setyobineba] li naerTi. organoebis norma­ nawevreba Semadgenel nawi­ luri saqmianobis (funqci­ lebad. odor suni] _ dapiridan (ix. mianisagan. désavouer]  d. igi ar eTanxmeba Tavisi [fr. ­idan da laT.

naxati. daSla. leqsebi.­ is dasawyisis xelovnebasa da literaturaSi: mimdina­ reoba. dEka2 [germ. deus RmerTi] _ religiur­filosofiuri moZRvreba (me­17­18ss. [berZ. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia uimedoba. iuridiulad ka­ nonis safuZvelze (sapirisp. décadent dacema. dEka1. rogorc samyaros pirveli mize­ zis arsebobis. magram uar­ yofda mis Carevas bune­ bisa da sazogadoebis ganviTarebaSi. Zvel romSi: jaris aTis­ Tavi. 4.­is dasasrulisa da me­20 s. formalizmi.). dejaure] _ for­ malurad. d. 3. 2. ¥ dekisa  dekasi Scd. dEkada [fr. aRi­ arebda RvTis. sa­ zogadoebrivad raime mniS­ vnelovani movlenisadmi miZRvnili. umaRles saswavlebelSi: fakultetis xelmZRvaneli piri. mis­ ticizmi. décadance] _ kulturis daqveiTeba. < laT. dekAdans­i [fr. dEizm­i [< laT. dekanozi. 2.dei -120aTdRiani monakveTi: aTi dRe. romelic sazomi erTeulis saxelTan mier­ Tebisas aRniSnavs mis aT­ jer gazrdas: 1. da­ cema (ix. decadentia dacema] _ me­19 s. dekadentoba). decanus aTisTavi] _ 1. de-faqto).  de-iured cnoba.  gitaris zeda d. dekadEntoba [fr. deka aTi] _ Tav­ sarTi. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: ufrosi mRvdeli. pianinos d. dekAn­i [laT.. dekalitri = 10 litrs. de­Qure [laT. Decke] _ zogi si­ mebiani musikaluri sak­ ravis korpusis nawili xmis asareklad da gasaZ­ liereblad.  qarTuli xelovnebis d. igivea. rac duaieni. upiratesad mis birTvSi: mTavari rolis asrulebis organizmis niSan­TvisebaTa memkvidrul gadacemaSi. drois aseTi monakveTi. drois ..  d. ¥ dekadenturi.  politeqnikuri universitetis avtomeqanikuri fakultetis d.  ianvris pirveli d. dekas (dekados) aTeuli] _ 1. décade < berZ.

romel­ mocdilebis dakargva. classé] _ vinc mowyvetilia deklamAcia da deklamQre­ Tavis klass da sakuTar ba [< laT.. romelic faseuloba miaqvs Tan. isaTvis Tavisuflebis mi­  mTavrobis d. Soriso politikis raime dekOlte [fr. gasagzavn fuls an fasian de. qa­ sakiTxze. décolte] _ 1. deklarAcia [< laT. sabaJos dokumenti.] _ kvalifikaciis. gadasaxadis ga­ melsac guli Rrmad aqvs damxdelis gancxadeba Ta­ amoWrili da ar faravs . xeliT: TviT dokumenti. ix. wavlebelSi: fakultetis  savaWro d. declapiri aRniSnavs. kaba.. biT kiTxva: mxatvruli ki­ quCis qalebi. Tu ra Zvir­ mator] _ msaxiobi. maTxovrebi. safosto dokumenti. dévruli kiTxvis ostati. gancxadeba] _ 1. kanoni dekolonizAcia _ koloni­ aris gamocxadebuli. 2.. decoloratio] _ gauferuleba. Txva. ro­ 3. xelmZRvaneloba dekanis 4. lis tansacmeli. (finans. liTac aseTi aqti.rom­  dekoderi. elementebi. fesiuli codnisa da ga­ 5. lic axlavs sazRvargareT dekvalifikAcia [< laT. mawanwalebi). Sic sazRvargareT mimavali deklamAtor­i [laT. qonebis raodenobis Sesaxeb. dekodQreba [laT. mxat­ deklasirEbul­i [< fr. rome­ meTaurobiT. declaratio  d.).-121- dek dekAnat­i _ umaRles sas­ visi Semosavlis. oficialuri. cema. qurdebi.pirobiTi brZa­ aqtisa. ZiriTadi nebebis. Canawerebis gauqme­ princi pebis mTavrobis sa­ ba gamomTvlel manqanebSi. sazeimo gamocxadeba raime code] _ gaxsna. kanonisa. declamatio ora­ monawileobas ar iRebs sa­ torul gamoTqmaSi var­ zogadoebriv cxovrebaSi: jiSi] _ literaturuli moralurad daqveiTebuli nawarmoebis gamometyvele­ da gaxrwnili. pro­ pakets. deklamaciiT gamodis. sabaJo d. de da fr. (mag.. erTi an ramdenime saxel­ mwifos gancxadeba saerTa­ dekolorizAcia [laT.

sinon. décret < laT. yrilobis d. dekrESendo [it. delikAtur­i [fr. (s. delikAtes­i [fr. delegatus wargzavnili] _ arCeuli an daniSnuli warmomadgeneli romelime organizaciisa. mcenareebi. da­ wesebulebisa. zrdilobiani  d. gaformeba.  dekoratiuli sxvaa (ix. Tavaziani. adamiani 2. daniSnuleba] _ delegatebis jgufi. delegatio gagzavna. d. decrescendo] _ (mus. win­ daxedul mopyrobas mo­ iTxovs.  pirveli moqmedebis d.  d. sadgomebis (binebis) lama­ zad miwyobis. detalebi. saxelmwifos da sxv. iseTi. dekoraciebis mxatvari. delEgat­i [laT.). dEkret­i [fr. décoration] _ moqmedebis adgilis gafor­ meba scenaze ferwerulad an arqiteqturulad: scenis mowyobiloba. yels. d. lamazi. sanukvari saWmeli. décorateur] _ 1. Ria nawili aseTi kabisa..) bgeris siZlieris TandaTan Semcireba. efeqturi. saxelmwifosi da sxv. 2. nugbari). decretum] _ umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenileba. delegAcia [laT. délicat] _ 1. dekorAtor­i [fr. TviT amoWrili. décoratif] _ adgilis damamSvenebeli. (qarT. dekoracia).  konferenciis d. mxrebs. mSvidobis Sesaxeb.  d. ¥ dekoraciuli da sadekoracio. sul ufro da ufro xmadabla (sapirisp.  d. brZanebuleba. dekorAcia [fr. délicattesse] _ gansakuTrebiT gemrieli. rome­ lic warmomadgenelia ro­ melime organisaciisa. 2. s. ¥ dekretuli da sadekreto. mkerdsa da zurgis zeda nawils.  d. sakiTxi.dek -122sadekreto (an dekretuli) Svebuleba _ Svebuleba or­ sulobisa da mSobiarobis gamo.) mxatvroba. saxelosno. morTvis spe­ cialisti. vaza.  dekoraciuli sxvaa (ix. kanoni. . kreSendo). rac frTxil. dekoratQul­i [fr. scenis d.

deiphis (delphiRisagan. 2. faq­ tebis damaxinjeba. . ri ubnebis gamijvna jansa­ dElfin­i [berZ. saxelmwifo sazRvris zedapiri (warmoadgens xazis dadgena adgilze frans): mis qveS moTavsdeba (specialuri sasazRvro sportsmeni da mofrinavs niSnebis saSualebiT). dapireba. démagōgos] _ politikani. démāgogia] _ 1. romelic mimarTulebis gansazRvra demagogiuri xerxebiT iZens mowinave saxelmwifoebs popularobas xalxTa ma­ Soris SeTanxmebiT. dēmarcation] _ 1. ndobis mosapoveblad). Δ­s. delta (ber­  krebaze misi gamosvla iyo Znuli anbanis me­4 asos _ sruli d. agreTve okeanatio] _ saerTaSoriso samar­ riumi). aqvs sam­ kuTxedis formis mzidi demarkAcia [fr.).-123- dam delimitAcia [laT. ¥ sademarkacio: sademarkacio veSapis nairsaxeoba. delta berZnuli anbanis me­4 aso Δ] _ mdi­ demagOgia [berZ. masSi hyavT delfinebi. safreni aparati. rogorc planeriT. motyueba cru dapirebebiT. romelic winaswarganzraxuli dama­ daserilia am mdinaris to­ xinjebiT raime miznis mi­ tebiT [berZnuli aso delta­s saRwevad (xalxTa masebis (Δ) saxelis mixedviT]. qsovilis mkvda­  deltoplani Scd. sibrtye] _ martivi sasporto  d. romelic delfinarQum­i _ zRvis pi­ yofs erTmaneTisagan meomar ras mowyobili didi akvari­ mxareTa jarebs dazavebis umi. sakiTxis aramarTebuli ¥ deltisa. xerxi. delimita- wrvTnian da aCveneben mayu­ rebels (ix. naris SesarTavTan warmoq­ farisevlobiTa da faqtebis mnili nariyi are. 2. nos)] _ zRvis ZuZumwovari. TalSi: saxelmwifo saz­ Rvris mdgomareobisa da demAgog­i [berZ. d. xazi. saxeli) da laT. (medic. planum ¥ demagogiuri. romlebsac swavloben. piri. dElta [berZ.  mdinare nilosis d. dros.  deltasi Scd. xazi _ 1. gaSuqeba Segnebulad. sebSi. deltAplan­i [berZ.

xazi. ganTavisufleba. romelic Se­ iswavlis mosaxleobis Semadgenlobas da misi moZraobis (Sobadoba­sik­ vdilianobis. demurrage] _ (zRv. démilitarisation] _ saerTaSoriso xelSekrulebiT. dēmos xalxi da graphō vwer] _ mecniereba.. demogrAfia [berZ.  d. hyavdes dadgenil raodenobaze meti samxedro Zalebi: ganiaraReba. demilitarizEbuli: de­ militarizebuli zona _ teritoriis aseTi zoli or saxelmwifos Soris. démobilisation] _ da demobilQzeba _ 1. gancxadeba da misT. Dēmētēr] _ berZnul miTologiaSi: mi­ wis. demokratiuli partiis wevri. 2. politika. samxedro mosamsaxureTa daTxovna. demilitarizAcia da demi­ litarQzeba [< fr. droebiT sasazRvro xazi sadavo teritoriaze.dem -124- 2. mrewvelobis d.  amerikeli d. dEmetra [berZ. sinon. d. demokrAtia [berZ. romelic yofs dapyrobil qveynis teritorias saoku­ pacio zonebad. demokratiis momxre. gamoTvla. miwaTmoqmedebisa da nayofierebis mfarveli qalRmerTi (romaul miTo­ logiaSi mas Seesabameba cerera). erTi saxelmwifos mTavrobis mimarTva meori­ sadmi (nota. fraxti) portSi gemis gac­ denisaTvis. ¥ demografiuli. demokratia . xalxTaRweriloba).). demOkrat­i _ 1. demobilizAcia [fr. dEmarS­i [fr. migraciis da sxv. romelime saxelmwifosaTvis akrZal­ va imisa. rom hqondes sam­ xedro mrewveloba da si­ magreebi. 2.) gadasaxadi. demErej­i. dēmarche] _ (di pl. romelsac uxdis gemis pat­ rons damfraxtveli (ix. romelSic akrZalulia sam­ xedro obieqtebis qona da samxedro Zalebis yola.)  elCis d. memorandumi.-ebi.) kanonzomierebas (qarT. demUrej­i [ingl. SeiaraRebuli jarebisa da saxalxo meurneobis gaday­ vana saomari mdgomareobidan samSvidoboze.  armiis d.

sazogadoebis. lisufleba] _ 1. ¥ demokratiuli. protestis gamom­ kanonis da misT. (mniSv. koleqtiuri muSaobis orga­ d. nizaciis princi pi. romlis drosac mniSvnelobiT ixmareba ag­ umaRlesi xelisufleba reTve demonstrireba). s. risame sajaro gamoxatu­ drosac uzrunvelyofilia leba.  sxdoma d. ¥ sademonstracio. respub2­isaTvis). masobri­ gva. damtkiceba] _ obrivi dacema. satana.. 2. demokratiis safuZvelze (sinon.  avtomobilis d. rai­ demOn­i [berZ. ralisation] da demoralizeba demonstrAcia [laT. suliT dacema. gafrena. d. moraluri gaxrwna. koleqtivis yvela wevris  erTianobis d.  d. agrematis. lika  s. demOntaJ­i [fr. gamomwvevi moqmedeba. qarxnis demonstrAtor­i _ piri. (am forma. démontage] _ manqanis. vi msvleloba raime sazo­ gadoebriv­politikuri gan­ dEmos­i [berZ. d. zne­ ratio Cveneba. sajaro Cveneba risame. xalxs ekuTvnis. ti suli. darbazi. gardaqmna xatveli. momwvevi. wyobileba.-125- dem < dēmos xalxi da kratos xe­ wyobilebis gamosaxatavad. nawilebad daSla (remon­ demOnstrant­i _ demon­ tisaTvis. modebis 2. dēmos] _ 1. romlis 3. 1) mo­ dasatanad da sxv.). da demonstrireba [germ. saxelmwifo­  saprotesto d.-ad datova. dēmorirebas (mniSv. gademokratiuleba). 2) axdens. sxva adgilas ga­ straciis (mniSv. politikuri mmarTvelobis 2. kla­ sobriv sazogadoebaSi: mo­ . va. daimōn] _ boro­ me mowyobilobis da misT. nawile.  kinofilmis d.. demokratizAcia _ sa­ demonstracQuli _ ga­ xelmwifos. qce­ wileoba. Tanasworuflebiani mona­ 4. romelic risame demonst­ demoralizAcia [fr. demonst_ 1. moqmedebis unaris dakar­ Demonstrieren] _ 1.

nacional­socialisturi partiis wevrebs saero da­ wesebulebebSi samsaxurs ar aZlevdnen. ganadgu­ reba] _ RonisZiebaTa komp­ leqsi. ¥ dendrologiuri. denonsAcia da denonsQreba [fr.dem -126organizaciebis ganadgure­ bis. erovnuli TaviseburebaTa (enis. romelime saxelmwifos saxleobis araprivilegi­ rebuli fenebi. romelic mimarTuli iyo faSizmze gamarjvebis Semdeg germaniaSi nacizmis aRmofxvris. nacional­so­ cialisturi partiis da mis mier kontrolirebadi . gadasayari eqsporti. denacionalizAcia da de­ nacionalQzeba [fr. saqonlis gayidva ucxoeTSi Sinagani bazris fasebTan SedarebiT bev­ rad iafad. kul­ turis da misT. yovelgvari nacistu­ ri. dumping] _ (ekon. dēnonciation] _ (di pl. sinon.xalxis masebi. buCqebi da lianebi.  d. 2. dEmping­i [ingl. zogjer TviT­ Rirebulebaze naklebadac (konkurentebis gandevnis mizniT). dEndi [ingl. franti. dendron xe da logos moZRvreba] _ bo­ tanikis nawili. nacionalizacia) qonebis dabruneba uwindeli pat­ ronebisaTvis. samecniero. baRi (parki). dendrolOgia [berZ.). dandy] _ natifad. dendrarQum­i [< berZ. denacifikAcia [< ger. (it. romelic xeebsa da buCqebs swav­ lobs.) dakargva. monebi demosSi ar Sediodnen. sadac dargulia sxvadasxva saxeobis xeebi.). an botanikuri baRis kuTxe. 2. ukanasknel modaze Cacmuli mamakaci. saxelmwifos mier na­ cionalizebuli (ix.) Zvel berZnul qa­ laq­saxelmwifoebSi: Tavi­ sufali moqalaqeebi. dēnationalisation] _ 1. xalxi. dendron xe] _ specialuri baRi (dendrologiuri baRi). sas­ wavlo da kulturul­sa­ ganmanaTleblo mizniT. denazification gauqmeba. militaristuli moR­ vaweobis an propagandis aRkveTisa da germaniis po­ litikuri cxovrebis de­ mokratiuli princi pebis safuZvelze gardaqmnis pi­ robebis momzadebisaken.

) kanis bunebrivi feris dakargva. depigmentAcia [< laT. Semnaxvel salaroSi da misT. depopulation] _ (spec. dēpēche] _ te­ legrafiT an radioTi ga­ dacemuli saswrafo cnoba (sinon. dens (dentis kbi­ li)] _ Zvlismagvari niv­ Tiereba. gamowveulia epidermisis dep ujredebSi pigmentis gaq­ robiT (ix. dēpôt] _ Senoba. 2. kreditorisaTvis gadasacemad (anda Sesana­ xad _ Tu kreditori uars ambobs miRebaze). telegrama). sa­ dac dganan lokomotivebi da matareblis (agreTve tramvais. safrangeTSi: msxvili administraciul­ teritoriuli erTeuli. mosaxleobis Sem­ cireba kleba. ix. kbilis mTavari Semadgeneli nawili. fulis gaufasure­ ba. d.) Tanxa an fasiani qaRaldebi Setanili sakre­ dito dawesebulebaSi (ban­ kSi. dEpo [fr. denominatio (de da laT.). departAment­i [fr. pigmenti] _ (biol. pigmentacia). amerikis SeerTebul Sta­ tebsa da SveicariaSi: sa­ ministro. romelsac warmoebisa an dawesebulebisagan ergeba Tanxa da raime mizeziT ar miuRia garkveul vadaSi. dEntin­i [laT.  d. depopulAcia [fr. denominAcia [< laT. sax. dēpartament] _ 1.-127gancxadeba saerTaSoriso xelSekrulebis moqmedebis Sewyvetis Sesaxeb.-is gagzavna. deportAcia [laT. nominatis) fasiani qaRaldebis nominaluri Rirebulebis dacema. deponens (deponentis)] _ (finans.  saelmavlo d.  farexi Scd.-ebi. dEpeSa [fr. depOnent­i [< laT. metropolitenis da sxv. deportatio] da deportQreba [germ.) vagonebi da sadac maT ukeTeben mimdinare remonts.-iT gamoZaxeba. departAmenti _ ame­ rikis SeerTebul Stateb­ Si: sagareo saqmeTa sami­ nistros saxelwodeba.-is miReba. d.) piri. depozitum Sesanaxad mocemuli ram] _ (finans.). depOzit­i [< laT.  zRvisiqiTa d. Deportieren] _ adamianis ga­ Zeveba misi mudmivi ad­ .

xomaldi. derma (dermatos) kani] _ rTul sityvebSi aCvenebs am sityvebis damo­ kidebulebas kanTan an ka­ nis daavadebebTan. romelic moqmedebs raime organizaciis. mowinaaRmdegis teritoriaze brZolis sa­ warmoeblad (gemiT. dermato.-is gagzavna. derma (dermatos) kani. dEsant­i [fr. (ekon.  d. d. desantis monawile. dermAtin­i [berZ. deputatus] _ 1.  s. daTrgunuli. deputAcia [fr. gilsamyofelidan da sxva adgilas iZulebiT dasax­ leba. derma kani da logos moZRvreba] _ medicinis dargi. romelmac raime davaleba unda Seas­ rulos. derby sak. sax. su­ lierad daZabunebuli fsiqikuri mdgomareoba.  sahaero d. descente daSveba. daqveiTeba. muSambis msgavsi.  parlamentis d. sazRvao d. s. dermatolOgia [berZ. dermatOlog­i kanis daava­ debebis eqimi. 2. arCeuli piri.).] _ sam­da oTxwliani cxenebis doRi..) ga­ dasxmuli specialurad momzadebuli jaris nawi­ lebi. depUtat­i [laT. klinika. polki.  m. paraSutistebi.dep -128ravad. da­ niSnul an arCeul pirTa jgufi. medEsante _ sadesanto ja­ rebis samxedro mosamsaxure. deprEsia [laT.  d. arCeviTi saxelmwifo dawe­ sebulebis wevri. modu­ neba. ¥ dermatologiuri.-is Semadgenloba. 2). dermatolo­ giis specialisti. arCeuli warmomadgeneli.-is miReba. operacia. s. wignis ydisaTvis da sxv. dēputation] _ deputatTa (mniSv. d. tyavi] _ xelovnu­ ri tyavi. (me­ dic. rome­ lic kanis daavadebebs Se­ iswavlis. [< berZ. krebis davale­ biT. gadasxma] _ 1. 2.) qveynis sameurneo cxovrebis Seferxeba. jarebis gadasxma mtris teritoriaze. dawe­ sebulebis. 2. depressio daT­ rgunva. daCagvra] _ 1.. dErbi [ingl. iyeneben avejze gadasak­ . TviT­ mfrinaviT da sxv. ¥ sadesanto.

2. dētail] _ 1. ¥ despoturi. dessert] _ xili an tkbileuli. romelic sxvebs aiZulebs mis nebaze iqceodnen da sxvis survils arafrad ag­ debs. dEspot­i berZ. detective < laT. aSS­Si da sxva qveynebSi: samZebro poli­ ciis agenti (qarT. detEqtiv­i [ingl. kino­ filmi).  mxatvruli d. moTxroba. deteqtQur­i _ aseTi nawar­ moebi. de (ix.  d. mTelis nawili. raime SeTanxmebis miRwevas (sapirisp. momxsenebels d. pozicia. sisastike. detectio gaxsna] _ 1. mmarTveloba. situaciis d. destruqcQuli _ rac xels uSlis Semdgom mu­ Saobas. (sinon.. (gadat. xasiaTi. d. destructio] _ raime normaluri struq­ turis moSla. aRweriloba. sazogadoebis d. romelsac sadilis Semdeg Seeqcevian (sinon. 2.  s. mtar­ vali). analizi. darRveva. deteqtiuri nawarmoebi (romani. de­ da stabilizacia)] _ sta­ bilizaciis moSla: myari mdgomareobis ararseboba. manqanis. Zalebi. me­ qanizmis. Zvel aRmosavleTis monaTmflo­ belur monarqiebSi: umaR­ lesi mmarTveli. dEsert­i [fr. 2. kOvzi _ kovzi. romlis xelT iyo ganusazRvreli uflebebi. yurZeni. d.  medesantesi Scd.). tirani. Carozi). inglisSi. det  mdgomareobis d.-ebze yuradReba ar gaumaxvilebia.-129¥ medesantisa. TviTneba adamiani. despotēs] _ 1. ¥ sadeserto. d. xelsa­ wyos nawili.  d. dEstruqcia [laT.. garCeva. TviTneboba. destabilizAcia da desta­ bilQzeba [laT.  avtomobilis d.-ebi. d. d. despOtizm­i _ SeuzRudavi xelisufleba. sad. wvrilmani ram. konstruqciuli). sinon. dEtal­i [fr. winadadeba. detAlur­i _ dawvrilebiTi. romelic Seicavs .  d. maZebari). rome­ lic zomiT metia Cais kov­ zze da pataraa sufrisaze.

deficit ak­ lia] _ 1. detector gamxsneli.-ebis aRmofxvra. aR­ momCeni] _ 1. dEfeqt­i [germ. saxl-kari. zadi. sinaT­ lis. 2. xarvezi. metyveleba. definQcia [laT. zarali. saidumloebiT mocul da­ naSaulis gaxsnas. de facto] _ faqtobrivad.. wignis d. detuo ..  d. romani.  d. feTqebadi nivTiereba. gasavlis metoba Semosavalze. ¥ defeqtiani. Deφuc < laT. dEfis­i [rus. artur konan doilis d. rom­ lis dakiTxvac warmoebs.  defeqtiuri Scd. agreTve sityvis gadasatanad Semdeg striqonze. defQcit­i [< laT. romelic Tavisi afeTqebiT iwvevs sxva feT­ qebadi nivTierebis deto­ nacias. 2. detEqtor­i [ingl. mowyobiloba. sicr. mokle xazi (­). detonAcia [< laT. romelic ixmareba sityvebis SesaerTeblad. de-iure).  detektivi. (sapirisp. devisio gayofa] _ patara. egzemplari.ebi. da­ naklisi. Dēfect laT. romelsac iyeneben risame (mag. fistoni. detEqtori _ spe­ cialuri mowyobiloba.det -130vgrgvinav] _ feTqebadi niv­ Tierebis meyseuli aaleba. d. amnTebi.  ded-mama.  proeqtis d. detektiuri Scd. birTvul ga­ mosxivebis) gamosavlenad. siTbos. definition] _ cnebis zusti gansazRvra misi yvelaze arsebiTi niS­ nebis saSualebiT. radiomimReb­ Si: mowyobiloba maRali sixSiris rxevebis dabali sixSiris (smeniT aRsaqme­ li) rxevebad gardaqmni­ saTvis. detonAtor­i _ 1. dE­fAqto [laT. gamoxa­ tavs maZebarTa Tavze ga­ damxdar faTerakebs. detector < laT. avtomobili. romel­ sac iyeneben risame asafeT­ qeblad. d. sityvis Semadgeneli nawi­ lebis gamosayofad. defectus] _ nakli.naklovaneba. dartymiT. rac gamowveulia sxva niv­ Tierebis afeTqebiT an Ser­ yeviT. sinamdvileSi.  d. moTxrobebi. filmi. wvrilmani d. im piris fsiqikuri mdgoma­ reobis Sesamowmeblad.

diAbet­i [laT. decimAcia [laT. decentralisation] _ da de­ centralQzeba [germ.. diagnōstikos gamomcnobi] _ 1.  swori d. damaxinjeba.  saTadarigo nawilebis d. [berZ.. 2. 2. d. decentralizAcia [fr.. raime saqonlis nakleboba bazarze (rodesac moTxov­ nileba sWarbobs miwodebis). di. deformatio] _ da deformQreba [germ. diAbeti _ avadmyofoba.. nedleuli. yoveli meaTe dia adamianis dasja damnaSavis mounaxaobis SemTxvevaSi. deflorAcia [ingl. 2. umankoebis ubiwobis. di] _ TavsarTi mniS­ vnelobiT `ormagi~. yvavi­ lebis mowyveta.  sxeulis d. romelTa dama­ xasiaTebelia Sardis War­ bad gamoyofa. saqoneli. TviT­ mmarTvelobis sistema. u. mcdari d. romlis drosac SardSi gamoiyofa Saqari da sis­ xlSi Saqris raodenoba (Semcveloba) matulobs. yoveli meaTe damnaSavis sikvdiliT das­ ja wilisyriT. dakargva. centralizaciis gauqmeba an Sesusteba.  difTongi.. deflower < laT. romelic swav­ lobs daavadebis niSnebs da diagnozis dasmis meTo­ debs. . gansazRvra] _ avadmyofobis gamocnoba. d. deformAcia [laT. diAbeti _ avadmyofoba. dezentralizieren] _ 1. medi­ cinis dargi. deformieren] _ risame formis Secvla. ro­ desac centraluri xeli­ suflebis zogi funqcia gadaecema mmarTvelobis adgilobriv organoebs. diAgnoz­i [< berZ. xerxemlis d. qalwulobis.). romlis damaxasiaTebelia gaZlierebuli wyurvili da uSaqro Sardis Warbad gamoyofa. Saqris avadmyofoba.-is dasma. diabētēa] _ im sneulebaTa saerTo sa­ xelwodeba. gafuWeba. S.  d.  mmarTvelobis d. ¥ deficituri. diagnOstika [< berZ. dadgena avadmyofis yo­ velmxrivi gamokvlevis Se­ degad. decimus me­ aTe] _ (ist.-131 biujetis d. diagnōsis gamocnoba. dēflōrātio] _ 1.

sinon. leqsikoni. š. dialEqtizm­i _ dialeqtis damaxasiaTebeli (kuTxuri) sityva an gamoTqma salite­ raturo enaSi. kamaTis mimarTviT] _ mecniereba _ filosofiuri moZRvreba bunebis.  d. diAgrama [< berZ.-ebi daviT kldiaSvilis moTxrobebSi. 2.  daavadebis adreuli d. bunebisa da sazogadoebis marad moZrav da cvalebad movlenaTa Semecnebis mec­ 2. diakritQkul­i [berZ. saerTo­saxalxo enis ganStoeba. Wadrakis dafaze figure­ bis ganlagebis grafikuli gamosaxuleba.  dialeqtikuri sxvaa (ix. fr. diAdema [berZ. moZraobisa da ganviTarebis zogadi kanonebis Sesaxeb. diagramma naxazi] _ 1. fSauri d. dialektikē sa­ ubris. romelic TvalsaCinod gamoxatavs raime sidideebis Sefarde­ bas. dialEqtika [berZ. mimarTuleba. kilokavi). mag. Zvir­ fasi TvlebiT gawyobili Tavsaxvevi an gvirgvini _ uzenaesi qurumebis (mefe­ ebis) xelisuflebis niSa­ ni.: rus ё. adamian­ Ta sazogadoebisa da az­ rovnebis cvalebadobis. romelic am asoTi uniSnod gadmoicema. kilo.  diademasi Scd. ç. romelic aerTebs mravalkuTxedis or aramomijnave kuTxis wveroebs.dia -132miuTiTebs. didēma] _ 1. d. naxazi. diagOnal­i [laT. rom unda warmo­ iTqvas sxva bgera da ara is.. dialeqtos] _ (enaTm. dialeqtika). romelze­ dac laparakoben ama Tu im kuTxeSi (qarT. damatebiTi niSani asos Tavze an mis qveS. ¥ diademisa. diagnozis dasma.). qalis Zvirfasi samkauli _ Ria (saSuble) gvirgvini. .  d. diagonalis < berZ. diagōnios kuTxidan ku­ Txisken mavali] _ swori xazis monakveTi. ¥ dialeqturi.  diakritiuli Scd. ¥ diagonaluri.  guruli d. diAleqt­i [berZ. metyveleba.).  d. diakritikos ganmasxvavebeli] _ diakritikuli niSani _ (enaTm.  produqciis zrdis d. Cex. 2.

da­ pirispirebuloba da sxv.). (wign. dia 2.  d.-is detali. (mus. literaturuli nawarmoebi an misi nawili.  diapozitivuri Scd. monologi). ¥ diapozitiuri. (wign. saubari or an ramdenime pirs Soris (Sdr.). sruli.  d. diapozQtiv­i [berZ.  diametraluri. d. diametros ganakveTi] _ 1. mocu­ loba (codnis.) zoma. 2.  5 sm d.  d. diAmetr­i [< berZ. dialeqtolOgia _ enaT­ mecnierebis dargi. firfita. swori xazis monakveTi.. diapAzon­i [< berZ. gadat. diametriuli Scd.-is xma. pozitivus da­ debiTi] _ fotografiuli suraTi minaze an sxva gam­ Wvirvale masalaze. 15 m-ia. sibrtye. interesebisa da sxv.  farTo d. d.  d. atlasi. iyeneben sademonstraciod sapro­ eqcio (ix. cirkis arenis d.) sxvadasxva simaRlis yvela bgeris erToblioba.romelic aerTebs wrexazis or wertils da gadis mis centrze. dia gam­ Woli da laT. moqmedebisa.-is moRvawe. dialogos] _ 1. 2. eqspedicia. 2. ¥ dialeqtikuri. uki­ duresi (winaaRmdegoba.-133nieruli Teoria da meTodi. diametruli _ 1.  dialeqtiuri Scd.  Sav-TeTri d. feradi d. dialeqti).). meTodi. diapasōn `yvela simisa~] _ 1. saTavsis. romelic dialeqtebs Seiswavlis. diAlog­i [berZ. romelic da­ werilia saubris formiT. raime mrgvali sxeulis. ¥ dialeqtologiuri. proeqcia)mowyo­ bilobis saSualebiT. Diana] _ romaul miTologiaSi: nadirobis mfarveli qalRmerTi.  didi d. dQana [laT. diAspora [< berZ.  dialeqturi sxvaa (ix. rome­ lic misawvdomia ama Tu im sakravis an momRerlis xmi­ saTvis. (sinamdvilis Semecnebisa da gardaqmnis mecnieruli Teoria da meTodi). diametris (ganakveTis) xazis gayo­ lebiT risame Suaze gam­ yofi. azrovneba. gadat. sivrcis ganak­ veTi. diaspora gabneva] _ xalxis (eTnikuri erTobis) mniSvnelovani na­ .

. enobriv movlenaTa ganviTarebis istoriuli Tanmimdevroba. dielEqtrik­i [ingl. diAstola [< berZ.  didaqtiuri Scd. diversio gadaxra.  mkacri d. peda­ gogikis nawili _ moZRv­ reba swavlebis Sinaarsis.). dielectric] _ (fiz. skolaSi swavlebis Teo­ ria. diastolē gaganiereba. (anat. divErsia [< laT. amerikaSi. samxedro da saxelmwi­ foebrivi mniSvnelobis obieqtebis dangreva.-is dacva. dia gavliT. romelic zRudavs optikur sistemaSi gavlil sxivTa konas. d.romelic ar atarebs eleqtro dens. SeRwevadoba.  d. princi pebi. sasadilo  dietiuri Scd.) kunT­ myesovani (kunTovani) Zgide. d. diaita cxovrebis wesi] _ kvebis garkveuli reJimi. nivTiereba. d. didAqtika [< berZ. gaWimva] _ (anat. d. sinon.dia -134tikos samoZRvro] _ 1. diAfragma [< berZ. (ix. damoZRvra literaturul nawarmoebSi. dieleqtriuli Scd. dQeta [berZ. damoZRvris midrekileba. moSla mowinaaRmdegis zurgSi. TxzulebaSi. gamWoli da chronos dro] _ (lingv. romelic mosdevs mis SekumSvas (sistolas). optikur xelsawyoebSi: obieqtivis nawili _ nax­ vretiani gaumWviri firfita. didAqtizm­i [< berZ. antena. wilis yofna Tavisi qveynis farglebs gareT. Wkuis damrigebloba. gamaZlierebeli. igivea.  fotoaparatis d. diaphragma tixari] _ 1.  qarTuli d. SuasaZgidi). ¥ dieturi. rac didaqtivizmi ¥ didaqtikuri. didak- . 2. meTodebisa da organiza­ ciuli formebis Sesaxeb.  d. didaktikos samoZRvro] _ damrigebloba.  d. saWmeli. ganrideba] _ 1. romelic erTmaneTisgan yofs gulmkerdisa da muc­ lis Rruebs (qarT.). diaqrOnia [berZ.  dieleqtruli. 2. ¥ dieleqtrikuli.) gulis moqmedebis erT­erTi faza _ moSveba­ moduneba. agreTve izolatori). divErsant­i _ diversiis Cam­ deni piri.

saartilerio da jav­ Sansatanko nawilebSi (Zve­ diz lad _ kavaleriaSic). romelsac mrewve­ loba uSvebs. romelic mZime Txevadi (dizelis . dizAJio [ital. dQzel­i [germ. ¥ diversiuli. designer] _ mxatvar­konstruqtori. disaggo] – (finans.) firma. (s. dividendum gasayofi] _ mogebis na­ wili. romlis mizania mowinaaRmdegis yuradRebis gadatana dartymis mTavari mimarTulebidan da sxva mxares.) laboratoria.S. d.  d. teqnikuri esTetikis spe­ cialisti. yoveld­ Riurad saxmar nivTebs da a. sax. romelic apro­ eqtebs Tanamedrove. mxatvruli konstruireba. moqmedeba. satanko d. aqti. romelsac iReben aqcionerebi maT mier da­ bandebuli kapitalis pro­ porciulad. division] _ samxedro qveganayofi sara­ keto.-135aseTi aqtebis Cadena ro­ melime qveyanaSi ucxo sa­ xelmwifos agentebis mier. divertQsment­i [fr. 2. Diesel < sakuT. design proeqtis Sedgena] _ mxatvruli pro­ eqtireba produqciisa (sag­ nebisa). (s. dizAin­i [ingl.) mxatvroba. ro­ melic Sedgeba ramdenime polkisa an brigadisagan. dizaQner­i [ingl. ro­ melic Sedgeba sxvadasxva nomrisagan da imarTeba ZiriTadi warmodgenis Sem­ deg. es­ Tetikuri siamovnebis momgvreli sayofacxovrebo Tu sawarmoo ansamblebs. mcire maStabis samxedro operacia. jgufi. aJio). divQdend­i [laT. d.  d. s. avejs.  msrolelTa d. divQzia [fr. divizQon­i [fr.) qaRaldis fulis niSnebisa da sxva fasiani qaRaldebis kursis daweva (sapirisp.. ¥ dizaineruli da sadizainero.  d. (s. interierebs. divertissement gamxiaruleba] _ Te­ atraluri warmodgena. d. germaneli mecnierisa da inJinris Alfred Diesel­idan] _ Sigawvis Zrava. divizion] _ msxvi­ li sajariso SenaerTi. samuSaoebi. ¥ dizainuri da sadizaino.

). 2. biznesis keTeba] _ 1. dQler­i [ingl. diTQramb­i [berZ. sazeimo. dizentEria [berZ. dilOgia [berZ.diz -136- sawvavi) sawvaviT muSaobs. ¥ dizeliani. Zvel saberZneTSi: himni. warmodgena] _ 1. 3. ze­ rele mcodne. dizinteria Scd. ¥ diletanturi. UmReris (ugalobs) _ zedmetad aqebs. orazrovneba. dilēma < di ori da lemma gzavneli.  dilemasi Scd. ¥ dilemisa. meqanikis dargi. diletante < laT. iseTi viTareba. 2). dynamis Za­ la] _ igivea. dynamikos moq­ medi. dQlema [berZ. romelic swavlobs sxeulTa moZraobis kano­ nebs maTze moqmed ZalebTan dakavSirebiT. dideba. avtomobili. dinAmika [< berZ. dilEtant­i [fr. dealer < deal vaWroba. . delectare] _ piri. dithyrambos] _ 1. erTmaneTis gamom­ ricxav debulebas.). (log. Zlieri] _ 1. dinAmizm­i [berZ.  d. gadaWarbebuli Seqeba. xotba. erTi CanafiqriT gaerTi­ anebuli ori romani an ori dramatuli nawarmoebi. rome­ lic misdevs mecnierebis an xelovnebis romelime dargs ise.  dezinteria. firma an piri. romelic Sei­ cavs or. rac dinamika (mniSv. romelic saqonlis yidva­gayidviT aris dasaqmebuli. romel­ Tagan erT­erTis arCeva aucilebelia. msjeloba an daskvna. (wign. rom ara aqvs sa­ fuZvliani momzadeba. rodesac ori arasasurveli SesaZ­ leblobidan aucilebelia erT­erTis arCeva. d. dysenteria] _ nawlavebis mwvave infeq­ ciuri (gadamdebi) daavade­ ba. safondo biuros wevri. orgvari mniSvneloba.  difirambi Scd. 2. di (s) orjer da logos sityva] _ 1. 2. msjeloba.  d. moyvaruli. sagundo simRera Rvinisa da mxiarulebis RmerTis dionises pativsa­ cemad: mogvianebiT: saxotbo lirikuli leqsi. ro­ melic fasian qaRaldebs yidis. Zvel berZnul TeatrSi: ormoqmedebiani drama. 2.

-1372. dia gamWoli da horoma xedi. d.. dyo ori . diOnise [berZ. dinAstia [berZ. iyeneben samxedro da sam­ To­sainJinro saqmeebSi. ro­ melic sagangebo ganaTebis Sedegad gveCveneba moculo­ bis mqoned. safrangeTSi. ganviTareba (sapi­ risp. risame moZraoba.] _ veluri ZaRli. dynamis Zala] _ Zlieri feTqebadi nivTiereba. ¥ dioramisa. dinamOmetr­i [berZ..  dinamometria. sinon. 2.  d. cvale­ badoba. Zalis sazomi). movlenebis d.). romlebic TanmimdevrobiT cvlian erT­ maneTs taxtze naTesaobis dio da memkvidreobis uflebis safuZvelze. siuJeti.  dioramasi Scd.  d. dingo < avst­ ral. gav­ rcelebulia avstraliaSi. burbonebis d. [berZ. ¥ dinamikuri. sanaxaoba] _ 1. gadat. naxati. energiasTan. dQngo [ingl.).. gamWvirvale qsovilze an mkrTal minaze orive mxri­ dan daxatuli suraTi. Dionysos] _ ber­ Znul miTologiaSi: Rvinisa da drostarebis RmerTi. deinos sa­ Sineli da saura xvliki] _ gadaSenebuli uzarmazari qvewarmavali. diofizQteb­i [berZ. dynasteia] _ erTi da imave gvaris mo­ narqebi (mefeebi). ¥ dinastiuri da sadinastio. diOrama [berZ.  bagrationebis d. ga­ moigona Svedma inJinerma da mecnierma alfred nobelma (1833­1895 ww. dinAmit­i [< berZ. (wign. romlis wina plan­ ze moTavsebulia mocu­ lobis mqone sagnebi. (s. dinOzavr­i [berZ. moZraobis siWarbe.  dinamiuri Scd. romlis mTavari ZiriTadi Semadgeneli na­ wilia nitroglicerini. dynamis Zala da metrēo vzomav] _ meqanikuri Zalis sazomi xelsawyo (qarT. statika).) interesebi. dynamis Zala] _ rTuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas ZalasTan. piesa. saqarTveloSi. zevsisa da semeles Svili (romaul miTologiaSi mas Seesabameba baxusi). 3. dinamo.

diplomAtia [fr.1) aris dajildoe­ buli..  xarisxis d. (s. diplōma `orad dakecili (ga­ kecili) furceli~] _ 1. di plOmant­i _ 1. mowmoba. raime wodebule­ bis an samecniero xarisxis mikuTvnebis Sesaxeb. di plOmat­i [fr. s. d. di p. naSromi. ro­ melic di plomatiur saq­ mianobas eweva da muSaobs ucxo saxelmwifoebTan ur­ TierTobis sferoSi. mecnierebaTa doqtoris d. 2. dQplom­i [fr. diplôme < berZ. (saub. sadi plomatio sxvaa (ix. Tanamdebobis piri.di p -138berZ. romelic di plomiT (mniSv. mTavrobis oficialu­ ri saqmianoba saxelmwifos sagareo.  universitetis d. gadat. ityvian moxerxebuli saq­ cielis.). romelic eZlevaT raime konkursze. romelic moxerxebulad iqceva. studenti. (s. adamiani. 2. moqmedebs sxvebTan urTierTobaSi. gamofenili eqsponatebis maRali xaris­ xisaTvis.romlebic aRiareben ieso qristes or bunebas _ adamianursa da RvTiurs (sapirisp. diploma furceli. diplomatie] _ 1.). festivalze warmatebiT ga­ mosvlisaTvis. da phisis buneba] _ (ist.) fosta.) niWi.. saerTaSoriso po­ litikis gansaxorcieleb­ lad. moqmedebis Sesaxeb sxvebTan urTierTobaSi.. qristianuli religiis warmomadgenlebi. 2. piri. diplomete < . proeqti.  s. 2. ¥ sadi plomo. mowmoba saswavleblis dam­ Tavrebis. di pkurQer­i _ di plomati­ uri kurieri (ix.  di plomatiuri. di plomatia). monofizitebi).  d. sigeli. do­ kumenti (orad gakecili)] _ 1. ¥ di plomaturi da sadi plomato. (s.  d. kOrpusi _ ama Tu im qveyanaSi akreditebu­ li ucxoeli di plomati­ uri warmomadgenlebi er­ Toblivad. romelic sadi plomo naS­ roms amzadebs. ¥ di plomatiuri da sadi plomatio. di plomatiuri).) urTierTobis damyareba.

disbalance] _ (wign. d. directio pirdapiri mi­ marTuleba] _ zemdgom (umaRlesi) organos saxel­ mZRvanelo miTiTeba. dawesebulebis an saswavleblis xelmZRva­ neli. dis < berZ. diriger marTva] _ musikosi. da­ wesebulebis an saswavleb­ lis xelmZRvaneli organo direqtoris meTaurobiT.  sadoqtoro d.-is dacva. dirigeable] _ di plomatiuri proto­ koli _ (ix. haerze ufro msubuqi.-139- dis di plomatiuri kurieri _ Tanamdebobis piri. dirQJor­i [rus.romel­ sac ama Tu im ucxo qveya­ naSi miaqvs di plomatiuri fosta. dirQJabl­i [fr. sigelTmcodneoba)... disertAcia [germ. (xmovnebis win diz. warmarTva] _ sawarmos.  di plomaturi sxvaa (ix. gunds. Дuрuжёp < fr. sinon. ro­ melic Seiswavlis istori­ ul sabuTebs (qarT. skolis d. wonaswo­ robis darRveva. pulti. saavi­ acio Zravis mqone sahaero xomaldi. uaryofa~.  disbalansi. dirEqtor­i [laT. dissertans (dissertantis) mkvlevari] _ pi­ ri. ¥ sadiriJoro fakulteti.. disErtant­i [< laT. (konservatoriaSi).. dys] _ Tav­ sarTi mniSvnelobiT `ga­ yofa. dirEqtiva [fr.  avtosatransporto sawarmos d.. Teatris d. directio mimar­ Tuleba] _ sawarmos.. . disbAlans­i fr. disharmonia. s.  s.) [laT. saopero an sabaleto speqtaklis. dis. Dissertation < laT. msje­ loba] _ mecnieruli naSromi. di plomati). protokoli). director < dirigere gasworeba. romelic xelmZRvanelobs orkestrs. di plomAtika _ istoriis damxmare disci plina. directive < laT. dissertatio kvleva. dirEqcia [laT.. romlis korpusi airiT aris savse: marTuli aerostati.romlis Sesruleba aucilebelia. gamoyofa. romelic disertacias icavs. dayofa. romelsac sajarod icavs avtori samecniero sabWos sxdomaze kandidatis an doqtoris samecniero xa­ risxis mosapoveblad.) balansis.

2. dQskant­i [laT. dijei. discothéque < berZ. dissimilis ara msgavsi] _ 1. Tema. agreTve disko).). bakmi). bavSvis (biWis) maRali sa­ simRero xma.  d. sinon. sityvaSi ori erTgvari bgeridan erT­ erTis cvla: ganmsgavseba (Sdr. diskos] _ (saub. diskOmfort­i [berZ. gramafonis firfita (ix.. Tvisebrioba da facio vakeTeb] da diskva­ lificQreba _ 1. naSromi. 2. dQsko [berZ. (biol. diskOTeka [ingl. dissidens (sissidentis) vinc Tanaxma ar aris] _ 1.  diskoTekasi. fr. 2. disk JOkei _ ix. cudi pirobebi ¥ sadisertacio. qualificatio kvali­ fikacia. diskette. literatura. dQsk­i [fr. dys­.). moZraoba. romelic ar aRiarebs qveyanaSi arse­ bul sarwmunoebas: rjul­ gandgomili. (lingv.dis -140disquette] _ magnituri (la­ zeruli) diski informa­ ciiT kompiuterze dasamu­ Saveblad. dis­ (TavsarTi. 2. fr. diskvalifikAcia _ [ix. comfort komforti] _ (wign. diskos mrgvali firfita da thēkē sacavi] _ 1. piri.romelic ar iziarebs qveyanaSi gabatonebul ide­ ologias da ibrZvis mis winaaRmdeg. simrgva­ le: (qarT. sxvagvarad mo­ azrovne. piri.mTva­ ris moxazuloba.). dQsket­i [ingl. sadac ukraven firfitebs da cekvaven. d. kvali­ fikaciis CamorTmeva: kva­ lifikaciis dakargva. dis. axalgazrduli klubi. ka­ fe da misT. diskoteka Scd. ¥ disidenturi. ¥ diskoTekisa. sity­ vas aZlevs uaryofiT an sawinaaRmdego azrs) da ingl. sportsmenisaTvis Sejib­ rebaSi monawileobis Ca­ morTmeva. gramofonis firfitebis sacavi. s.  s. laT. discantus] _ 1. asimilacia). disQdent­i [< laT.) rTu­ li organuli nivTierebis daSla organizmis cxovel­ moqmedebis procesSi. diskos] _ mzis. . 2. discotheque. laT. disimilAcia [laT. aseTi xmis mqone momRerali biWi. disque < berZ.

prestiJis Seb­ Ralva. S. visi­ me an risime Rirsebis.  tuberkulozis d. diskUsia [< laT. discreditieren] _ (wign. saxelis gatexa.) ja­ rebis ganlageba qveynis teritoriaze.  saubarSi d. dispanserizAcia _ janm­ rTelobis dacvis RonisZie­ baTa sistema. diskreditAcia [< fr. Sexmatkbilebas. Seitana erTma uadgilo replikam. kamaTi. _ daSla. flotis. ar egueba raime er­ Tians. diskriminAcia [< laT. discrēditer saxelis gatexa] _ da diskreditQreba [germ. 2.  rasobrivi d.  oponentis d. . dispansaire < laT. garCeva] _ raime sa­ dao sakiTxis sajaro gan­ xilva.) iseTi ram. dispAnser­i [fr. klubi. rac ar ewyoba. romlis mizania (mkurnalobis garda) daavadebaTa winaaRmdeg wi­ naswari zomebis miReba. dissaans sxvadasxva xmani. bgeraTa arahar­ moniuli Sexameba (sapirisp. ¥ sadiskusio. adamianTa jgu­ fis. 3. romelic xor­ cieldeba dispanserebis da poliklinikebis saSuale­ biT. leqsTwyobaSi: arasruli. Tanas­ woruflebianobis. ganTavisufleba] _ samkurnalo­pro fi laq ti­ kuri dawesebuleba. dislocation gadaadgileba] da dis­ locQreba _ 1. ndobis dakargva.). 1. 2. (gadat. sxvadasxva mJReri] _ (mus. das­ venebisa. sakiTxi. mo­ cileba. discriminatio gansxvaveba] da dis­ kriminQreba _ calkeuli pirovnebis. konsonansi). (samx.).-141cxovrebisa. dispersio ga­ fantuli. gab­ neva. av­ toritetis. dispancer darigeba. gabneuli] _ (fiz.). warTmeva mospoba. s. discussio gan­ xilva. keTilxmovnebis darRveva.). (lit. paeqroba. dissonance < laT. uflebis SezRudva. xo­ maldebis ganawileba nav­ sadgurSi. saxelmwifos da a. Seuwyobloba. Seu­ Tanxmebloba.) dedamiwis qerqis dis Sreebis gadaadgileba.  s. qim. disOnans­i [fr. muSaobisa. arazusti riTma. dayofa. (geol. dislokAcia [fr. dispErsia [laT.

rki­ nili sadgomi oTaxi.romelic kineskopis cio. jaris tilaciis Txevadi produq­ an flotis sabrZolvelad ti.). (sp. Sualedi risame raobas an sawarmos muSa­ Soris.  s.dis -142- portion < dys da proportio] _ proporciis uqonloba. display Cveneba] _  d.-is ufrosi.  bgeris d. me­18­19 ss.) bombi. vkamaTob] _ sajaro niadagSi. dispozQcia [laT. 2. d. centraluri punqtidan.  navTobis d. dispatcter] _ muSaki. eleqtrotabloze informacias iZleva teqstis. CerTan dakavSirebuli. marTva.  centraluri s. ganlageba. paeqroba mecnierul. manZili startsa da sadispetCero _ 1. distantia] _ rigebs transportis moZ­ 1. zaciisaTvis saWiro aparati. dQsplei [ingl. (s. obis msvlelobas erTi  d.  d. dispro- sQnaTlis dispErsia _ . gavlisas).-ebia navTi da 2.). mTe­ TeTri sinaTlis sxivis lis calkeuli nawile­ daSla speqtris calkeul bis. moZrav avtomobilebs Soris. dispetCerisaTvis gankuTv­ teritoriuli ubani. dQsput­i [< laT. 1. administraciul­ 2.). tabulis. literaturul an sxva xa­ siaTis Temaze. analizi. dispEtCer­i [ingl. mowyobiloba (kompiuteris ¥ distanciuri da sadistannawili). samsaxuri.: werilobiTi benzini.  TviTmfrinavis d.. erTmaneTTan Seufar­ ferad sxivebad (prizmaSi debloba.). distillatus wveTebad Camosuli] _ dis­ ganlageba] _ (saamx.  mokle d. 3. (s. ekranze. kamaTi. garidebis d. dispropOrcia [fr. dispet­ finiSs Soris. disputo vmsje­ lob. ¥ dispersiuli. nigzaze. manZili. (spec. naxazis saxiT. brZaneba jarisadmi brZo­ distilAtor­i _ distili­ lis dasawyebad.-ze. dispositio distQlat­i [< laT. romelic awes­ distAncia [laT. gzatkecilze da sxv.

. dQun­i [germ. elenTis d. moswavle. samxatvro d. Tan­ xmoba] _ 1. 1­isaT­ vis).) sasjeli. SeuTan­ xmebloba.  d. risame ramesTan Sesaba­ misobis darRveva. uTanxmoeba. d. mecnierebis damoukidebeli codnis dargi. 2. maTematikuri d. distichon] _ (lit. saswavlo sa­ gani.  mtkice d. ¥ disharmoniuli. gamoxdiT gawmenda (siTxisa). distrOfia [berZ. avtomobilSi. (s. diferencQal­i [laT.) visime saxelis gamtexi. bgeraTa keTilxmovnebis darRveva.-ebi. differentia sxvaoba] _ 1. ortaepedi.). tbis. dQstiq­i [berZ. . 1­isaTvis). ¥ udisci plino (mniSv. traqtorSi da misT: meqanizmi. dif dys da harmonia Tanabgeradoba. (s. qsovilebis.-ebi. (maTem.. gamoxda.  sabunebismetyvelo d. distillatio wveTva] da distilQreba _ disharmOnia [berZ. romlis dacvac savaldebuloa ama Tu im koleqtivis yvela wevrisaTvis. mdinaris napirze. 2. distilAcia [laT. Dűne] _ qarisgan motanili qviSis borcvi (5­20 m simaRlisa) zRvis. discQplina [< laT. dQubek­i _ umaRlesi xarisxis makedonuri Tambaqo.-143 u. organoebis an mTeli organizmis kvebis darRveva. romlis saSualebiTac ori uka­ na (wamyvani) Tvali sxva­ dasxva siCqariT brunavs mosaxvevebsa da uswormas­ woro adgilebSi.  d. dys (uar­ yofis aRmniSvneli Tavsar­ Ti) da trophē kveba] _ (medic. musika.  RviZlis d.  disharmonuli Scd. (mus..  wylis d.) ortaepiani strofi. isciplina moZRvreba] _ 1.) wesdeba (armiaSi). difamAcia [< laT. Sromis d.-is dacva. mtkiced dadgenili wesi. Se­ marcxveneli cnobebis (nam­ dvilisa Tu mogonilis) ga­ moqveyneba presaSi. diffamo saxels vutex] _ (samarT. filologiuri d.-ebi.) damoukidebeli cvladi si­ didis nebismieri nazardi. ¥ disci plinuri da sadisci plino (mniSv.) harmoniis.

gavrceleba. erTi nivTierebis yofa dialeqtebad da Sem­ atomebis an molekulebis deg. bgera] _ (enaTm. TandaTanobiT SeRweva me­ ore nivTierebis atomebis diferencQuli _ araerT­ ¥ diferencialuri (mniSv. gafarToeba] 3. tolEbani _ gantolebani. marcvlad Serwymuli ori xmovani (qarT. mravalgvar. mEtria _ geometriis na­ xorxis.  difteria.danawevreba difrAqcia [laT. (lingv. gantolebaTa sistema.) enis daSla. xunagi). da­ _ (fiz. raime meTodis dayofa. diferencQreba _ 1. diffractio texa. (biol. sasaubro me­ tyvelebaSi ixmareba ag­ diferenciAluri gan­ reTve difteriti. maT warmo­ dQfTong­i [berZ. romlebic Seicavs saZe­ bar funqciebs.). non.  d. organizmis ferencialuri aRricxvis saerTo mowamvla (moZv. diphthongos < di (s) orjer. axal enebad. phthongos ebulebsa da damoukidebel xma. difteriti Scd. sinon. si­ saSualebiT.). diphterie < berZ.romelic Se­ iswavlis warmoebulebisa da diferencialebis Tvise­ bas da xerxs. ganviTarebis procesSi. .) organoTa mraval­  sinaTlis d. mier gzaze Sexvedrili elementebad. differentia gansxvaveba] da  diftongi Scd. or­ diferenciAcia [< laT. romelic Seiswavlis wovani garsebisa da xa­ geometriul obieqtebs di­ xis anTeba. difTEria [fr. diphthera kani] _ mwva­ ve gadamdebi daavadeba (upiratesad bavSvTa) ro­ diferenciAluri geo­ melsac axlavs cxviris. diffusio gabneva. erTmaneTisgan bgeris Tu sxva talRebis gansxvavebul nawilebad.) sinaTlis. dabrkolebaTa Semovla. gansxvavebuli (sxva­ dasxva pirobebSi).dif -144- gvari.  d. ormagi. traqeis lor­ wili. erT­ cvladebs. ferovnebis warmoqmna or­ ganizmis individualuri difUzia [laT. tarifi. 1­isaTvis): diferencialuri aRricxva _ umaRlesi maTe­ matikis nawili. xmovani). mtvreva] _ (fiz. 2.

(ist.  diktori Scd. axvevs meores.. warmoiSva 2. xdeba zepiri metyvelebis  diktati Scd. phone bge­ robebis moTxovnebis Tavze ra] – aparati. saxelmwifos erTpirov­ naweris kvlav warmoeba nuli mmarTveli. Sereuli. leviziis muSaki. reJimi. dictatura] –  d.  diktatori Scd. Ca­ 1. dQqtor­i [< laT. 2). 2. (wign). romelsac niSnavda sena­ ¥ difuziuri. aRWurvilia SeuzRudavi  diktofoni Scd. laparake] – radios an te­ dQqtat­i [germ. 2. gadat. meqanikuri Cawera da Semdeg. politika – ufro susti diqtOfon­i [laT.  d. dQqt­i [germ. gabatonebuli klasis Se­ uzRudavi saxelmwifo Za­ diqsQlend­i _ saestrado or­ laufleba. ¥ diqtatoruli.land­is mixedviT].  samxedro d.-145- diq (molekulebis) SualedebSi 2. romelic dictatus nabrZanebi] – 1. 1. . Sekruleba da sxv. dictor mo­  dikti Scd. dictator] – saWiroebis SemTxvevaSi. diqtAtura [laT. dicte] – igivea. misi mmarT­ saerTo saxelwodebis _ Divelobis dro. siTxe. romelTac moxveva.  d. aramkafio. ti saxelmwifos saSinao an 1. fanera (mniSv. bgerebi. airebis d. teqsti. dicto vu­ qveynebisaTvis Tavisi pi­ karnaxeb da berZ.. sac erTi saxelmwifo Tavs  s. ZalauflebiT. rac  diktatura Scd. dictat < laT. Zvel romSi: diqtatoris [aSS­is samxreTis Statebis Zalaufleba. romelic (aRdgena). difuziis gziT miRebuli. bundovani. xie . sagareo safrTxis dros. aRWurvili Tanamdebobis pi­  siTxeebis d. xel­ teqsts. romel­ ¥ sadiqtoro. ri. diqtAtor­i [laT. kestri erTgvari. usa­ mikrofonTan kiTxulobs marTlo SeTanxmeba.) Zvel romSi: ga­ maTi Tburi moZraobis Se­ nusazRvreli ZalauflebiT degad.

dOgmat­i [berZ. dozAtor­i [< berZ. dOg­i [ingl. dog ZaRli] – didi da Ronieri sasamsaxuro ZaRli erTgvari. 2. diskoTekaze piri. do [it. cvlis melodiebs. do] – musikaluri gamis pirveli bgera. doza] – mowyobiloba fxvieri.) . dogaressa] – (ist.. ganusje­ lad mtkicebis gareSe. dogAresa [it.) arakri­ tikuli azrovneba. dogmatQkos­i [berZ. dQjei [ingl. dogma] – (wign. romelmac ga­ moiyvana es jiSi pinCerisa da germanuli nagazis Sej­ varebiT). dosis] – 1. zusti zoma nivTierebisa.zogjer barmenis rols asrulebs.  dogmasi Scd.) doJis meuRle dOgma [berZ. romel­ sac mihyavs saRamo. dogma (dogmatos)] – religiur moZR­ vrebaSi: ZiriTadi debu­ leba. Semokl. doberman pincher < sak. 2.  kargi (cudi) d. brmad miRebuli de­ buleba. 2.diq -146dausabuTeblad. dogmAtizm­i – (wign. am bgeris aRmniSvneli noti. sax. dOberman­pQnCer­i [ingl. Txevadi an airisebri niv­ Tierebis asarwyavad. romelsac iReben dausabuTeblad. ix. dozQmetr­i [berZ. mtkicebis gareSe. ¥ dogmisa. dobermani] – erTgvari jiSis ZaRli (germanuli moZaRle dobermanis gva­ ris mixedviT. romelsac miiCneven uryev WeSmaritebad yvela droisa da istoriuli pi­ robebisaTvis. DJ – disc jockey disk jokei] – 1. dogmebiT moazrovne. romelic Sedis narevis Se­ madgenlobaSi. ultramokle talRebis (FM) diapazonSi musikalur­ gasarTobi stereo­radio gadacemebis wamyvani. dosis da metron zoma] – xelsawyo ra­ dQqcia [< laT. gamoTqma] – metyvelebaSi sityvebisa da marcvlebis warmoTqmis mkafioobis xa­ risxi. gamoTqma. dOza [berZ. dogmatikos] – 1. dictio warmoTqma.romelic dogmebs emyareba. dogmaturi RvTis­ metyvelebis specialisti. erT jerze an erT dRe­RameSi misaRebi wamlis raodenoba  mcire d.

ZiriTadi gabatonebuli idea.  dokumentaluri Scd. sadac gemebs aremonteben (gemis wyalqveSa nawilis wmenda. 2. risme ZiriTadi ni­ Sani.). maga­ liTi.  teqnikuri d. romelic dokSi an verfSi muSaobs. Sinauri] – gareuli cxovelebis moSi­ naureba. d. d. sinon. 3.  d. kreb. documentum samoZRvro mowmoba. sabuTi). domQnat­i [laT. mtkicebis xerxi] – 1. dominans (dominantis) gabatonebuli] – 1.-ebis Semowmeba. dokumEnturi fQlmi – filmi. werilobiTi cnoba (sinon. d. dollar] _ fu­ lis erTeuli aSS­Si. wel­ . dok ingl. namdvilad dom momxdari ambebi. dokUment­i [laT.-is momzadeba. kana­ daSi. (mus. avstraliasa da zog sxv. SeRebva da sxv. domesticus saxlisa.  istoriuli d. (fiziol). dOlar­i [ingl. romelic cvlis an aferxebs sxv.-147diaqtiuri gamosxivebis ra­ odenobis gasazomad. dokumentAcia – 1. refleqsebs. d. docker] – nav­ sadguris muSa­mtvirTavi. doku­ mentebiT dasabuTeba ri­ same. sizuste. romelic ik­ vlevs radioaqtiuri pre­ paratebis gamosxivbasa da aqtivobas. masalebi. dosis doza da metreo vzomav] – teqnikuri fizikis dargi. dominatus batonoba. monacemebi. dook] – navsadgurebSi: nageboba.-ze xelis mowera 2.  d.) maJoruli an mino­ ruli gamis mexuTe safe­ xuri. domQnant­i [laT.-ebi. erTxelisufle­ bianoba] – romis imperiis gviandel periodSi (me­3 s. dokumentebi. qveyanaSi.-ebis gaficva. centralur ner­ vul sistemaSi: droebiTi gabatonebuli refleqsi. risame damadasturebeli mowmoba (qarT.­is bolodan ax. 2. dOker­i [ingl. ¥ dokumenturi. domestikAcia [laT. muSa. romelSic gadmoce­ mulia faqtebi.  d. dOk­i [hol. dozimEtria [berZ. sabuTi)..

romlis raime or­ ganos (mag.dom -148Soniani wamosasxami. romelic una­ yofod ibrZvis ganuxor­ ciebeli idealebisaTvis. dominus qalbatoni. dominion samflobelo. doña.  d. 2. kaTolike berebis kapiu­ . piri. hidravlikuri d.  reformistuli ideebis d.  avtomobilis d. dammekract] – meqa­ nizmi simZimeTa asawevad mcire simaRleze. dOmino [fr. dOna. ro­ melic Tavis sisxls iZle­ va avadmyofisTvis gadasas­ xmelad..] – 1. romlis drosac SenarCunebuli iyo respublikuri weswyobile­ ba. aseTi firfi­ tebiT TamaSi. TaRr. 3. kompleqti 28 saTamaSo firfitisa. ase mimarTaven espaneTSi qals da mama­ kacs.) dominQreba [germ. `ba­ tons”.) britaneTis imperiis SemadgenlobaSi Semavali saxelmwifo. – servantesis (1547­1616) romaniT `donkixot la­ manCelis” gmiris donki­ xotis saxelis mixedviT] – gulubryvilo. Warboba risame.xelisufleba] – (ist. meocnebe adamiani. 2. holand. garemocul adgilebze. ¥ donkixoturi. dOnor­i [fr. xelis d. donkQxot­i [< kreb. piri.­ebi iyo kanada. dominari] – 1. erTvis saxels win da niSnavs `qalbatons~. 2. donneur < laT. domino < it. 2.): imperatoris Se­ uzRudavi xelisuflebis reJimi – gansxvavebuli princi pebisagan. aseTi kostumiT morTuli piri... romelic me­ Taurad scnobda inglisis mefes (d. Tirkmels. dominQon­i [ingl. dono vaCuqeb] – 1. it. don [esp. don < laT. batoni] – 1. romelzec das­ mulia – erTidan eqvsamde – wertilebi.  taZris d. esp. av­ straliis kavSiri da sxv. amaRleba garemocul ad­ gilebze. sasuliero pirisadmi mi­ marTva italiaSi. dominieren < laT. dOmkrat­i [< germ.  damkrati Scd. saqcieli. samaskarado kostumi – sa­ xeloebiani da kapiSoniani farTo wamosasxami. batonoba. daumkraft.

romelic mcire xniT aRagznebs. organizaciis zaralis dasafaravad an sxva miz­ nebisaTvis.  d.  s. d. romelic eZleva sawarmos. dotAcia [< laT. akrZalulia sa­ erTaSoriso saxelmwifo sportuli oganizaciebis mier. miReba] – nivTiereba.] – ar­ Siyobas gadagebuli ma­ makaci. doctrina] – mecnieruli an filosofi­ uri Teoria.  samxedro d. teqnikur mecnierebaTa d. ¥ doqtrinisa. esp. doctor mas­ wavlebeli] – umaRlesi sa­ mecniero xarisxi (romlis miniWebis pirobebi sxvada­ sxvanairia sxvadasxva qve­ yanaSi)  filologiur mecnierebaTa d. donJUan­i [< kreb.-is miReba. dossier] _ raime sakiTxTan. ramis mom­ cemi an gamRebi piri an or­ ganizacia.-ze kontroli. dawesebulebas. saqmesTan da­ kavSirebuli dokumentebi. doping < dope narkotikis micema. docens (docentis) aswavlis] – umaRlesi sko­ lis maswavleblis sa­ mecniero wodebuleba da Tanamdeboba (profesorze naklebi da asistentze ma­ Rali). Tavdapirvelad iyenebdnen sacxenosno sportSi. dOJ­i [it.) gadaunergaven sxvas. dOsie – [fr. dotatie mo­ marageba. doc ¥ dosiesi. dOping­i [ingl. Sedgena. doge] – Sua sauku­ neebSi: veneciisa da genuis respublikebis meTaurTa tituli. aseTi dokumentebis Semcvleli saqaRalde. mususi (mravali dasavleTevropul litera­ turul nawarmoebis gmiris don Juanis saxelis mixed­ viT). aRWurva] – sa­ xelmwifo fuladi dax­ mareba. sistema. simxneves matebs sportsmenis or­ ganizms. dOqtor­i [laT.  d.-149guls.  doktori Scd. am wodebulebis mqo­ . erTad Sekrebili. dOqtrina [laT.  dosiisa Scd.. dOcent­i [< laT. ¥ sadoqtoro... disertacia.  doqtrinasi Scd. saerTod.

drakon gve­ li] – zRapruli cecxlis­ mfrqveveli frTosani gveli (qarT.) mdgomareobis ukiduresi daZabuloba. dramatul nawar­ moebTa Seqmnis Teoria. drama moqmede­ ba. 2. sax.-is Taviseburebani. Saqarmoyrili an Soko­ ladiani samkurnalo abebi. 2.. dramAtizm­i – 1.-is kursi. drAma [berZ. ulmo­ beli kanonebi [Zveli ber­ Zeni kanonmdeblis drakonis (Drakon) saxelis mixedviT]. dramatUrgia [berZ. drEzina [germ. (wign.  drezinisa. Teoria. dragee] – 1.  d. ¥ dramatuli (mniS. ubedu­ reba. 2­saTvis). lite­ raturuli nawarmoebi se­ riozuli (arakomediuri) Sinaarsis. dramatul nawarmoebTa erToblioba  qarTuli d.  ojaxuri d. tabletebi.dra -150mdgomareobis dasabuTeba (rac damaxasiaTebelia dra­ misaTvis). drAkon­i [berZ. romelic relsebze moZ­ raobs Sigawvis ZraviT an xeliT. SemTxveva.  d. wre. sinon. moqmedebis. cxovrebaSi momx­ dari mZime SemTxveva.  skolis d. d.  d. draisine < sa­ kuT. ne (am Tanamdebobaze myofi) piri. erTgvari wvrili kanfeti mrgvali formisa. Seqspiris d. kreb. . gadat.. Teatri.  d. drAJe [fr. drakOnuli kanOnebi – ukiduresad mkacri. dramAtuli wre – (mokled: dramwre) – Teatraluri TviTmoqmedebis wre.  siuJetis d. simZime. gadat. warmodgena] – 1. dramaturgia] – 1. ro­ melic dramatul nawarmo­ ebebs wers. nawarmoebi (mniS. rac zneobriv tanjvas iwvevs. romelic da­ werilia dialogebad da gankuTvnilia scenaze da­ sadgmelad. ibsenis d. ¥ dramaturgiuli. dramAturg­i – mwerali. 1­isaT­ vis).  dramatiuli Scd. 2. gveleSapi). ¥ draJesi.  draJisa Scd. 2.] – rkinigzis uri­ ka.

arxebis. (zRv). drimAder­i [fr. (medic. yinulebi. 1). 3. ¥ modreifisa. (zRv. modrEife – dreifiT moZ­ ravi (mniS. saxvretela). di plomatiuri) meTauris mamasaxlisi. duAlizm­i [< laT. daWaobebuli niadagis amoSroba (amowreta) Txri­ lebis. dromadaire < berZ. gaorebuli] – filo­ sofiuri religiuri moZ­ Rvreba. sinon.  xels d. feria. 2.. dormas (kamelos) swra­ fad mrbolavi aqlemi] – erTkuziani aqlemi (qarT. dualis or­ gvari. drizina Scd. kuTxe gemis svlis mimarTulebisa da mis RerZs Soris. drieren] – 1. curva.. sinon. yinulis horizontaluri moZraoba qaris an dinebis gavleniT. drainage < ingl. duaQen­i [fr. druide < kelt. da­ sawretad. TviTmfrina­ vis acdena kursidan qaris an wylis (haeriT) dinebis gavleniT. (medic. drEl­i [germ. ro­ melic SehyavT sxeulis RruSi an Rrma WrilobaSi Cirqis. druQdizm­i – Zveli keltebis religia. m. yQnulis drEifi – zRvaSi: 1. moZravi gemis. prevmatikuri d. siTxis da sxv. (qarT. milebis sis­ tema.  modreifesi Scd. arxebis an miwis­ qveSa milebis sistemis saSualebani.  m.) Wrilobidan Cirqis. Drell] – burRis sabrunebeli meqanizmi (pa­ tara naxvretebis gasake­ Teblad). dryas (driadas)] – berZnul miTologiaSi: tyis nimfa. drUid­i [fr.) naxvretebiani re­ zinis an minis mili. drEnaJ­i [fr. naraqlema).-151 drezinasi. aseTi Txri­ lebis.). sadguri `CrdiloeTi polusi”. siTxis dawreta specialuri milis an marlis grZeli naWris saSualebiT. dua 2. drQad­i [berZ. dribling] – fexburTSi: burTis os­ taturi tareba.] – galiis.] – 1. 2. romelic samyaros . britaneTisa da ir­ landiis keltebis qurumi. дрейф < holand. eleqtruli d. drQbling­i [ingl. drEif­i [rus. doyen] – di p­ lomatiuri korpusis (ix.

) ormagi registri organSi. dUbl­i [fr. rac dub­ lireba (mniS. ori nawilisgan Sewebe­ buli Zvirfasi Tvali. double] – kinema­ tografiaSi: filmis epi­ zodis xelaxla gadaReba. d. duel < laT. dublikatus gaormagebuli] – raime we­ rilobiTi dokumentis me­ ore cali.  dubliaJi. saWiroa romelimedan sau­ keTesos SesarCevad filmis montaJis dros. meaTe d. sadubliaJo Scd. risme or egzemlplarad gakeTeba. . 2). (sapirisp.-Si brZola. dUel­i [fr. TeatrSi: msaxiobi.  pirveli d. doublet < double ormagi] – 1. duellum omi] – orTabrZola raime iaraRiT. dekartis d.dub -152(mus. xolo qvemoTa yalbi. ¥ dualisturi. 4. 2. ori erTdrouli dacla orluliani sanadiro To­ fisa.-Ta matCi. TeatrSi: romelime rolis ZiriTadi Semsruleblis Secvla sxva msaxiobiT. 4. fexburTSi: saTadarigo moTamaSe.  zednadebis d. saamqro. kinofilmis sxva enaze gaxmovaneba. 3. safuZvlad aRiarebs or erTmaneTTan sawinaaRmdego sawyiss – materialursa da idealurs.  d. mo­ nizmi).  s.). doubleur] – 1. raime nivTis meore cali (muzeumSi. ¥ sadublaJo. dublQreba [< fr. S. dublQor­i [fr.-Si mokvla. erTis da igives meored keTeba. filosofia. bib­ lioTekaSi.. dUblaJ­i [fr. erTnairi samuSaos Sesruleba visime paralelurad. doubler ga­ ormageba] – 1. dublQkat­i [laT. doublage gaor­ mageba] – igivea. 2. msoflmxedveloba. romelsac iuri­ diulad dednis Zala aqvs. romelic speqtaklSi cvlis ama Tu im rolis ZiriTad Semsru­ lebels. 3. d.  d. 2.  d. garkveuli wesebis dacviT. ro­ melSic zeviTa nawili namdvilia. koleqciaSi da a. risame piris ga­ daReba. dUblet­i [fr.-Si gamowveva.

54 sm­s. romelic Searqva ser­ vantesis romanis mTavarma gmirma don kixotma Tavis satrfos glexis gogo – aldonsas. ¥ dulcineasi. duellant < laT. we­ sebis udides nawils. ufro sworia dulsinea] – xumrobiT an ironiiT iTqmis visime sat­ rfoze (qalze). mamris Teslis dUm­dUm­i _ mskdomare tyvia. – (fiziol. gadmonTxeva. ele­ mentTan. дюжина < fr. duralUmin­i [laT. rusuli seqtanturi mimdinareoba. udris 2. dUet­i [it. duumviratus < duo ori da vir kaci] – Zvel romSi: ori piris mmar­ Tveloba (duumvirebis). seqta ar cnobs qristianul (marT­ lmadideblur) dogmebs. dUCe [it.  dulcineisa Scd. duetto] _ 1.  duraliumini Scd. sakanonmdeblo an ad­ eakulAcia [gviand. laT. duim] – sigrZis sazomi.). duxobOrebi [rus. mag­ niumTan da zog. dulcinea saxe­ li.  abesalomisa da murmanis d.. z. sxv. duce beladi] – ase uwodebdnen italiaSi fa­ Sistebis liders – muso­ linis (ix. duumvQrat­i [laT. дума] – ruseTSi: e warmomadgenlobiTi kre­ ba. gadmonTxeva] ruseTs f.-153- eak duelQant­i [germ. dUma [rus.] – duelis monawile. dura maga­ ri. musi­ kaluri nawarmoebi ori xmisa an ori sakravisaT­ vis. parlamenti. romelic metad mZime Wri­ lobebs iwvevs. . духоборы sulisaTvis mebrZolni] – Zv. myari da alumini] – aluminis msubuqi da myari Senadnobi spilenZTan. CvenSi ixmareboda metruli sistemis SemoRebamde. faSizmi). faliaSvilis `abesalom da eTeridan~: violinos da violonCelis d. douzaine] – Tormeti erTgvari sagani. dulcQnea [esp. ori Semsruleblisgan (mom­ Rerlisa da damkvrelisgan) Semdgari ansambli. dUJin­i [rus. dUim­i [holand. latio amonTxeva. ejacuministraciuli funqciiT. 2.

sico­ cxlis azris dakargva da SeZena da misT. Jäger] – 1. romelsac iReben rezinuli SenaerTebis vulkanizaciiT. egzEmplar­i [laT. euktçrion] – 1. war­ moSoba. Jur­ nalebis) calke aRebuli cali. Cirqgrovebi: icis qavili.  egzempliari. egzArqos­i [berZ. 2. eklesias mimdgari sagva­ reulo sasaflao. 2. egzogAmia [berZ. ekzema gamonayari.. bugrebi. romelic qiriT muSaobs samonadireo meurneobaSi. samRvdelo. 2. [berZ. egzistenciAlizm­i [laT. ebOnit­i [ingl. rwme­ na da urwmunoeba. ebonos Savi xe] – magari ma­ sala. cxovelTa da mcenareTa calkeuli warmomadgeneli. Egzema [berZ.  egzogenuri – gvari. (ist. exaltatio] – ukiduresad aRgznebuli an aRfrTovanebuli mdgo­ mareoba. ebonite < berZ. bugarebi] – kanis anTebiTi daavadeba. farTod iyeneben eleqtro teqni­ kaSi. wignebis. buStukebi. profe­ sionali monadire. exsistentia arseboba] – mimar­ Tuleba Tanamedrove fi­ losofiaSi. egzo.  maimunebis iSviaTi e. eklesiis moSorebiT cal­ ke agebuli an eklesias mi­ Senebuli mcire nageboba. saaviacio.) zogi qveynis (ker­ Zod ruseTis) armiebSi: gan­ sakuTrebuli msroleli nawilebis jariskaci. Eger­i [germ. exô gareSe da gamos qorwineba] – Cveuleba. Egvter­i [berZ.. emsaxureba moyvarul monadireebs da Tvalyurs adevnebs nadi­ robis kanonebis dacvas.ebo -154mRvdelmTavari. exalchos] – marTlmadidebelTa cal­ ke saeklesio olqis an damoukidebeli eklesiis . ekzempliari Scd.  wignis ori e. exô gareSe] – rTuli sityvebis dasa­ wyisSi aRniSnavs ~ gareTa~. saZvale. erTgvarovani sagnebis (mag. exemplar nimuSi] – 1. egzaltAcia [laT. romlisTvisac damaxasiaTebelia. `gareSe~. misi ZiriTadi Temaa pirovnebis bediRbali Tanamedrove samyaroSi. qimiur mrew­ velobaSi da sxv.

TavkerZa. eCokaci (sapirisp. aigis (aigidos zevsis faris saxelwodeba]: vi­ sime. Edem­i [Zv. rom igi qveynierebis centria. edelvAis­i [germ.] _ 1. sinon. ¥ egzotikuri. egOizm­i[fr. risime mfar­ velobis qveS. egidis qveS _ (wign. romelsac egoizmi axasiaTebs (qarT. exôterikos garegani.  e. Secodebam­ de. 2. buneba. altruizmi). miwis kurTxeuli (madli­ ani) kuTxe. bibliuri legendis mixedviT _ miwiuri samoTxe.-155romlis mixedviTac akrZa­ lulia qorwineba erTi da imave gvaris an Temis war­ momadgenlebs Soris. rac da­ maxasiaTebelia Soreuli. magiur for­ mulaTa Sesaxeb). qveynebi. Tvalwarmtaci Taviseburebani. egocEntrizm­i [laT. risame xelmZRvanelobiT. egzoterQkuli [berZ. egzOtika [berZ. uCveulo.  aRmosavluri e.) visime. Ediqt­i [laT. naklebad cnobili qveyne­ bisaTvis. egzotiuri Scd. alpuri edel­ vaisi _ ikeTebs qaTqaTa TeTr yvavils (amJamad Zal­ ze iSviaTia). ego me da centrum centri] _ egoizmisa da individualizmis gamov­ lenis ukiduresi forma. adamianis (adamisa da evas sacxovrebeli). warmodgena. altruisti). égoiste laT. e. exōtikos ucxo qveynis. ego] _ adamiani. edictum] _ sxva­ . moTavise. égoisme laT. mcenareebi. Edelweiss] _ mTis balaxovani mcenare. ad­ gilsamyofeli. e. ego me] _ Tavisi piradi inte­ resebis sazogadoebriv da sxva adamianTa intereseb­ edi ze win dayeneba (sapirisp.  e. gareSe] – rac saidumlos ar war­ moadgens da gankuTvnilia yvelasaTvis (iTqmis re­ ligiuri wesebis. egOist­i [fr. ebr. sakuTari pirovnebiT ga­ taceba.  ekzotika. risame. Egida [berZ. ucxouri] – (wign. ekzot[iku]ri. ¥ egoisturi. mistikur moZRvrebaTa.). ikeTebs moyviTalo­TeTr yvavils: gavrcelebulia evraziaSi (wina aziis ga­ moklebiT). saqcieli. visime.

evangElist­i _ 1. eulogia daloc­ va] – nakurTxi sefiskveri. evangelikuri sazogado­ ebis wevri. netareba.  `milanis ediqti~ _kon­ stantine didis ediqti. evkAli pt­i [berZ. romis imperatoris. evolutio gaSla. 2. romlis nawils aZleven morwmunes eklesiaSi. dawesebulebaTa qonebis gamotana im adgilidan. eugehçs ke­ TilSobiluri warmoSobisa. ganfena] _ 1. sadac raime safrTxea mo­ salodneli (saomari moq­ medebis an stiqiuri ubedu­ rebis dros). qarxnis e. evakuieren] _ adamianebis gamoyeneba. eu kargad da kalyptos dafaruli] _ swrafad mzardi avstrali­ uri xe. saxarebis avtori. evakuAcia [laT. revolucia). eudiamonia bedniereba.eva -156- dasxva saxelmwifoSi: umaR­ lesi xelisuflebis (mefis. .. (sapirisp. romlis wyalobiTac qris­ tianoba romis imperiis saxelmwifo religiad ga­ mocxadda Cv. evgEnika [< berZ.). jaris gamoyvana brZolis velidan. evdemOnizm­i [< berZ. welTaRr. gancxroma] _ antikur xa­ naSi da Semdeg eTikaSi: moralis ganmartebisa da dasabuTebis princi pi. evolUcia [laT. evgenQkur­i [< berZ. euangelion saxareba] _ rasac Tavisi sarwmunoebis safuZvlad mxolod saxareba miaCnia (iTqmis qristianuli re­ ligiis zogierT mimarTu­ lebis Sesaxeb). imperatoris. ganvi­ Tarebis procesi. misi mem­ kvidruli bunebis gaumjo­ besebisa da srulyofis Se­ saxeb. rom­ lis mixedviTac adamianis sicocxlis umaRles mizans warmoadgens bedniereba (gancxroma). maxarobeli.) brZanebuleba gansakuTrebuli mniSvne­ lobisa. dacarieleba] _ da evakuQreba [germ.  adamianis e. 2. evlOgia [berZ. kargi gvarisa] _ moZRvreba adamianis modgmis. (filos. nakurTxi wyali da misT. eTerovani zeTebis Semcveli..  daWrilebis e.. evacuatio dacva. TandaTanobiT raodenobrivi cvlileba. 313 w.

-157ro melic amzadebs Tviseb­ riv cvlilebebs.) gvaris. istoriuli mecnierebis dargi. tomis mamamTavari. teqnikaSi. revoluciur gadatrialebas.. saeTero (mniSv. e. ETnarq­i [berZ. ethos xalxi da Jenesis warmoSoba] _ xal­ xis. romelic swavlobs xalxTa yofa­cxovrebas. mecnieruli e. saeTero dro _ radioSi. sadac vrceldeba ra­ diotalRebi. mudmiv ganviTare­ bas ganicdis. 2. romelic gamoyofilia raime gadace­ misTvis. filosofiuri moZRvreba. haeri. evoliucionuri Scd.  e. televiziaSi: dro. dithēr] _ 1.-Si gadacemuli musika.  e. eTnogEnez­i [berZ. eTnogrAfia [berZ. warmoadgens ufero aqrolad siTxes da aqvs damaxasiaTebeli mwvave (mZafri) suni. xalxTan da­ kavSirebuli. ga­ remomcveli sahaero sivrce. Semadgenloba. jgufi. saxalxo] _ ama Tu im tomTan. .  evoliucia. romelime sazogadoebrivi jgufis. romelic zneobas Seexeba. ethnikos to­ mobrivi. romlis Tanaxmadac yvelaferi arsebuli evo­ lucias. 1­isaTvis). ¥ evoluciuri. 2.  e. 2. zeTebi.  gogirdis e. tomis warmoSoba.. moZRvreba.  eqimis e.-is suni.)] _ 1. moZR­ vreba.  e. eTn  e. ēthika (mr. ro­ melsac iReben wylis mox­ leCiT spirtis an fenoli­ sagan. ETika [berZ. ethnos xalxi. 3. morali.  eTniuri Scd. iyeneben me­ dicinaSi. ¥ eTikuri. berZnul miTologiaSi: ha­ eris yvelaze zeda da gam­ Wvirvale fena. romelic gan­ viTarebis procesSi uar­ yofs naxtomisebr Tvisebriv cvlilebas. mosaxleobis e. evoluciOnizm­i _ 1.  eTiuri Scd. saqcieli. ¥ eTerovani (mniSv. 2­saT­ vis). procesi. ETer­i [berZ./ ethnos xalxi da graphô vwer] _ 1. eTnQkur­i [berZ. tomi da meTauri] _ (ist. organuli nivTiereba. profesiis war­ momadgenelTa yofaqcevis normebi.

romelic ar See­ sabameba obieqtur mdgoma­ reobas.  e..  e. Se­ kavSirebul Tavdapirvel teritoriis. qveynebi. maT nivTier da sulier kulturas. eqspediciisa). e. mxiaruli gan­ wyobileba. enisa da kul­ turis erTobis safuZvel­ ze.) momarageba (mag. Cndeba alkoholis. hava. ¥ ekvatoruli. (qarT. taZari: ieso qristes sxeuli. xalxTmcodneoba). équiper] _ yvela saWiro nivTi (ta­ nisamosiT. ETnos­i [berZ. e. ekvAtor­i [laT.  e. ekvilibrQstika [fr. e. sartyeli. `sak­ rebulo~] _ saydari. ¥ ekvivalenturi. euphoria < eu kargad da pherō vitan] _ aRgznebuli. e. 2. édair] _ tkbili Rvezeli erTgvari. ecu (Semokl. ukmayofilebis grZnoba. auquivalens (auquivalentis)] _ (wign. aequator ga­ Tanasworebuli] _ (geogr.eTn -158mas CrdiloeT da samxreT naxevarsferoebad.) muzeumi. ja­ riskacebisa. Ta­ nabari Rirebulebis raime. (s. sinon. aRTqmis mci­ re wigni.).) < European currency unit valutis evropuli valuta.  eqvivalenti. morfinis mcire dozebis zemoqmedebis da sxva mize­ zebis Sedegad. eqvivalenturi Scd. ekvivAlent­i [laT. romel­ sac gulad kremi aqvs.). ama Tu im xalxis an to­ mis yofa­cxovrebisa da kulturis TaviseburebaTa erToblioba. `kreba~. eklEsia [berZ.  ekvatorialuri Scd. miewereba solo­ mon mefes. ¥ eTnografiuli da saeTnografio. (s. ro­ melSic erTiandeba yvela WeSmariti morwmune.ruka. Ekler­i [fr. ro­ melic gars uvlis de­ damiwas (orive polusTan Tanabar manZilze) da yofs . gantolebani. eifOria [berZ. eklesQaste _ Zv.) eqspedicia. ethnos xalxi] _ adamianTa istoriulad Ca­ moyalibebuli metnaklebad didi da mcire jgufi. Ekiu [<laT. wignis Sinaarsi amqveyniur amaoebazea: `ama­ oeba amaoebaTa da yovelive amao~. xelsawyoebiT da sxv. warmosaxviTi wrexazi.

2. e. li. wonasworoba. manqana. ro­ melzedac warmoebs mzis. nareTa da cxovelTaA da­ 4. oikos sax­ mareoba. misi ekleipsis dabneleba] _ (ist. saxalxo meurneoba (qvey­ eklQptika [berZ. aseTi xarjvis Sedegad siaTmcodneoba] _ moZRvreba miRebuli sargebloba. (ix. sazogadoebrivi wyobilebis ideur mimarTulebaTa ne­ warmoebiTi urTierTobani. eklEqtizm­i [<berZ. garemo. problemebi. sio ganawesze. ekleiptikē < nisa. ¥ ekonomikuri. politika. oikonomike meojaxeoba] _ 1. mocemuli SexedulebaTa. romelic Seiswavlis mce­ soflis meurneobis e. krizisi. e. eklesiaze. mdgomareoba. saavtomoZRvreba] _ mecniereba. moRvaweobis raime dargs. eklesiolOgia [berZ. saekle­ miiRo. qristes sxeulze. ga­ mozogviT xarjva risame Ekran­i [fr.). e. romelic swav­ mokidebulebas urTierT lobs sawarmoo. eklektos amorCeuli] _ sxvadasxvagvar ekonOmika [berZ. uprinci po Seer­ romlebic Seesabameba sazo­ Teba. e. ¥ ekologiuri. ekle­ . raionisa da sxv. mobilo transportis e.  mTis raionebis e. samSoblo da logos  mrewvelobis e. urneobis marTva] _ 1. cis sferos didi wre.  e.). bismieri. fi­ ganmavlobaSi. 2. sinon. dogmebze da ¥ ekonomiuri. TeTri zedapiri. geografia rTxoeba.  ekonomiuri (ekonomikisaT­ ekonOmia [berZ. rogorc ieso  sawarmom mniSvnelobani e.  e. mSenebloba.  e. ganviTarebas.-159- ekr  e. sxv. e. naSromi. 3. écran] _ 1. e. mecniereba. (meqanikuri). nansur­materialuri mdgo­ ekolOgia [berZ.-is reJimi. usaf e. ekonomia). TeoriaTa. momWirneoba). sameurneo moRvaweobis ra­ xiluli moZraoba wlis ime dargis struqtura. romelzedac uC­ (qarT. sameurneo Soris da garemosTan. gadoebis sawarmoo ZalTa ¥ ekleqtikuri. oikonomia me­ vis) Scd.

oikumenē dasaxlebuli mi­ wa] _ saeklesio moZraoba. romelzedac iRe­ ben Suqur gamosaxulebas.) zRapruli simdid­ risa da saswaulebis qve­ yana. romelsac ek­ lesiaSi iyeneben.. moqnili. Caisaxa me­19 s. sevdiani lirikuli musi­ kaluri nawarmoebi. oecumenicus msoflio saeklesio < berZ.  i. koxta. poezia. ameri­ kaSi pirveli espaneli dam­ pyroblebi. elasticus < . 2. narnara. ekumEnizm­i da ekumenQkur­i moZraoba [laT. Seiq­ mna protestantuli da marTlmadidebluri ekle­ siebis msoflio sabWo. ¥ elegiuri. sartyeli. elAin­i [berZ. elegAnturi [fr. elevo maRla vwer] _ marcvalsacavi. elasticos] _ 1. eldOrado [esp. (gadat. sa­ qarTvelos eklesia gamo­ vida am sabWodan.  farToformatiani e.  e. hellas (hellados)] _ saberZneTi. 1948 w. lirikuli leqsi. rac anugeSebs. romlis mizania yvela qristianuli eklesiis ga­ erTianeba. viTom mdidari oqroTi da Tval­margalitiT. romel­ sac eZebdnen samxr. elevAtor­i [laT.ekr -160berZ.  e. 2. eldorado oq­ rosi] _ 1. elasturi Scd.  e. amirejibis `daTa TuTaSxias~ e.  elastiuri.) msubuqi. 2. drekadi. (gadat. W. ekranizAcia _ kinosuraTis Seqmna Teatraluri xelov­ nebis an literaturis ro­ melime nawarmoebis safuZ­ velze.­is bolos. zedapiri. elegeia (mr. WavWavaZis `oTaraanT qvrivis~ e. 2. elaion] _ 1. sevdiani.) is. ze­ iTunis zeTi. 2. elEgia [berZ. ro­ melic aRWurvilia me­ qanikuri mowyobilobiT veneben kinofilmebs. amSvidebs.) < elegos saCivari. elastQkuri [laT.  televizoris e. 3. ararsebuli qveyana. Elada [berZ. ro­ melic dawerilia wyvil­ wyvil taepebad. moZraoba. (gadat.  e. Cacmuloba. Civili] _ 1. natifi. antikur poeziaSi: gark­ veuli formis leqsi. élégant] _ moxdenili.

 eleqtrofikacia.  d. pirveladi] _ 1. 2.-ebi. eleqtOrati [ingl. WeSmariteba. dawyebiTi. elEment­i [< laT. electorate < laT. (qim. ri­ same Semadgeneli nawili. _ rTul winada­ debaSi sityvis pirveli Semadgeneli nawili.  ucxo e. wesebi. martivi.  galvanuri e. maTematika.-161marcvleulis misaRebad.  eleqtriki Scd. mSrali e. codna. aileron] _ pa­ tara frTa. .... elEqsir­i [élixir surnelovani zeTi.ro­ melic Cveulebriv qimiuri meTodebiT ar iSleba Se­ madgenel nawilebad. gasaSrobad da gadasatvirTad..  avtomobilis e. elexir] _ mcenareuli nivTierebis naJuri an spirtiT. eleqtro. rac mxo­ lod risame safuZvels exe­ ba. mendeleevis qimiur e.Ta perioduli sistema. eleqtroficireba Scd. gasaniaveblad. sazogadoebis progresuli e. yvelasaTvis xelmisawvdo­ mi. 3. elementAruli _ 1.  elementaluri Scd..-ebi. eleqtrQkos­i _ eleqtrobis specialisti. eTero­ vani zeTiT da misT. rogorc raime socialur donis wev­ rze. esencia < arab. yofaqcevis e. elementum stiqia.  e. kosme­ tikaSi.) martivi nivTiereba. iTqmis adamianze.  e. TviTmfrinavis frTebis boloebis moZravi zedapiri. ubralo. romelic saWiroa ele misi wonasworobis dasaca­ vad frenisas. eleqtrifikAcia da eleq­ trificQreba _ eleqt­ ruli energiis danergva saxalxo meurneobasa da yofa­cxovrebaSi. ro­ melic aRniSnavs am sity­ vebis damokidebulebas eleqtrobasTan. romelic erTsa da imave kandidats an partias uyris kenWs arCevnebze. elEron­i [fr. qimiuri energiis xarjze mcireZaliani eleqtruli denis misaRebi xelsawyo. 4. dam­ zadebuli magari nayeni: iyeneben medicinaSi.  soflis meurneobis e. e. elector] _ amomr­ Ceveli mosaxleobis jgufi. rkinigzis e. 2.

-is raoba. romelic magnitdeba ¥ eleqtruli. ¥ eleqtromagnituri. teqnikaSi.eleqtrOliz­i [berZ. ēlectoba. Tvis garSemo. e. ganaTeba. ro­ (qim. lic iSleba Semadgenel na­ romelsac iReben am ener­ wilebad masSi eleqtruli giis saSualebiT. protonebisa da mivi eleqtruli denis gav­ misT. uTo.  e. deniT. Rero da misT. sxv. telegrafisa da ba eleqtroni (`eleqtronis telefonis aparatebSi da Suqi~. Rero.  e. e. Scd. eleqtroni brunavs eleqtruli denis CarTvis dadebiTad damuxtuli bir­ (gamoTiSvis) adgili. va da hodos gza] _ 1. (ix. Rumeli. eleqtromAgnit­i _ rkinis gamoiTiSa. romelsac aqvs TxeSi an gazSi.  dadebiTi e.) nivTierebis daSlis melic Sedgeba damuxtuli procesi Semadgenel na­ nawilakebisgan: eleqt­ wilebad mis xsnarSi mud­ ronebisa.­iT xSirad ixmare­ manqanebSi. qarva] _ 1. lisas. gamomTvleli . ēlectron qar­  e. mate­ qarva da lysis daSla] _ riis (energiis) forma. ēlect(firfita. e. `eleqtroni anTia~). (anodi). e. elEqtrod­i [berZ. eleqtroni). fizika. CarTes. e. rome­ fa­cxovrebaSi. uar¥ eleqtronuli.-is gayvana. moZRvreba e. masze daxveuli gamxolo­  e.-ze. ron qarva] _ atomis Semad­ romlis saSualebiTac geneli elementaruli na­ eleqtruli deni Sedis si­ wilaki.). iyeneben eleqtrul me­2 mniSv. talRebi. romelsac iyeneben sa­ ron qarva da lytos xsnari] _ xalxo meurnebasa da yo­ qimiuri nivTiereba. 2. denis gavlis Semdeg. manqanebSi. e. ganaTeba. uaryofiTi eleqtruli 2. xelsawyoebSi: muxti. energiis erT­erTi saxe­ eleqtrOlit­i [berZ. ēlectron ron fisi. e. deni.  e.-is gamoyeneba ¥ eleqtrolizuri. gamtari elEqtron­i [berZ. (kaTodi). e.ele -162- elEqtroba [< berZ. yofiTi e. movebul mavTulSi gatarebuli lenebi. ēlect. spilenZi.  e.

eli psiuri Scd. Sekruli mrudi an wiri. romlis yoveli wertilis manZilebis jami ori mo­ cemuli wertilidan (ori fokusidan) warmoadgens mudmiv sidides. teqnikis dargi. elQnizm­i [< berZ. zedapiri. 2. eleqtrotEqnika _ 1. élite rCeuli.  eli psoidi Scd.  e. elleipsis gamoto­ veba. Elifs­i [berZ. instituti. Elfe (mdedr.­iT eleqtruli (`eleqtruli gamomTvleli manqana~) Scd. Elf­i [germ.  e. Emal­i [fr. ¥ eli psi. eleqtroba. eleqtruli).). hellēnismos] _ 1. wuni] _ (maTem. Elf (mamr.).)] _ germanul miTo­ logiaSi: adamianebisadmi keTilad ganwyobili su­ li. e. elleipsis elifsi da eidos saxe] _ (ma­ Tem. romlis mier saber­ ZneTsa da da aRmosavleTis dapyrobamde _ I saukunemde Zv. ema eleqtronul­is mniSv. mec­ niereba eleqtronuli pro­ cesebis Sesaxeb. romelic miiReba elifsis brunviT erT­erTi Tavis RerZis ir­ gvliv (garSemo). Elita [< fr. (ix. epoqa. sa­ ukeTeso] _ sazogadoebis an misi nawilis saukeTeso warmomadgenelTa erTob­ lioba. 2. nakli.-163manqana. ¥ elituri da elitaruli. Zveli berZnuli enidan ama Tu im enaSi Sesuli sityva an gamoTqma. ro­ melic dakavSirebulia eleqtronuli energiis praqtikuli mizniT gamoye­ nebasTan. sazogadoeba. romelic dakavSirebulia eleqtro­ nul mowyobilobaTa Seqm­ nasa da gamoyenebasTan. mi­ niseburi gaumWviri masa.  xelovnebis moRvaweTa e. rodesac ayvavebu­ li iyo Sereul berZnul­ aRmosavluri kultura (aleqsandre makedonelis monarqiis daSlidan _ 324 wlidan.).). elifsiuri. elifsOid­i [berZ. ¥ eleqtroteqnikuri. eleqtrOnika _ mecnierebisa da teqnikis dargi. elQnist­i _ Zveli berZnuli enisa da literaturis spe­ cialisti. welaRr. . mowyobiloba. émail] _ 1.

Emir­i. emanAcia [< laT.  e. 2. Tavisi samSoblodan iZulebiTi an nebayoflobiTi gadasaxle­ ba sxva qveyanaSi (am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve emigrireba). TeTri mkvrivi nivTiereba. embriolOgia [berZ.-is qvabi. romliTac faraven li­ Tonis nawarmis zedapirs daJangvisagan dasacavad.  qalTa e. emigrAcia [< laT. ufro sworia Ami­ ra [arab.) _ gaTavisufleba vinmeze da­ mokidebulebisagan. ganZeulobisa da misT. Sezidvis an gazidvis akrZalva romelime saxel­ mwifoSi. embrQon­i [berZ. ucxo saxelmwifos kuT­ vnili qonebis (upiratesad gemebis) dakaveba politikur garTulebaTa gamo.  e. akrZalva] _ 1. romliTac dafarulia kbi­ lis gareTa nawili. e. embargo dapa­ timreba. 2. minanqari). embryon] _ Canasaxi (adamianis an cxo­ velis). 2.  e.-idan dabruneba. romelic swavlobs embrionis ganviTarebas. cxovreba. . emigro ga­ davsaxldebi] _ 1. ¥ emigraciuli. ¥ emigrantuli. Emblema [berZ. emblēma amo­ burculi samkauli] _ ra­ ime sagnis gamosaxuleba. emQgrant­i [laT. amir] _ zog mus­ limanur qveyanaSi: mTavris. emanatio gamodineba] _ religiur­ filosofiuri termini. emancipatio] da emansi pQreba (wign. gamosxivebas. ufleb­ rivad gaTanasworeba. romelic Tavisi samSoblodan sxva qveyanaSi gadasaxlda. emigrans (emigrantis) vinc gadasaxlda] _ adamiani. moZraoba. aRniSnavs RvTaebrivi sa­ wyisidan samyaros mTeli mravalferovnebis gamoS­ las. agreTve silamazisaTvis (qarT.  e.ema -164romelic gamoyenebulia risame simbolod. sinon. e. emansi pAcia [laT. Embargo [esp. embryon Canasaxi da logos moZ­ Rvreba] _ biologiis nawi­ li. romelic emig­ raciaSi imyofeba. cxovreba.-Si yofna. ucxo qveyanaSi cxovreba aseTi gadasaxlebis Sede­ gad. sa­ qonlis.

rasac aRweven intonaciis Sedegad. emQsia [laT. sulieri mRelvareba (SiSi. emissarius] _ piri. (lingv. sxvadasxva rito­ rikuli xerxis gamoyenebiT. endo. ¥ emociuri. endon Sig­ niT da gamos qorwineba] _ Cveuleba. 2.  u.). gvaris da misT. ema wero. endogAmia [berZ. emQsar­i [laT. Endspiel] _ Wadrakis partiis bolo stadia. iyeneben foto­ teqnikaSi. erTgvari SuqmgrZnobiare preparati. Emu [< port.) metyvelebis emociuri ga­ momxatvelobis gaZliereba. emOcia [fr. sixaruli da sxv. romelic gavr­ celebulia mxolod gar­ kveul geografiul areSi. ori erTmaneTSi gauxsneli siTxis narevi. romelic moicavs energiis resursebs. energEtika _ meurneobis dargi.) daZabuloba zogi bgeris warmoTqmisas.).  e. arsebobda sa­ zogadoebis ganviTarebis adrindel safexurze.) wev­ rebs Soris. ¥ uemocio. emUlsia [laT. émotion < laT.. romelic araoficialurad igzavneba sxva qveyanaSi sa­ idumlo politikuri da­ valebiT. Endem­i [<berZ. mRelvareba] _ (wign. sityva warmoTqma. emulsus gamowv­ dili] _ 1.ro­ melSic erTi siTxe Setiv­ tivebulia meoreSi wvril­ wvrili wveTebis saxiT. `Sig­ niTa~. fasiani qaRal­ debis. gavrcelebulia avst­ raliaSi. adamiani.  endomenuri. adamianis grZnoba. misi sxvadasxva saxeobis gamo­ .. endon SigniT] _ rTuli sityvebis dasawyis­ Si aRniSnavs `Siga~. qaRaldis fulis ga­ moSveba. Emfaza [< berZ. emovere aRgzneba. emissio gamoSveba] _ (finans.). emphasis ga­ ene momxatveloba] _ (lit. EndSpil­i [germ. romlis mixedvi­ Tac qorwineba dasaSvebi iyo mxolod erTi da imave sazogadoebrivi jgufis (tomis. endēmos ad­ gilobrivi] _ mcenare an cxoveli.  emocionaluri Scd.-165mmarTvelis tituli.siraqle­ ma] _ didi zomis morbenali frinveli kazuarebis raz­ misa.[< berZ.

gardaqmnas. .  entuziasti Scd.  e. e. enigmAtur­i [< berZ. enkrAtis­i [berZ. iTvleboda agreTve haeris. sistema. 2. me­ qanikuri moZraobis da sxv. eleqtrobis. ¥ enTuziasturi. gada­ cemas da gamoyenebas. romelic saWiroa dasaxuli miznis misaRwevad. Enot­i [rus. Enlil­i _ Sumeruli miTo­ logiis umTavresi RvTaeba. enthusiasmos] _ aRfrTovaneba. enTuzQasti _ enTuziazmiT aRsavse. Zala. energetQkos­i _ energetikis specialisti. enTuzQazm­i [berZ. miwis.-iT muSaoba. romelic mwerebs swavlobs. muqi yviTeli fe­ ris. cvilovani ferwera. entomon mweri da logos moZR­ vreba] _ zoologiis na­ wili.  entuziazmi. 2. materiis moZraobis maragi (siTbos. gamoiCina. ¥ energetikuli. sinaTlis. enErgia [berZ. muSaoba. e. qalaq nifuris mfarveli.ene -166- muSavebas.  didi e.ainigma (ainigmatos) gamocana] _ (wign. enkEnia [berZ. nayofierebis Rmer­ Tad. kiTxva.] _ mowese deda.] _ taZarT ga­ naxlebis yovelwliuri dResaswauli.) saidumloebiT moculi. oinos Rvino da logos moZRvreba] _ meRvi­ neoba. am cxovelis bewvi.  e. enkaUstika [berZ. entomolOgia [berZ. ga­ moucnobi.  energetiki Scd. saxiT). enolOgia [berZ. ¥ entomologiuri. ¥ energiuli (mniSv. enkaustikē < enkaiō amovwvav] _ sanTelSi gaxsnili saRebavebiT xatva. kar­ gad dacocavs xeebze. moqmedebis unari. materiis erT­erTi ZiriTadi Tviseba _ misi moZraobis zoma. Zal­Rone. patara mtacebeli nadiri: aqvs xSi­ ri bewvi.  energetiuli Scd. binadrobs tyeSi. energeia moqme­ deba] _ 1.  e. resursebi. 2­isaT­ vis). mxneoba. monazoni. adamiani. gata­ ceba.  e. eum] _ 1. entuziasturi Scd.

-ebi.. ¥ epigramuli. gamokvleva. encyclopédie] _ mecnieruli sac­ nobaro gamocema leqsiko­ nis saxisa.  qarTuli e. Semoqmede­ biTi damikidebuleba (xe­ lovnebaSi. teqnikuri e. encQklika [< berZ. epigonos STamoma­ vali] _ raime mimarTulebis mimdevari. Wadrakis e. eparohia] _ sa­ eklesio­administraciuli erTeuli. Enqer­i _ samRvdelmTavro Se­ samoseli. epigraphē . épatage] _ skan­ daluri gamoxtoma.  puSkinis e. Zvel saberZneTSi: Zeglze.  s.-167 e. marjvena gverdze da sakidi. epQgraf­i [berZ. epQgon­i [berZ.  epigramasi Scd. romelsac epis­ koposi ganagebs: saepisko­ poso. enciklopEdizm­i _ farTo. Senobaze. Sumeruli samebis erT­erTi i postasi. saCuqarze da misT. moralis da misT. mimarTva yvela ka­ Tolikesadmi politikis.romelSic codnis yvela an romelime calke dargi aris warmodgenili. statiebi. Tavis tvinis anTeba. qce­ va. sakiTxebze.). mravalmxrivi ganaTleba codnis sxvadasxva dargSi.  epigramisa. enciklopEdia [fr. epAtaJ­i [fr. romelsac aklia originaluroba. larusis e.  enciklopeduri Scd. encyclica] _ romis papis weri­ li. epQgrama [berZ. leqsikoni. epi Eos­i [berZ. ¥ enciklopediuri.). Eôs] _ berZnul miTologiaSi gariJraJis qalRmerTi.. stili. raime SokSi Casag­ debi. gakeTebuli warwera prozad an leqsad. e. enkephalos tvini] _ (medic. ¥ saenciklopedio. mokle satiruli leqsi. epigramma war­ wera] _ 1. e.  e. mecnierebaSi da sxv. poezia. (mraval­ mxrivi) codna. epArqia [berZ. entifAlit­i [< berZ. 2. Enqi _ Sumerul miTologiaSi erT­erTi sam umTavres (en­ lilTan da anusTan erTad) RvTaebaTagani.. romelic arRvevs saer­ TodmiRebuli zrdilobis wesebs. religiis.  e.

epQTet­i [berZ.  epiteti Scd. yaCaRis cxovrebidan~ (ili­ as cnobili poemis saTa­ uri).  `kacia-adamians?!~ e.  e. Zvel saberZneTSi: safla­ vis qvis. epilēpsia] _ qronikuli nevruli daava­ deba. romelic xasiaTdeba perioduli moulodneli SetevebiT. episodion] _ 1. gamonaTqvami. daavadebani.  gri pis e. 2. amamaRlebeli e. mxatvruli nawarmoebis . momxdari ambavi. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia erTgvari damokidebuleba. am dros avad­ myofs goneba ekargeba da emarTeba krunCxva. arasistematuri.  `ramdenime suraTi anu e. ¥ epigrafikuli. Zeglis warwera. damamcirebeli e.  e. momxdari.epi -168nawili. episkOpos­i [berZ. avi zne. teqsti.  CarTuli e. warweraTmcodneoba). bneda. e. 2.. umniSvnelo. epidēmia] _ raime gadamdebi senis far­ Tod gavrceleba.­ad aqvs xalxuri gamonaTqvami: `moyvares pirSi uZraxe mters _ pirsukano~. mokle citata. raime SemTxveva.. epigraphē warwera] _ mecniereba Zve­ li warwerebis Sesaxeb (qarT. piesaSi. sinon. gamoxatavs nawarmoebis (misi nawilis) ZiriTadad ideas. epQlog­i [berZ. masala.  e. epilEfsia [berZ.  epigrafiuli Scd. epilogos <epi Semdeg da logos sityva] _ mxatvruli nawarmoebis das­ kvniTi nawili. rome­ lic daerTvis sagnis an movlenis saxels da aZlevs mas met gamoxatulebas..  romanis e. roli kinofilmSi.  mudmivi e. araZiriTadi. prologi da e. romelSic mokled aris gadmocemuli moqmed pirTa Semdgomi be­ di. epidEmia [<berZ. epQzod­i [berZ. epitheton] _ msazRvreli sityva. ¥ epizoduri-SemTxveviTi. episkopos rames vuyureb] _ umaRlesi sasuliero wodebuleba warwera] _ 1. epigrAfika [< berZ. romelic wamZRvarebuli aqvs raime nawarmoebs an mis nawils. ¥ epidemiuri.

Cve­ ulebriv eparqiis mTavars mieniWeba. mo­ Txroba. epopoiia] _ 1. Txro­ biTi literaturis Janri (dramisa da lirikisagan gansxvavebiT) _ romani. ¥ epikuri. simRera] _ 1.  epiuri Scd. Epoqa [<berZ. ambebiT (qarT. epiphanys ga­ mocxadeba] _ ieso qristes gamocxadeba. gadat.  epopeisa. epistrophē ukan gamobruneba] _ rito­ rikuli xerxi _ erTi da imave sityvis. homerosis e. feodalizmis e. epifAnia [berZ. . epitAfia [< berZ. epitimion sas­ jeli] _ saeklesio sasjeli. epOpea [berZ. xana). an gamoTqmis gameoreba. epQstole [laT. epitaphios (logos) saflavszeda sityva] _ warwera saflavis qvaze. epos sityva. epo epOnim­i [berZ.) ama Tu im epoqis damaxasiaTebeli: didad mniSvnelovani. sinon.  epopeasi. saxelwodeba. 2. e. epoqAluri _ (wign. romlis saxelisagan war­ modgeba xalxis. poema. 2.  e. epochē gaCereba] _ drois xangrZlivi mo­ nakveTi.  omis e.  miwisZvris e. atomuri bombis afeTqebis e. romelic moTavsebulia ra­ ime damangreveli ZaliT ke­ ris Tavze an mis qveS. rasac sulieri mama daadebs morwmuneebs. mo­ Txroba da sxv.). centrum centri] _ ad­ gili dedamiwis zedapirze. stili. xalxuri sagmiro Tqmule­ bebi. am wodebulebis mqone piri. epopeia Scd. epi-ze da laT.  antikuri e. (wign. mniSv­ nelovani ambebi.. epitQmia [berZ.) didi. epônymos] _ piri. epistolē] _ (samRvd. Epos­i [< berZ.  epitafiisa  epitafiasi Scd. romelic xasiaT­ deba RirsSesaniSnavi mov­ lenebiT. epQcentr­i berZ. adgilis an misT. gzavnili.. Tanamedrove e. epQstrof­i [berZ. epistola < berZ.. we­ rili. naTloba ior­ danes wyalSi ioane naT­ lismcemlis mier.-169qristianul eklesiaSi. epikuri Janris didi mxat­ vruli nawarmoebi. simRerebi..  sagmiro e. poemebi.

re­ ligiuri moZRvreba. erOtika [berZ. Erot­i [< berZ. upiratesad satrfialo poeziisa: war­ modgenili hyavdaT qalad. niadagis ngreva da wa­ recxva Rvarebisagan. erozio gamoWma] _ 1. hairesis] _ 1. (medic. rac dakavSirebulia sasiyvarulo damokidebu­ lebasTan. eruditio swav­ leba. epoxaluri Scd. 2.). periodi: epoqa. cdomi­ leba.  niadagis e.  qristianuli e.). metismeti vnebianoba. aera] _ 1. gandgoma.). dedamiwis isto­ riis yvelaze didi qro­ nologiuri monakveTi. erOtizm­i [< berZ. erEqcia [laT. eretQkos­i _ eresis mimdeva­ ri.) lorwovani garsis zedapiruli dawyluleba. aRmoCenebi. Erato [berZ. gabatonebuli an sayovelTaod miRebuli Se­ xedulebebisgan. drois istoriuli monak­ veTi. ¥ erotikuli. Semecneba.  liTonis e. 3.  ereTikosi Scd. movlena. (geol. saidanac iwyeba welTaRricxva: welTaRri­ cxvis esa Tu is sistema. eractio gaswo­ . 3. e. sinon. xana. wesisgan gadaxveva. 2. Rrma codna mecnierebis romelime dargSi. erōs (erōtos) siyvaruli] _ yvelaferi is. movlena. Eres­i [berZ. erôs (erōtos)] _ berZnul miTologiaSi: si­ yvarulis qalRmerTi. Era [laT. erOzia [laT.  e. (gadat. liTonis zedapiris daSla meqanikur zemoqmedebis an eleqtruli ganmuxtvis Se­ degad. grZnobadoba. codna] _ (wign.era -170reba] _ mamakacis sasqeso asos gaberva da gamagreba sqesobrivi agznebis dros (sisxlis gaZlierebuli mowolis Sedegad). 2. (qarT. romelsac xelSi kiTara uWiravs. momenti. mwvalebloba). erôs (erōtos) siyvaruli] _ gada­ Warbebuli sqesobrivi aRgznebadoba.  epoxa. eratô] _ berZ­ nul miTologiaSi: muza lirikuli. ro­ melic ewinaaRmdegeba gabatonebuli religiis sa­ eklesio dogmatebs. erudQcia [laT.  kosmonavtikis e. didi ganswavluleba.

 estetika. 2. essai] _ Tavisufa­ armiaSi meore msoflio omis periodSi. esei. ganayofi. musikalu­ 2. ruloba risame. kon2. wi­  yofis e. escalator] _ ganuwyvetliv moZravi ki­ mrewvelobaSi. estetiuri.-171- esk Ese [fr. qiteqturuli proeqtisa. tisa. literaturuli. filosofiuri. raime nivTierebis koncen­  eskadriliasi Scd. SemoqmedebaSi. naswari monaxazi (naxa­ ¥ esTetikuri. romelic TviT­  esse. socialuri eskadrQlia [fr. naRmosani. esTEtika [< berZ.)  dekoraciebis e.  metros e. ¥ eskadrisa.) mSveniereba. formaTa Sesaxeb mxatvrul gaZlierebis strategia.) Eskadra [fr. rgolisgan (razmisagan)  esseisti Scd. (zRv. warmoebis e. trirebuli xsnari. esEncia [laT.  eskadrasi Scd. mfrinavebis ramdenime esEist­i _ eseebis avtori. li formis (ara sistema­ ¥ saeskadro. agresiis e. ar­  e. _ samxedro aviaciis qve­ ¥ esesi. skulpturisa. escalation aR­ masvla (aRsvla) kibis dax­ filosofiuri moZRvreba marebiT] _ (wign. essentia arsi] _ ¥ eskadriliisa. iyeneben kvebisa da farmacevtul eskalAtor­i [ingl. fiumeriaSi. escadre] _ 1. mSvenierebis ganuyreli gafarToebis.. Sedgeba. sxv. e-ebis gasamxedro­sazRvao flotis mofena gemebis didi SenaerTi. esTeatraluri proeqtisa da Tetiuri Scd. escadrille] da sxv.) agresiis xelovnebis.  omis e. narkvevi. eskalAcia [ingl. mr. esquisse] _ 1. Teoriebi e. SegrZneba] _ 1. agreTve par­ be. (wign. Eskiz­i [fr. essei Scd. aRzrda. aisthēsis grZnoba. samxedro­sahaero Zalebis ri nawarmoebis an misi SenaerTi zogi ucxo qveynis .. mxatv­ fliqtis e. problemebi. romelSic gan­ xilulia literaturuli. tur­mecnieruli xasiaTis)  s. eseebi..

espada] _ igivea. estacade] _ xidi­ seburi nageboba. esperAntist­i _ esperantos .  s. espEranto [esper. rac matadori. espand gafarToeba. si­ nawilis winaswari reaqcia. romelsac gveli exveva (berZnul miTologi­ aSi mas Seesabameba askle­ piosi). espAnder­i [< ingl.esk -172mcodne.) 1887 wels laTinurisa da yvelaze ufro gavrcelebuli da­ savleTevropuli enebis ma­ salis safuZvelze. sinon. Estamp­i [fr. Eskort­i [fr. romelSic morbenali (mo­ curave da sxv. naxazi. estampe] _ raime gamosaxulebis anabeWdi qaRaldze. xmaroben kun­ Tebis gasamagreblad. gunduri Sejibreba sirbilSi. risame Tanxmlebi sam­ xedro dacva (qarT. safarikao daSna. ga­ moxatavdnen dayrdnobils kverTxze.  eqskorti Scd. badragi). stafetta < atafta uzangi. esperanto moimede < fr. romelze­ dac dedamiwis zedapiridan garkveul simaRleze gayva­ nilia gza sxva (qveda) gzis Tavze.  rkinabetonis e. romelic Cve­ ulebriv SokoladiT aris dafaruli. avJandi] _ 1. esperer ime­ dis qona] _ xelovnuri sa­ erTaSoriso ena. Eskimo [fr. romelic Seqmna polonelma eqimma poliglotma lazar zamen­ hofma (1859­1917 ww. estAfeta [fr. espAdron­i [fr. escorte] _ vi­ sime.) gzis gar­ kveul monakveTze cvlis daTqmul niSans (qarT. Espada [esp.).  motociklistebis e. curvaSi da sxv. esquimau] _ na­ yinis briketi. estafette < it. ¥ estakadisa. gaWimva] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ erT­ maneTTan rezinis CaliCebiT an zambarebiT SeerTebuli saxelurebi. specialisti. estAkada [fr.gadaRebuli TviT mxatvris (an ostat gra­ vioris) mier gakeTebuli formidan.. espada daSna] _ (sport.  estakadasi Scd. eskUlap­i [laT. espodron < esp. Aesculapius] _ romaul miTologiaSi: mkurnalobis RmerTi. ¥ saeskizo.

(gadat. s. sinon. Etap­i [fr. dad­ genili sazomi erTeulis zusti nimuSi. eti  metris e.). amaR­ lebuli adgili. estrade < esp. 2. ¥ estafetisa  estafetasi. sixSireTa saxelmwifo komisia. rac iarliyi.-173non. stadia. eschatos ukanaskneli da logos moZ­ Rvreba] _ mistikuri moZ­ Rvreba msoflios da ada­ mianis saboloo bedze.-is msaxiobebi.  e. xelsawyo. orkestri­ saTvis da sxv). distanciis calkeuli monakveTi. etAlon­i [fr. romelsac iyeneben sxva xelsawyoebis Sesamowmeb­ lad.  s. Estrada [fr. warmoadgens bevri religi­ is (maT Soris qristianobis) Semadgenel nawils. ¥ saetalono. 2. étagére] _ avejis saxeoba _ erTmaneTis Tav­ ze ramdenime rigad mowyo­ bili Taroebi (qarT. ¥ saestrado. romlebic miRebulia di plomatTa wreebSi. etQket­i2 [fr. koncerti. etiketka Scd. paketi da sxv. 3. etQket­i1 [fr. romelsac gadascemen erTmaneTs erTi gundis sportsmenebi aseTi Sejibrebis dros. . mefis karze da sxv. etAJer­i [fr. Taroedi). étiquette] _ igivea.).  etaJerka Scd. TviT niSani (patara joxi. 2. estrado ficarnagi] _ 1. raime gzis. raime procesis calkeuli momenti.  mniSvnelovani e.  e.  sazafxulo e.  estafetis bolo e.  eTiketi. ¥ etalonuri. kilogramis e. scena SemsruleblebisaTvis (msa­ xiobebisaTvis. estafeti Scd. metismetad zusti sazo­ mi. risame gan­ viTarebis. romlis ZiriTa­ di saxeobaa calkeuli nom­ rebisagan Sedgenili kon­ certi. 2. simRerebi. étalon] _ 1.. esqatolOgia [berZ. romlebic gamodian mayurebelTa wi­ naSe.  erTiani droisa da s. gadat. étape] _ 1. risame sazomi standarti. amanaTrbeni).). étiquette] _ Tavis daWerisa da Tavaziani mo­ pyrobis wesebi. (wign. xelovneba.

amosavali sityva.  ekonomikuri e. e.. etymon WeS­ mariteba. efekturi. savarjiSo musikaluri pi­ esa dakvris teqnikis asaT­ viseblad. e. Semadgenlobasa da Tavdapirvel mniSvnelobas. moRvaweobis. studium cda. etQmon­i [<berZ. ara­ myari.  efekti. sityva warmoTqva. mizezis Sede­ gi. 2. romelic naturidan aris Sesrule­ buli saRebavebiT. raime moqmedebis. sityvis ZiriTadi mniSvneloba da logos moZRvreba] _ enaTmec­ nierebis dargi.-is dacva. etimolOgia [berZ. Wadrakis figurebis xelov­ . effusio daRvra.  e. etymologia < etymon WeSmariteba.). STa­ beWdileba. moCvenebiTi. raime iluziis Seqmna. 2.-ebi. romelSic TeTrebma mcire ZalebiT unda i povon erTaderTi swori gza mogebis an ya­ imis misaRebad (Wadrakis amocanebTan gansxvavebiT svlebis raodenoba gansaz­ Rvruli ar aris). didi iyo.eti -174nuri ganlageba. efemErul­i [berZ. romelsac vinme an rame axdens vinmeze.). romlis­ ganac warmoiSva enis esa Tu is sityva. efektiuri Scd. romelic swavlobs sityvis warmomav­ lobas. Tavgamodeba] _ 1. swrafmavali. efEmera. xerxi. zomebi miiRes. mcire zomis literaturu­ li an mecnieruli narkve­ vi. étude < laT.. 4. effectus] _ 1. 3. echō] _ bgeris arek­  saerTaSoriso e. (wign. saxviT xelovnebaSi: wi­ naswari monaxazi. efUzia [laT. xmauris e. ¥ efeqturi.  suraTis e. gul­ modgineba. etQud­i [fr. virtuozuli xa­ siaTis patara musikaluri piesa. 2. ephēmeros erTdRiani] _ 1. romlis mizania STabeWdilebis mox­ dena. saSualeba.  Sopenis e. xanmokle.. moRvra] _ (geolog. ararealuri. Efeqt­i [laT. 3. Eqo [berZ. mkurnalobis e.). mcdeloba. sityvis ZiriTadi mniSvneloba] _ (lingv. magmis amofrqveva dedamiwis zeda­ pirze.  kritikuli e.  ganaTebis e.

varZiaSi. gaseirneba sadme. . daTva­ liereba risame saswavlo.  eqskliuziuri.. rac vrceldeba sagnebis SezRudul wreze. exclusif.. excursus gadax­ veva. eqskluzQur­i [fr. 2. mcxeTaSi. sinon. wiaRsvla). e. radio­ an teleprogramas).  TbilisSi e.  mokle e. amoReba.  eqskluzivi. Camovida soxumidan.  eqsCempioni. naxmevi)  exo Scd.  e. gamoZaxili. ko­ leqciuri gamgzavreba. ingl. eqsgumAcia [laT.. baTumidan. eqskrEcia [< laT. gansakuTrebuli] _ is. eqskUrsia [laT. romelic eqskavators mar­ Tavs. axlo myofi sakiTxis gasa­ Suqeblad (qarT. ex –dan da humos miwa] _ gvamis miwidan amoReba sasamarTlo­eqs­ pertizis Casatareblad. eqskavAtor­i [ingl. gamgzavreba] _ 1. meekskavatore Scd. eqskliuzivi Scd. excavator < laT. eqs. eksgumacia Scd. ex…] _ pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvnelobiT: 1. [laT. amoZ­ roba. eqs-ministri. daTva­ lierebis monawileTa jgu­ fi. Eqskurs­i [laT. excretum. aseTi gamgzavrebis. exclusive raimes gamok­ leba.  egsgumacia. excemos gamovyof] _ (fiziol. `yofili~. eqs-prezidenti. eqs eqskluzQuri intErviu _ aseTi intervius gamoqvey­ nebis ufleba ekuTvnis mas­ mediis romelime organos (gazeTis. gamoyofa.. saganmanaTleblo an gar­ Tobis mizniT. nivTierebaTa cvlis gamo­ uyenebeli an mavne narCenebis organizmidan gamodevnis procesi.-175vla SedarebiT Sors myof sagnebze (kedelze. tyeSi. Jurnalis.) (qarT. ekskavatori.  meeqskavatoresi. 2. gamosvla.). Temidan gadaxra] _ ZiriTadi gadaxveva sxva. sinon. eqskUrsant­i _ eqskursiis monawile. excavo amovtex] _ miwis saTxreli manqana. excursio was­ vla. ¥ meeqskavatorisa. meeqskavatore _ mZRoli.

eqspAnsia [laT. expeditio] _ adamianTa jgufis gamgzav­ reba specialuri davalebis Sesasruleblad. s. cxovelebi. romelic eqsperiments (mniSv. eqsperimentAtor­i _ piri.  s. expansio ga­ farToeba..  brwyinvale e. s.  eqsperimentaluri Scd. polaruli e.  samecniero e. eqslQbris­i [laT. expunsio] _ vinc Tavis grZnobebs ver faravs.  qimiuri e. 1) akeTebs. s. saerTod. ¥ eqsperimentuli. ­idan da patria samSoblo] _ neba­ yoflobiTi an iZulebiTi gasaxleba samSoblodan. avtobusi. advi­ lad amJRavnebs. ex ­gan. eqspedQcia [laT. gamokvleva. iarliyi. cda. Tanxebi. ekonomikuri e..  s.  fostis e. experimentum] _ 1. TviT aseTi jgufi.) axali teritoriebis dapyrobisken miswrafeba.  s. ¥ saeqsperimento. romelsac akraven wigns ydis SigniTa mxares da. biuro. romlis saqmea risame gagzavna da . savaWro bazis e. 2.  gabeduli e. gavrceleba] _ (wign.  sasamarTlos e. expertus ga­ mocdili] _ specialisti. arqeologiuri e. samecniero cda. eqsperQment­i [< laT.-is wevrebi. Eqspert­i laT. eqspansQur­i [fr. razmi. Cveulebriv. ¥ saeqspedicio. 2. marSruti. moqalaqeobis gamocvliT. eqspatriAcia da eqspat­ rQreba [laT.  e. expansif < laT.  e.. agresiuli politika­sa­ kuTari politikuri da ekonomikuri gavlenis gav­ rceleba sxva qveynebSi. ro­ melzedac aRniSnulia pat­ ronis gvari. monacemebi. ¥ saeqskursio. expedire gagzavna] _ muSaki. exlibris wig­ nebidan] _ mxatvrulad ga­ formebuli niSani.  politikuri e. ¥ saeqsperto. eqspedQtor­i [< laT. e. romelic iZleva daskvnis raime sakiTxis ganxilvis dros.eqs -176miReba.

romelic 3. expertise] _ savali nawili. romel­ e.  s. moebis saSualebaTa. s. reba. eqspluatacias uwevs visme.  eqsportiuli Scd. lite­  s. misacemad. Rebad: dayovneba. ploitation] _ piri.. saeqsploatacio Scd. gadmocema] _ 1. exponatus nayofis miTviseba (qarT. export < laT.  eqsploatatori.-177- eqs axsna. rkinigzeexportare gatana] _ saqonlis bis e. expositio . 2­isaTvis). axali sacxo¥ eqsportuli da saeqsporvrebeli saxlis s. musikaluri nawarmoebis  samedicino e. opera eqsploatacia. (s. (fotogr. gatana sazRvargareT gasa­ ¥ saeqspluatacio (mniSv. romlis tatoruli Scd. visime mier sxvisi Sromis eqspOnat­i [laT. romelic saCveneb­ 2. xarjebi.  avtomobilebis e. eqsploaticiebi. saCveneblad gamofenili] sinon.  avtomobilis e.) dro. eqsploa4.-d gadato. garkveuli siste­ feli).-ebi. yvlefa). exTemebi. importi). Sic gadmocemulia mTavari eqspluatAtor­i [< fr. _ sagani.. ganmavlobaSic fotoapara­ eqspluatAcia [fr. sinon. raturuli nawarmoebis Se­ eqspErtiza [fr. komisia. miT ganlageba dasaTvali­ ¥ eqspluatatoruli. sasamarTlo Sesavali nawili. romelSic eqspertebis mier raime sa­ aRwerilia ZiriTadi moqme­ kiTxis ganxilva daskvnis debis winare viTareba.) saqoneli. s.  e.). myvleda sxv. gamofena. samuzeumo eqspontebis. Eqsport­i [ingl. bobaTa da sxv. exploitation] tis obieqtivi Riaa gadasa­ da eqspluatQreba _ 1. ereblad. daskvna. raime mizniT gamoyeneba lad aris ganlagebuli mu­ (bunebriv simdidreTa. iTvisebs sxvisi Sromis na­ mrewvelobis produqtebisa yofs (qarT. cema. nage­  samuzeumo e. yidad (sapirisp. war­ zeumSi an gamofenaze. 2. eqspozQcia [laT. xelovnebis nawarmoebTa.

sareiso avtobusze.) sa­ tyvebisa mniSvnelobiT: xelmwifo xelisuflebis `momentaluri~. lad saxeldaxelod. misi su­ lod did sadgurebSi. morTmeva (sasyidlis mice­  eqspresiuli. warmoiqmna me­20 sauk. romelic Eqspres­i [ingl. rebi TavianT ZiriTad amo­ romelic miZraobs didi canad Tvlidnen mxatvris siswrafiT da Cerdeba mxo­ Sinagani samyaros. musikaluri na­ busebze naklebi gaCereba warmoebi da sxv. aRZvris. eqsportQor­i [fr. literaturaSi. marTuleba xelovnebasa da  navTobis e. eqspresimdgomareobis CamorTmeva. amasTan erTad. `saswrafo~. . gemze. eqspresia. expressio] _ ga­ 2. [ingl.. liT arsebuli] _ saxel­ nAxevrad Eqspresi _ saqa­ daxelod SeTxzuli leq­ laqo avtobusi. tyvad) da naxevareqspresi Eqspromtad _ moumzadeb­ Scd.­is pir­ expressus gaZlierebuli] _ vel naxevarSi: misi mimdev­ 1. gamomxatveloba] _ mi­ tani. express sasw­ eqspropriAcia [fr. (samarT. visime xe­ Cereba. exporteur < laT. expressionisme < expression gamoxat­ portis organizatori. expropriarafo] _ pirveli Semadge­ tion < laT. grZnobebis resaTvis sakuTrebis da. eqspres. iTqmis agreTve samgzavro gancdebis asaxvas. Eqspromt­i [laT. swrafi. saz­ RvargareT saqonlis gam­ va. express < laT. romelsac si (Cveulebriv. ingl. samgzavro matarebeli. gancdis Zala. ex –gan da proprius neli nawili rTuli si­ sakuTari] _ 1. moumza­ aqvs da eqspresze meti. bieqturi SemoqmedebiTi 2. miT an usasyidlod). erTi klasis mier meo­ momxatveloba.eqs -178uli. saxumaro Cveulebriv sareiso avto­ xasiaTisa). deblad warmoTqmuli si­  naxevradeqspresi (erT si­ tyva. eqsprEsia [laT.. mier qonebis iZulebiT Ca­ `operatiuli~. qveynebi. exporte] _ eqs­ eqspresiOnizm­i [fr. socialuri ¥ eqspresiuloba. expromtus romelsac aqvs iSviaTi ga­ mza.

. (da ara xarisxobriv) zrdasTan. Sinaarsis laT. preparati. ucxo saxelmwifosaTvis gadacema im pirisa. benzini. sa­ (sapirisp. e. Tavdaviwyebamde eqstravagAntur­i [fr. SemTxveva. gansakuTrebuli. (iT­ nivTierebebis gamowurviT qmis zog saqonelze). ukiduresi. kavSirebulia raodenobriv axirebuli. cxovelis garegnuli Sesa­ eqstrAsens­i [laT. extravagant] _ sayovelTaod mi­ misuli aRfrTovaneba. `saukeTeso~. extra me­ xedaoba da agebuleba. extra] _ TavsarTi mniSvnelobiT: 1. gafarToebasTan eqstraordinArul­i [laT. gareSe da statis saxelmwifos kanonebi da­ simSvide. romelic mqone piri. externus ga­ SegrZneba] _ e. vadebas. extractus gamoRebuli. gafarToeba. extensivus mebisaTvis Seuferebeli: rac farTovdeba] _ rac da­ araCveulebrivi.). eqterQer­i [fr.-179- eqs Eqstaz­i [laT. _ 1.-ad daammkurnalobs zogierT daa­ Tavra. qsovilebidan raime gamxs­  eqstrasensi. avadmyofuri aRtaceba. bazaraCveulebrivi.  e. `ukeTesi~. (gadat. vinc am ex ­gan. ucnauri.­idan. eqstErn­i [laT. intensiuri) gangebo. yenebiT (xelis dadebiT)  universiteti e. w. rebis e. `gareSe~. nels saSualebiT. Txzulebis.. SekumSulad gadmo­ traditio gadacema] _ (samarT. . extasis < berZ. gamowuruli] `metad~. `metismetad~. exterieus] _  eqstraordinaluri Scd. romelsac  eqstremaluri. iReben samkurnalwamlo 2. tismetad da sensus grZnoba. karaqi.). Eqstraqt­i [laT. do­ eqstradQcia [fr. romelic am saswavlebelSi ar iricxeba Tavisi Tvisebebis gamo­ da ise abarebs gamocdebs.  e. extraordinarius] _ (wign. extradition < kumentis da sxv. ­idan. [laT. Rebuli wesebisaTvis. ex ­gan. nor­ eqstensQur­i [laT. mdgomareoba] _ arRvia.). gareSe da mokled. `biovelis~ reSe] _ piri. `umaR­ mcenareuli da cxoveluri lesi~. 2. Cai e. e. soflis meurneoba. eqstra.

triuki. 2. amaRlebuli ficarnagi. ro­ melsac ukiduresi msof­ lmxedveloba (Sexeduleba. eSAfot­i [fr. ukiduresad eqstrAqcia . ex –gan.  e. gadat. araCveulebri­ vad. eqscQzia [laT. e.). ­idan da humos miwa] _ saf­ lavidan gvamis amoReba sa­ samarTlo­samedicino ga­ mokvlevis mizniT. saSiSroebiT. [laT.  e. kbilis amoRebis operacia. adamiani. eqshumAcia [laT. cekva. extrême < extremum ukiduresi] _ (wign. ­idan. gadaxra] _ 1. eqscentrQkuli [fr. TavSeukaveb­ loba. 2. champion mebrZoli] _ yofi­ li Cempioni.. sacirko nomeri. rac Cveulebrivs scildeba. siZneliT. ukiduresi. gamoReba] _ (medic. sasacilo xerxebis Semc­ veli. situacia.). Eqsces­i [laT. (Teat.) mkveTri < laT.). risame normaluri mimdinareobis darRveva.-is ufrosi. mwvave Sexla­ moxla. ¥ eqstremistuli.). e. azri) aqvs. Seiqmna e. échelon] _ spe­ cialuri daniSnulebis matarebeli masobrivi ga­ dazidvebisaTvis. ekscentruli Scd.. e.  e. extremus ukiduresi] _ ukiduresi zo­ mebis momxreoba (Cveulebriv.eqs cema. eSElon­i [fr. Sexedulebebi. metismeti (Tavisi sirTuliT. excisio] _ (me­ dic. mdgomareoba. -180Taviseburi. eqstrEmizm­i [laT. wremadsuloba. champion < fr. e. excentrique] _ 1. excessus gamos­ vla. eqstrEmist­i _ adamiani.  e.). échafaud] _ (Zv. (wign. ukiduresoba. gansakuTrebuli. extractio amoReba.. eqstrEmul­i da eqstremA­ luri [fr.  eqscentruli. ex ­gan.  samxedro e. ex yofi­ li da ingl. amokveTa. pirobebi. ukiduresi zo­ mebis miRebis momxre. ro­ melzedac xdeboda sikvdi­ liT dasja. eqs­CempQoni [laT. Zalebi. politikaSi).). gareSe da centrum centri] _ bgeriT an mxedvelobiT kontrastebis.

-181-

val

v vA­bank­i [fr. Va banque] – 1.
va­bankze TamaSi banqoSi – fsoni, romelic mTel banks udris. 2. (gadat.) riskis gaweva vAgzal­i [ingl. Vauxhall] – mgzavrTa momsaxurebisaT­ vis gankuTvnili Senoba rkinigzis did sadgurze.  Tbilisis v., vagzlis morige. sAzRvao vAgzali – amave daniSnulebis Senoba saz­ Rvao portebSi. ¥ vagzlisa.  vagzalisa, sadguri Scd. sadguri – matareblis (an sxva transportis) gaCerebis adgilia (saTanado Seno­ biT), xolo vagzali – ara yoveli sadguris, aramed didi (Cveulebriv sakvanZo) sadguris Senobaa (did qalaqebSi). vAgon­i [germ. Wagon] – sat­ ransporto saSualeba – relsebze moZravi Tvlebi­ ani sazidari.  matareblis v., samgzavro v., satvirTo v., v.-is gamyoli, metropolitenis v., funikulioris v. ¥ savagono.

 s. depo.  ronoda Scd. vAza [fr. Vase] – lamazi moyvanilobis WurWeli tkbileulobis, xilis an yvavilebisTvis, agreTve de­ koratiuli (sinon. larnaki).  brolis v. vakAnsia [fr. Vacanse < laT. Vacans daukavebeli, Tavisu­ fali] – daukavebeli Ta­ namdeboba (dawesebulebaSi), Tavisufali adgili (sas­ wavlebelSi).  institutSi ori v.-aa. vakAntur­i [fr. Vacant (e)] – daukavebeli, Tavisufali (adgili, Tanamdeboba).  profesoris v. Tanamdeboba.  vakantiuri Scd. vakUum­i [laT. Vacuum sica­ riele] _ (fiz., teq.) airis Zalian gauxSoebuli mdgo­ mareoba, TiTqmis carieli sivrce. ¥ vakuumuri.  v. sivrce.  vakumi, vakumuri Scd. valEntoba [laT. Valens, valentia Zala,(Valentis) Zalis mqone] – (qim.). atomis Tviseba Seu­ erTdes sxva atomebis gar­ kveul raodenobas

val

-182-

 mudmivi v., cvladi v. vAlet­i [fr. Valet msaxuri] – figura banqoSi. valpUrgiis RAme [kreb. Zv. germ.] _ wminda valpurgiis dResaswaulis (pirveli ma­ isis) winaRame, rodesac, Zve­ li germanuli xalxuri crurwmeniT hartis mTis umaRles mwverval brokenze imarTeba kudianebisa da jadoqrebis Rreoba.  valpurgis Scd. vAls­i [fr. Valse germ Walzer] – 1. didad gavrcelebuli wyvilTa cekva; musika am cekvisaTvis. 2. am cekvis ritmis sakon­ certo (saorkestro, sa­ fortepiano da sxv.) nawar­ moebi.  Sopenis v.-ebi. vAltorna [rus. валторна < germ. Walthorn samonadireo buki] – spilenZis sasule sakravi – spiralurad mox­ rili mili, romelic bo­ loSi farTovdeba. mevAltorne – valtornis damkvreli. ¥ valtornisa, mevaltornisa.  valtornasi, mevaltornasi, `valtornaze ukravs” Scd.

valtOrnist­i _ igivea, rac
mevaltorne (ix. valtor­ na). vAluta [it. Valuta farTo Ri­ rebuleba] – 1. ama Tu im qveynis fulis sistema; fu­ lis erTeuli, romelic safuZvlad udevs am sis­ temas. 2. ucxo saxelmwifos fuli.  mtkice v., oqros v. ¥ savaluto.  s. operaciebi.  valiuta, savaliuto Scd. vAmpir­i [fr. Vampire, germ. Vampir] – germanul da sla­ vur TqmulebebSi: 1. cru rwmeniT; micvalebuli, ro­ melic RamRamobiT dgeba saflavidan da adamianebs swovs sisxls. 2. Seubralebeli, sisxlis­ msmeli, ulmobeli adamiani. 3. erTgvari Ramura; gavrce­ lebulia tropikul ameri­ kaSi. vandAlebi [germ. Vandalen] – 1. Zveli germanuli tomi, ro­ melmac me­5 s.­is Sua wlebSi dai pyro romis imeriis na­ wili, gaZarcva romi da gaanadgura mravali kul­ turis Zegli. 2. (gadat.) istoriul ZeglTa da kulturul faseulobaTa

-183gamanadgurebeli adamianebi (sinon. barbarosebi) vandAlizm­i _ istoriuli Zeglebisa da kulturul faseulobaTa ganadgureba (sinon. barbarosoba). vAnil­i [fr. Vanille esp.] – 1. tropikuli mcenare; isxams grZel wvril nayofs. 2. am mcenaris gamxmari sur­ nelovani nayofi; iyeneben kulinariasa da parfiume­ riaSi.  v.-is fxvnili. ¥ vaniliani.  v. namcxvari, v. orcxobila. varQant­i [laT. Varians (variantis) cvalebadi] – 1. risme nairsaxeoba, saxecvlileba.  proeqtis ramdenime v., v.-ebis gaTvla (Wadrakis partiaSi). 2. raime nawarmoebis an misi nawilis erT­erTi redaq­ cia.  `ieso qriste – kacobriobis raindi”- is pireli v. variAcia [laT. Variantio cvli­ leba] – 1. (wign.). igivea, rac varianti (mniS. 1) 2. Cveulebriv mr.­Si varia­ ciebi – musikaluri nawar­ moebi, cekva da sxv; rac war­ moadgens ZiriTadi Temis

vaq

gameorebasa da damuSavebas sxvadasxva cvlilebebiT.  piesis v.-ebi, Tema v.-ebiT. ¥ variaciuli aRricxva – ma­ Tematikuri analizis erT­ erTi dargi. varQete [fr. Variete] – msubuqi Janris (estradis) Teatri.  varietesi.  varietisa Scd. vAsal­i [fr. Vassal laT. Vassalus] – 1. Sua saukuneebSi da­ savleT evropaSi: memamule, feodali, romelic damoki­ debuli iyo ufro msxvil feodalze (siuzerenze). 2. gadat. (wign) vinmeze da­ mokidebuli, visime xelq­ veiTi piri an saxelmwifo. ¥ vasaluri.  v. damokidebuleba, v. saxelmwifo. vatQkan­i [laT. Vaticans bor­ cvi (goraki) tibris mar­ jvena sanapiroze romSi] – kaTolikuri eklesiis re ligiur­ad mi nis tra ci­ uli centri; am eklesiis meTauris romis papis – rezidencia; warmoadgens calke saxelmwifos q. ro­ mis centrSi. vAqcina [laT. Vaccinus Zro­ xisa] – preparati, romesac iyeneben infeqciur daava­

vaq

-184¥ vegetarianuli.  v. saWmelebi, v. sasadilo.  vegeterianeli, vegeterianuli Scd. vegetarianEloba [laT. Vegetarios mcenareuli] – kvebis sistema, romlis mixedviT dauSvebelia xorcis Wama. vegetatQuri [laT. Vegetarius] – (biol.) rac cxovelebisa da mcenareebis kvebasTan aris dakavSirebuli.

debaTa winaaRmdeg asacre­ lad. vaqcinAcia – (medic.) vaq­ cinis Seyvana adamianis an cxovelis organizmSi; vaq­ ciniT acra. vAxt­i [holand. wacht] – (zRv.) 1. morigeoba gemze.  v.-ze dgoma 2. gemis eki paJis nawili, ro­ melic morigeobs; drois monakveTi, rodesac erTi cvla morigeobs.  v.-is meTauri, Ramis v. ¥ savaxto.  s. Jurnali, s. samsaxuri.  vaxta Scd. vAxter­i da vaxtiOr­i [germ. wachter] – morige da­ raji dawesebulebaSi, sa­ warmoSi. vaUCer­i [ingl. Vaucher xel­ werili, gasamarTlebeli dokumenti] – igivea, rac saprivatizacio Ceki. ¥ vauCerisa. vahAbizm­i [sakuT. sax. kreb. arab. wahha seqtis damaarse­ beli] – islamis religiur­ politikuri moZRvreba. vegetariAneli [ingl. Vegetarian – adamiani, romelic xorcs ar Wams da mxolod rZis produqtebiT da mce­ nareulobiT ikvebeba.

vegetatiuri organoebi

– mcenaris kvebisa da zrdis organoebi (fesvebi, Rero, foTlebi).

vegetatiuri gamravle­ ba – mcenareTa gamravleba
arasqesobrivi gziT

vegetatiuri nervuli sistema – (fiziol.) ner­
vuli sistemis nawili, ro­ melic awesrigebs saWmlis momnelebeli, sisxlis mi­ moqcevis, sasunTqi da sxv. Sinagani organoebis moqme­ debas. ¥ vegetaciuri _ sxvaa (ix. vegetacia). vegetAcia [laT. vegetatio] – (biol.) mcenaris sasicocx­ lo moqmedeba, misi zrdis procesi. ¥ vegetaciuri da savegeta-

-185cio.  v. – (s) periodi. velo... _ sityvis Semokleba `velosi pedis~. velOdrom­i [laT. velox (velocis) swrafi da dromos sarbie­ li, rbola] _ sportuli nageboba velosi pedebiT SejibrebisaTvis (sinon. treki). velOriqSa _ riqSa (mniSvn. 2), romelic velosi pedze zis da ise moZraobs. ¥ veloriqSisa.  veloriqSasi, velorikSa Scd. velosQped­i [fr. vēlosipēde] _ or­ an samTvliani manqana, romelic moZraobaSi moh­ yavs zed mjdoms pedlebze fexis daWeriT. velosi pedis gamogoneba _ (saub.) iseTi risame ga­ mogoneba, rac didi xania, cnobilia, gamogonebulia (inJinerTa wreSi cnobilia erTi faqti, rodesac erTma vai­gamomgonebelma skams centrSi gamoaba fexi _ aqao­da gamomgonebeli mer­ qvaso. ¥ savelosi pedo.  s. sporti. velosi pEdist­i _ velosi­ pediT mavali, savelosi pe­

ven

do sportis mimdevari. velOsport­i _ savelosi pe­ do sporti. velOtrek­i [ix. treki] _ igivea, rac velodromi. vEna [laT. vena] _ (anat.) sis­ xlZarRvi, romliTac sis­ xli organoebidan da qsovilebidan miedineba gu­ lisaken (Sdr. arteria). ¥ venuri.  v. sisxli. vEndeta [laT. vendetta] _ sis­ xlis aRebis adaTi (upira­ tesad sardiniasa da kor­ sikaze). vEnera, vEnusi [laT. Venus (Veneris] _ 1. romaul miTo­ logiaSi: siyvarulisa da silamazis qalRmerTi. 2. dedamiwasTan yvelaze ax­ lo myofi planeta; Cve­ ulebriv Cans gaTenebisas da mzis Casvlis Semdeg. ciskris varskvlavi. venErul­i [< kreb. laT. sne­ uleba (daavadeba)] _ infeq­ ciuri daavadeba (sifilisi, gonorea da sxv.), romelic Cveulebriv sasqeso or­ ganoebis gziT gadadis.  veneriuli Scd. vEnzel­i [< polon. vçsel kvanZi] _ erTmaneTze mxatvrulad

ven

-186mominuli v. verandiani, verandisa. v. saxli. verandasi Scd. verbAlur­i [laT. verbalis] _ zepiri, sityvieri.  v. saSualebebi. vErdiqt­i [fr. ingl. verdict < laT. vere dictum sarqveli] _ (samarT.) sasamarTlo procesze nafic msajul­ Ta gadawyvetileba msjavr­ dadebulis braleulobis an udanaSaulobis sakiTxze.  gasamarTlebeli v., gasamtyunebeli v. vErlibr­i [fr. vers libre Tavi­ sufali leqsi] _ leqsis erT­erTi saxeoba; agebulia upiratesad intonaciur­ sintaqsur safuZvelze da yuradReba ar eqceva taepSi marcvalTa raodenobasa da maxvils (sxvanairad: TeTri leqsi). vErmut­i [germ. Wermut] _ das­ pirtuli Rvino, romelsac aromatis misaRebad dama­ tebuli aqvs zogierTi ba­ laxis (unTavresad abzin­ dis) nayeni. vernQsaJ­i [fr. Vernissage] – samxatvro gamofenis gaxsna, agreTve misi gaxsnis dRe. vErJe [fr. Verge] – qaRaldis  ¥  

gadaxlarTuli inicialebi (saxelisa da gvaris pir­ veli asoebi). vEntil­i [germ. ventil sar­ qveli] _ 1. (teq.) milsa­ denebSi, aparatebSi da misT.: siTxis an airis sa­ regulacio (Casaketi da gasaSvebi) sarqveli. 2. (mus.) sasule musikalur sakravebSi: erTgvari sarq­ veli bgeris simaRlis Se­ sacvlelad.  vintili Scd. ventilAtor­i [< laT. ventilator gamniavebeli] _ mo­ wyobiloba daxurul sadgomebSi haeris gasaw­ mendad.  ventiliatori, vintilatori Scd. ventilAcia [laT. ventilatio] _ daxuruli sadgomis gani­ aveba ventilatoris saSua­ lebiT. ¥ saventilacio.  s. mili, s. mowyobiloba.  ventiliacia, vintiliacia, saventiliacio, savintiliacio. vEranda [port. ingl. veranda < ind.] _ Ria an daxuruli aivani saxlis garSemo an misi erT­erTi kedlis ga­ yolebaze.

-187saxeoba badis magvari mo­ xatulobiT, paraleluri xazebis ori sistemisgan Semdgari. vErsia [fr. Version laT. Versare saxis Secvla] – raime faq­ tis, ambis erT­erTi axsna, gadmocema, ganmarteba (ram­ denimedan).  axali v., ukanaskneli v. vertQkal­i [laT. Verticalis mwvervalisa] – vertikaluri, Sveuli xazi (sapirispiro, horizontali). vertikAlur­i – rac horizon­ talur sibrtyesTan qmnis marT kuTxes; Sveuli (sa­ pirisp. horizontaluri).  v. xazi vErf­i [holand. werf] – gemebis saSenebeli an saremonto sawarmo. vEsta [laT. Vesta] – 1. roma­ uli miTologiaSi ojaxu­ ri keris mfarveli qal­ RmerTi. 2. (astr.) yvelaze kaSkaSa mcire planeta. vEstern­i [ingl. western dasav­ leTisa] – saTavgadasavlo kinofilmi, romelSic moq­ medeba viTardeba CrdiloeT amerikis dasavleTis Sta­ tebSi me­19 s.­Si.

vet

vestibQul­i

[fr. Vestibule] – didi darbazi sazoga­ doebrivi Senobis sxva na­ wilebis Sesasvlelis win.  Teatris v., sasaxlis v., metros v.,  vestibuli Scd. vetEran­i [laT Veteranus mo­ xuci, Zveli jariskaci] – 1. Zveli gamocdili meomari: omgadaxdili mebrZoli 2. Zveli damsaxurebuli mu­ Saki, moRvawe.  Sromis v., Teatris v. veterQnar­i – veterinariis specialisti; saqonlis eqi­ mi (Zv. sinon. beiTali). ¥ veterinaruli da saveterinaro.  v. (s.) instituti. veterinAria [laT. Veterinarius saqonlis momvleli] – mec­ niereba cxovelebis daa­ vadebaTa da maTi mkurna­ lobis Sesaxeb; cxovelTa mkurnaloba ¥ veterinariuli da saveterinario.  v. (s.) punqti, v. (s.) daxmareba.  ixmareba agreTve veterinaruli da saveterinaro, rac veterinari-s zedsarTavi saxelebia.  veterinaluri Scd.

vet

-188-

vEto [laT. Veto

vkrZalav] – 1. saerTaSoriso da sa­ xelmwifo samarTalSi; ak­ rZalva, romelsac adebs erTi saxelmwifo organo meoris gadawyvetilebas; vetos ufleba Cveulebriv aqvs saxelmwifos meTaurs parlamentis gadawyvetile­ baTa mimarT. 2. saerTaSoriso samarTalSi: sxvadasxva qveynis warmo­ madgenelTagan Semdgari kolegiuri organos (sadac sakiTxebi wydeba erTxmad) erT­erTi wevris gancxadeba imis Sesaxeb, rom igi wina­ aRmdegia umravlesobis ga­ dawyvetilebisa; xorciel­ deba xmis micemiT.  v.-s ufleba. vetos dadeba – risame ak­ rZalva vEqsil­i [< germ. Wechsel gamocvla, Secvla, daxur­ daveba] – saTanadod ga­ formebuli savalo xel­ werili, romelic Seicavs valdebulebas gadaixadon garkveuli Tanxa daTqmul vadaSi; (qarT. sinon. Tamasuqi). veqsilolOgia – [laT. Vexillum droSa] – mecniereba, romelic droSebs, maT war­ moSobas swavlobs.

vEqtor­i [laT. Vektor wamyvani]
– maTematikuri an fizikuri sidide,romelic xasiaTdeba ricxobrivi mniSvnelobiT da mimarTulebiT. ¥ veqtoruli.  v. sidide.  veqtori Scd. vQagra [laT. Viagra] – (same­ dic.) mamakacis impotenci­ is sawinaaRmdego prepara­ ti, damzadebulia qimiuri nivTierebebiT; gamoiyeneba mxolod eqimis daniSnule­ biT; viAduk­i [fr. Viaduc < laT. Via gza da duco mimyavs] – xe­ obaze, xevze gayvanili xidi, xidiseburi nageboba. viAkreme [laT. Viacreme] – (sa­ medic.) partniorTan qalis seqsualuri kontaqtebis dros disharmoniis sa­ winaaRmdego preparati; damzadebulia floris – mcenareTa samyaroTa sa­ fuZvelze; absoluturad uvnebelia. vQbram­i – mTaSi sasiarulo an saTxilamuro sqellanCiani fexsacmeli. vibrAtor­i [laT. Vibrare rxeva, qanaoba; kankali] – rxeviTi moZraobis warmosaqmneli mowyobiloba

-189-

viv

vibrAcia [laT. Vibratio] – dre­

sxivuri milakis ekranze rTuli satelevizio, radi­ kadi sxeulis rxeviTi moZ­ olokaciuri da sxva sig­ raoba; arxeva, TrTola. ­ nalebis gamosaxulebasTan vibrQon­i [fr. Vibrion] – baq kavSirze. teria erTgvari  videomagnitofoni, vide qoleris v. osignali, videotelefoni. vibro... [< laT. Vibrare rxeva, kankali] – rTul sityvebSi videOkli p­i [ingl. Video televizia da clip amoWra; uCvenebs mocemuli sity­ amonaWeri] _ telegadace­ vebis damokidebulebas maSi: CanarTi, romelic Sed­ rxevasTan. genilia swrafad cvladi vibrOfon­i [< laT. Vibrare sxvadasxva suraTisgan, rek­ rxeva, kankali da phone xma] – jazSi – dasartymeli in­ lamisgan da romelsac xSi­ strumenti rxeviTi bgere­ rad axlavs musika. bis gamosacemad. videomagnitOfon­i [ingl. vQgvam­i [ing. Wigwam < Crd. Video televizia berZ. magneamerikis indielTa erT­ tis magniti da phone bgera] erTi enidan] – Crd. ameri­ – aparati, romliTac xdeba kis indielTa (kerZod al­ satelevizio programebis gonkinebis) sacxovrebeli magnitur lentze Cawera da gumbaTiseburi qoxi. ake­ Semdeg maTi kvlavwarmoeba Teben xis totebis ler­  videomagnitofoni Scd. wmisgan. videotelEfon­i [ingl. Vivideo...1… [laT. Video vxedav] – deo televizia da berZ. tele rTuli sityvebis pirveli Sors da phone bgera] – te­ nawili mniSvnelobiT `vxe­ lefoni, romelic molapa­ dav” rakis xmasTan erTad mis  videokli pi, videotelegamosaxulebasac gadmos­ foni. cems. video...2 [ingl. Video tele­  v.-is ekrani. vizia laT. Video vxedav] – vivi pAria [laT. viviparus co­ rTuli sityvis pirveli cxalmSobi vivus cocxali Semadgeneli nawili; mi­ da parare Soba] – (biol.) uTiTebs eleqtronul­ cocxlad (da ara kvercxis

viv

-190vi qaRaldis patara baraTi, romelzedac dabeWdilia misi patronis gvari, saxe­ li, wodeba, misamarTi; ga­ dascemen xolme meore pirs – gacnobisas masTan stum­ robisas da zog sxva Sem­ TxvevaSi. vizuAluri [laT. visualis] – mxedvelobiTi; TvaliT warmoebuli.  v. dakvirveba. vikQngebi [skand. viking (mx).] _ skandinavieli meomari mez­ Rvaurebi me­8­11 ss­Si. vQkont­i [fr. vikomte] – dasav­ leT evropis zog qveyanaSi (inglisSi Cvens dromde): Tavadaznauruli tituli, saSualo baronsa da grafs Soris; am titulis mqone piri. vQla [laT. villa] – mdidruli saxli qalaqgareT; mdidru­ li adgil­mamuli, agaraki. ¥ vilisa.  vilasi, villa Scd. vQmpel­i [holand. wimpel] – 1. boloSi orad gayofili grZeli da viwro alami, romelic aRmarTulia sam­ xedro gemis anZaze (gemis erovnuli kuTvnilebis aR­ saniSnavad). 2. patara samkuTxedi alami

dadebiT) Soba. vivisEqcia [laT. vivus co­ cxali da sectio gakveTa] – cxovelis cocxlad gakveTa raime organos funqciis Seswavlis mizniT. vQza [laT. visa naxuli] – 1. saxelmwifoSi Sesvlis, iqi­ dan gamgzavrebis an mis teritoriaze gavlis ne­ barTva, romelic iZleva am saxelmwifos mTavroba (aRiniSneba pasportSi). 2. Tanamdebobis piris war­ wera raime dokumentze, rac niSnavs, rom es piri icnobs dokumentis Sinaarss da eTanxmeba mas. vQzav­i [fr. vis-à-vis] 1. (zmni­ sarTi) visime pirispir, pir­ dapiri. 2. visime pirdapir mdgomi an mjdomi piri. vizQon­i [germ. vision] – (wign.). adamianis warmosaxviT, war­ modgeniT Seqmnili arare­ aluri ram; moCveneba. vQziti [fr. visite] – mcire xniT misvla vinmesTan Cve­ ulebriv oficialurad.  v.-is dro, prezidentis v. ¥ savizito.  s. kostiumi. savQzito bAraTi – mkvri­

-191-

vio

risame niSnad.  violasi Scd. 3. TviTmfrinavidan Camosag­ viOlino [it. viollino] – yve­ debi grZellentiani paketi, laze maRali tembris mqo­ kolofi an mili, romelSic ne oTxsimiani sakravi, ro­ moTavsebulia mfrinavis melsac xemiT ukraven. pataki, an fosta.  koncerti v.-s orkestrisaTvis. vindsErfing­i [ingl. windsurfing, wind qari surfing, surf pQrveli viOlino _ mTa­ zvirTcema] – sportis saxe­ vari violino orkestrSi. oba, afrian specialur da­ viOlinos gasARebi – faze rbola. (mus.) sanoto striqonis vinEgret­i [fr. vinaigrette vidasawyisSi dasmuli erT­ naigre Zmari] – civad saW­ erTi niSani, romelic meli kerZi – wvrilad miuTiTebs maRal xmebze. daWrili sxvadasxva bost­ meviOline – violinos neuli, kartofili, kirkaJad damkvreli musikosi. moxarSuli lobio, erTma­ ¥ saviolino; neTSi areuli, rac ZmriT, saviOlino kOncerti– zeTiT da sxva sakazmiT simfoniuri nawarmoebi, ro­ aris Senelebuli. melSic mTavari partia gan­ vinQet­i [fr. vignette] – wignis kuTvnilia violinosaTvis; (Zv. xelnaweris) TavSi an aseTi nawarmoebis Sesru­ boloSi darTuli samkauli leba. – raime naxati, ornamenti. ¥ meviolinisa.  vinietka Scd.  meviolinesi Scd.  `violinos ukravs”, `viovinCEster­i < [sakuT. sax.] – lino daukra”, `violinos erTgvari sanadiro Tofi damkvreli”, (gamomgoneblis gvaris mi­  `violinoze ukravs”... Scd. xedviT). vQola [it. viola] – Zveleburi violOnCel­i [it. violoncello] – violinos ti pis, magram sakravi – violinos wina­ masze didi oTxsimebiani pari; gavrcelebuli iyo sakravi; aqvs fexi, romli­ dasavleT evropis qveynebSi Tac dakvris dros iatakze me­15­18 ss­Si. idgmeba.  violisa.

vir

-192¥ virtuozuli.  v. dakvra, v. TamaSi. vQrus­i [laT. virus Sxami] _ gadamdebi daavadebis ga­ momwvevi uwvrilesi mik­ roorganizmebi, romelic Zlivs Cans an sul ar Cans mikroskopSi. ¥ virusuli.  v. gri pi, mcenareTa v. daavadebani. virusolOgia [laT. virus Sxami da berZ. logos moZRvre­ ba] – mecniereba romelic virusebs Seiswavlis. vQsk­i [ingl. whisky kelt. (ga­ lebis) uisge wyali] – ara­ yi inglisSi da aSS­Si; damzadebulia qeris ala­ osagan.  Sotlandiuri v. vQskoza [laT. viscosus webo­ vani] – 1. sqeli, blanti niv­ Tiereba, romelsac iReben celulozisgan; iyeneben xelovnuri abreSumis, ce­ lofnis da sxv. masalebis dasamzadeblad. 2. xelovnuri abreSumi.  v.-is perangi. ¥ viskozuri.  v. abreSumi. vQst­i [ingl. wist] – 1. banqos TamaSi erTgvari. 2. kartis garkveuli kombi­

 ixmareba agreTve Celo da violinCelo. vQraJ­i [fr. virage mobruneba] – 1. mobruneba, moxveva dag­ verdebiT, mrudxazovani moZ­ raoba (TviTmfrinavis, avto­ mobilisa, gemisa da sxv).  TviTmfrinavma v. gaakeTa, TviTmfrinavi v.-Si Sevida (e. i. mfrinavma v. daiwyo). 2. saavtomobilo gzis velo­ trekis an sportuli bi­ likis monakveTi, romelic SigniT aris daxrili (av­ tomobilis, velosi pedis, motociklis da sxv. mrud­ xazovani moZraobisTvis).  cicabo v. virQlizm­i [< laT. virilis ma­ makacis] – qalebSi meore­ uli mamakacuri sqesobrivi niSnebis (ulvaSebis, mamaka­ curi agebulebis, boxi xmis ...) warmoqmna. virtuAlur­i [laT. virtualis] – rac SeiZleba gamovlindes saTanado pirobebSi. virtUoz­i [it. virtuoso] – 1. msaxiobi, romelic srul­ yofilad flobs Sesrule­ bis teqnikas (upiratesad musikosze iTqmis). 2. saerTod adamiani, rome­ lic didad aris daxelov­ nebuli Tavis saqmeSi.

maRaziis daxlze mowyobili v.. vQtraJ­i [fr. sadac gamofeni­ lia sxvadasxva nivTi. viqtOria [laT.  viceprezidenti.-ebi. vice nacvlad. B. baRis erTgvari msxvili marwyvi. igivea rac viqtoria­re­ gia.-193nacia preferansis. ammoniakon niSadu­ ri. vitrage] – feradi minebisagan gamoyvanili suraTi an ornamenti (sark­ melSi da misT. vQce­prezQdenti – pre­ zidentis moadgile. P … ¥ vitaminiani. gazeTebis v. victoria] – 1. admiralze dabali da kontr­admiralze maRali. ma­ gier] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. ga­ vod marjvebis qalRmerTi.  gemovnebiT gaformebuli v..). 2. vodEvil­i [fr. ase­ Ti nivTierebis Semcvleli preparatia. ma­ Raziis didi fanjara. 3. musikaluri v. ro­ melSic gamofenilia gasa­ yidi saqonlis nimuSebi. quCaSi. vQtrina [fr. romelic auci­ lebelia organizmis nor­ maluri sasicocxlo moq­ medebisaTvis. fisovani gemfisi (amiaki)] – sxvadasaxvagvari qimiuri Semadgenlobis organuli nivTiereba. viqtOria­rEgia [laT.. vita sicocxle da berZ.  viqtorinasi Scd. vaudeville] – .  v. C. sasicocxlo Zalebis aRdgenisaTvis. Semc­ vlels. [laT. mominuli karada.. Victoria Regia] – wylis didi mce­ nare dumfaras ojaxidan 2 m­de diametris mrgvali foTlebiT. draJe. vice.  literaturuli v.  vitaminebi A. 2. ¥ viqtorinisa. romaul miTologiaSi. vitAmin­i [laT. izrdeba ekva­ torul samreT amerikaSi. vQce­admQral­i – erT­er­ Ti umaRlesi samxedro wo­ debuleba sazRvao flotSi. aRniSnavs moadgiles. viqtOrina – TamaSi erTgva­ ri – codnis sxvadasxva dargTan dakavSirebul ki­ Txvebze pasuxis gacema. bosto­ nis TamaSSi. evropaSi viqtoria­regia gamohyavT oranJereaSi.. yuTi. da­ fa da sxv. vitrine] – 1..  muzeumis v.

voluntarius nebisyofisa] _ TviT­ neburi gadawyvetilebani. ndObis (undOblobis) vOtumi – parlamentSi xmis micemiT miRebuli ga­ mokle komikuri piesa. vokAlist­i _ profesiona­ luri momRerali. voluntArizm­i [laT. vayage] – (moZv.  zooparkis v. romlebic ugulebelyofis obieqturad arsebul pi­ robebs da sazogadoebrivi cxovrebis kanonzomiere­ bebs.) momRerlis xmisTvis gankuTvnili uteqsto sa­ varjiSo. ugulebel­ yofs obieqturad arsebul pirobebs. voltiJQreba [fr. vOtum­i [laT. vokAliz­i [fr. ro­ melSic sasimRero kuple­ tebi da cekvebia CarTuli. wolfram] – qimiuri elementi. v. voliere] – Semo­ Robili adgili cxovele­ bisaTvis. voluntArist­i _ piri. SesaZleb­ lobebs. vocalize] – (mus. axla iron. volant mfrinavi] – frTebis an talRovani CarCos mqone msubuqi Zab­ riseburi burTi badminto­ nis saTamaSod. vOlan­i [fr. vocale xmovani] – simRerasTan dakavSire­ buli. vofum survili] – parlamentebSi: kenWiseburi miRebuli gadawyvetileba. voQaJ­i [fr.  v-Ta konkursi. musika. vokAlur­i [it.) – mogzauroba.voi -194gaWenebul cxenze varjiSi – Sextoma – Camoxtoma. movercx­ lisfro Zneldnobadi li­ Toni. ro­ melic Tavis saqmianobaSi xelmZRvanelobas mxolod sakuTari nebiT.  voliuntaristi Scd. sasimRero. vOltmetr­i _ eleqtrowre­ dis or wertils Soris ar­ sebuli denis Zabvis sazomi xelsawyo. vOlei [ingl. voltiger] – . volQer­i [fr. (erTi an ormoqmedebiani msubuqi piesa).) burTis miReba (dartyma) ha­ erSive (CogburTSi da sxv. realurad arse­ bul viTarebas. vOlfram­i [germ. sruldeba mxo­ lod xmovani bgerebis gad­ mocemiT. wolley] – (sp.)  ufro sworia voli.  voliuntarizmi Scd.  v. xelovneba.

zEbra [fr. vundErkind­i [germ.  v. zebu] – kuziani xari. voile] – wminda. vulcanus cecxli. залп < laT. zAmS­i [polon. holand.  zamSa Scd. uxeSi. aqvs Savi da TeTri zolebi. ingl. v. vulkanolOgia [laT. z zAlp­i [rus. ali] – 1. vulgaris ubralo Cveulebrivi] – ukiduresi gayalbeba. manerebi. vUal­i [fr. vUlkan­i [< laT. 2. zebra kongos enidan] – cxenis magvari gareuli cxoveli. zebre. . romlis mwvervalze dro­ dadro an mudmivad amoif­ rqveva gamdnari qanebi (la­ va).  zebras TeTri zolebi aqvs Sav fonze Tu Savi zolebi TeTr fonze (piriqiT)? zEbu [fr. romliTac gamoxatulia mTavrobis an mis romelime wevris moR­ vaweobis mowoneba (armo­ woneba). uxeSi sityva an gamoTqma. vulgaris Cveulebrivi. salve salami!] – erTdrouli dac­ la ramdenime Tofisa.. wunderkind saocari bavSvi. romaul miTologiaSi: ce­ zeb cxlisa da mWedlobis Rmer­ Ti: (berZnul miTologiaSi mas Seesabameba hefestosi). gaxurebuli gazebi da ferfli. konusuri mTa. zar­ baznisa (qvemexisa). binadrobs afrikaSi. vulgarizAcia [laT.  sakiTxis v. Vulcanus cecx­ li. ali da logos moZRvreba] – vulkanis Sem­ swavleli mecniereba. romelic ukeTdeba qalis quds saxis dasa­ faravad.  z. dama­ xinjeba.  v. samsza] – xa­ verdovani zedapiris mqone rbili tyavi (qarT.-is fexsacmeli. vulgArizm­i _ vulgaruli. qali. vulgArul­i [laT. gamoTqma.-195dawyvetileba.  mTavrobis ndobis (an undoblobis) v. saliteraturo enaSi nax­ mari. ¥ vualiani. nati).  vunderqindi Scd. bavSvi­sas­ wauli] – araCveulebrivi niWis mqone bavSvi. mdabiuri] – uxamsi. gam­ Wirvale qsovilis an badis naWeri.

samx­ reT­dasavleTi. zEnit­i [fr.  zodiaki.) saxelis mi­ Sinauri cxoveli. zQud­i [germ. zôdiakos (kyklos) cxovelebis (wre)] – (astr. sûd-west. zenith arab.-Si iyo. zQud­vEst­i [germ. sûd-ost. gadat. samxreTi. didebis z. s. romelic gavrcelebulia aziasa da afrikaSi. Rriankali da sxv.  s. zikUraT­i [aqad. iTvleba RmerTebis da adamianebis mamad da mefed.) rac gan­ kuTvnilia sahaero mizanSi (TviTmfrinavebisTvis da sxv. nuli. RmerTi cisa. zodQaqos nQSnebi – aR­ niSvna Tormeti Tanavar­ skvlavedisa. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa da igrek­ Tan erTad. samt (ur-ra’s) gza (Tavisa) – 1. berZeni ritorisa da so­ fistis zoilis (me­4 s. zero nuli] – nuli qula. zuid-oost] _ 1. (wign. cis sferos umaRlesi warmo­ saxviTi wertili damkvir­ veblis Tavze. samxreTis qari. ziqquratu] – safexurebad agebuli sa­ kulto koSki Zveli meso­ . romelTa gavliTac moZraobs mze wlis ganmavlobaSi. zuiden] – 1. 2. samxreT­aRmosavleTis qa­ ri. zEro [fr. romle­ bic ganlagebulia didi wris gaswvriv. zeus] – berZnul mi­ TologiaSi: uzenaesi Rmer­ Ti. zQud­Ost­i [germ. kuro.) risame gan­ viTarebis umaRlesi safe­ xuri. lomi. samxreT­dasavleTis qari.zev -196potamiaSi (babilonsa da asiriaSi). elvisa da wvimisa. zEt­i [fr. welTaRr. mwvervali.) sasrolad. ho­ land. holand zuid-west] _ 1. zet] – laTinuri anbanis bolo asos (z-is) saxeli.  mze z. sazEnito – (samx. sûd. quxilisa. cecxli. romelTac aqvT upiratesad cxovelTa saxeebi: verZi. artileria. zodQaqo [<berZ. samxreT­ aRmosavleTi.) Tormeti ekli ptikis Tanavarskvlavedi. holand. zOil­i _ ityvian usamarTlo RvarZlian kritikosze [Zv. 2. zEvs­i [berZ. 2. 2. zodiaqi Scd. Zv.

.  z. gadat. zõon cxo­ veli da logos moZRvreba] _ mecniereba. ¥ zonaluri. saeqimo xelsawyo _ wvrili mili an Rari. zOo. z. z. xelovneba] _ mecniereba sa­ soflo­sameurneo cxovel­ Ta moSenebis. dazverva.. gadmocemiT z. sadac Tavmoyrilia saCveneblad da mecnieruli dakvirvebisaTvis nair­nairi cxovelebi da frinvelebi. zOndaJ­i [< fr. warmodgena ori sawyisis _ sikeTisa da borotebis brZolaze da sxv. avRaneT­ Si. laboratoria. azerbaijanSi da zog sxva qveyanaSi gavrcele­ buli religia. zoroAstrizm­i _ Zvel Sua aziaSi.  z. raioni. niadagis mo­ sinjva. 2.  kuWis z.  Wrilobis z.. movlisa da gamoyenebis Sesaxeb. sazRvrebi.) winaswar ri­ same garkveva. zOnd­i [<fr. instituti. romelic atmosferos zeda fenebSi avtomaturad iwers mete­ orologiur monacemebs. iranSi. misTvis da­ maxasiaTebelia cecxlTay­ vanismcemloba. ro­ melic SehyavT adamianis sxeulis Rruebsa da ar­ xebSi gamokvlevis an mkur­ nalobis mizniT.  zoomaRazia. zoolOgia [berZ. saartilerio cecxlis z. sasazRvro z. ¥ zooteqnikuri.. zootEqnika [zõon cxoveli da < berZ. qirurgiuli z. akrZaluli z. z.. muzeumi. zoologQuri parki (mok­ led: zoOparki) _ parki (baRi). z. romelic cxo­ velTa samyaros swavlobs. zõon cxoveli] _ rTuli sityvebis pirveli zor nawili mniSvnelobiT `cxo­ velTa samyaros exeba”.­is Seqmna miewereba Zv. TaTbiri. sondage] da zondQreba [germ. ¥ zoologiuri.  z.ol­ qi] _ raime saerTo niSnis mixedviT gamoyofili siv­ rce.. sondieren] _ zondiT risame gasinjva. momsaxureba. sahaero burTi. spartakiada. zoli. (wign.  arqtikis z. sonde saceci] _ 1. ira­ . 2. [berZ.  z-is gaSveba. techne ostatoba.-197xedviT _ usamarTlod ak­ ritikebda homerosis `iliadasa” da `odiseas”. zone sartyeli. zOna [berZ.

sinon. zUmer­i [ger. dawesebuleba. romelmac Seqmna qveyana (samyaro) da ganagebs mas. talmūδ moZ­ Rvreba < lāmaδ swavleba] – ebraelTa religiuri. TEma [berZ. mzis abazanebi. TEatr­i [berZ. ebr.  T. saubarisa da nuli religiis winaswar­ metyvelis zaratuStras (berZnuli wyaroebiT _ zo­ roastrs. xelovnebis dargi – dra­ matul nawarmoebaTa sce­ . komediis mu­ za. sa­ yofacxovrebo da samarT­ lis wesebisa da kanonebis krebuli. T (s. Thalassa zRva da Therapeia] – zRvis haviTa da zRvaSi ba­ naobiT mkurnaloba. TAlia [berZ. hegelis idealistur fi­ losofiaSi: ganviTarebis procesis pirveli safexu­ ri. TEzis­i [berZ.  qarTuli T.zum -198naze warmodgena – ganxor­ cieleba. Summer] _ eleq­ truli xelsawyo xmovani signalebis misaRebad (qarT. thaleia] – berZnul miTologiaSi.  savele telefonis z. T. zuzuna). T. TAlmud­i [Zv.) sazogadoeba. 2. (s. Thesis debuleba] – ix. romelic axorcielebs warmodgene­ bis dadgmas. Theatron] – 1. T. Sedgenilia bib­ liis (`Zveli aRTqmis”) wignebis ganmartebaTa sa­ fuZvelze.) instituti.  SoTa rusTavelis saxelobis akademiuri T. aseTi dawese­ bulebis Senoba. lo­ gikaSi: debuleba.) xelovneba.. romelic aRiarebs rom ar­ sebobs gansakuTrebuli gonieri arseba – RmerTi. ¥ Teatraluri da saTeatro. aqedan _ saxelwo­ deba). (s. TEza [fr.) Jurnali. Theos RmerTi] – religiuri moZRvreba. T-is mTavari reJisori. Tezisi. (s). T TalasoTerApia [berZ. Thesev berZ. Thesis] – 1. gamokvlevis. (s. romlis WeSmariteba unda damtkic­ des. 2. Thema] – Txrobis. TEizm­i [berZ. sezoni.

 mxatvrul nawarmoebaTa T. ro­ melic amuSavebs codnis raime dargis Teoriis sa­ kiTxebs.  manqanebisa da meqanizmebis T. themidos] – 1.ro­ melic asaxavs bunebisa da sazogadoebis ganviTarebis kanonzomierebas. saliteraturo T. (gadat.  Tematiuri Scd. Thegh da thene] – inglisSi. romelic gamoxa­ tulia Tvalebze saxvevi­ ani qalis saxiT (miukerZo­ eblobis niSani). TemAtika – TemaTa erTob­ lioba. ¥ Tematikuri.  Semecnebis T. TeogOnia [berZ. Themis. TEneb­i [ingl. TeoretQkos­i – piri. istoriuli T.) marTlmsajuleba. im wesebis debulebebis .  moxsenebis T. 2. rom­ lis drosac politikuri Teo Zalaufleba samRvdeloebas ekuTvnis. gamocdilebis. Theoria dakvirve­ ba. gamofena. RvTismetyveleba. TeokrAtia [berZ..  T. sakiTxi. mefis dide­ bulni. 2. TeolOgia [berZ.  fizikis T.  piTagoris T. sagani.  Tematiuri Scd.. fardobiTobis (relativobis) T. TEmida [berZ.. 3. Zv. theōrēma < theōreō vixilav.-199misT.  T. Theogonia RmerTebis warmoSoba] – miTebi RmerTebis warmo­ Sobis Sesaxeb. romlis marTebulobas ad­ genen mtkicebis gziT... sazogadoebrivi praqtikis logikuri ganzogadoeba. albaTobis T.. berZnul miTologiaSi RmerTi. erT xelSi sasworiTaa da meoreSi max­ viliT. T-is damtkiceba. TeOria [berZ. ¥ Tematuri. Theos RmerTi da kratos xelisufleba] – mmarTvelobis forma. im ganzogadoebul debu­ lebaTa erToblioba. vfiqrob] – maTematikuri debuleba. SotlandiaSi: didgvarovnebi. gegma.kvleva] – 1. Theologia] – moZRvreba RmerTisa da religiuri dogmatebis Se­ saxeb.  leqciaTa T. TeOrema [berZ. rom­ lebic qmnian raime mec­ nierebas an mis erT­erT dargs.-is msaxuri.

Termoregulatori. thermos cxeli] – 1. aqvs Zli­ eri gamanadgurebeli Zala. T. Therme berZ.  musikis T. Theosophia RvTis sibrZne] – religiui mistikuri moZRvreba.  T. Therapeia] – me­ dicinis dargi. romelTa Ses­ wavla gvexmareba ama Tu im dargis dauflebaSi. gamokvleva. TermobQrTvul­i [berZ. TermobirTvuli iaraRi – birTvuli iaraRi. ganekuTvneba masobrivi ganadgurebis (mospobis) iaraRs. saavadmyofos T. thermos Tbili Therme sicxe. romelic am sityvebis da­ mokidebulebas aRniSnavs temperaturasTan. 4.. ganyofilba. ¥ Terapiuli. Termometri. omis saSiSroeba.. romelic mimdinareobs zemaRali tem­ peraturis farglebSi da xels uwyobs am temperaturis SenarCunebas didi energiis gamoyofis gziT. TermobirTvuli re­ aqcia – atomuri birTvebis sinTezis reaqcia.  T.  Terapevtuli Scd. 2. 2.. fizika. romelic Se­ iswavlis Sinagan sneule­ bebs. rom­ lis mixedviTac SesaZle­ belia zeSTagonebis gziT RvTis Semecneba da miRma samyarosTan urTierToba. Therme TErmeb­i [laT. Therapoutes] – Sinagan sneulebaTa eqimi. [< berZ thermos Tbili 1. mxeci da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. TerApia [berZ. siTbo] – rTuli winadadebis pir­ veli Semadgeneli nawili.  T. TeosOfia [berZ. romelic swavlobs ZuZumwovar cxovelebs. Sexedulebani (praq­ tikuli moqmedebis sapi­ rispiro).) miwisqveSa Tbili an cxeli mineraluri wyle­ bi. thçrion cxoveli. TermOmetr­i [berZ.Teo -200- erToblioba. zogadi.  Termodinamika. T. Wadrakis T. ganyenebuli msje­ loba. momzadeba. Zvel romSi: sazogadoebrivi aba­ noebi. . Therme sicxe. siT­ bo] – 1. TerApevt­i [berZ. siTbos­ Tan. Termo. Sinagan sneulebaTa mkurnaloba araqirurgiuli meTodebiT. ¥ Teoriuli. cnobari. TeriolOgia [berZ. (geol.

. siTburi). romelzec es teqstia da­ werili da.  haeris T.-201siTbo da metreō vzomav] – temperaturis gasazomi xelsawyo. TiTqos adamianis bed­ nierebis. romelic cru rwme­ niT. thermos Tbili. romlis avtoroba miewereba winaswarmetyvel moses. Thrombos Se­ nadedi] – (medic. talisman < arab. mozardi.  T. TOr­i [skandin.w.) rac dakavSirebulia siTburi energiis gamoyenebasTan teqnikaSi (qarT. TOmizm­i – kaTolikuri fi­ losofiis mimarTuleba. anu 11­dan 19 wlamde: yrma. romelic icavs masSi moTavsebul produqts ga­ ciebisa an gaTbobisgan. romelic sina­ gogaSi inaxeba. TErmos­i [berZ. TineQjeri [ingl. pergaments gragnili. TrQler­i [ing. samedicino T. TQlisma [fr. vercxliswyliani T. warmatebis..) saxelis mixedviT].. Tro romlisTvisac damaxasia­ Tebelia aristoteles fi­ losofiis Segueba qris­ tianuli sarwmunoebis moTxovnebTan [misi damaar­ seblis. Tilsam] – raime patara nivTi. Thor] – skan­ dinaviur miTologiaSi: We­ qa­quxilis RmerTi. Teenager] – is. Zv. mistiuri Si­ naarsisa. sinon. reJimi. TOra – [Zv. cxeli] – (spec. Zi­ riTadad deteqtiuri. 2. xasiaTdeba siuJetis mZlavri ganviTarebiTa da mudmivi daZabulobiT. uf­ ro iSviaTad. Teologiisa da fi­ losofosis Toma aqvinelis (Thomas Aquinas _ 1225­1274 w. TrOmb­i [berZ. thermos Tbili. miwaT­ moqmedebis mfarveli. Ebr.] – 1. eb­ rauli saxelwodeba bib­ liis pirveli xuTi wig­ nisa. Triller Jruan­ telis momgvreli] – li­ teraturisa da kinos Jan­ ri. visi asakis ricxviTi mniSvneloba inglisurad gamoisaxeba sufiqsiT ­teen. damuSaveba.) sisxlis . cxeli] – specialuri Wur­ Weli. ebraelTa salocavi sina­ goga. ga­ marjvebis momtani iyos – jado.  Termiuli Scd. liTonTa T. wylis T. TermOsfero [berZ.

). rao­ viT. iagUar­i [germ. wyeba. ярус] – 1.  ixmareboda agreTve engiplastebis erToblioba. saqonelze. gamo­ isaxeboda ori pirisaxiT. (ist.S.-is logamahmadianebul qristi­ Jebi. romelic Cndeba sisxlZarRvebSi an gulis RruSi. i romelTagan erTi win hqon­ da moqceuli. (geol. fasi da sxv. saerTod rigi. Senadedi. yacht] – sasporto an saseirno turistuli metsaxeli.  trombi Scd.s. CanTa nanadirevisaTvis. jenus] – romaul miTologiaSi: drois. udris 3 futs (91 sm­s). meore da a. iAgdtaS­i [germ.) danaleqi qanebisa. sarTuli. yo­ velgvari dasawyisisa da dasasrulis RvTaeba. yard] – inglisuri sigrZis sazomi erTeuli. Cinuridan nasesxebisa). Qanki [ingl.] – iaponur dam­ etiketi) werlobaSi: wminda iaponuri 2. yarlik brZa­ neba] – 1. (sinon. anTagan (kerZod qarTvel­ 2. Te­ atrSi: mayureblisTvis gan­ qveiTi jari.) monRolTa saxanoebSi: ieroglifebi (gansxvavebiT xanis werilobiTi brZaneba. 3. jagdtasche] – Qard­i [ingl. yenicari axali  iarliki Scd jari] – osmaleTSi (me­14­13 s. Cari. sigeli.­Si): privilegirebuli iArus­i [rus. iAnus­i [laT. ianQCar­i [Turq. romelsac pir­ kuTvnili sarTuli (pir­ vel xanebSi adgendnen bav­ veli. iAmato [iap. jaguara] – didi samxreTame­ iArliy­i [Turq. SvobaSi tyved wayvanil da  pirveli (meore) i. jaguar < mrav. yankee] – ameri­ kelebis (aSS­is mkvidrTa) Qaxta [ingl.iag -202- amerikelebma Searqves. mokle romelzedac aRniSnulia wiTel­yviTeli Wreli bew­ saqonlis dasaxeleba. romelic mas gemi. meore ukan. veli katis ojaxisa. .produq­ rikuli mtacebeli cxo­ tebze dakruli furceli. Tagan). denoba.

mowi­ nave ideebis erTguli.-ebi 2. igloo < algon­ kinebis (Crd. samyaros Semqmneli (biblia). y] _ laTinuri anbanis bo­ lodan meore asos _ Y­is saxeli.  romanis ZiriTadi a.  kargi i. 3. igrec < berZ. adamiani. iAbako – ciskris locvis nawili. Ca­ nafiqri. i. idea warmodgena. iEhova.] – ZenZeruki. Qdalgo [esp. iaxtis tarebis specialisti. gonebaSi arse­ buli visime an risime xati. mouvida TavSi. Qglu [ingl. idea warmodgena. ignora ar vici] _ (wign.  faqtebis i.] – iudaizmis uzenaesi RvTa­ eba. ideasi Scd. romlis wevrebic misdeven sawylosno sports – af­ rosnobas. risame.) ugulebelyofa ide visime. xelovneba. iAxt­klubi [ingl. ignorQreba [< laT. hidalgo] _ Sua saukuneebis espaneTSi: azna­ uri..  ideia.  i. Qbis­i [berZ. yachtsman] – sportsmeni. ganzraxva. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa (X) da zetTan (Z) erTad. niCbosnobas da misT. warmodgena  mowinave i. amer.-203 ialqniani i. vaJiSvili] – nawilaki. ebr. romelic win daerTvis mamis saxels an sagvareulo saxels da ud­ ris qarTul Ze­s. iAxtsmen­i [ingl. yacht-club] – sasporto organizacia. mcneba] – umaRlesi mizani adamianis moqmedebisa. indielTa erT­erTi tomis) enidan] – kanadel eskimosTa sacxov­ rebeli Tovlis marTkuTxa blokebiT aSenebuli gum­ baTiseburi formis mqone qoxi. i. Qahve [Zv. motoriani i. ZiriTadi azri. Qdea [berZ. cneba] _ 1. yajari (frinve­ li). azri. ganaxorcieles. ¥ ideisa. ibn [arab. romelic gansaz­ Rvravs risame Sinaarss. . ideal < berZ. moRvaweobisa.  hidalgo Scd. Qgrek­i [fr. idEuri _ viTomda mowinave ideebiT gamsWvaluli. mTavari. ibis < egvi pt. ibn Ze. gegma. idEal-i [fr.

ideAlizm­i [fr. sakiTxebi.) savsebiT msgavsi ri­ same. ga­ dvileSia. Qde fQqs­i [fr. bebis miwera. lebis erTguleba. indentificare gaigiveba] – ri­ sime. ganyenebuli. pirobiTi werilobiTi niSani. idealizAcia da idealQ­ zeba [< laT. sisufTave. 2. idea cneba lebani. srulyofili. taqti. i. ideogramebisgan Sedgeba ¥ idealisturi. 2. idée fixe] _ . xelovnebaSi da lod ideebSi.ide miswrafebisa.ideolOgia [berZ. Sexedu. da logos sityva. idea cneba materializmis sapirispiro. xolo materia. (filos. suli aris pir­ romelic cnebas gamoxatavs veladi. vinmesTvis. Targmani. i. msgavsebis dalageba. bune­ (gansxvavebiT asosgan. idEnturi [< laT. filosofia.  warsulis i. laT. identicus] –  idealizireba Scd. -204-  i. poli­ (mniS. tikuri partiis. da gramma Cawera. cnobiereba. maRali zneobrivi idea­ ideogramebia mag. Se­ maRali idealebis erTgu­ xedulebaTa sistema. moZRvreba] ideAlist­i _ 1. ro­ ba. sa­ ideAlur­i _ 1. saukeTeso samagaliTo. rac lia da am idealebiT xel­ vlindeba cnobierebis mZRvanelobs Tavis cxov­ sxvadasxva formaSi – fi­ rebaSi.) mxo­ marTalSi. suraTi aRweres. Canaweri] – romlis mixedviTac idea. Tvalsazrisi. idealisme]  i. losofiaSi. warmodgenaSi sxv. melic bgeras aRniSnavs). ra­ igiveba. ¥ ideologiuri. sazogado­ 2. vidre sinam­ vis. idealizmis – romelime klasis. idealiser] – vi­ identificQreba [Sdr. – 1. yofiereba – meoreuli. i. i.  i. cifrebi. (wign. mesTvis idealuri Tvise­  TiTebis anabeWdebis i. 1) mimdevari. politikaSi. i. adamiani. ideOgrama [berZ.  i. risame imaze ukeT same erTmaneTTan damTxve­ warmodgena. saqmianobaSi. romelic raime ebrivi jgufis ideaTa. Cinuri damwerloba. arsebuli. pirobebi. erTerTi ZiriTadi fi­ losofiuri mimdinareoba.

 i. ¥ ierarqiuli. idiôtēia uvi­ coba] _ Wkuasustobis. Qen­i [iap. kaTolikuri ordenis e.) myudro. iErarq­i [berZ. suraTi.  `ierarqiuli kibe”.) gamoTqma. (wign. da- .-205(wign. aumRvreli cxovreba (xSi­ rad iTqmis ironiiT). nivTierebaze da a. romlis mniSvneloba ar udris mas­ Si Semavali sityvebis mniS­ vnelobaTa jams.S. ier QdiS­i [germ. orpir adamianze. hierarchēs wminda meTauri] _ marTlmadidebel eklesiaSi: kaTolikos­pat­ riarqi.  i. `tans aiyris~ idiosinkrAzia [< berZ. gadat. `ena mucelSi Cauvardeba~. rome­ lic XVI saukuneSi da­ aarsa espanelma egnate loiolam.] _ iaponuri fulis erTeuli.w. regveni. idiōma Tavise­ buri gamoTqma. i. gon­ naklulobis umaRlesi xa­ risxi.) suleli. (gadat. `iesos sa­ zogadoebis~ wevri.) iTqmis fa­ risevel. `yurebs Camoyris~. ye­ yeCi. idQlia [berZ. romlisganac yovelgvari sisaZaglea mo­ salodneli. mitropolitisa da episkoposis saerTo sa­ xeli. ierArqia [< berZ. ¥ idiliuri.-Ta ordeni. 2.) raimesadmi usi­ amovneba. 2.) TanamdebobaTa. idQoti [< berZ. gamoxatva] _ (enaTm. idQom­i [berZ.  i. idiOtia [< berZ. wode­ bulebaTaA daqvemdebarebis wesi udablesidan umaRle­ sisaken. iüdisch ebrauli] _ aRmosavleT da centraluri evropis ebraelTa ena. idiôtēs uvi­ coba] _ (saub. iezUit­i [< laT. orga­ nizmis avadmyofuri mgrZno­ biaroba zogierT sunze. Qdo [esper.) akviatebuli azri. hierarchia] _ (wign.  ojaxuri i. verag. sapnis qafze. uSfoTveli. Jesus ieso qriste] _ 1. idios Taviseburi da synkrasis areva.  `guli gautydeba~. eidyllion] _ (wign. Sereva] _ 1. `sityvas banze aagdebs~. esperantos varianti. ido STamomavali] _ erT­erTi xelovnuri ena.

gaugebari niSani. aseTi melic warmoadgens Zve­ niSnebisagan Sedgeba Zveli li (bibliis) ebrauls. na­ visime naweris. _ melsac Tvlian ieRovas cixe. sadac dakavebulia moadgiled dedamiwaze. ivrit ebrauli ena] _ dRevandeli israe­ melic gamoxatavs cnebas. wuwuni [winas­ ris saqarTveloSic (sul warmetyvel ieremias sa­ daaxloebiT 6 mln mow­ xelidan. winaswari gamoZiebis i. ro­ marcvals an bgeras.  Cinuri i. ieRove­ ierusalimis dangrevis gamo lebi uaryofen marTl­ moTxrobilia bibliaSi].) Znelad gasarCevi. lis saxelmwifo ena. zusti gadaReba. egvi pteli qurumebis mier)] _ 1. hieroglyphika grammata wminda TviT yovladwminda samebis niSnebi (qvaze amokveTili dogmasac. (gadat. izogrAfia [berZ. kis gareubanSi.izolAtor­i [fr. nizaciis prezidents. laT. lebebi. Civili.) xatebis mxatvroba. romlis Stab­bina lic cudad atarebs eleq­ (centri) imyofeba niu­ior­ trodens. sxva enis damwerloba. egvi pturi.  i. ieRovas mow. Cinuri da zogi sagangebod aRdgenils. ierarxiuli Scd. madidebluri eklesiis ierOglif­i [< berZ. rome­ nizacia. gansakuTrebuli gancal­ bruklinSi. xelmoweris weri. gode­ mraval qveyanaSi. kerZod 2. wes­Cveulebebs da dogmebs. nabari da graphô vzer] _ 1. (moZv. aso. xatwera. isolateur meebi _ religiuri orga­ ena] _ 1.-ebi. aqvs ganusazRvreli uf­  ierarxia. gamoZiebis qveS myofi pi­ .ier -206- mokidebuleba. `ieRovas mowmeTa~ organizaciebi arseboben ieremQada – moTqma. isos Ta­ 2. organizacia kevebuli sadgomi ucnobi daaarsa biznesmenma Carlz an infeqciuri seniT daa­ raselma 1872 wels. figuruli niSani. maT So­ ba. ro­ QvriT­i [ebr. ro­ 3. ieRovElebi. orga­ vadebul pirTa samyofad. damwerloba. romlis godeba mea planetaze). nivTiereba. 2. ¥ ieroglifuri.

wmindanebis gamosaxuleba.] _ sacirko akro­ batikuli sanaxaoba erT­ gvari. Seqmna raime gamosaxulebisa.  iliuzionisti Scd. macdunebeli. Qkos­i _ kondakTan erTad sakiTxavi grZeli muxli.  izohi psi. i.  ikarosuli Scd. illusionniste] _ msaxiobi. warmodgenebi. 2). sinon.. eikön gamosa­ ilu xuleba. romlebic Tayvaniscemis obieqtebs Seadgenen. izolAcia [fr. Qkona [berZ. isolation] da izolQreba _ 1. ganmxoloeba).  s. izogi psi Scd. gamocalkeveba. gadat. ocneba.  optikuri i. ilUzia [fr. ga­ nuxorcielebeli. saxe] _ marTlma­ didebelTaTvis RmerTis. aseTi xe­ lovnebis nimuSebi. iluziOnist­i [fr. calke ga­ moyofa. raime safariT gamtaris dacva energiis dakargvi­ sagan (qarT. mcdarad aRqma grZnobaTa mcdarobis Sedegad. cdomileba] _ 1.  i.] _ iaponuri de­ koratiuli xelovneba _ yvavilebiT. gegmebis.  izoliatori Scd. ¥ saizolacio.)  iliuzia Scd. illusorius macdunebeli] _ (wign. (wign.-207rovneba sasamarTlomde. isos Tanabari da hypsos simaRle] _ igivea. fokusi2) akeTebs (sinon. saizoliacio Scd. izOhifs­i [berZ. rac horizontali (mniSv. iluminAtor­i [laT. moC­ venebiTi. gamoiyeneba daujdomel locvebSic. ga­ mijvna. ikEbana [iap. rukebis. imedi.  iliuzoruli Scd. iluminaciis mowyobis spe­ cialisti. illusion mcdari warmodgena.  izoliacia. sax. mefokuse). adamianebTan urTierTobis saSualebis mospoba. to­ tebiT da misT. lenti. 3. 2.  saSiSi damnaSavis i. iluzOruli [laT. 2. ganuxorcielebeli imedi. 2. moZraobis i.) ilu­ ziis Sedegad gaCenili. garemosTan. illuminator gamnaTebeli] _ 1. foTlebiT. sinamdvilis damaxinjeba. romelic fo­ kusebs (ix. naxatebis . ikAruli TamASebi [< ge­ ogr.

 `vefxistyaosnis” i. mibaZva. . dasuraTeba (wignisa.  s. ilustrAtor­i _ mxatvari. suraTebiT gaformeba.ilu -208asaxsnelad moyvanili Tval­ saCino magaliTi. 2.  iliustratori Scd. misi bunebidan gamomdinare. ¥ saimigracio.  iliuminatori Scd. imanens (immanentis)] _ sagnis. gemis. misTvis niSandoblivi.  sadResaswaulo i. am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve ilustrireba). risame dasamtkiceblad. aranamdvili.  iliuminacia. imitatio] _ 1. 2. sailiuminacio Scd. naxazi (teqstSi CarTuli. nimuSi. imitAtor­i _ msaxiobi. magram namd­ vils damsgavsebuli. Qmam­i [arab. immigrans (immigrantis) vinc Sesaxldeba] _ ucxoeli. sailiustracio Scd. imitAcia [laT.  leqsikonis s. Jurnalisa da misT. imigrAcia da imigrQreba [laT. ¥ sailuminacio. ¥ sailustracio. TviTmfrinavis. iluminAcia [laT. mimsgavseba visime. frazebi. romelic suraTebs xatavs wignis. 3. romelic nawarmoebis SinaarsTan aris dakavSirebuli).  `vefxistyaosnis” i. nawar­ moebis teqstebisa. movle­ nis Sinaganad maxasiaTebeli. mixvra­moxv­ risa da sxv. 1) xelovnebas. imâm win mdgomi] _ mahmadianTa sulieri wi­ namZRoli _ moZRvari. kanonebi. TviT aseTi naxati. naxatebiT. Junalisa.  iliustracia. kos­ mosuri xomaldis mrgva­ li fanjara. risame xmisa. quCebisa). gayvaniloba. ro­ melic flobs imitaciis (mniSv. illuminatio ganaTeba] – da iluminQreba [germ. imQgrant­i [laT. 3. romelic her­ metulad aris daxuruli.  s. immigro Sevsaxldebi] _ ucxoelTa Sesvla ama Tu im qveyanaSi mudmiv sac­ xovreblad.-ebi. romelic xang­ rZlivad dasaxlda ama Tu im qveyanaSi. ilustrAcia [laT. gamferadebeli mxatvari. illuminierem] – dekora­ tiuli sazeimo ganaTeba sxvadasxva ferad (Senobe­ bisa. illustratio] – 1. imanEntur­i [laT.

-209 tyavis i. (gadat. rac transplanta­ cia.  iaponiis i. imperator mbrZanebeli... imperAtor­i [laT. igivea. mniSvn. ¥ imperialisturi. zogi qveynis monarqis (me­ fis) tituli. mi­ si momxre. karlos didis i. gadargva] _ 1. imperium umaR­ lesi xelisufleba] _ 1. imposant] _ (wign. 2. rac did STa­ beWdilebas axdens Tavisi SesaxedaobiT. 1) SeZenis politi­ ka. impEria [laT. implantAcia [laT. imperativus brZanebiTi] _ 1. sardali] _ 1. ¥ imperiuli. imperiale. 2. zraxvebi _ gaTiSe da ibatone.  s. ¥ saimperio.) Zvel romSi: mxedar­ TmTavris sapatio tituli. dinastia. adamiani.  i. imperiAlist­i _ imperia­ lizmis warmomadgeneli. braldeba] _ qvey­ nis prezidentis Tanamdebo­ bidan gadayenebis procedura konstituciis sawinaaRmdego moqmedebisaTvis. imperialis < laT. 2.  i. . brZaneba. imperQal­i [fr.. saimperato­ imp ro] _ Zvelad omnibusis. romelsac saTaveSi impera­ tori udgas.) brZanebiTi kilo. sadac mgzavrTa dasajdomi adgilebi iyo gamarTuli. di­ liJansis meore sarTuli.  didi britaneTis i. 2. gerbi. Qmij­i [ingl. omi. i. kolonia. ruseTis i. imperialisme < laT imperium xe­ lisufleba. margalitis i. kategoriuli moTxovna.  s. in –Si da plantatio dargva. ¥ saimperatoro. (ist.  romis i. image saxe] _ miznmimarTulad Seqmnili saxe.) vinc. umaRlesi ZuZumwovari cxovelebisa da adamianebis Canergva saSvilosnos lorwovan garsSi. msxvili koloniuri sa­ xelmwifo. imperAtiv­i [< laT. saxelmwifo. imperiAlizm­i [fr. impeachment gakicxva. impQCment­i [ingl. Zalaufleba] _ qveynebis dapyrobisa da koloniebis (ix. impozAnturi [fr. daJinebiTi. garegnobiT.  i. saxelmwifo. i. monarqiuli saxelmwifo.

).  i. impresArio [it. 2. ¥ improvizatoruli. ¥ importuli.) moZraobis raodenoba. niWi. rac iwvevs raime moq­ medebis Sesrulebas. romelic or­ ganizebas uwevs koncertebs.  i. impulsus] _ 1. sa­ xeldaxelod SeTxzva da misi maSinve Sesruleba (wi­ naswar moumzadeblad). musikaluri piesa da sxv. importQor­i [ingl. Sesruleba.saqoneli.. saxeldaxelod SeTxzu­ li da Sesrulebuli mxat­ vruli nawarmoebi (leqsi.  nervuli i. ¥ saimporto. musika). STabeW­ dilebebi. cvedno­ ba. imponieren] _ dadebiTi STabeWdilebis moxdena. i. improvizAtor­i [it. Qmpuls­i [laT. improvisazione] _ 1.S. Qmport­i [ingl.imp -210bieqturi gancdebi. i. impresiOnist­i _ impresio­ nizmis mimdevari. improvisation < it.-ebi. (wign. ¥ impresionistuli. import] _ sa­ qonlis Semotana sazRvar­ gareTidan (sapirisp. impresiOnizm­i [fr. saRamo-koncerti.  i. ganagebs. baJi.  i. (fiz. s. leqsis. SezRudvebi. biZgi. eqs­ porti). improvizAcia [fr. calkeuli msaxiobebis gas­ trolebs. ¥ improvizaciuli. impressario] _ kerZo piri. musikaluri nawarmoebis da a.  i. musikosis) ufaqizesi su­ . 2.) Sinagani miswrafeba. improvisatore] _ improvizaciis ostati.  brwyinvale i. mxatvrebi. ro­ melic imports awarmoebs.  importiuli Scd. Teatralur warmodgenebs. mxatvroba (literatura. cdilobda gad­ moeca mxatvris (mwerlis. impressionnisme < impression STa­ beWdileba] _ mimarTuleba xelovnebaSi me­19 saukunis bolo _ me­20 saukunis da­ sawyisSi. importer] _ piri an organizacia. rac udris sxeulis masisa imponQreba [germ. impotEncia [laT.  s. leqsi. impotentia uZlureba] _ mamakacis sqe­ sobrivi uZlureba.

.) ama Tu im pirov­ ji saRebavi nivTiereba. Qndeqs­i [laT. generatori. ¥ sainauguracio. SesaRebad.) eleqtrul impul­  s. kontinentis zog raion­ 2. remonia. indigo < laT inbiT. mzadeba. winaT iRebdnen zo­ rcelebloba. hena] – 1.  i. (samarT.  i. ri­  impulsiuri Scd. Seadgenen amerikis mkvidr Qna [arab. misi binis indiElebi _ saerTo saxel­ wodeba tomebisa. risame imunQtet­i [< immunitas (imCamoTvla. impulsiT gamowveuli.-211- ind da siCqaris namravls. inauguara i. moZraoba. munitatis) ganTavisufleba  axlad gamosuli wignebis i. (medic). s. tion] – aSS­Si: axali preziden­ 2. romlis foTlebis­ Si [saxelwodeba warmod­ ganac amzadeben am saRe­ genilia kolumbis Secdomis bavs.. 3. buCqi. dicus indiuri] _ muqi lur­ 2. risame cifrobrivi an asoiTi maCvenebeli. nebis xelSeuxebloba. xna Scd.. gierTi tropikuli mcena­ di plomatQuri imunQ­ risagan. misi  fasebis i. same sia. or­ ganizmis Seuvaloba Sxamis. Sromis nayofiTviseba – ar daavaddes ama erebis i. index] _ 1. teti – di plomatiuri warmomadgenlis. RonisZiebani. frCxilebisa lo da samxreT amerikis da sxv. ¥ inisa. (fiz. amJamad Se­ yviTeli saRebavi. romlebic xelSeuxebloba. saqonlis i. maCvenebeli. maT­ romelsac qimiuri wesiT ze zogierTi kanonis gauv­ iReben. 2. zeimi. Tu im gadamdebi sneule­ Qndigo [esp.  inasi. sebTan dakavSirebuli. pirovneba. xelfasis i. dasnebovnebis mimarT. ramisgan] – 1.romelsac morCenili arian Crdi­ xmaroben Tmis. inaugurAcia [ingl.. mowiTalo­ mosaxleobas. impUlsuri _ 1. visac midrekileba aqvs tis saxelmwifos saTaveSi imoqmedos impulsis zegav­ oficialurad Cadgomis ce­ leniT.

gansakuT­ kideblad arsebuli orga­ rebuli] _ (wign. rac TiToe­ rom mis mier aRmoCenili uls exeba cal­calke. ganur­  i.  individialuri Scd. meurneoba. (teq. veneb indicator maCvenebeli] _ individuAlizm­i _ calke 1. xo­  i.) igivea. nivTiereba. mcenare): rac individi.romelic SehyavT listuri Scd. (zedsarTavi sityvebisa in­ mSenebloba. uZvelesi kultura. Sroma. individia2. doelebi da indoeTi). datvirTvis da sxv. (mag. Zo. i. fsiqologia. Sesrulebuli CioT indoelebi (indoeTis arakoleqciuri. calke adamiani. i. gulgrili. pirovnebas ganasxvavebs indiferEntizm­i _ indife­ sxvebisagan. Taviseburebani. lakmusi.  i. monaCeveli damokidebuleba ra­ cemebi. nizmi (cxoveli.ind -212- Sedegad. 3. gasazomad. wnevis. xsnarSi masSi mimdinare pro­ individuAluri [< laT. indiffe- .  mecnierebaSi ixmareba ag­ indikAtor­i [laT. imesadmi. indQvid­i [laT. individuum ga­ individUum­i [laT. koleqtivis bisa. romelic fers garkveuli individis dama­ icvlis mJavasTan an tutes­ xasiaTebeli. ker­ qveyana aris indoeTi].  i. midgoma. ¥ indiuri. fizikuri sidideebis (mag.)  i. pirovneba  individumi Scd. ZiriTadi mosaxleoba).) damou­ um ganuyofeli. calkeuli piris mier war­  indielebisagan unda gavar­ moebuli.. romelTac iyeneben interesebze maRla. romelsac egona. indica vuC­ reTve individuumi. incesis gamosamJRavneblad dividuum ganuyofeli] – 1. rac calkeul Tan SeerTebiT). sargebloben. salo indiurisagan _ induri cxovrebeli saxlebis i.) saxelwodeba sxva­ piris interesebs dayeneba dasxva saxis xelsawyoe­ sazogadoebis. ¥ individualisturi. individunuyofeli] – (wign. momsaxureba. rentuli. i. 2. riTac erTpirovnulad indiferEntul­i [laT.  individializmi.

qveynebi. romelic awar­ di. toni. bis yvela dargSi. indulgentia 2. xuri. (mag. hin­ dustria. mokidebuleba. brahmanizmisa da budizmis calkeuli debulebebidan daaxloebis Sedegad. industrializAcia _ inglisuri. urdu). ukrainuli. romanuli  i. indulgEncia [laT. franguli. italiuri). somxuri da sxva danergva saxalxo meurneo­ jgufis enebi. dune. ¥ industriuli.-213- ine rens (indifferentis)] _ (wign. i.Sveduri). romelic awarmoebs war­  indeferentuli Scd. industria saq­ . damZime industria _ industria. romelSic Se­ msubuqi industria _ in­ dis induri enebi (mag. ga­ aRWurvili safabriko­sa­ nurCeveli. msubuqi (mag. adamiani. slavuri sagnebs (sinon. polonuri). portugaliuri.  industrialuri Scd. iranuli (mag. uintereso. logikaSi: azrovnebis me­ Seiqmna Sua saukuneebSi Todi _ kerZo faqtebidan. qarxno mrewveloba. osuri). Tolikuri eklesia romis ¥ induqciuri. ligia _ brahmanizmis forma. i.] _ induri re­ indUqcia [laT. iners (inertis)] rebi. indUizm­i [kreb. msjeloba. moebs farTo moxmarebis sparsuli. deni.) mianoba] _ samanqano teqnikiT gulgrili. germanuli. papis saxeliT. msxvili samanqano teqnikis berZnuli.  i. zogadi daskvnis gamotana (sapirisp. _ umoZrao. mZime mrewnaTesave enebis erT­erTi veloba). deduqcia).  i. didi ojaxi. indUstria [laT. (fiz. moebis saSualebebsa da indoevrOpuli Enebi _ mo­ iaraRebs (sinon. i. indUsebi _ induizmis mimdev­ inErtuli [laT. rusuli.  indoevropiuli Scd. romelsac turi velis cvlilebebTan Sua saukuneebSi yidda ka­ dakavSirebiT). inductio] _ 1. Ce­ mrewveloba). espa­ nuri.  qveynis i. umoqmedo.) raime gamtarSi eleq­ wyaloba] _ codvebis mi­ truli denis aRZvra (magni­ tevebis sigeli.daniuri. germanikuli (mag.

invErsia [laT. adamiani.  inertiuli Scd. atmosferos haeris tempe­ raturis mateba (nacvlad klebisa) qvevidan zeda fe­ nebisaken. ¥ sainventaro  s. ¥ sainventarizacio.ine usicocxlo. invest dabandeba.  omis i. re. Cadeba raime saqmeSi.. sainvensticio Scd. inversio gadasma] – 1. inventarium aRwera] – yvela im nivTis. inventarizAcia – inventaris aRwera.). rac romelime dawesebulebis. romeli.-is kanoni. inertia umoqme­ doba.  s. sanam gareSe Zala ar gamoiyvans am mdgo­ mareobidan. inErtuli masAlebi _ betonis Semavseblebi (qva. kapitalis grZel­ vadiani dabandeba raime sa­ warmoSi (upiratesad sazR­ vargareT). sagnis erToblioba. xreSi da misT. ¥ sainvesticio. moZraoba. banki.].) winadadebaSi si­ tyvaTa Cveulebrivi rigis Secvla stilistikuri miz­ niT. investQcia da investQreba [germ. saskolo i.. invAlid­i [fr. avadmyofobis an moxuce­ bulobis gamo). inErcia [laT. in -Si inErtuli aQrebi (gaze­ bi) _ airebi. neoni.). argoni da sxv. invalide] _ adamiani.  i.  i. s. s. uZraoba] _ sxeulis Tviseba _ SeinarCunos Ta­ visi uZraobis an Tanabari sworxazovani moZraobis mdgomareoba. 2. romlebic sxva nivTierebebs ar uerTdeba (heliumi. invEntar­i [laT. komisia. (lit. inTronizAcia [laT.  i. qviSa.  s. . -214 sasoflo-sameurneo i. ¥ inerciuli. rome­ lic fuls abandebs. programebi. Sromis i. romelsac met­ naklebad dakarguli aqvs Sromis unari (daSavebis. debs raime saqmeSi. Cadeba] – fu­ lis dabandeba. reinvestQreba – [ix. davTari.. invEstori – piri. investition < ing. sawarmos an organizaciis qonebasSeadgens.  invensticia.

aRsaydreba). moTave risame. Zvel xelna­ werebSi teqstis pirveli mTavari aso. me­15 s­Si maT Seqmnes maRali kultura da saxelmwifo (inkebis saxelmwifo). nemsi. initiative < initiare dawyeba] _ 1. saWiro momentSi damo­ ukidebeli aqtiuri moqme­ debis unari. sainciativo Scd. romlebic cxovrobdnen Tanamedrove perus teritoriaze. sinon. kabineti. iniciAtor­i _ piri. ¥ sainiciativo. iniciAcia [laT. Qnkebi _ indielebi. wamomwyebi. initialis sa­ wyisisa] _ 1. romel­ sac romis papisgan (Sua .  i. Cveulebriv. iniciAtiva [fr. iniEqcia [laT. dalocvis ceremonia.  ineqcia. ink  inciativa. Qnkaso [it.) mcire ra­ odenobiT samkurnalo xsna­ ris Seyvana kanqveS.  s. Taosnoba raime saqmeSi. romel­ mac iniciativa gamoiCina. romelic organizaci­ ebisagan iRebs fuls bankSi Sesatanad.  i. ricxvSi _ inicialebi). initiatio sai­ dumloebaTa Sesruleba] _ pirvelyofil sazogado­ ebaSi: Wabukebis gandobis.) saTanado dokumentebis wardgeniT fulis miReba mrwmuneblis davalebiT. s. isini dai pyres espanelma dampyroblebma (konkista­ dorebma). gamoiCina. kunTSi an venaSi (qarT. thronos taxti (me­ fisa)] _ axlad arCeuli patriarqis an papis taxtze ayvanis ceremonia (qarT. jgufi. inciativiani. saineqcio Scd. di­ di zomis da mxatvrulad gaformebuli. si­ non. 1532 w.-215da berZ. incasso] _ (finans. adamiani.  inciatori Scd.  intronizacia Scd. ¥ sainieqcio. 2. SeSxapuneba). inkasAtor­i _ Tanamdebobis piri.  sasargeblo saqmis i.  s. 2. injectio Seg­ deba] _ (medic. inkvizQtor­i [laT. ¥ iniciativiani. ris Semdeg isini iTvlebodnen dasrulebul mamakacebad. inquisitor] _ 1. saxelis an gvaris pirveli aso (xSirad ixmareba mr. episkoposi. inicQal­i [laT.

mogzauroba. malavs Tavis vinaobas da mSenebeli i. marTlo­policiuri orga­ 2. inquisitio ga­ inkubacQuri (an: sain­ moZieba] _ 1. ¥ inkviziciuri da sainkviinJQner­i [fr. me­13­19 s. i. lesi teqnikuri ganaTlebis  i. (medic. inkOgnitod _ Tavisi vi­ ¥ sainJinro.ink -216- saukuneebis espaneTSi ki me­ moCeka] _ 1. romelic inkubireba). enaSi. ucnobi] _ piri. rac inku­ nizacia.) adamiani. ¥ inJinrisa. incubo. teqnikis ama Tu inkOgnito [laT. (s. nebis momentidan daavade­ ¥ inkvizitoruli. samxedro i.) avadmyofobis fa­ yroba visme. monaqmni. wameba. sxvis saxels atarebs. avto i. sainkvercxidan wiwilebis xe­ Jinero. sisastikiT uswordeboda inovAcia [laT. bis pirveli simptomebis  i. axali movlena wvaleba. inkubAtor-i [< laT. (medic. dakiTxva.  s. leba] – (lingv. romelic ukiduresi bacia. ukiduresad sastikad ep­ 2. inkvizQcia [laT. kvercxebidan fisgan) dakisrebuli hqon­ wiwilebisa da misT. tanjavs. incognitus im dargis specialisti. (gadat. mqone piri.-konstruqtori.-gamomgonebuli. sainJenero Scd. incubatio ga­ – umaRlesi xelisuflebis . boba. insignia (mr.) tanjva.. insignQeb­i [laT. awva­ ruli periodi – dasnebov­ lebs mas.) axali war­ 2. rTuli s. vnelobiT ixmareba agreTve 2. gamo­ da sarwmunoebriv sakiTxTa Ceka inkubatorebSi (am mniS­ gamoZieba. saqme. inJeneri.) sasamarTlo.) igivea. gamoCenamde. incubare gamovCek] _ aparati  inJinerisa.­Si: ro­ kubAcio) perioduli – 1. inovatio ganax­ eretikosebs. lovnurad gamosaCekad. naobis gaumJRavneblad. nage i. ingenieur] – umaR­ zicio. (gadat. romelic  i. mis papis mier daarsebuli Canasaxis kvercxSi ganviTa­ kaTolikuri eklesiis sasa­ rebisTvis saWiro dro.)] inkubAcia [laT.

instiqturi Scd. spilos Zvlis taxti.  skolis i. waqezeba. instilatio] – (medic.  Tavdacvis i. instAncia [laT. sam­ xedro. Qnstinqt­i [< laT. moZraoba.  instiqti. inspectio daTvaliereba] – 1. sanitaruli i. raime dawesebulebis. ciliswameba.-iT mixvda. instictus ganzraxva] – 1.) mixvedris unari.  pedagogiuri i. ¥ instinqturi – nebisgan damoukidebeli.-217(mefis. ¥ sainspeqtroro. insinuAcia [laT.. (gadat.  pirveli i. maRal­ yeliani wiTeli fexsac­ meli. insinuatio] – monaWori visime saxelis gasatexad.  i.  safinanso i. ganaTlebis ganyofilebis i. dawe­ sebuleba] – 1.. institutum danawesebi ram.  s. umaRlesi i. imperatoris) niSnebi – porfiris samosi. s. kverTxi da sxv. organoebis calkeuli sa­ fexurebi. daTvaliereba. ¥ sainspeqcio. enaTmecni- . 2. ins inspirAcia [laT. rome­ lic zedamxedvelobs da kontrols uwevs daqvemde­ barebul organoebsa da pi­ rebs. instQtut­i [< laT. alRo. sasamarTlo da sxv. Semowmeba. siTxisa). 2. inspector zedamxedveli] – Ta­ namdebobis piri.  s. instantia uSu­ alo siaxlove] – erTmaneTis daqvemdebarebuli saxel­ mwifo mmarTvelobis. magram aracnobieri moqme­ debisadmi. inspEqcia da inspeqtQreba [laT.  saavtomobilo i. inspEqtor­i [laT. zogierTi umaRlesi saswavleblisa da samecniero­kvleviTi da­ wesebulebis saxelwodeba. umaRlesi magist­ ratis.) CawveTeba (wamlisa.  i. komisia. inspiratio] – da inspirQreba – visime Segulianeba. gauwies. instilAcia [laT. zedamxedvelobis organo­ ebi. organizaciis an visime moq­ medebis sisworis Semowmeba zedamxedvelobis an inst­ ruqtirebis wesiT. cxoveluri organizmis Tandayolili midrekileba mizanSewonili..

avtoskolis i..) ga­ dakeTeba scenaze dasadgme­ lad. iyeneben diabetisa da zogi sxva daavadebis sam­ kurnalod.) uflebriv normaTa erToblioba. (wign. daviT kldiaSvilis `samaniSvilis dedinacvali”.. instrumentum] – 1. instrUqtor­i [laT.  ilia WavWavaZis `oTaraanT qvrivis” i. i. Tvalis asax­ vevad.) risame mo­ wyoba. 1­Tvis). foladi.  instrumentaluri Scd.. gadat. qarxana. omis i. Qnsult­i [< laT. ostatobas aswav­ lis. s. rasac Tan sdevs uecari gu­ lis wasvla da dambla. instrUment­i [laT.) mTe­ li sidide. Sekreba. Tanamdebobis piri. romelsac evaleba drodadro Seamowomos mi­ sadmi daqvemdebarebuli or­ ganizacia – dawesebulebani. ¥ sainstituto (mniS.-ebi. prezidentis i. in-ze da scena scena] – 1. romelsac ga­ nixilaven rogorc Tavisi . inscenQreba [laT. (s. raime li­ teraturuli nawarmoebis (romanis.  qorwinebis i.ins -218- erebis i. ansambli. romelic raime speci­ alobas. instructor momwyobi] – 1. ¥ instrumentuli da sainstrumento.  qirurgiuli i.-s i.  Cxubis i. 2. instrumentAlist­i – raime musikaluri instrumentis damkvreli musikosi. raime samuSaos Se­ sasrulebeli iaraRi. 2..  musikaluri i. instrUqcia [laT. risame Sesas­ ruleblad saWiro wesebis krebuli.  curvis i. 2. romelic awes­ rigebs garkveul sferoSi sazogadoebriv urTierTo­ bas.  usafrTxoebis teqnikis i.  saerTo s. insulto vxti] – (medic. intEgral­i [< laT. i. gaTamaSeba visame mo­ satyueblad. sxvadasxva saxis sakravi.) tvinSi sisxlis mimoqcevis mkveTri darRveva. 2. insUlin­i [laT..  s. pirebi.) musika. moTxrobis. instructio da­ rigeba] – saxelmZRvanelo miTiTebani. piri. integer mTeli] – (maTem. (wign. insulinum] – kuWqveSa jirkvlis hormo­ ni..

aTeblebs.) cialuri momzadeba mecni­ mocemuli funqciis integ­ erebis.) enaTa (dialeqtTa) lic Seiswavlis ganusaz­ daaxloeba urTierTgav­ Rvreli an gansazRvruli lenis Sedegad. saSualebiT ¥ inteligenturi. integrAluri sqEma (an:  i. (wign. Seicaven integralis niSnis ¥ inteleqtualuri. teqnikis. i. ¥ integraluri. (lingv. Wkua. truladaa SeerTebuli da inteligEncia [laT. garegnoba. intiligenti. romelTac aqvT spe­ [germ. 2. SigniT. moaz­ wirebis.. pirovneba. intilgensi. integrAluri gantolE­ gonebrivi ganviTarebis do­ bebi – (maTem. sibrtyeebis. integratio SromiT dakavebuli adami­ aRdgena] da integrireba anebi. mikrOsqema) – mikro­mi­  intelgenti. i.) gantolebebi. intelegentuniaturuli mowyobiloba.-219usasrulod mcire lebis jams. integrAluri ARricxva – maTematikis dargi.-is mqone axalgazrda. rome­ 3. intlinawili) erTmaneTTan eleq­ genturi Scd. ria – maTematikis dargi.) erT mTelad qceva. ne. integriren] – 1. intelligens (intelligentis) mcodne. intellectus] – misi gamoyenebis ares. kulturis . intligenromlis elementebi (an maTi turi. intelligenkonstruqciulad ganuyo­ tia mixvedriloba] – gonebri­ felia. romlebic ucnob funqciebs  didi i. romlebsac ga­ Segnebuli. goneba. integrAluri geomEt­ Sroma. i. vi aRqmis unary.. kulturuli moTvlian integrirebis adamiani. qceva. (maTem. ganaTlebuli.SeerTeba (raime nawilebisa). nawi­ int ralis povna. gaerTianeba. unari.  i. adamianis azrovnebis unari. Seiswavlis wertilebis. intelQgent­i [laT. gonebrivi integrAcia [laT. ri. integralis Tvisebebsa da intEleqt­i [laT. zo­ rovne] – inteligenciis war­ gierT ricxobriv maxasi­ momadgeneli.

s.  SemoqmedebiTi i. intesification] – (wign. intErvent­i – intervenciis monawile an organizatori.  i. 2. manZili. zogado moRvawis. datvirTva.  s.-ebi. kores­ pondentTan – presaSi ga­ mosaqveyneblad.  i. 2. intEres­i [laT. daZabuloba] – 1. interview] – po­ litikuri. intErviu [ing. s.  i. interiewer] – sferoSi. ¥ uintereso (uary. intendant] – samxedro mosamsaxure. internacionalizmi.-s aReba.  i. intensio. s. pirovneba. mniSvnelova­ nia] – 1. intensiuri.  aTprocentiani i. intensQur­i [fr. daZabuli. risame gagebis. miswrafeba. akademia. intensifikAcia [fr.  erovnuli i. ¥ saintereso (mniS. Sroma. interventio] _ erTi an ramdenime saxel­ mwifos Careva romelime qveynis saSinao saqmeebSi. aRZvra. z. mniS. saubari. 3. radioTi. intEndant­i [fr. intensi < laT.  warmoebis i.) risame qceva ufro intensiurad (ix. samsaxuri. ukeTesi Sedegis.. televiziiT gadasacemad. 2. 2). sivrce or sa­ gans Soris. nayofie­ rebis momcemi. ro­ melsac abaria SeiaraRe­ buli Zalebis momaragebis saqme. dampyrobi. ¥ saintendanto.-s micema.int -220bismoyvareoba. intervallum] – 1. wigni.. [laT. ambavma i. Seiswavlis survili.  s. intervQuer­i [ing.  u. moTxov­ nileba.. inter] – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebis mniSvnelobiT `internacionaluri”. visime i. sa cnobili pirovnebis sau­ bari JurnalistTan. interest mniS­ vneloba aqvs. intErval­i [laT.  samxedro i. gamoiwvia. intervEncia [laT. drois Sualedi.  intervidenie.). inter. azri.ebis damcveli. cno­ . i. kinofilmi. u. 1­isaT­ vis). mizani. samecniero Sroma. sargebeli.  polkis i. s. gacnobis. gaZlierebuli. i.  xuTwuTiani i. soflis meurneobis i. mogeba.

interieur Siga. Se­ nobis SigniTa nawili. romelzedac asa­ xulia Senobis SigniTa na­ wili. saavadmyofoSi. 2. romlis mizania codnis srulyofa. internus Si­ nagani. memarcxene mi­ marTulebis saerTaSoriso gaerTianeba. eqimi.) mcire musikaluri piesa. ar­ qiteqturulad da mxatvru­ lad gaformebuli. skola. same­ dicino institutis stu­ denti. specializaciis gaRrmaveba.  socialisturi i. saswavlo dawesebulebas­ Tan arsebuli saerTo sa­ cxovrebeli moswavleebi­ saTvis. romelic 2­3 wliT movlinebulia romelime samkurnalo dawesebuleba­ Si kvalifikaciis asamaR­ leblad. (arqit. internacionAlQzm­i [fr. Qntern­i [laT. 2. intermEdia [it. sadac moswavleebi cxov­ roben kidevac (sxvanairad: skola-internati)  i. internationale] – 1. interQer­i [fr. internationalisme] – yvela xalxis Tavisuflebisa da Tanaswo­ robis dacva. SigniTa] – 1. SigniTa] – kursdamTavrebul eqimTa (romelime samkurnalo da­ wesebulebaSi) staJireba. interinus Sinagani. 3. int intErnat­i [< laT. internus Sinagani. internAtura [< laT.-Si swavlobs. 2.). Cveu­ lebriv komikuri xasiaTi­ sa. SigniTa] – 1.-221(wign. brZola Sovi­ nizmisa da nacionalizmis winaaRmdeg. naxati. romelsac sruli kursi aqvs damTavrebuli da di plomis miRebamde er­ Twlian praqtikas gadis klinikaSi. SigniTa] – 1. zogjer damoukidebeli sa­ orkestro nomeri operaSi. komunisturi partiis himnad aRiarebuli.) simRera. internaciOnal­i [fr. intErmeco [it. internacionAluri – sxva­ . cxovelis Sinagani agebu­ leba. frangi kompozitoris pier degeiteris (XIX s. intermedio sa­ Sualedo] – dramatul an saopero nawarmoebSi Car­ Tuli patara scena. intermezzo] – (mus.) Jurnalisti.romelic vinmesgan iRebs intervius.  skolis i. 2.

sxvadasxva xal­ xis warmomadgenlisgan Sem­ dgari (qarT. internQreba [< laT..  beThovenis me-9 simfoniis axali i. kosmosuri xomaldis i. 1. gadamtani] – 1. ganmmartebeli.int -222(wevris) werilobiTi Seki­ Txva mTavrobisadmi raime saqmis an faqtis Taobaze. intErpol­i [ing.) piri. intErnet­i [ing. internus Sinagani] – 1. rolisa msaxiobis.) bgeriTi. (fiz. meomari saxelmwifos xe­ lisuflebis mier mis te­ ritoriaze mcxovrebi mtruli saxelmwifos moqa­ laqeebis dakaveba da maTTvis Tavisuflebis aRkveTa omis damTavrebamde.  i. interpellatio Sewyvetineba sityvisa] – parlamentis deputatis . ga­ daxlarTva. interpelAcia [laT. inter Sori­ si da net qseli] – msof­ lio ganfenilobis kompiu­ teruli qseli. sinon. eki paJi. interpretAtor­i – (wign.  sinaTlis i. sinaTlis an eleqtruli talRebis urTierTgaZliereba an urTierTSesusteba erTma­ neTze damTxvevis dros. 2. dasxva erovnebis xalxebis kuTvnili. interpretAcia [laT. interpol] – sisxlis samarTlis poli­ ciis saerTaSoriso orga­ nizacia. interpretieren] – (wign). bgeris i. ganmarteba. romlebic am qveynis teritoriaze Se­ vidnen. Semsru­ lebeli – musikosis mier. 2. risame azris axsna. 2. interferEncia [laT.  kanonis i. romelic risame in­ terpretacias iZleva. saerTaSoriso). interpretatio] – da interpretQ­ reba [germ. neit­ raluri saxelmwifos xelisuflebis mier gana­ iaraReba da dakaveba meo­ mari mxareebis samxedro nawilebisa. yovelgvari zeddeba. Taviseburi SemoqmedebiTi Sesruleba raime mxatvruli an musikaluri nawarmoebis. inter Soris da ferens (ferentis) matari. romelSic SesaZlebelia informaciis Senaxva an moZieba calkeul personalur kompiuterTa satelefono qselTan Seer­ Tebis saSualebiT. sityvebi.

intime < laT. toxikon Sxami] – or­ Scd. intriga.  i. dros): ufliswulis titu­  i. adrindel gamocdilebas. Tema. in ­Si  intuitiuri. dramaSi. bgeris siwminde (simaRlis ¥ intuiciuri.  i. siyvarulTan da­ (ix. urTierToba. Tqvam] – 1. spectio vixedebi SigniT] –  i. mowyoba. saubari. uSualo. SorsmWvre­ 2.) siuJetis gansakuT­ Qnfarqt­i [laT. warmoTqmis manera.) adamianis mier uSu­ intonAcia [it. ¥ intriganuli. ganizmis mowamvla Sxamiani Qnfant­a [esp. Si­  rTuli i. mul­melodiuri wyoba.-ebi mefis karze. stiqiuri lic mTqmelis grZnobas ga­ grZnoba. intuituri da berZ.  i. sulier sam­ intrQgan­i [fr. megobruli. intrigue] – 1. infante] – es­ paneTsa da portugaliaSi xrikebi raime miznis mi­ (monarqiuli mmarTvelobis saRwevad. rome­ teloba. uaRresad pi­ mimarTavs.-ebis li. intonazione < alod Tavis cnobierebis laT. nagani] – 1. intono xmamaRla warmov­ mdgomareobaze dakvirveba. 1) awyobs. Sinauruli. SegrZneba. intuitio Wvre­ awev­daweva warmoTqmisas. daZabuli ganviTareba ro­ manSi.  kiTxviTi i.) Sesrulebis sizuste. infarctus ga­ rebulad daxlarTuli da tenili. fa­ ruli saZraxisi moqmedeba. Qntriga [fr. (lit. mniS. mixedviT). (mus. i. gavsebuli] – sis­ . kavSirebuli. (fsiq. xmis intuQcia [laT.-is mqone adamiani. gu­ introspEqcia [< laT. intoqsikAcia [laT. raduli. 2. intro liTadi. infanta] – infanti nivTierebiT (toqsinebiT). romelic emyareba moxatavs. ta] – mixvedra.  i. intrigant] – piri. i.-223- inf intQmuri [fr. romelic intrigebs yarosTan. 3. 2. intimus yvelaze Rrma. adamianis grZnobebTan. Qnfant­i [esp. metyvelebis rit­ TviTdakvirveba. gamoxdoma. alRo. qali.

dabeWdo Tabaxis naxevars. risa­ infinQtiv­i [laT. agreTve mis da­ muSavebas. i. Jurna­ 20­ze naklebi). (s. i. infra in­fOlio [laT. – qveyanaSi qaRaldis fuls  i. i. saerTo terebis saSualebiT. jadoqrobis.) biuleqonelbrunvis moTxovnile­ teni.  infaqti Scd. rac udris adamianis smenis organo . Sesaxeb.inf -224- xlis miwodebis Sewyveta arteriebis Seviwroebis an maTi dacobis Sedegad. cnoba. germ. infernAlur­i [laT. писать. rome­ lic informacias iZleva. robebis SeWra organizmSi. infEqcia [< laT. momxdari ambis. (s. daavadebis gamomwvevi mik­ cnobebis mimwodebeli. masSi mimdinare procesebis  rus.-s Teoria. biT.) dabali in­Si da folium furceli] – sixSiris rxevebi (wamSi gamocemis (wignis. rac saWiroa sa­  i.-is nakadi. qve] – (fiz. infrAbgera [laT. zmnis ganusazRvreli for­ 2. Setyobineba raime fo.  infliacia Scd. infinitius] me mdgomareobis Sesaxeb. daavadeba. informatique.) cnoba.) jojoxeTuri.  gulis kunTis i. gadacemas da infernAluri mkiTxAoba gamoyenebas adamianis – qiromantiis. informAtika [fr. gaufasureba imis gamo. – (gramat. cnobebi garesamyaros da ma. ¥ infeqciuri. saxelwodeba. visime. infernalis] – (wign. roSi personaluri kompiu­ alqimiis da misT. infectio] – informAtor­i – piri. s. rom ¥ informaciuli da sainmimoqcevaSi gamoSvebulia formacio. in folio < qveS.romlebsac aRiqvams adamiani an specialuri mo­ inflAcia [laT. romlebsac lis) formati. imaze meti. biuro. informatio]  i. inflatio gaberva] wyobiloba. informAcia [laT. nekromantiis. informatik] – disci p­ lina.) zogierT enaSi:  sagazeTo i. saqmianobis sxvadasxva sfe­ spiritizmis. romelic Seiswavlis samecniero informaciis struqturasa da zogad Tvisebebs. saavadmyo– 1. читать.

incestus] sis­ nivTiereba. ioeides iisferi] – romelic cxovrobs mtknar 1. iOgurt­i [ing. qve da struotura age­ visunTqav] – (medic) zeda buleba] – 1. Ta kompleqsi. elementi – kristaluri Qncest­i [laT. meurneobis im sasunTqi gzebis mkurna­ dargebis kompleqsi. yoghurd < Turq. RvTa­ qve]: infrawiTeli sxivebi ebasTan SeerTeba. infrastrUqtura [laT.) zurgis nageboba­ Teba. Rovani eleqtromagnituri 2. (gamosxiveba) – grZeltal­  iogi Scd. fizikuri varjiSebis sis­ gamosxiveba. spirtSi gax­ . joga. obieqtebi. induri re­ runvelyofs SeiaraRebul ligiur­filosofiuri moZ­ jarebis moqmedebas. rom­ loba airad. rom TviTWvretis da TviT­  i.. Qod­i [berZ. infuzOria [< laT. (samx. romelic amtkicebs. melic TvaliT ro tema. mdebareobs. es nivTiereba.inhalAcia [laT. ar Cans. infra qveS. Seer­ 2. orTqlad qce­ lebis emsaxureba samrew­ ul an gafrqveul samkur­ velo da sasoflo­sameur­ nalwamlo nivTierebaTa neo warmoeba. inhalAtor­i – inhalacii­  i. 2. Tavresad zRvis wyalmcena­  incidenti Scd. Rvreba.  qalaqis i. i. romelic uz­ ganWvreta] – 1. inhalo Se­ ra qveS. da radiotalRebs Soris  i. reba. iod  ingalatori Scd. azrTa mokreba. Qoga [< sanskr. (erTujrediani) cxoveli. speqtrze optikursa ¥ ioguri. varjiSi. bunebriv ZalebTan.-s kristalebi saTvis saWiro xelsawyo. mZafri sunis mqone muqi da mlaSe wylebSi (Sdr.-225ver aRiqvams. reebidan. gvemis gziT SeiZleba ze­ infrawQTeli [laT.-is ganviTa ingalacia Scd. moi poveben um­ xlis aRreva. inf. nacrisferi (ruxi) qimiuri ameba). ¥ infrastruqturuli. SesunTqviT. Wvreta. infusus ra­ yogurd] – mawoni xilis wve­ meSi CaRvrili] – umartivesi nis danamatiT.

`suliwmindisagan” ­ `mamaRmerTi”. Qon­i [berZ. romlebic war­ moiqmneba am nivTierebaSi eleqtrodenis gavliT. romelSic er­ Ti an ramdenime eleqtroni normaze meti an naklebia.) optikuri movlena. arsi (termini SemoiRes aristoteles mim­ devrebma). gamow­ veuli Tavis janmrTeloba­ Si daeWvebiT. (medic. windi] – 1. arsi] – 1. qristianul moZRvrebaSi: samebis TiToeul pioni (qristianuli dogmatis mi­ xedviT sameba Sedgeba sa­ mi i. romelic Seicavs mniSvnelovani ra­ odenobiT ionebsa da Ta­ visufal eleqtronebs. i pOdrom­i [berZ.) damuxtuli atomi ana­ tomTa jgufi. ionOsfero – atmosferos zeda nawili (100­dan 400 km­mde simaRleze). i pOTeka [berZ. iyeneben medicinaSi rogorc sadezinfeqcio sa­ Sualebas. i pOstas­i [berZ. Qprit­i [< kreb. (fiz. aRe­ buli uZravi qonebis dagi­ ravebiT. iradiAcia [< laT. TviT dagiravebuli uZravi qoneba. realurad arsebuli ram. (fiz. irradio Suqs gamovcem. ionizAcia – 1. sesxi. `suliwminda”). hippodromos < hippos ncxeni da dromos sarbieli. `Zisa”. (filos. 2.) ionebis warmoqmna. rodesac naTeli sagnebi bnel fonze ufro didad Canan.) individualuri.) samkurnalo niv­ Tierebis Seyvana sxeulSi ionebiT. i poqOndria [berZ.] – momwam­ vleli nivTiereba.) tkivilis Segr­ Znebis gavrceleba natken ubans an organos daSore­ bul nawilakSi.­isgan: `mamisa”. hipochon] – avadmyofuri SiSi. vidre sinamdvileSi arian. 2.) aRgznebis an Sekavebis procesis gavr­ celeba centralur nervul . (medic.ion -226- snili. `Ze-RmerTi”. hipostasis pi­ rovneba. (fiziol. mdogvis sunis mqone. gamovasxiveb] – 1.  hi podromi Scd. 2. fr. 2. ion mimavali] – (fiz. 3. hipotheke gi­ rao. rbola] – spe­ cialurad mowyobili ad­ gili cxenosnobaSi Sesa­ jibreblad.

lo­ yvela faraonis RvTaebrivi gikis cnebebiT auxsneli. eirōneia] – fa­ tirili.) Si­ Qris­i [< berZ. CilebiT. krunCxvebi ruli.-227sistemaSi. – 1. iris cisartyela] ituri seqtis mimdevrebi. Qrit­i [< berZ. Isis . warmodgenili hyavdaT ZroxisTavian qa­ ireAlur­i [laT. ist iracionAlur­i [laT. erTgvari yavisferi pata­ istablQSment­i [ing.) kanonzomierebas erebisa da dedobis mfar­ moklebuli da amitom gone­ veli qalRmerTi. arxi. hystera saSo] radi garsi] – (medic) Tva­ – funqciuri nervul­fsiqi­ lis feradi garsis anTeba. (ant. muslimanoba). sistema.  i. swori nawlavis da sxv. irrigatio] – 1. ismailQtebi [Siitebis meS­ ¥ sairigacio. hisadmi] – msoflioSi miwis xelovnuri rwyvis erT­erTi yvelaze ufro gav­ RonisZiebaTaA sistema.) wyliT an samkur­ rcelebuli mahmadianTa re­ nalo xsnarebiT morwyva­ ligia (sinon. Qslam­i [arab.) zambaxi. Rimili. s. nagebobani. namdvileSi ararsebuli. xelidan] – (muslim. nobadobis da misT. 2. sicili. organoTa (piris. egvi ptis bisaTvis miuwvdomeli. mSobeli. da mmarTvelobis mTeli 3. vide mamis – ismailis sa­  s. sxva­ ¥ ironiuli. respublika. mobana WrilobaTa an Rru ¥ islamuri.  i. odnav SesamCnevi da­ agreTve fsiqikis SegrZ­ cinva. dasxvagvari moSlisa. morCileba ala­ irigAcia [laT. istabra kanfeti oTxkuTxa kve­ lishment] – xelisuflebisa rebis saxisa. irrealis] – si­ lad. Qsida da Qzida [berZ.) Tvalis feradi gamoirCevian mamisadmi mor­ garsi. axasiaTebs irOnia [berZ. ararealuri. irro- (Isidos) < (egvi pt. kuri daavadeba.). 2. (botan.) egvi p­ tionalis ugunuri] – (fi­ tur miTologiaSi: nayofi­ los. iris Tvalis fe­ istEria [< berZ. (medic. cxviris. islam Tavis Se­ wirva.

historia] – 1. i. i.  Teatris i.. istoriisaTvis mniSvne­ lovani. pirovneba.. faqti. 2­isaTvis)  s. geografia. istorQuli – 1... iudevEleb­i – pirvelad: iudeis (Zveli palestinis) mcxovrebni.ist -228romelic swavlobs adami­ anTa sazogadoebis Sesaxeb istoriuli codnis gan­ viTarebasa da saistorio wyaroebs. pirovneba. vinc.  msaxiobis i. juwelier] – oqro­vercxlisa da Zvir­ fasi qvebisgan samkaule­ istOria [< berZ. . Zeglebi. 2. i.  i.  iubilisa. mecniereba codnis raime dargis ganviTarebis Se­ saxeb. romelic iTvleba iudevelTa miTiur winaprad]. TariRi. iUbile [laT. procesi.  kacobriobis i. sazogadoeba. 3. saistorio (mniS.  s. saRamo. ebr. ¥ iubilesi. iudAizm­i – iudevelTa re­ ligiuri sistema.  i.. ieso qriste – i. musikis i. 4. TariRi. istoriaSi Sesuli. filosofiis i. arsebobda  i. sinamdvile mis ganvi­ TarebaSi. s. iwyeba Sumeridan (semiuel noa krameri). 3. i. 2. organizaciis arsebobis romelime wlisTavi. dawesebulebis. i. rac movlenebs Seiswavlis. iubilei Scd. maTi Tanmimdevruli ganvi­ TarebiT. rasac safuZvlad udevs istoriul ambebi. universitetis i.] – CineTis respub­ likis fulis erTeuli. istoriogrAfia [berZ.  saqarTvelos i. gamokvleva. iuvElir­i [holand. (qeren hayōßē cxvris rqa) saiubileo (we­ li)] – calke piris moR­ vaweobis. rac namdvilad iyo. historia da grapho vwer] – mecniereba. religiis i. Semdeg: saer­ Tod ebraelebi [bibliuri patriarqis iudas saxelis mixedviT. iUan­i [Cin. mecniereba adamianTa sa­ zogadoebis ganviTarebis Sesaxeb. ¥ saiubileo. aseT wlisTavTan dakavSirebuli zeimi. Sua saukuneebis i. jubilaeus (annus) < Zv. romani.  i.

) 1.  s. iUnona [laT. junker] – (ist.  i. Se­ moRebuli iqna 46 wels Cvens welTaRricxvamde romis imperator iulius keisris dros.-T laparaki. mefis ruseTSi: saSualo samxedro saswavleblis moswavle.-is ganyofileba gazeTSi. humoristuli. maRazia. si­ non. iTvleba iupiteris meuRled (ber­ Znul miTologiaSi mas Se­ . um­ ciresi matrosi. junior axalgazrduli. musikaluri pi­ esa).  i. ¥ iungisa.-229bis.-s grZnoba.  zogjer ixmareba – humoristi.  zogjer ixmareba – humori. iulQusis kalEndari. fufunebis sagnebis da­ mamzadebeli ostati. moqmedebda `axali stilis” SemoRebamde (ix.. 2. oqromWedeli). biWi. Scd. Qunga [germ. i. nawarmi. komi­ kurad. sinonim. junge biWi. romelic gemze emzadeba matrosad da swavlobs zRvaosnobas. zogi qveynis flotSi. Jurnali. mr.  iungasi Scd. iUnker­i [germ. iunkerebi Scd. feodalur prusiaSi: msxvili miwaTmflobeli aznauri. humoreske] – iumoriT gamsWvaluli pa­ tara mxatvruli nawarmoebi iun (moTxroba. saoqromWedlo). 2.. memamule. 2. uwyi­ nari xasiaTis damcinavi da­ mokidebuleba raimesadmi.) 1. julianus] – welTaRricxvis sistema (`Zveli stili”). ¥ siuveliro (qarT. ¥ iunkrisa. ymawvi­ li] – (zRv. cisa da miwis qal­ RmerTi. s. iunkarebi. humor] – 1. da satira.. juno (junonis)] – romaul miTologiaSi: mTvaris.  iunkerisa. aseTi nivTebiT movaWre (qarT. i. Qumor­i [ing.  iuliosis .iulQ­ usis welTARricxva [laT. iuniOnebi [ < germ. grigorianuli). ¥ iumoristuli. qorwinebisa da da­ badebis mfarveli. iumOrist­i – iumoristuli nawarmoebis avtori. iumOreska [germ. xelovnebaSi: risame ga­ moxatva sasacilod.  i. romelic ofic­ rad emzadeboda. Wabukuri] – Wabuki sportsmenebi (18­20 wlisa).

romelsac SeuZlia flob­ iUrist­i – iuridiul mecnie­ rebaTa specialisti (qarT. samarTalmcodne). sasamarTlo saqmis war­ (berZnul miTologiaSi mas moebis ufleba (qarT. saxelmwifos teritori­ laze didi planeta. nebasTan. sasamarTlo praq­ iuridQuli pQri – or­ tika. romel­ rebeli – quCis karavi sac abaria uflebrivi konusis an naxevarsferos sakiTxebis gadawyveta dawe­ moyvanilobisa sebulebaSi da gamodis mi­ iuridQuli [laT. romlis moR­ (qarT. justitia samar­ . ganyofileba. Sekrulebebi. ikisros val­ sinon. juris prudentia samarTalze iuridQuli konsultA­ zrunva] – 1. da misT. sinon. lur da Sua aziis xal­ xebSi: gadasatani sacxov­ iuniskOnsult­i [laT. des qonebas. am  iuriskonsuli Scd. mzidan uli samarTlebrivi sfero. Seesabameba zevsi). debulebani. dados xel­ iustQcia [laT. daxmarebis gaweva samarT­ 2. gamovides sasamarTloSi mosarCled iupQter­i [laT. vaweoba. iuristTa profesiuli moR­ lebliv sakiTxebSi. samarTlis normebTan. iuridiul mec­ cia – advokatTa kolegiis nierebaTa erToblioba. aseTi ufleba. gansjadoba). jurt] – centra­ toriaze. normebis Seswavla­gamoye­ iurisprudEncia [laT. juridicus si interesebis damcvelad sasamarTlosi] – rac da­ sasamarTloSi an arbitaJSi kavSirebulia uflebriv. (ist. samarTalvaweobaa mosaxleobisaTvis mcodneoba).) mzis sistemis yve­ 2. jupitr] – 1. juridictio] RmerTi. rigiT mexuTe. an mopasuxed da sxv. hyavs 12 Ta­ romelzedac vrceldeba namgzavri. 2. mis teriQurT­i [Turq. sinaTlisa da wvimis iurisdQqcia [laT. jurisconsultus] – iuristi.  saxelmwifos i. sinon. romaul miTologiaSi: cis. ganizacia an dawesebuleba. uzenaesi RvTaeba – 1.iup -230- esabameba hera).

¥ kabaluri. agreTve omisa da SuRlis qalRmerTi (Seesabameba fi­ nikiur astartes). ebr. kabalisa.  ixTiologia. daavadeba. k kAbala1 [arab. ischô vikaveb. Tqmuleba] – igivea.  i. Tqmuleba] – 1. rac gamow­ veulia mkvebavi arteriis dacobiT an daviwroebiT.  k. 2. viWer da hiama sisxli] – (medic. ber­ Ta wodeba.  kabalasi Scd. iqTiolOgia [berZ. xelSekruleba. ischias barZayis tkivili] – sajdomi nervis anTeba. aso X] – 1. kabâla] – sruli. rac kabalistika kabalQero [esp. kanoniereba] – 1. Qqs­i [laT. kabalQstika [Zv. kAbala2 [Zv. QSTar­i – aqadur (asiriul­ babilonur) miTologiasa da religiaSi: mTavari RvTaeba – nayofierebisa da xorculi siyvarulis. am titulis mqone pi­ ri.-is saministro. echidna] – 1. caballero] – espaneTSi: aznauris titu­ li. ichtnys Tevzi da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. Sua saukuneebSi: ebraelTa . iSQas­i [berZ. sasamarT­ lo warmoeba. ebr. kver­ cxismdebeli ZuZumwovari cxoveli. marTlmsajuleba. iRUmen­i – marTlmadidebeli monastris winamZRvari. monuri damokidebuleba vin­ meze. maTematikaSi ixmareba ucnobi sididis aRsaniSnavad igreksa (y) da zetTan (z) erTad. Qqedne [berZ. iSEmia [berZ. sasamarTlo dawesebule­ baTa sistema. rome­ lic Tevzebs Seiswavlis.-231Tlianoba. erTgvari Sxamiani gveli avstraliaSi. 2. 2. gabbālah gad­ mocema. ixtiologia Scd. gabbalāh gadmocema.) adgilobrivi sis­ kab xlnakleboba. sasamarTlo uwyeba. zogjer ixmareba iseTi vi­ sime saxels nacvlad ro­ melic ucnobia an romlis dasaxelebac ar undaT. laTinuri anbanis bolodan mesame aso X­is saxeli.

sadac kuTvnili oTaxi. (s.) gadakAbina [fr. 2. sa­ muSaod an samedicinod gan­ restorani estradiT. iseTi ram.) 1.  kabini Scd. navis k. ka Seiqmna ministrTa k.  k. specialuri saTamaSoebis­ kAbel­i [holand. sigrZis erTeuli zRvaosnobaSi kablOgrama [câblogramme] _ wyalqveSa kabeliT gadace­ 185. bundo­ ubanze). vani. muli depeSa. cabiret] – 1. k. naosnoba.  telefonis k. televizia. ministrTa erTob­ ¥ sakabelo. jiRvreba da masTan dakavSi­ xuri). 2. (TviTmfrinavSi). zog qveyanaSi: mTavrobis sazRvao k.kab -232- mistikur­religiuri moZ­ lebisa. qerelis bagiri 150­330 mm diametriT. kabEltov­i [holand. simRe­ 2. s. (s) gemi. sanapiro naosnobis flo­ melic isxams muq lurj ti. eleqtruli sadeni. wevrTa. saidumloebiT moculi. rasac TiTqos xmis misacemi k. Znelad gasarkvevi ram. sabWo. mowyobili raime ra da misT. iyeneben ge­ kabOtaJ­i [fr. warmodgenebi (cekva. lioba: mTavroba. kabel] – her­ Tvis. cabaret] – patara kabQnet­i [fr. yurZnisa. avtomobilis k. geTidan Semotanili) ro­ 2. yurZens. Tavsi specialuri daniSnu­ . kabernet] – 1. oTaxi.). ¥ kabotaJuri da sakabota2. cabotage] _ 1. metulad izolirebuli  fizikis k. kAbare [fr. (sinon.2 m. erT­ an erTi saxelmwifos nav­ gvari jiSis vazi (safran­ sadgurebs Soris. bellouw] – (zRv. mfrirebuli wes­Cveulebani... naosnoba napiris siaxlo­ mebze. kbilis saeqimo k.. telegrafis 3.  telefonis k. (saarCevno magiuri Zala aqvs. ministrTa  s. ves erTi da igive zRvis kAberne [fr... imarTeba sxvadasxvagvari  direqtoris k. k. wiTeli Rvino am jiSis Jo.. rentgenis k. cabine] – patara sa­ zidvebi. xazi.

cekva. sxvavebiT. s. dargis muSakTa Semadgen­ kavalErist­i – kavaleriaSi loba.-ebi. sia. myofi samxedro piri. romelSic gaerTia­ k. raime  k. 2. kinofilmis calke scena kavalEria [cavalerie] – cxeno­ sani jari. k. sajariso nawilebis mudmivi Tvala etli. kAdrebi [fr. saswavleblis (kadetTa 2. musika. kino an dovebuli piri fotofiris calkeuli su­  didebis ordenis k. vinc garkveuli 2. saavtomobilo departamentis k. deklamatia.-ebi. ase uwodeben umciresi asa­ kavAler­i2 [it. Seiqmna XVII  s. ¥ sakadro. quadrille] – eqvsi kAdastr­i [fr. cadet] – 1. cekvisaTvis. kAdril­i [fr. lerio. kaci. raTi. kavAlkada [fr. nismcemeli mamakaci. maRali erTcxeniani or­ 2.-ebi. 2. cavalkade < it.  teqnikuri k.-ebis denadoba. kAbuk­i [iap. romelsac ko­ Semadgenloba (maTgan gan­ fo ara aqvs. cavalkada] – 1.-ebi. cadres] – 1. cabriolet] – xelmZRvaneli k. erTad momavali . 1.] – iaponuri Te­  samxedro-sahaero ZalTa atri. cadre] – 1. (s). cavaliere] – or­ kis (15­16) moWadrakes.-233- kav kabriOlet­i [fr. revo­ kavAler­i1 [fr. kadris oficeri. nebulia drama. Ria (asaxdeli saxuraviT) drois ganmavlobaSi gadis msubuqi avtomobili. figurisagan Semdgari cek­ berZ. kAdet­i [fr. romelic ruli samxedro saSualo qalTan cekvavs. deniT (ordenebiT) dajil­ kAdr­i [fr. ¥ kavaleriuli da sakava kinoJurnalis k. re­ va. cadastre < Sdr. katastichon furceli. polki. cavalier it. musika am nacemTa krebuli. romelsac asrulebs er­ estri] – risame aRwera. qalis motrfiale Tayva­ korpusis) moswavle. politika. caluciamdel ruseTSi: daxu­ valiere] – 1.-ebi. TmaneTis pirispir myofi risame Sesaxeb arsebul mo­ ramdenime wyvili.­Si. samxedro samsaxurs). an epizodi.

2. kaTakmEvel­i [berZ. cavatina] – opera­ Si: patara lirikuli aria. kazuQstika [fr.-ebi. kAzino [fr. qalaqgare res­ torani saestrado garTo­ biT (ansambliT). casino] – samorine.) saseirnod gamosu­ li cxenosanTa jgufi (ka­ cebisac da qalebisac). raime SemTxveva (araCveulebrivi.) yalbi an saeWvo debulebis mtkiceba sxva­ dasxva xrikiT. казаки] – 1. (moZv. (geol. casematta] – 1. sasamarTlo praqtikaSi: rTuli daxlarTuli saq­ me. Rru. 2. kAverna [laT. 2. casus kazusi. sasacilo).  saqarTveloSi maT yazaxebs eZaxdnen. 2. romelTaganac dgeboda samxedro nawilebi. (gadat. casoar < malai­ uridan kasuvari] – didi zo­ mis morbenali frinveli. caverna gamoq­ vabuli. mag: filtvis kaverna tuberkulioziis dros. (samx. kavAtina – [it.kav -234Si an samxedro gemze.) qanSi gaCenili si­ cariele. cxenosanTa jgufi.) saar­ tilerio cecxlisagan da aviabombebisagan Tavdasa­ cavi nageboba cixesimagre­ .-ebi. kanonis zo­ gadi muxlebis miyeneba sxvadasxva iuridiuli Sem­ TxvevebisaTvis (kazusebi­ saTvis). kazEmat­i [fr. kazAkebi [rus. ¥ kavalkadis. rome­ lic Cndeba raime organoSi qsovilebis daSlis Se­ degad. maTi STamomavali glexebi. Rru] – 1.) 1. casemate < it. mefis ruseTSi: erTi ada­ mianis gancalkevebiT da­ samwyvdevi sakani cixe­ simagreSi (Cveulebrivi patimrebisaTvis). mosanaTlad mom­ zadebuli morwmune. 2. binadrobs CrdiloeT avst­ raliaSi da axal gvineaze. SemTxveva] – (samarT. casino < it. kazUar­i [fr. k. casuistiqne < laT. casus] – 1. Zve­ lad ukrainasa da ruseTSi: Tavisufali adamianebi (yo­ fili ymebi) romlebic gaq­ ceuli iyvnen qveynis gana­ piras. 2.  zaporoJieli k.  donis k.-Ta divizia.  kavalkadasi Scd. kAzus­i [laT.] – mou­ naTlavi.

aristotele): esTetikuri gancda `sulis ganwmenda”.  kateteri Scd. romelSic RvTismsaxurebas episkoposi asrulebs. kaTOlike [berZ. romelic SehyavT sxeulis arxebsa da Rrueb­ Si (umTavresad saSarde buStSi) maT gamosarecxad an dasaclelad. katheter zon­ di] – samedicino xelsawyo – mili. k. 3. kaTolikisa Scd.-235- kaT kaTalQkos­i [berZ. umaRles saswavlebelSi: mecnierebis romelime dar­ gis profesor­maswavle­ belTa. katholikos sa­ yovelTao. k. saidanac kiTxuloben leq­ ciebs. agreTve somxur­grigori­ anuli eklesiis. kaTolQkos­i _ ix.  saavtomobilo transportis k. moxsenebebs. igi­ vea rac kaTedrali. mRvdeli. 2. kaTEter­i [berZ. katholikos sayovelTao.  mr. kadhedra skami. romelic meoresTan qmnis marTkuTxeds. kathetos Sveuli] – (maTem.  kateti Scd.  k. Zvel ber­ Znul filosofiaSi (pi­ Tagora..) eparqiis gamgis (epis­ koposis) Tanamdeboba. romelic kaTolicizms aRiarebs. mecnier muSakTa ga­ erTianeba. herakle. kATet­i [berZ.) sulieri ganwmenda. kaTolikesi. 2.  kaTolikebi Scd. ¥ kaTolikuri. 3. ¥ sakaTedro da kaTedraluri: sakaTedro (kaTedralu- ri) taZari – mTavari eklesia.-is sxdoma. kATedra [berZ. (wign. kaTolQcizm­i _ qristi­ . kathodos qveviT svla] – uaryofiTad damux­ tuli eleqtrodi (sapirisp. meTauris (patriarqis) umaRlesi ti­ tuli. kATod­i [berZ. msof­ lio] – saqarTvelos mar­ Tlmadidebeli eklesiis. (ekl. amaRlebuli adgili (specialuri dgami). msoflio] – pi­ ri.-is gamge. kaTalikosi.  kaToliki. savarZeli] – 1. anodi). platoni. kaTolikeebi. katharsis ganwmenda] – 1. kaTArsis­i [berZ.) marTkuTxa samku­ Txedis erT­erTi gverdi. froidizmSi: fsiqoTerapi­ is erT­erTi meTodi.  zogjer ixmareba kaTolikosi.  katodi Scd.

­s meTaurobs romis papi. arakeTilxmovaneba. kaleidOskop­i [berZ. calembour] – sityvebis TamaSi: emyareba erTgvari bgeriTi Sedge­ nilobis. eklesia. kainos da zoç sicocxle] – uaxlesi era dedamiwis geologiur istoriaSi. iyofa mesameul da meoTxeul periodebad (am ukanasknels miekuTvneba Tanamedrove epoqac) kaQuta [holand. kakophonia < kakos cudi da phōne bgera. kakaos Teslis fxvnili. kAkao [esp. kakofOnia [< berZ. 3. ¥ kaTolikuri. kalos kargi.  k. am xis Tesli ­ `kakao­parki”. sadac mgzav­ rebi (samxedro gemze – oficrebi) sadiloben da isveneben. lamazi eidos saxe da skopeo vuyureb] – 1. xma] – mosasmenad arasasi­ amovno Sexameba bgerebisa. tropikuli mcenare (xe). k. romelic mzaddeba kakaos Teslisgan wyliT an rZiT. mosdevs mezo­ zour eras. binadrobs centralur da samxreT amerikis mdinareebsa da Wa­ obebSi. kajuit kaiuta da fr. kAkadu [germ. kainozOur­i Era [berZ. compagnie sazogadoeba] – saerTo sadgomi gemze. akayuman] – erTgvari niangi (5 m­mde sigrZis). ¥ kakofoniuri. ¥ kaiutisa. kalAmbur­i [fr. kakafoniuri Scd. 3­8 m­mde simaRlis.  Savi k. gavr­ celebuli sabavSvo saTa­ maSo – optikuri xelsa­ anobis erT­erTi Ziri­ Tadi mimarTuleba (mar­ Tlmadideblobisa da protestancizmTan erTad). kaQman­i [esp. kakauti] – 1.  k. kakadu < malaiuri . caiman < karib. gamoiyeneba Sokoladis da­ samzadeblad.  kakafonia. musika. 2. magram sxvadasxva mniSvnelobis mqone sityvis komikur gamoyenebas. kajuit Sved kajuta] – patara oTaxi gemze mgzavrebisaTvis da gemis eki paJis wevrebisaTvis.  kaiutasi Scd. kakafonuri. noyieri sasmeli. cacao < actek.kai -236kakatua] – qoCriani TuTiyuSi erTgvari binadrobs avst­ raliaSi da wynari okeanis kunZulebze. kAiut­kompAnia [holand.

(wign. tyviis an Wurvis Sua na­ wilis diametri. moxa­ tulobani. weliwadis dReebis aRri­ cxvis sistema. kaligrAfia [berZ. calvasos < ge­ rafiuli – lamaz nawers.­obiT Scd.  mecadineobis k. xels. kAl­i – induizmis qalRmerTi.  yalibi am mniS. calendarium < calendae (Tvis yoveli pir­ veli dRe Zv. 2. 2.  kaligrafia niSnavs la­  kalendarisa Scd.  saSualo k. ni­ derlandebSi inglissa da zog sxva qveyanaSi [am sar­ wmunoebis Semqmnelis – Jan kalvinis (Calvin – 1509-1564) saxelis mixedviT. gegma.) ambebis. SveicariaSi da farTod gavrcelda safrangeTSi. magidis k. sportul SejibrebaTa k. gadat. cecx­ lsasroli iaraRis lulis Rrus diametri. 3. romSi)] – 1. Wurvi. xeli (naweri). calligraphia < kalos kargi da graphō vwer] – lamazad da mkafiod weris xelovneba. kalvQnizm­i – erT­erTi pro­ testantuli sarwmunoeba. Sivas coli. xolo kaligkalvAzos­i [fr. 2. dReebis da Tveebis mixed­ viT winaswar ganawileba raime saqmianobisa. maz weras.) kalendaris (mniS..  iuliusis k. .-is Tofi.] – vaSlis Rvino. kAlibr­i [fr.  kedlis k. grigorianuli k.  k. ba – (sp.  msxvili k. romelic Seiqmna me­16 s.. 3) mixedviT warmoebs (gan­  `lamazi kaligrafia sxvavebiT amxanagurisagan). ¥ kalendaruli (mniS. mov­ lenebis swrafi cvla kalEndar­i [laT.-237wyo – mili.  k. ta­ bula an wignaki romelSic Tanmimdevrulad aris Ca­ moTvlili weliwadis yve­ la dRe da moyvanilia sa­ intereso cnobebi. calibre] – 1. 3­isaT­ vis).  kalendrisa. sax. romelSic Cans swrafad cvladi feradi simetriuli saxeebi. ogr. kal mcire alkoholiani.. aqvs” – Scd. kalendAruli SejQbre­ ¥ kaligrafiuli. kalQgraf­i – kaligrafiis ostati.

oTaxis k. livu). didi kaloria – siTbos is raodenoba. calor siTbo] – siTbos raodenobis sazomi erTeuli. movercxlisfro mbzinvare liToni. romelic Sedis kirqvis.). Se­ madgenlobaSi. ¥ kaloriuli. calculator gamomTvleli] – mci­ re zomis magidis an jibis eleqtronuli ga­ momTvleli manqana martivi gamoTvlebisa da programe­ bis Sesasruleblad.  k.  wylis k.) sxva enis normebis mixedviT nawarmoebi sityva an gamoTqma.  kalka Scd. calx (calcis) kari] – qimiuri elementi. rac saWiroa er­ Ti kg wylis erTi gradusiT gasaTbobad (udris 1000 mcire kalorias).kal -238is raodenoba. calque] – 1. kalorQmetr­i [laT. mcire kaloria – siTbos . calmar] _ zRvis moluski Tavfexianebis kla­ sisa. marmarilos. ¥ kaloriferuli.  kalkuliacia Scd. kalkulAcia da kalkulQre­ ba – [laT. sinon. kalkulAtor­i [ing. gaTboba. kalorQfer­i [fr. kalcQum­i [< laT. kAlmar­i [fr. car­ cis. roliTac zo­ maven raime sxeulis mier gamoyofil an STanTqmul siTbos raodenobas (kalo­ riebiT).  koloriferi Scd..  kolorimetri sxvaa (ix.  k. k. celorifere < laT. calor siTbo da fero momaqvs] – sahaero gaTbobis. k. misi xorci iTvleba Zvirfas sakveb produqtad. (enaTm. kAlk­i [fr. rac saWiroa erTi grami wylis erTi gradusiT gasaTbobad.  `rogorc wesi” kalkia rusuli gamoTqmisa: `как правило~. ukeTesia vixmaroT `Cveulebriv~. kalOria [laT. gamW­ virvale qaRaldi an qso­ vili naxazis piris ga­ dasaRebad (qarT. 2. sakvebi. TabaSiris da sxv. calculatio] – saqon­ lis Rirebulebis an fasis gamoangariSeba. metreo vzomav] – xelsawyo. calor siTbo da berZ. saSrobi. ventilaciisa da Srobis sistemebSi: mowyobiloba haeris gasaTbobad. saTbobi.  kalkuliatori Scd.

cixeSi: oTaxi patimarTaT­ gemis samzareulo. broSSi. nagebo­ kAmea [fr. TeonSi: siyvarulis RmerTi. kamarQlia [esp. qameo Scd. sinon. kAmera [laT. ga­ 2. oTaxi. saltis SigniT. vilis isrebs. meo] – 1. qva an niJara. romelsac erT dawesebulebaSi: sad­ Tvali cal mxares aqvs.  kambalasi Scd. sakani). camelia < kreb. palata < berZ. cameo. camena] – romaul miTologiaSi: mecnierebisa trigebiT gavlenas axdens da xelovnebis mfarveli saxelmwifo saqmeebze pira­ qalRmerTi (kamena gaigive­ di gamorCenis mizniT. kombuis] – 1. romelic ada­ ala foTlebi da msxvili mianebs gulSi esvris yva­ wiTeli an TeTri yvavilebi. qamea. – sasaxlis jariskacTa jgufi.. romelic Tavisi in­ kAmena [laT. nulebisa. aqvs tyaviseburi pri­ vilis saxiT. sva­ tomobilis.] – induizmis pan­ . bulia berZnul muzasTan).-239- kam  kameasi. камбала < fin] mera TaRis yvelaferi. gomi specialuri daniS­ ¥ kambalisa. ¥ kameisa kAma [sanskr. cakAmbala [rus. da misT. camarilla < ca¥ kameliisa. vis (qarT.  kamariliasi Scd. bargis Sesanaxi k. zogi­ formis Tevzi. melzec reliefurad aris 4. am mcenaris yvavili. aseTi qviT gawyobili bro­ saberi garsi rezinisa. 2..-is konservi. gemze: Tujis an rkinis Ru­ 3. daxuruli sivrce raime meli qvabiTurT. < sak. manqanis. tyavis burTis anda av­ amokveTili CuqurTma. camera TaRi. mera darbazi. ¥ kamariliisa.  k. velosi pedis men beWedSi. monarqis kari]  kameliasi Scd. rac – zRvis sarewao brtyeli TaRis qveS aris] – 1. 2. ro­  mtversasruti k. kamElia [fr.  sadezinfeqcio k. xelsawyos.  avtomobilis k. rabis k. cambis SigniT. it. Si. saxelidan] – marad­ viSnus da laqSmis Svili: mwvane dekoratiuli mce­ warmodgenili hyavT ymaw­ nare. kAmbuz­i [holand.

 k.  k. Cveulebriv usaxelo. kamEruli [< laT.. 3. xelze mosamsaxure mamakaci.  kamergeri. kinomatografiul an sate­ levizio aparati. aseTi nawarmoebis. mamakacis Zveleburi samosi. matyli. pirfareSi).  k. cxovreba. iaponeli mfrinavi TviTmkvleli. kAmzol­i [fr. kamErton­i [germ. kamerdQner­i [germ.  k. mcirericxovani msmenele­ bisaTvis. kammerdiner] – aznaurul­burJuazi­ ul yofa­cxovrebaSi: bato­ nis piradi msaxuri. kamQkaZe [iap. 2. k. kamerReri Scd.  maud – k. camerista < camera oTaxi] – Tavadaznaurul­burJuazi­ ul yofacxovrebaSi: qal­ batonis xelze mosamsaxure qali (qarT. cameriste it.  kameristka Scd. orkestri.kam -240nime SesrulebisaTvis gan­ kuTvnili.  zogjer bargis Sesanax kameras `sakans” uwodeben. k. romelSic ideba firfita an firi. sinon. rac Scd. viwro wrisaTvis gankuTvnili. cammerherr] – revoluciamder ruseTsa da zog sxva monarqiul saxelmwifoSi: erT­erTi wodebuleba samefo karze. kAmvol­i [germ. 2. moaxle. kammwolle] – daCeCili matyli wminda Salis qsovilebis dasam­ zadeblad. poezia. erTi an ramde­ . camerton] – foladis drekadi orTiTa xelsawyo (Canglis msgavsi). agreTve gundis mier simReris Sesrulebis dros. TviT fotografiul. musika. foto – an kinoaparatis (te­ leaparatis) SigniTa nawili. ic­ vamdnen rogorc Jilets. iyeneben musikaluri sakra­ vis awyobis. kamErher­i [germ. camera oTaxi] – 1. romelic magar sxeulze dartymisas gamoscems gar­ kveuli simaRlis bgeras. aseTi musikis Semsrulebeli. ¥ kamvoluri. `sakani” mxolod cixis kameras hqvia. kamer­iunkerze meti. momRerali. dolis monawilis (Jokeis) zeda Casacmeli. romelic TviTmfrinavTan erTad iRu­ 5.-is fabrika. kamikaze RvTis qari] – 1. kamErist­i [fr. camisole] – 1.

3. qseli. candelabre] – didi Sandali ramdenime sanTlis (an eleqtronaTu­ ris) Casamagreblad.) saerTo strategiuli mizniT gaerTianebuli sao­ mar operaciaTa erTobli­ oba.  satelevizio k. ro­ gorc Tovli (Zvel romSi saxelmwifo Tanamdebobis maZiebeli TeTr togas icvamda)] – piri. kandQdat­i [laT.  mdinaris k.-is qseli. sinon.  kandeliabri Scd. 2. brZolis veli] – 1. rome­ lic dasaxelebulia. 2..  saarCevno k. komufl[i]- kan aJi Scd.  ruseT-iaponiis k. k. canalisation] – miwisqveSa arxebisa da mi­ lebis sistema.  kompania sxvaa (ix. kampAnia [fr. TviTmfrinavebis. Tesvis k.) raimes miRwevis gza.Ra­ ri] – 1. kamUflaJ­i [fr.  k. (gadat. camouflage Se­ niRbva] – (samx. candidatus visac TeTri tansacmeli acvia < candidus TeTri. s. arxi). kandQlabr­i [fr.) TavzexelaRebuli kaci. kampagna mindori.). dafarva laqebiT. 2. zamTris k. milebi.-is gamoyeneba. (ist. canalis mili.) SeniRbvis erT­erTi saxe qvemexebis. s Wa. kaminos kera. romlis sa­ SualebiTac gaedineba Txe­ vadi sibinZure da Camdinare wylebi. xelovnuri kalapoti zRvebis. kAnal­i [< laT. zolebiT da misT. ise. Senobebis da sxv. kanalizAcia [fr. kAmin­i [germ. romelic mimdina­ reobs garkveul periodSi raime mniSvnelovani amoca­ nis Sesasruleblad. omi. ¥ sakanalizacio.mowyobiloba informaciis gadasacemad. romelic iseT qmede­ bas (saqciels) sCadis si­ cocxlis riskTan rom aris dakavSirebuli. mdinareebis da tbebis dasakavSireblad (qarT.  kamufliaJi. kamin < berZ. rom gaZneldes maTi cnoba. kampagne laS­ qroba. (gadat. tankebis.-241peboda me­2 msoflio omSi. ¥ kampaniuri (mniS. keria] – buxari. wesi. nava­ .  qalaqis k. kavSiris xazi. 1­isaT­ vis).  muSaobis k.  s..). < it. (samx. muSaoba.

kanQfol­i [berZ. (gadat. colophonia chetine kolofonis fisi (kolofoni qalaqi mcire aziaSi)] – moyviTalo – wi­ Teli miwisebri nivTie­ reba. saafTiaqro da zog sxv. miyola. 2. qvemexi] – momcro. warmoebaSi. (gadat. 2. kongresis wevrobis k. miwe­ riloba] – 1. Cveuleba an wesi raudebia raime Tanamdeboba­ ze asarCevad.  k.. dogmati. kandidAtura – visime uf­ leba an SesaZlebloba iyos risame kandidati (mniS. rCilvis dros. canister] – ben­ zinis an sxva siTxeebis gadasatani WurWeli. kanQbal­i [fr. sakravebis xemze gasasmelad. canonade < canon zarbazani. debuleba. kAnon­i [berZ. 2. ¥ kanoesi. dasaniSnad.  agreTve ixmareba kolofoni.  kanonerka Scd. rome­ lic hermetulad (mWidrod) ixureba. sxv. barba­ rosoba. iyeneben laqebis. kanQon­i [esp. sadme misaRebad da sxva.  parlamentis wevrobis k.  dawesebuli k. canoe < samxreT amerikis indielTa enidan] – mokleniCbiani sportuli navi erTgvari. canibal] – (wign) kaciWamia. kanibAlizm­i (wign) 1.) mxecoba. 1). ¥ sakandidato. ve­ luri. canon mili] – Rrma da viwro xeoba.-is dasaxeleba.kan -242Raldis. patara samxedro xomaldi erTgvari. romelSic cal muxlze dgebian da ise usvamen niCbebs.) sisxlismsmeli adamiani. qvemexi] – ramdenime qvemexis xSiri srola. qa­ . kAnistra [ing. kaci­ Wamioba. barbarosi.-is midevna. kanOnada [fr. tradiciuli saerTodmiRebuli (sayo­ velTaod miRebuli) wesi. kAnoe [ing.  kanoisa Scd. kanOner­i [fr. ¥ kanistrisa  kanistrasi Scd. kanon wesi. canonniere < canon zarbazani. literatura. agreT­ ve violinos da misT. kAnkel­i – taZris nawili. canibale < esp. s. staJi.  s.  kanonadasi Scd. ¥ kanonadisa.

kanonizAcia da kanonQzeba [germ. momRerali] – 1. marTlmadideblebSi: gun­ duri galoba romelime wmindanis pativsacemad. Zveleburi lirikuli leq­ si. wignis ydaze.) arCevnebi. sinagogaSi: mTavari mga­ lobeli.) soflis sammarTvelo. (s.  konfeti sxvaa (ix. agreTve orga­ nisti. Se­ movlebuli risme kideze. 3.  kantatasi Scd. kanonisieren < berZ. safrangeTsa da belgiaSi: qveynis administraciul­ teritoriuli erTeuli. 2. kAnton­i [fr. sakantono  k. ¥ sakancelario da kance- .  k. ¥ kantiani. kante] – 1. saeklesio kanonad damtkiceba.  kamfeti Scd. kanon kanoni] 1. dawesebulebis ganyo­ fileba. ¥ kantonaluri. raime masalis zoli. kancelAria [laT.  k. guliani k.-243romelic eklesiisgan aris dawesebuli. cancellaria] – 1.. ¥ kantatisa.  Sokoladis k. romelic ganagebs saqmis warmoebas. rome­ lic Sedis Sveicariis res­ publikis SemadgenlobaSi. 2. dawerili ra­ ime Temaze an siuJetze.  eklesiis k. kAntata [it. canton olqi < kan provans canton kuTxe] – 1. (Zv. 2. cantare simRera] – 1. 2. 2.) xelisufleba. dakanoneba kAnt­i [germ. kantata < laT.  institutis k. k (s. gundisa da or­ kestrisaTvis. didi sa­ zeimo xasiaTis vokalur musikaluri nawarmoebi so­ listebis. tansacmlis kideze movlebuli an na­ kerSi Cayolebuli. 3.). Sarvali. TiToeuli mxare. kAntor­i [laT. cantor mgalo­ beli. ka­ Tolikur eklesiaSi: gun­ dis mgalobeli 2. canfetto] – sakon­ ditro nawarmi – sxvadasxva formis kvebis produqtis saxiT damzadebuli tkbi­ leuli. qsovilis viwro zoli. eklesiis mier wmindanad visime Seracxva. protestantul eklesiaSi: gundis lotbari da mas­ wavlebeli.  qudis k. kAnfet­i [it. raime sazeimo SemTxvevis gamoa dawerili.

egvteri] – 1. s. finansuri k. ingl. kapElan­i [laT.. qaRaldis da sxv. ro­ melic mayurebels Tavis adgils uCvenebs. kapelldiener] – TeatrSi an sakoncer­ . romelsac akuTvneben umaR­ lesi Tanamdebobis pirebs. sazoga­ doebriv­ekonomikuri wyo­ bileba. kopellmeister] – samxedro sasu­ liero orkestris diriJo­ ri. sistema. kapitAlizm­i – politi­ kur­ekonomikuri. nivTebi. 2. 3. momReralTa gundi. germaniaSi 1871 wlidan premier­ministri. 2. sawarmoo urTierTobani. capella < laT..  kapiliari Scd. warmoebaSi. ¥ kapitalisturi.. 2. Tvalyurs adev­ nebs wesrigs da sxv. zog sa­ xelmwifoSi: wodebuleba. mTavari] – 1. kanzler < laT. cancellarius] – 1.  kapelmaistrisa. kapeldQner­i [germ. kapillaris bew­ visa] – uwvrilesi sisxl­ ZarRvi. am wodebulebebis mqone piri.  kapelasi Scd. kapQtal­i [laT. zog qveyanaSi: armiis mRvdeli. romelic qmnis zed­ met Rirebulebas. kAncler­i [germ. capella samlocvelo. romlis drosac warmoebis saSu­ alebani SeiZleba ekuTvno­ des kerZo pirs. (arqit.) fulis mniSvnelo­ vani raodenoba.) kaTolikeTa sam­ locvelo. yidis programebs. kapelmaQster­i [germ. iyeneben fa­ ifuris. Rirebu­ leba. kApela [it.  samrewvelo k. kapitAlist­i – kapitalizmis laruli. kaOlin­i [Cin. saeklesio momReralTa gundi. samuSao. 2.  s. k.] – TeTri cecx­ lgamZle Tixa.) mimowera. kapQlar­i [laT. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: samlocvelos mRvdeli. (saub. agreTve samrek­ los mRvdlis TanaSemwe.  warmoebis k. ¥ kapelisa. capellanus] – 1. kapelmeisteri Scd. ¥ kapelmaisterisa. s. capitalis fr.  saqarTvelos saxelmwifo k. (k. wre.kan -244to darbazSi momuSave.

armiis k. saomari moq­ medebis Sewyveta da Tavis aRiareba damarcxebulad.romelsac eyrdnoba saxuravi (gada­ xurva). kapitUlant­i – piri.. capitellum pa­ tara Tavi] – (arqit. gadat. sinon.  k. capitaine < laT. capitalis] – 1. wyalqveSa navis k. 2. Senoba. kapitAluri rEmonti – sruli remonti romelic exeba Senobis. capuchon < cappa qudi] – Tavsaburavi. kapitulAcia [laT. ¥ kapitnisa. 1) mflobeli.  kapitanisa Scd. rusi uf­ rosi leitenantis momdev­ no. kapQtel­i [laT. ara msubuqi.  usityvo k.) ko­ lonis zeda nawili. mosas­ . 3. didad mniSvnelovani. 2. fendamentu­ ri. gundisTavi). rome­ lic kapitulacias axdens an mxars uWers raimes. kap kapitolQum­i [laT.. kapitAlur­i [laT.  k. kapiUSon­i [fr. safuZvliani. romelzedac aSe­ nebulia sasaxleebi.  avtomobilis k.. ro­ melSic zevidan Casacmels (paltos.) gundis meTauri (qarT. caput (capitis) Tavi] – 1. naSromi. nageboba. kapitalis (mniS.. kapQtan­i [fr. capito- lium] – 1.  Soreul naosnobis k. kapitulianturi Scd. Tavi. k. remonti. 2.nagebobisa). sawvimars.  fexburTelTa gundis k. (wign.  kapitulianti. kapitAluri (mzidi) kede­ li – ZiriTadi kedeli (Se­ nobis. gemis ufrosi meTauri.  kapitiulacia Scd. politika. (sport.. ¥ kapitulanturi. minervas da iunonas taZari (SemdegSi TviT am taZars ewoda kapi­ toliumi).  k. mu­ zeumebi da sxv. 2.) ukan daxeva siZneleTa winaSe. romSi: erT­erTi goraki. Carxisa da sxva ZiriTad nawilebs. ro­ melSic sxdomebs marTavs aSS­is kongresi. TavianTi poziciebis daTmoba.-is TanaSemwe.-245warmomadgeneli. cixis k. k. oficris wodeba. k. capitulieren] – 1. capitulatio] da kapitulQreba [germ. Senoba vaSingtonSi. Zvelad am gorakze moTavsebuli iyo iupiteris.-is boga.

carambole] _ biliardis wiTeli burTi. karabQner­i [fr.kap -246- xams. carabine] – mok­ leluliani msubuqi SaS­ xana erTgvari. romelsac Tavze grZeli Tma aqvs kapuSoni­ viT. TviTmfrinavis k. sxvadasxva meqa­ nizmisa. carabinier it. 2.  karabina. caprice] – (mus.  karavelasi Scd. carabiniere] – italiaSi: Jan­ darmi. kApsula [< laT. Wirveuloba.” rimski-korsakovis `espanuri k. karAbin­i [fr. romlisTvis damaxasia­ Tebelia wveris tareba da kapiuSoniani kaba.. kApron­i – xelovnuri boWko. 2. karAmel­i [fr.) aqvs mikere­ buli an mibmuli sayeloze ukana mxridan. germetuli kabina kosmo­ navtebis dasaSvebad. ¥ karavelisa. ¥ kapiuSoniani.  k. franciskanelTa ordenis erT­erTi ganStoebis wev­ ri. aseTi boWkos qsovili. ucnauri aCemeba. kApris­i [fr. capral] – zogi qveynis armiaSi: umcrosi meTauri. caprice] – axi­ rebuli survili. capsula patara yuTi] – 1. specialuri garsi Txevadi an fxvnilisebri wamlebisaTvis.  kapriCio dasaSvebia.  Caikovskis `italiuri k...  kapiSoni. kApriz­i [fr. kApriCo [it. caravelle esp.”. karAmbol­i [fr. ro­ melic gavrcelebuli iyo xmelTaSua zRvis qveyneb­ Si. caramel] – ma­ gari kanfeti erTgvari. qurTuks. kApral­i [fr. . karAvela [it.  avtomobilis k. capote] – asaxdeli saxuravi.  k.  kristefore kolumbis k. labada. amerikuli maimuni er­ Tgvari. Cve­ ulebriv guliani. cappuccino < cappuccio kapiuSoni] – 1. kApot­i [fr.) igivea rac kapriCo. yarabina Scd.-is Zafi. caravella. kapiSoniani Scd. carabela < berZ karabos ge­ mi] – Sua saukuneebSi: 3­4­ anZiani ialqniani gemi. capriccio] – vir­ tuozuli musikaluri piesa Tavisufali formisa. kapUcin­i [it. yarabini.

.-Si gagzavna. satorpedo k. kAfel­i [rus. yavas da sxv. quarantaine kAtren­i [fr. kafeSAntan­i [fr. cautchiuc < perus indielTa enidan.-idan gaqceva.)  sabuqsiro k.-247- kaf karAntin­i [< fr.. sva­ men Cais.) gaZlierebul dacviTi TamaSi italiur fexburTSi. romelsac iReben zogierTi tropikuli mce­ naris rZiseburi wvenisgan an amzadeben xelovnurad. kachel] – gamomwvari Tixis fila.sadac msa­ xiobebi asruleben msubuqi xasiaTis simRerebsa da cekvebs. katergon gale­ ra] – patimroba. cafeteria] – kafe erTgvari. ¥ kafesi. katEnaCo [it. caucho] – elastiuri. katexQzis­i [< berZ.. kaUCuk­i [ing. cxovreba. katOrRuli – Zalian mZime. quatrain] – oTx­ ormoci (dRe)] – 1. taepiani leqsi. cafe] – patara resto­ rani. iyeneben ked­ lebis mosapirkeTeblad.  k. cautter] – patara gemi erTgvari (qarT.-is momRerali. k. kAtorRa [berZ. catenaccio ur­ duli] – (sp. katçchçsis darigeba. sinon. cafe chantanet `momRerali kafe”] – res­ torani estradiT. esp. кафель < germ.  axalgazrduli k. sadac Cveulebri­ vi TviTmomsaxurebaa. sazRvao k.  nostradamusis k. drekadi niv­ Tiereba. gadamdebi sneuleba daavadebulTa da maTTan axlos myof pirTa droebiTi izolacia epide­ miuri daavadebis gavrce­ lebis Tavidan asacileb­ lad. autaneli (Sroma. . cxovrebis muSaobis piro­ bebi).-ebi. rasac Tan axlavs gadasaxleba da mZi­ me iZulebiTi muSaoba gan­ sakuTrebiT mkacr pirobebSi. oTxi pwka­ redisgan Semdgari leqsis strofi.  k. Sorenkeci). aseTi patimrebis adgili. saxanZro k. iye­ neben rezinis warmoebaSi. kAfe [fr. kAter­i [ing. sinon. katarRa < berZ. (qarT. Semecneba] – qristianuli RvTismety­ velebis mokle gadmocema kiTxva­pasuxis saxiT. romlis kargi piri moWiqulia. kafetEria [ing. sadac sauzmoben.

romlebsac awyoben mwkri­ vad da garkveuli manZi­ lidan xisave burTiT cdi­ loben maT waqcevas. TviT es TamaSi. sinon.  sasaqmebeli k. yelsaxvevi).  kedarisa. ¥ sakeisro. 2. Kaisar < laT. Caesar (iulius keisris sa­ xelidan)] – Zveli romis imperatoris tituli. Kegel] – 1. kaSni Scd.  ketebi Scd. ¥ wablisa.-is waqceva. kapsuli Scd. capsula fr. capsule patara kolofi] – Jelatinis an saxameblis bude romelSic erT jero­ baze dasalevi wamalia mo­ Tavsebuli.  k. kedi.kaf -248- ¥ kafeSantanuri. cactus < berZ. kAfsul­i [laT. kegElban­i [germ. wablisferi. feri.  keisarisa Scd.  k. kASne [fr. kEgl­i [germ. simRerebi. cachalotte didTaviani Tevzi] – zRvis ZuZumwovari kbi­ lebiani cxoveli veSapebis qverazmisa (razmisa). sakeisro gakveTa – (medic. k. romelsac aqvs sqeli xor­ covani Reroebi da maTze eklebi (foTlebis nac­ vlad). kAStan­i [laT. rodesac SeuZlebelia mSo­ . keQsar­i [berZ. Castanea wabli] – xe wifelis ojaxisa. Kedros] – wiwvo­ vani xe fiWvisebrTa oja­ xis.  mx. Cache-nez < cacher damalva da nez cxviri] – yelze Semosaxvevi qsovili (qarT.  Tbili k. ¥ kedrisa. Cacholot < port.  kaktusi Scd. saTa­ maSo erTgvari – boTlis moyvanilobis xis figurebi.  w.  libanis k. ¥ kaSnesi. kEdebi – rbil rezinisZiriani sportuli fexsacmeli er­ Tgvari. Kegelbahn] – keglis saTamaSod mowyo­ bili spiraluri sadgomi an ficarnagi. kaktos] – tropikuli mcenare.  kafsula. ag­ reTve am xis nayofi.  kaSnisa. keisrisa. kedri Scd.-ebis gawyoba. kEdar­i [berZ.) muclisa da saSvilosnos gakveTa bavSvis amosayvanad. kAqtus­i [laT. kaSAlot­i [fr. kapsula.

lud­ (safrangeTis armiaSi). (emarTebaT wyalqveS momu­ berZnul miTologiaSi: ar­ . kEmping­i [ing. ro­ burjebis amosayvanad).. romlebic saxlobdnen kerAmika [berZ. caisson] – wyal­ tumro. Cella oTaxi] – vedi. Tanamedrove kunZulebis. britaneTis. formis qudi erTgvari oficianti restoranSi. nakeTobani espaneTis. kepi] – 1. Sveicariis. agreTve. (kreb. wnevis mkveTri cvlilebiT kEntavr­i [berZ. sadgomi. k. xidis Tosani ZuZumwovari. Crd. winafriani rbili kElneri [ger. qarxana. `me gamowveulia atmosferuli Tqveni ar mesmis~). mamakacis saCixiani. melsac wina fexebi ukanaze ¥ kesonuri.) cis samxreT naxe­ raciis Sedegad]. mokle aqvs. romelic `me Tqven ver gagigeT~. keramikos Ti­ Cvens eramde pirveli aTas­ xisa] – 1. neobis xelovneba.. belgiis (mog­ 2. ¥ keramikuli. toriebze. kEltebi – indoevropuli to­ mebi. k. bermonazvnis sacxovrebeli oTaxi monasterSi.) gamomwvari Tixis vianebiT.  antikuri k.] – avstraliuri Can­ samuSaoebisTvis (mag.-249- kes biaroba [legendis mixedviT seba. dadis naxto­  k. gamomwvari Tixis wleulis dasawyisSi Ta­ nakeTobaTa warmoeba. keisari daibada aseTi ope­ 2. sas­ kEson­i [fr. niasa da zog sxva qveyanaSi: 2. mebiT (kenguru avstraliel kesonuri daavadeba – (me­ aborigenTa enaze niSnavs dic. meTu­ namedrove safrangeTis. 1­saTvis) Scd.. teri­ qarTuli k. (astr. ro­ kEnguru [ing. kentauros] – 1. varsferos Tanavarskvla­ kElia [laT. Kallner] – germa­ qudi.  kepka (mniS. bili banaki. fitoturistebisaTvis mowyo­ lebi. kangaroo < avst­ melsac iyeneben wyalqveSa ral. samuSaoebi.) daavadeba. Camping] – av­  k. romelsac aqvs cxenis tani da adamianis gulmker­ romis imperatori iulius di da Tavi. SeuRwevi didi kamera.) das xv. vaza. kEpi [fr. xanaSi da sxv.

kvadratuli fesvi (mocemu­ li ricxvisa) ricxvi.  k. kvadratuli gantoleba – algebraSi: gantoleba.  oTaxis k. quasistellar radiosource kvazivarskvlavuri radi­ owyaro] – metismetad So­ reuli kosmosuri obieqtebi. magida. romelic miiReba ricxvis Tavis Tav­ ze gamravlebiT.ket -250kvadratuli frCxilebi – kuTxovani frCxilebi [ ]. ro­ melic Seicavs ucnobs meo­ re xarisxSi. wris gadaqceva toldid kvadra­ tad (gadauwyveteli amo­ cana).  keksi Scd. Se­ mokl. ityvian saerTod gadawyvetil rameze. cuadrilla] – koridis (xarebis brZola) monawileTa parade. (maTem. romelic oTx weliwadSi erTxel ewyoba (Sdr. Saveebs. 1­Tvis). cakes (mr. ketchup] – to­ matis sawebeli.  kvadratiuli Scd. figura.) namravli.  xuTis k.) oTxwliani] – sa­ erTaSoriso gamofena an festivali. bienale. ¥ kvadragisa. ¥ kvadratuli (mniS. kvadrAtura [laT. kvazErebi [ing. wris kvadratura – 1. k. kEtCup­i [ing. (maTem.) xarisxis maCvenebeli.  kvadrigasi Scd. kvadrQlia [esp. 2. ocdaxuTia. quadratura] – (maTem. romelic ors udris. kvadratuli sazomi – far­ Tobis sazomi erTeuli. trienale). 2. quadrinnale (mdedr. 3. kEfal­i [berZ. quadrates oTx­ kuTxedi] – 1.  sami ayvanili k. . kvadriEnale [< fr. romlebic binadroben tropikul da Tbil zRvebSi. kephale Tavi] – Tevzebis ojaxi. tolgverdiani sworkuTxedi. quadriga] – an­ tikur qveynebSi: orTvala etli.) farTobis sidide kvadratuli erTeulebiT gamosaxuli. gadat.] – erbo­ zelili tkbili namcxvari erTgvari. kosmonavtebs). kEqs­i [ing. rom­ lis Tavis Tavze gamrav­ lebisas miviRebT mocemul ricxvs.. romelSic erT mwkri­ vad abamdnen oTx cxens da romelsac meetle dgomela marTavda. kvAdrat­i [laT. kvAdriga [laT. Cveulebriv qiS­ miSCarTuli.-Si. quazer mx.

cuartenor < cuarto meoTxe nawili] – ada­ miani. Teoria. 2. marti).  k. meTodi.  kvalitaturi Scd. ag­ reTve kvantitatiuri).  kvalifikaciuri Scd. quartal < laT. kvantitatQuri [< laT. qvanturi Scd. kvArtal­i [germ.  kvantitaturi. kva ¥ kvanturi. qalaqis didi masivis uba­ ni. 1­isaT­ vis). sinaTlis kvanti – igivea. romelic moqceulia oTx gadamkveT quCas Soris. 3. kvartEron­i [esp.) Tvisebrivi (ix. quartus meoTxe] – 1. Taviseburebebis mixedviT. qvantitatiuri Scd. muSaki  s. ¥ kvartaluri (mniS.  k.  kvartalisa. qualitas (qualitatis) Tviseba] – (wign. sagnis an movlenis gansazRvra misi Tvisebebis. ag­ reTve kvalitatiuri).  qvanti. we­ liwadis meoTxedi (sami Tve). 2. k.) raodenobiTi (ix. Tbilisis nucubiZis platos k.  k. sakvalifikacio. (ianvari.  kvartlisa Scd. musikaluri . quantitas (quantitatis) raodenoba] – (wign. kvAker­i [ing. meqanika.  k. profesiisaTvis visime mom­ zadebis xarisxi. k. Teber­ vali. kvArtet­i [it. quaker] – wevri inglissa da aSS­Si gavr­ celebuli erT­erTi qris­ tianuli seqtisa.sobrioba da facic vakeTeb] – 1. quartetto < quartos meoTxe] – 1. kvalifikAcia [laT. quantum ramdeni] – raime energies umciresi raodenoba. kvAnt­i [laT.-251romlebic warmoadgenen mZlavr radio­ da optikuri gamosxivebis wyaroebs. romelic daibada TeTrkanianisa da metisis qorwinebis Sedegad. aR­ moCenilia 1960­1967 wleb­ Si. meTodi. angariSi. kvalitatQuri [< laT. komisia. qalaqis nawili.  k. Sefaseba daxasiaTeba (am mniSvnelobiT ixmareba ag­ reTve kvalificireba). ¥ kvalificiuri. qualitas Tve.  pirveli k. rac fotoni.  q. kadrebi. risame saqmianobisaTvis.

klaviAtura [germ. 2. klAviS­i [polon. ¥ kiurim. quarz] – ufero minerali.-ebi. fortepianos winamorbedi. sa­ beWdi manqanisa da sxv.  klaviaturasi Scd. k. klaviSebian sakravTa sa­ erTo saxelwodeba. iyeneben medicinaSi das xv. kQuri – radioaqtiurobis sazomi erTeuli [frangi qimikosebis col­qmar pier da mari kiurebis (curie. klawisz < laT. sakravebi. kudi] – gzis orive mxares gayvanili ru.)  roialis TeTri da Savi k. operisa da misT. klavEsin­i [fr. romelze TiTis daWeriTac amoZravdeba meqanizmis ber­ ketebi (fortepianosi.) – gvaris mixedviT]. musikaluri nawarmoebi aseTi ansamblisaTvis. ¥ klaviSebiani. kvEreqs­i – mokle locvebis wyeba marTlmadideblur RvTismsaxurebis dros.kva -25220 ss. sabeWdi manqanis k. akordeonis k. piesa.  qvarci Scd. cuvette menji.-ebi.  kiuresi.)] – bili­ ardSi: mocaruli dartyma. soliciumis orJangi. me­19­ . gamoscems ult­ raiisfer sxivebs. cure] – safrangeTisa da zog sxva qveyanaSi: ka­ Tolikuri eklesiis sam­ reklo mRvdeli. romelSic oTxi Semsrulebelia.  saqarTvelos saxelmwifo k. kicks (mr.  s. sa­ orkestro piesis. ¥ sakvarteto. klavir] – 1.. klaviatur < laT.  beThovenis simebiani k. kiUvet­i [fr. gadamrTveli. kiuris. klAvir­i [germ. romelsac aqvs kvar­ cis milaki.  kiurisa Scd. kvarcis lampa – eleqtruli lampa. kQure [fr. clavecin] – Zveleburi simebian­klavi­ Sebiani musikaluri sakravi. irlandielebsa ansambli. kQqs­i [ing. yvelaze gavr­ celebuli dedamiwis qerqSi. clavis gasaRebi] – klaviSebis sistema. kvArc­i [germ. gadaReba forte­ pianosTvis. clavis gasaRebi] – firfita. 2. klAn­i [kelt.  k.  fortepianos k.  kiurs Scd. clan] – Sotlan­ dielebSi. ¥ klaviaturisa.

 ZuZunwovarTa k. maTematikaSi: ricxvis sami mezobeli Tanrigis erTob­ lioba. klArnet­i [fr.-is fexburTeli. keltur tomebSi. . pirveli k. clarinette] – xis Casaberi sakravi. gvari.  me-2 k. 3­isaTvis). maRali k. winaaRmdegobani. romelsac aerTianebs sawarmoo saSualebebTan. gvarovnuli Temi. 7.-is kaiuta. davaleba. mecnierebis didi moRvawe.-is vagoni.  k. gemis kaiutis (agreTve matareblis vagonis) ti­ kla pi. classeur saqa­ Ralde] – sakoleqcio mar­ kebis Casawyobi albomi. aTeulebi da aseulebi.  pirvel k. oTaxi. klasifi­ kacia.  pirveli k. risame xarisxi. 2. ¥ klasobrivi (mniS. mcenareTa da cxovelTa klasifikaciis msxvili er­ Teuli. (mag.  maswavlebeli k. 1­Tvis). klasQkos­i [< laT.  s. romelsac aqvs sarqvelTa sistema. gansxvavebuli mowyo­ bilobisa da fasis mixed­ viT.-253da sxv. klAs­i [laT. momzadebis done.-ze damkvreli” Scd. 5.-is qarTuli k. classis Tanrigi] – 1.  kliaseri Scd. ferweris k. moswavleTa jgufi (kon­ servatoriaSi.. warmoad­ gens boloSi odnav gafar­ Toebul mils. literaturis. ro­ melsac wlis ganmavlobaSi saerTo saswavlo programa aqvs.  me-20 s. klAser­i [fr. 4. 3. 9. erTnari damokidebuleba. saklaso (mniS. 6.-is moswavle. samedicino oTaxi skola­ Si. moswavleTa jgufi. 2. saerTo interesebis mqone didi sazogadoebrivi jgu­ fi. `k. done. klAsika – literaturisa da xelovnebis klasikuri sa­ nimuSo nawarmoebTa erTob­ lioba. s.-is Soferi (mZRoli).  `k.  meaTe k. fexbur­ TSi).-Si Sevida. daukra”.  `k.  TamaSis k.-s ukravs”. 8. classicus pirveli klasis] – xe­ lovnebis.-ss Seadgenen erTeulebi. samxatvro saswavlebelSi)  fortepianos k.  muSaTa k.

filologia. klasifikAcia da klasi­ ficQreba [laT. ganaTleba. classis Tanrigi da facic vakeTeb] – sagnebis (movlenebis. sa­ zogadoebis politikur da kulturul cxovrebaSi.  k. saukeTeso. klasQkur­i – 1. nawarmoebi.­Si da me­19 s. motociklis da misT. romlisTvisac damaxasiaTebelia antikuri nimuSebisadmi mibaZva. cne­ bebis) ganmasxvavebel ni­ San­TvisebaTa mixedviT klasebad. clericalis saeklesio] – po­ litikuri mimarTuleba. klepto vi­ parav da mania miswrafeba. SesaniSnavi. an­ tikuri. Zveli berZnuli da laTinuri enebisa da antikur literaturasTan dakavSirebuli. claustrum daxuruli saTavsi .ti pobrivi.  k.kla -254da berZ. klaustrofObia [laT. srulyofili. 3. aparaturasTan da eleqtro manqanebTan. klemme giragi. klaxon] – avto­ mobilis. ¥ klerikaluri. clerc ing. klerikAlizm­i [< laT. k.  k. magaliTi. klasikosis. rac gamowveu­ lia zogierTi fsiqikuri daavadebiT. partia. literatura. clericus] _ klerikalizmis mimdevari sasuliero piri. clerk ga­ damweri. Tanri­ gebad dayofa. klasQcizm­i [germ. klErk­i [fr. klassizismus] – me­18 s. sanimuSo. phobos SiSi] – daxurul SenobaSi marto yofnis akviatebuli SiSi. 2. mwerali < clericus  qarTuli literaturis k. meqanikuri sasignalo sayviri. Zvel berZenTa da roma­ elTa damaxasiaTebeli. klEma [germ. klasikosebis mier Seqmnili.  k. jgufebad. kleptomAnia [berZ. romelic cdilobs gaaZli­ eros eklesiis roli.mom­ Weri] – specialuri momWeri sadenis misaerTeblad an misamagreblad xelsawyo­ ebTan. sigiJe] – gadaulaxavi avad­ myofuri midrekileba qur­ dobisadmi. klAqson­i [ing. k. vinmesaTvis an ramesaTvis damaxasiaTebeli. klerQkal­i [< laT.­is dasawyisSi: mimarTuleba xelovnebaSi.ebi.

kli klima (klimatos) klimati. klinQcist­i – eqimi. klQmaqs­i [berZ. klQmat­i [berZ. romelic klimats. . rome­ lic klinikaSi muSaobs da mkurnalobasTan erTad awarmoebs mecnierul kvle­ vas. 2.SemkveTi.  bankis k.notariusis an advokatis kantoraSi da sxv. mudmivi k.  maRaziis k. klima (klimatos)] – ama Tu im adgilas mete­ oroligiur pirobaTa er­ Toblioba. pirobebi.  k. klQent­i [laT.) kriv­ Si: wesis darRveva erTgvari mowinaaRmdegis xelebis daWera an mis sxeulze Se­ moWdoba. ¥ klimaturi. klinike (techne) mkurnalobis xelovneba] – samkurnalo dawesebuleba. klimaqterQum­i [< berZ. saparikmaxeros k. amindis reJimi. saf­ rangeTSi. romelic emzadeba notariusad.  k. klQnC­i [ing. myidveli. muStari]. klientebi. klimatololOgia [berZ. piri. Tbili k. sadac mkurnalobasTan er­ Tad warmoebs samecniero da saswavlo muSaoba.  zomieri k. klQnika [berZ.-255sasuliero piri] – 1. ¥ klinikuri. kliEntura – klientTa er­ Toblioba. klimax] – (me­ dic. romlis saqmesac ad­ vokati an notariusi awar­ moebs. hava da logos moZRvreba] – mec­ niereba. piri.. 2. rodesac qreba sasqeso jirkvlebis moqmedeba (Cve­ ulebriv 45­54 wlis asakSi). klimaqsi. k. k.. havas Seiswavlis. mTis k. gamokvleva. kurorti. belgiasa da ho­ landiaSi: saqmis mwarmo­ ebeli. cliens (clientis)] 1. ¥ klienturisa. klimaqtoriumi. havai.) ix.-ebi.-ebi. clinch] – (sp. inglissa da aSS­Si mo­ samsaxure savaWro­samrew­ velo sawarmoSi. staJiori. klimakter kibis safexuri] – gar­ damavali periodi qalis sicocxleSi mowifulobis asakidan xandazmulobisaken. romelsac emsa­ xurebian.  klienturasi Scd. sadme mimsvleli (moZv. mkurnaloba. si­ non.

monawileoben. romlis drosac STamomav­ qvaze an xeze amokveTili lobas aqvs igive genetiku­ naxati. organizmisa. klon ganStoeba] ar angariSis warmoeba] – – 1. vegetatiuri gamravleba. nergvis gziT. ganoebisaTvis. xumara. organizmi. naxazi da misT. romelSic Ser­ romelic saerToa kuW­naw­ wymulia xiluli da bge­ lavis da Sardsasqeso or­ riTi efeqtebi. club] – sazoga­ reli adgili. ¥ kliSesi. romelic damWeriT ujredis birTvis donori magrdeba yuris bibiloze. nagvis dasay­ klUb­i [ing. Zvel romSi: sibinZuris mi­ ¥ klounadisa. erTgvarovani STamomavloba. clearing < cleklOni [berZ. sibinZuris. cloaca] – 1. anu adgili mgalobelTaTvis ujredis birTvis gada­ (kankelis win).) gaxrwnilebis bu­ . kleros] – 2. wisqveSa arxi qalaqebSi. (gadat. yari] – (biol. ri kodi. soluturad identuria sayure. buli. gacvla: yvelaferi­yvela­ usqeso gamravlebiT miRe­ ferze. cliche] – liTonze. romelSic klounebi klOaka [laT. rac mis winapars.) usqeso an  kli psi Scd. mcenaris an cxovelis (finans. klQring­i [ing. kliSE [fr. 4. iyeneben dasabeWdad. 2. klQros­i [berZ. doebrivi organizacia kul­ 3. klOun­i [ing. gena. 2.kli -256- klQp­i [ing. ofilmi.  klounadasi Scd.) unaRdo angariS­ genetikurad identuri da sworebis erT­erTi forma. damWeri Sarvlis aWimis klonQreba [berZ. clip sarWi] – sa­ de. romelic mi­ eklesiaSi: amaRlebuli Rebulia klonirebis. clips (mr)] – 1. kloUnada – sacirko warmod­  kliSisa Scd. zogierTi saxeobis cxo­ reklamo an musikaluri velebSi: ukana nawlavis xasiaTis xanmokle vide­ gafarToebuli gasavali. clown] _ cirkis  TuTiis k. romelic ab­ klQfs­i [ing. klon amona­ boloze.

mTavroba. muSaoba. klUmb­i [ing.] – patara CanTosani ZuZu­ mwovari. 2. moZravi Rilaki denis CasarTavad da raime me­ qanizmis asamoqmedeblad.. knecht] – (zRv. koalQcia [< laT. dasa­ muSaveblad da Sesanaxad. sinon.  klumba Scd. ¥ koalisa. pata­ ra farToTaviani lursmani magar raimeze qaRaldis da misT. ¥ saklubo. koala < avstral.  eleqtrozaris k. CanTosani daTvi). liTonis an plastmasis sa­ kinZi erTgvari. ¥ koaliciuri.) boZkinti gembanze an navsadgomze bagiris Ca­ mosacmelad. aseTi orga­ nizaciis Senoba. code] – pirobiTi niS­ nebis (simboloebis) sistema. gavrcelebulia cxel qveynebSi (qarT.. coalitio gaerTianebuli] – saxelm­ wifoebis an partiebis ga­ erTianeba. kod kOala [ing. knoop] – 1. yva­ vilnari. cobra] – didi gve­ li. Sedgeba ori nawilisagan. sportuli an sxva xasiaTisa. sadac yvavilebia darguli. saTvaliani gveli). kObra [port. knOp­i [holand.  koalasi Scd. metad Sxamiani. politikuri. knExt­i [holand. kavSiri saerTo miznebis misaRwevad. dasamagreblad (qarT. 3. romelsac iyeneben infor­ maciebis gadasacemad. .  knopka Scd.  xelTaTmanis Sesakravi k.-ze TiTi daaWira. Wikarti). kiserze aqvs laqebi. gavrcelebulia aRmosavleT avstraliis tyeebSi. kobra ar aurioT kobr­Si (Tevzia erTgvari).  s. sportuli k. sadgomi. sinon. ¥ kobrisa  kobrasi Scd. romelTagan erTi jdeba meoreSi. qurTukis Sesakravi k. k.  axalgazrduli k. clump jgufi (xeebisa)] – raime figuris saxis mqone kvali.  antihitleruli k. ikvebeba foTlebiT (sinon. romel­ sac sulxan­saba orbelia­ nis leqsikonis mixedviT hqvia – goWa. kOd­i [fr.  k. binadrobs xeze.  saTvalebiani gveli Scd.-257tu rul­sa gan ma naT leblo..

kod -258-  asoiTi k. koeficQent­i [laT.) sidide. gavrcelebulia aSS­ sa da sxva qveynebSi. codex wigni] – kanonTa krebuli. teqnikuri xerxi – raime sa­ ¥ kovbouri. coca < perus indielTa . nebSi..  koka-kolasi Scd.) literatu­ kOka [esp. morses k. sisxlis samarTlis k. – burTisebri baqteria. 3. enidan] – tropikuli buCqi. ¥ koka-kolisa. kOdeqs­i [laT. colaboration TanamSromloba. ro­ melic mTlianad am xerxiT kOk­i2 [berZ. (wign. romlebic  kavboi Scd. cifruli k.q. mzareuli 2. fonze dawebeba  k. 2.  samxedro operaciis k.. gafarToebis k. cowboy] – cxeno­ kOlaJ­i [fr. (maT. mxatvruli nawarmoebi. gadat. saxelwodeba.  xaxunis k. dasavleT evropaSi: piri. kolaboraciOnist­i – meo­ margi qmedebis koefi­ re msoflio omis periodSi cienti (m.  saqarTvelos samoqalaqo k. (fiz. ¥ koduri. collage dawebeba] sani mwyemsi aSS­is dasav­ – 1.k. coca-cola] – ualkoholo sasmeli erT­ gvari. saxviT xelovnebaSi: leTSi. fuZvelze. coefficiens (coefficientis) xelis Sewyoba] – 1.. kOvboi [ing. kokkos marcvali] aris Sesrulebuli. kOka­kOla [ing. filmi. romlis foTlebidanac iReben kokains. misgan gansxvavdeba feriTa kOki1 [holand.) – sidide. romelic gviCvenebs Tu romelic TanamSromlobda energiis ra nawili iqceva faSist dampyroblebTan manqanaSi sasargeblo mu­ maT mier okupirebul qvey­ Saobad. iseTi masalebisa. kolaboraciOnizm­i [< fr.) ricxviTi an aso­ iTi mamravli algebrul gamosaxulebaSi. kok] – gemis da faqturiT. erToblivi moqmedeba] – meore msoflio omis peri­ odSi dasavleT evropis qvey­ nebSi: samSoblos mtrebTan TanamSromloba faSisturi okupaciis dros.. romelic gansazRvravs fizikuri sxeulis raime Tvisebas.

Seferiloba. kolben] – maRal­ yeliani minis WurWeli. 2.  saredaqcio k. saministros k. (gadat. bambis qsovili erTgvari. aseve saerTod fe­ ri. kOler­i [laT.  advokatTa k. ¥ koleqtiuri. dawesebuleba. 2. iyeneben qimiur laborato­ riebSi. collapsus vinc goneba dakarga] – (medic. collegium] – 1. Tanamdebobis pirTa jgu­ fi.  sabiblioTeko k. kOlba [germ. gadawyvetileba.  skolis k. collega] – amxa­ nagi samsaxuris.  sxva k. romliTac miedineba sxva. misi toni da sisqe. sadac Tavs uyrian risme Semdgomi ganawilebis miz­ niT. kolEgia [laT. iyeneben wig­ nis yuaze an ydaze gadasak­ ravad. milsadenebidan Semosuli . rasac xSirad sdevs gonebis dakargva. 2. kOlafs­i [laT. romelic gaer­ Tianebulia avtoris Cana­ fiqriT. kOlega [laT. коленкор < fr. calancar SeRebili bam­ bis qsovili] – 1. xelmZRvaneloba.  kolegialuri. saerTo miznebiT intere­ sebi. kolEqtiv­i [laT. saTaTbiro an ganmkargulebel organos.) sul sxva saqme. didi milsadeni. ¥ kolegiuri – (wign.) sisxlis wnevisa da gulis moqmedebis daqveiTeba er­ Tad.  kolegasi Scd. kol  k.-259ruli montaJi formiTa da SinaarsiT sxvadasxvagvari masalisa. kolEnkor­i [rus. romlebic qmnian admi­ nistraciul. color feri] – saRebavis feri. collector Semkrebi] – 1. sxvebTan SeTanxmebuli. amxanaguri. kolEqtor­i [laT. ufro patara. zogi profesiis pirTa ga­ erTianeba. weboTi gaJRenTili. collectivus krebiTi] – adamianTa jgufi.. ag­ reTve swavlaSi (umaRles saswavlebelSi). k.) ara­ erTpirovnuli.  kalenkori Scd. ¥ kolenkoruli. ¥ kolegisa. profesiis Tanamdebobis mixedviT. romlebic gaerTianebulni arian saerTo saqmianobiT.

) nivTiereba. (lit. kOlit­i [germ. 2. kolOid­i [berZ. kolitis < berZ. airebi an siTxeebi. kolibris.  briliantis k. kolibrs Scd. fizikaSi. koleqciOner­i [fr. kolloquim saubari. kOlika [berZ.  s. gogirdi.) ¥ koloiduri. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi: umaRlesi an sa­ Sualo saswavlebeli.. ¥ sakoleqcio. saqarTveloSi: saswavle­ beli. kolokvQum­i [< laT. Cveulebriv Zvirfasi mo­ sarTaviT (yelsakidi. miswrafebaTa. collectio kre­ buli] – erTgvari sagnebis krebuli. .  kolibrma. collectionneur] – koleqciis Semkrebi. kolla < webo da eidas saxe] – (qim.  Tirkmelebis k.  cxovrebiseuli k. in­ glisSi. kolon msxvili nawlavi] – daavadeba. kOleji – [ing.  mineralebis k. kOlibr­i [esp.  koliisa Scd. college] – 1.  k.kol -260¥ koliesi. romelic saSualo ganaTlebasTan erTad pro­ fesiasac iZleva. wylis k. collisio] – 1. collier] – yelsabami. kolEqcia [laT.) cxovrebiseuli kon­ fliqtisa da brZolis asaxva mxatvrul literaturaSi. romelic gamow­ veulia msxvili nawlavis anTebiT.  qronikuli k. gasaubreba] – 1.. colibri] – Zali­ an patara Wreli Citi. kOl­i [ing.-ebi. markebi. xsnari. romelic ar kristaldeba da romlis xsnarsac ar gadis mcenareul da cxove­ lur apkSi (aseTebia cila.  sakanalizacio k. in­ teresTa Sejaxeba. safosto markebis k. suraTebis k.. kolQzia [laT. maswavleblis gasaubreba studentebTan maTi codnis gamosarkvevad. gamoiyvanes me­18 s­is dasawyisSi Sot­ landiaSi (sxvanairad: Sot­ landiuri nagazi). k. saxamebeli. collie] _ sasamsaxuro jiSis ZaRli. bi­ nadrobs centralur da samxreT amerikaSi.  k. 2. kOlie [fr. kolike nawlavis daavadeba] – muclis Rrus mwvave spazmuri tkivili. ¥ kolibrim.) sapirispiro Sexe­ dulebaTa. (wign. webo da sxv. far­ Ruli).

qveynis dapyroba da misi gadaqceva koloniad (ix. 2. colone] – 1.  qarTvelebis k. sinon. fizikosTa k. sinon. WianWvelebis k. 1­isaTvis). ¥ koloniuri da kolonialuri (mniS. 2. kolOnia [fr. koloniis (mniS.  pingvinebis k. raime mizniT Tavmoyrili adamianTa erTad cxovreba. kolOncifr­i [germ. ro­ melzedac ismenen da ga­ nixilaven moxsenebebs gar­ kveul Temebze.-Si.) dapyrobil qveya­ naSi dampyroblebiT da­ saxlebuli adgili (qarT.-2612. axalSeni). koloniAlizm­i – imperia­ listuri saxelmwifos mier sxva qveynebis koloniuri Cagvris politika. 3) wevri. colonne < laT. 2) mcxovrebi (qarT. kolonistebiT dasaxleba carieli adgilebisa. 3.  k. ¥ kolonizatoruli. colonia dasaxleba] – 1. frinvelebis an mwerebis didi jgufi sadme..  kalonia Scd.-ebi. 2.  k. 1) mosaxleobas.  koloqviumi Scd. kolOnist­i – 1. qveynebi. kolonizAcia – 1. erTi erovnebis adamianTa jgufi. samecniero TaTbiri. romelic cxovrobs ucxo qveyanaSi. kolumneziffer] – (poligr.  triumfuli k.-ebi Savi zRvis sanapiroze.-ebis ganTavisufleba.  kalona Scd. adamianebi an sagnebi. politika. kolonizAtor­i – piri. moaxalSene).  k. koloniis (mniS. kOlona [fr. (ist. kolonia mniS. Cagvra. 1). romelic eqsploatacias uwevs koloniis (mniS.) wignis gverdis aRmniSvneli cifri (ricxvi). 5.  k. 2. romelic dapyrobilia im­ perialisturi saxelmwifos mier da iZarcveba misgan. maRa­ li sveti. ¥ kolonialisturi.. ucxo qa­ laqSi. rom­ lebic ganlagebuli arian an moZraoben erTmaneTis miyolebiT.  jaris k.  biologTa k. qveyana. kol  Sroma-gasworebis k. politika. . moskovSi me-17-18 ss. tankebis k. 4. k.  Zveli berZnuli k.

-ebi. 2. gankarguleba.  naTeli k. velo. sportsmenTa oganizebuli jgufi. kOmanda [fr.) ugono mdgomareoba. gadat. komAndor­i [fr. rac qmnis mTlianobas. uzarmazari. kolossos didi qandakeba] – 1. xelmZRvaneli. uzarmazari qandakeba an sveti 2.  k. figura. punqti. commande] – 1. koma Rrma Zili] – (medic.kol -262- kolorQmetr­i [laT. gadat. warmateba hqonda. kolossos ] – (wign. suraTSi ferTaSexameba. Taviseburi naTeli. kolorQtuli – 1. Sua saukuneebis sasuliero raindul ordenebSi: erT­ .  epoqis k. (wign. da­ valeba gansazRvruli for­ miT. color feri] – 1. brZaneba. mkafiod gamoxatuli. zog qveyanaSi iaxt­klubis Tavjdomaris wodebuleba. kolosAlur­i [fr.] – erT­ feri da metreo vzomav] – Seferadebuli xsnaris feris an koncentraciis gamosarkvevi xelsawyo (qarT. commandeur] – 1. columbarium pirvelad samtrede] – kremaciis Semdeg ferflis urnebis sacavi. raime udidesi. moto. sacxenosno Sejibrebis.) Za­ lian didi.  k. colorito < laT.) risame Ta­ viseburebaTa erToblioba. peizaJi. k.  s. 2. warmodgenas k.  mecnierebis k. 2. xSirad gamowveulia cent­ raluri nervuli sistemis dazianebiT.  k. sax.  kalorimetri sxva (ix). 3. sinon. kOlos­i [berZ. colossal berZ. sasaxle.  fexburTis k. rac ga­ moirCeva sxvadasxvagvar ferTa kargi SexamebiT. rac Rrma Zils mogvagonebs.  kamanda Scd.  avtogadarbenis k. am wodebulebis mqone piri. 2. color kOlt­i [< sakuT. kolOrit­i [it. avtogadarbenis da misT. romlebic gansazR­ vrul amocanebs asrule­ ben. mniSvnelo­ vani. kOma [berZ. samxedro mosamsaxureTa. kolumbarQum­i [laT. gvari sistemis revolveri. moxuci. istoriul romanSi. fersazomi). ¥ sakomando. ieri.

(s) siuJeti. k.. 3. kombinEzon­i [fr. fexburTSi.  qarTveli k. poligrafiuli k. risame urTierTganlageba.  sayofacxovrebo sawarmoTa k.  klasikuri k.. zog sportul TamaSSi: saerTo CanafiqriT gaer­ Tianebuli sxvadasxva ile­ Ti. ... kombinirEbuli sAkvebi – sakvebis narevi saqonli­ saTvis komEdia [laT. am wodebis mqone piri.-ebi. opera.  k. Sewyvile­ buli] – 1. xrikebi raime miznis misaRwevad. sxvadasxva safexuris sas­ wavlebelTa gaerTianeba qarxanasTan. ferebis k. kosmonavtis k. rac komikosi.  k.  kombinizoni Scd. komediOgraf­i – dramaturgi. molieris k. k.  bavSvis k. commedianto] – (moZv) igivea.  saswavlo k. ¥ komediuri da sakomedio.. 4. romelic komediebs wers. 2. rTuli Canafiqri. kombQnat­i [laT. combine] – manqana. sawarmosTan. 1) moxda.  puris asaRebi k. samTo k. saWadrako. romelsac aqvs sasacilo siuJeti. wvril sawarmoTa gaerTi­ aneba. kombAiner­i – kombainis mZRo­ li. qvanaxSiris k.. (s) Janri.. ungruli nagazis jiSis ZaRli. komedQant­i [it. combinatus gaormagebuli. Sexameba. ¥ kombinaciuri. sxvadasxva dargis samrewvelo sawarmoTa ga­ erTianeba. giorgi erisTavi. (soflis meurneobaSi).-263erTi umaRlesi wodebuleba. combinatio] – 1. comoedia < berZ. kom  eSmakuri k. TamaSi (WadrakSi). romelic erTdroulad ramdenime manqanis samuSaos asrulebs. Sofris k.  samkervalo k. musikaluri k.  k.. 3. kombinAcia [laT. TeTri banjgvliani kombAin­i [ing. 2. maqinacia. kartofilis amosaRebi k. romlis mizania upi­ ratesobis mopoveba da gamarjveba. combinaison] – mTliani Sarval­xalaTi. kombinirEbuli – ris kom­ binaciac (mniS. komoedia ] – dramatuli nawarmoebi.  cifrebis k..

commercium] – kerZo vaWroba. romelic rkinigzebze Tvalyurs adevnebs jarebis samxedro mosamsaxureebisa da sam­ xedro tvirTis swored ga­ daadgilebas. 2. sakomendanto saaTi – igivea.-ebi.  komentariebi Scd. axsniT­ganmartebiTi an kritikuli SeniSvnebi. raime teq­ stis axsna­ganmarteba.kom -264Scd.  gazeTis k. commersand] – piri.. 3. 2) udgas.. banakis k. navsadguris k. commandant < laT.  cixesimagris k. komErsant­i [fr.  saerTo sacxovreblis k. sportuli k. Se­ noba. cixe­ simagris an gamagrebuli raionis yvela jaris uf­ rosi. sazogadoebrivi Senobis gammarTveli.­Si. ro­ melsac saTaveSi komen­ dantis (mniS. komEndantis sAaTi – qu­ CaSi gamosvlis akrZalva saomar mdgomareobis gamo sakomendanto – komendantis (mniS. komEntar­i [laT. samxedro piri. ro­ melic Tvalyurs adev­ nebs sagarnizono da saya­ raulo samsaxurs wesierad Sesrulebas. romelic risame komentarebs iZleva.  komendati.  ilia WavWavaZis TxzulebaTa k. sakomendato komendAtura [germ. 4.  teqstis k.  rkinigzis sadguris k. komentaris (komentarebis) avtori. Cveulebriv mr. commedare davaleba. am dawesebulebis sadgomi. rodesac da­ matebiTi axsna­ganmartebis gareSec gasagebia yvelafe­ ri. commentarius]. samxedro meTauri. mibareba] – 1. saerTod vaW­ . komentArebi – 1. rac komendantis saaTi. romelic komercias misdevs. 2. commentator] – piri. komEntari zedmEtia – (wign. komman- dantur] – dawesebuleba.  komendantura Scd. 2) sasamsaxuro sad­ gomi.-ebi.. mindoba. komentAtor­i [laT.) ityvian. komEndant­i [fr. msje­ loba risame Tobaze. komErcia [laT.  qalaqis k. samxedro mo­ samsaxureebis mier disci p­ linis dacvas sazogadoeb­ riv adgilebSi.

kudiani var­ skvlavi). opera. sinon. mzis sawinaaRmdego mxares mimarTuli. commis voyageur] – savaWro firmis agenti. 2. komQkuri – 1.  k. (s) garigeba.sazogadoebis (saero) zrdilobis wesebis Sesabamisad. romelsac mindobili aqvs garkveuli davalebis Ses­ ruleba. kOmizm­i [berZ. commisaire < laT.  saarCevno k.  k. sasacilo  k. <] – risame ko­ mikuri. kOmeta [berZ.rogorc unda] – maRali wris. Sesaxedaoba. 2. debs xelSek­ rulebebsa da sxv. comm il faut ro­ kom gorc saWiroa. (s) operaciebi. commissio da­ valeba] – 1. romelsac erTi ad­ gilidan meoreze daaqvs saqonlis nimuSebi. preis­ kurantebi (preiskuranti) katalogebi. kOmilfo [fr. kometes (aster) Tmiani. igivea. komikos] – ko­ mikuri rolebis Semsrule­ beli msaxiobi. k.kudiani (varskvlavi)] – ciuri sxeuli erTgvari (qarT. gadat. ¥ komerciuli da sakomercio. komQsar­i [fr. sasacilo xasiaTi. . romelic garkveul funqciebs asrulebs. rac ko­ mediuri (ix. k.. romelic Sua­ mavlobas eweva savaWro garigebaSi garkveul gasam­ rjelos fasad. savaWro operaciebi. komisarQat­i [fr. comissarius uflebamosili] – Tanamdebobis piri. romelsac aqvs naTeli zolebisagan Sem­ dgari erTi an ramdenime kudi. saxelmwifo mmarTvelobis organo. k. commissariat < laT.-265roba.-d gamoiyureba.] – zogi saxelmwifo da administraciuli dawe­ sebulebis saxelwodeba komQsia [< laT. ro­ melsac mTavrobisgan gan­ sakuTrebuli an mniSvne­ lovani rwmunebebi aqvs miniWebuli. ¥ sakomisio: sakomisio ma­ Razia – maRazia romelic Suamavlobas eweva yidva­ gayidvaSi (komerciul saq­ mianobaSi).  komivoiaJuri Scd. komivoiAJor­i [fr. niWi. komQkos­i [berZ.  k. commissionnaire] – piri. mdgomareoba. saeqimo k. adamianTa jgufi. komedia). komisiOner­i [fr.

ne raime dargSi. sinon. romliTac gansazRvraven 2. – mWidro. romelsac uxdian  komikuri Scd. risame anazRaureba (am – patara ilustrirebuli mniSv.).) jgufi adamianebisa. Srifti. saeqsperto k. 2.) < comic komikuri. aRdgena organizmSi. compact 2. msubuqi. sfero. compagnie] – 1. rasac kompetEncia [laT. – safuZvliani codnis mqo­ kOmpas­i [it. competencota adgili uWiravs.) darRveuli funqciis rewvelo gaerTianeba. specialisti.  saaqcio k.romelSic uflebamo­ kompaqturi da disc diski] – silia raime dawesebulebis informaciis (bgeris.­iT ixmareba agreTve wigni an naxatebis seria kompensireba). masa. kiTxva xdeba lazeruli  aRmasrulebeli k. kompas fargali] – xelsawyo. SekumSuli.  k.kom -266- xulebis. melTa jerovani codna mo­  kompakturi Scd. kOmpaqt­dQski [ing. codnaze damyarebuli. mewarmeTa savaWro an sam­ 3. compensatio] – 1. komQtet­i [fr. sasacilo] kompensAcia [laT. av­ qveynis mxareebs. tia] – 1. aqvs damag­ toritetuli. ro­  k. kompetenciis (mniS. organizacia. teqstis) Canaweri mowyobiloba Txeli li­ comittere] – arCeviTi] organo. msajuleba. epoveba visme.  k. kOmiqs­i [ing. (qarT. Cveulebriv saTav­  fuladi k. comdros. Tanxa.. (saub. k. romelic  k. azri. risame asanazRaureblad kompAnia [fr. kompAqturi [laT.gamosa­ an Tanamdebobis piri. comite <laT. compusso < holand. gadasavlo Sinaarsis. aris mimarTuli. ¥ sakompensacio.  s. compactus]  kompententuri Scd. comics (mr. komisia. 2) mqone. 2. sakiTxTa wyeba. (medic. rom­ romelic xelmZRvanelobs lidanac Canaweris amo­ raime saqmianobas. Tonis diskis saxiT. romlebic erTad atareben kompetEnturi [< laT. sazRauri). nitebuli isari. saxsrebi. yovelTvis CrdiloeTisken 3. k. sxivis saSualebiT. k. . petens (competentis) saTanado]  kampania sxvaa (ix.

agebuleba. complexus kavSiri. compositos Semadgeneli] – piri. compositus] – sityva. kompilAcia [laT. sinon.-is klasi (konservato­ riaSi). Sexameba] – saganTa. compositio Sedgena] – 1.  komputeri.  arqiteqturuli k. ¥ kompiuteruli da sakompiutero. komputeruli. aseTi naSromis Sedgena. naxatis k. Tvi­ sebaTa erToblioba. meqanizacia. naSromi. compliment] – sasiamovno.  wignebis k.. movlenaTa. complexio SeerTeba.  Jurnalebis k. saWadrako kompozitori – piri. sakomputero Scd.  k.-267 sasamarTlos k. romelic adgens sa­ Wadrako amocanebsa da eti­ udebs.. k.. k. risa­ me Semadgeneli nawilebis Tanafardoba. romelic qmnis musikalur nawarmoebs. komplEqcia [laT. (s) teqnika. complectus sruli] – garkveuli daniS­ nulebis saganTa sruli ri­ cxvi. rome­ lic agebulia sxvadaxva avtorisagan nasesxebi ma­ salebiT da ar Seicavs da­ moukidebel gamokvlevasa da daskvnebs.  kompentencia Scd. moyvaniloba komplQment­i [laT. kOmpleqs­i [laT.  k. tanis (sxeulis) age­ buleba. urTierTgan­ lageba. compilatio Zarcva] – 1. musikalur nawarmoebTa Seqmnis Teoria. es sakiTxi Cvens k. kOmpleqt­i [laT.  k. sruli Semadgenloba.-s scildeba. eqspedicia. . nakrebi. ¥ kompleqturi. operis k.  personaluri k. moqmedebaTa. sawarmoo procesebis k.  romanis k. kom kompleqtAcia – risme komp­ leqtebis Sedgena. kompozQcia [laT. qaTinauri) kompOzit­i [laT. (s) sistema. mag: ded­ mama. SekavSireba] – (wign). kompozQtor­i [< laT. saqebari risame Tqma vinmesaTvis pir­ Si (qarT. (s) centri. 2. 2. romelic erTze meti fuZisgan Sedgeba.  k. ¥ kompleqsuri. kompiUter­i [ing. computer] – eleqtronuli gamomTvle­ li manqana (egma). Sveulmfreni da sxv.

magram kompostireba.) risame Semadgeneli nawili.  k. 2­T­ vis). komSis k.  s. compote] – Saq­ rian wyalSi moxarSuli xili an kenkra. 1­isaTvis).  k.gazis an sawvavi narevis SekumSva Sigawvis Zravis cilindrSi. compromette] – (wign. kompOnent­i [laT. composteur] – aparati.) organuli sa­ suqi – neSompalisa da mi­ wis narevi. tilos naWeri (Cveulebriv wyliT an wam­ . compromissum] – urTierTdaTmobis gziT miRweuli SeTanxmeba. kompOster­i [fr. mTlianoba. ¥ kompromisuli. ¥ kompresoruli da sakompresoro.  uary. compresse] – qsovilis. ¥ sakompozicio (mniS. compressio] – (teq) haeris. kOmpost­i [ing. communis saerTo] – gaer­ Tianeba adamianebisa. klasi (konservatori­ aSi). atmis k.  u. komprometQreba [fr. commune < laT. komprOmis­i [laT.  kampoti Scd. componens (competentis) Semadgeneli] – (wign.  kompromentireba Scd. ro­ melTac saerTo qoneba aqvT. gadawyvetileba. kamaTi. compressius SekumSva] – narevis saSu­ alebiT gazebis an haeris SesakumSi manqana (agre­ gati).  Senadnobis k.  dakompostereba. ro­ melsac ideben mtkivneul (daSavebul) adgilze sam­ kurnalo mizniT. dakompostQreba da kom­ postQreba – komposteriT aRniSvna TariRisa da misT. compost] – (sof. komprEsia [laT.kom -268liT dasvelebuli). kOmpres­i [fr. komprEsor­i [laT. (s) danadgari.  alublis k. kOmpot­i [fr.. romlebic erTad Sro­ moben da Tanasworad iyo­ fen SromiT miRebul pro­ ¥ kompoziciuri (mniS.  k.) vinmesaTvis saxelis gatexa sxvis Tval­ Si. romeli rkinig­ zis bileTze da sxva do­ kumentebze aRniSnavs Ta­ riRs.-ebi. nomers da misT. kOmuna [fr. meur.. ukompromiso.

k. xazebi. suli] (1918­1920 ww.-269duqtebs. cxovrobs. communisme < laT. communis saerTo.).  k. partia. kOmfort­i [ing. communique] – mTavrobis oficialuri komunAluri bQna – bina. sistema (wyobileba). vagoni. am sistemam ver ga­ Tilmowyobiloba.  k. – WkuiT. samxedro komunizmi – sab­  k. kon ¥ komunisturi. romelsac lic dafuZnebulia war­ iyeneben telefonis xazebis moebis saSualebaTa sazo­ xeliT SesaerTeblad. komUnizm­i [fr. mowyobiloba. mowyobiloba eleq­ zogado] – utopiuri.) parizis komunis wev­ komUnist­i – komunisturi ri. sastumro. sa­ trul wredis SerTvis da zogadoebriv – (poli­ ganrTvisaTvis an denis mi­ tikur) – ekonomikuri marTulebis Sesacvlelad. visime . komunAluri – qalaqis meur­  s. ¥ komunikuri. comfort] – yo­ facxovrebis moxerxebul agreTve aRmosavleT ev­ pirobaTa erToblioba. niWierebiT. yofil sabWoTa kavSirSi. komUnike [fr. neobasTan dakavSirebuli. commuto] – 1.  SromiTi k. pArizis kOmuna – 1871 komunikAcia [laT. rome­ 2. con er­ moqalaqo omis periodSi Tad da genius goni. komUnar­i [fr. mSenebloba. tabeluri. ¥ sakomunikacio. (ist. saerTaSoriso sa­ romelSic ramdenime ojaxi kiTxebze. ke­ ropaSi. cnoba. partiis wevri. communard] –  komunikisa Scd. sa­ komutAtor­i [< laT. communiwels parizSi ajanyebuli katio] – erTi adgilis meo­ mSromeli xalxis mier Seq­ resTan damakavSirebeli mnili revoluciuri mTav­ gza an kavSirgabmulobis roba (iarseba 72 dRe). amarTla da XX saukunis ¥ komfortuli da komfor90­wlebSi daingra. WoTa xelisuflebis eko­ nomikuri politika sa­ kongeniAlur­i [laT. gadoebriv sakuTrebaze. saSualeba.

 kondensacia. romis papTan arsebuli administraciuli organo. congressman] – kongresis (mniS. condenso vasqeleb. konglomerAcia [laT. 2.) sxva­ dasxva nawilis an sagnis meqanikuri.  energiis k. mSvidobis momxreTa msoflio k.  k. saerTod: Sesabamisoba. airis gadayvana Txevad an magar mdgomare­ obaSi. kondesireba Scd. (maTem) geomet­ riuli figurebis damTxveva erTmaneTze dadebisas. conglomeratus Semgrovebeli. conglomeratio] – risame nawilebis an sagnebis iseTi SekavSireba. aparati. Semk­ vrivebuli] – 1. 2. kondakion] – mokle saeklesio sagalo­ beli.) dagroveba. kongregAcia [laT. kondensieren] – (spec. orTqlis. kavSiris saxelwodeba. ro­ melic am sagaloblebs Seicavs.. kOndak­i [berZ. kreba] – 1. 2. saerTa­ Soriso TaTbiri yriloba. vamkvriveb] – 1. 2. kondensAtor­i [< laT. (geol. kenWebisa da qve­ bisgan. raime sazogadoebriv . konglomErat­i [laT. kaTolikur eklesiaSi: erTgavri wesdebis mqone monastrebis gaerTianeba.kon -270organizaciaTa gaerTianebis. msgavsi. romelSic namuSe­ vari orTqli civdeba da wylad iqceva. ¥ konglomeratiuli. Ta­ nazomiereba. congregatio] – 1. kondQter­i [laT. kOngres­i [laT. kongrEsmen­i [ing. SemTxveviTi na­ erTi. 2.) naleqi qani.  avtomobilistebis k. 2. amerikis SeerTebul Stateb­ sa da laTinur amerikis bevr sxva qveyanaSi: sakanonmdeblo organos (parlamentis) ag­ reTve. 2) wevri kongruEntuli [< laT.  kondesatori Scd. (wign. congressus Sexvedra. rodesac isini inarCuneben TavianT Tvisebebs. ro­ melic Sedgeba sxva nams­ xvrevebisa. kondensatio] da kondensQreba [germ. kondensAcia [laT. konditor < Sesaferi. eleqtroenergiis dasag­ rovebeli xelsawyo. congruens (congruentis) Tanx­ vdenili] – 1. plasti. saeklesio wigni.

co rasac unda Seesabamebodes koordQnat­i -Tan. kanfetebis da misT) damza­  k.-ebi. urTierTSefardeba. konditio] – dad­ tirebuli Scd.] – tkbileulis (tor­  sarewao k. TanamSromloba] – 1. maRazia romelic tkbile­ gadawyvetilebis Sedegad uliT vaWrobs (sinon. ro da sxva gaerTianeba. kopkondQcia [laT. s.  koptacia. koperaciuli sakOnditro – 1.. ¥ kooptirebuli. dide. sabinao k.) si­ ¥ kondiciuri. 2. erTad da ordinatus mo­ esa Tu is sagani. tkbili Rvezelebis momxmareblo k. koptireba. astroorganizaciis Taviseburi nomiuli k. forma. romlis drosac  kordinati Scd.  koperacia. bevri adamiani erTad mo­ nawileobs Sromis erTsa koordinAcia [laT. . s.savaW­  samecniero samuSaoebis k. Sromis  geografiuli k. Sevseba axali wevrebiT ganyofileba (maRaziaSi). melime arCeviTi organos  s. ravs wertilis mdebareobas kooperAcia [laT. procesSi (operaciaSi).  kooptireba. sakonditro Scd.. an kandidatebiT sakuTari 2.-ebi.-271- koo arab. genili norma. cooptatio damatebiTi arCeva] – ro­ Tan. ro­ qveiTi jarisa da tankebis melic iqmneba misi wevrebis (mepaieebis) saxsrebiT. [laT. satebis. ¥ kooperaciuli. saqoneli. wesrigebuli] – (spec. saqoneli. moqmedebis k. standarti. kavSirebulia tkbileulis damzadebasTan da vaWrobas­ kooptAcia [laT. da igive an erTmaneTTan koordinieren] – raime moqmede­ dakavSirebul sxvadasxva bis.  konditrisa. sadamatebiT arCevnebis Ca­ Saqarlamo). rac da­ Scd. debis specialisti. fabrika. maRazia.. saqmianobis SeTanxmeba. koleqciuri sawarmoo. Tesli. nawarmi. coordinatio] da koordireba [germ. k. ¥ konditerisa. cooperatio sibrtyeze an sivrceSi. tarebis gareSe. romelic gansazRv­  k. kanditeri.

corrector gamasworebeli] – gamomcem­ lobis an stambis muSaki. 2. korEqtor­i [laT. correlatio] – urTierTdamokidebuleba.-ebis Setana. sadac aseTi raz­ mi. Sefardeba. punqti. romelic koreqturas (mniS. romelsac vinmesTan miwer mowera aqvs. cordon] – 1. ¥ sakoreqtoro. radio­ televiziis TanamSrome­ li. 2. correspondentia] – 1. 2. korEqtiv­i [laT. romlebic asruleben ma­ sobriv da jgufur cekvebs. korespOndent­i [germ. 2.-is iqiTa mxare. < fr.  tyis k.) qve­ mexebis damiznebaSi Ses­ worebis Setana meTauris saTvalTvalo punqtidan. corps de ballet] – baletis msaxiobebi. wevr­korespOndenti – aka­ demiis wevri.. correspondant] – 1. sasazRvro k..  korektireba Scd. ¥ sakorespondento.  mamxilebeli k. romelic adgilebidan gzavnis cnobebs Tavis re­ daqciaSi. koreqtQreba – 1. Sesworebuli] – nawilobrivi Sesworeba an Secvla risime. erToblioba. dacva.  kordinacia. wevr-korespodenti Scd. yarauli aris gan­ lagebuli. depeSebis da misT. romelsac gan­ sxvavebiT akademikosisgan (namdvili wevrisgan) ara aqvs gadamwyveti xmis uf­ leba. piri. saerTod koreqtivis Ses­ worebis Setana rameSi. sakorespodento. (samx. Jurnalis. gazeTis.  gegmebSi k. 1) akeTebs.  s. correctus gas­ worebuli.. korrespondent. sabaJo k. korelAcia [laT.  s. .  gazeTis sakuTari k. kordinireba Scd.  korespodencia Scd. mizanze dakvirvebis Sede­ gebis mixedviT. kOrdon­i [fr. adgili. korespondEncia [laT. kordebAlet­i [fr. cnoba. werilebis. sworeba. k. Jurnalis an radio­tele­ viziisaTvis gagzavnili we­ rili.kor -272 korespodenti. sa­ sazRvro an gadamRobi razmi. TviTmfrinavidan da misT. kores­ pondentis mier gazeTis.

binaSi da sxv. Secdoma. . k. ¥ sakoreqturo. k. corridor] – grZeli gasasvleli (Seno­ baSi. liTonis daSla qi­ miuri procesebis Sedegad. correctura rac unda gaswordes] – 1.  korektori. korOzia [laT. kOrner­i [ing. kOrife [berZ. saqcieli. sadac koreqtorebi muSaoben. sinon. ro­ melic gamoiyeneba mwnilis Casadebad.  k. adamiani. xelovnebis k.  sakoreqturo sxvaa (ix. Zvel berZnul tragediaSi: gundis xelmZRvaneli. cornichon] – pa­ tara mousvleli kitri.) 1. ¥ koreqturuli. sax. sakoreqtoro – oTaxi. korEqtuli [< laT. kornQSon­i [fr. (qarT. k. sakorektoro Scd. derefani. coriandrum] – erTwliani balaxovani mce­ nare mzesumziris ojaxisa. stambaSi awyobili teqstis anabeWdi SemCneuli Secdo­ mebis gasworeba.  sakoreqtoro sxvaa (ix. to corner kuTxeSi mimwyvdeva] – fexburTSi: sajarimo ku­ Txuri dartyma karSi (ku­ Txuri dartyma an mokled: kuTxuri). ¥ koridisa. correctio] – Sesworeba. 3.) wesieri.. korQandr­i [laT. korekturuli. nabeWdi. gasworeba.-273 ars.  mecnierebis k. 2.). 2.  k. koreqtura). kordebaletis mTavari msaxiobi. winamZRoli] – (maRal­ fard. corner kuTxe. koreqtori). Tavaziani. mopyroba. koryphaios bela­ di. korEqtura [laT. TviT aseTi anabeWdi. korEqcia [laT.  karidori Scd.  s. axalgazrda nazardi da gamxmari nayofi. rogorc sanelebeli. corrosio amo­ Wama] – 1. corrida] – espaneTsa da zog qveyanaSi: masobrovi sanaxaoba – xarebTan brZo­ la. sakorektoro Scd. correctus gamarTuli] – (wign. talani).  vagonis k.  korektuli Scd. didad gamoCenili moRvawe raime asparezze. kor kOrida [esp. gamoiyeneba. pasuxi. korQdor­i [fr.  koridasi Scd.  korektura.

(geol.. rai­ me erTi oficialuri an samsaxurebrivi mdgomareo­ bis pirTa erToblioba. korporAcia [laT. farTo drekadi sartyeli. romlebic gaer­ Tianebuli arian qonebrivi an wodebrivi interesebis erTobiT. 2. xma­ roben xerxemlis zogi da­ avadebis (mag. ¥ korpuskuluri: sinaTlis korposkuluri Teoria – Teoria. risame ConCxi an garsi  TviTmfrinavis k. oficerTa k. mefed kurTxeva. kOrsaJ­i [fr. gemis k.-ebi.) TabaSiris. sazRvao k. 2. romel­ sac qalebi ikraven welze (kabis qveS) tankenarobis gamosaCenad.  korpuskul[i]aruli Scd.) qanebis cvlileba haerisa da wylis zemoqme­ debis Sedegad. 3..kor -274JurnalisTa k.-ebi. universitetis k. me-5 k. . 2.. corpusculum sxeulaki] – (fiz. coronatio] – gvirgvinis dadgma. kOrpus­i [laT. procesia.  mr. court] – CogburTis saTamaSo moedani. saavadmyofos axali k... kortebi.  di plomatiuri k. saaTis k. (ix. kOrt­i [ing. qarxnis k.  kadetTa k. romlis mixedviTac sinaTle warmoadgens gan­ sakuTrebul nawilakebis (korpuskulebis) nakads. corporatio gaerTianeba] – jgufi ada­ mianebisa. satanko k. paJTa k. corsage] – qalis qvedatanis qamari erTgvari. corpus sxeuli] – 1. calkeuli Senoba­nagebo­ baTa kompleqsi. gamrudebis) samkurnalod. adamianis an cxovelis sxeuli... kOrset­i [fr. (sacxovrebeli masivisa).. erTi specialobis. revoluciamdel ruseTSi: saSualo samxedro saswav­ lebeli. 4. cortage] – (wign. korpUskul­i [laT. tyavis an sxva magari masalis bandaJi tanis zeda na­ wilze Semosakravad. (medic. kOrteJ­i [fr.) materiis nawilaki. msxvili sajariso Senaer­ Ti.  msrolelTa k. 6. 5. di plomati).) sazeimo sxvla.  mTavari k.  cxenis k. koronAcia [laT. corset] – 1.  inJinerTa k.

kosmopOlit­i [berZ. co erTad da sinus Runi. pirisaxisa da sxeulis kanis movla – galamazeba. korUfcia [ing. kos  samkurnalo k. kosmopolites msoflios moqalaqe] – kosmopolitizmis momxre. samyaro da dromos sarbeni adgili.)] – espaneTis parlamentis sa­ xelwodeba. rome­ lic swavlobs ciuri sxe­ ulebis warmoSobasa da ganviTarebas. kosmogOnia [berZ. saidanac uSveben kosmosur xomaldebsa da dedamiwis xelovnur Tanam­ gzavrebs. kosmOdrom­i [berZ. safiro­ ni. kosmonAvtika [berZ. samyaro da logos moZRvreba] – moZRvreba samyarosi. kosmolOgia [berZ. kosEkans­i [laT. topazi. romelic yvela sisa­ Zagleze awers xels. kosmos kosmosi. k. kosmopolQtizm­i – ideo­ .-275 avtomobilis k. kosQnus­i – [laT.  kortesebi Scd. mimdevari.-is kabineti. samyaro da nautike zRvaosnoba] – kosmosSi frenis Teoria da praqtika (sinon.) erT­erTi trigo­ nometriuli fuqcia – da­ matebiTi kuTxis sinusi. ¥ kosmetikuri. rogorc erTi mTlianis Sesaxeb. kOrund-i [germ. kosmeturi Scd. kosmEtika [berZ.  kosmetiuri. rbena] – saTanadod mowyobili mo­ edani.) erT­erTi trigono­ metriuli funqcia damate­ biTi kuTxis sekansi. kosmos kosmosi.  k.. amisaTvis saWiro nivTie­ rebani. kosmetiko (techne) morTva – mokazmvis xelovneba] – 1. co erTad da secans gadamkveTi] – (ma­ Tem. saSualebani. korumpirEbuli pQri – piri. misi saxesxvaoba: lali. astronavtika).  korupcia Scd. kosmos kosmosi. korund] – Za­ lian magari minerali. corruption < laT. 2. cortes (mr. kosmogonia samyaros warmoSoba] – as­ tronomiis nawili. kOrtes­i [esp. simrude] – (maTem. coruuptio mosyidva] – Tanamdebobis pirTa da po­ litikur moRvaweTa mos­ yidva qrTamiT.

kos

-276tangens Semxebi] – (maTem.)erT­ erTi trigonometriuli funqcia – damatebiTi ku­ Txis tangensi.  kotangesi Scd. kOtej­i [ing. cottage < cot patara saxli] – patara sacxov­ rebeli saxli, Cveulebriv, qalaqgareT, agarakze. kotQreba [fr. coter] – (fi­ nans.) saqonlis, fasiani qaRaldebis, ucxouri va­ lutis sabirJo fasis dad­ gena. kOton­i [fr. cotone] – bamba. kofEin­i [laT. coffeinum] – samkurnalo nivTiereba, romelic aumjobesebs sis­ xlis mimoqcevas, gulis moqmedebas; moi poveba yavis marcvlebSi, Cais foTlebSi da zog sxva mcenareSi. kOqs­i [germ. koks] – myari (ma­ gari) saTbobi, sawvavi, ro­ melsac iReben qvanaxSiris an torfis uhaerod gaxu­ rebiT.  koksi Scd. koqtEil­i [ing. cock tail mam­ lis kudi] – 1. sasmeli, ro­ melsac akeTeben magari sas­ melebis (koniakis,liqioris, Rvinis) SereviT, Saqrisa da saneleblebis damatebiT.

logia, romelic ayenebs `msoflio saxelmwifos”, `msoflio moqalaqeobis” ideas. ¥ kosmopolituri.  k. ideebi.  kosmopolitiuri Scd. kOsmos­i [berZ. kosmos] – sam­ yaro, rogorc erTi, orga­ nizebuli sistema.  k.-is aTviseba, k.-Si frena. ¥ kosmosuri.  k. sivrce, k. sxivebi, k. xomaldi.  kosmiuri Scd. kostQol­i [polon. kossiol] – polonuri kaTolikuri ta­ Zari. kostQum­i [fr. costume] – 1. mamakacis Tanamedrove tan­ sacmeli – pijaki da Sarva­ li (agreTve Jileti); qalis zeda tansacmeli (Jaketi da qvedatani an Jaketi da Sarvali). 2. saerTod tansacmeli.  samuSao k., sacurao k., sportuli k., Teatraluri k., samaskarado k. ¥ sakostiumi.  s. qsovili (materia). ¥ sakostiumisa.  sakostiumesi, kostumi, sakostume Scd. kotAngens­i [laT. co erTad da

-2772. (medic.) sxvadasxva wamlis narevi. rZiani koqteili – rZis an naRebis, nayinisa da xilis wvenebis narevi.  kokteili Scd. kOSmar­i [fr. cauchemar] – 1. mZime sulis SemxuTavi sizmari (qarT. sinon. maj­ lajuna). 2. gadat. sazareli, saSineli ram.  omis k. ¥ koSmaruli.  k. sizmari, k. sanaxaoba. kOhorta [laT. cohoros (cohortis)] – 1. Zvel romSi: qveiTi jaris razmi legionis me­ aTedi nawili. 2. gadat. (wign.) saerTo ide­ ebiT, saerTo miznebiT mWid­ rod SekavSirebuli jgufi.  erovnuli ganTavisuflebisaTvis mebrZoli k. ¥ kohortisa.  kohortasi, kogorta Scd. krakovQak­i [polon. krakowiak] – polonuri erovnuli cekva swrafi tempisa; musi­ ka am cekvisaTvis.  krakaviaki Scd. krAter­i [berZ. krater Tasi] – Zabriseburi CaRrmaveba vulkanis Tavze, saidanac amoifrqveva lava.

kre

krAx­i [germ. krach] – 1. gakotre­
ba (bankisa, sawarmosi). 2. gadat. (wign.) sruli mar­ cxi.  k. ganicada. kreaciOnizm­i [< laT. cretio (creationis) Seqmna] – idea­ listuri mimarTuleba bio­ logiaSi, romelsac miaCnia, rom samyaros, dedamiwis, sicocxlis warmoSoba, or­ ganuli samyaros formebis mravalferovneba RvTis Se­ moqmedebis Sedegia. krEdit­i1 [< laT. credit swams, sjera] – sabuRaltro anga­ riSebis marjvena mxare, sa­ dac SeaqvT yvela danaxarji faseuloba, agreTve am an­ gariSze ricxuli yvela va­ li da gasavali (sapirisp. debiti). krEdit­i2 [laT. creditum sesxi, vali] – 1. saqonlis an fu­ lis micema sesxad.  saxelmwifo k., grZelvadiani k. 2. (finans.) garkveuli xar­ jebis gasawevad gacemuli Tanxa.  saxalxo ganaTlebisaTvis gacemuli k.-ebi. ¥ sakredito.  s. dawesebuleba. kredQtor­i – piri an da­

kre

-278-

wesebuleba, romelmac gas­ ca fuli an saqoneli kre­ ditad (ix. krediti2). krEdo [< laT. credo mjera, mwams] – (wign.) mrwamsi, rwme­ na, msoflmxedveloba.  politikuri k., mecnieruli k., visime cxovrebiseuli k. krEvet­i [fr. crevette] – zRvis patara kibo. krEzus­i – ityvian xolme uT­ valavi simdidris mqone pir­ ze [lidiis (mcire aziaSi) legendaruli mefis saxe­ lis (Kroisos) mixedviT]. kreQser­i [holand. kruiser] – didi swrafmavali samxedro xomaldi, gemi, romelic Se­ iaraRebulia mZlavri ar­ tileriiT, torpedoebiT, naRmebiT. krEker­i [ing. craker] – 1. Txeli xmeli namcxvari; xraSuna puri. 2. kartofili, Semwvari sif­ rifana firfitebis saxiT (Cifsis msgavsi) krEking­i [ing. cracking] – 1. mZi­ me navTobproduqtebis (mag; mazuTis) gadamuSaveba spe­ cialur danadgarebSi ben­ zinis misaRebad.  k. procesi. 2. aseTi gadamuSavebisavis saWiro danadgari.

krematorQum­i – kremacii­
saTvis mowyobili Senoba. kremAcia [laT. crematio dawva] – micvalebulis gvamis daw­ va specialur RumelSi. krEml­i [rus. Кремль] – Zve­ li ruseTis qalaqebSi: qalaqis SigniTa cixe­si­ magre: Sidacixe; me­19 s.­is meoTxedidan warmoadgens qalaqis administraciul centrs, istoriul­mxatv­ rul ansambls.  moskovis k. krEol­i [fr. creole < esp. criallo] – laTinur amerikaSi: pirveli evropuli (espanu­ ri da portugaliuri) ko­ lonizatorebis STamomava­ li. krEp­i [fr. crêpe] – 1. abreSumis an matylis qsovili, romel­ sac xaoiani zedapiri aqvs. 2. Savi gamWirvale qsovili erTgvari. krEtin­i [samxr. fr. dia­ leqtizmi crétin mosulelo, saerTo fr. crétien] – go­ nebasusti, fizikurad da gonebrivad ganuviTarebeli adamiani. kretQnizm­i [fr. crétinisme] – gonebis siClunge. krESendo [it. crescendo] –

-279(mus.) xmis, TandaTanobiT gaZliereba, sul ufro da ufro xmamaRla (sapirisp. dekreSendo).  kreSCendo Scd. krQz­i [fr. crise] – (medic.) sisxlZarRvebis droebiTi spazmuri SekumSva, romelic warmoiqmneba uecrad.  hi pertoniuli k. krQzis­i [berZ. krisis] – 1. mZafri gardatexa, cvlileba.  daavadebis k. 2. mwvave mdgomareba,romelic win uswrebs gardatexas.  finansuri k. 3. saxelmwifoSi saqonlis pe­ rioduli Warbwarmoeba, rac iwvevs warmoebis Sekvecas, wvril mwarmoebelTa (me­ warmeTa) gaRatakebas, umu­ Sevrobis zrdas.  samrewvelo k. mTavrobis krizisi – sa­ xelmwifoSi: mTavrobis Secvla, gamowveuli mwvave politikuri uTanxmoebiT. krizQsuli – 1. krizisis gardatexis mdgomareobaSi myofi, arsebuli.  k. asaki. 2. Zalian Zneli, gamwvavebuli saxifaTo.  k. momenti, k. mdgomareoba.

kri

krizQsuli temperAtu­ ra – (fiz.) temperatura,
romlis drosac qreba gansxvaveba siTxesa da orTqls Soris.  kritikuli Scd. krimQnal­i [laT. criminalis danaSaulebrivi] – sisxlis samarTlis danaSauli, ga­ dacdoma, Secodeba. kriminalQstika [< laT. criminalis danaSaulTan dakav­ Sirebuli] – iuridiuli mec­ niereba, romelic swavlobs sisxlis samarTlis dana­ Saulis kvlevis meTodikas, taqtikasa da teqnikas. kriminAlur­i [laT. criminalis] – sisxlis samarTalTan da­ kavSirebuli; danaSauleb­ rivi.  k. SemTxveva. kriminalOgia [laT. crimen (crimenis) danaSauli da berZ. logos moZRvreba] – mecniere­ ba danaSaulis Sesaxeb, ro­ gorc socialuri movlena. ¥ kriminogenuri  k. situacia. kri pto... [< berZ. kryptos sai­ dumlo, faruli] – rTuli sityvebis dasawyisSi uCve­ nebs romelime dafarul mdgomareobas, moqmedebas,

kri

-280-

xSirad Seesabameba qar­ airisebr an Txevadi mdgo­ Tuls _ `saidumlod...” mareobidan nivTierebis  kri ptodepresia, kri ptokristalur mdgomareobaSi grama. gadasvlis dros.  marilebis k. kri ptogrAfia [berZ. kryptos saidumlo, faruli da gra- kristalogrAfia [berZ. phos vwer] – pirobiTi, sa­ krzystallos kristali da grapho idumlo weris xerxi, ro­ vwer] – mecniereba romelic melic gasagebia mxolod kristalebs Seiswavlis. adresatisaTvis (pirobiTi ¥ kristalografiuli.  k. sistemebi. saidumlo niSnebiT wera). krQJ­i [rus. крыж < polon. kriterQum­i [< berZ. kriterion msjelobis, gadawyvetis krzyz jvari] – 1. kaTolikuri saSualeba] – (wign.) ni­ jvari. San­Tviseba, romlis mixed­ 2. xmlis jvriseburi vada. viTac rasme afaseben, gan­ 3. zogi saxelmwifos dro­ sazRvraven; sazomi. Saze gamoyvanili patara  WeSmaritebis k. fari. krQstal­i [berZ. krzystallos] – krQtika [berZ. kritikē garCevis, gansjis xelovneba] – 1. ri­ magari sxeuli, romelsac same ganxilva, garCeva nak­ bunebrivad aqvs mravalwax­ lovanebaTa gamovlenis, Se­ nagis forma. fasebis mizniT.  marilis k.-ebi, almasis k. k. da TviTkritika. ebi, yinulis k.-ebi. 2. (saub.) uaryofiTi msjeloba kristAluri – 1. kristale­ visime, risame Sesaxeb, visime, bisgan Semdgari. risame naklovanebaTa Cve­  k. banebi, k. tuvi, nivTierebis neba. k. mdgomareoba.  k.-is qar-cecxlSi gaata2. gadat. wminda gamWvirvale res.  k. wyali. 3. mecnieruli Semowmeba, ga­ 3. (gadat.) (saub.) faqizi zne­ mokvleva risame utyua­ obisa, umwikvlo, spetaki robisa; raime teqstis ana­ (adamiani). lizi. kristalizAcia – krista­ 4. literaturuli Janri, lebis warmoqmnis procesi,

-281miZRvnili mxatvrul­li­ teraturuli, mecnieruli da sxv. nawarmoebebis gar­ Cevisadmi. krQSna [sanskr.] – induizmis RvTaeba; Tayvans scemen ro­ gorc viSnus erT­erT gan­ saxierebas. krOket­i [fr. croquet, ing. crocket] – 1. sportuli TamaSi erTgvari; xis CaquCebiT cdiloben xisive burTebi gaiyvanon garkveuli wesiT mavTulis ramdenime karSi. 2. am TamaSisaTvis saWiro sagnebis kompleqti. krOl­i [ing. crawl] – sportuli curvis yvelaze swrafi xerxi. krOnos­i [berZ. kronos] – ber­ Znul miTologiaSi: titani, uranosis (cisa) da geas (dedamiwis) Svili, zevsis mama. kronStEin­i [rus. кронштейн < germ. krogstein] – iribi brjeni kedelze, svetze da sxv. – karnizis aivnis,Taros da misT. gasamagreblad. krOs­i [ing. to cross gadaWra (gzis)] – sportuli sirbili an rbola winaaRmdegobaTa gadalaxviT uswormasworo adgilze.  saTxilamuro k., samoto-

kru

ciklo k., saavtomobilo k. krOsvord­i [ing. cross-word] – sityvebis gamocnobaze agebuli gasarTobi amo­ cana – kvadratebad da­ yofili raime figura un­ da Seivsos asoebiT ise, rom horizontalebisa da vertikalebis gayolebiT gamovides sityvebi (ga­ moigones niu­orkSi 1913 wels).  k.-is Sedgena, k.-is amoxsna. krUiz­i [ing. cruise] – sazRvao mogzauroba wriul mar­ Srutze (turistuli, ga­ sarTobi...) krUp­i [ing. croup] – (medic.) xorxis lorwovani garsis anTeba, romelsac Tan sdevs sulis SexuTva. krUpie [fr. croupier] – banqos da misT. saTamaSo saxlis (kazinos) Tanamflobeli an mosamsaxure, romelic xel­ mZRvanelobs da Tvalyurs adevnebs TamaSs. krUSon­i (ufro sworia kri­ USoni) [fr. cruchov patara doqi] – TeTri Rvino, ro­ melSic Sereulia koniaki, an romi da CaTlilia axa­ li xili (mag. atami).

kub

-282-

kUb­i [berZ. kybos] – 1. geomet­

reuli. ¥ kulinaruli. riuli sxeuli – wesieri  k. ostatoba. eqvs waxnaga, romlis yvela  kulinariuli Scd. (ix. kuwaxnagi kvadratia. linaria). 2. (maTem.) sami erTgvari Ta­ namamravlis namravli; ri­ kulinAria [laT. culinarius sagvareulosi] – 1. saWmlis, cxvis mesame xarisxi. kerZebis damzadebis osta­  oTaxis k. udris 64-s. toba. 3. (maTem.) xarisxis maCvenebeli,  k.-is kursebi. romelic udris sams. 2. saWmelebi.  xuTi aviyvanoT k.-Si.  k.-is ganyofileba (gastro­ ¥ kuburi (mniS. 2­saTvis). nomSi).  k. metri. ¥ kulinariuli da sakuli kubiuri, kubikuri Scd. nario. kUbizm­i [fr. cubisme]–ukiduresi  k. (s.) nawarmi. formalisturi mimarTuleba  kulinaruli sxvaa (ix. kusaxviT xelovnebaSi, rome­ linari). lic realuri samyaros sag­ nebis gamoxatulebas cvli­ kUlis­i [fr. coulisse] – Cveu­ lebriv mr.­Si: kulisebi da geometriuli figurebis – Teatris scenaze: deko­ (kubis, konusis da misT.) kom­ raciis brtyeli nawilebi, binaciebiT (Caisaxa safran­ romlebic ganlagebulia geTSi me­20 s.­is dasawyisSi). scenis gverdebze (verti­ kUbmetr­i – kuburi metri. kalurad) erTi­meoris mi­ kUbrik­i [holand. koebrug] – yolebiT. kulisebSi – 1. gemze, saerTo sadgomi, sa­ scenis ukan. cxovrebeli eki paJisaTvis. 2. gadat. (wign.) saidumlod, kU­kluqs­klan­i [ing. ku-kluxfarulad. klan] – amerikis SeerTebul kulminAcia [< laT. (culminis) StatebSi: saidumlo rasis­ mwvervali] – (wign.) udi­ tuli teroristuli or­ desi aRmavlobis an daZa­ ganizacia. bulobis momenti risame  ku-kluks-klani Scd. ganviTarebaSi. kulQnar­i – kulinariis os­ ¥ kulminaciuri. tati; daxelovnebuli mza­

-283-

kum

kultura).  k. momenti, k. wertili. 3. gaSeneba, moyvana raime mce­ kUlon­i [fr. coulant] – qalis narisa. samkauli – erTi an ramdenime  Cais k. Zvirfasi Tvali, ZewkviT 4. TviT gaSenebuli mcenare. yelze gasakeTebeli.  teqnikuri k.-ebi, subtrokUlt­i [laT. cultus] – 1. reli­ pikuli k.-ebi, saSemodgomo giuri msaxureba RvTisadmi k.-ebi. da amasTan dakavSirebuli ¥ kulturuli (mniS. 1­saT­ wes­Cveulebani. vis).  apolonis k. (Zv. saber­  k. done, k. urTierTobani, ZneTSi), qristianuli k. k. adamiani (mniS. 3,4­isaTvis) 2. gadat. (wign.) Tayvaniscema, k. mcenareebi. visime, risame gaRmerTeba. ¥ uary. ukulturo (mniS.  kanonis k., pirovnebis k. 1­saTvis). kultivAtor­i [fr. cultivateur]  u. adamiani, u. saqcieli. – moxnuli niadagis Rrmad kultUrizm­i [fr. culturisme] gasafxvierebeli sasoflo­ – fizikuri varjiSebis sis­ sameurneo iaraRi. tema; aTletizmi.  traqtoris k., cxenis k., kulUar­i [fr. cuoloir] – parla­ xelis k. mentSi, organizaciaSi da kultivAcia – niadagis da­ sxv.: darbazi, oTaxi, sadac muSaveba kultivatoriT. deputatebi, delegaciis wev­ kUltura [laT. cultura] – 1. rebi ikribebian Sesvenebis sazogadoebis miRwevaTa dros, sadac warmoebs ara­ erToblioba sawarmoo, sa­ oficialuri Sexvedrebi, zogadoebriv da sulier azrTa gacvla­gamocvla. cxovrebaSi. mr. [fr. cuoloirs] – kuluarebSi  materialuri k., Zveli – gadat. (wign.) ityvian ara­ xalxebis k., erovnuli k., oficialuri saubrebis Se­ k.-is moRvawe. sulieri k. saxeb politikur, sazoga­ 2. done, romelsac miaRwies doebriv wreebSi. raime codnis, Cvevis, moqme­ kUmis­i [Turq.] – cxenis [an aq­ debis dauflebisas. lemis] daduRebuli rZisgan  metyvelebis k., Sromis k., damzadebuli sasmeli. fizikuri k. (mokled: fiz-

kum

-284-

kUmrinis

– bibliuri xelnawerebi,rom­ lebic aRmoaCines mkvdari zRvis sanapiroze, vadi­kum­ rinis da sxva mRvimeebSi. xelnawerebi Sesrulebuli iyo arabul da Zv. ebraul enebze. kunstkAmera [germ. Kunstkammer] – Zvel droSi: sxvadasxva iSviaTi sabunebismetyvelo, istoriuli, eTnografiuli Tu arqeologiuri sagnebis koleqcia; aseTi koleqciis sacavi. kUpaJ­i [fr. coupage] – sxvadasxva Rvinis erTmaneTSi Sereva gaumjobesebis mizniT. kUpe [fr. coupe] – ramdenime mgzavrisaTvis gankuTvnili ganyofileba matareblis vagonSi. ¥ kupesi.  kupisa Scd. kupQdon­i [laT. cupido (Cupidonis)] _ romaul miTolo­ giaSi: siyvarulis RmerTi, romelic warmodgenili hyavdaT mSvildisriani frTosani biWis saxiT; amu­ ri. kupQura [fr. coupure] – nomi­ naluri Rirebuleba qaRal­ dis fulisa, obligaciebisa

xelnawErebi

an sxv. fasiani qaRaldisa.  aslariani k., asdolariani k. kUplet­i [fr. couplet] – 1. leq­ sis, simReris strofi 2. mr. kupletebi – satiruli an iumoristuli xasiaTis simRera saWirboroto Te­ maze.  saxumaro k.-ebi. kUpon­i [fr. coupon] – fasiani qaRaldebis mosaWreli ta­ loni procentebis misaRe­ bad.  obligaciis k. kUrant­i [fr. courant mimdinare] – koSkis saaTi, romelic rekavs da Tan asrulebs raime musikas, aseTi saaTis musikaluri meqanizmi.  kurantebi mx.­is gagebiT (mag. `rekaven kremlis kurantebi”) Scd. kUrare – [< karib.] – Zlieri Sxami, romlis miReba icod­ nen samxreT amerikelma indielebma zogierTi ad­ gilobrivi mcenaris nor­ Ci ylortebisa da fesve­ bisgan; iyenebdnen isrebis mosawamvlad; iwvevs kun­ Tebis damblas da sikv­ dils; amJamad iyeneben me­ dicinaSi (mcire dozebiT) samkurnalod.

-285-

kur

rort kurorti da berZ. logos [laT. curator moZRvreba] – medicinis dar­ mzrunveli, meurve] – piri, gi, romelic Seiswavlis ku­ romelsac mindobili aqvs rortebis samkurnalo Tvi­ visime, risame meTvalyure­ sebebs. oba.  k.-is instituti.  studentebis k. ¥ kurortologiuri da sakurQer­i [fr. courrier] – dawe­ kurortologio. sebulebis Sikriki.  k. (s) kvleva-Zieba. di plomatiuri kurieri – ix. di plomatia (Semokl. kUrs­i [laT. cursus srbola,mim­ dinareoba] – 1. moZraobis di pkurieri). mimarTuleba, gezi (gemisa, kurQoz­i [fr. courieux (mamr.) TviTmfrinavisa da sxv.). coirieuso (mdedr.) sasacilo,  yinulmWrelma k. aiRo arsaseiro] – ucnauri, sasa­ qtikisaken. cilo, saseiro ambavi. Sem­ 2. gadat. (wign.) mimarTuleba, Txveva. gezi (politikaSi da sxv.). ¥ kuriozuli.  swori sagareopolitikuri  k. SemTxveva. k. kurdQuk­i [Turq. kuyruk kudi] 3. fasiani qaRaldebis Rire­ – kanqveSa cximovani da­ buleba. nagrovi kunTTan, zogierT  laris k., dolaris k. cxvris jiSebSi. (qarT. si­ 4. romelime mecnierebis an misi non. duma). calke sistemuri gadmocema kUrort­i [germ. kurort sam­ umaRles saswavlebelSi; kurnalo adgili] – adgili, saxelmZRvanelo, romelic aseT gamocemas Seicavs. sadac aris bunebrivi pi­ robebi mkurnalobisTvis,  maTematikis k., fizikis k. 5. umaRles an specialur sa­ dasvenebisaTvis da mowyo­ Sualo skolaSi: swavlebis bilia sanatoriumebi, da­ esa Tu is weli. sasvenebeli saxlebi.  mexuTe k. studenti.  saqarTvelos k.-ebi, kli6. swavlebis an samkurnalo matiuri k., k. baxmaro. proceduraTa dasrulebu­ ¥ sakurorto. li cikli.  s. sezoni.  saSualo skolis k., takurortolOgia [germ. ku-

kurAtor­i

kur

-286Tan xmovnebis (iSviaTad): mag. qarTuli xmovnebi `o”, `u” warmoiTqmis labiali­ zaciiT. ¥ labialuri. labQluri [laT. Labilis] – aramtkice, aramdgradi, mer­ yevi, moZravi. labQrinT­i [berZ. Labirinthos] – 1. Zvel saberZneTsa da eg­ vi pteSi: mravali saTavsis Semcvleli, Znelad gasagne­ bi, daxlarTuli Sesasvle­ l­gamosasvlelebis mqone Senoba. 2. rTuli, daxlarTuli gan­ lageba quCebisa, Senobebisa da misT. 3. (anat.) yuris SigniTa nawi­ li, omelic asrulebs sme­ nisa da wonasworobis fun­ qcias.  labirinti Scd. labOrant­i [laT. Laborans (laborantis) momuSave] – labo­ ratoriis, samecniero da­ wesebulebis samecniero – teqnikuri TanamSromeli.  labaranti Scd. laboratOria [laT. Laboratorium] – dawesebuleba an misi ganyofileba, sadac asruleben eqsperimentul samecniero­kvleviT samu­ Saos.

laxiT mkurnalobis k. 7. mr. kursebi – moklevadiani saswavlebeli, romelic iZ­ leva momzadebas raime viw­ ro specialobaSi.  kompiuteris k.-ebi, saSofro k.-ebi, stenografiis k.-ebi. kUrsanti – 1. piri, romelic kursebze (ix. kursi. mniS. 7) swavlobs. 2. samxedro saswavleblis k.­ebi. kUrsiv­i [laT. cursiva gakruli xeli] – daxrili sastambo Srifti, rac xeliT nawers waagavs.  laTinuri k., qarTuli k. kUrsor­i – kompiuteris dis­ pleis ekranze moZravi sa­ niSni, romelic aRniSnavs aqtiur wertils da rom­ lis saSualebiTac xdeba marTva.

l la [it. La] – musikaluri gamis
meeqvse bgera: am bgeris aRmniSvneli noti labializAcia [laT. Labialis bagismieri] – (lingv.) bge­ rebis momrgvaleba bge­ rebis warmoTqmis dros – xmovnebis (xSirad) da

-287 qimiuri l. ¥ laboratoriuli da salaboratorio.  l. (s). WurWeli, l. (s.) analizi, l. (s.) gamokvleva.  labaratoria, labaratoriuli, salabaratorio Scd. lAg­i [holand. Lag] – 1. gemis svlis siCqarisa da gavli­ li manZilis gasazomi xel­ sawyo. 2. gemis borti. lAguna [it. Laguna] _ 1. wyal­ mcire yure an tba, rome­ lic zRvisagan aris mowy­ vetili. 2. marjnis wriul kunZulebze, e.w. atolebze, Sinagani wyalsatevi. ¥ lagunisa.  lagunasi Scd. lAdan­i [berZ. Ladanon] – aro­ matiuli fisiseburi niv­ Tiereba, zogierTi tro­ pikuli xisa, romelic medicinaSi gamoiyeneba da RvTismetyvelebis dros mosawevad. ¥ ladanuri. lAva [it. Lava] – gamdnari da gavarvarebuli generaluri masa, romelic amoifrqveva vulkanidan. ¥ lavisa.

laT

 lavasi Scd. lavQreba [holand. Laveeren] – 1. ialqniani gemis svliT curva ise, rom qari xan er­ Ti mxridan uberavs, xan me­ oredan; saerTod gemis svla kursis (mimarTulebis) xSi­ ri cvliT wyalqveSa qvebis, TavTxelebis da misT. gver­ dis asaqcevad. 2. (gadat.) moxerxebulad gverdis avla siZneleebi­ saTvis; raimesTvis Tavis arideba; mdgomareobasTan marjved Segueba. lAvra [berZ. Laura] – zogi di­ di mamaTa monastris sa­ xelwodeba. ¥ lavrisa.  lavrasi Scd. lazAreT­i [fr. Lazaret, it. Lazaretto] – samxedro nawil­ Tan arsebuli patara sa­ avadmyofo, hospitali.  polkis l. lAzer­i [ing. Lazer] – xelsawyo sinaTlis paraleluri da mZlavri konebis misaRebad. laTQnur­i – Zvel romTan (romaelebTan) dakavSire­ buli.  l. ena, l. damwerloba. laTQnuri amErika – Sua da samxreT amerikis qveyne­

llama] – momcro sa­ sapalne cxoveli aqlemebis mareobas. zog sxv. azris gamoTqma CogburTis.tani da laT.  l. Leib sxe­ meordeba musikalur nawar­ uli. qiul saxelmwifoSi: privi­ 2.lAkmus­i [laT. warwera. ¥ lakoniuri. saokeano l. ojaxidan. almiT an SeZaxiliT aniS­  lakonuri Scd.  samgzavro l.  leitmotivi Scd. bewvi. LeitmoxreT amerikaSi. karis eqimi. Linesman] – – (wign). Tema. xolo tutis (ix. mniS. Leib qaRaldi mJavis moqmedebiT sxeuli. (ix. gverdis msaji. dacva). mcenareuli nivTiereba. romelsac iyeneben gemi. gvardia)] – zog monar­  operis l. tiv] – 1. l. 2). tani da it. .. gavrcelebulia sam­ laitmOtiv­i [germ. Lakmoes < diuli – iwereba erTad.) ZiriTadi azri. nebs mTavar msajs burTi­ sa Tu moTamaSeebis mdgo­ lAma1 ­ [esp. (mus. navi. romelic lAib­gvArdia [germ.  laibgvardieli.lai -288- bis saerTo saxelwodeba. (gadat. saRebavi  leib gvardia Scd.-is saRebavebi. didi samgzavro TviTmfri­ indikatori.) raime azris. Lakonizmos] laQnsmen­i [ingl. jis TanaSemwe. didi swrafmavali qaRaldi. lakOnizm­i [berZ. lAkmusis qARaldi – lak­ laQner­i [ingl. Guardia moebSi. fexburTis da mokled da mkafiod. rogorc indikators (ix. < Line xazi musis xsnariT gaJRenTili liner] – 1. laibgvar. pasuxi. laT.  l. medikosi)] – monarqis moqmedebiT lurjdeba. aqvs Zvirfasi xazis msaji. ro­ ligirebuli jari (pirvel melic araerTgzis meorde­ xanebSi _ monarqis piradi ba. polki. am nivTierebiT gaJRenTili lAib­medQkos­i [germ. stili. ¥ laibgvardiuli.  romanis l. medicus wiTldeba.  leib-medikosi Scd. romelic l. 2. SejibrebaSi: msa­  l. grZnobis an sagnis aRmniSv­ neli motivi.] – lurji.

 l.  lamasi Scd.  l. larQngit­i [berZ. lArgo [it. nela . lamina fir­ fita] – (zool.ebi.  laringologi. raime adgilis saerTo xe­ di. erT­erTi saxeobaa `zRvis kombosto”. lamAizm­i – budizmis saxe­ sxvaoba tibetsa da mon­ RoleTSi. Lapidarius qvis mTleli. iluminacii­ saTvis. l. laminAria [< laT. stili. romelic aRniSnavs nel temps (ufro nels. iyeneben upiratesad amaRlebul. lAmpas­i [fr. Largo faruli] – (mus. Lampas] – ganieri feradi zoli.) mokle da mkafio. termini. Blama umaRlesi] – tibetsa da monRoleTSi: lamaistebis budist­bermo­ nazoni. vidre adajo). ¥ landSafturi.  wiTeli l.  lamaisti. qvaze amomW­ reli] – (wign. kvartetis da sxv. 2. romelic da­ kerebulia formis Sarvlis gverdiTi nakeris mTel sigrZeze garedan. umaRlesi sasuliero piri – dalai-lama. laringoskopi. Lampion] – qa­ Raldis an minis farani gasanaTeblad. lAndSaft­i [germ.) 1. sa­ zeimo – samgloviaro xasi­ aTis nawarmoebSi. ferwera.) wablisferi wyalmcenare. oroli. romelic me­7 saukuneSi warmoiSva tibet­ Si. Langousto] – zRvis didi aTfexa javSni­ ani kibo. laringologia. sasuqad da sxv.-ebi. lAma2 [tibet. laxvari] – Zveleburi qirurgiuli dana. zogjer: sonatis. lampQon­i [fr. lAnget­o [fr. simfoni­ is. Lancea Subi.  mTiani l. zonebi.-289¥ lamisa. Lancete < laT. generlis l. iyeneben sa­ qonlis sakvebad. Languette pa­ tara ena] – xorcis kerZi viwro (Txeli) da grZeli lar amonaWrebisgan damzadebu­ li (dakepili). larynx Clayngos xorxi] – xorxis an­ Teba. lapidAruli [laT. lAncet­i [fr. romelic sakvebad gamoiyeneba. lAngust­i [fr. Landschaft] – dedamiwis zedapiris xedi.

siyvarulisa da simdidris qalRmerTi. iatak­ qveSa.) msxvili kerZo adgi­ l­mamuli.  latarea. lAqSmi [sanskr. Lacto vawoveb lactare rZis micema] – rZis ga­ moyofa sarZeve jirkvlebis mier. Laureatus dafnisgvirgvinosani] – pi­ ri. Lasso < esp. aralegaluri – rac kanoniT ar aris daSvebuli. adgil­mamuli. gazeTi. legalizAcia – legalur mdgomareobaSi gadasvla an gadayvana. Legato dakavSire­ Semsrulebeli nawilis sa­ xelwodeba. teqnikis dargSi. lAso [fr.  rusTavelis premiis l. Legalis] – ka­ noniT aRiarebuli. romis papis di plomatiuri warmomad­ geneli. RvTa­ eba _ viSnus toli. latifUndia [laT. elCi] – 1. Latzcha yulfi] – gadanakeci pijakis (kos­ tiumis. pianistTa saerTaSoriso konkursis l. lAfet­i [germ. Lafette < fr. organizacia. literatura.  a. Lotteria] – niv­ Tebisa da fulis gaTamaSeba bileTebis saSualebiT. 2. qamandi. l. lEgato [it. mecnierebis.) uneblie Secdoma (nawerSi.. latAria [it.  l. lAfsus­i [lT Lapsus davardna. laurEat­i [< laT. metyvelebaSi). lEgat­i [laT.las -290 lapsusi.. latareia Scd. Legatus gagzav­ nili. a. nobelis premiis l. liafsusi. Latifundium latus farTo da fundus miwa. Secdoma. lAckan­i [germ. bed­ nierebis. Zvel romSi: Tanamdebobis piri provinciis mmarTvel­ Tan. legAlur­i [laT. romelsac miniWebuli aqvs gansakuTrebuli premia xelovnebis. laqtAcia [laT. lazo] _ cxovelis dasaWeri yul­ fiani sasroli Toki (qarT. l’affus] – dazga. mcdari nabiji] – (wign. partia.] – induizmis panTeonSi: silamazis. sagdebeli). sin. romelzedac damagrebulia qvemexis lu­ la. nebadar­ Tuli.  waugebeli l. liapsusi Scd. paltos) mkerdis na­ wilSi. . mamuli] – (wign.  Tvlebiani l.

partia. mTavroba. legendis xasi­ aTisa. xalxuri saxelwo­ deba: saRaTas Zili). Tqmuleba). Leden tyavi] – bambis qsovili erTgvari. l.  letargia. tyavs mimsgavsebuli. zog qveyanaSi: sagangebo samxedro nawili an samo­ qalaqo organizacia. geografiuli rukis nawi­ li.) legionis (mniS. leTargQuli ZQli – igivea. dakanonebuli] – raime uflebasTan rwmu­ nebis kanonierebis aRi­ areba an damtkiceba. xalxuri zepiri gadmocema (qarT. Labourist < labour Sroma] – muSaTa par­ tiis wevri inglisSi (ag­ reTve avstraliasa da zog sxva qveyanaSi). liderini Scd.) qro­ nikuli daavadeba. Legio (Legionis)] – 1. rac unda waikiTxon] – 1. mdgomareoba. ga­ dabmiT (upauzod) gadasvla. ledErin­i [germ. legendAruli da legEn­ duri – 1. iyene­ ben wignis ydaze gadasak­ ravad. Zvel romSi: msxvili sajariso SenaerTi. 2. 3) wevri. ¥ leTargiuli. Legionnaire] _ 1. Seu­ darebeli. leTArgia [berZ. Lady] – did bri­ taneTSi: lordis meuRle. legiOner­i [fr. 2) jariskaci.) erTi bgeridan meoreze TandaTanobiT. 3. gadmocema. leikEmia [berZ. sinon. 2. letargiuli Scd. Legenda is. legitimAcia [laT. gmiroba.  l. rac leTargia. l.  liderini. legionis (mniS. romlis­ Tvisac damaxasiaTebelia sisxlSi leikocitebis ra­ odenobis mniSvnelovani zrda. romelic hgavs Rrma Zils (qarT. (ist.  suramis cixis l. Leukos TeTri laima sisxli] – (medic. gaTxovili qali. leibOrist­i [ing.  l. Legitimus kanonieri. araCveulebrivi. lEdi [ing. lEgenda [< laT. igivea rac polki. Lethargia] – avadmyofuri mdgomareoba. warwera monetaze an me­ dalze. ¥ leiboristuli. romelzec aRniSnulia pirobiTi niSnebi. 2. .  l. am uflebis (rwmunebis) da­ lei madasturebeli sabuTi.-291buli] – (mus. 3. (ist). legQon­i [laT.

lEma [berZ. meore sauzme (naSuadRevs). primatebis razmisa. romelic TviTon ol. `vefxislevdnen SeiaraRebas.)] – lesbOsur­i siyvAruli – 1. lEnd­lQzi [ing. TeTri kytos ujredi. Leukos sxv. l. Lend-lease < ¥ letaluroba. Sedegi. doza. kvebis produqtebs da .  lemasi Scd.  l. patara cxoveli. panTera). bewvi (sinon. naxevrad mixedviT]. sis­ lEndlord­i [ingl. dasamtkiceblad. lebs. lesbosis (Lesbos) saxelis 2. romelic berZ.. – oficris wodeba armiasa lEnC­i [ing. arendiT micema] – aSS kon­ gresis mier 1941 w. Lexikos sity­ li kanoni. masa­ tyaosnis” l. gar­ rivi ltolva qalisadmi dacvlili winaprebis su­ [Zveli saberZneTis kunZul lebi. momwvevi. Launch] – inglisSi. saqonels.) leOpard­i [laT. romSi gardacvlilTa qalis arabunebrivi sqesob­ sulebis moCvenebebi. aqvs Savlaqebiani yviTeli ¥ lemisa. Leutenant] fermerebze. dnen sesxs an arendiT aZ­  qarTuli enis l. miRebu­ lEqsika [< berZ. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi:  ufrosi l. Leopardus < damxmare Teorema.) sisxlis TeTri bur­ ar marTavs meurneobas da Tulebi.lei -292- leikocQtebi [berZ. Landlord] – msxvili ingliseli me­ xlZarRvi. ZarRvi] – (fizi­ mamule. Letalis sa­ binadrobs afrikasa da sikvdilo] – sikvdilis ga­ aziis tropikul tyeebSi. Lemures (mr. Lēmma] – (maTem. romlis safuZ­ visa] – ama Tu im enis an ro­ velzec me­2 msoflio omSi melime mwerlis sityvaTa mokavSire qveynebze gascem­ maragi. da flotSi. lend sesxis micema da lease  leTaluri Scd. maimuni. lEmur­i [laT. Leopardos] – didi mta­ aucilebelia mxolod sxva cebeli cxoveli ZuZumwo­ Teoremis (an Teoremebis) vari katisebrTa ojaxisa. letAlur­i [laT. arendaze gascems miwas leitEnant­i [fr. sasikvdilo. Zv.

romelic sajaro leqciebis mowyobis saqmes ganagebs.  l. l. romelic Se­ muSavebulia personaluri kompiuteris momxmareble­ bisaTvis. ¥ saleqsikono. (s. dawesebuleba. ¥Lleqciuri. aseTi gadmocemis Canaweri. Lexikos sityva da grapho vwer] – leq­ sikonebis Sedgenis Teoria an praqtika. mwerlis l. Leqtor mki­ Txveli] – piri. 2. l. muSaoba. leqsikolOgia [berZ. leqsikOgraf­i – leqsikog­ rafiis specialisti. Taviseburebani.  l.-ebis kursi. XX saukunis cnobili qarTveli l. wigni. lEqcia [laT. romelSic anbanzea gawyobili ama Tu im enis leq sityvebi da mocemulia ma­ Ti ganmarteba imave enaze an Targmani romelime sxva enaze. romelic leqciebs kiTxulobs.  lektori Scd.  s.. 2. leqsikogrAfia [berZ.  qarTuli enis ganmartebiTi l. ro­ melic swavlobs leqsikas.  didi qarTveli l. mdidari l.) ganyofileba. orTografiuli l. inglisur-qarTuli l. ¥ leqsikologiuri da saleqsikologio. (s. darbazi). Lectio kiTxva] – saswavlo sagnis an raime Temis zepiri gadmocema. lEqtor­i [laT. sityvebisa da gamonaTqvamebis maragi. . sadac sajaro leqciebi imarTeba.-is kiTxva. leqtorQum­i [laT. Semadgenloba. ¥ leqsikografiuli da saleqsikografio. Lexikon si­ tyvani] – 1.-293¥ leqsikuri.  lektoriumi Scd.  qarTuli enis l.) Sromebi. (s. Lexikos sityva da logos moZRvreba] – enaTmecnierebis dargi.) muSaoba.-ebi: akademikosi arnold Ciqobava da profesori mixeil WabaSvili...  l. erT­erTi teqstobrivi re­ daqtorTagani. masala. 3. leqsikOlog­i _ leqsiko­ logiis specialisti.  studentTa sasaxlis l. sadgomi (Senoba.  qarTuli l. sulxan-saba orbeliani. leqsQkon­i [berZ. Leqtorium] – 1. s.

 ligaturisa Scd. Liane(s) < lier Sekvra] – xviara da mcocavi mcenare. baletisa da misT. saxelmwifoTa kavSiri. libreto] _ 1.lia -294qoanalizis erT­erTi Zi­ riTadi cneba­seqsualuri Jini. upiratesad aracno­ bieri (termini SemoiRo z. libido survi­ li. sityvieri teqsti operis da zogi sxva musikalur­ vokaluri nawarmoebebisa. leader] _ 1. romelic upiratesad gavr­ celebulia tropikul da subtropikul tyeebSi.  parlamentis fraqciaTa l. or­ ganizaciaTa. moswavlis codnis SefasebaSi. miswrafeba.  s. libEral­i _ 1. [laT. liberaluri partiis wevri. libretista] _ libretos avtori. Cveulebriv mr.) ityodnen Tavisuflad moazrovne adamianze liberAlizm­i [< laT. 1) momxre. mavne Semwy­ narebloba. froidma).-ebi. lQbido. 2. saaTebi. darbazi. s. Ligare. mokle Sinaarsi. librEtist­i [it. ligue laT. 2. lQga [fr. gadabmuli notebi. lQder­i [ingl. partia. operis. Jini] _ fsi­ . 2. lQbreto [it. lQbero [it. ¥ saleqcio. liberalizmis (mniS. gaerTianeba. (moZv. Liberalis Tavisufali] – 1. uaryofiT movlenebTan Semrigebloba. raime sportul Sejibre­ baSi dawinaurebuli piri  l. liga] _ (wign).  l. politikuri partiis. propaganda.  l. lianebi. ligAtura [laT. ¥ liberaluri. damoukidebeli] _ fexbur­ TSi: `Tavisufali mcveli”.  lianasi Scd. lQana [fr. ¥ lianisa. sa­ zo gadoebriv­po li ti kuri organizaciis meTauri. libero Tavisufali. ¥ ligaturisa. romelic aerTianebs par­ lamenturi wyobilebisa da demokratiul Tavisufle­ baTa momxreebs. xel­ mZRvaneli. ligatura kav­ Siri] _ (mus). po­ litikuri mimdinareoba. 2. it. pirTa. erTa liga saxelmwifoTa saer­ TaSoriso gaerTianeba pir­ vel da meore msoflio oms Soris.

livreia Scd..  liisa Scd. lQzing­i [ingl. visame. mosir­ muli. liE [fr. filtvebi. liquidieren] _ 1.  trestis l. mTis qanebs Seexeba. romelic Semdeg frankiT Seicvala. ¥ livreisa  livreasi. dawesebulebis) saq­ mianobis Sewyveta.. komiria. meetleebis formis tansacmeli. Lithos qva] _ rac qvebs. ¥ liTografiuli. litografiuli Scd. lik (TirkmelebSi). elenTa). am wesiT miRebuli ana­ beWdi.  l-is Zexvi. lieue] _ sigrZis Zve­ leburi franguli sazomi. sawarmoo da­ niSnulebis nagebobebis da sxv. sa­ warmos. saWme­ lad momzadebuli (Sdr. pretendentTa turniris l. portreti. likvidUroba [< laT. liTOsfero [berZ. leasing] – grZelvadiani arenda man­ qanebis.  s. udris daaxloebiT 4. liTo. lQvrea [fr. daxurva. romelzedac winaswar xataven.  liTotropia. livre] _ Zveleburi franguli vercxlis fuli. lithos qva da grapho vwer] 1. liver RviZli] _ dakluli saqonlis Sig­ neuloba (RviZli. livree] _ Sveica­ rebis. ¥ salikvidacio. yaurma). lQvr­i [fr. likvidAcia [fr. liquide Txevadi. qonebis gamoyenebisaTvis davalianebis TandaTanobiT gadaxdiT (dafarviT).  l. [berZ. gauqmeba. lithos qva da sphairo burTi. liquidation] da likvidQreba [germ. 3. mimdina­ re] _ bankebisa da sawarmo­ .  litografia. sfero] _ dedamiwis qerqi _ 30­80 km­ is sisqis. 2. laqiebis. risame mospoba. risame (mag. 2. guli. satransporto saSualebebis. liquidus fr. sawarmo an saamqro sadac beWdaven aseTi wesiT.  mxatvruli l. liTogrAfia [berZ.-295an gundi.  wera kiTxvis ucodinarobis l. lQver­i [ingl. beWdva specialuri brtyeli qvis zedapiridan. ¥ liesi.  safexburTo Cempionatis l.5 km/s..

limnç tba da Logos moZRvreba] – hidrologiis dargi. linolEum­i [laT. ¥ lingvistikuri da (dasaS­ vebia) lingvisturi. importis l.. juja) [fantastikuri qveynis _ lili putiisebri cic­ qna mcxovreblebis saxel­ wodebis mixedviT. Limousine] – daxuruli. sinon. Lympha sufTa wyali. Cveulebriv sferuli zedapiriT. limen yure. gansakuT­ . Linse] – optikuri mina. lQngvist­i – lingvistikis specialisti (qarT. jirkvlebi. rome­ lic gardatexs sinaTlis sxivebs.  lili puta Scd. lQmfa [laT. ¥ limfuri. lQnza [germ.  eleqtroenergiis l. enaTmecniereba). SigniT Seminu­ li tixris mqone msubuqi avtomobili. lilQput­i _ aranormalurad patara tanis adamiani (qarT. lQman­i [berZ. mimoqceva organizmis yvela qsovilsa da ujredSi. SemosazRvrulia ori mrudxaziani. Linum ti­ lo da oleum zeTi] – sqeli magari qsovili.  l.  mikroskopis l. Cve­ ulebriv samkurnalo ta­ laxiT mdidari. Lingue ena] – mecniereba enis Sesaxeb (qarT. sinotive] – uferuli siTxe adamianisa da ZuZumwo­ vari cxovelebis sxeulSi. tbis­ mcodneoba limUzin­i [fr. sviftis roman `guliveris mogzaurobaSi”].  l. Linguistique < laT.lil -296- ebis unarianoba droulad Seasrulon TavianTi fu­ ladi valdebulebebi. sinon. lingvQstika [fr.  l. gamokvleva. lQmit­i [laT. teleskopi. limnolOgia [berZ. nav­ sadguri] _ yure mdinaris qvemo dinebaSi an mlaSe tba zRvasTan axlos. limes (limitis) zRvari] _ norma.  limfaturi Scd. ramiT sargeb­ loba. qondriskaci. ¥ linzuri. ¥ likviduri. ris ganaRdebac. fulad qcevac SeiZleba. romlis farglebSic SeiZleba ri­ same xarjva. rome­ lic swavlobs tbebs. sinon. romelTa Sesaxeb moTxrobilia j. enaTmecnieri).

Litteratura] 1. lirQkos­i _ poeti. lQra1 [berZ. imarTeba didi dRe­ saswaulis (an saero gan­ sacdelis) dros.]. lira1) dakavSirebuli] – 1. lQra2 [it. 3. poezia. litaneia] _ sa­ yovelTao locva. mxatvruli nawarmo­ lit ebis Txrobis Sewyveta da avtoris piradi gancdebis CarTva. Lyra] – Zveli ber­ Znebis simebiani sakravi.  l. litAnia [berZ.  qarTuli klasikuri l. 2. lirQkuli wQaRsvla _ (wign). teqnikuri l.-297rebuli narevi nivTierebiT gaJRenTili. romelic kompiuterma mogvca. lQsting­i [ingl. Carlz linCis gva­ ris mixedviT. listing siaSi Setana] _ monacemebis dabeW­ dva.. ro­ melic gamosaxavs poetis grZnobebsa da gancdebs. lirikuli Sinaarsi risame. Lynch vinme planta­ toris. literAtor­i _ piri. iyeneben iatak­ ze dasagebad. romlis drosac eklesias gars uv­ lian. werilobiT nawarmoebTa erToblioba. mxatvruli literatura _ igivea rac literatura (mniSv 2). mxatvrul nawarmoebTa (poezia.  samedicino l. lQrizm­i _ lirikuli xasiaTi. lQrika [berZ Lyrikos lirasTan (ix.. literAtura [laT.  linoliumi Scd. raime sagnis Sesaxeb ar­ sebuli nawarmoebTa erTob­ lioba.  akakis l. am saxis poeziis nawar­ moebaTa erToblioba. lQnCis sasAmarTlo (kano­ ni) – brbos mier dasja (cema­ wameba. STagonebis simbo­ lod. mwerali. romelic lirikul leqsebs wers. romlis profesiaa literaturuli saqmianoba. 2. iTvleba poeturi Semoq­ medebis. Lira] – fulis er­ Teuli italiasa da Tur­ qeTSi.  axali qarTuli l. mokvla) gamoZiebisa da gasamarTleblis gare­ Se (ing.  nikoloz baraTaSvilis leqsebis l. poeziis saxeoba. drama) er­ Toblioba.  liriuli Scd. proza. literatUruli da sa­ . ¥ lirikuli.

(am mniSv. liftQor­i _ igivea. (s. Litre berZ. Jamis wirva. romelic lifts emsaxureba (sinon. lQft­i [ing. savaWro markis gamoyenebis ufleba.  erTi l. Lictor] – Zvel romSi: umaRlesi Tanamde­ bobis piris (mag. Liquer] – tkbili magari (alkoholiani) sas­ meli. lQqtor­i [laT. Leiturgia RvTismsaxureba] _ mTavari qristianuli mRvdelmsaxu­ reba. rac me­ lifte (ix. litUrgika _ moZRvreba mRvdelmsaxurebis wesebis Sesaxeb. lQtra _ qarTuli sityvaa da niSnavs Tixis patara viw­ royelian wylis WurWels. diqtatoris) Tanmxlebi pi­ ri. literatUruli (sali­ terAturo) Ena – saerTo­ saxalxo enis damuSavebuli forma. am ne­ barTvis damadasturebeli sabuTi. rZe. lifti). Litrage] _ raime WurWlis tevadoba rac litrebiT izomeba.  litra Scd. konsulis. licEnzia [< laT. lQtr­i [fr. 3. liftiori).  meliftesi Scd. udris 1000 kub. sadac aris­ literAturo _ rac da­ kavSirebulia mxatvrul literaturasTan. gamogonebis.) wreebi l. litUrgia [berZ.lit -298 samgzavro l. 2.) nawarmoebi. Lykeion aTenSi koro­ mis (oles.  avzis l. Litra girvanqa] _ siTxis sazomi erTeuli. misi mcveli. Lift] _ mraval­ sarTulian SenobebSi mo­ wyobili vertikalurad moZravi eleqtro manqana. saqonlis sazRvargareT gatanis an Semotanis nebarTva. raime sameurneo – komerci­ uli moRvaweobis nebarTva. sm­s. lQtraJ­i [fr. ¥ meliftisa. licEist­i _ liceumis mos­ wavle. romelsac aqvs gark­ veuli formebi. melifte – piri. Licentia ne­ bis darTva] – 1. raimeTi SeRavaTianad an ufa­ sod sargeblobis ufleba. licEumi da lQcei – [< berZ. satvirTo l. liqQor­i [fr..  l.). (s. . skola­baRis) saxelwodeba.

-ebis cxrili. mizanSewoniloba. 2. Zvel berZnul materialistur filosofiaSi (heraklites­ Tan) sayovelTao kanonzomi­ ereba.-299totele aswavlida] – 1. Logikē] – 1.  loRika. daskvna. riCardsonis roman `klarisa harlous”­ is gmiris saxelis mixedviT] logarQTmuli saxAzavi – iaraRi sxvadasxva martivi gamoTvlis Sesasruleblad. dawesebulebis. kanonzo­ miereba risame. lOb­i [ing.S. l. lobisti. Sefardeba da arithmos ricxvi] – (maTem. rom­ lebic zewolas axdenen parlamentis wevrebze gan­ sazRvruli wreebis inte­ resebisaTvis. oficia­ lurad da araoficialu­ rad moqmedi jgufebi. Logos sityva. lovElas­i [fr. ¥ logariTmuli.  l.) maCvenebeli xarisxisa. logAriTm­i [berZ. gamoTvla. Lovelace ing. emblema. sxva mistikuri cnebebi. mec­ niereba azrovnebis forme­ bisa da kanonebis Sesaxeb. martivi gra­ fikuli aRniSvna. cneba. logopEdia [berZ. lov lOgika [berZ. metyveleba da paideia aRzrda] – mecniereba metyvelebis sxvadasxva nak­ lisa da maTi mkurnalobis Sesaxeb.  movlenaTa l. azri. aso­ ciaciis da a. saqarTveloSi: saSualo saswavlebeli romelime sagnebis gaZlierebuli swavlebiT. gantoleba.  lobizmi. RvTaebrivi goneba da misT. lOgos­i [berZ. 2. ¥ liceumis. idealistur filosofiaSi: sulieri pirvelsawyisi.  dialeqturi l. Logos far­ doba. ¥ logikuri. lobireba. Logos sityva da typos anabeWdi] – raime formis.  l. 2. safrangeTisa da dasavleT evropis zog sxva qveyanaSi: saSualo saswavlebeli. .  sabunebismetyvelo l. Lobby kulua­ rebi] – kontorebisa da agentebis sistema. logOti p­i [berZ. loRikuri Scd. mwerlis s. Logos sityva. goneba] – 1.  l. romelSic unda aviyvanoT ricxvi (fuZed wodebuli). rom miviRoT mocemuli ricxvi.

risme adgilis Semosaz­ Rvra. damokidebuleba.  loialuroba. raimes gavrcelebis SezRudva gansazRvrul zRvrebSi. lOmbard­i [geogr. romelic Tavmoy­ rilia romelime gansazRv­ rul adgilze. Lozung] – mokled gamoTqmuli mimar­ Tva. sinon. bgeriTi talRebis an radiotalRebis saSua­ lebiT. 2. brigada s. mowodeba).  l. 3.loz -300lis saSualebiTac arkveven sxvadasxva obieqtis adgil­ mdebareobas. Localis] – (wign. Lock out vin­ mes win karis daxurva] – mflobelebis mier sawar­ moebis erTdrouli daxurva da masiuri ganTavisufleba muSa­mosamsaxureebisa ga­ ficvebis Sewyvetisa da ma­ Ti moTxovnebis uaryofis mizniT.  l.] – sa­ xelmwifo an komerciuli sakredito dawesebuleba.  s. 2. 2. omi. ¥ salokomotivo. orTqmavalisa da Tbomavalis saerTo saxel­ wodeba. ad­ gilobrivi. loiAlur­i [fr. aparati. rac aseT erTgulebas ga­ moxatavs. aparati. sax.) rac garkveul ad­ gils ar scildeba. ing. Locus adgili. po­ litikur moTxovnas (qarT. Loyal erTguli] – 1. lokAut­i [laT. lokomOtiv­i [fr. rom­ . romelic gamoxatavs saxelmZRvanelo ideas. vinc keTilsindisierad eq­ ceva visme an rasme. lokAtor­i [< laT.saidanac Sua saukuneebSi gamodiodnen – qalebis motrfiale mama­ kaci. lokalizAcia da lokalQ­ zeba [laT. motio moZraoba] – Zalovani man­ qanebis. romelic sesxs iZleva Zvir­ faseulobis an moZravi qo­ nebis dagiravebiT [italiis provincia lombardiis sa­ xelis mixedviT. depo. erTguli. arsebuli sa­ xelmwifo xelisuflebis momxre. lokAlur­i [laT. lOzung­i [germ. Localis adgilob­ rivi] – 1. romelic gansaz­ Rvravs sxeulis adgil­ mdebareobas misgan arek­ lili. Locomotive < laT. Loco gan­ valageb] – 1.

Loootsman] – saxifaTo da Znelad ga­ savlel raionebSi gemebis gatarebis specialisti.  meore iarusis l. rac saWiroa gemebis usafrTxo tarebi­ saTvis. Loge] – 1. lOnu­i [fr. lOJa [fr. romelSic bur­ Tebze faraven amoZaxebul cifrebs (an naxatebs). sawylo gzebisa da sanapiroebis aRweriloba. Lonye Toki. . mayu­ rebelTa darbazSi ramde­ nime kacisTvis gamoyofili adgili. masonTa sazogadoebis gan­ yofileba. lOto [fr. stadi­ onze: adgili. 2. saqmiani garigebis dros. Senobas mikruli Ria aivani. lOrnet­i [fr. 2. saqoneli (auqcionze). lotto] – saTamaSo.  l. 2. loji Scd. Luza] – bili­ ardis magidis kideze da­ kidebuli Wrili.  lociasi Scd. Lootsen gemis tareba] – zRvebis.stum­ rebisaTvis das xv. luz lOmbenis mAgida [moZv. ¥ lojiisa. Lot] _ 1. ¥ lociisa. sa­ TamaSo kartis “lombenis” saxelwodeba] _ banqos sa­ TamaSo asakeci magida. lOt­i [ing. Lord] _ inglisis umaRles TavadaznaurTa memkvidreobiTi tituli.-Ta palata. romlis qveSac mimagrebulia bade burTis Casagdebad. TviTon es gasayidi nivTi. lOrd­i [ing. sxdomaTa darbazSi. lOcman­i [holand. Loto < it.romelsac gareTa kedlis nacvlad aqvs Ria kolonada an Ta­ Ri. 3. lOcia [< holand.-301mevaxSeebi). Lorgnette] – sa­ xeluriani dasakeci saT­ vale. xa­ verdiT gadakruli. gamoyofili presis muSakebisaTvis. lUza [holand. lOjia [it. romelSic yrian la­ tariis bileTebs nomrebis gasaTamaSeblad. Loggia] – 1. qaman­ di] – mavTuli an Toki.  lojiasi. losQon­i [fr. auqcionze gasayidi saqonlis sazomi erTeuli. lotOtron­i – mbrunavi doli. Lotion] – erT­ gvari surnelovani wyali. ro­ melic gamobmulia cirkis msaxiobis qamarze saxifaTo triukebis gakeTebis dros. Senobis nawili.

gamowveuli eleqt­ lustrAcia [poln.) saxelis mi­ lUstra [fr. romlis drosac kuT. lukUlusis nAdimi – mdid­ ruli nadimi [romauli lUpa [fr.) lunAtik­i [laT. ganaTebis sazomi erTeuli. Luik] _ CasaZ­ reblad). lUqs­i1 [laT. Lux sinaTle] –  l. Lustre] _ Werze Ca­ xedviT. mawanwalebi da mocenda me­16­s. re] _ avadmyofuri mdgo­ luQdor­i [fr. (fiz. l.  luminiscencia. gasarTobebiT. scenaze da sxv. lampa. naTeba. Luan sanTelia (qarT. ramdenime eleqtronaTura luminescEncia [< laT. saxeli. ww. romi Wrili (mag. sinon. Zv.] – Zveleburi mZinare adamiani sxvadasxva franguli oqros fuli.luT -302- cenciuri.  qarTulSi winaT ixmare­ boda loTrangoba. moqmedebebs asrulebs me­ qanikurad (gauTviTcnobie­ lUk­i [holand. eklesia. romelzedac ulebrivi nadimebiT). Luna-park] Rvrebis safuZvelze. lunaticus] lu­ natizmiT daavadebuli. men (luminis) sinaTle] – WaRi). luna mTva­  luteranoba Scd. Loupe] – gamadidebeli sardlis Lucallus-is (177­56 SuSa. mimdevari.) raime sxeulis civi  liustra Scd. luminiscenturi Scd. romelic aR­ (maTxovrebi.). lumpenproletarQat­i luTerAnoba – protestan­ [germ. Lumpenproletariat] _ tobis erT­erTi ZiriTadi deklasirebuli elementebi mimarTuleba. saxis atraqcionebiTa da  l. ¥ luminescenciuri. lunAtizm­i [laT. niaSi martin luTeris moZ­ lUna­pArk­i [germ. gembanze.­Si germa­ misT. luminis- luTEran­i – luTeranobis . romelic cnobili mosakidebeli gasanaTebeli iyo simdidriT da araCve­ mowyobiloba. – qalaqis parki sxvadasxva ¥ luTeranoba. qimiuri an sxva pro­ – saxelmwifo qonebis peri­ cesebiT. oduli aRwera. Lustracja] ruli. analizi. Louisd’or sa­ mareoba. welT.

Sua saukuneebSi: bermonaz­  m.) arxi. ¥ magmuri. misi  filosofiis m.satana.  m.) kabeli. eleqtrogayvanilobis. (s. te­ nomeri – l. ol.) xelisufalni. umaRles saswavlebelSi warmoiqmneba amofrqveuli orsafexuriani swavlebis qanebi. jo­ m. magister uf­ mAgma [berZ. misnoba. joxeTis mbrZanebeli.  liuqsi Scd. magia] – jadosnoba. m. Zvirfasad. gacivebiTa da gamagrebiT 2. magmatiuri Scd. mmarTveloba] – dasavleT jadoqroba. (s. magma comi] – (ge­ rosi maswavlebeli] – 1. qalaqis axali qristianobaSi: eSmaki. ro­ liucQfer­i [laT.-is amofrqveva. meore safexuris kursdam­  m.) gazsadeni. magistratus (mr. . Tavrebuli. Lux cxovelebuli moZraobaa. magistralis mTavari. sinaTle. evropis zog qveyanaSi: qa­ ¥ magiuri. m. umaRlesi ka­ ZiriTadi. rkinigzis. m.) vulkanis moqmedebis zog qveyanaSi: erT­erTi sa­ Sedegad dedamiwis siR­ mecniero xarisxi.  kaiuta – l. ime qselis (mag. komfortulad magQstral­i [laT.. sityva. qanebi. 3. m magQstrat­i [laT. laqis mmarTveloba. warmmarTveli] – 1. am xaris­ rmidan amotyorcnili gam­ xis mqone piri. ferre tareba] –  mTavari m. mAgia [laT. vnuri an rainduli orde­ ¥ magmisa. (s. qalaqis farTo quCa. Luxe fufuneba] – titulis mqone piri. legrafis) sistemaSi. nis meTauris tituli. 2. ci paliteti. Lucifer si­ melzedac Cveulebriv ga­ naTlis matarebeli. maRazia – l. dnari silikaturi masa.. am  magmasi. Zala. mowyobili. muni­  m. mTavari xazi ra­ tegoriisa. ¥ magistraluri da samagisdacemuli angelozi. (sastumroSi). tralo.-303- mag lUqs­i2 [fr. mAgistr­i [laT.

magnitOfon­i [berZ.  miaqcieT yuradReba: magniti. Cveuleb­ riv miZRvnili qalisadmi. magnētis magniti da phone bgera] – aparati magnitur firze bgeris Casawerad da Semdeg mis kvlav sawarmoeblad. erTvis agreTve saxelsa da gvars. veli.  dedamiwis m. xarobs Tbil qveynebSi.  m. mademoiselle] – qaliSvili. maEstro [it. madrigal] – maxvilgonivruli patara lirikuli leqsi. . magnētis] – rki­ nis madnis an foladis na­ Weri. mAgnit­i [berZ. ¥ magnituri. kompozitoris. er­ Tvis agreTve saxelsa da gvars. sinon.  finansuri kapitalis m. andamati). madame] – 1. magnatus di­ debuli] – msxvili kapi­ talisti. Zvelad – ucxoeli aRm­ zrdeli mdidar ojaxebSi. magnolia] – maradmwvane xe an buCqi. maestro] – sa­ patio wodeba did xelovnis (diriJoris. romelsac aqvs unari miizidos rkinis an fo­ ladis sagnebi (moZv. mAdera – erTgvari magari Rvino. magnEtizm­i _ (fiz.mag -304aqvs TeTri surnelovani yvavilebi. magram – magnetizmi. magnéto] – eleqtromagnituri xel­ sawyo sawvavi narevis asanTebad (naperwklis war­ mosaqmnelad) Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi. magnolOgia [fr. mxatvris).-ebi. madrQgal­i [fr. (mavzolis akldama mAgnat­i [laT. mewarme. agreTve moWadra­ kis. mimarTva gaTxovil qalisadmi safrangeTSi. mimarTva gauTxovar qalisadmi saf­ rangeTSi. memamule. 2. mAdam­i [fr. qal­ batoni.  xelovnuri m. magneto. mademuAzel­i [fr. mausoleum < berZ. mavzolEum­i [laT. mausoleion – kariis mefis – mavzolias ganTq­ muli akldama] – didi ar­ qiteqtoruli nageboba saf­ lavze. miRebulia sxva mra­ val qveyanaSi. miRebu­ lia sxva mraval qveyanaSi.) magnitur movlenaTa erToblioba.  magnitafoni Scd. mAgneto [fr.

umaRlesi mAvreb­i [< berZ.  elementaruli m. mauros muqi] m. maTemAtika [berZ. amocana.w.. ce. maiOlika [it. mcireTa meTodebiT. agreTve ma­ bisa. lica – dasaxeleba kunZul mAzurka [< polon. mxatvruli keramikis saxe­ musika am cekvisTvis. `wmin­ xalxebisa. durasisa da gvatemalis  mazdeianoba Scd. formebis Sesaxeb. sinon. – mazoxis gvaris mixedviT. mazurek] – maliorkasi (maiorka)] _ 1. saukuneebSi: CrdiloeT  m. anAlizi – erTob­ vlebiT) ZiriTadi mo­ lioba maTematikis darge­ saxleobis.-305- mai aSenebuli iqna Zv.maTUsala: maTusalas xnisa – ityvian Zlier xnier cxlTayvanismcemloba). teritoriebze. mathēma- . – Zveli sparselebis re­ ligia (qarT. romelTa mizania fun­ Ti dampyrobi arabebis qciebis kvleva usasrulod evropuli saxelwodeba. debulebaTa da sivrciTi  tutanhamonis m. damaarsebeli am icocxla]. hon­ – avesta]. maiolica < majoromelmac aRwera igi]. q. romlebic da” wigni mazdeizmisa aris cxovrobdnen meqsikis. ros raodenobriv damoki­ galikarnasSi). mazdeAnoba da mazdEizmi  maTmatika Scd. – antikur xanasa da Sua ¥ maTematikuri. religiisa aris miTiuri winaswarmetyveli zoroas­ mAia – jgufi enobrivad monaTesave indieli tra – zaratustra. me­4 tike] _ mecniereba samya­ saukuneSi mcire aziaSi. gamoyenebiTi m. afrikis (egvi ptis gamoT­ maT. hqondaT mazOxizm­i _ sqesobrivi ieroglifuri damwerloba ukuRmarToba erTgvari [av­ axal welTaRricxvis da­ strieli mwerlis zaxer sawyisSi. oba. adamianze [bibliuri pat­ [umaRles RvTaebis – ahu­ riarqis maTusalas saxelis ra mazdasi (ormuzda ­ mixedviT – romelmac yve­ `naTeli sawyisi”) saxe­ laze didxans (969 wels) lidan. polonuri erovnuli cekva.

makulAtura [germ. maliariuli. maquette] _ raime nakeTobis nimuSi Semcire­ bul zomisa. feradi gamomwvari Tixis nawarmi. makros grZeli. mAkler­i [germ.. didi] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. sabirJo . literaturaze.  makentoSi. 2. malaria] – cieba. makulo vsvri] – 1. gadat.) ityvian mdare xarisxis. makQntoS­i [ing.. agreTv uvargisi qa­ Raldi. msxvils. dekoraciis m. mAket­i [fr. wignebi. beW­ dvis dros gafuWebuli qa­ Raldi. mackintosh < sakuT. 2.. niSnavs dids.  saxlis m. ianiCari). romlebic kvlav qaRaldad unda ga­ damuSavdes. romelic dafaru­ lia gaumWvirvale WiquriT. am wodebulebis mqone ofi­ ceri.) dispanseri. kapitnis momdevno. makulature laT. makro. cieb­cxeleba.uniWo nawarmoebze.  maiolkasi Scd. ¥ malariuli da samalario..) sa­ xelidan]. mAmluq­i [arab.] – wyalSeuvali (garezinebuli) qsovilis sawvimari erTgvari.  m. aseT nawar­ moebTa erToblioba. makler] – Su­ amavali savaWro. samaliaro Scd. ¥ maiolkisa. modeli. mamluq – mo­ na] – Sua saukuneebSi egvi p­ teSi: Turqi da kavkasiuli (maT Soris qarTveli) tyve monebisagan Semdgari sul­ Tanis piradi gvardiis ja­ riskaci (Sdr.mai -306garigebaSi. makiavElizm­i – politika romlis mixedviTac dasa­ xuli miznis misaRwevad ga­ marTlebulia yovelgvari saSualeba [florenciis respublikis politikuri moRvawisa da mwerlis ma­ kiavelis (1469­1527 w. wignis m. major ufrosi] – armiaSi: oficris wode­ buleba. sax. makQaJ­i [fr. (saub. makros didi da kosmos samyaro] – var­ skvlavTa samyaro. malAria [it. maQor­i [laT. kosmosi (Sdr. makrokOsmos­i [berZ. (s. (sarkaliT). [berZ.  maliaria.  birJis m. makentoJi Scd. maquillage] _ kos­ metikis saxeoba – feris wasma saxeze. mikrokosmosi).

xarobs aziaSi. mAnanis fAfa – am burRu­ lis moxarSviT damzadebu­ li fafa. mango < mal. xriki.  m. (gadat. (gadat. ebr. 2.) eSmakuri. samandato: samandanto ko­ misia – komisia. romelic iqmneba yrilobaze. mAndat­i [laT. mAnevr­i [fr.-307 ixmareboda agreTve mama(e) luki. jarebis an flotis moZra­ oba. manis burRuli.  deputatis m.  SemovliTi m. 2. Zvel aRmo­ savleTis zog xalxSi: sim­ didris RvTaeba. man mandArin­i [esp. zoroastrizmisa da Zveli babilinuri religiis ele­ mentebi. mAnanis bUrRuli – xorb­ lisgan damzadebuli wmin­ da burRuli.-s wveni. 2. mAngo [fr. xSiri bewvi da mox­ rili eSvebi. hqonda grZeli. ¥ mananisa. maradmwvane citrusovani xexili. mAnana [berZ. manna < Zv. vercx­ lismoyvareoba. mandarin] – 1. romel­ Sic Sereulia iudaizmis. mAmont­i [rus. mandEizm­i – religia.) didi taqtikuri mecadineoba. (samx. manoeuvre] – 1. am xexilis narinjisferi surnelovani tkbili nayo­ fi.] – 1. am xexilis surnelovani tkbili nayofi. maradmwvane citrusovani xexili.] – bibliuri legendis mixed­ viT: sakvebi. 2. gadaadgileba saomari operaciebis dros. mAmona [berZ. veraguli moqmedeba. fandi. mamonas simdid­ re < arab] – 1. romelic ze­ cidan ucvioda ebraelebs udabnoSi svlis dros. мамонт] – ga­ daSenebuli cxoveli spi­ losebrTa ojaxisa.) angareba. mandatum da­ valeba] – visame rwmune­ bulebis damadasturebeli mowmoba. kongresze – de­ legatebis rwmunebulebaTa Sesamowmeblad. warmoiSva meso­ potamiaSi Cveni eris da­ sawyisSi [naTeli Zalis mandad­haias saxelis mixed­ viT]. nam­ .  mananasi. manEvrebi – 1. konfe­ renciaze. fafa Scd.

 gandidebis m. Tavis daWeris wesebi. Zlieri midrekileba rai­ mesadmi. manifestus aSkara] – 1. mannequin] – 1. manēge] – 1. (mr. 3. 3. elmavali.  cocxali m. moqme­ debis. romelic gan­ kuTvnilia cxenebis saxed­ nad an cxenosnobis saswav­ leblad. dvil saomar pirobebTan miaxlovebuli. piri. manEken­i [fr. cudi m. umaRlesi xelisuflebis werilo­ biTi mimarTva. mAneJ­i [fr.  manikuri. mAnia [berZ.). 2. arena). romelime avtoris. cirkis wre. (wign. manipulation] – 1. ateli­ ebSi). manQfest­i [laT. mAnera [fr.­gz.  kargi m. manikQur­i [fr.  sagazafxulo m. 2. mulani (sinon. ¥ samanevro. manikiurebi Scd. yalTabando­ ba. mosaxleobisadmi gansakuT­ rebuli mniSvnelobis mqone movlenis gamo. sigiJe] – 1. mowodeba. 2. vasufTaveb] – xelis frCxi­ lebis sagangebo gawmenda gaprialeba. maniere] – 1.) sadguris xazebze lokomotivebisa da vagone­ bis moZraoba matareblebis Sedgenis mizniT. patara gadasatani SemoRo­ bili moedani bavSvebisTvis. . 2. romelsac acvia axa­ li fasonis tansacmeli saCveneblad (modebis de­ monstraciis dros). sieSmake. (rk. (gadat.-ebi.man -3082.) raime rTuli moq­ medeba. Cveva. qcevis Tavisebureba.) oini. SemoRo­ bili moedani an specialuri didi Senoba. yofaqcevis normebi.-ebi. adamianis avadmyofuri fsiqikuri mdgomareoba. adamianis sxeulis formis figura tansacmlis saCve­ neblad (maRaziebSi. manicure < laT.-ebi. mania vneba. rTuli xerxi xeliT muSaobisas. mani pulAcia [fr. visame Semoqmedebis TviseburebaTa mxatvruli nawarmoebis Sesrulebis xerxebis er­ Toblioba.  s. sazRvao m. manus xeli curo vuvli. romlebic fexs idgamen. 2.-ebi. ro­ desac mTeli misi grZnoba da goneba raime erTi ide­ isaken aris mimarTuli.

musikaluri wyoba. safeiqro mrewvelebis na­ warmi. mantissa dama­ teba.). manuscriptum] – xelnaweri. koteji. periodi.) warmoebis forma.) zogi uxerxemlo cxovelis kanis naoWi. ¥ mansardiani.] – sacxovrebeli sad­ gomi – saxlis sxvenze.  kapitalizmis m. mansarde < sak. manifEstant­i _ manifesta­ ciis monawile. berZ.  manufaqturasi Scd.) lo­ gariTmis wiladuri nawi­ li. gAnsarda [fr. da­ qanebul saxuravis qveS. mAJor­i [fr. romlis bgerebi qmnis did mcire .  monazvnis m.  mantiasi Scd. manOmetr­i [berZ. ¥ mantiisa. manufAqtura [laT. mAntisa [laT. mAnto [fr. farTo.upiratesad Zveli. mAntia [gvind.-309 m. manifestAcia [laT.) sfero dedamiwis qerqis qveS. mamos ara­ mkvrivi da metreo vzomav] – xelsawyo siTxis an gazis (airis) wnevis gasazomad. qsovilebi. sax. ro­ melic faravs sxeuls. mis saxeloze mibmuli an mikerebuli.  m. majeur] – (mus. mogeba] – (maTem.  moluskis m. manUet­i [fr. msoflios yvela xalxisadmi. mAntus reAqcia – (medic. 2.  monometri Scd. (zool. ¥ manufaqturisa. 2. mauchette] _ pe­ rangis maja. 2. Cveulebriv bewvisa. manifestatio gamocxadeba] – masobrivi svla quCaSi solidarobis an protestis gamosaxatad. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia xelis iara­ Rebis gamoyeneba da Sromis ganawileba muSebs Soris. maJ 3. politikuri partiis. ¥ manufaqturuli. manufaqtura] – 1.  mantisasi Scd. manUskri pt­i [laT.) kanis sinji organizmis tu­ berkulioziT daavadebis dasadgenad. grZeli wamosas­ xami. ¥ mantisisa. (geol. (ekon. manteam] – qalis farTo palto. sa­ zogadoebrivi organizaci­ is werilobiTi saprogramo mimarTva. mantion] – 1.  dasaSvebia – mansardi.

uuna­ roba (mecnierebaSi. major didi] – 1. umravlesoba miiRes. TaR. major didi] – parla­ mentis deputatobis kandi­ dati. marranos] – Sua saukuneebSi espaneTsa rodesac vinme mxiarul gu­ da portugaliaSi: ebra­ nebazea. amis Semdeg ma­ 2. proporcia). damaxasiaTebelia mxne. marasmos dauZ­ cialurad miiRes qris­ lureba.).maJ -310- terciebisgan Semdgar akords. ada­ tianoba (kaTolikoba). sa­ drosac deputatobis kan­ idanac aTenSi surbiliT didati iRebs xmaTa um­ mivida maxarobeli (elini ravlesobis (sapirisp. umrav­ lesobis daqvemdebarebas. romlebmac ofi­ mArazm­i [berZ. mxiarul elferi (sa­ pirisp. xelov­ nebaSi. maJoritArul­i [fr. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. maJorQtar­i [fr. cxvSi xvdebian partiis kan­ mAral­i [Turq. minori). maraTOnul­i _ (sp. romlis rathōn) saxelis mixedviT. zikuri moqmedebis sruli daqveiTeba moxucebulobis an xangrZlivi qronikuli avadmyofobis Sedegad. 490 w). marAneb­i [esp. elebi. (gadat. mianis fsiqikuri da fi­ sastikad idevnebodnen ink­ . (ix. politikaSi da sxv. moSveba] – 1. gacurva. wel­ loba). maraTOnuli rbEna – Se­ jibreba sirbilSi 42 km­sa maJoritAruli warmo­ da 195 m­ze [Zveli saberZne­ madgEnloba – warmomad­ Tis sofel maraTonis (Magenlobis sistema. rom­ xarobeli daeca da mokvda lis drosac arCeulTa ri­ (gardaicvala)].) rac da­ kavSirebulia Zalian did distanciasTan.] – didi cimbi­ didatebi.) uilajoba. romelic maraTonul rbe­ naSi aris daostatebuli. maJOrSia – (gadat.) ityvian. maraTOnel­i _ sportsmeni. arCevnebis sistema. romlebmac xmaTa ruli iremi. romelic xmaTa umrav­ lesobiT airCeva. 2. jariskaci) da miitana ga­ proporciuli warmomadgenmarjvebis ambavi (Zv. rac Se­ exeba umravlesobas. majoritaire < majorite umravlesoba < laT.  m.

-311viziciisgan. markka] – fulis erTeuli germaniasa da fineTSi. margo (marginis) kide] – wignis an xelnaweris kideze. fin. mwnili. Zv. markEting­i [ing. konverti. am pirobebze zemoqmedebis xerxebi sa­ qonlis gayidvis sferos gasafarToveblad. arSiaze moTavsebuli saTauri an SeniSvna.­dan – babilonis panTeonis uze­ naesi RvTaeba. mariage qorwili] – banqos TamaSSi: erTi da imave feris papa da qali erTi moTamaSis xelSi. mariOnet­i [fr.. ¥ marionetuli. 2. margarine] – sakvebi cximebi. m. zRvisa] – su­ raTi. me­18 s. ro­ melic zonarze an Zafzea Camokidebuli da ise aTa­ maSeben (zevidan). marinus sazRvao. margArin­i [fr. biznesis . marketing < market bazari] – biznesis Ro­ nisZiebaTa erToblioba ama Tu im saqonlis gasasaRebad sabazro pirobaTa Seswav­ lisaTvis. sagerbo m. marina < laT. mar marginAlia [< laT. romelic garegnulad karaqs gavs da damzadebulia sxvadasxva cxoveluri da mcenareuli cximisa da zogi sxv. mark. mTavroba.) ityvian pirovnebaze an mTavrobaze romelic usityvod asrulebs sxvis neba­survils. romelzedac zRvis xedia gamosaxuli. marke] – safos­ to gadasaxadis niSani – patara oTxkuTxi qaRal­ di. niv­ Tierebebis erTmaneTSi Se­ reviT. marQnad­i [fr. Teatris Tojina. marka2 [germ.  pikuli kitris m. ¥ markiani.  marionetka Scd. wveni (mwnilisa. welTaRr. mArina [it. marixUana – narkotiki erTg­ vari.  safosto m. muJuJisa). romelzedac raime gamosaxulebaa da fasia aRniSnuli. mArduq­i [Sumer] – qalaq ba­ bilonis mfarveli RmerTi. 2.  m. mwnileuli.  m.-ebis koleqcia. marQaJ­i [fr. aseTi niSani sxvadasxva sabuTze dasak­ ravad. mArka1 [germ. marinade] _ 1. (gadat. marionette] – 1.

romlis Sedegad iq­ ca safrangeTis erovnul himnad. romaul miTologiaSi (omis RmerTi). marquise] – mar­ kizis coli an qaliSvili. mArtin­i [it. agreTve mware forToxlis wvenisa da zogi sxva kom­ ponentisgan. bazarTkeTeba. marauder] – piri. musikaluri nawarmoebi. marmelade] – xilis wvenisgan SaqriT damzadebuli sakonditro nawarmi. Cveulebriv kanfe­ tebis saxisa. marche] – 1. ¥ markizasi. markSaQder­i [germ. marixi). rome­ . 2. marmElad­i [fr. markSeideri. ro­ melic biliards emsaxureba.mar -312lic omis dros Zarcvavs mosaxleobas.romelic mzaddeba ver­ mutisa da inglisuri arayis. 2. marquis] – da­ savleT evropis zog qve­ yanaSi. mArkiz­i [fr. < geogr. mArs­i [laT.. markscheider] – samTo inJineri – samTo damuSavebis. geodeziur ga­ daRebisa da wiaRiseulis swori eqspluataciis spe­ cialisti. moralurad gax­ rwnili jariskaci. sax.  markizisa Scd. mzis sistemis erT­erTi didi planeta mzisgan da­ Sorebis mixedviT rigiT me­ oTxe (qarT.  sazeimo m. mars] – (astr. marqueur < marquer aRniSvna] – piri.  marmaladi Scd. ritmuli svla mwyobrSi.) 1. martini] – koqte­ ili. saf­ rangeTis didi revoluciis dros). marodQor­i [fr.  marqSaideri. grafze maRali da hercogze dabali mArkiza [fr. marqSeideri Scd. markQor­i [fr. marseillaise – safrangeTis qalaq – marselis mixedviT] – franguli revoluciuri simRera (Seiqmna 1732 w. marselQeza [fr. sinon. sityvebi da musika ekuTvnis samxedro inJiners reJe de lils (1760­1836 ww.  marselioza Scd. romelsac aqvs energiuli mkafio ritmi. mArS­i [fr. TamaSis dros angariSs awarmoebs. romelic frontze moklulebsa an daWrilebs Zarcvavs.). gankuTvnilia mravali adamianis erTad filosofia. TavadaznaurTa ti­ tuli.

) ase ewodeboda Tavad­  codna m. gadafrenis naWeri] – sustad dana­ m. geografiulad erTgvaro­ mAsa [laT. romelic 3. m. (qarT. Cveulebriv mr.  marSuti. samwyobro m. matareblisa. 2. marche da route gza] – m. – masebi nerlis zeviT. – mSromeli mosaxleobis  aviaciis mTavari m. erTiani < laT. .. massage] – adamianis ¥ marSlisa. beli punqtebis aRniSvna mAsiv­i [fr. 3. qarTveloSi (oqtombris gadatrialebamde). TviT  sacxovrebeli m. 2. massa] – 1..  Tujis gamdnari m.. farTo masebi. sinon. ama Tu im sagnis Semad­ melic egm­s mexsierebaSia geneli nivTierebis rao­ Senaxuli). _ sacxovnivTiereba. xalxi.  turistuli m.-313- mas svlis dros Sesasruleb­ Sedgeba sagani. (fiz. teriis erT­erTi ZiriTadi  tyis m. ro­ ¥ samarSruto. romlisganac rebeli kvartali qalaqSi. moculoba. massa gunda.) gasaCere­ specialisti.  salaSqro m. melsac ara aqvs mkafiod  s.. (ist. agreTve masobrivi). < fr. masAJist­i – masaJis keTebis TviTmfrinavisa. wevrebuli mTianeTi. karaqis mArSal­i [fr. sqeli narevi. winaswar dasaxuli gza (adamianebisa. mravali erTgvarovani gansazRvravs mis inerciul sagnebis. Taflis m.. svlagezi).. sxeulis raime nawilis da­  marSalisa Scd. gamosaxuli Txemi. mAsaJ­i [fr.) ma­ vani didi sivrce. massiv mZlavri. marschrute metikuri mizniT. obieqtebis Cana­ da gravitaciul Tvisebebs. marechal] – 1. samarSuto Scd.-ebs! aznaurTa winamZRols sa­ (ix. denoba.. samxedro wodebuleba ge­ 4. taqsi. lad.-is keTeba. ereba. uformo comisebri nivTi­ samgloviaro m. maxasiaTebeli.  kisris m.. zela samkurnalo an kos­ mArSrut­i [germ.  wylis m. werebis erToblioba (ro­ 2. m.-iT mkurnaloba.

(mag. sarZeve jirkvlebis anTeba.  masiuri sxvaa (ix. formacio masobrivi saSua­ ¥ masStaburi (mniS.) zoma. mZime. maskulinizAcia [<laT. 3. nivTiereba. masmEdia [ing. boxi xmis.) saerTo  maStabi.-is mecnieri. gegmaze mdedrobiTi sqesis indi­ mocemuli xazebis sigrZis vidisaTvis meoreuli mam­ Sefardeba namdvil sigr­ robiTi sqesobrivi niSnebis ZesTan adgilze. organizaciebi. tansacmeli. bevrisaTvis xelmi­ da misgan damoukideblad. Masstab] – 1.).. bevri adamianis kvla] – toreadori. matador < matar masObrivi – 1. mason `Tavisufa­ li kalatozi”] – mimdevari TiaT niRbebi da acviaT re li gi ur­filosofiuri gansakuTrebuli. m. leviziis da a. rasac didi raodenobiT  m.)  m. erT santimetrSi gaCena. mass media 2. (filos. mastos ZuZu] – ¥ samaskarado.). daSnis gadamwyveti CacemiT Sesrulebuli. mascarade] – gasarTobi saRamo. klavs xars. matAdor­i [esp. kostiumi. maStaburi Scd. lebebis (presis. saxelwodeba. m. mniS­ < laT. mejlisi. (1:100). gamoSveba. demonstracia. moxmarebis . saxasiaTo mimdinareobis (masonobisa).mas -314- masQuri – didi. awarmoeben. sawvdomi..  m. m. rukaze. svetebi. ulvaSebis. naxazze. 2­isaTvis). sazogadoebrivi – sain­  msoflio m.] – komunikaciis vneloba.. kari. maskArad­i [fr. romlis monawileebs uke­ mAson­i [fr.) obieqturi realo­ 2. gaqaneba risame. mSenebloba. sagnebi. (wign. 100 km. romelic arsebobs ada­ fenebisaTvis aris gankuT­ mianis cnobierebis gareSe vnili.romelic monawileobiT Seqmnili. cekvebi.  masobrivi sxvaa (ix. mAstit­i [< berZ. masculinus mamrobiTi] – mAsStab­i [germ. materia] – 1. matEria [laT. te­  m.  s.  saqonlis m. S. 2. m. rac mosaxleobis farTo ba. ZuZus anTeba. romlisganac  m. radios. biblioTeka. gadat.

 xalxis m. 3. su­ raTis. simbolis. xolo idea. buneba.  m. sakabe m. matrimonium (matrimonialis) qorwineba] – qorwinebasTan.  g. gvari. cnobiere­ bisagan damoukideblad ar­ sebuli. sulieri).) muyaos CaR­ rmavebuli forma ste­ reoti pis Camosasxmelad. arche mat Zalaufleba] – pirvel­ yofili­gvarovnuli wyobi­ lebis adreuli periodi. agreTve patriarqati). . matriArqat­i [laT. mater (matris) deda da berZ. keTildReoba. (maTem. fizikuri (sapirisp. matrimoniAlur­i [laT.) liTonis CaRrma­ vebuli forma Sriftis Ca­ mosasxmelad. ¥ materialisturi.) garkvuli wesiT ganlagebuli maTematikur sidideTa cxrili. 3. cno­ biereba. materiAlur­i _ 1.  matriarxati. matrQkul­i [laT. m. samyaro. matérialisme] – erT­erTi ZiriTadi filosofiuri mimdinareoba. nivTieri.  m. matraquage daWedva. ¥ matriarqaluri.  m. colqmrobasTan dakavSire­ buli. m. suli – meoreuli (meoradi). yofiereba aris pirveladi. mdgomareoba. Tvalsazrisi.  sakostiume m. saxiT.-315Sedgeba fizikuri sxeule­ bi. mAtrica [germ. m. idealizmis sapirispiro. 2. Cadeba] – mosabez­ rebeli radio da sate­ levizio reklama xSirad ganmeorebadi lozungis. matrAkaJ­i [fr. romlis mixedviTac mate­ ria. matrona] – Zvel romaelebSi: sapatio qali.. materiAlizm­i [fr.ro­ desac gvarovnuli jgufebi iqmneboda qalis xaziT na­ Tesaobis safuZvelze da qals eWira gabatonebuli mdgomareoba (ix. wyaro] – 1. mAtrona [laT. matriarxaluri Scd. 2. filosofia. matrix dasawyisi. Matrize < laT. qonebrivi. melodiis da a.-is agebuleba. (poligr. saarsebo saSualebebTan dakavSirebuli. matricula Ria sia] – umaRlesi sas­ wavleblis studentis CaT­ vlis wignaki.­is qsovili.S. (poligr.

. mAqsima [< laT. titulis aRsadgenad.  maxinacia Scd. [fr. romelic gamoxatulia mokle formiT. maqsi. machete] – didi dana. maqsimAlizm­i [< laT. mAtC­i [ing. eSmakoba] – arake­ Tilsindisieri xerxi risa­ me misaRwevad. safexburTo m. mAtC­boli [ing. xriki. maqinAcia [laT.  imanuel kanti . mACete [esp. princi pi] – qcevis wesi. maqsQmum­i [laT. matroos] – rigiTi mezRvauri. maqsimAluri [< laT. maxima (sententia) ZiriTadi wesi.  saWadrako m.] – pisto­ leti erTgvari. mAtros­i [holand. matC­tUrnir­i _ Sejibreba WadrakSi.`imoqmede ise. machinatio xriki. S.) ra­ ime ukiduresi moTxovnis wamoyeneba. sa­ magieros gadaxda] – Wad­ rakSi: eqs­Cempionis mier axali msoflio Cempionis saWadrako turnirSi gamow­ veva. xelfasi. maximus udidesi] – yvelaze didi. udidesi. gagrZe­ lebis da a. rom Seni qcevis maqsima sayovelTao kanonad iqces”.  maqsi qvedatani. rode­ sac erT­erT mxares matCis mosagebad mxolod erTi burTis mogebaRa aklia. maximum] – yvelaze meti raodenoba risame (sapirisp. matC­rEvanS­i [ing. fraziT. rodesac yvela monawile xvdeba erTmaneTs orjer an metjer. maqsimAlist­i _ maqsimaliz­ mis mimdevari. sax. minimaluri).mat -316nelobiT gadidebis. match matCi da ball burTi] – CogburTSi: iseTi mdgomareoba.  m. qvedaweli. ojaxis deda. match] – Sejibreba sportis romelime saxeobaSi or mowinaaRmdeges an or gunds Soris. match matCi da revanche revanSi.. avtomobilis m. maUzer­i [< sak. minimumi)  xelfasis m. gadaWarbebu­ loba. zRvruli (sapirisp. logikuri an eTikuri princi pi. datvirTva. romliTac Saqris lerwams Wrian.. maximal] – mniSv­ . maximus udidesi] – (wign.

nili mdinaris meandris (amJamad menderesa) saxelis mixedviT mcire aziaSi] – 1. mTavris (Tavadis) umaRlesi tituli. ebr. maxarajasi Scd. rTuli sityvis pirveli Se­ madgeneli nawili. megAfon­i [berZ. mahagoni] – zogi tropikuli xis mer­ qani (`wiTeli xe”). 2. muslimani. 2. gandi. romelic sxvadasxva qa­ laqebisa da dasaxlebuli punqtis Serwymis Sedegad warmoiSva da xasiaTdeba bunebriv garemoze didi gavleniT. am titulis mqone piri.  m.) mdinaris kalapotis klaknili.-317- med mAca [Zv. meg(a).) dasamzadeb­ lad. `RvTaebrivi ze­ adamiani”. (geol. musulmani). mahAgon­i [laT.  maharajisa.  megapolisi (didi qalaqi). Cveulebriv konu­ sis formisa. ornamenti moxrili da sxvadasxva mimarTulebiT swori kuTxiT gadamkveTi xazebis saxiT. māharādjā] – indoeTSi. romelic sazom erTeulTan mierTebisas aRniSnavs mis milionjer gazrdas. Megas didi da phone xma. Tanamedrove indoeTSi: didad gamoCenili. mEdal­i [fr. mahmadQan­i _ mahmadianobis mimdevari (sinon. mahatmâ] – 1. gansa­ kuTrebiT pativcemuli. sax. medaille] _ niSani .  maxaraja. [berZ..­Si (sinon. bgera] _ adamianis xmis gamaZlierebeli didi rupori. maccâh] – umarilo mEandr­i [sak. _ daklak­ xmiadi. indur miTologiaSi: msof­ lio suli. 1 megatona = mi­ lion tonas. Megas di­ di da polis qalaqi] _ didi mravalmilioniani qalaqi. muslimanoba. sa­ Tayvanebel pirTa tituli. ro­ melic arabuli gadmocemis mixedviT daaarsa winas­ warmetyvelma mahmadma (mu­ hamedma) me­7 s. TavsarTi. mahAraja [sanskr. megas didi] _ 1. romelsac ebraele­ bi religiuri Cveulebis mixedviT acxoben. mAhatma [sanskr.. 2. megapOlis­i [berZ. islami. romelic raRac didze miuTiTebs. musulmanoba). iyeneben mxatvrul nakeTobaTa (ave­ jis da sxv. muslimi. mahmadiAnoba – religia.

SuaTana] _ (maT. .  s. meditAcia [laT. m. meditation] _ (wign. patara Txe­ li firfita. iZlevian rogorc jildos. ¥ medlisa. medicamentum] _ (spec. raime didi movlenis an gamoCenili moRvawis xsov­ nis aRsaniSnavad.) wamali. qalis sasimRero xmis SuaTana registri. dafiqreba. ¥ medianisa. medicina] – mecnierebaTa erToblioba adamianTa daavadebebis mkurnalobisa da Tavidan acilebis Sesaxeb. warmoadgens mrgval an ovalur brtyel budes. medailleur] _ medlebisa da liTonis fu­ lis (monetebis) Camosxmisa da Wedvis specialisti. medQkos­i [laT.). ivane javaxiSvilis saxelobis m.). ro­ _ liTonis mrgvali firfi­ ta. medicus] _ me­ dicinis specialisti. Suaka­ ci. medius Sua­ Tana] _ 1. spiritebis rwme­ niT: piri.  medianasi Scd mediAtor­i [laT.  ixmareba agreTve mediki. medQum­i < [laT. s. romelzedac raime re­ liefuri gamosaxulebaa. 2. Suamavali adamianebsa da sulebs So­ ris. mediator Suamavali] _ 1.med -318(moZv. medikAment­i [laT...  medalisa Scd. romliTac instrumentze ukraven. medQana [laT. universiteti. medalQer­i [fr.  eqsperimentuli m. ro­ melSic Casmulia raime ga­ mosaxuleba. romelic samku­ Txedis wverodan mopirda­ pire gverdis Sua werti­ lamdea gavlebuli. Medusa] _ zRvis labiseburi cxoveli. momrigebeli. mEduza [berZ. medalQon­i [fr. ¥ samedicino. madrasa < darasa Seswavla] _ mahmadianTa sa­ Sualo (iSviaTad umaRlesi) sasuliero saswavlebeli. daxmareba. wrfis monakveTi. mediana Sua. eqi­ mi. (mus.). romelic gardac­ vlilTa sulebTan amyarebs urTierTobas.  medaliori Scd. 2. romelsac yelze ikideben. medQcina [laT.  oqros m.).-is muSaki. medaillon] _ saoqromWedlo nawarmi. mEdrese [arab. Wvreta.

kaeSani. melancholia] _ naRvliani ganwyobileba.  meduzasi Scd. 2. gamokvleva.). 2. m. mezalQans­i [fr. eqsperimentuli m. raime me­ TodTan dakavSirebuli.  qarTuli enis m.m. romelic miz­ nad isaxavs miwis araxel­ sayreli bunebrivi piro­ . methodos] _ Teoriuli gamokvlevis an risame praqtikuli ganxor­ cielebis xerxi. m. meliorAcia [laT. saxelmZRvanelo.) Tanmimdevruli. mEili (an imEili) [ing E-mail (electronic mail) eleqtronuli fosta] – kavSirgabmulobis erT­erTi saxe: informaciis gadacema satelefono qsel­ Si modemis (ix.  meTodologiuri. mETod­i [berZ. meTodolOgia [berZ. (wign. melioratio gaumjobeseba] _ Ronis­ ZiebaTa sistema (Waobebis amoSroba... melanqOlia [berZ. maTematikis m. risame praqtikulad Ses­ rulebisTvis saWiro me­ Todebis. methodos meTodi da logos moZ­ Rvreba] – 1. ¥ meToduri _ 1. meliorAtor­i _ meliora­ ciis specialisti.] ¥ meduzisa.. pedagogikis nawili – moZ­ Rvreba swavlebis meTodebis Sesaxeb.  m. xeTa rgva da sxv. romlebsac iyeneben calke­ ul mecnierebebSi. sevda. mel meTOdist­i romelime sagnis swavlebis meTodikis spe­ cialisti. ¥ meTodikuri. moZRvreba Semecnebis mecnieruli me­ Todis Sesaxeb. misalliance uxamsi kavSiri] _ uTanas­ woro qorwineba wodebriv sazogadoebaSi. analizi.  mowinave m. erToblioba meTodebisa. xerxebis erTob­ lioba.  istoriis m.-319melsac aqvs sacecebi [ber­ Znuli miTologiis frTo­ sani urCxulis Medusa-s saxelis mixedviT.  meTodiuri Scd. inglisuri enis m. meTOdika [berZ. meSveobiT CarTuli kompiuterebs So­ ris. kabineti.  meTodiuri Scd.. 2.  m. methodike] _ 1. mSrali miwebis xelovnuri morwyva.  samecniero kvlevis .

cocxali ujredis gare­ 2. melos simRera] _ rTuli sityvebis dasa­ melxQor­i [germ. musika. warmod­ nayofierebis gazrdis miz­ genili hyavdaT qalad. romelSic gadmocemu­ Rera da mania miswrafeba. ta. lo. keTilxmovani. melos da manganumTan Senadnobi simRera da laT. rigis saxelebidan] _ spi­ lenZis nikelTan. Melpomene] senebiTi baraTi an axsna­ _ berZnul miTologiaSi: .mel -320- bebis gaumjobesebas misi tragediis muza. 2. SeerTebuli  telefonis m. debuli emociurobiT mo­  membranasi Scd. simRerasa da musikasTan. dramatuli Janri. melodQuri _ mosasmenad mEmbrana [laT. moqnili. rkinasTan melodeklamAcia [berZ. romelic daWimul mdgo­ melOdrama [berZ. didi siyvaruli.  melomani. rome­ damcavi apki. Rera] _ simReris hangi.. simReris si raime sakiTxis Taobaze. raime dawesebulebis mox­ melpOmene [berZ. _ 1. melos sim­ ti. drekadia. ro­ niT. melodia sim­  m.). memosentenciebiT. ki­ ¥ melxiorisa. Txeli firfi­  m.  melxiorasi Scd. Membrana apki] sasiamovno. 2.-is gadacema. lia mTavrobis Tvalsazri­ sigiJe] _ musikis. ralur­damrigebluri memorAndum­i [laT. (moZv. zusti meqanikuri deklamacia] _ mxatvruli detalebis da samkaulebis kiTxva musikis TanxlebiT. _ 1. dana-Cangali. am Janris na­ randum rac unda gvaxsovdes] warmoebi. melos sim­ mareobaSia da amis gamo Rera da drama drama] _ 1. lic gamoirCeva gazvia­ ¥ membranisa. Declamation WurWlis. melo. Melchior fr. dasamzadeblad.  m. drama. [berZ. melsac aqvs suros gvirgvini da tragediuli niRabi. melOdia [berZ.. motivi. wyisSi uCvenebs am sityve­ Maillechort frangi gamom­ bis damokidebulebas musi­ goneblebis maios da So­ kasTan. di plomatiuri dokumen­ melomAnia [berZ.

iyeneben medicinaSi. romelic aRmarTulia vi­ same. aqvs pitnis mZafri suni. Ca­ nawerebis dRiuri. menthe pit­ na da ol(eum) zeTi] _ gam­ Wvirvale kristaluri niv­ Tiereba. sportuli Sejibreba. romliTac gad­ mocemulia avtoris mo­ gonebani piradsa da sa­ zogadoebriv cxovrebaSi momxdari sxvadasxva ambis. organizatori. sportul asparezobaTa momwyobi. 3. sportuli klubis an cal­ keuli sportsmenis patroni. management] _ warmoebis marTvis xelov­ neba.-321ganmartebiTi cnoba.  daviT kldiaSvilis m. ¥ menzurisa. . gamo­ Cenili sportsmenis xsov­ nisadmi miZRvnili. menEstrel­i [fr. mensura sa­ zomi] _ saafTiaqo an la­ boratoriuli (danayofe­ biani) WurWeli siTxeebis asawyavad. 2. memorQal­i [it.] _ moxetiale po­ eti­musikosi Sua saukune­ men ebSi safrangeTsa da ing­ lisSi.  m. risame xsovnis uk­ vdavsayofad. romelic xels uwyobs war­ moebis efeqturobis zrda­ sa da danaxarjebis Semci­ rebas.  menzurasi Scd.  viqtor gogliZis m. patroni] _ 1. menestrel < provansi. m. samarTavi princi pisa da meTodebis erToblioba. (saWad­ rako turniri). Seqmnila vi­ same.). memuArebi [fr.  ixmareba agreTve menajeri. mEnTol­i [laT. memoires] _ mogonebani­literaturuli nawarmoebi. memoriale sa­ maxsovro Canaweri] _ 1. inJineri das sxv. menEjer­i [ingl. mT. menEjment­i [ingl. parfiumeriaSi da sxv. arqiteqturuli nageboba. memoriAlur­i [laT. manager uf­ rosi.  SinmousvlelTa m. memorialis samaxsovro] _ rac gakeTebula. risame xsovnis aRsa­ niSnavad. mEnzura [laT. literatura. movlenis Sesaxeb. 2.  sazRvargareTis qarTvel patriotTa m. dafa. daqi­ ravebuli profesionali mmarTveli (sawarmos di­ reqtori. ¥ memuaruli. muzeumi.

munici paliteti. rigebeli. gonebrivi cxvris jiSi. erTi mxridan Sezneqili da meore mxridan gamozneqili mentOrul­i _ damrigeblu­ mina. (anat. _ 1. cxvris matyli. sadilisTvis. gamzrdeli. sasadiloSi. odiseis Svilis gam­ varmTvare] _ 1. ingl. an vaxSmisTvis SerCeuli meridQan­i [laT. mErkur­i [laT. 2.). Mentor tele­ makis. romaul miTologiaSi: mentAlur­i [laT. kafeSi).) muxlis saxsris (Sig­ mEr­i [fr. mTavari] _ xrtili. sasmelis siaa Camowerili mEria [fr.. baraTi. menu] _ 1. gonebis niri. goneba.). Teba. saSuadReo] _ (geogr. parizis m. (meningos) tvinis garsi] _ azrovnebasTan dakavSirebu­ (medic. sauzmisTvis  Tbilisis m. ranSi. < laT. maire. parizis m. mensdruus mosaxviT wriuli xazi. furceli. azrobrivi. meTauri. tvinis garsis an­ li. meninx . qalaqis munici palitetis mEniu [fr. mayor < niTa da gareTa) saxsarSiga laT. mentalis gonebrivi] _ merinos)] _ 1. azrov­ neba] _ (wign. dam­ amozneqili zedapiri. pirovnebis an sazogadoebis qsovili.men -322- tis) Wkua. aseTi jiSis ganwyoba. major didi. azriani. 2. jgufis azrovnebis wesi. kveTs ekvators. 3. gomeris poemis pilarul milSi moTavse­ “odiseis” mixedviT] _ xel­ buli siTxis Cazneqili an mZRvaneli. meridianus saWmel­sasmeli. mentalQtet­i [fr. mens (men- menQngit­i < [berZ. nazbewviani 1. romelzedac saWmel­  Tbilisis m. mentalitate merQnos­i [esp. meniskos naxe­ mEntor­i [berZ. mEnisk­i [berZ. ri. gonebrivi.. am matylis 2. merino (mr. meriis meTauri. wvril. 2. ka­ zrdeli. Mercurius marsi] xerxi. mairie] _ qalaqis fasebis aRniSvniT (resto­ TviTmmarTvelobis organo.) war­ menstruAcia [laT. ro­ yovelTviuri] _ qalis yo­ melic gadis dedamiwis po­ velTviuri bunebrivi sisx­ lusebze da marTi kuTxiT ldena saSvilosnodan.

kaTolikuri RvTismsaxureba. feradi m. mxsneli] _ iudevelTa da qristianTa religiaSi: RvTaebrivi mxsneli kacTa codvebis gamosasyidad (Seracxaven ieso qristes). metAstaz­i [berZ.  Savi m. merokQngeb­i [sakuT. marixi). aseTi gadatanis Sedegad gaCenili meoreuli kera daavadebisa. cvlileba] _ met (fiziol. (astr. sisx­ lis limfis nakadiT baq­ teriebisa da simsivnis ujredebis gadatana. sax. RmerTebis Sikriki (Zvel berZnul miTologiaSi hermesi). messe] _ 1. zogjer amboben metamorfoza­sac. masiah mi­ roncxebuli. metamOrfoz­i [berZ. mesAlina _ ityvian amora­ luri yofaqcevis qalze [romaeli klavdiusis me­ same colis Messalina­s sa­ xelis mixedviT. 2.) organizmSi niv­ TierebaTa cvla. mzis sistemis pla­ neta. romelic cnobili iyo veragobiTa da garyvnilobiT].). 2. rac da­ saSvebia. mzesTan yvelaze ufro axlos myofi (qarT.. metagnoia mo­ nanieba] _ (ekl. metalUrgia [< berZ. metabolē Secvla. metabOlizm­i [< berZ. romelic swav­ lobs liTonTa samrewvelo warmoebasa da maTi pirve­ ladi damuSavebis xerxebs. mEsa [it. muxlis modreka da welSi Rrmad moxra locva­vedrebis dros. metAnia [< berZ.). saxecvlileba. vaWrobisa da mogzaurTa mfarveli. musikaluri gunduri na­ warmoebi am RvTismsaxure­ bis teqstze.] _ safrangeTis pirveli sa­ mefo dinastia (me­5­8 ss. metastasis gadancvleba] _ 1.). rac iwvevs daavadebis kerebs axal adgilebSi.-323vaWrobis RmerTi. sinon. mEsia [< Zv. metallurgio liTonebs vamuSaveb] _ 1. 2.). ebr. gardaqmna. metamorphosis] _ (wign. mecniereba. wirva. risame erTi formis sxva formad gadaqceva. . 2. Cveulebriv organisa da orkestris TanxlebiT. mZime mrewvelobis dargi _ gadnobili liTonis mi­ Reba da misi pirveli da­ muSaveba.

nawilakebi. amgvarad nax­  m. sityvis meteOrit­i [fr. damoukideblad. meteōros ha­ erSi molivlive] _ kosmo­ damod mocemuliT. meteorologia (meteora atmosfe­ dasaxleba~] _ religiur­ ruli movlenebi da logos mistikuri moZRvreba moZRvreba)] _ 1.). romelic ga­ fad moZraobs. mari sityva an gamoTqma. meta physika feruli movlena] _ rac exeba dedamiwis atmosfe­ fizikis Semdeg. [berZ.. nixilavs cdis miRmur mov­ ¥ meteoruli. analizs. metAfora [berZ. Sinagan winaaRmdegobas. metēorite] _ rkinis an qvis sxeuli. rogorc erTxel da samu­ metEor­i [berZ. suls da  m.met -324- metafQzika [berZ. metem-sychosis `sulebis ga­ meteorolOgia [berZ.  m. rac kosmosuri sivrcidan. bas. mecniereba gardacvlili organizmis dedamiwis atmosferos Se­ sulis sxva organizmSi saxeb. emyareba msgavsebas. sxeuli. religiis Semadgenel na­ ¥ meteorologiuri. wils. misT. (ix. mowyvetiT. metaphora ga­ datana] _ (lit. Tvi­ gadasaxlebis Sesaxeb m. meteora atmos­ .). romelic SemoiWra dedami­ 2. ro­ am gamoTqmis gadataniTi melic Camovarda dedamiwaze mniSvnelobiT xmareba. dialeqtikisgan gan­ lobs am movlenebs. Sedare­ ¥ meteorituli. agreTve meteori). (ix. meteoronixilavs erTmaneTisgan logiuri. dakvirveba. Semecnebis meTodi. sebebisa da masSi mimdinare warmoadgens brahmanizmis. metemfsQqoz­i [berZ. agreTve 1. idealisturi filosofiu­ wis atmosferoSi da swra­ ri moZRvreba.. sadguri. romelic swav­ melic. agreTve meteoriti). lenebs (RmerTs. meteocnoba. misi agebulebis. ro­ mecnierebas. uaryofs suri warmoSobis gavarva­ sagnebisa da movlenebis rebuli mnaTobi sxeuli. fizikuri procesebis Sesa­ induizmisa da zogi sxva xeb. m. sxvavebiT. meteo. Semdgom] _ ros movlenebs. movlenebs ga­  meteopirobebi.

metro Scd. ¥ metruli. adamiani. mEtrika1 [berZ. metrOnom­i [berZ. leqsTawyobis zoma. mētis] _ 1. ¥ metrikuli. métisation] _ sxvadasxva jiSis sasoflo­ sameurneo cxovelebis Sej­ vareba hibridis gamosay­ vanad.). kapitalisturi saxel­ mwifo Tavisi koloniebis mimarT. gan­ mkargulebeli restoranSi. rigis mimcemi. . (mus. erTeulebi. metron zoma da iogos moZRvreba] _ mecniereba zoma­wonis Se­ saxeb. metrdOtel­i [fr. ufrosi ofi­ cianti. ufrosi msaxuri. igivea rac metropoliteni.­s.). 2. metron zoma] – sigrZis sazomi Zi­ riTadi erTeuli sazomTa metrul sistemaSi. romelic war­ moSobilia sxvadasxva rasis warmomadgenelTa (upiratesad TeTrebis da indielebis) qorwinebis Se­ degad. mEtr­i1 [fr. métro] _ (Semokl. romelic darty­ mebiT aRniSnavs drois mci­ re Sualedebs. métropolitain] _ saqalaqo rkini­ gza. Zvel saberZneTSi: qalaq­ saxelmwifo (polisi) Ta­ visi axalSenebis (ucxo qveynebis teritoriaze da­ arsebuli koloniebis) mi­ marT.  m. mEtr­i2 [berZ. udris 100 sm. metryka] _ dabadebis mowmoba. metropolQten­i [fr.  m. metron zoma da nomos kanoni] _ meqanikuri xelsawyo. amonaweri.  metra.-325- met metizAcia [< berZ. (lit. 2. matre d’hôtel] _ 1. metrolOgia [berZ. mEtis­i [fr. meti­ zaciis Sedegad miRebuli cxoveli an mcenare. metrikē < metron zoma] _ (lit. 2. romelic ganagebs Wama­smis saqmes. mEtrika2 [polon. métre < berZ. metropolis] _ 1.) moZRvreba leqsis zomisa da leqsTa­ wyobis Sesaxeb. 2. metron zoma] _ 1. ayeneben musi­ kaluri nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad.) taqtis Zlieri da susti nawilebis simetriu­ li ganlageba. la­ boratoriaSi zusti gazom­ vebisaTvis. metropOlia [berZ. Cveulebriv miwisqveSa. mEtro [fr.

Mmexaniki Scd. aparatis mamoZ­  m. mēchanikē (tēch mexanizmi.. (gadat. damzadebasTan. Aamwevi m. meqanQkos­i _ 1. moZraoba. goeTes “faustSi” da bevr  samSeneblo m. nē)] _ mecniereba manqanaTa Sesaxeb] _ 1. saSualebiT moqmedi. meqanikis spe­ iaraRi] _ warmoebis aRWur­ cialisti. m. manqana mowyobileba raime  m. mechanē manqana. meqanizAtor­i _ specialisti. (gadat. uneb­ m. Mg.-ebi. lie. teqnikis dargi – moZraobisa topheles] _ Zveli germanuli da ZalTa Sesaxeb moZRvrebis legendis mixedviT: boroti gamoyeneba praqtikul amo­ suli. manqanis. mechanē man­ meqanQkuri _ 1. maT remon­  avtomobilis m. meqAnika [berZ. bis muSaobas. xelsawyos. tTan dakavSirebuli. m. saamqro. 3. saaTis m. Mephis2. va manqanebiTa da meqaniz­  avtomeqanikosi.. mexanikuri Scd. fizikis nawili mESCan­i [rus. iaraRi] _ 1. meqanizireba. ravebeli Sinagani mowyobi­ 2. manqanebisa da meqanizmebis loba. miwis saTxreli 3. mexanizireba Scd. romelic Tvalyurs  soflis meurneobis m. meqanizAcia da meqanQzeba  mexanika. Ti m. mebiT. 2.-ebi.  Teoriuli m. romelsac wvrilme­ _ mecniereba sivrceSi sxe­ sakuTruli. мещан] _ ada­ miani. -326- daadgilebis) Sesaxeb. Zalebis Se mexanizatori Scd. piri. meqanizmis qana. gamoyenebisxva nawarmoebSi).) aracnobieri. meqAnizm­i [berZ. moqmedeba. saxelosno. xerxi.) risame faruli romelic emsaxureba manqa­ rTuli mowyobileba. interesebi. samuSaos Sesasruleblad. Mm. adevnebs manqana­meqanizme­  mexanizacia. viw­ ulTa gadanacvlebis (ga­ . [< berZ.. nebsa da meqanizmebs. mexanikuri Scd. 2. m.mef  Tbilisis m. qarxana. demoni (gamoyvanilia canaTa gadasawyvetad. Secdoma.  soflis meurneobis m. mefistOfeli [berZ. ¥ meqanikuri.

2. miElit­i [< berZ.) Teoria. samigracio. didi wveuleba. 2. bali). saerTaSoriso m. mecEnat­i _ mecnierebisa da xelovnebis mdidari mfar­ veli [romaeli politikosi moRvawis Mecenas (Mecenatis)is saxelis mixedviT. mizAnscena [fr.  m. misērere Se­ wyaleba. misanthrôpia] _ adamianisadmi si­ Zulvili. cekvebi. mfar­ velobda ganTqmul poetebs _ vergiliuss. miser Rari­ bi] _ Zalian patara.-327ro TvalTaxedva aqvs. misereri Semiwyale] _ ormocdameaTe fsalmuni: mizerere mei. migraine berZ. migrAcia [laT. . mi [it. msaxi­ obebis ganlageba scenaze warmodgenis ama Tu im mo­ mentSi. migratio gada­ saxleba] _ 1. horaciuss da sxvebs]. iransa da TurqeTSi: par­ lamenti. (s. TaTbiri] _ 1.  Sinagani m.). mizanTrOpia [berZ. gadasaxleba qveynis SigniT an erTi qvey­ nidan meoreSi. cxovelebis miz sezonuri m. Tevzebis s.. pawawa. myelos (Zvlis) tvini] _ (medic. ¥ samejliso (mniSv. mEjlis­i [< arab. mi] _ musikaluri gamis mesame bgera. mosaxleobis gadaadgileba. mizErul­i [laT. madžlis kreba.) cxovelebis gada­ adgileba erTi adgilidan meoreze. didi sacekvao saRamo (sinon. mizAnTrop­i [berZ. (biol. mizErere [laT. adamianTa siZul­ veloba. mECeT­i [arab. kacTmoZule. miseen scéne] _ scenaze ganlageba.  Tevzebis m.. hëmikrania _ Tavis qalis naxe­ vari] _ Tavis tkivilis mud­ mivi Seteva gulisreviTa da pirRebinebiT. sazogadoebas ga­ urbis. domine! (miwyale me RmerTo didiTa wyalo­ biTa SeniTa!). romelic ada­ mianebs. masðid masjidi] _ muslimanTa samlocvelo saxli. 1­isaT­ vis).  s. uJmuri. zurgis tvinis anTeba. gzebi mQgren­i [fr. umniSvnelo. misanthrôpos] _ piri. am bgeris aRm­ niSvneli noti. ¥ migraciuli.

litrage] – mikrolitraJiani avtomobili – patara msubuqi mQT­i [berZ. [berZ. makrokosmosi). gadmocema Rmer­ Tebsa da legendarul gmi­ rebze.  miTiuri Scd.  m. mikros mcire da fr. indoeTsa da zogi sxva qveynis religiaSi: mzis. 1 mikrometri = metris memi­ lioneds. ¥ miTuri. mikēs so­ ko da logos moZRvreba] – bo­ tanikis nawili. romelic mikrobebs swavlobs. eleqt­ ronebis da misT.  antikuri m. gadmocema. mikros patara. ¥ miTologiuri.) samyaro (Sdr. leqsikoni.). mikolOgia [berZ.mindvriT. m. mitrâ] – Zveli ingis. romlic sazom erTeulis saxelTan mi­ erTebisas aRniSnavs mis memilioned nawils. mQkrob­i [berZ. sinaTlis. miTebis Semswavleli mec­ niereba. mithologia] _ 1. mikro. siuJeti. TavsarTi. romelic sokoebs swavlobs. Tqmuleba] _ Zveli xalxuri Tqmuleba.-ebi. mikrokOsmos­i [berZ. pawawa da kosmos samyaro] – umciresi sidi­ deebis (atomebis. mikrolitraJQani [berZ. laboratoria. mQTra [spars.  zogjer ixmareba agreTve miTosi. mikado] – iaponiis imperatorTa tituli.. miTebis erToblioba. ro­ melic raimes mcire zomebze . samyaros Seqmnisa da sicocxlis warmoSobaze. mikros patara..  m. rac ga­ napirobebulia adgilis Ta­ viseburebiT (tyiT. mikros mcire] – 1.ebi.  daavadebebis gamomwvevi m. WaobiT da sxv.miT -328miuTiTebs: mikrosamyaro _ atomuri zomis obieqtTa erToblioba. mythos gadmocema. am titulis mqone piri. m. mikrobiolOgia – mecni­ ereba. 2. rTuli sityvis pirveli Semadgeneli nawili. ¥ mikrobiologiuri. pawawa da bios sicocxle] – mikroskopuli erTujre­ diani organizmi. mQkado [iap. siwmindisa da simarTlis RmerTi. pirovneba. 2. qarTuli m. mikroklQmat­i – patara sivrcis klimati.  berZnuli m.. miTolOgia [berZ.  m.

 m. milliardaire] _ (fulis raime erTeuli) miliardad (miliardebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. mikros pa­ tara. (udris 1. pawawa da skopeô vu­ yureb] _ optikuri xel­ sawyo TvaliT uxilavi sagnebis dasanaxad. milQard­i [fr. mikroorgAnizm­i _ Seuiara­ Rebeli TvaliT uxilavi mcenare an cxoveluri or­ ganizmi. miledy] _ in­ glisSi: didgvarovani ga­ Txovili qalis. 2. mikros pa­ tara. gamokvleva. sazRvao m.analizi. mille aTasi] _ Tav­ sarTi.  inglisuri m. million] _ aTas­ . m. ujredebi. mile] _ gzis sig­ rZis sazomi erTeuli (rig qveyanaSi sxvadasxva sidi­ disa).  mikroskopiuli Scd. pa­ wawkintela. m. mQl­i [ingl. romelic. romelic sazomi er­ Teulis meaTased nawils aRniSnavs: 1 milimetri = metris meaTaseds. mikros pata­ ra. pawawa da phōnē bgera] – mowyobiloba. mikros patara da cheirurgia < cheir xe­ li da ergon muSaoba] – qi­ rurgiuli operaciis ke­ mil Teba mikroskopis qveS Zalian patara qsovilebze. pawawa Zvlebze. milAgia [berZ. mikroskOpuli – 1. sisxlZarRvebze. pawawa] – metris memili­ onedi nawili.-329avtomobili (sxvanairad: mcirelitraJiani avtomobili).  m. mikrOskop­i [berZ.) kunTebis tkivili. saxmeleTo m. mokrOfon­i [berZ. mikros­ kopis saSualebiT Sesru­ lebuli. my(s) kunTi da algos tkivili] – (medic.. milQmetr­i _ metris erTi meaTasedi nawili.. mQkron­i [< berZ.85 km-s) mQled­i [ingl. bgeriT rxevebs gardaqmnis eleqtrul rxevebad mis did manZilze gadasacemad an gasaZliereblad. miliArder­i [fr. mikroqirUrgia [berZ. rac mxolod mikroskopiT SegviZlia davinaxoT. mQli [laT. milliard] _ aTasi milioni (1 000 000 000). lordis me­ uRlis xseneba anda misdami mimarTva. organizmebi. milQon­i [fr.

sa­ dac Serwymuli iyo impro­ vizaciuli dialogi. militArist­i _ piri.  m. qalaqi. am organos ad­ gilobrivi sammarTvelo. SeiaraReba. ¥ milioniani. gan­ wyobilebis gamoxatvis xe­ lovneba saxis kunTebis sa­ Tanado moZraobiT. m. 2. Seqmnili saxelmwifo cxovrebis gan­ sakuTrebul pirobebSi.mil -330lic militarizmis poli­ tikas misdevs. 2.  s. ¥ samilicio. milQcia [laT. politika. tiraJi. gazeTis m. mQmika [< berZ. aseTi warmodgenis msaxi­ obi. militia samxed­ ro samsaxuri] _ 1.  m. Milord] _ 1. memiliOnedi _ milion Ta­ naswor nawilad gayofili mTelis erTi nawili. mimos] _ 1. mQlord­i [ingl. ¥ militaristuli. 2. mQm­i [berZ. inglisSi: lordis xseneba anda misdami mimarTva. jer aTasi (1 000 000). gancdebis. gamofenis m. pantomimis Semsrulebeli msaxiobi (amJamad). ¥ memilionisa. memilQone _ rigis mixed­ viT milioni. saxelmwifo. 2. Zvel saberZneTsa da romSi _ saxalxo warmodgena. sim­ Rera. millionaire] _ (fulis raime erTeuli) milionad (milionebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. ubani. agresiuli samxedro wre­ ebis politikuri batono­ ba. aramudmivi jari. 3. yofil ssrk­Si: administraciuli organo sazogadoebrivi wesrigisa da uSiSroebis dasacavad. SeiaraRebis gaZlierebisa da omisaTvis mzadebis reaqciuli poli­ tika. mgzavri. mimarTva mosamarTlisadmi (inglisSi). cekvebi. miliOner­i [fr. militarizAcia _ saxel­ mwifoTa ekonomikuri da sazogadoebrivi cxovrebis daqvemdebareba dapyrobiTi omebis momzadebis mizne­ bisTvis. mnaxveli.  m. militArizm­i [< laT. rome­ .  memeilionesi Scd. mimikos mim­ baZvelobiTi] _ adamianis grZnobebis. militaris samxedro] _ 1.

3.) adamianis unari _ Tavisi Sexedulebebis da­ farvisa. mimicry dams­ gavseba.  m.  m. minAreT­i [arab. mQni _ (Semokl.  m. meteorite­ bis SemadgenlobaSi. sasuqebi. refleqsebi. faqizad Sesasrulebeli patara xati raime nakeTo­ baze. mimQkria [ingl. minEral­i [< fr. minéral mi­ min nerali da logos moZRvreba] _ mecniereba mineralebis Sesaxeb.-ebi.-331¥ mimikuri. garemoebaTa misa­ dagebisa.  miniatura. mibaZva < berZ. madnis. mecnierebis. minārat] _ me­ CeTis koSki.  mimiuri Scd. miniatiurasi Scd.) minimaluri an miniaturuli: iTqmis Za­ lian mokle kabaze. mineralOgia [fr. feradebiT mo­ xatuli mTavruli aso an suraTi Zvel xelnawerebSi. m.) zogi saxeobis cxo­ velebisa (mag. miniatQura [fr.  m. ¥ mimikriisa. Minerva mim­ baZveli] _ romaul mi­ TologiaSi: sibrZnis qalRmerTi. nivTiereba. romelic Sedis qanebis.  m. ¥ mineralogiuri.  mimikriasi Scd. patara literaturuli an musikaluri nawarmoebi. miniatiurisa. (biol. wylebi. agreTve Zalian pa­ tara avtomobilze. 2. miniature it. mQnerva [laT. saidanac mueZi­ ni muslimanebs salocavad mouwodebs. ¥ mineraluri.] _ 1. xe­ lovnebis mfarveli (berZ­ nul miTologiaSi mas See­ sabameba aTena). mQmoza [< berZ.-ebis Teatri. mimos mimbaZ­ veli] _ samxreTis qveynebSi gavrcelebuli mcenare: aqvs patara yvavilebi. miniatura] _ 1. minimus umciresi] – yvelaze nakle­ . minimAluri [< laT. Subertis m. qameleoni) da mcenareebis TavdacviTi Segueba _ formiT an feriT damsgavseba garemo sagneb­ Tan. qveda­ tanze. kabineti. miniaturuli. minéral] _ bu­ nebrivi qimiuri naerTi an elementi. (gadat. m. ferwera. ¥ miniatiuruli.. 2. sxva cxovelebTan da mcenareebTan.

.  saarsebo m. Miss] – inglisurenovan qveynebSi: gauTxovari qalis xseneba an mimarTva misadmi (Cveulebriv saxelTan an gvarTan erTad). yvelaze naklebi rao­ denoba risame (sapirisp. mys (myos) kunTi da kardia guli] – (ant. (gadat. 2. aRiniSneba ni­ SaniT ' cifris marjvniv. temperatu­ raze miTiTebas niSnavs: nu­ lis qvemoT (sapirisp. saswavlo sagne­ bis erToblioba. atmos­ feros optikuri movlena. romelic ganagebs ama Tu im dargs. 10 (an -10) gradusi. romelic me­ Taurobs ama Tu im sami­ nistros.) moCvenebiTi ram. minQmum­i [< laT. am titulis mqone piri. 3. iranSi.  ganaTlebis m. saministro – saxelmwifo mmarTvelobis centraluri organo. miOkard­i [berZ. minimum] – 1. iranSi: umaRlesi moxelis an mecnieris sapatio saxe­ li. 2. plusi). codnis. raodenoba.  m.  teqnikuri m.. agronomiuli m. kuTxisa da rkalis sazomi erTeuli. rac auci­ lebelia raime specialis­ tisaTvis. mys (myos) kunTi] – (medic. (moZv. mQnut­i [laT. Mirzâ] – 1.patara] – 1.) wuTi. minus nakle­ bad] – gamoklebis an uar­ yofiTi sididis niSani (­) maTematikaSi. minutus germ. umciresi (sapirisp. maqsimaluri). rodesac horizontTan Cndeba dedamiwaze arsebu­ li sagnebis cru gamosaxu­ lebani.  janmrTelobis dacvis s. 2.  m. udris gradusis 1/60 nawils. qaliSvili. mwerali. miOzit­i [< berZ. samefo saxlis wevrebis tituli.min -332nute Semcirebuli. aRmosavleTis zog qveya­ naSi: mdivani. qaliSvilo! bi. mQraJ­i [fr.) gulis kunTovani kedeli.  m. mQnus­i [laT. mirage] – 1. 2.) kunTebis anTeba. xelfasis m. mQnistr­i [fr. mi- . mQnistrTa kabQneti – mTavroba. maqsimumi). mQrza [spars. mis [ing. udabnoSi. ministre] – mTav­ robis wesi.

antikur qveynebSi (saberZneTSi. mQster [ing. daakisres. rwmena.  m. mQstika [< berZ.  samxedro m. mystikos sai­ dumlo] – 1. mitElSpil­i [germ. misiOner­i [fr. gvarTan erTad). rac meCeTi. meeting] – ma­ sobrivi kreba politikuri da sxva saWirboroto sa­ kiTxebis gansaxilvelad. mistifikAcia [fr. mistQcizm­i _ mistikaze dafuZ­ nebuli religiur idealis­ turi msofliomxedveloba. midrekileba mistikisadmi.) saidumlo reli­ giuri wesebis Sesruleba. mystēria sai­ dumloebani] – 1. mit 2. batono! mistEria [berZ.  mas didi m. mQsis [ing. mQting­i [ing.] – (wign. mQtra [berZ.-333 miss Scd.  mistiuri Scd. mudmivi di plomatiuri warmomadgenloba despanis meTaurobiT. 3.) sagangebo davaleba. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: drama. mitra] – umaRles sasuliero pirTa (agreTve damsaxurebul mRvdelTa) maRali mrgvali Tavsarq­ meli. mQsia [laT.) idumali ram. ¥ mistikuri. romelsac ixuraven mRvdelmsaxurebis dros. romelsac hqonda bibliuri siuJeti. qalbatono!  missis Scd. missio gagzavna] – 1. qalbatoni. mQsgiT­i [arab] igivea. batoni. motyueba. rwmena. 2. rom­ Si da sxv. Mittelspiel Sua TamaSi] – Wadrakis par­ tiis Sua nawili. .) ganzrax visime Secdena. Mister] _ ing­ lisurovan qveynebSi: mama­ kacis xseneba an misadmi mi­ marTva (Cveulebriv. Mistress] – inglisu­ rovan qveynebSi: gaTxovili qalis xseneba an misadmi mimarTva (Cveulebriv gvar­ Tan an saxelTan erTad). (gadat.  Suasaukuneobrivi m. (wign. missionnaire] – qristianul eklesiis mier wargzavnili mqadagebeli religiuri propagandis ga­ sawevad da sxva rjulis morwmuneebis mosaqcevad. 2. romlis mixedviTac arseboben ze­ bunebrivi fantastikuri Za­ lebi da TiTqos SesaZle­ belia maTTan urTierTobis damyareba. di plomatiuri delegacia sagangebo davalebiT. mystification < berZ.

am wodebule­ vercxlili metalis Zafi. muzevvere yal­ bi] – 1. 2. mobilQzeba [germ. miuslé] – Sampan­ mexsierebis qalRmerTi. komediuri xasiaTisa.mit -334- dasalevi wamali. mQqstura [laT. umaRlesi wodebuleba. (wign. ix­ musikalur­scenuri na­ mareba agreTve naZvis xis warmoebi upiratesad mosarTavad. masobrivi Ronis­ kremis. amocanis. mnemOsine [berZ. MobilimiurQdizm­i – islamis yve­ sieren] – 1. zemdegTa Semadgenlobis qoreografiis saSualebani. mobilisation miUrid­i [< arab. mobilis] – mitropOlit­i [berZ. ro­ uris boTlis saxuravis melsac zevsisgan SeeZina mownuli| mavTulis badu­ cxra muza. koqteilis Ziebebis warmatebiT Sesas­ mosamzadeblad kvercxis ruleblad. Tadarigis sam­ laze ufro mebrZoli re­ xedro valdebulTa gaw­ aqciuli mimdinareoba. Mnēmosynē] – berZnul miTologiaSi: mQuzle [fr. ro­ veva namdvili samxedro melic religiis mTavar samsaxurSi omis gamo­ dogmatad aRiarebs yvela cxadebasTan dakavSirebiT. ro­ melSic gamoyenebulia Ta­ mQCman­i [ing. aramuslimanis ulmobeli  sayovelTao m. musical] – mosarTavad gamoiyeneba.) Zalebis an mQqser­i [ing. romelic farCis qsovilis miUzikl­i [ing. piures. aseTi Janris kinofilmi. ra. li da kaTolikuri ekle­ siis episkoposTa umaRlesi mQSura [arab. romelic warmoadgens sxvadasxva ropolitēs] – marTlmadidebe­ nivTierebis narevs. met- . mixtura] – mobQlur­i [laT. aTqvefiT da sxv.  qveynis yvela Zalis m. gaJletis ideas.  muzikli Scd. midshipman] – sam­ xedro­sazRvao flotSi: namedrove yofiTi musikis. bis mqone piri. gadat.] – miuri­ < laT mobilis moZravi] – da dizmis mimdevari. mixer Semrevi] – saxsrebis Tavmoyra raime eleqtruli xelsawyo comis. mooqrovil an mo­ wodebuleba. mobilizAcia [fr.

– magus berZ. Tanamedrove] _ realizmisadmi mtruli mi­ marTulebaTa saerTo sa­ xelwodeba xelovnebasa da literaturaSi. mCxibavi. modernizAcia da moder­ nQzeba [fr.  m. romelic ar exeba mis arss. (mus. m. 2. misani. maRali sixSiris rxevaTa Secvla ufro da­ . nimuSi risame dasamzadeblad.  m.). romlebic aseT gemovnebas Seefereba. modernisation] _ risame Secvla Tanamedrove moTxovnebisa da gemovnebis Sesabamisad. meilebis misaRebad da internetSi Sesasvlelad. modem] _ kom­ piuteris periferiuli mowyobiloba. rasac sayovelTao warma­ teba aqvs garkveuli drois ganmavlobaSi. kostiumi.  m.. magi] – magi. varcxniloba.-ebis Jurnali.  avtomobils m. samwyobre] da modulQreba _ 1.  modeliori Scd. modification] _ sagnis an movlenis iseTi saxecvlileba.-ze Cacmuli.  m. mOduri – 1. mr. TviTmfrinavis m. modēle] – 1. 2. (fiz. mOdel­i [fr. magos laT. mOgvi [Zv. tansacmlis nimuSebi. garkveul sazogadoebriv wreebSi mokle xniT gabatonebuli gemovneba Cacma – daxurvisa da yofa­cxovrebis sxva garegnul formebisa. bgeris simaRlis Secvla.  avtomobilis m. ra­ ime nakeTobis sanimuSo eg­ zemplari. modulAcia [laT. spars. gamoiyeneba satelefono qselSi Car­ Tvisas faqsebis. modifikAcia [fr... mod memodele). mOdemi [ingl.-335moZraobis unaris mqone. simRera.) er­ Ti tonalobidan meoreze gadasvla.  tansacmlis m. 2. 2. sawarmos m. modis Sesa­ feri. moZravi. modelQer­i [fr. mOda [fr. moderne uaxlesi. modErnizm­i [< fr. modeleur] – raime nakeTobis damza­ debis specialisti (sinon. modulatio mwyobroba. xomaldis m. raime sagnis Semcirebuli nimuSi an sqema. mode] – 1.

saxis Sed­ genis xelovneba. pirobebi.).. su­ raTi an saxe. marmarilos. mSvidobiani urTi­ erTobis saSualebas. rom­ lis umetesoba niJarebSia moTavsebuli.  mx. modus zoma. molécule] _ nivTierebis umciresi nawi­ laki. romelzec mxatvari aTav­ sebs naxats muSaobis dros. fizika. filebi. molek mefe: mzis. mOlbert­i [rus. cxovrebis wesi. mOlox­i _ ityvian iseT risa­ me Sesaxeb rasac bevri ada­ mianis msxverpli sWirdeba [finik. az­ rovnebis nairsaxeoba. mOla [arab.mod -336 m. m. moluski.  m. mOdus­i [laT. sxvadasxva feris minis. xerxi. mOdus vQvendi [laT. (filos. molbertt] _ xis sayrdeni. masa (wona). m. mozAika [fr.  m.  molekulasi. Мольберт germ. ¥ molekulisa. ce­ cxlisa da omis finikiuri RmerTis saxelis mixedviT. molekuliaruli Scd. m. saxis misaRebad. ¥ mozaikuri. maulâ batoni] _ muslimanTa religiuri kultis msaxuri. romlis saSualebiTac xdeba bgeris Cawera kinofirze. molluscus rbili] _ uxerxemlo. TviT masala aseTi suraTis. aramudmivi mdgomare­ oba an Tviseba. romelsac aqvs yvela misi qimiuri Tviseba. arsebobis saSualeba. mosaique] ­1. xelovneba. romelic Sed­ genilia cementis fenaze damagrebul. 3. molUskeb­i [< laT. . bali sixSiris rxevebiT.). xmovan kinoSi: bgeris mi­ er gamowveuli eleqtro­ rxevaTa gardaqmna si­ naTlis konad. aseTi suraTis. erTmaneTTan mWidrod mowyobil feradi kenWebis. ¥ molekuluri. miwiszeda m. 2. saxe] _ 1. 2. Teoria. romlebic or mo­ winaaRmdege mxares Soris droebiT mainc iZleva nor­ maluri. patar­patara naW­ rebisagan. modus vivendi] _ 1. romelsac msxverplad ada­ mianebs swiravdnen]. (log. emalisa da misT. rbil­ sxeuliani cxovelebi. Sedgeba atomebisgan. 2. molEkula [fr. 3. sagnis gardama­ vali.  zRvis m.

monarxiuli Scd. drois Zalian mcire mo­ nakveTi. oqros m. monarqistuli Scd. romelsac aqvs Tavisi meurneoba.)  monarxi Scd. m. materias an suls. momentAlur­i _ Zalian swrafi (moqmedeba). saxelmwifo. ¥ monastrisa. Sexedulebani. rodesac xdeba rame.  absolituri m. monQtor­i [fr. Tvalis daxamxameba. romelsac mmarT­ velobis erTi forma aqvs.  aTonis iverTa m. monarchia erTmmarTveloba..  m. mOnizm­i [< berZ. samonasterio Scd. monos erTi da aner (andros) qmari] _ er­ Tqmrianoba.  monarxisti Scd. M  monarxizmi. monarchos] _ saxelmwifos erTpirovnu­ li mmarTveli (mefe. . mOment­i [laT. monos erT] _ filosofiuri moZRvreba. monAster­i [berZ. m. mOneta [laT.  m. erTi wami. samonastro. Temi. monArqizm­i _ politikuri mimdinareoba. Monasterion] _ ber­monazonTa saekle­ sio­saadgilmamulo or­ ganizacia.  m. monArqia [berZ. monArqist­i _ monarqizmis mimdevari. (s. romelsac mo­ narqia miaCnia saxelmwifo mon xelisuflebis erTaderT mizanSewolil formad.-337 moliuskebi Scd.  spilenZis m. (s. monArq­i [berZ. konstituciuri m. Mmonetasi Scd. 2. TviTmp­ yrobeloba] _ mmarTvelo­ bis forma. monasteriuli. monAndria [berZ.  gasrolis m. romelic samyaros safuZ­ vlad aRiarebs erT sawyiss. dro. ¥ monarqiuli.) kompleqsi. moniteur. ¥ monarqistuli. saxel­ mwifo. Sahi da sxv.  monasterisa. rodesac sa­ xelmwifos saTaveSi udgas erTi piri­monarqi. sruldeba raime moqmedeba  dadga xelsayreli. impera­ tori. moneta] _ li­ Tonis fulis niSani. wami. ase­ Ti religiuli Temis ekle­ sia da sacxovrebeli na­ gebobani. ¥ monastriuli. momentum] _ 1.  monarxia.) wesebi. ¥ monetisa.

mon

-3382. cxovelebSi: mamlis Se­ wyvileba mxolod erT de­ dalTan erT an ramdenime sezonis ganmavlobaSi. monOgrama [berZ. monos er­ Ti da gramma aso] _ ori an ramdenime asosgan SeTxzu­ li niSani.  monagrama Scd. monogrAfia [berZ. monos er­ Ti da graphō vwer] _ vrceli, mecnieruli naSromi, ro­ melSic damuSavebulia er­ Ti raime sakiTxi an Tema. ¥ monografiuli.  m. gamokvleva. monoTEizm­i [berZ. monos erTi da theos RmerTi] _ religia, romelic erT RmerTs aRiarebs; (qarT. si­ non. erTRmerTianoba). monOliT­i [berZ. monos erTi da lithos qva] _ mTliani qvis lodi; misgan gamoTlili sagani (mag. qandakeba). monolQTur­i _ 1. rac mono­ liTs warmoadgens.  m. sveti. 2. Mgadat. (wign.) SemWidrove­ buli, erTsulovani.  m. koleqtivi.  monoliti, monolituri Scd. monOlog­i [berZ. monologos] _ sityva, romliTac dra­

ingl. monitor, laT. monitor gamafrTxilebeli] _ 1. te­ legadacemis procesis sa­ kontrolo televizoris ekrani (satelevizio moni­ tori, telemonitori); igi­ vea, rac displei. 2. samxedro javSniani gemi. 3. mudmivi meTvalyureobis aparati; kerZod saavadm­ yofosaTvis gankuTvnili m. avtomaturad aRniSnavs avadmyofis mdgomareobis yvela parametrs. monitOring­i [ingl. monitoring] _ mudmivi meTvalyu­ reoba raime procesisadmi sasurveli Sedegis Sesa­ bamisobis gamomJRavnebis mizniT an pirveldawyebiT varauds. mono... [berZ. monos erTi, er­ Tiani, erTad­erTi] _ mniS­ vnelobaTa erTianobis, er­ Tobis, erTad­erTobisa da a.S.  monokultura, monoJRera. monogAmia [< berZ. monos er­ Ti da gamos qorwineba] _ 1. qorwinebis forma, romlis drosac mamakacs SeiZleba hyavdes mxolod erTi co­ li da qals­mxolod erTi qmari (qarT. sinon. erTqorwineba).

-339matuli nawarmoebis per­ sonaJi mimarTavs Tavis Tavs, sxva moqmed pirebs an mayurebels (ix. agreTve dialogi).  hamletis m., glosteris m. (uiliam Seqspiris nawar­ moebidan: `hamleti”, `riCard III). mOnom­i [berZ. mo(nos) erTi da nomos nawili, wevri] _ (maTem.) erTwevri (Sdr. bi­ nomi, polinomi). monopOlia [berZ. monopōlia] _ 1. risame warmoebis an gayidvis gansakuTrebuli ufleba, rac ekuTvnis erT pirs, pirTa jgufis an sa­ xelmwifos. 2. (gadat.) upiratesoba, pir­ veloba raime saqmeSi. 3. msxvili gaerTianeba, rome­ lic warmoiSva warmoebisa da kapitalis koncentraci­ is Sedegad meurneobis ro­ melime dargSi gabatonebisa da maqsimaluri mogebis mi­ Rebis mizniT.  kapitalisturi m.-ebi. ¥ monopoliuri (mniSv. 2­is­ Tvis).  m. kapitali, m. gaerTianeba. monOrels­i [berZ. monos erTi da relsi] _ sayrdenebze

mon

gamarTuli (kiduli) cal­ relsiani rkinigza. ¥ monorelsuri, monorelsiani.  m. gza. monOstiq­i [berZ. monostichos] _ (lit.). damTavrebuli az­ ris Semcvleli erTstri­ qoniani leqsi; Cveulebriv aseTia xolme andaza, gamo­ cana, aforizmi, raime war­ wera. monotOnur­i [berZ. monos erTi da tonos toni, bgera] _ erTferovani, mosawyeni.  m. xma, m. simRera. monOfTong­i [berZ. monos erTi da phthongos bgera] _ (lingv.) martivi, calkeuli bgera (sapirisp. difTongi). monofizQteb­i [berZ. monos erTi da physis buneba] _ (ist.) qristianuli religiis war­ momadgenlebi, romlebic aRiareben qristes mxolod erT bunebas _ RvTiurs. monpAsie [fr. montpensier sa­ kuT. sax.] _ xileulis kan­ feti erTgvari. ¥ monpasiesi.  monpasiisa, monpase, mompase Scd.  jerjerobiT ixmareba agreTve monpansie. monsenQor­i [fr. monseigneuer]

mon

-340-

_ feodalur da monarqiul 2. eleqtromowyobilobis, eleqtrogayvanilobis spe­ safrangeTSi: princebis, cialisti (sinon. eleqtroepiskoposebis da sxva maRa­ montiori). li rangis pirTa tituli (amJamad ixmareba umaRlesi monUment­i [laT. monumentum] _ didi Zegli. kaTolikuri samRvdeloe­  SoTa rusTavelis m. bis warmomadgenelTa mi­ marT). monumEnturi ­ Zalian didi, grandiozuli. mOnstr­i [fr. Monstre] _  m. Senoba. (wign.). urCxuli.  monumentaluri Scd. mOntaJ­i [fr. montage] _ 1. manqanebis, nagebobaTa awyo­ mOral­i [fr. morale zneoba laT. moralis zneobrivi] _ ba, gamarTva garkveuli geg­ 1. im wesebis, normebis er­ mis, naxazis mixedviT. Toblioba, romlebsac gan­  axali manqanis m. sazRvravs adamianTa urTi­ 2. risame sxvadasxva nawilis erTdamokidebulebasa da SerCeva da gaerTianeba erT mTlianad. yofaqcevas ama Tu im sazo­  literaturuli m., musikagadoebaSi; zneoba. luri m., kinosuraTis m. 2. zneobrivi daskvna, zneob­ rivi gakveTili, romelic memOntaJe _ montaJis spe­ raimesgan gamomdinareobs. cialisti. ¥ moraluri (mniSv. 1­Tvis).  aparatis m., kinofilmis m.  m. princi pebi. ¥ samontaJo.  s. samuSaoebi. moratOrium­i [< laT. moratorius damayovnebeli] _ 1. sa­ samOntaJo _ sadgomi, sa­ Sinao an sagareo valdebu­ dac risame montaJs awar­ lebaTa Sesaxeb gadadeba moeben. mTavrobis mier raime sa­  kinostatiis s., televiziis centraluri s. gangebo mdgomareobis (mag. ¥ memontaJisa. omis, stiqiuri ubedurebis)  memontaJesi Scd. gamo. 2. garkveuli saxis iaraRis montQor­i [fr. monteur] _ 1. (mag., raketebis, kosmosur manqanaTa amwyobi da dam­ saSualebaTa) gamocdisa dgmeli (sinon. memontaJe).

-341da maTi sadme ganlagebis SeCereba. mOrg­i [fr. morgue] _ spe­ cialurad mowyobili saTavsi gvamebis Senax­ visa, amocnobisa da Sekve­ TisaTvis. morganatQkul­i [laT. morganaticus]: morganatikuli qorwineba [fr. Mariage morganatique] _ samefo saxlis wev­ ris qorwineba ara samefo gvaris qalTan (rac taxtis memkvidreobis uflebas ar aZlevs arc cols, arc Svi­ lebs). mOrze [< kreb.] _ TviTCamweri eleqtro magnituri mimReb­ gadamcemi telegrafiuli aparati, romelic gamoigona fizikosma morzem 1837 wels; telegramis miReba xdeba qaRaldis lentze morzes anbanis (niSnebis kodis) saSualebiT tireebisa da wertilebis saxiT; gada­ cema xdeba telegrafis ga­ saRebis meSveobiT; pirveli eleqtruli telegrafiuli aparati gamogonebuli iq­ na ruseTSi. p. l. Silingis mier 1835 w.  m. anbani (kodi). mormOnizm­i _ religiur­ seqtanturi momdinareoba,

mot

romelic Seiqmna amerikis SeerTebul StatebSi 1830 w. warmoadgens mraval­ RmerTianobisa da qristi­ anobis narevs [miTiuri wi­ naswarmetyvelis mormonis saxelis mixedviT]. mOrs­i [rus. морс < germ.] _ xi­ lis wvenisgan damzadebuli gamagrilebeli sasmeli. mOrfema [< berZ. morphe forma] _ (lingv.) sityvis mniSvne­ lobiTi nawili; fuZe da afiqsebi (prefiqsebi, sufiq­ sebi, daboloeba). mOrf­i an mOrfin­i [< kreb. berZ. Morpheus Zilis Rmer­ Ti] _ narkotikuli (tki­ vilgamayuCebeli da Zi­ lismomgvreli) saSualeba (opiumis alkaloidis Za­ lian Zlieri momwamlavi da misi mTavari elementi). morfolOgia [berZ morphē forma da logos moZRvreba] _ 1. mecniereba organizmebis, organoebis, niadagis agebu­ lebis Sesaxeb. 2. gramatikis nawili,romelic swavlobs sityvaTa formebs; romelime enis sityvaTa formis sistema. ¥ morfologiuri.  sityvis m. Semadgenloba. mOtel­i [ingl. motel < motor

mot

-342amJamad es sityva moZvele­ bulia; mis nacvlad ixma­ reba qarTuli _ Zrava. ¥ Zravasi.  Zravisa Scd. motorOler­i [germ. Motorroller] _ orTvliani moto­ ciklis nairsaxeoba, masze patara. motOcikl­i [fr. motocycle] _ or­ an samTvliani manqana, romelsac aqvs Sinagani Zrava da moZraobs urelso gzebze. ¥ samotociklo.  s. sporti. motocQklist­i _ piri, romelic marTavs moto­ cikls, mihyavs motocikli. mocQon­i [germ. Motion < laT. motio (motionis) moZraoba] _ siaruli, seirnoba jan­ mrTelobis gansamtkiceb­ lad an dasvenebis mizniT. mOher-i [ingl. mohair < arab.] _ 1. angoruli Txis matyli, naxevrad wminda, TeTri, Zlier mbzinvare; misgan am­ zadeben umaRlesi xarisxis xaliCebs, fardagebs, triko­ taJs da sxv. 2. am matylis rbili narTi da qsovili. mohikAnebi _ Crdiloameri­ kel indielTa erT­erTi

da hotel _ sastumro (motorista hotel) avtomobilebis sas­ tumro] _ saavtomobilo gzis piras mdebare sastum­ ro mgzavrTaTvis; avtopan­ sionati. moto... [laT. motor moZra­ obaSi momyvani] _ moZrao­ bis, motorizaciis mniSvne­ lobiT.  motorali, motoboli. mOtiv­i [fr. Motif] _ 1. ra­ ime moqmedebis mizezi; mo­ sazreba, sabuTi risame sa­ sargeblod.  gaugebari m. 2. simReris kilo, hangi.  Zveleburi m. motivQreba da motivAcia _ motivebis, mosazrebis moyvana risame dasamtki­ ceblad, dasabuTeba (Sdr. argumenti). motOdrom­i [fr. moto(cycle) da berZ. dromos sarbieli] _ specialurad mowyobili adgili motociklebis Se­ sajibreblad an gamosac­ delad. mOtor­i [laT. motor] _ man­ qana, romelic nebismier energias gardaqmnis meqani­ kur energiad. ¥ motoriani.  m. navi.

-343tomi, amJamad amomwydari; cxovrobdnen mdinareebis­ konektikutsa da hudsonis napirebze. ukanaskneli mohikani _ ityvian risame ukanasknel an uxuces war­ momadgenelze. [amerikeli mwerlis fenimor kuperis (1789­1851) romanis “uka­ naskneli mohikanis” mixed­ viT]. muEZin­i [arab. Mmu'addin] _ me­ CeTis msaxuri (mola), rome­ lic minareTidan mouxmobs muslimanebs salocavad. mUza [berZ. musa] _ 1. berZnul miTologiaSi; TiToeuli cxra qalRmerTTagani, rom­ lebic iTvlebodnen mec­ nierebisa da xelovnebis mfarvelad. 2. poeturi STagonebis wyaro, agreTve TviT poetis STa­ goneba, Semoqmedeba.  galaqtionis m., SoTa rusTavelis m. muzEum­i [germ. Museum < berZ. museion muzebis taZari] _ dawesebuleba, romelic ag­ rovebs, icavs da gamofens dasaTvaliereblad xelov­ nebis Zeglebs, samecniero koleqciebs, istoriuli mniSvnelobis sagnebs da sxv.

mul

 istoriuli m., xelovnebis m. ¥ samuzeumo.  s. eqsponatebi. mUla [arab. maulā batoni] _ 1. saxelwodeba romelsac muslimanur qveynebSi aZle­ ven mecnier­RvTismsaxurebs, maswavleblebs, kanonmdeb­ lebs. 2. musulmanTa religiuri kultis msaxuri. mUlaJ­i [fr. moulage] _ sagnis naturaluri zomis modeli (TabaSiris, sanTlis da misT.). mUlat­i [esp. mulato < arab.] _ zangisa da TeTrkanianis SeuRlebis Sedegad Sobili adamiani. multi... [laT. multum mrava­ li] _ mravladoba, mraval­ jeradoba.  multimilioneri. multimEdia [laT. multi mra­ vali da media] _ infor­ maciis Senaxvisa da de­ monstrirebis sxvadasxva audio da vizualuri xer­ xebis erToblioba.  multimediuri. multi plikAtori _ multi­ plikaciis specialisti. multi plikAcia [laT. mul-

mul

-344sinon. mTis balzami). mUndir­i [rus. мундир < fr.] _ samxedro an samoqalaqo (specialuri) formis tan­ sacmeli.  oficris m., rkinigzis muSakis m. munici palQtet­i [germ. Munizipalitat < laT. municipium TviTmmarTveluri Temi] _ zog qveyanaSi: qalaqis an soflis TviTmmarTveloba. ¥ munici paluri. M  m. arCevnebi. mUr­i [berZ. myrrha < arab. murr] _ surnelovani fisi zogi mcenarisa. mUs­i [fr. mousse] _ tkbili saWmeli, damzadebuli xi­ lis sirofisgan, romelsac damatebuli aqvs mananis burRuli an Jelatini. mUsika [berZ. musikē] _ xelov­ neba, romelic sinamdviles asaxavs bgeriTi mxatvruli saxeebiT; amgvari xelovne­ bis nawarmoebi; aseve nawar­ moebTa erToblioba.  simfoniuri m., klasikuri m., jazuri m., z. faliaSvilis m., m.-is gakveTili, m.-is Teoria. M ¥ musikaluri da samusiko.  m. (s.) xelovneba, m. (s.) saswavlebeli.

tiplicatio gamravleba] _ ki­ nogadaReba suraTebis an Tojinebisa, romlebic ga­ moxataven moZraobis cal­ keul momentebs; am wesiT gadaRebuli filmi. ¥ multi plikaciuri.  m. filmi. ¥ samulti plikacio.  s. Tojinebi, s. SemoqmedebiTi gaerTianeba. mUltfilm­i _ multi plika­ ciuri (ix. multi plikacia) filmi. mUmia [arab. mumija] _ gax­ rwnisgan dabalzamebiT (an bunebrivad) daculi adamianis gvami. ¥ mumiisa.  mumiasi Scd. mUmie [arab. spars. mum cvi­ li] _ fisismagvari bu­ nebrivi produqti bio­ logiuri warmoSobisa; Jonavs kldeebisa da mTe­ bis napralebidan; warmo­ adgens uformo magar an drekad naWrebs; ori aTas welze metia. iyeneben xal­ xur medicinaSi kuWnaw­ lavebis, sasunTqi gzebis, SardkenWovan, kanis daava­ debaTa, bronqialuri as­ Tmis, tuberkuliozisa da sxvaTa samkurnalod (qarT.

-345-

nad

musQkos­i _ 1. musikis speci­

alisti. 2. romelime musikaluri ins­ trumentis damkvreli. mUskat­i [fr. muscat] _ 1. vazis jiSi erTgvari; isxams sur­ nelovan yurZens; am yurZnis Rvino. 2. tropikuli xe; isxams sur­ nelovan nayofs; iyeneben parfiumeriaSi, medicinaSi, kulinariaSi. mUslim­i, muslQman­i [spars. musliman arab. muslim islamis erTguli] da musUlman­i [Turq. müslüman] _ igivea, rac mahmadiani. ¥ muslimuri, muslimanuri, musulmanuri.  m. religia, m. wes-Cveulebani. muslimoba, muslimanoba da musulmanoba _ igivea, rac mahmadianoba. mUson­i [fr. mousson < arab.] _ qari, romelic periodulad icvlis mimarTulebas, za­ fxulobiT uberavs zRvidan, xolo zamTrobiT _ xmele­ Tidan. n mUstang­i [esp. mustango ingl. mustang] _ gavelurebuli Si­ nauri cxeni (gavrcelebuli nAgan­i – erTgvari sistemis iyo CrdiloeT amerikis pre­ revolveri. riebSi). nAdir­i [arab.] – cis sfe­ mutAcia [laT. mutatio cvli­

leba] _ 1. yovelgvari nax­ tomiseburi ganviTareba risame. 2. (biol.). raime axali ni­ San­Tvisebis uecari gamov­ lena cxovelebsa da mce­ nareebSi. 3. ymawvilis xmis Secvla (daboxeba) asakSi Sesvlis gamo. mUfTa [rus. муфта < germ. Muffe] _ orive mxridan xe­ lis Sesayofi saTburi, Cve­ ulebriv xmaroben qalebi siciveSi. mUfT­i [arab. mufti] _ musli­ manTa iurist­RvTismetyve­ li, yuranis ganmmartebeli; umaRlesi sasuliero piri. mUSket­i [fr. mousquet < esp.] _ Zveleburi patruqiani msxvilkalibriani Tofi (dasavleT evropis qveynebis armiaSi). muSkEter­i [fr. mousquetaire] _ muSketiT SeiaraRebuli jariskaci.

nav

-346erTeulis mmarTveli. naQlon­i [ing. nylon] – sin­ Tezuri boWko, abreSumis msgavsi; am boWkos qsovi­ li.  neilonic ixmareba. nAmaz­i [spars. namaz] – mus­ limanTa locva, romelsac dReSi xuTjer asruleben. nAndu [esp. nandú] – erTgvari siraqlema; gavrcelebulia samxreT amerikaSi. nAno – TavsarTi, romelic sazomi erTeulis saxel­ Tan mierTebisas aRniS­ navs mis memiliarded na­ wils: 1. nanowami = wamis memiliarded nawils. nAos­i [berZ. naos] _ da cEla [laT. cella] – antikuri taZris mTavari sadgomi (samloc­ velo), sadac moTavsebuli iyo RvTaebis qandakeba. nArgile [spars. nârgile] – aR­ mosavleTis qveynebSi gav­ rcelebuli Tambaqos mosawevi mowyobiloba, ro­ melic wylis WurWlis, tya­ vis grZeli milisa da Cibu­ xisgan Sedgeba. nArkoz­i [berZ. narcôsis ga­ SeSeba] – (medic.) narko­ tikuli saSualebebiT ga­ mowveuli Zili, rasac Tan

ros wertili, romelic ho­ rizontis qveS aris da sa­ winaaRmdegoa zenitisa. nAv­i [berZ. navis gemi] – (arqit.) bazilikis, eklesiis erT­ erTi grZivi nawilTagani, romelic gamoyofilia sve­ tebis rigiT. nAvaxa [esp. navaja] _ civi iaraRi erTgvari – grZeli dasakeci dana (ician espa­ neTSi). navigAtor­i – naosnobis (mniS. 2) specialisti. navigAcia [laT. navigatio] – 1. gemTa mimosvla (qarT. sinon. naosnoba, zRvaosnoba). 2. wlis iseTi dro, rom­ lis ganmavlobaSic SesaZ­ lebelia naosnoba.  zamTris n., n.-is saxelmZRvanelo. ¥ sanavigacio.  s. atlasi, s. xelsawyoebi. naQada [berZ. Naias (Naiados)] – berZnul miTologiaSi: wylis (mdinaris, nkadulis, wyaros) nimfa. nAib­i [arab. Nâi'b] – 1. zog musulmanur qveyanaSi: ro­ melime ufrosis an sasu­ liero piris moadgile. 2. Samilis saimamoSi: admi­ nistraciul­teritoriuli

-347axlavs cnobierebisa da mgrZnobelobis dakargva. narkomAnia [berZ. narcôsis ga­ SeSeba da mania miswrafeba; sigiJe] – narkotikebis xma­ rebisadmi Zlieri, avadmyo­ furi midrekileba nArta [rus. нарты (mr.) da нарта] – grZeli da viwro marxili, romelSic irmebs an ZaRlebs abamen; didi gamoyeneba aqvs ukidures CrdiloeTSi. natrQum­i [laT. natrium] – qi­ miuri elementi, TeTri fe­ ris rbili tutovani li­ Toni. nAtura [laT. natura] – 1. co­ cxali nimuSi, romelsac xataven, gadaiReben da sxv.  n.-is xatva. 2. bunebrivi pirobebi, adgili (pavilionis gareSe) sadac warmoebs kinogadaReba. 3. saqoneli, produqtebi da misT. rogorc fulis nac­ vlad gadasaxdeli saSua­ leba. 4. (wign.) adamianis xasiaTi, temperamenti. ¥ naturuli.  n. gadaRebebi. ¥ naturisa.  naturasi Scd. naturalizAcia [laT. natu-

nat

ralis bunebrivi] – saxelmwi­ fos mier ucxoelis miReba moqalaqed, qveSevrdomad; sxva saxelmwifos moqala­ qeobis miReba. naturAlizm­i [< laT. naturalis bunebrivi] – mimarTuleba literaturasa da xelovne­ baSi; warmoiSva sabunebis­ metyvelo mecnierebaTa ze­ gavleniT me­19 s.­is bolos. cdilobda sinamdvile da adamianTa urTierTobani aesaxa obieqturad. ¥ naturalisturi.  n. mimarTuleba ferweraSi. naturAlist­i _ 1. piri, ro­ melic bunebas swavlobs (qarT. sinon. bunebismetyveli).  norCi n. 2. naturalizmis mimdevari. naturAluri [laT. naturalis bunebrivi] – namdvili, bu­ nebrivi (sapirisp. xelovnuri).  n. Tafli, n. Rvino, n. Cai. natUrmort­i [fr. nature morte “mkvdari buneba”] _ naxati, suraTi, romelzec gamoxatulia usulo sagne­ bi: yvavilebi, xili, nanadi­ revi, gawyobili sufra da sxv.

naf

-348 e. sakiTxi.

nafTAlin­i [< berZ. naptha
navTobi] _ TeTri kristali nivTiereba mZafri suniT; iyeneben teqnikaSi, agreTve saleulis da bewveulis dasacavad CrCilisagan.  naftalini, navTalini, navtanili Scd. nAcia [laT. nation xalxi, eri] _ (moZv.) eri. nAcizm­i [germ. Nazismus] _ germaniis faSizmi. nacionalizAcia [fr. nationalization] da nacionalQzeba _ kerZo sakuTrebis (miwis, mrewvelobis, bankebis da sxva) usasyidlod gadacema saxelmwifo sakuTrebad.  fabrika-qarxnebis n., miwis n. nacionAlizm­i _ 1. erovnuli gansakuTrebulobis da upi­ ratesobis qadageba. 2. politikuri moZraoba da­ monebul qveynebSi ucxoeli dampyroblebis winaaRmdeg sruli erovnuli damo­ ukideblobis mosapoveb­ lad. nacionAluri [laT. natio (nationis) xalxi, eri] _ erov­ nuli.  es sityva gavrcelebulia magram sjobs vixmaroT erovnuli.

neandertAlel­i adamQani
_ Tanamedrove adamianis uSualo winapari; cxov­ robda adrindel da Sua paleoliTSi [xeoba Neandertalel­is saxelis mixedviT (germaniaSi q. diuseldor­ fis axlos], sadac 1856 w. pirvelad aRmoaCines ase­ Ti adamianis ConCxis na­ wilebi]. negAtiv­i [laT. negativus uar­ yofiTi] _ SuqmgrZnobiare firze an firfitaze aR­ beWdili gamosaxuleba, ro­ melSic naTeli adgilebi Savad aris gamosuli da piriqiT.  n.-is gamomuSaveba. negatQuri _ 1. negativis saxisa.  n. gamosaxuleba. 2. (wign). uaryofiTi.  n. movlenebi (sapirisp. pozitiuri).  negativuri Scd. negroQdeb­i [esp. negro Savi da berZ. eidos saxe] _ (an­ Trop.) SavkanianTa rasis warmomadgenlebi. nEgus­i [eTiop. Negus Negesti mefeTa mefe] _ eTiopiis (abisiniis) imperatorTa

-349-

nei

tituli (me­19 s.­is dasas­ rad qceva, neitralurad rulsa da me­20 s.­is da­ gamocxadeba raime terito­ sawyisSi. riisa. nevr(o)... [berZ. neuron ZarRvi, 2. visame an risame Zalis, gav­ lenis Sekveca, mospoba. nervi], neir(o)..., _ rac da­ 3. (qim.) mJavas da tutis ur­ kavSirebulia nervebTan, TierTqmedebis reaqcia,rom­ nerviul sistemasTan. lis Sedegad miRebul niv­  nevralgia, nevropaToloTierebas ara aqvs arc mJavas, gia. arc tutis Tvisebebi. nEvroz­i [< berZ. neuron nervi] neitralQtet­i [germ. neutra_ (medic.) centraluri ner­ litat] _ saerTaSoriso samar­ vuli sistemis daavadeba, TalSi: saxelmwifos iseTi romelsac Tan sdevs Sinaga­ mdgomareoba, rodesac igi ni organoebis funqciis ar monawileobs omSi da moSla, nivTierebaTa cvlis meomari saxelmwifoebis procesebis darRveva da mimarT erTnairi pozicia sxv. ukavia. nevrolOgia [berZ. neuron neitrAlur­i [laT. neutralis nervi da logos moZrvreba] _ saSualo] _ 1. iseTi (sa­ mecniereba, romelic swav­ xelmwifo), romelic neit­ lobs nervul sistemas da ralitets icavs meomar mis daavadebebs. mxareTa mimarT. nevropaTolOgia [berZ. ne2. iseTi (qveyana, teritoria), uron nervi pathos tanjva da sadac saerTaSoriso Se­ logos moZRvreba] _ mecniereba TanxmebiT ar SeiZleba omis nervuli sistemis daavade­ warmoeba, samxedro Zalebis baTa Sesaxeb. ganlageba. N neiroqirUrgia _ qirurgiis  saxelmwifo, n. teritoria dargi _ centraluri da n. wylebi. periferiuli nervuli sis­ 3. vinc ar exmareba arc erT mxares (davaSi, brZolaSi temis daavadebaTa mkurna­ da misT.). loba. 4. iseTi (nivTiereba, wamali), neitralizAcia da neit­ romelic arc argebs, arc ralQzeba _ 1. neitralu­ vnebs organizms.

anaTebs wiTlad. SiSi yovelgvari siaxlisa. sxvanairad: rqakbila. neos axali da phobos SiSi] _ (wign. sasaflao. n.) enaSi axlad gamoCenili si­ tyva an gamoTqma. neoceratOlus­i [berZ. neos axali. neos axali] _ qi­ miuri elementi.  n-is Suqi. romelic Seicavs cnobebs misi cxov­ rebisa da moRvaweobis Se­ saxeb. neoreAlizm­i _ 1.).) raime moZRvrebis da (misT. neOfit­i [berZ.-is reklama.). adgili sadac dasaflave­ bulia gamoCenili adamia­ nebi. ufero da usuno airi.) axali mimdevari. nEon­i [berZ. iyeneben Suqreklamebis mi­ lisebr naTurebSi. (qim.nei -350- 5. neos axali] _ si­ axlis mniSvneloba. damaarsebe­ lia platoni (204­270 ww. neofObia [berZ. mimarTuleba italiur ki­ nosa da literaturaSi. ro­ melic miznad isaxavda pla­ tonis filosofiis wina­ aRmdegobrivi elementebis sistematizacias da maT Se­ erTebas aristoteles mTel rig ideebTan. nEptun­i [laT. neo. nephunus] _ 1. N neQtron­i [ingl. neutrum arc erTi. Nneoromantizmi. neoplatOnizm­i _ antikuri filosofiis idealisturi mimarTuleba (me­3­6 ss. neolOgizm­i [berZ.. arc mJavas damaxasi­ aTebel reaqcias. mimarTu­ leba filosofiaSi _ idea­ lizmis erT­erTi saxesxva­ oba. raime religiis axali mim­ devari.. arc meore] _ (fiz. nekrOpol­i 1. keras (kernatos) rqa da odus kbili] _ avstraliuri Tevzi. (gadat. romelic sunTqavs layuCebiTac da filtve­ biTac (ormagad msunTqavi). 2.) atomis bir­ TvSi Semavali nawilaki. nekros mkvdari. axlad rjulmiRe­ buli. romaul miTologiaSi: . [berZ.) rac ar iZleva arc tutis. micvalebuli da logos sityva] _ visame gar­ dacvalebis gamo gamoqvey­ nebuli statia. 2. neutron < laT.). 2. nekrOlog­i [berZ.ro­ melsac ara aqvs eleqtruli muxti. nephytos] 1. neos axa­ li da logos sityva] _ (lingv.

maradiul sia­ xalgazrdavesa da silama­ zes aniWebs maT.  n. sistema. romlis mdgoma­ reobazedac aris damoki­ debuli adamianis saerTo mdgomareoba.  ixmareba agreTve nerviuli. romli­ Tac nivelirebs axdendnen. metismetad kar­ gi ram. ad­ vilad aRgznebadi. (medic. iyeneben sxvadasxva sam­ kaulis gasakeTeblad. qali. nesEser­i [fr. nEqtar­i [berZ. nEcke [iap. (botan. n. Ggadat. (geol). bude an patara Cemodani. netto] _ (komer. saWiro] _ ko­ lofi. nivelQreba [fr. nErv­i [laT. niveler] _ 1. qsovili. bruto).) Saqrovani wveni.-351zRvis RmerTi. uwvri­ lesi boWkovani warmonaqmni adamianisa da cxovelis organizmSi.  susti n.) sa­ qonlis wona uWurWlod da SefuTvis garSe: sufTa wo­ na (sapirisp. nEfrit­i [berZ. nervus] _ 1. romelsac gamoyofs zogi mcenaris yvavili. nervebisgan Semdgari. necesaire auci­ lebeli. nephros Tir­ kmeli] _ 1. nectar] _ 1.] _ iaponuri skul­ pturis miniaturuli na­ warmoebi. nervebi _ aseTi war­ monaqmnebis erToblioba..) Tirkme­ lebis anTeba. zedmetad mgrZnobiare.-ebi. xeze an Zvalze WriT gakeTebuli patara figura. momwvano an TeTri minera­ li.). 2. warmoadgens boWkoebis erTobliobas. ber­ Znul miTologiaSi. romelSic mo­ Tavsebulia movlisaTvis (tualetisaTvis) an xel­ saqmisaTvis (Wra­kervisaT­ niv vis) saWiro nivTebi. romelic gaRizianebas ga­ dascems periferiidan Tavi­ sa da zurgis tvins an pi­ riqiT. dedamiwis zedapirs simaRleTa gansazRvra zo­ . mr. qceva. (poet. mzidan rigiT merve planeta mzis sistemisa. 2. 2. 2. smenis n. siamovnebis momgvreli. Rmer­ Tebis sasmeli.  n.  mxedvelobis n. sistema. nivElir­i [fr. nErvuli ­ 1. romelic ukvdavebas. niveleur] _ geo­ deziuri xelsawyo. 2. 3. nEto [it.  sagzao n.

] – didi grZelbewviani sa­ samsaxuro ZaRlebis jiSi.i. nimbus] _ sikaS­ kaSis gamosaxuleba RvTis. ag­ reTve (umciresi dozebiT) rogorc samkurnalo prepa­ rats _ sisxlZarRvebis ga­ safarToeblad. iyeneben saTevzao badis na­ pirze gamosaTrevad.e. nitron gvarjila da glykeros tkbili soda. sinon. new] _ geografiuli saxelwodebebis TavsarTi. nicotine sakuT. romelmac pir­ velma Seitana Tambaqo safrangeTSi me­16 s­Si). risame elferi. adamianebi. 2. mzveravi. nQrvana [sanskr. iyeneben rogorc feTqebad nivTierebas.-ebi. niufaUndlend­i [geogr. niU2 [ing. sax. gaTanabreba. nirvâna gaq­ roba] _ budistebis misti­ kuri moZRvrebis mixedviT. niU1 [fr. rogorc simbolo wmindanebisa. azotmJavas da gogirdmJavas naerTi gli­ cerinTan. qristianul da budis­ tur xelovnebaSi. udidesi netareba.] _ narkotikuli niv­ Tiereba. sigiJe] _ (medic). nQke [berZ. nimfomAnia [berZ. sax. wyal­ gierT amorCeul wertilTan an zRvis donesTan Sedare­ biT. nuance] _ sul mcire. RvTa­ ebriobisa (berZ. qalis avadmyofurad aweuli sqe­ sobrivi aRgznebadoba. niUans­i [fr. nitroglicErin­i [< berZ. nQnZa [iap. romlebic daqiravebulni arian gan­ sakuTrebulad rTuli spe­ cialuri davalebebis Se­ . umniSvnelo gansxva­ veba rameSi. Saravandi.romelsac aRweven adamianuri zrun­ visa da miswrafebaTagan sruli TavisuflebiT. (gadat. azotmJavas marili] _ Txevadi zeTovani nivTiereba.  warmoiTqmis n. RvTismSoblis. nQmba [laT. Nikē] _ berZnul miTologiaSi: gamarjvebis qalRmerTi. nu SiSveli] – xelov­ nebaSi: SiSveli sxeulis gamosaxuleba.nik -352sasruleblad. romelic aRniSnavs `axals”. nikOtin­i [fr. Saravanduli). wmindanebis Tavze. gansxvavebis mos­ poba. nymphē Za­ la da mania miswrafeba. mstovari] _ profesionaluri jaSuSe­ bi.). romelsac Seicavs Tambaqo (frangi di ploma­ tis Nikot-is saxelis mi­ xedviT.

novella] _ patara moTxroba.  niSa Scd. ideebi. kote marjaniSvili. romelic ixmareba mecnierebis. novatio ga­ naxleba. ama Tu im dargSi. 10 wa­ mis ganmavlobaSi ver dge­ ba da amitom iTvleba da­ marcxebulad. n. nomenklAtura [laT. novAtor­i [laT. monRo­ lebis mier dapyrobili te­ ritoriebis garkveuli ad­ ministraciuli erTeulis mmarTveli.  n.  novelasi Scd. sia terminTa da saxelwo­ debaTa. meTodebi. prog­ resuli princi pebi.).-353waRebulTa gadsarCenad da sxv.). erTi valdebulebis meoriT Secvlis Sesaxeb. rome­ lic mkveTrad. skeptikurad ekideba yvela­ fers. knock-down] – (sp. niche] – kedelSi SeR­ rmavebuli saTavsi risame (mag: larnakis. magram 10 wamis ganmavlobaSi Se­ iZleba adges brZolis ga­ sagrZeleblad. niRilisturi Scd. krivSi: mdgomareoba. nokdAun­i [ingl. qandakebis. warmoebis da sxv. nOin­i [monR. xelovnebis. avejis) dasadgamad. ¥ novelisa. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. cvlileba] _ sa­ moqalaqo samarTalSi: mxa­ reebis SeTanxmeba maT mier nom nakisri. xerxebi Seaqvs moRvawaobis raime sferoSi da gana­ xorcielebs maT.). novator ganmaaxlebeli] _ adamia­ ni. nokAut­i [ingl. laT. krivSi: mdgomareoba.  n. nihil ara­ feri] – yvalafris xelaRe­ biT uaryofa. novAcia [gv.  niRilizmi. . ¥ nihilisturi. knock-out] _ (sp. damokidebuleba raimesadmi. nihQlizm­i [< laT.] _ (ist. nomenclatura saxelTa nusxa] – 1. N ¥ novatoruli. nihQlist­i _ adamiani.  scenis n.  niRilisti Scd. nQS­i [fr. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. romelsac axali. wamowyeba. nOvela [it. uaryofiTad.

¥ nomrisa. 1). nOna [laT. sabuTi.  n. nominalis saxelobiTi] _ 1. Tanamdebobis pirTa wre. ¥ uary. nomokAnon­ i [berZ. romlisTvisac mie­ niWeba gansakuTrebuli jil­ do raime konkursze. sagani. musikaluri ga­ mis mecxre safexuri.) mecxre] – 1.nom -354dis fulis niSnebze.. calke ganyo­ fileba (abanoSi). nomriani. nominAlur­i [laT. visac mxolod sa­ xeli hqvia risame. 2. calke iTaxi (an oTaxebi) sastumroSi.  u. nomQnal­i [< laT. redaqtori. telefonis n. nomerus ricxvi] – 1. adgilebis d. danomrva – nomrebis dasma rameze. saqo­ nelze. romelic dasaxelebulia jildos pretendentad raime nomina­ ciaze.  n. nomokanon] _ marTlmadidebluri ek­ lesiis wesebis krebuli.) cxrasafexuriani intervali. nOmer­i [laT. rameze (raime saqonelze) aRniSnuli. 2. nona (mdedr. romelic aRniSnulia fa­ sian qaRaldebze.  n. xelfasi.  Jurnalis n. 2.  nomerisa.) nawili. romelsac aqvs gar­ kveuli rigiTi ricxvi. 2.. (mus. rac gamo­ xatulia ama Tu im fuladi RirebulebebiT. romelTa personaluri da­ niSvna an damtkiceba Sedis romelime umaRlesi or­ ganos kompetenciaSi.  saxlis n.  n. erTgvarovani sagnebis rigis maCvenebeli ricxvi (xSirad win uZRvis niSani N an #). 3. 3. rasac.  saxlebis d. unomero Scd. raime sanaxaobis (koncer­ tis. nominalis saxelobiTi] – Rirebuleba. unomro. qaRal­ . nomQnant­i – pirovneba an pi­ rovnebaTa jgufi. bileTis n. warmodgenis.. romelic calke sruldeba. danomvra. nominAcia – raime dargi an Tviseba.) cxrastriqoniani strofi. ¥ nomriani (mniS. 4. magram asrulebs Tavis daniSnu­ lebas. fasi. bileTi..  n-ia saukeTeso moklemetraJiani filmi.. ¥ nomenklaturuli. (lit.

risame nostAlgia [berZ. 1) Sesabamisi Cve­ Scd.) sevda. sinon. ideologiisa da sazogado­  detalebis n. musikaluri bgeris pirobi­ n.  maRali n. rac risame normebs gan­ kuri sistemisadmi. arbevdnen evropis qveynebs. mowveuli samSobloSi dab­ 2. mowesrigeba] – maCvenebeli mcdeloba.-ebi. n. nonkonfOmizmi­i [ing. nayofierebis n. nor­ raime sevdis aRsaniSnavad mis (mniS. ebriv­(ekonomikur)­politi­ 2. salite(qarT. norma am sityvis xmareba saerTod lis sworxazovani] – 1. ga­  gamomuSavebis n. medo sawinaaRmdegod  teqnikuri n. nOnsens­i [ing. sevda). same saSualo sidide. romlebic me­8­11 ss. dakanonebuli ram.-ebi. TviT 2. tkivili] – (wign. nOrma [laT. cxra normAneb­i [skand. nonsense] – uaz­  n. bunebrivi. ri­ dabruneba da algos tanjva. norma] – 1. samSoblos raturo enis n. temperamenti. . Sromis 2. ulebrivi. nOt­i [laT. musikaluri nawarmoebi cxra mebi. CrdiloeT germanuli to­ 2. nonetto] _ 1. Non. nostos Sin dawesebuli raodenoba.-ebi.  n.  normatuli Scd. sazRvravs.-355- not nOnet­i [it. sisulele. normatio conformism ardaTanxmeba] – 1. rasac ris kritikuli damou­ normativis saSualebiT ad­ kidebloba oficialuri genen.­Si xmisa an sakravisaTvis. roba. Ti grafikuli niSani.-ebi. radac ar unda normebisa. maragi. temperatura. romelTa mixed­ dajdes winaaRmdegoba gau­ viTac warmoebs raime mu­ wio umravlesobas da imoq­ Saoba. normAlur­i [< laT. arsebuli wesis miuRebloba. adgens. saerTod aRiarebuli az­ normatQuli – 1. miani).normAtiv­i [laT. northman Semsruleblisgan Semdgari CrdiloeTis adamiani] – ansambli. simaRle. runebis SeuZleblobiT  samarTlis n. nota niSani] – 1.-ebi. fsiqikurad jansaRi (ada­ bgera. gramatika.

(spec. warmoebis sa­ idumloebebi. notarQus­i [laT. nOu­hAu [ing. mdivani] – Tanam­ debobis piri. s.) kantora. iuridiuli aqciebis damowmeba da ga­ formeba.  notarialuri Scd.  saWadrako n. noqturni Scd.) Wkuis darigeba. romelic sul 2.. (saub. (s. .  saprotesto n. mr. Wkuas aswavlis). qaRaldi. nu [< fr.-ebiT dakvra.  noqturna. nu SiSveli] – gaSiS­ vlebuli cocxali natu­ ra.  n. damowmeba. Wku­ is swavleba. romelic qadagebs SiSveli sxeulis kulturas. romelSic Txili an nu­ Sia CarTuli. noqtQurn­i [fr. n-ebis gacvla. nouveauriche axali mdidari] – mdidari – metiCara. notarius mwerali. 2. aseTi teqstebis Semcveli rveu­ li.) risame pirobiTi werilobiTi aR­ niSvnebis sistema.  nota sxvaa (ix). romelsac evaleba sxvadasxvagvari dokumentebis.dokumenturad gaformebuli da daculi kanonmdeblobiT. nOta [laT. nUga [fr. n. notAcia [laT. ¥ sanoto. nota niSani. nudus SiSveli] – mimarTuleba. tkbili blanti ma­ sa.  me­2 mniS. romelTa gadacema salicenzio xel­ Sekrulebis da sxv. notatio SeniSvna. notebi – aseTi niSnebiT Cawerili musikaluri na­ warmoebis teqsti. noqturne] – pa­ tara lirikuli musikalu­ ri nawarmoebi. gamocdileba. SeniS­ vna] – erTi qveynis mTavrobis werilobiTi di plomatiuri mimarTva meore qveynis mTav­ robisadmi. ¥ notariuli da sanotaro.­iT zogjer xma­ roben natacias rac Scd. SeTanx­ mebis dros damatebiT aRi­ niSneba (SeiniSneba).  Sopenis n-ebi.-ebs ukiTxavs (Wkuas ari­ gebs..  n. nuvOriS­i [fr. SiSveli sxeulis gamo­ saxuleba. musikaluri n. nUdizm­i [laT. wigni.not -356 n.  s. niSani. nougat] – sakonditro nawarmi. know-how vici rogor] – teqnikuri codna. aRniSvna] – 1..

zrdis maT aTjer. sxva­ Ta gakotrebis safuZvelze.-357cota xnis win gamdidrda spekulaciiT.  numizmatiuri Scd. axladgamdidrebuli. socialuri cvlilebebis Sedegad. oasis < egvi pt.) Teoriulad dasaS­ vebi yvelaze dabali tem­ peratura – 273. nutria] – mRrRneli cxoveli. . nuncQus­i da nUnci [laT. absoluturi nuli (noli) – (fiz. kabineti. n. 2. gradusia.-s qveviT.  n. xolo Tu raime ri­ cxvs miwerili aqvs marjvniv. numisma (numismatis) liTonis fuli] – istoriis damxmare mec­ niereba. n. o oAzis­i. romelic swavlobs Zvel monetebs (liTonis fuls). ordenebs da misT. ¥ numizmatikuri. oAz­i [berZ. mniSvnelobis da­ kargva ramesaTvis. ¥ nulovani da nolovani.  nutriisa. gauqmeba risame. obeliskos] – Zegli. numerAcia [laT. cifrobrivi niSani 0. nulifikAcia [laT.romelTan mimarTebiTac iangariSeba risame temperatura. agreTve medlebs. romelic calke ar aRniSnavs sididis arse­ bobas. nuntus] – romis papis war­ momadgeneli romelime sa­ xelmwifos mTavrobasTan.  nomeracia Scd. nUtria [esp. pirobiTi sidide. nullus araviTari] – 1. sadac wyalia da mcena­ reuloba.16°C. temperatura. obElisk­i [berZ. romelic sanaxev­ rod wyalSi cxovrobs.  saxlebis n.  haeris temperatura n. nUl­i da nOl­i [laT.  nutriasi Scd. sidide. romelic warmoad­ gens zeviTken TandaTanobiT ganviTarebul svets. koleqcia.  o-ebi afrikaSi. obe numizmAtika [< laT. 15 gradusi n.] – adgili udabno­ Si.  n. aqvs Zvirfasi bewvi da dieturi xorci. danomv­ ra. nullificatio mospoba < nullus araviTari] – Zalis. numeratio] – rameze nomrebis dasma TanamimdevrobiT.

(wign. (filos. miukerZoebeli. piri. materialuri sinamdvile (sapirisp. rome­ lic erTi an ramdenime linzisgan Sedgeba da dak­ virvebis obieqtis mxaresaa mimarTuli. obivAtel­i [rus. kanonzomiereba.  granitis o. obrogatio] – nawilobrivi cvlilebebis Setana Zvel kanonSi.) movlena. 2. daskvna. sawarmo. sadac SeniSnulia es daavadebani). qoleriT. obQeqt­i [laT. mikroskopis o. obligAcia [laT. observAcia [laT. samyaro. sinamdvile. romliskenac aris mimar­ Tuli visime moqmedeba. msgavsi xasiaTis dakvirvebisTvis. обыватель] – adamiani.  obieqtiuri Scd. objectivus sagnobrivi] – optikuri xelsawyos nawili.  dakvirvebis o. o. ag­ reTve yvelaferi is. romlebic Se­ iZleba dasnebovnebuli iy­ vnen Savi WiriT. obligatio valdebuleba] _ saxelmwifo sesxis bileTi. o. o.  abasTumnis astrofizikuri o. . romelic mok­ lebulia sazogadoebriv TvalTaxedvas da cxovrobs mxolod wvrilmani piradi interesebiT. yvaviliT da yviTeli cxe­ lebiT (Cveulebriv iseTi da­ saxlebuli punqtebidan Ca­ mosulTa. 1. obieqtTan (mniSv. adamiani. 3. rac warmoadgens raime moq­ medebis adgils.2 dakavSirebuli). yu­ radReba da sxva. o. Seswavlis o.. objectum sagani] – 1.) dakvirveba.  o. izolacia (specialur sadgomebSi moTavseba) im adamianebis.  o. obrogAcia [laT. observatOria [laT.) Cvens gareSe da Cveni cnobierebisgan damoukideblad arsebuli garesamyaro. obiEqturi – 1.. Sefaseba. observatorium < observo vakvirdebi] – Senoba da samecniero da­ wesebuleba. geo­ fizikuri da sxv. subieqti). miudgomeli. o. (wign. 2.obi -358 fotoaparatis o. mSenebloba.-is aRmarTva. observatio] – 1. SinmousvlelTa o. sagani.  TavdacviTi o. 2.romelic mowyo­ bilia astronomiuli. obiEqtiv­i [laT..

rac antiminisi. nawilebis an zi­ arebis saidumlos gamo­ saxulebiT. odiOzur­i [laT. TavgadasavlebiT mdidari xetiali. usagno sityvis warmoTqmiT da misT.bneleTis mociquli. romelSic Sedioda istoriuli ambavi an piri. ieso qristes saflavSi Casvenebis deta­ lebiT. visime ga­ mosvlis CaSla wamoZaxi­ lebiT. ovAcia [laT. obskurAntizm­i [laT. trape­ zis gardamoxsna. poemis Semqmnelad iTvleba naxevradmiTiuri poeti – gomeri. kulturuli progresisadmi mtruli damokidebuleba. saxotbo leqsi.) vinc an rac uaryofiT damokide­ bulebas iwvevs. odQsea [< berZ. arasasurveli. krebis. Oda [berZn. adekaloni Scd. Zveli saberZneTis epikuri poema. Odik­i [berZ. parfiumerul­ higienuri saSualeba. obskUrant­i [laT. bneleTis mociquloba. odekOlon­i [fr. selis an abreSumis oTxkuTxa qso­ vili wm. CarCo. ōdē] – 1. 2. antimins] _ igi­ vea.reaqcioneri. ¥ ovaluri. grZeli. zRvaSi gemis adgilsam­ yofelis gansazRvra sana­ piro obieqtebze an ciur sxeulebze dakvirvebiT. romelsac gundi as­ rulebda. obscurans (obscuranris) damabnelebuli] – mecnierebisa da ganTlebis mteri.  o. romelic kvercxis sigrZiv Wrils mogvagonebs. ovatio] – mowo­ . obstrUqcia [laT. 2. obscūrāntionis] – mecnierebis da swavla­ganaTlebisadmi. Oval­i [fr. aRwerilia odiseis­ itakis mefis – mogzauroba. detali. Odysseus] – 1. dabrkoleba] – sxdomis. Zvel ber­ ZnebSi: sazeimo lirikuli leqsi. ovale da ovum kver­ cxi] – wagrZelebuli Ra­ ris moxazuloba. obstructio Seferxeba. spirtiT gazavebuli.-3593. odiosus si­ Zulvili] – (wign. eau de Cologne `kelnis (qalaqi germaniaSi) wyali~] – surnelovan niv­ TierebaTa xsnari. xmauriT. ova  odekaloni. metismetad usiamovno. o. kurTxevis Semdeg trapezze deben da iwyeba ziarebis saidumlo.

oligArqia [berZ. ura­ nosisa da geas Svili. Olympos] – .ove -360- nebis. war­ moiqmneba eleqtronuli ganmuxtvis Sedegad (Weqa­ quxilis dros) da mzis ul­ traiisferi sxivebis moq­ medebiT. okUlar­i [laT. overdraft] – moklevadiani kreditis forma.  okeanesi Secd. maT Sesaswav­ lad. okUlist­i [laT. occupatio] da okupQreba [germ. ¥ okeanisa. aRtacebis koleqti­ uri gamoxatva mquxare xan­ grZlivi taSiT.  o. oligos patara da phēn Wkua] – Tan­ dayolili Wkuasustoba. rodesac banki ixdis klientebis Ceks mimdinare angariSis narCenis zemoT (eZlevaT yvelaze saimedo klientebs). wylis stiqiis RmerTi. oligarchia] – msxvili monopolisturi kapitalis mcirericxovani jgufis warmomadgenelTa politikuri da ekonomikuri batonoba.  mikroskopis o. ocularis Tva­ lisa] – optikuri xel­ sawyos nawili­linza an linzaTa sistema. iyeneben wylis da haeris gasawmendad. mmarTveloba. oligarxiuli Secd. mouwyves. oculus Tva­ li] – Tvalis eqimi. okEane [berZ. 2. okeanarQum­i – okeanis (zRvis) piras mowyobili wyalsacavi – zRvis cxovelebze dasak­ virveblad. okUpant­i okupaciis monawi­ le.  oligarxia. okeanos] – 1. of­ Talmologi.  wynari o. oligofrEnia [berZ.  orators o. atlantikis o. kontinentebs Soris moqce­ uli wylis didi sivrce.  finansuri o. ovErdraft­i [ingl. Ozon­i [< berZ. ¥ oligarqiuli. okupAcia [laT. berZnuli miTologiaSi. ozo suni maqvs] – damaxasiaTebeli sunis mqone air­Jangbadis sami atomis naerTi. TviT es jgufi.  okuliari Secd. romelic mimarTulia damkvirveblis Tvalisaken. okkupieren] – romelime saxelmwifos SeiaraRebuli Zalebis mier sxva qveynis teritoriis dakaveba. Olimp­i [berZ.

¥ olimpiuri. RmerTebis krebuli. olQmpiuri sxvaa (ix. olimpoze mcxovrebi. aqve).). Omar­i [fr. aqvs gemrieli xorci. homard] – zRvis didi kibo erTgvari. ombUdsmen­i [Sved. omelette] – fqvilsa da rZeSi aTqvefili kvercxebisgan momzadebuli erbokvercxi.  olimpiadasi. moswavleTa Sejib­ reba romelime saganSi.  olimpuri sxvaa (ix. 3. 2.  mxatvruli TviTSemoqmedebis o. olimpQuri sOfeli – sacxovrebeli saxeobis kompleqsi olimpiuri Tama­ Sebis monawileTaTvis.). gav­ rcelebulia atlantikis okeaneSi. ¥ olimpiuri: olimpiuri simSvide – (wign. TETri olimpQada – ase uwodeben zamTris olimpi­ adas. Teatraluri da sxva xasiaTis Sejibreba.. ombudsman] – saxalxo damcveli.) didi sim­ Svide. aleipha zeTi] – moxarSuli zeTi (selis. Cempioni. sportuli. олифа berZ. Olympias c Olympiados] – 1. olim­ piuri TamaSebis monawile sportsmeni. olimpQada [berZ. omnibus yve­ lasaTvis] – (moZv. romelsac iyeneben zeTis saRebavebis da laqebis da­ samzadeblad. olimpQuri TamASebi – Tanamedrove saerTaSoriso Sejibreba sportis ZiriTad omn saxeobebSi (imarTeba 4 we­ liwadSi erTxel saberZne­ Tis olimpiadis msgavsad). kerZod.  olimpeli sxvaa (ix.) Olifa [rus.  o. moswavleTa respublikuri maTematikuri o.-361berZnul miTologiaSi RmerTebis samyofeli) am saxelwodebis mTa saberZ­ neTSi).) cxeneb­ . olimpiuri TamaSebi (ix. Zvel saber­ ZneTSi: oTxwliani Sualedi olimpiur TamaSebs Soris. aRuSfoTebloba. ¥ olimpiadisa. Omlet­i [fr. olQmpeli – berZnul miTo­ logiaSi: RmerTi. olimpQeli _ (saub.  olimpieli sxvaa (ix.kanafis da sxva. omnQbus­i [laT.  ixmareba agreTve olimpo. olim­ pi). olimpiada).

romelSic moq­ Sebmuli mravaladgiliani kareta. bali – sacekvao sa­ Ramo. Onkol­i [ingl. onomQstika [berZ. romlis bgeri­ Ti Semadgenloba emTxveva sxva sityvas. instituti. onkolOgia [berZ. xili. bali – cifrobrivi aRniSvna ri­ same. ama Tu im enaSi arsebuli sakuTar saxelTa erToblioba. onAnizm­i – sqesobrivi mo­ TxovnilebaTa arabunebrivi xerxiT dakmayofileba sas­ qeso organoebis gaRizia­ nebiT (sqesobrivi aqtis ga­ reSe) [bibliuri legendis personaJis – onanis – saxe­ lis mixedviT]. ¥ onkologiuri. Opera [it. opera] – 1. enaTmecnierebis nawili.) specialuri angariSi.omo -362simsivneebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs.) qalis sakvercxis anTeba. on(ontos) arse­ buli da genesis warmoSoba. onkos – amoburculoba da logos moZRvreba] – medicinis dargi. xolo mniSv­ nelobiTa da warmoSobiT gansxvavdeba misgan. on call mo­ TxovnisTanave] – (finans. onomastikos saxelwodebasTan dakav­ Sirebuli] – 1. op-art < optical optikuri xelovneba] – modernistuli mimarTu­ leba saxviT xelovnebaSi.  bali – mcenare. omOnim­i [berZ. ontogEnez­i da ontogenE­ zis­i [berZ. homônymus] – sityva. oophoron sakvercxe] – (medic. o. 2.) or­ ganizmis individualuri ganviTareba misi Casaxvidan sicocxlis dasasrulamde. oofOrit­i [< berZ. ganviTareba] – (biol. romelic swavlobs . Teatraluri warmodgena. ro­ melsac xsnian bankebi sa­ windriT _ im pirobiT. TeatrSi Sesasruleblad gankuTvni­ li musikalur­dramatuli nawarmoebi. Op­art­i [ingl. saavadmyofo. romelsac dahyavda mgzavrebi garkveuli marS­ rutiT. romelic iyenebs optikur efeqts Seqmnils saxeebiT da moxatulobiT).  o. romelic sakuTar saxelebs swavlobs. rom sesxi daifareba yovel mo­ mentSi erT­erTi mxaris (bankis an klientis) mo­ TxovniT.

 klasikuri o. cekve­ bi da laparaki enacvleba erTmaneTs. Θs. o. romelSic aseTi warmodgenebi imarTeba. opositio da­ pirispireba] _ raime or­ . xelmZRvaneloba.. operAtor­i [laT. Teatri. operatos moqmedi] – kinosuraTis ga­ daRebis specialisti.-is Teatri. uSualod praqtikulad Semsrulebe­ li risime.. opEreta [it. instrumentebi (mniSvn. saoperacio – saavadmyo­ foSi: saTanadod mowyobi­ li sadgomi.-is gakeTeba. darbazi. sinon.  mniSv. organoebi.  gulis o. safosto o. o. o.  o. 3. operetta] – komi­ kuri musikaluri nawarmoebi. ¥ operaciuli (mniSvn. 2.  kalmanis o. saomar moqmedebaTa er­ opo Toblioba. s. sadac opera­ cias akeTeben. savaWro da sxva calke moqmedeba. qmediTi).-is gegmis Sedgena. o.­iT (`operatiuli Careva~) Scd.  operaciulis (ix. o. `daisi~. o. xelovneba. opQum­i [laT. qirurgiuli moqmedeba zogi daavadebis an Wrilobis samkurnalod. ¥ saopero.-is msaxiobi. operAcia [laT.  sadesanto o.-363medi pirni mRerian orkes­ tris TanxlebiT.-is solisti.-is Teatri. operaciis ga­ keTeba.  o. 1­isaT­ vis).  sabanko o. safinanso. o. xmis operatori – kino­ filmis xmis Caweris spe­ cialisti. [qarT. ¥ saoperacio (mniSvn..  Tbilisis o. operatQuli – 1.. opozQcia [laT. opion yayaCos wveni] – xaS­ xaSis moumwifebeli na­ yofis rZiani wvenisgan mopovebuli Zlieri narko­ tikuli nivTiereba. 2. romlbic gaer­ Tianebulia erTi mizniT.  o. 2.i.. ganyofileba. Θs. 1­isaT­ vis). erTi amocaniT.. 2­isaTvis). o. kino­ operatori.-Si wavidnen.-ebi. operacia). o. Careva e. opium < berZ. romelSic simRerebi. operatio moq­ medeba] – 1. praqtikuli amocanebis swrafad gadawyvetis una­ ris mqone.

optos xi­ luli. optimus saukeTeso] – yvelaze xel­ sayreli. ganwyobileba. ase­ Ti ufleba Cveulebriv eniWeba im teritoriis mo­ saxleobas. mxne ganwyobileba. romelic swav­ lobs sinaTlis movlenebs da Tvisebebs. optQmist­i – optimizmiT gamsWvaluli adamiani. romelic kamaTSi. optimum sa­ ukeTeso] – (wign. opOnent­i [laT. mimdinareoba. optAcia [laT. yvelaze Sesaferi. 2. xilvadi da gramma Cawera. romelic Tavis Se­ xedulebebs. parlamentis o.  partiis SigniT arsebuli o. ¥ opoziciuri.momavlis rwmena. romelTa moqmedeba emyareba sinaTles..  o. dasabuTebis winaaRmdeg. kreb. optQmizm­i [laT. ¥ oportunistuli. optikē] – 1. optOgrama [berZ. sasurveli] – (samarT. opponens (opponentis) vinc ekamaTeba visme] – piri. optimus sa­ ukeTeso] – yvelaferSi kargi.  oficialuri o. fi­ .opo -364zikis nawili. xelsawyo­iaraRebi. vadebi. Canaweri] – Tvalis baduraze asaxuli sura­ Ti imisa. pa­ eqrobaSi gamodis visime mosazrebis. optimAluri [< laT. optatio arCevani. pirobebi. (diser­ taciis dacvis dros). romelic erTi saxelmwifodan meoris mflo­ belobaSi gadadis. oportUnist­i oportuniz­ miT gamsWvaluli adamiani. politikas upi­ rispirebs umravlesobis Se­ xedulebebs da politikas.  o. opportunisme] – Semguebloba. vinc an rac im­ yofeboda visime an risime mxedvelobis areSi am uka­ nasknelis sikvdilis win (is. saukeTeso. oportUnizm­i [fr. ¥ optimisturi. rom momakvdavi adamia­ ganizaciis SigniT arsebuli jgufi. imedianoba. optQmum­i [laT. opoziciOneri – opozi­ ciis monawile. (sapirisp. Θo. uka­ nonoba. naTeli mxareebis danaxva. pesimizmi).) mo­ qalaqeobis amorCeva. Tesvis o.) yvelaze ufro xelsayreli pirobe­ bis erToblioba.  o. Optika [berZ. partiebi.

frena. Orbita [laT.  oratoruli sxvaa (ix. . (s. winaswarmety­ veleba orare mboba] – Zvel saberZneTSi. o. oratorio] – didi musikaluri dramatuli na­ warmoebi gundisa. meurneoba. taZari. mWevrmetyveli). ¥ oratoruli. romel­ sac TiTqos RvTaebis STa­ gonebiT qurumebi gadascemen SemkiTxvel morwmuneebs. orb ¥ oranJereisa.-is yvavilebi. romSi da Zvel aRmosavleT qveynebSi: 1. Scd. saTburi). orangerie] – Seminuli saTavsi.  o. oranJErea [fr. sadac qu­ rumebi winaswarmetyveleb­ dnen. solist­ momRerlebis da orkestri­ saTvis. orangUtan­i [malaiuri orang utany] – adamianis msgavsi didi maimuni.  o. agreTve kosmo­ suri aparatis. rac dainaxa man sicocxlis ukanasknel wamebSi. sinon.  s.  o. orator] – 1.-365nis Tvalis badurze aRi­ beWdeba yvelaferi. (s.  dedamiwis o.). ornJereia. ¥ oratoriuli da saoratorio. ¥ saoranJereo.  o. sadac mo­ aSeneben mcenareebs (qarT. oratori). piri.) nawarmoebi. kosmosuri sadguri. aRmo­ aCina haidelbergis univer­ sitetis profesorma kiunem 1881 w.-is pomidori. optos xi­ luli da metreo vzomav] – saTvaleebis (linzebisa da CarCoebis) keTebis saqme. orbita] ciuri sxeulis. o. romelic sajarod warmoT­ qvams sityvas. winaswarmetyveleba..  kargi o.  oranJereasi.  orangutangi _ ixmareba. o. ¥ orbituli. sinon. orAkuli [laT. oratOria [it. niWi. oraculum ga­ monaTqvami.  oratoriasi. romelsac exer­ xeba sajarod sityvis war­ moTqma (qarT. adamiani. o. optomEtria [berZ.-ebi erTmaneTs cvlidnen. adgili. saoranJereio Scd.) libreto. 2. xelovneba. xomaldis samoZrao gza. mTvaris o. ¥ oratoriisa. 2.  o. orAtor­i [d.

s. komiteti. ro­ ¥ orbitisa. orgAnist­i – organis damkv­ reli musikosi. organisateur] – piri. aseTi daSlis procesi. saorRano Scd. sasuqi. mcenareuli da cxoveluri organizmebis daSlis Se­ degad warmoqmnili.  umartivesi o. muSaoba. o. mowesrigeba. 2.) sakiTxebi. Sedgeba milebisagan. organisateus] – 1. risTvisac sasicocxlo procesebia damaxasiaTebeli. musika. koncerti. . organisme] – 1. 2. orgAnuli qQmia – qimiis nawili.  s. piri. buneba. organisieren] _ igivea. aRvigznebi] – uki­ duresi aRgzneba. Orgazm­i [< berZ. romlebic haeri saberve­ liT iWirxneba. romelic SeTanxmebulad moqmedi organoebisagan Sedgeba. periodi. niWi. organQzeba [germ.. 2. romelic Seiswav­ lis naxSirbadis Semcvel naerTebs. romelic warmoiSoba sqesobrivi aq­ tis damTavrebis momentSi. s. cocxali mTlianoba (ar­ seba an mcenare). cocxali. romelime adamianis fizi­ kuri da sulier TvisebaTa erToblioba. organon iaraRi] – 1. mowyoba risame.  o.  orRani. ¥ organizatoruli.  Sromis mecnieruli o. (s.  orbitasi. orgaô davi­ berebi. organizAtor­i [fr.  o. Organo [berZ. orbitaluri Scd. 1). orgAnuli – 1. organizAcia [fr. orbiti.romelic risame organizacias axdens. organizmis nawili. cxoveluri o.  samSeneblo o. 1­isaTvis).  organiuli Scd. rac organizacia (mniSv. Organ­i [berZ.  susti o. sazogadoebrivi gaerTia­ neba an saxelmwifo dawe­ sebuleba.  orRanisti Scd. mcenareuli o. romelsac organizaciuli muSaobis unari aqvs. ¥ organizaciuli da saorganizacio (mniS. orgAnizm­i [fr.  niWieri o.org -366 o. organon musi­ kaluri sakravi] – sasule klaviSebiani musikaluri sakravi. s.-ebi. ¥ saorgano.  o.

mkurnali eqimi. sxvadasxva xa­ risxisa da saxelwodebis niSani. Order < fr. ordQnat­i [laT. ordinatoris Tanamdeboba. Order­i [germ. romlebic gansazRvraven wertilis mdebareobas sivrceSi.  binis o. ordo (odinis) wign. klinikis.. Orden­i [laT.  `literaturuli saqarTvelo~ _ mweralTa kavSiris organo. ordinAtura – 1. TavaS­ vebuli. perioduli beWdvis gamo­ cema (gazeTi. aureole < laT.  Cveulebrivi o.  ordinaluri Scd. qeifi. praqtikuli samedicino aspirantura. 3. Tu wamebas gauZlebda gasamarTlebulad CaTvlid­ nen. romelsac xelisuf­ leba ajildoebs gansakuT­ ore rebuli damsaxurebisaTvis.  mxedvelobis o. misi damnaSveoba – udanaSaulobis gasarkve­ vad.-367melsac garkveuli daniS­ nuleba aqvs. ordinatos ganmkargulebeli. risame miRebis uflebas iZleva. kaTolikuri eklesiis or­ ganizacia. 2. mduRare wyliT da misT.-ebi. sabuTi. 2. wregadasuli dros­ tareba. or­ ganizacia.) rac arafriT ar gamoirCeva.  mmarTvelobis o. safinanso o. romelic risame nebarTvis.romelic mu­ Saobs ganyofilebis gamgis xelmZRvanelobiT.  vaxtang gorgaslis o. ordinAtor­i [laT. ordAlia [laT. saxelmwifo an sazogado­ ebrivi dawesebuleba. SemTxveva.  iezuitTa o. sazogadoeba.-ebi. orEol­i [fr. momwyobi] – saavadmyofos.) erT­erTi sam ko­ ordinatTgani. orgia] – 1. 2. Sinagani o. Jurnali). ordere brZaneba] – werilo­ biTi gankarguleba.] – 1. 2. ordinArul­i [laT. ordinatis we­ sierad ganlagebuli] – (maTem. poliklinikisa da misT. ordalio] – Sua saukuneebSi: braldebis mow­ mis wameba gaxurebuli San­ TiT.-ebi. Orgia [berZ. ordinarius] – (wign. Zvel saberZneTsa da romSi Rvinis da mxiarulebis RmerTis – dionises (baxu­ sis) dResaswauli. .

ar hgavs. sivrceSi ori­ mimdevari. da­ axlavs. Sexeduleba. orientation orientacia] – Tavdapirveli egzemplari.) raime moZRvrebis.  orginaruli Scd. (samx. kons¥ orTografiuli. orientation] da orientQreba [germ. Cans da gamodgeba adgil­ 2. dapirveli. piesa. laT. qarTuli o. Tanmimdevruli. romelic robebSi garkvevis unari. (wign. si­ araCveulebrivi. literatura. truqcia. 3. naTeli ciali mnaTobi sa­ ganis irgvliv. romelic sxvas mdebareobaSi gasarkvevad. orphos Θo. miaxloebiTi. gegma. orthos swo­ 2. xe.  o. Taviseburi. orthodoxos marTlmorwmune] – (wign. koSki da masala. fr. Sedegad Seqmnili.  o. mania. dadgenili da sayovelTaod TviTmyofadi. (mag.) raime saki­ ri da paideia aRzrda] – me­ TxebSi. rac an vinc sxvas ara hgavs. swavlobs da mkurnalobs  swori o. politikaSi. dedani. originAlur­i < [laT. swor da graphō vwer] – weris 2.gansakuTrebuli. gadat. moukidebeli Semoqmedebis  warmatebis o. marTlwera). entirebis garkveva. aranasesxebi. calke mdgo­ xelnaweri da grafikuli mi sagani. o. orTodOqsul­i [< berZ. xvavebuli. gansa­ kuTrebuli.). gans­ . origQnal­i [< fr. orTopEdia [berZ. romelic kargad  romanis o.) uZravi. deformaciebs.-Si wakiTxva. ara­ atmosfero. ориентир < origo warmoSoba] – 1. ucnauri. garemomcvel pi­ dicinis nawili. roleqsiqoni. adamiani.) didebis. orTogrAfia [berZ.orT -368- aureolus mooqrovili] – 1. (gadat. xerxemlisa da kidurebis saorientacio – winaswari. o. Sexedulebis ganuxrelad orientieren] – 1. miRebuli wesebi. (qarT.warmatebis nalis Tavdapirveli] – 1. orientAcia [fr. s. origi2. non. fasi. misT. original Tav­  wignis s. Taviseburi. romelic vinmes Targmani. Secdoma.  `daTa TuTaSxia~ o. originalis < oriEntir­i [rus.

CuqurTma). nelovani.-369- oto nesis warmoqmna. ostrakismos wili. mcenareebis ga­ Osana [berZ.  o. samarTleba visime. hōsanna Zv. romelic Sed­ Orqit­i < [berZ. grafiis nawili. aqvs originaluri formis ornAment­i [laT. vrevi.-is diriJori. warmoSoba. si­ ul.] – Zvel spar­ sul religiaSi: sinTlisa orqQdea [berZ. upiratesad sur­ samkauli] – ferweruli. Ormuzd­i [berZ. ro­ zis­i [berZ.  o. moxatuloba. hotel] _ igivea. ornitolo.  ornamentaruli Scd. ebraelebis da qristiane­ ¥ ornamentuli. ornamentum yvavilebi. moZRvreba] – zoologiis na­ ostrAkizm­i [berZ. ottomene orogEnez­i da orogenE­ otOman­i < Turq.. sasuliero dedamiwis zedapiris reli­ o. rac sastumro. orchostre berZ. hōsāná! miSvele!] – sa­ non. sulad – ahura – mazda).Otel­i [fr. [fr. gamokvleva. osQris­i da ozQris­i [berZ. efs swavlobs.] – rbili divani. romlebic erTad asruleben musikalur nawarmoebs sxva­ orogrAfia [berZ. qoTnis namt­ Seiswavlis. romelic frinvelebs ostraka doqis. natexi] – gandevna. Orisis] – Zvel egvi pitur re­ orniTolOgia [berZ. rebis an stilizebuli cxovelebis. bisa. grafikuli an skulpturuli samkauli. ebra­ mosaxulebTagan (qarT. moqmnis procesi. giuri Scd. ganviTareba] – mTaTa war­ – koleqtivi musikosebisa. orphis saTesle jirkvali] mamakacis saTes­ geba geometriuli figu­ le jirkvalis anTeba. mTva­ (ornithos) frinveli da logos risa da nilosis RmerTi. ga­ ¥ orniTologiuri. oros mTa da ge- Orkestr­i [fr. ornis ligiaSi: mcenareulis.] .  ornitologia. locavi sityvaa – SeZaxili  qarTuli o. oros mTa da grapho vwer] – fizikuri geo­ dasxva sakraviT. romelic Θsimfoniuri o. orchidion] – tropikuli da subtropi­ da sikeTis RvTaeba (spar­ kuli balaxovani mcenare.

xolo iqidan ki qaRaldze. Ofis­i [ingl. o. oficiOzuri [germ. oficiAlur­i [laT. office] – rai­ me uwyebis. flotis o. uaryofa. romelic armiisa da flotis meTaurTa Semadgenlobas ganekuTvneba.) intervali mocemul bgerasa da misgan merve bgeras Soris. us(ôtos) yu­ ri da phone bgera] – smenis gasaZlierebeli xelsawyo (maTTvis. 2. bina. mTav­ robis an Tanamdebobis pi­ risgan momdinare. magram sinamdvileSi misi Tvalsazrisis gamomxatveli (gazeTi.  mekavSire o. romelic Se­ mosazRvrulia rva sibr­ tyiT.. officier] – piri.) beWdviTi or­ gano. off side] – (sp.  aficeri Scd. oficQoz­i – (wign. Octans (Octantis)] .) beWdvis xerxi. samsaxuris sam­ yofeli. Ofset­i [ingl. sammarTvelo.  aficanti Scd. miReba. oqlokrAtika [berZ. otOfon­i [berZ.­iT Scd. mdabio da krantos xe­ lisufleba] – brbos xeli­ sufleba. o. oficialis Tanamdebobrivi] _ 1. oqtAedr­i [berZ.) merve] – (mus.) formalurad mTav­ robisagan damoukidebeli.) rvakuTxedi.) Θam sityvis xmareba `oficialuri~­s mniS.  o. oficQant­i [germ. Oqtant­i [laT. okto rva da hedra fuZe. ofset] – (po­ ligr.  o. visac smena ak­ lia). ofQcer­i [germ. sasadiloSi. oqtAgon­i [berZ. ochlos brbo. mowveva. Oqtava [laT. offiziant] – saWmel­saWmlis mimtani (restoranSi.) sxeuli.Θ rac yvela wesis dacviT xdeba.oto -370- melsac Tavsa da boloSi aqvs muTaqebi. rom­ lis drosac firidan saRe­ bavi gadadis jer rezinis zedapirze. kafeSi). viziti. kantora. rvawaxnaga. Offizios] – (wign.  oktava Scd. ofsAid­i [ingl. octava (mdedr. oktagonon] (maTem. firmis saqmianobis sawarmoebeli adgili.) fexburTSi: TamaSgare mdgomareoba. gvredi] – (ma­ Tem. Jurnali da misT.) ofici­ ozuri (ix.

pavillon] – 1. oqtroirEbul­i konsti­ tUcia [fr. pathos da­ avadeba da logos moZRvreba] – cnobiloba.) monawileobis gareSe. nabijis Scd.  p. warmoadgens koSks. gadadgma. p. publicity] paTolOgia [berZ. mecniereba. toni. ¥ oxrasi.  oxrisa Scd. quCebSi). romelic romelic publicisturi ga­ swavlobs organizmSi sxva­ mosvlebiT. ro­ melsac 1/8 zangis sisxli aqvs. pa [fr.] – budisturi sa­ kulto da memorialuri nageboba (taZari) Soreuli aRmosavleTis qveynebSi (CineTSi. octorom] – adamiani. aseve masmediis dasxva daavadebebis war­ saSualebebis gamoyenebiT moSobasa da mimdinareobas. iaponiaSi.. mgznebare.) paTosiT aRsavse.  yvavilebis p. miiRweva. kino an fo­ togadaRebebisaTvis.-371– cis samxreT naxevarsferos Tanavarskvlavedi. pavilQon­i [fr.).  sagamofeno p. xmis CawerisaTvis da sxv. pablQsiti [ingl. 2. patetikuri ritmuli moZraoba. – 1. sityva. oqtOron­i [ingl.. pAdre [it. romelic war­ moiSva TeTrkanianisa da kvarteronis qorwinebis Sedegad. paTetQkuri [berZ. padre mama] – ka­ TolikebSi: mRvdeli. esp. p amaRelvebeli. mravaliarusians. feradkaniani. savaWro p. indo­ eTSi da sxv. romelsac gamoscems saxelmwifos me­ Tauri warmomadgenlobiTi organoebis (parlamentis . Octoyer Cuqeba] – konstitucia. paT paginAcia [< laT. pagoda < sanskr. msubuqi nageboba (baRebSi. pathetikos] – (wign. popularoba. (qarT. ochra] – bunebrivi mineraluri saRebavi yviTe­ li an wiTeli feris. sinon. Oxra [berZ. .. Pagina gver­ di] – wignis an xelnaweris gverdebis numeracia. Jangmiwa). pAgoda [port. pas] – cekvaSi: calkeuli  paTetiuri. Senoba gamofenis eqspo­ nantebisaTvis.

patologiuri Scd. pATos­i [berZ. pAi [Turq. p. mgznebareba. movlenebi.  saidumlo p. saavadmyofoebSi: oTaxi. Paket] – konverti.  p. pAlata [laT.) aRfrTovaneba. pelasi] – uxao ormxrivi xaliCa xeliT an manqaniT nakeTebi. ¥ mepaiisa.  firmis m.  p.  Sesasvleli p. palatium sasaxle] – 1.  zogadi p.] – aziis. palAdin­i [fr. palantine] – qalis wamosasxami bewvisa an xaverdisa. aranormalu­ roba. zog qveyanaSi: warmomad­ genlobiTi organoebis an maTi calke Semadgeneli nawilebis saxelwodeba. lOrdTa pAlata _ in­ glisis parlamentis zeda palata. palAntin­i [fr. (gadat. zogi saxelmwifo dawese­ normisagan gadaxras. fir­ maSi) misi TiToeuli wevris mier Setanili wili.) avadmyofuri pro­ cesebi. 3. romelSic avadmyofebi wvanan.paT -372ropaSi: raindi mefis ama­ laSi. pay xvedriTi wili] – saerTo saqmeSi (mag. palAnkin­i [fr.-iT laparaki. pAlas­i [spars.  p. aRmafrena. ¥ paTologiuri. 2.  mepaiesi Scd. romelSic Cadebulia ofi­ cialuri. simaxinje. pathos] – (wign. zEda pAlata – umaRlesi sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. afrikisa da samxreT amerikis zog qve­ yanaSi: mxrebze dasadgami taxtrevani didebulTa sa­ tareblad. normisagan gadaxra organizmSi. 2. Paladin] – Sua saukuneebSi dasavleT ev­ . saqmiani qaRaldi. romelic swav­ lobs daavadebis Sedegad organizmSi momxdar cvli­ lebebs. mepAie _ pais mflobeli.  patologia. palanquin < sanskr. pAketi [germ. paTologQuri anatOmia – mecniereba.  sisxlZarRvebis p. #5. qvEda pAlata – pirveli sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi.-is eqimi. TEmTa pAlata _ inglisis parlamentis qveda palata.

 p. pAmpa da pAmpas­i [esp. palliatif] – 1.  p. paleontolOgia [berZ.  qoqosis p.-373bulebis saxelwodeba. palette] – 1. warmoadgens Zneli pam mdgomareobidan droebiT gamosvlas. mxatvris SemoqmedebaSi. damwerlobaTmcodneoba).) fenebis Sexameba.  pampasi Scd. palma] – Tbili qveynebis maradmwvane xe. Txeli ficari.  paleontologia. analizi. палитра < fr. ¥ pampisa da pampasisa. pampas (mr. Sexamebis Tavisebureba cal­ keul naxatSi an. swori dauto­ tavi tani da wverze jgufad Sekrebili maraosebri an farTisebri msxvili foT­ lebi.ro­ melsac mxatvrebi xmaroben saRebavebis Sesazaveblad. pAmflet­i [ingl.. – mniSvnelobiT Zve­ li. wamali. finikis p. atlasi.) (qarT. albomi. palaios Zveli da graphō vwer] – mec­ niereba. pAlma [laT. palpAcia [laT.) RonisZieba. romelic uzrunvel­ yofs dasaxuli amocanis mxolod nawilobriv gada­ wyvetas. 2. muzeumi.. palaios Zveli onkontos arseba da logos moZRvreba] – mecniereba gadaSenebul cxovelTa da mcenareTa Sesaxeb.). romelic Seiswav­ lis Zveli xelnawerebis garegnul mxares (asoTa moxazulobas. aqvs naxvreti – marcxena xelis cerze wamosacmevad. saerTod.) avad­ myofis organoebis xeliT gasinjvis meTodi. (gadat. politikuri mov­ . sinon. naxevarzoma. paleo.)] – veli (velebi) samxreT amerikis zomier sartyelSi. ¥ paleontologiuri. sawer masa­ las da sxv. pampa (mx. saSu­ aleba.  wignis p. aqvs maRali. p. palQtra [rus.. paleogrAfia [berZ. palpatio gasin­ jva xeliT] – (medic. swavlobs maT ganamarxebuli naSTebis mixedviT. 2. teqstis p. ¥ paleografiuli. romelic mimarTulia ama Tu im piris. paliAtiv­i [fr. magram ar kurnavs mas. pamphlet] – sarkazmiT ganmsWvaluli publicisturi nawarmoebi. romelsac droebiT amsubuqebs avadmyofis mdgo­ mareobas. (gadat.

oratoris saqeba­ ri sityva visime an risime miZRvnili. 2. galoba. panacea < berZ. locva. panAgia [berZ. panaRia. pnegyrikos sadResaswaulo. yvelafers rom exeba~. farTofarfliani saza­ fxulo qudi erTgvari. panAcea [laT.  panaceasi.. pandEmia [berZ. pAnama [fr.  panagea. sazeimo si­ tyva] – 1. winaaRmdeg. qeba. romelic yvela daavadebas Svelis (Zv. panaxidos: pan – yvela. romelic cvlis kibes da ga­ moiyeneba avtopmobilis Se­ sasvlelad.] – 1. ¥ panagiisa.) aRtacebuli da uzomo qeba. romelsac marT­ lmadidebeli episkoposebi ZewkviT ikidebdnen gulze (tansacmlis zemodan). amitom ewoda `yovel Ramisa~. berZ.) uebari sa­ Sualeba. qalRmerTis Panakeia­s saxelis mixedviT)] – (iron. sityva. mTel rig qveynebs. yoveli. romelic edeba mosaxleobis did na­ wils. romelic TiTqos yvela SemTxvevaSi Svelis adamians. . sax. panTEizm­i [berZ. panageia. 2. pan yve­ laferi da theos RmerTi] – religiur­filosofiuri moZRvreba.) (wign. panagiasi Scd. (gadat. pan. yvelaferi] – sityvis TavsarTi mniSvne­ lobiT `yovlis momcveli. panegiruli.pan -374panakeia wamali. pamdemia mTeli xalxi] – epidemia. panASvid­i [saS. panagia] – pata­ ra xati (Cveulebriv RvTis­ mSoblisa Zvirfasi qvebiT Semkuli). penie douce damreci ferdobi.  p. ¥ panegiristi. `yovel Ra­ misa~ da nix – Rame] – mar­ TlmadidebelTa sulis mo­ saxsenebeli wes­Cveuleba.  panamerikanizmi. kalTa] – damreci baqani Senobis SesasvlelTan. pirveli qristianebi devnis gamo RamiT asrulebdnen am ce­ remonials. panamerikuli. berZ. panama < geogr. mTel qveyanas. panaceia Scd. pAndus­i [fr. xelovnuri abreSumis qso­ vili erTgvari. ¥ panaceisa. [berZ.  politikuri p. pannychida panixis. xolo lenis da sxv. panegQrik­i [berZ. romelic RmerTs aigivebs bunebasTan.. pan.

pAnTera [berZ. raime vrceli midamos xe­ di. 2.  berZnuli p. didubis p. Pantheon] – 1. pAnk­i [ingl. 2. pan yvelaferi da horama xedi.  qalaqis p. mrgvali Senobis SigniTa kedelze moTavsebuli su­ raTi. Cveulebriv zevidan.  p. panoptQkum­i [berZ. pension] – 1. panikos tyis. sanaxaoba] – 1.  panTerasi. rac leopardi. 2. pansQon­i [fr. aseTi SiSiT gamowveuli mRelva­ reba. Pantheion. sa­ dac gamoCenil adamianebs asaflaveben. panneau] – 1. SiSi.) kuWukana jirkvali.  panTeris.. ye­ yeCi. romelic axloa adreul rok­en­rolTan.  mTawmindis p. romelic mudmivad aris gakruli kedlis raime na­ wilze. pankrEas­i [berZ. ¥ panikuri. panther] _ igivea. romelSic gamofenilia naturaluri zomis sanTlis figurebi. pantera Scd. Punk rock pan < punk biWi da rock rxeva] – axalgazrdaTa Soris popularuli musikaluri forma. tiloze gamosaxuli sura­ Ti. kedlis an Weris zedapiris nawili. Punk CerCeti. sasaflao an akldama. sadac dam­ qiraveblebi uzrunvelyo­ filni arian kvebiTa da . pankreas] – (anat. panTEon­i [< berZ. romelic moicavs adamianTa jgufs (an calke adamians).-375bunebas ganixilavs rogorc RvTaebis gansaxierebas. pAnk­rok­i [ingl. 3. eqstra­ vaganturi qcevis wesebiT. panOrama [berZ. Zvel sa­ berZneTsa da romSi: yvela RmerTis saxelze agebuli taZari. areuloba. romlis wina plani moculobiTia. panis saxelidan] – uecari SiSi. pAno [fr. RvTaebis. pAnika < [berZ. ganTavsebu­ lia zevidan. biWi] – axalgazrda adamiani uCveulo. laT. pan yve­ laferi da optikos mxedve­ loba] – muzeumi. romelsac Semovlebuli aqvs ornamenti an romel­ zec Cveulebriv moTavse­ bulia ferweruli an skul­ pturuli gamosaxuleba. kerZo sastumro. romelime poliTeistur religiaSi: yvela RmerTis erToblioba.

Wili). iqve] – mniSvneloba siaxlovis. Zveli xalxebi (maT So­ ris qarTvelebic. pensionnat] – 1. msgavsebisa. romel­ Sic damsvneblebs eZlevaT adgili Ramis gasaTevad. papyros] – 1. 2. pappas mama] – romis papi kaToli­ kur eklesiis uzenaesi me­ Tauri. page] – 1. para. paJTa korpusis aRsazrdeli. romelic msaxurad edga fe­ odals an mefes da gadioda raindobisaTvis mzadebis pirvel safexurs. parAbola [berZ.) aseT ma­ salaze Sesrulebuli xel­ naweri. romlis yoveli wertili Tanabrad aris daSorebu­ li mocemuli wertili­ dan (fokusidan) da mo­ movliT (momsaxurebiT). kuror­ tze). pAp­i [laT. romlis moqmedi pirebi azrebsa da grZnobebs JestebiT gamo­ xataven. romelsac xmarob­ dnen egvi ptelebi da sxv. 2.. pantOmima < [berZ. sinon. am mcenaris Reroebisgan damzadebuli saweri ma­ sala. revoluciamdel ruseTSi: daxuruli saswavlebeli saerTo sacxovrebliT.  p. Sua sau­ kuneebSi dasavleT evropaSi: axalgazrda aznauri (vaJi). romelic mxolod sxeulis moZraobiT Tama­ Sobs] – usityvo Teatra­ luri warmodgena. erTgvarovnebisa. scenebi baletSi. pApert­i [berZ. ¥ pantomimuri. parabole] – (maTem. pantomimos msaxiobi. erTgvari sistema. ax­ los. pansiOnat­i [fr. papQrus­i [laT. 2. parabElum­i [laT. para gverdiT.  keTilSobil qalTa p. av­ tomobilis gasaCereblad da sxva (Cveulebriv. para bellum `emzade omisaTvis~] – pis­ toleti erTgvari. erTgvari tro­ pikuli lerwami. Papa < berZ. papyrus berZ. dasasvenebeli saxlis na­ irsaxeoba. mefis ruseTSi _ paJTa korpusi: TavadaznaurTa saSualo samxedro saswav­ lebeli.. [berZ.) Cauketavi moduli. xarobs . pAJ­i [fr.pan -376gansakuTrebiT afrikaSi (qarT. 2. parapetros] – ga­ lerea an parmaRi marTl­ madidebluri eklesiis Se­ sasvlelis win.

msjeloba. paradis < berZ. 2. cxovrobs. parAdiz­i [fr.. (gadat. organizmi (mcenare an melic erT sibrtyezea mo­ cxoveli) romelic sxva Tavsebuli da erTmaneTs organizmze (organizmSi) .) ro­ 1. jan­ parAduli – 1. statiis nawili. nomris win.-377- par cemuli swori xazidan cxovrobs da mis xarjze (direqtrisidan). pa­ daTvaliereba (jarebisa. romelsac TavSi Cveuleb­ ¥ parazituli.  p. parAlel­i [berZ. paraklisi samSvidobo. bisaTvis. ro­ melic SeiZleba Seudardes romelic mkveTrad gansx­ sxva msgavs movlenas. riv § niSani uzis rigiTi  p. raklisis gadaxdis dros fizkulturelebisa) (qarT. ewinaaRmde­  istoriuli p.-is gavleba. moulodneli. aRlumi). p. 3.-ebi da meridianebi. uflis mimarT. parAdoqs­i [berZ.-is gavlegeba saR azrs (zogjer ba. Seda­ vavdeba sayovelTaod aRi­ reba. xmauri. parAgraf­i [berZ. mrTelobisaTvis.  p. parAd­i [fr. gadat. paralEluri – 1. sazeimo. 2. arsebobs  s. paradoxos ara­ Cveulebrivi. xazi dedamiwis zedapirze. manugeSebeli] – saeklesio 2. iseTi parAzit­i [fr. 2.  p.muqTaxora. sokoebi. paragraphos] romelic sxvisi SromiT – 1.) moCvenebiTi. wignis.) movlena. arebulisagan.. parAklis­i [berZ. parakleton  wesdebis pirveli p. RvTismsaxurebis saxeoba. forma. sa­ gavlebuli warmosaxviTi moTxe] _ qandara TeatrSi..) paraleluri xazi. parki. (wign. ucnauri] – azri.. TviT es niSani. wmindanebs Sewevnas da sinon. ganwyobileba. parade] sazeimo locva cocxalTaTvis. fuZvlo. Sepirispireba. mxolod erTi SexedviT). ekvadoris pararelurad paradeisos baRi. mgzavro­  p. sazrdoobs. parasitos] – (swori xazi da sxv. usa­ (maTem. parallelos] – 1.) adamiani. (gadat. Suamdgomlobas sTxoven ¥ saparado.

) dambla. paralysis moduneba] – 1. paralelOgram­i [berZ. paranOmia [berZ. kiduri.] – (di pl. paranoia si­ giJe] – (medic.) eqvswaxnaga sxuli. 2. ori firmis muSaobaSi. parAplan­i [fr. paralelepQped­i [berZ. (gadat. (fiz. paranomia ukanonoba] – kanonebSi ar­ sebuli winaaRmdgoba. (maTem.  p. parAfin­i [fr.) raime sagnis an movlenis ZiriTadi sidide an sidideebi.) moqmedebis unaris dakargva. teq.  p. parapher laT. swori] – specialuri pa­ raSuti planirebuli fre­ nisaTvis amomavali sahaero nakadebis gamoyenebiT. paralElizm­i – (wign.par -378mxolod mocemuli amoca­ nis pirobebSi.) sru­ li damTxveva. 2. parAnoia [berZ.  p. ¥ paralizeba. parafQreba [fr.  xidis p. parApet­i [it.) erTgavri fsiqikuri daavadeba. paraliz < berZ. parametrō vu­ fardeb] – 1. gameoreba. romelsac iRe­ ben navTobisagan. parallelepipedon] – (maT. mura nax­ Sirisagan da sxv.] – sanTlismagvari TeTri an moyviTalo niv­ Tiereba. dacemis mdgo­ mareoba.) rac ramesTan erTad xdeba erTdroulad.) winaswari (mxo­ lod inicialebiT) xelis mowera oficialur xelis ar gadakveTen. parAliz­i [polon. (medic. muSaoba. romlis mopirda­ pire gverdebi erTmaneTis tolia da paraleluri.) sidide. 2. parapetto < parare dacva da petto mkerdi] – risame gaswvriv gakeTebuli moajiri. zog­ jer halucinaciebic. dama­ xasiaTebelia bodvebi. parallelogrammon] – (maTem. paraffine < laT.  xelisuflebis p.) oTx­ kuTxedi. dublireba. paralizebuli. (gadat. romelic Sedis maTematikur formulaSi da Tavis mudmiv mniSvnelobas inarCunebs . planer pla­ nireba laT. planus brtyeli.  paralelopi pedi Scd. parAmetr­i [berZ.. romelsac aqvs para­ leluri da toli mopir­ dapire waxnagebi (parale­ logramebi). saxlis saxuravis p.

p. romelic paraSutiT xteba xolme (Cveulebriv TviTm­ frinavidan). 2.) sqesobrivi gamravlebis erT­erTi forma – kvercxis ganviTareba ganayofierebis gareSe. mgrZnobelo­ bis formebs. sinon. pAri [fr. Sivas coli. paraSUtizm­i _ saparaSuto sporti. . parvEniu [fr. parachute] – safreni aparatidan adami­ anis gadmosaxtomi. pArik­i [fr.-379moweramde (saerTaSoriso xelSekrulebis). parthenos qalwuli da genesis da­ badeba. tvirTis CamosaSvebi.  p. parafsiqolOgia – kvle­ va­Ziebis dargi. dalaqi). parASut­i [fr. romelmac aristrokatiul sazogadoebaSi SeaRwia da aris adamiani aradidgva­ rovani warmomavlobisa. kosmosuri xo­ maldis dabla dasasmeli mowyobiloba. romelic kreWs.).­is moZv. damaxasiaTebelia bevri uxerxemlo cxovelsa da mcenarisaTvis. riTac wamgebi pi­ ri asrulebs raime valde­ bulebas. parsavs Tmas da sxv. sporti. romelic uz­ runvelyofs informaciis miRebis iseT xerxebs. ZiriTadad Seiswavlis: 1.  s. warmoSoba] – (biol. gonebrivi zemoqmedebiT da sxv. haerSi ixsne­ ba qolgasaviT. pari] – sanaZleos pirobebi.kun­ Tovani Zaldatanebis gare­ Se (surviliT.­is erT­erTi Semadgeneli nawilia telepaTia. parvenu] – metiCara. romlebic xdeba organizmis miRma. ¥ parafirebuli. ro­ melTa axsna ar xerxdeba grZnobis organoebis moqme­ debiT. par paraSUtist­i – adamiani. perruquet] – sxvisi an xelovnuri Tmisgan gake­ Tebuli Tavsaburavi. ¥ saparaSuto. ¥ saparikmaxero. cocxali arsebis zemoq­ medebis formebs iseT fi­ zikur movlenebze. parikmAxer­i [germ.  TviTmfrinavidan p-iT gadmoxtoma. (kacebis p. xelSekruleba. peruekmacker] – ostati. parTenogEnez­i [berZ. pArvat­i _ induizmis erT­ erTi umTavresi qalRmerTi.

(TbilisSi). s. arCevnebi. dgomis da movla­remontis adgili.. satiruli xasiaTis mibaZva pArket­i [fr.] – (medic. organo. romelSic mowyobilia xeiv­ nebi. komisia. konfliqtis ba. 1­isaT­  s. saTamaSo parlAment­i [fr. inglisis 2.  mamakacTa da qalTa s. saloni. zona. taqsebis mentarier] – parlamentis wev­ p. nairnairi gasar­ umaRlesi sakanonmdeblo Tobebi da sxv. park] _ 1. Scd. ¥ saparlamento.) Tavis worobis princi pi raime tvinis qronikuli daavade­ uTanxmoebis. weswyomoklebiT zooparki) _ ix. parodia] – 1. arqiteqtura. yvavilnarebi. nis valutis Sefardeba oq­  meparketesi Scd. 2. transportis saSualebaTa p.  parlamentaruli Scd. aseTi ficrebiT dagebuli sinon.  farexi (me­2 mniSvn­iT) parOdia [berZ. dasagebad. xelisufleba. [sa­ kuT. p. parlament parler laparaki] – saxelmwifos moednebi. respublika. parla avtobusebis p. didi baRi. zoologQuri pArki (Se­ ¥ parlamenturi.  s. sadalaqo). paritas Tanasworoba] parkets amzadebs an agebs. sadac parikmaxerebi muSa­  p. 2. vis). p.) sxvadasxva qvey­ ¥ meparketisa. oben (kacebis s. siaTebelia kidurebisa da pArk­i [ing. sax.) mxareTa Tanas­ parkQnson­is daavAdeba.. romlisTvisac damaxa­ garCevisas. – 1. zoologiuri. pata­ visime an risame susti mxa­ .romelic laT. (ekon. Tavis kankali da sxv. ¥ saparko (mniSvn. roTi. bileba. ri. parlamEntar­i [germ.­os moZv.  p.-is iataki. -380- ra marTkuTxa an sxva for­ mis gluvi ficrebi iatakis saparikmAxero – saloni.  saqarTvelos p.par  s. s. paritat < mepArkete – muSa.  gaprialebuli p. iataki. (samarT. parquet] – 1. parQtet­i [germ.  vakis p.

ro­ romelsac Tan sdevs Cir­ melic gamoxatavs raime qovani anTeba. vis). disci plina. nawarmoebi. Janri. koleqtivis interesebs.-is me-10 rigi. yurebelTa darbazis sa­ 2. razmi. p. (gadat. tenoris p. 1­isaT­ erTeuli. 2. pArter­i [fr. para – eyrdnoba mas. par (allaxis)  roialis p. Te­  p. ¥ parodiuli. baletSi). saqonlis garkveuli rao­ (medic. saerTo an fraza Tavisianebis ga­ samuSaoTi da sxv.) RrZile­ pArtia [fr. kvlavuri manZilis sazomi ¥ partiuli (mniSv.) WidaobaSi: mdgomareo­  p.) ybayuris (sanerwyve) denoba. epidemiuri parotiti – yba­ 5. nawarmoebis nawili. romelic pArol­i [fr. lebis ryevasa da dacvenas. muSaki.  avtomobilebis didi p. axlos da us (otos) yuri] – 4. Θgadadebuli p. poli­ bis qronikuli daavadeba. mravalxmiani musikaluri yura. (sp... jirkvlebis anTeba. parti] – 1. iwvevs kbi­ sazogadoebrivi jgufis. Tan.) vars­ abesalomis p. mosacnobad (samxedro sam­  geologiuri p.-is bi parodiasi Scd. parole sityva] – Tavmoyrilia an gamoyofi­ daTqmuli saidumlo sityva lia raime mizniT. pArsek­i < [berZ. 2. romel­ pArpriz­i – avtomobilis wi­ sac asrulebs erTi mom­ na saqare mina. p. erTi xeli TamaSi (Cveu­ ganizaciaSi). ba. laa gamarTuli. lebriv Wadrakisa). parOtit­i [berZ. da sec(unda)] – (astr. axlos da odus (odontos) kbili] – (medic. p. adamianTa jgufi.  parodiisa  p.-381- par reebis gakilvis mizniT. leTi. saxurSi. tikuri organizacia. partere] – 1. solo (operaSi. para Tan.. romlebic romelic amaxinjebs imis scenis doneze odnav dab­ arss. rasac baZaven. Rerali an erTi sakravi. rodesac moWidave xali­ Cazea daCoqili da xelebiT parodOntoz­i [berZ.) garegnuli mibaZva. varZlebis rigi. atrSi an konoTeatrSi: ma­ . konspiraciul or­ 3.

romelic xasiaTdeba note­ bis swrafi monacvleobiT. ¥ partizanuli. brZola. passage] – 1. Tanamonawile. s. razmi. suna­ . musikaluri nawarmoebis nawili. cekvis da misT. 2. romelic Seicavs aseTi na­ warmoebis yvela partiis Canawers. passes] – xelebis erTgvari moZraoba avadm­ yofis saxesTan _ hi pnozis mdgomareobaSi mis gadasay­ vanad. partikulArizm­i [laT.romlis ori­ ve mxares aris maRaziebi da. partQzan­i [fr.) – de­ mokratiuli p. (qarT. erT­ erTi monawile. partenaire < ingl. inanTi] – surnelovani nivTierebani. romelsac Cveulebriv aqvs gasasvlelebi paralelur quCebze. ebr. sax. romelsac iye­ neben kosmetikuri da hi­ gienuri mizniT. inanTeuli). `gverdis avla~] – ebr. si­ non. parfumerie < pafum sasiamovno suni. pAsat­i [germ. parfiumEria [fr.  s.  p. saparfumerio.-iebi miusxdnen Wadraks.par -382mo.  partizaneli Scd. partitura] – mravalxmiani musikaluri nawarmoebi yvela partiis erToblioba. paseq _ `ga­ mosvla~.  Zneli p. xalxis dResaswauli. romlic qris subtropikuli sartyele­ bidan ekvatorisaken. partiuli (ars.  parfumeria. partnQor­i [fr. p. pAsaJ­i [fr. bileTi. pAseb­i [fr. pAseq­i [Zv. cal­ keuli] – saxelmwifos zogi nawilis miswrafeba gancalkevebisaken saerTo­ saxelmwifoebrivi intere­ sebis sazianod. raime Ta­ maSis. romelsac awarmoeben dampyroblebis winaaRmdeg damoukidebeli razmebi mtris zurgSi. amxanagi ra­ ime saqmianobaSi. Passat] – tro­ pikuli qari. maRazia. daxu­ ruli galerea. Secd. partner] – 1. fabrika. saqoneli. p. 2. partQtura [it. partisan] – mo­ nawile SeiaraRebuli brZo­ lisa. ¥ saparfiumerio. notebis wigni. particularis nawilobrivi. umetes SemTxvevaSi virtu­ ozuli xasiaTis. s. musikaluri fraza.  p. wevri.

vneba. 2.  sazRvargareTis p. araenergiuli (sapi­ risp. Jini] – siyvarulis sagani. wignebSi. sa­ registracio mowmoba. pasta] – raime nivTi­ erebis comiseburi pasta. passivus vnebiTi. roca egvi p­ tis RmerTma angelozi mouv­ lina mZime misiiT – moekla pirmSo kacTa da cxovelTa. ix. ¥ sapasporto.  p. aqtivi). Paskal] – 1.. Seuracxmyofeli nawarmo­ ebi. pAsport­i [fr. passio tanjva. mkiTxaobis an girao­ bis saxe. pasquillo] – cilismwamebluri.) warmoebis vadebisa da val­ debulebaTa erToblioba (sapirisp. kom­ piuteruli saswavlo­sa­ warmoo teqnikuri ena maRa­ li rangis programebisa. Pasquill < it. uvado p. wa­ meba. visime vinaobis. ganyofileba (polici­ aSi).-383dakavSirebuli egvi ptidan gamosvlasTan. moqala­ qeobis damadasturebeli oficialuri sabuTi. pAsia [laT. pAspartu [fr. umoqmedo] – 1. statia. suraTis CarCo. .  paskvilianti. (gadat. p. 3.) vnebiTi gvari zmnisa. sayofacxov­ rebo sagnis da misT. graviurisaTvis. pAsta [it. paskvQlant­i – paskvilis avtori.  p.. pAskvil­i [germ. 2. wnevisa da meqanikuri Zab­ vis erTeuli. passivus] – umoq­ medo. raime manqanis. maT ka­ rebze samsxverplo kravis sisxliani niSani hqondaT gamoxatuli da sasjeli ar SexebiaT.  s. pAskal­i [ing.  avtomobilis p.) uaryofiTi mxare risame. pasQans­i [fr. vnebebi. ¥ paskviluri. monawile. pasQur­i [laT. Scd. (gadat. mobiluri telefonis p. aqtiuri. 2. passeport] – 1. Jini. gadarCnen ebraelebi. passiepartout] – 1. muyaosgan gakeTebuli portretisaT­ vis. wvaleba. macivris p. aqtivi). pAsiv­i [laT. (buxhalt. pas 2. adamiani. patience moTmena] – kartis gaSla dadgenili wesiT. JurnalebSi Casmuli sqeli qaRaldis furceli ilustraciisaT­ vis..

iyeneben mwnilad Casa­ debad.  kbilis p. rom mis mefes ar Seuqmnas qiSis safrTxe (iTvleba yaimad). 2. patrQarq­i [berZ. gvarovnul sazogadoebaSi: gvaris ufrosi. patens (patentis) Ria. romelic iZleva kerZo vaWrobis an raime saqmianobis uflebas. pAsqala [berZ. amzadeben dawnexili saRebavis fxvni­ lisagan. pastello] – 1.) krebuli wesebisa.): Janri. rodesac moTamaSes ar SeuZlia mori­ gi svlis gakeTeba ise. mowmoba. moZRvari] – protestantebis mRvdeli. pastOral­i [fr. pAter­i [laT. aseTi funqciebiT Sesru­ lebuli naxati. pAt­i [fr. pAstel­i [it. patisson] – er­ Tgvari gogra. mamasaxli­ si. ro­ melic adasturebs gamom­ goneblis gansakuTrebul uflebebs gamogonebaze. Pastor < laT. mowmoba. Pastor mwyemsi. magram SenarCunebul iqnes produq­ tis gemo. 2. patriarches mama­mTavari] – 1. romelic emyareba am funqciebis ga­ moyenebas. pat] – mdgomareoba Wadrakis TamaSSi. am titulis mqone piri.pas -384yovel calkeul wels. pasterizAcia da paste­ rQzeba – sakvebi pro­ duqtebis gacxeleba imde­ nad. pascha aRdgoma < Zv. `dabadebis~ mTavari personaJebis saer­ To saxelwodeba adamidan abramamde. bibliis pirveli wignis. patQson­i [fr. pater mama] – ka­ TolikeTa mRvdeli. vitaminebi da sxva sasargeblo Tvisebebi. aSkara] – 1. brtyeli ya­ bayi. Pesach gavla] – (ekl. Tu rodis modis aRdgoma . ebr. am Janris nawarmoebi. rom daiRupos mavne mikroorganizmebi.romlisTvisac da­ maxasiaTebelia bunebis wi­ aRSi mwyemsebis cxovrebis idiliuri asaxva. rbili feradi fanqrebi ferwerisaTvis. avtokefaliis mqone marT­ lmadidebeli eklesiis umaRlesi sasuliero piris tituli. pAtent­i [laT. ro­ melTa mixedviTac arkveven. ferweris teqnika. pastorale] – evropul literaturasa da xelovnebaSi [me­14 _ me­18 ss. pAstor­i [germ. 3. 3. 2.

¥ sapatriarqo. romelsac uyvars Tavisi samSoblo. meurveoba. pAtrul­i [fr. Cvili bav­ Svebisa da zogierTi sxva kategoriis avadmyofebis saxlSi samedicino momsa­ xurebis sistema. TviTmfrinavi. mi­ liciisa da sxv.  patriarxati. pausis Sewyveta] _ xanmokle SeCereba mety­ velebis. pirvelyo­ fili­gvarovnuli wyobi­ lebis forma. kverTxi. romelsac patri­ arqi meTaurobs.  p. Tavisi xal­ xis. mamuliSvili). pauper Ra­ ribi] – siRaribe.) ityvian moRvawe­ obis raime dargis uxuces warmomadgenelze. mamuliSviloba). sax. poezia. (gadat. rome­ lic Tvalyurs adevnebs wesrigs. mzrunveloba. patrOnaJ­i [fr. ¥ sapatriarqo (ars.  erTwuTiani p. patrouille] – 1.romlis drosac sa­ meurneo da sazogadoebriv cxovrebaSi mamakaci iyo gabatonebuli. Tavisi xalxis erTguleba (qarT. simReris. 2.  p. meurneoba. patronage mfarveloba] – fexmZime (or­ suli) qalebis. pAuza [berZ. uSiSroebis gark­ veul zonaSi.) – patriarqis sagamgebelo. eklesia. patrQot­i [berZ. ¥ patriarqaluri. patrOnat­i [laT. p. ¥ patriotuli. rogorc Sedegi mzardi eqsplua­ taciis. matriarqatis momdevno. dakvris. masobrivi umuSev­ robis da inflaciisa. patriotes Tanamemamule] – adamiani. . sapatriarxo Scd. p. sinon. paupErizm­i [laT.  s. risame fuZemdebelze. Tavisi qveynis erTgu­ li. sinon. patriarxaluri Scd. patronatus] – mfarveloba.-3854. 2. mcire SeiaraRebuli razmi (samxedro qveganayofisa. patriArqat­i 1. Θ patriarxi. patriOtizm­i – samSoblos pau siyvaruli. grZnoba. ma­ sobrivi gaRatakeba. saqcieli. samSoblosadmi Tav­ dadebuli (qarT. muSaobis dros. (saub.) aseTi razmis wev­ ri.) an samxed­ ro gemi.

te. dad dakepili xorcis. musi­ pacQfizm­i [germ. Cve­ skvlavedi. ga­ momzadebuli saWmeli. winaaRmdeg (erovnul­gan­ pEdant­i [fr. Tev­ zis an sxva produqtebisgan pedagOgika [berZ. wvrilmanebs. velgvari omebis.paq -386- pAqt­i [laT. velosipedis p. paidagogike] – mecniereba aRzrdis. naTlebisa da swavlebis pacQent­i [laT. sabWo. (astr. pacificus fexis berketi.] paidagogos mniSvnelobisa.  Tavdausxmelobis p. pedale laT. Tavisi mkurnali eqimis mi­ pEdal­i [fr.  p. ber­ pedAntizm­i _ pedantis Tvi­ Znul miTologiaSi: frTo­ seba. daSoSmineba] – ajanyebis. pedris samarTliani omebis lebiani Scd. mniSvnelobas aniWebs saqmis pacifikAcia [laT. debeli. pedalebiani. ulebriv didi politikuri pedAgog­i [berZ. . pacifism < laT. damamSvi­  roialis p. Θ pakti Scd. pedant < it. revolu­ te] – adamiani. romelic did ciuri) omebis winaaRmdeg.-is aRmzrdeli ratifikacia. kaluri sakravis da sxvaTa it. pAStet­i [germ. sa­ ganuxrelad icavs forma­ xalxo aRSfoTebis Caqroba lur wesebs da amasve moi­ dasasjeli RonisZiebiT. pedanmaTavisuflebeli. tis) vnebuli. maT So­  pedlisa. damaokebeli] – li­ ¥ pedaliani. beraluri mimdinareoba.  damsaxurebuli p. Sewuxebuli ¥ pedagogikuri. Txovs sxvebisagan. avtomobili.] _ maswavlebeli. pedliani. paciens (pacienSesaxeb. pastete] – wmin­  p. ¥ pedagogiuri. pedis marT. pegasos] – 1. pazifismus. aRmzrdeli. damSoSminebeli. romelic ilaSqrebs yo­ ¥ pedalisa. p. pactum] – saerTa­ 2. fexi] – avtomobilis. mecnierebani.) cis CrdiloeT na­ xevarsferos didi Tanavar­ Soriso xelSekruleba. gadaWarbebuli sizus­ sani merani. pEgas­i [berZ. (tkivilisagan)] – avadmyofi  p.. pacificatio garegan mxares.

pEnia [laT. mamaTmavloba.-387- pen pedErast­i [berZ.) xel­ sawyo. pEnis­i [laT. agreTve fexze koJrebis mocileba. zRvis p. peiling] – ku­ Txe kompasis isris mimar­ Tulebisa da mimarTulebas Soris.  soflis p. . pEnalt­i [ingl. paidarest] – pelEng­i2 pederastiis mimdevari. [pol. gamoiyeneba ku­ Txuri mimarTulebis (pe­ lengebis) gasazomad kom­ pasiT gemidan mxedvare sxvadasxva sagnebisa. suraTi. paiderastia biWebis siyvaruli] – sqesob­ rivi urTierToba mamakacebs Soris. peiling] – mwyobri an sabrZolo ga­ nawesi. 2..  penali Scd. pederAstia [berZ. erTad ewyobian erTimeoris miyo­ lebiT kuTxiT (beqiT. pedikQur­i [fr. romelic swavlobs bavSvTa daavadebebsa da maT mkur­ nalobas. vasufTaveb] – fexis frCxilebis sagangebo gaw­ menda­gaprialeba. naxati. ¥ penaltis. pélerine] – mokle mosasxami. penalty] – (sp. romelic. romlis drosac TviTmfrinavebi an TviTm­ frinavebis rgoli. pedQatr­i [berZ. pais (paidos) bavSvi da iatreuô vmkurnalob] – bavSvTa eqimi. paysage] – 1. pelErina [fr. peQzaJ­i [fr. (zRv. pediAtria [berZ.. ix. pEleng­i1 [pol.-ebi. pelengAtor­i – 1. penis] _ mamakace­ bis sasqeso organo (aso).  qarTvel mxatvarTa p. pes (pedis) fexi da cuko vuvli. ra­ ime adgilis saerTo xedi. bunebis suraTi. kal­ TiT). pais (paidos) bavSvi da iatreuo vmkurna­ lob] – medicinis nawili. 2. poena sasjeli] – jarima fuladi valde­ bulebebis aradroze Ses­ rulebisaTvis (valebis gadaxdis vadis darRvevi­ saTvis). tyis p. pédiocure < laT.) fexburTSi: TerTmetmetri­ ani sajarimo dartyma. Cveulebriv. welamde ar swvdebaT. romelzec bunebaa asaxuli.romliTac Cans moce­ muli sagani an ismis xma.romelic dayenebulia gemis kompasis kardalis saxuravze. radiopelengatori.

am wodebulebis cxvirze dasamagreblad. TeTri qsovili (zewris jeli da berZ. fuladi uzrunvelyofa mo­ [ingl. qsovilisa. narkvevi. enitentia monanieba] – (samarT. da­ saxlis banze. parsvis da lisa da cixeebis Sesaxeb. penthAuz­i [ingl. logos moZR­ magvari). pensionnaire] – piri. pince-nez] – saTvale. penthouse] _ romani] – sxvadasxva po­ izolirebuli feSeneblu­ litikuri mimarTulebis ri bina mravalsarTuliani mweralTa gaerTianeba. essay. sisxlis samarTlis sasje­ vaSingtonTan axlos). urtyamen varjiSis mizniT. TavadaznaurTa umaRlesi romelsac sayure rkalebis fenis warmomadgenlebis wo­ nacvlad aqvs zambaraki debuleba. xuTkuTxiani Senoba (q. peignoir] – 1. penolOgia [laT. uwyeba. golsuorTim da lis dilis xalaTi msubuqi k. poena sas­ 2.pen -388-  pensnisa Scd. pensiOner­i [fr. penitEncia [gviand. Ti. gadat. penitencialuri sistema – – 1. rikis SeerTebuli Statebis pEn­klub­i [ingl. Pen-club < Tavdacvis saministro. a. misT. ¥ pensnesi. wignaki. lobis gasaberi tyavis bur­ ¥ sapensio. 1848 wlis revoluciamde): pEnsne [fr. pentagon xuTkuTxedi] sasjelTan dakavSirebuli. pair] _ inglisSi. po- . invalidebi­ penCQngbol­i ching-ball] – msxlis moyvani­ sa da sxv. romelsac mokriveebi  s. pen kalami da amave dros 2. aarses ingliselma mwer­ pEnuar­i [fr.) pentAgon­i [ingl. romelic pensias pEr­i [fr. novel – leqsi. s. asaki. dason­skotma 1921 w. laT. pensio gadaxda] – dasacavad.iapo­ niaSi (agreTve safrangeTSi iRebs. – aSS­s samxedro Semokl. sami sityvisa: peom. dros tanisamosis pEnsia [laT. qa­ lebma j. mqone piri. Pentagon < berZ. punxucebulebisa. romelsac sapa­ vreba] – mecniereba sasje­ rikmaxeroSi afareben kli­ ents kreWis. ro­ lis moxdis wesi Tavisuf­ melSic moTavsebulia ame­ lebis aRkveTis saxiT.

Semowmeba. rac gark­ 2. rac gamodis drois gar­ mixedviT. viTardeba da mTav­ rdeba). sistema – qi­ dedamiwasTan. periOduli – 1. perQgea [berZ. lebi).-is ganyofileba (bibli­ perQod­i [berZ. (qarT. aseT 2. (1834­1907). perimetron] istoriis p.. rome­ veuli periodis. wvimebi. aTwiladi – axlos da ge dedamiwa] (maTem. batknis an Tiknis  zafxulis p. gamonis (Pergamon) saxelis 2. perQkard­i [berZ.) – (iwyeba.  p. peripeteia] – ganmavlobaSi raime xdeba uecari cvlileba.  qarTuli literaturis perQmetr­i [berZ. drois monakveTi. moulod­ . rulo aTwiladebSi. Jurnalebi). gamocemebi (gazeTebi. peri irgvliv. etrati). xbos. mendeleevma  perigeasi. gansakuTrebuli we­ omis Semdgomi p.) mTvaris (an de­ Sic usasrulod meordeba damiwis xelovnuri Tana­ raime cifri an cifrebis mgzavris) orbitis wertili. gulis perangi. ar atarebs (pergamentis qa­  p. romelic Seqmna rusma ¥ perigeisa. gu­ dayofa. jgufi. tyavi. mkvrivi qaRaldi.-Si Sexveuli karaqi. garkveuli lic cximsa da sisveles drois Semdeg meordeba. perikardios] – periodizAcia – periodebad (anat.  p. (maTem.) gulis garemo. siT damuSavebuli.  kvadratis p. perigeia Scd.-389- per pergAment­i < (geogr. miur elementTa klasifika­ apogea). romlis peri pEtia [berZ.) aTwiladi. p. masalaze Sesrulebuli romlebic meordeba usas­ xelnawerebi. sinon. daRaldi) [mcire aziis q. kveul monakveTSi. – (maTem.. ayvavebis p. romelic yvelaze axlosaa elementTa p. cia. romel­ – (astr. per­ avadebis p. Seteva. Jurna­ sigrZis jami. p.  p. (sapirisp. sax.) brtyeli geomet­ periOdika – perioduli ga­ riuli figuris gverdebis mocemebi (gazeTebi. mecnierma d.) jgufi sivrceebisa. periodos] – 1. lis garsi. oTekaSi). 1.

) avadmyofis gasin­ jva sxeulze TiTebis an specialuri CaquCuis ka­ kuniT. permanEntul­i [laT. ¥ periferiuli. perlustro vaTvaliereb] – fostiT gagzavnili werilis fa­ ruli gaxsna saxelmwifo organoebis mier (cenzuris. raime mdgo­ mareobaSi da sxv. peritOnit­i [berZ. permanens] – Tmis dax­ veva (eleqtrobiT da sxv.  p. kuWis. perle] – raRac mSvenieri. centridan daSorebuli nawili risame. perlAmut­i [germ. p. mudmivi. raionebi. percussion] – (medic.) momWeri _ Rru organoTa (saylapavi milis.) kedlebis talRi­ seburi ritmuli SekumSva­ gafarToeba. gamoCenili. periskopeo irgvliv vixedebi] – opti­ kuri xelsawyo sakanidan. wyalqveSa navidan. nervuli sistema.per -390lomisa). romelic didxans sZlebs. periphereia wre. periphrasis < laT. aseve uazro da sasacilo. neli garTuleba visime cxovrebaSi. perQfraz­i [berZ.] – gamoTqma.  p.). Perlamutter margalitis mwarmoebeli] – Zvirfasi nivTiereba. nawlavebisa da misT. perron] – rkinigzis .) muc­ lis apkis anTeba. cxovelTa mefe _ nacvlad perkUsia [laT. permanens (permamentis] – rac ganuwyvetliv grZeldeba. permanent < laT. pErl­i [fr.-Si muSaobs. mizniT). zedamxedvelobis da misT. ro­ melic warmoadgens zo­ gierTi niJara _ margalitis Sres. peristAltika < [berZ. 2. perifEria [berZ. wrexazi] – 1. permAnent­i [fr. peristaltikos] – (fiziol. pEron­i [fr. peritonaion muclis apki] – (medic. qveynis ga­ napira mxare. saTvalTvalad. tankidan da misT. gamocemuli xmis xasiaTiT eqimi arkvevs Si­ nagani organoebis mdgo­ mareobas. perQskop­i < [berZ. perlustrAcia [< laT. centridan da­ Sorebuli adgili. romelic aRweriT gadmoscems sxva gamoTqmis an sityvis azrs (mag: saqarTvelos dedaqa­ laqi – nacvlad Tbilisisa.

personnage] – mxatvrul nawarmoebis moq­ mTavrobis mier. personalis piradi] citata leqsikonis. naaRmdegeba meqanikis kano­ personAluri kompiUte­ nebs. persona grata sasurveli pi­ rovneba] – ama Tu im sa­ personAlia [laT. komikuri p. p. pErsona non grAta [laT. sawarmos p.  romanis p. warmomadgenlad gasagzav­ romlic eZRvneba romelime ni pirovneba. 2. romlis kan­ cnobil pirovnebas. loba. personalis sasvlelad. gamofena. . inJiner-teqqmnis swor kuTxes. erTi da igi­ swori xazi. persona non grata arasasurve­ dadebiTi p..-ebi. personali] – raime dawese­ perpendikUlar­i [laT. rebeli Cerdeba mgzavre­ uaryofilia.  p. persona] – piri. romlis Seqmnis idea ewi­ mxatvris p. vinme. sawarmos piradi pendicularis Sveuli] – (maTem. p.) Semadgenloba. xelmwifoSi di plomatiur enciklopediis an cnobarisa. romelic meore ve profesiis adamianTa er­ swor xazTan an sibrtyesTan Toblioba. personAluri – 1.  perpendikuliari. quCebi. mowveva miiRo. ri – patara zomis (samagi­ pErsona [laT. moZravi] _ mudmivi Zrava. nikosTa p. perpen a. medi piri.-ebi. didaturac sasurveladaa miCneuli am saxelmwifos persOnaJ­i fr. ¥ perpendikularuli. xazebi. romelTanac mata­ sasurvelad aris miCneuli. pirs Seexeba. Tac piradad sargeblobs pErsona grAta [laT. Semadgendikuliaruli Scd.-391- per (metropolitenis) sadguris romlis kandidatura ara­ baqani. bis Casasxdomad da gadmo­ persOnal­i [laT. do) kompiuteri (ix. sibrtyeze. saqme.  samedicino p. rac mxolod mocemul perpEtuum­mObile [laT. romli­ pirovneba. perbulebis. piesis p. perso­  p. rac visme pi­ perpetuum mobile mudmivad radad ekuTvnis. nalTan dakavSirebuli. li pirovneba] – pirovneba.).  p..

wamowyeba. formis. gapirovneba).-is mqone axalgazda facio vakeTeb] – (lit. wesrigis moSla. Tvisebebi hqondeT (qarT.) rda.per -392- personifikAcia da perso­ nificQreba [laT. ¥ uperspeqtivo (mniSv. romelic swavlobs sasruleblad (cirkSi). ze sididis. rac gamowveu­ msvlelobis moulodnenli lia damkvirveblisgan maTi darRveva. panorama risame. uperspektivo Scd. perturbAcia [laT. ni. ganviTarebis p-ebi. p. visime an pesQmizm­i < [laT. perspektova– 1. (wign.  u. perspekrac damkvirveblisgan mniS­ tuli.  kargi p. perspective]  perspektiva. igavebSi da sxv. ulebis gamosaxvis wesebs.ganpirobebulia damkvir­ iT. rac. aSla] – 1. winadadeba. sivrcis gamosaxva sibrtye­ SeSfoTeba. perspektiuli. 2­isaTvis). am Scd. wesiT Sesrulebuli gamo­ pErS­i [fr. Secvla sxva sxeulebis mi­ 3. va. Woki. peseta] – fulis erTeuli espaneTSi. axalgazrda. moxazulobis. mxazvelobiTi geometriis akrobatuli nomrebis Se­ nawili. xedi. perturbatio 2. centraluri proeqtirebis saSualebiT sibrtyeze sxe­ pEseta [esp. moculobiTi sagnebisa da zidulobis Zalis gamo. perche] _ grZeli saxuleba risme. 5. zRaprebSi. arev­dareva. sagnebis sididis. rac xdari cvlilebebis mniSv. perspEqtiva [fr. peretrubacia metnaklebi daSorebiT. TiTqos maT adamianuri  p. vis). 2­isaT­ sinon. Θ  vaJa xSirad mimarTavs p.) cis sxeulis gzis  quCis p. romelsac iyeneben 4. veblisgan maTi (sagnebis)  pertrubacia. sagnebis.) mdgomareobaTa moCvenebiTi movlenaTa Cveulebrivi cvalebadoba.-s. Secd. momavlis gegmebi. gegma. pessimus . bis movlenaTa iseTi daxat­  p. vnelovnadaa daSorebuli.  am sityvas xSirad xmaroben mkafioobis moCvenebiTi cva­ risame SemadgenlobaSi momlebadobis Sesabamisad. persona risame SesaZleblobani mo­ mavalSi. (astr. bune­ tovani (mniS.: ¥ perspeqtiuli da perspeqcxovelebis. 2. metnaklebi daSorebiT.

pygmaios `muS­ tisodena~] – centraluri afrikis dabaltanianTa to­ mis warmomadgeneli (qarT. pianino] – forte­ pianos erT­erTi saxeoba.  unda: `pianinos ukravs~. si­ non. pQgmei [berZ. petQcia [laT. 2. roialis) damkvreli musikosi. bneli mxareebis da­ naxva.] – mowyobiloba. pEfsi­kOla [ingl.. Savi Wi­ ri da caedo vklav] – qi­ miuri saSualebani mavne organizmebis winaaRmdeg sabrZolvelad. pygmentum sa­ Rebavi] – saRebavi nivTiereba. `pianinoze daukra~. sin. pianola < fr. romelic avtomaturad ukravs for­ tepianios. mTavrobis meTaurisadmi. pepsi cola] – ualkoholo sasmeli er­ Tgvari. piAnist­i – fortepianos (pia­ ninos. `pianinoze damkvreli~ Scd. pepsis] saWmlis moneleba] – 1. Wequra). pefsi-kolasi Scd.. aseTi fermentisagan dam­ zadebuli wamali. gavrcelebuli aSS­ sa da sxv. qveynebSi. peso] – fulis erTe­ uli laTinuri amerikis zog (espanurenovan) qveynebSi. 2. petitio] – weri­ lobiTi koleqtiuri Txovna xelisuflebis umaRlesi organoebisadmi. . pEso [esp. uimedoba (sapirisp.-393yvelaze cudi] – yvelaferSi cudi. petArda [fr. romelsac iyeneben feirverkis mosa­ wyobad. romelic saWmlis monelebisas Slis cilas. sevdianoba. ganwyobileba. pQgment­i [laT. pEfsin­i < [berZ. romelic fers aZlevs co­ . piAnola [ingl. pestis gadamdebi seni.  p. pesticQdeb­i [laT. juja kaci). koleqtiuri pig Suamdgomloba. romelsac udeben li­ andagebze matarebels mis gasaCereblad mosalodne­ li katastrofis Tavidan acilebis mizniT (qarT. sasig­ nalo asafeTqebeli Wur­ vi. piAnino [it.  pepsi-kola. pesQmist­i – pesimizmiT ganm­ sWvaluli adamiani. kuWis wvenis fermenti. ¥ pefsi-kolisa. optimizmi). pētard] – 1. Tofis wamliT gatenili qaRaldis Wurvi.  `pianinoze ukravs~. gulgate­ xiloba. ¥ pesimisturi.

sapatio piedestali – sami sxvadasxva sinaRlis mqone dasadgomi. `daviT aRmaSenebeli~.  Sopenis p. pygē gava da pagos damagrebuli. pieta] – (xelovn. dramatur­ giuli nawarmoebi scenaze warsadgenad. saorkestro p. piedEstal­i [fr. eleqtro sadgurSi gaZlierebuli datvirTvis saaTebSi). cnobismoyvare­ obis aRmZvreli (araCveuleb­ rivi intensiurobiT). romelzec dgas Zegli. pQeta [it. 3. pQk­i [fr. patara musikaluri nawar­ . Sebo­ Wili] – ganviTarebis erT­ erTi manki.-ebi. picador < pica Subi] _ xarebis brZolis cxenosani monawile. 2. pietat < laT. umaRlesi wertili. piēdestal] – mxatvrulad gaformebuli safuZveli. sammoqme­ debiani p. mokrZalebuli da­ mokidebuleba vinmesadmi. interesis.pig cxali lebs. (sinon. qarT.) naxati. piEtet­i [germ. romlis drosac ormagi nayofi (tyupebi) Se­ xorcebulia erTmaneTTan gavis areSi. piquant] – 1. pigopAgeb­i [berZ. sa­ qalaqo transportis moZ­ raobisas (dilas _ pikis saaTebSi). pietas (pietatis) RvTismo­ saoba] – Rrma pativis­ cema. cxare gemosi (sawebeli. Θ granitis p. romelzec gamosaxu­ lia jvridan Camoxnili ieso qristes datireba. macdunebeli. Scd. mimzidveli. pikAntur­i [fr.) cocxa­ li organizmis qsovilebis SeRebva pigmentebiT. pigmentAcia – (biol. organizmis -394qsovi­ moebi.  Θ istoriuli p.  pedestali.-ebi. mTis maxvili mwvervali. pic. romelzec dge­ bian xolme prizis misaRebad zog sportul SejibrebaSi pirvel sam adgilze gamo­ suli sportsmenebi. mkveT­ ri moklevadiani aweva mu­ SaobaSi (mag. kvarcxlbeki).] – 1. sveti da misT. sinon. postamenti. peice] – 1. saWmeli).. 2. 2.  konstantine gamsaxurdias p. ramesadmi. ro­ melic SubiT aRizianebs xars. pikAdor­i [esp. pQesa [fr.

teqnikaSi . kitris mwnili. pQngvin­i [fr. saqveiTo –samgzavro avto­ mobili. pionnier] 1. pikQreba1 [fr. romelmac mecniereba­ Si.) adamiani. piri. mopikete – piketis monawi­ le. pQno [fr. pQncet­i [fr..  mopiketesi Scd. (wig. meurn. pilOtaJ­i [fr. laboratoriebSi da sxv. iyeneben mizanSi yumbaris zusti moxvedris mizniT. pico mcire sidide] – TavsarTi.. pickles (mr.  p. kargad curavs. romelic marTavs safren aparats (TviTmfrinavs. picnic] – qalaq­ gareT jgufurad gaseirneba (Cveulebriv dasasveneblad da saWmel­sasmelad). pineau] – franguli vazis jiSi.) TviTmfrinavis didi siswrafiT Zirs daSveba. piquet palo] _Θ(sof.-395- pio pQkap­i [ingl. pilotage] – safreni aparatis marTvis ostatoba: TviTmfrinavis manevrireba haerSi sxvada­ sxva figuris SesrulebiT. pQko [fr.) Teslze amosuli mcenareebis ga­ dargva erTmaneTis daSo­ rebiT ufro mZlavri eg­ zemplarebis misaRebad. 2. gav­ rcelebulia antarqtikaSi. xelovnebaSi. teqnikaSi. ¥ mopiketisa. piOner­i [fr. – wvrilad daW­ rili da damwnilebuli bostneulis narevi. romelmac pirvel­ ma SeaRwia gamoukvlevel qveyanaSi da dasaxlda iq.). frena ar Se­ uZlia. pinguine < laT. pilote] – piri.-os Rvino.-Ta ufrosi. Sve­ ulmfrens. pick-up] – patara pQkuli [rus. pQket­i [fr. pinguis] – zRvis di­ di frinveli. pikQreba2 [< fr. sa­ TuTi sagnebis asaRebad. iye­ neben medicinaSi.  p.). romelic sa­ zomi erTeulis saxelTan moxsenebisas aRniSnavs mis metrilioned nawils. pQknik­i [ingl. patara sadarajo razmi.  cxenosanTa p.  p. piquet] – 1. mfrinavi. pincette] – patara zambariani maSa wvrili. romelic icavs gaficvis adgils an demonstrantebs. gaficulTa an demons­ trantTa jgufi. 2. пикули < ingl. pQlot­i [fr. piquer] – (avi­ ac. xarobs Cven­ Sic.

pio -396samkuTxedebs. romlis fuZe oTxkuTxaa.  piJamo.  pirogasi Scd. xis mTeli mori­ sagan SigniT amoWrili an amowviT gakeTebuli navi. pirata < berZ. pQrke­s reAqcia (medic. ¥ piJamisa. aseTi fromis uzarmazari qvis akldama.) mra­ valwaxnaga sxeuli. piromEtria [berZ. koxta axalgazrda kaci.  p. risame wamomwyebi. ixmareba siTxis amo­ saRebad da wveT­wveTad gamosaSvebad (qarT. romlis fuZe warmoadgens mraval­ kuTxeds. me­ kobre. piramidi. pQpet­i [fr.  TvalSi wamlis CawveTeba p. p. agreTve acviaT avadmyofebs (saavadmyofo­ Si). nageboba. xolo waxnagebi – saerTo wveris mqone . peiratēs] – zRvis yaCaRi. ¥ pirogisa. pyon Cirqi da rheô movlenebi] – (medic. da sxv.] _ indielebis (kerZod. sinon. piragua. ¥ pioneruli  p. verxvi. gakafa axali gzebi. romelsac TavSi ukeTia rezinis bu­ niki. wamowyeba. ro­ melic Sedgenilia erTma­ neTze Semdgari adamianebi­ sagan. ¥ piramiduli. pirogue karib. pQroga [esp. pirAmida [berZ. pipette] – minis waw­ vetebuli milaki. kanibebis) viwro da grZeli navi. pQJama [ingl. pyramis (piramidas)] – 1. piOrea [berZ. romelsac gadakruli aqvs xis qerqi (an tyavi). pyr cecx­ li da metreô vzomav] – ma­ Rali temperaturis gazom­ vis meTodi. pQJon­i < [fr. icvamen saSinaod (Cveulebriv.-iT. frantuli. pijamas] – Sar­ val­xalaTi rbili qso­ vilisa.  pi petka Scd.  xeofsis p. pigeon mtredi] – Tavqariani. piramidisa. akrobatikuli figura.) kanis sinji organizmis tuberku­ lioziT dasnebovnebis da­ sadgenad. piramiduri Scd.  piramidasi. 3. fr. 2. agebdnen Zvel egvi pteSi faraonebisaTvis. piJamosi Scd. sawveTuri). pQrat­i [laT. (maTem. loginSi da­ sawolad).) Cirqdena.

pea-jacket] – ma­ makacis kostiumis zeda na­ orive mxridan gemebis mi­ wili. Cveulebriv pQure [fr. piers (mr. velesi saxeoba – sagnebis.)] – nav­ pQca – [it. pistOlet­i [fr. xatovani damwerlo­  pirotexnika. romelic ganivad ga­ rili sibrtye notebis da­ yofilia baduriT or nawi­ sadebad. bebiT. zogierTi . cali fexis TiTis wverebze sportuli TamaSi. ping-pong] – magidis CogburTi (tenisi). nikis dargi. cxli da techne osta­ ¥ piuresi. graphô narevebis damzadebasa da vwer] – damwerlobis uZ­ gamoyenebasTan (raketebSi. roialze pQon­i [laT. tikalur joxze. xelovneba] – teq­  piurisa Scd.. mocema naxatebis saSuale­  p. romelic dakavSirebulia sacecxle piqtogrAfia [laT. gan­ xelis mokle cecxlsasro­ sazRvruli wesebis dac­ li iaraRi. pQrs­i [ingl. ro­ azelili kartofilis sa­ melsac didi msxverpli xiT. pistolet] – rom faneris raketebiT.-397- pio pQros­is gamArjveba _ ity­ sufTaveba] – saWmlis sakazmi gaxexili bostneulis an vian iseT gamarjvebaze. saerTod gaxexili dasWirda. romlis sruli Semotrialeba. viT. pirUet­i [fr. pyr ce­  kartofilis p. bostneulis. piroutte] – cekvaSi pQng­pongi [ingl. toba. sadgurebSi: zRvaSi SeW­ rili saporto nageboba pQjak­i [ingl. pirotexnikuba. damagrebulia ver­ lad. arsi mdgomareobs imaSi. foierverkebSi da sxv. pirotEqnika [berZ. pizza] _ italiuri kerZi. pupitre < laT. vaSlis p. moqmedebis gad­ ¥ piroteqnikuri. narevi. baias ojaxisa.) movlenebis. pictus daxatuli da berZ. Rvezeli erTgvari. ri Scd. sadgomad. xdeba celuloidis piUpitr­i [fr. Paeōnia] – mcenare an misT. xilis masa. puree < purer ga­ didi yvavilebiT. burTis gadasrola magi­ pulpitam] – specialuri dax­ daze.

pla -398¥ plakaturi da saplakato. leqsi. rom­ liTac gumbaTisebur ek­ ranze aCveneben planetebis da sxva ciuri sxeulebis moZraobas. 2. plasma gamo­ naZerwi] – 1. Senoba. miTviseba. romelSic dadebiTad da uaryofiTad damux­ tuli nawilakebis sim­ kvrive erTgvaria. ¥ saplanero. saxelosno. romelic mzis garSemo brunavs da mzis areklili SuqiT anaTebs (qarT. planetarQum­i [gviand. (s. (ix. aparati.  mcire p. plAkat­i [germ. plakat] – ke­ delze gasakravi feradi naxati. agreTve plagiatori). (fiz. plAneta [berZ. sisxlis Txe­ vadi nawili. cTomili). plagiAtor­i – plagiatis Camdeni. planErizm­i – sportis sa­ xeoba – planerebiT frena. planeur] – haer­ ze ufro mZime umotoro safreni aparati. 2.  s. romelSic es apara­ tia dadgmuli da.romelSic imarTeba samecniero­popu­ laruli leqciebi astro­ nomiaSi.) ionizebuli airi.) ferwera. romelsac axlavs morige saagitacio an sa­ reklamo teqsti.-ebiT Sejibreba. planertus] – ci­ uri sxeuli.-ebi. .  molivlive p. 3. rac Scd. s. Tavis nawarmoebSi sxvisi nawarmoebis gamoyeneba avtoris dausaxelebelad.. `literaturuli qurdoba~. xolo am nawilakebis qaosuri siTburi moZraoba sWar­ bobs maT mimarTul gada­ adgilebas garegani aRZ­ ruli velis moqmedebis Sedegad. jiSi gamoiyeneba rogorc dekoratiuli mcenare. plAner­i [fr.  am mniSvnelobiT xSirad xmaroben plagiats. romelic gaSvebis Semdeg haeris aR­ mavali talRis zegavleniT mifrinavs da Tavisi wonis gamo TandaTan dabla eS­ veba. p. sporti. protopolazmis mcdari saxelwodeba. kosmonavtikaSi da misT. plAzma [berZ.  p. plagQat­i [laT. plagiatus mota­ cebuli] sxvisi nawarmoebis Tavisi saxeliT gamoqveyneba. s. planetarium] – 1. sinon. laT.

 plastiuri Scd. 2. sadac mohyavT speci­ aluri sasoflo­sameurneo kulturebi. romelic qmnis moculobiTi formis nawarmoebebs. romelsac ci­ . metreô vzomav] – geometriis nawi­ li.  Cais p. bambis p.-399- pla planimEtria [laT. ro­ melzec damagrebulia qa­ Raldi adgilis gegmis da­ saxazavad.. romelic swavlobs sib­ rtyeze mocemul figurebs.-is xelovneba. plAJ­i [fr. gamomsaxveloba. plage] – wylis gaS­ lili napiri. meurn) miwis Rrmad damuSaveba (vazis an xexi­ lis dasargavad. foladisferi ke­ TilSobili liToni. plantatio rgva] – 1.  antikuri p. p. Sdr.-is madani. plAstika [berZ. planer] – pla­ neris an motor gaTiSuli TviTmfrinavis TandaTano­ biT Zirs daSveba.) ficari. geologiuri gegma. plAtina [esp. plastQlin­i [it. p. planum sibrtye da berZ.  p.. platina] – qimiuri elementi. ¥ plastikuri.  p. (geol. plateau] – zRvis donidan SedarebiT maRla mdebare vake. plAntaJ­i [fr. miwis didi far­ Tobi. plAnSet­i [fr. plastike] – xe­ lovnebis saxeoba. saiuve­ liro saqmeSi. 3. plantAtor­i plantaciis (mniSv. 2) patroni. msxvili kapitalisturi samiwaTmoqmedo meurneoba (pirvelad erqva iseTs. Saqris p. planchette] – 1.. miwis gadabruneba). planQreba [fr. plastilina] – saZerwi masala. rukis satarebeli brtyeli CanTa.  plastelini Scd. qa­ nis vazelinis da zogi sxva nivTierebis SereviT. romelic ga­ moiyeneba sabanaod da mzis abazanebis misaRebad.  pliaJi Scd. plantAcia [laT. didi gamoyeneba aqvs eleqtro da radioteqnikaSi. sa­ dac iyenebdnen monebis Sromas – amerikasa da ko­ loniur qveynebSi). mzaddeba Tixisa da sanTlisgan. plAto [fr.-is mrewveloba. plandage] – (sof. Warxlis p. 2..romelsac cal mxares aqvs gamWvirvale zedapiri.  qobuleTis p.

Pleias (Pleiados) Svidi _ Zveli berZeni po­ cabo ferdobebi aqvs. rasac praqtikuli miznebi ara aqvs. daTvalierebis da parade­ bisaTvis. (samx. gemis kaiutaSi an salonSi. romelic Se­ iZleba gamoyenebul iqnes sawyis punqtad saomari moqmedebisaTvis visime wi­ naaRmdeg. Platz] – moedani samwyobro samecadinod.  mTawmindis p.) or­ gano. plate-forme brtyeli forma] – 1. Platzkarte] – bileTis danarTi samgzavro vagonSi sawoli adgilis dasakaveblad. wel­ TaRr. Zveli ber­ Zeni filosofosis pla­ tonis (727­347 ww. platOnur­i – 1. placenta kveri. 2. plEada [berZ. platonuri siyvaruli. mom­ yoli. 3.  Tbili vagonis p. 2. plAc­i [germ. plAfon­i [fr. platonizmTan dakavSirebuli. borjomis p.) da misi mimdevrebis idealisturi filosofia. dabali bortebis mqone satvirTo vagoni (sinon.) sivrce. . sadac mzaddeba da iSleba saomari operacia.) plAcdarm­i [fr.  maRali p. platOnizm­i _ 1. SafarTxeli] – (med.. baqani). baqani).  p. sazogado­ ebrivi jgufis politikuri programa.pla -4002. plAtforma [fr. avtobussa da sxv. eleqtruli sagani. mo­ xatuli an reliefiT Sem­ kuli Weri. mowyo­ bili zed Werze an kedelze (upiratesad vagonis kupeSi. (wign. 3. mcire xniT matareblis ga­ saCerebeli adgili or sad­ gurs Soris (sinon. romelic viTardeba orsuli qalis (an make cxovelis) organizmSi da uzrunvelyofs Canasaxis kvebasa da sunTqvas. rki­ nigzis sadgurSi liandagis gaswvriv mowyobili baqani.) partiis. 4. plAcenta [laT. Ria. 2. ¥ plackartiani. vagoni. teritoria. ganyenebuli. plafond] – 1. 2. plAckart­i [germ. place d’armes] – 1. mxolod sulier miswra­ febebze damyarebuli ara­ xorcieli (siyvaruli). Zv.  plaTforma Scd.  partiis saarCevno p.

referendumi).) plebeebi. plEer­i [ingl. .. plEner­i [fr. Θ  konferenciis p. haerze.-is mowyoba. plumbum.) apki. Plombe < laT. pleura gverdi] – (anat. plEd­i [ingl. Cveulebriv kubokruli da foCebiani. Ria cis qveS. ¥ saplebiscito. plebs] – (kreb. ¥ pleadisa.  s.  qarTvel moWadrake qalTa p. fr. dabali wodebis warmo­ madgeneli.  umaRlesi sasamarTlos p. plein air sufTa haeri] – ferwera gareT. plomb. Se­ fuTul saqonels da sxv. mSromelTa wre­ ebidan gamosuli adamiani. plOmb­i [germ.  p. haeris garemos. xeluxleblobis niSania. player < play moZraobaSi moyvana] – kom­ paqturi magnitofoni Cana­ werebis aRdgenisaTvis. 2.-401et­tragikosis jgufis saxe­ li] – (wign. romelsac pirveli xanebSi araviTari politikuri uflebebi ar hqonda. Zvel romSi: dabali wreebis war­ momadgeneli. plenArul­i [laT. plenarius sruli] – raSic raime or­ ganizacia. pleadasi Scd.) plevritis anTeba. sxdoma. plebeius] – 1.] – didi da sqeli Sali.) erTi epoqis ga­ moCenili moRvaweTa jgufi.  pleiada. plEbs­i [laT. iyeneben loginis gadasafa­ reblad. plEbei [laT. sakiTxi. romelic faravs filtvebisa da gulmkerdis Rrus kedlebs. bu­ nebis realur ferebs. plEnum­i [laT. beWdiT CaWyletili tyviis patara naWeri. plEvrit­i (medic. arCeviTi organos yvela wevri monawileobs. plenum sruli] – arCeviTi xelmZRvaneli organos plenaruli sxdo­ ma. plaid. piradad Tavi­ sufali adamiani. romesac awyo­ ben mniSvnelovan saxel­ mwifoebriv sakiTxis gadasawyvetad (sinon. zustad gadmoscems bunebriv gare­ moebas. sadac yvela wevri esw­ reba.tyvia] – 1. plebiscitum xalxis gadawyveti­ leba] – saerTo­saxalxo kenWisyra. plebQscit­i [laT. romelsac adeben daketil kars. plo plEvra [berZ.

romlis drosac saxelmwifo xelisufleba aqvs gabatonebuli klasis mdidar fenas.) mzis sistemis me­ cxre mzidan yvelaze uf­ ro daSorebuli didi pla­ neta.  pliusi Scd. plutokrAtia [berZ.) saxsrebisa da qso­ vilebis daavadeba. plUton­i [berZ. romelic uaryofs samya­ ros erTianobas da amtki­ cebs. pneumonia pneumon filtvi] – (medic. (-) minusi).) idealisturi moZRvreba..  p. ¥ pnevmaturi dasaSvebia. romel­ sac urevia raime xili. 15 (an +15) gradusi.­iT zogjer xma­ roben bJens an brJens. pnevmOnia [berZ. p. miwisqveSeTis RmerTi. pluton] – 1. plus metad] – Sekrebis (momatebis) dade­ biTi niSani (+) maTematikaSi. nivTiereba.  pliuralizmi Scd. podagra] – (me­ dic.  me­2 mniSv. miwis wiaRis mflobeli. 2.) saxelmwifos mmarTvelobis mravalpar­ tiuli sistema. plOmbir­i [fr. plUs­i < [laT.plo -402kratos xelisufleba. poEzia [berZ. pneumatikos sasunTqi.  p. qarTuli 2. rom mas safuZvlad udevs mTavari erTmaneTTan daukavSirebeli sulieri arsi. temperaturaze mierTebisas niSnavs: nuls zemoT (sapi­ risp. (filos. da . pnevmatQkur­i [berZ.  g. pluralis mravlobiTi] _ 1. tabiZis p. leq­ sebi. poiesis] – sity­ vieri mxatvruli Semoqme­ deba leqsebis saxiT. plombirêes saf­ rangeTis qalaq plombires sax. mixedviT] – naRebisgan damzadebuli nayini. (polit. siZli­ ere] – politikuri weswyo­ bileba. Sokoladi da sxv. (astr.  pnevmatiuri Scd. plurAlizm­i [< laT. romliTac av­ seben dazianebuli kbilis Rrus. Plutokratia < plutos simdidre. 2. sahaero] – SekumSuli haeriT moqmedi. tumbo.) filtvebis anTeba. CaquCi. podAgra [berZ. ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Zma. saiqios mbrZanebeli. rac gamowveulia organoebSi nivTierebaTa cvlis darR­ vevis Sedegad. wve­ ni. rac Scd.

l. pOema [berZ. gadat. cdaze. positio] – 1. (meZebari) ZaRlis jiSi. buli. pozQor­i [fr. romelzedac gansxvavebiT) gadaRebuli aSenebdnen antikur (upira­ sagnis naTeli da muqi ad­ tesad romaul) taZrebs.  p. 2. . ¥ poeturi. positius] – 1. buli adgili savarZlebiT (wign. romelzec (negativisagan 2. imperatorisaTvis. gilebi sinamdvileSi arse­ 3. pirTaTvis.  p. `bedi 3. poietes] – mwerali. kedeli antikuri cirkis bulis Sesabamisad aris ga­ asparezis garSemo. WadrakSi.pOza [fr. pOet­i [berZ. senato­ negatiuri). (samx. mosuli. moklebalniani sanadiro 4. podium] – 1. fSavelas p. `basianis brZola~. n. rebsa da sxv. adgili naturisaTvis. sazeimo p. ganlageba TamaSis ama Tu poQnter­i [ingl. pozQcia [laT. `baxtrioni~.) Tvalsazrisi. maRali baqani. mecnierebani.. rac pozitivs warmoad­ qarTlisa~. gadawyveta. romelic zrunavs Ta­ ioni. pose] – adamianis ebze brZola. gamoxatuleba. Semoqmedeba. gens. msjeloba. 4. SaSSi: figurebis ze. positivus da­ moqandakeTa da mxatvrebis debiTi] – fotografiasa da saxelosnoSi: amaRlebuli kinematografiaSi: suraTi. ganlageba. pOdium­i [laT. baraTaSvilis p.) dadebiTi (sapirisp.  p. (wign. rac pozitivizmi.) brZolis dros ja­ mareoba. poseur] – ada­ samxedro moqmedebaTa ra­ miani. romelic leqsebs Txzavs.. mowinave p. faqtebze damyare­ leqsad. sxeulis esa Tu is mdgo­ 2. maRali wris  p. rebis ganlagebis adgili. pointer] – im momentisas. Zv. asaTianis p. visi qcevis garegan efeqt­ 3.  v. pozQtiv­i [laT.-403- poz xalxuri p. poiema] – Txro­ pozitiuri filosofia _ biTi mxatvruli nawarmoebi igivea. romis cirkSi: amaRle­ pozitQur­i [laT. visame an risame mdgomareoba.  sasurveli p. niWi. sakiTxis p. p.

 p. polusTan (mniSv. p. qorwinebis forma. poly bevri da gamos qorwineba] – 1. eWira. polygrafia mravalnaweri] – teqnikis dargi. daicva. (s. literaturuli Tu po­ litikuri sakiTxebis gan­ xilvisas (qarT. mrewveloba. polyglôttos] – bevri enis mcodne..) sruliad sxvagvari. polemique < berZ. rodesac TiToeuls SeuZlia erTd­ roulad ramdenime meuRle hyavdes. romelic uCvenebs simrav­ les raimes rTuli Semad­ genlobisas. sasroleTi).  saraketo p.  literaturuli p. 2. poligAmia [berZ. sabrZo­ lo tenikis gamosacdelad. poly bevri] – rTuli sityvebis TavsarTi. (wign. polygonos mravalkuTxiani] – specia­ lurad mowyobili adgili sxvadasxva iaraRis. p. Rame.-Si miiRo monawileoba. polQglot­i [berZ. (qarT. mra- . [berZ. romlis saqmea wignebis. rodesac mamakacs SeiZleba erTd­ roulad ramdenime coli hyavdes.) baza. romlis drosac qals SeiZleba er­ Tdroulad ramdenime qmari hyavdes. 2. sa­ winaaRmdego. p.  p. azrebi. sapirispiro.  p. polemikos mtruli] – kamaTi raime mecnieruli. upiratesoba (WadrakSi).pol -404valqmrianoba). mravalcolianoba). sinon.. azri raime sakiTxSi. sinon. poly bevri da enēr (andros) qmari] – qorwinebis forma.) da­ kavSirebuli. polEmika [fr.) kombinati. eqspedicia. Tavisi p. samxedro wvrTnisaTvis (qarT.  p.  kamaTSi swori p. paeqroba). (s. polAruli [laT. ¥ poligrafiuli da sapoligrafio. sinon. sinon.. erTi mamlis Sejvareba er­ Ti sezonis ganmavlobaSi ramdenime dedalTan. poli. (qarT. p. 1. polaris] – 1. Jurnal­ga­ zeTebis da misT. yinulebi. ¥ poziciuri. polQgon­i [berZ. beWdva. gadat. poligQnia [< berZ. polygynēs mravalcoliani] – qor­ winebis forma. poliAndria [berZ. polusTan ar­ sebuli. poligrAfia [berZ.

uflebis ganawileba ram­ polQtika [berZ. dasxva dargTan dakavSire­ polikrAtia [berZ. wesrigis dam­ romelic samedicino daxma­ cveli. politika saxel­ denime pirze. poly bev­ 1 ri da theos RmerTi] – re­ pOlQs­i [fr. xelisufleba] – mraval­  p.pOlis­i [berZ. polypus] – 1. samzadeblad. politeqnQkuri [berZ. 2.mtkice da elastiuri. p. poly bevri da techne xeloba. polis] – Zvel saberZneTSi: qalaqi saxel­ noTeizmi). kratos buli. RmerTs aRiarebs. bavSvTa p. p.-405- pol poligrAfist­i poligrafi­ – (medic. qonebis da sxv.) uwodeben (`celofnis parkio~ ­ amboben). xe­  raionuli p. is specialisti. polios saqmianoba. romeilic mraval dazRvevis mowmoba. saxelmwifos nacrisferi da myelos tvini] marTvis xelovneba] – 1. universiteti. lorwovani garsebis (cxvi­ ris Rrus) keTilTvisebiani rac Scd. lovneba] – teqnikis sxva­ stomatologiuri p. mwifo da sazogadoebrivi poliomiElit­i [berZ. xolo meore boloze aqvs  am nivTierebas xSirad cepiri.. sa­ . bavSvTa mwvave infeqciuri polieTQlen­i _ sinTezuri daavadeba. mraval­ 2 RmerTianoba (sapirisp.) zurgis tvinis ruxi nivTierebis anTeba. nivTiereba erTgvari. swavlexelisuflebianoba.. rebas uwevs momsvlel da Sin mwoliare avadmyofebs. polis qalaqi da klinike mkurna­ polQsmen­i [ingl. mo. policieli. muzeumi. farTod pOli p­i [berZ. ligia. iyeneben samrewvelo da sa­ romelic erTi boloTi mi­ yofacxovrebo nawarmis da­ magrebulia moZrav saganze. policeman police policia da man ada­ loba] – samkurnalo­pro­ miani] – zogierT qveyanaSi: filaqtikuri dawesebuleba. nawlavRruiani cxoveli. mwifo. poliTEizm­i [berZ. simsivne. iwvevs damblas. poliklQnika [berZ. xelis­ ba. police] – si­ cocxlis. lofans (ix.

¥ policiuri. p. polyhymnia < berZ.. ¥ sapolicio. politQkos­i politikuri moRvawe. zedamxedveloba. warmoSobili xalxuri cekvisagan..) moqmedeba risame misaRwevad. romelic Seiswavlis sazogadoebis politikur organizacias da politikur cxovrebas. Sexedelebebi.  p. politika da logos moZRvreba] – mecnierebis gansakuT­ rebuli dargi. (sinon. ¥ politikuri. sxva adamianeb­ Tan urTierToba.pol -406bis probelemebs. p. xelmwifo xelisuflebis. moRvawe. simRerebi. pOlk­i [rus. saSinao p.  sagareo p.romelic Cveulebriv Sedis diviziis an brigadis SemadgenlobaSi. poliqrOmia [berZ. romelic princi pul politikur sa­ kiTxebs cvlis wvrilmane­ biT. polka] – Cqartempiani sabalo cekva. legioni). musika am cekvisaTvis. damokide­ buleba. partiis an sazogadoebrivi jgufis moRvaweoba Sidasa­ xelmwifoebrivi marTvisa da saerTaSoriso urTier­ Tobis dargSi. politQkan­i [fr.] – adamiani..  msrolelTa p.  p. ¥ sapolitiko.  p. polQcia [germ. xSirad angarebis miz­ niT. romelsac hyavs SeiaraRebuli razmebi saxelmwifoSi wesrigis da­ samyareblad. poliquan < berZ. 2. полк] – samxedro nawili. politolOgia [berZ. polifOnia [berZ. politeia qalaqis administracia] – gansakuTrebuli administ­ raciuli organo. -is meTauri. gazeTi. saSinao politikisa da sa­ erTaSoriso urTierTobe­ . politOlog­i – polito­ logiis specialisti.  s. saaviacio p. polymnia] – berZnul mitologiaSi: lirikuli poeziis mfarveli muza.  s. ubani. qandakebaSi). Polizei berZ. (saub. ¥ polifoniuri. intrigani. p. pOlka [Cex. polychrômos mravalfera] – mravali feris gamoyeneba (xuroT­ moZRvrebaSi. polyphônia – mravalxmianoba. brZola. polihQmnia [laT.

Poltergeist fuZis angelozi.  avtomobilis p. < po CrdiloeTis p. ori bolodan erT­erTi. Ti sityvisa mniSvnelobiT 2. sawinaaRmdego ram. pop art Se­ 3. am pOmpa [laT.] – gunduri sportuli didebuleba. agreTve polaruli). pOnton­i [fr. < ti­ rebis dros brwyinvaleba.. gaqroba pOni [ingl. sapirispi­ ro. uaryofiT p. ponton] – brtyel­ polos RerZi] – 1. pop-ansambli. `popularuli~. mag­ `masiuri~. [ingl. aseT navze si wertilTagani. pop. pOp­art­i [ingl. dedamiwis Ziriani navi. pop Semokl. fuZis an – uzenaesi qurumi Zvel saxlis angelozebiT. pompeuse] – zarzeimis xasiaTisa. samxreTis p. polus < berZ. qurumTa umaRlesi lis sulebiT. efeq­ saxlis angelozi. poltergEist­i [germ. cxenburTi). saxlis tisaTvis gamiznuli. TamaSi cxenebiT. полковник] sxvavebuli ram. pular popularuli] – Tavsar­ (ix. lebSi xdeba da xsnian su­ pontQveqs­i [laT. ne oficeri. pOlus­i [laT. bet. dacema. suli] – ucabedi xmauri.. pompe] – wylis tumbo. romlebic sax­ cxenis jiSi. romelime RonisZiebis Cata­ pOlo [ingl. pony] – patara sagnebisa. pompEzur­i [fr. polo berZ. nitis an eleqtromagnitis  popΘkultura. tilidan axlos mdebare  pantoni Scd. adgili. ga­ daadgileba. fufuneba. kolegiis wevri. sinon.) ukiduresad gan­ . pompa sazeimo msvleloba] – gaTvlili wodebulebebs (rangis) mqo­ sazeimo garegan efeqtze. romelsac iye­ brunvis warmosaxviTi Rer­ neben droebiTi xidis say­ Zis erT­erTi ori ukidure­ rdenad wyalze. (gadat. pOmpa [fr. sax­ romSi. eleqtruli wredis. pontifex] lebis oinebiT. – oficris wodeba vice­  poliusi Scd. pop­musika. am wer­ gamarTuli droebiTi xidi. polkovnikze meti da ge­ 1 neral­maiorze naklebi..  dadebiTi p. burTiTa 2 da yvanjiT (qarT.-407- pop polkOvnik­i [rus.

port] – navsadguri. xelmisawvdomi. sayovelTaod mo­ wonebuli. 2. pornos gar­ yvnili da graphô vwer] – sqe­ sobrivi aRviraxsnilobis da garyvnilebis gamoxatva (literaturaSi. xeliT gadasatani organi. (teq. motivebisagan. popularizAcia [< laT. romelic risame populari­ zacias eweva. pot-pourri] – mu­ sikaluri nawarmoebi.pop -408- mokl. iyenebs Tavisufali.S. mowonebiT sar­ geblobs. xalxuri] – risame farTo masebSi gavrceleba. pornogrAfia [berZ. portAtiv­i [fr. ¥ saporto.  p.  populiarizacia Scd. bWe.) liTonis mzidi kon­ struqcia (berZ. popularis saxalxo. arqiteqturulad ga­ formebuli.  popularizatori Scd. xalxuri simRerisa da misT. literatura da sxva.  populiaruli Scd. xalxuri] – 1. leqcia.  s. porto Tan damaqvs] – patara. < popular art popu­ laruli xelovneba] – popΘxelovneba.  p. rome­ lic Sedgenilia sxvadasxva popularuli operis. mar­ tivad gadmocemuli. p. Tan satareb­ . mxatvruli mimdinareoba. yvelaze metad ufro gavr­ celebuli iyo me­15 s­Si. Porta] – 1. rek­ lamas. nebismieri kombinaciis Se­ saqmnelad. rac aeroporti. popularis saxalxo. foTi. rac sayovelTao pa­ tiviscemiT. portatQul­i [fr. bevri­ saTvis advilad gasagebi. stilisa da Temebis imitacias axdens. kinematografiaSi). msaxiobi.  xalxuri simRerebis p. qalaqi – baTumi. gamosaxulebas. ope­ retis. popularizAtor­i piri. warmoadgens zogi manqanis nawils. didi Senobis mTavari Sesasvle­ li. pOrtal­i [fr. pOpuri [fr. sahaero porti _ igivea. Portal kari. vinc. WiSkari < laT. pOrt­i [fr. realur sagnebs. romelic ma­ sobrivi kulturis meTo­ debis. Jurnalisti. aso ð­s formis). mxatvroba­ Si. 2. bevrisaTvis xelmisawvdomad qceva. saqonlis SefuTvas da a. uwma­ wuri suraTebi. portatif] – patara zomis. portatis < laT. populArul­i [laT.

msgavseba. aRwera. portrait] – 1. romelsac mefeebi icvamdnen sazeimo SemTxvevebSi (samefo Za­ lauflebis simbolo). fotoaparati. pOst. Canaxati. portier] – sastum­ ros mosamsaxure. p. pOrtie [fr. pOrtmone [fr..) pirovnebis daxasi­ aTeba. portefeuille] – didi oTxkuTxa CanTa (sa­ ketiani da saxeluriani).  portatuli. porte-monnate] – safule qaRaldisaTvis ganyofilebebiT.  ferweruli p. portativuli Scd.  tyavis p. (gadat. sabeWdi manqana. portveini Scd. Zo­ weuli. personaJis garegnobis aR­ wera literaturul nawar­ moebSi. romelic Tvalyurs adevnebs wes­ rigs Sesasvlelsa da ves­ tibiulSi. grafikuli. pOrtret­i [fr. pos 2. [laT. skulptu­ ruli an fotografiuli gamosaxuleba. saguSago. porTveini.  porTvaini.  p. mZime qsovilis.. Ca­ saweri davTari da sxv..  porTfeli Scd. Porzellan] – faifuri. magari da momwaro. pOst­i [fr. ¥ portretuli. portiere] – ka­ ris an fanjris farda sqe­ li. p. postinfeqciuri. Poseidôn] – berZn.  p. poste] – 1.. post Semdeg] – aRniSnavs: `raimes Semdgo­ mi~. portQer­i [fr. sadarajo punqti. skulpturuli p. p. porter] – Savi ludi erTgvari. advilad gada­ satani.  postimpresionizmi. wignebis da misT. pOrtfel­i [fr. magnitofoni. garkveuli adamianis an adamianTa jgufis ferwe­ ruli. p. p. portvAin­i [germ. pOrfir­i [< berZ. miTologiaSi: zRvis RmerTi (romaul miTolo­ giaSi Seesabameba neptuni). abaria fosta. Portwein] – magari Rvino erTgvari. porcElan­i [germ. saidanac . poseQdon­i [berZ. qaRladebis. ferwera. satareblad. porphyra] – wiTeli feris grZeli xa­ verdis mosasxami. pOrter­i [ingl. radiomimRebi. 3. krest­ sabmeli.-409lad marjve.

rac piedes­ tali.-ze dgas. SesaZleblobani. risame sim­ Zlavris xarisxi. 2. samxedro p. erTgvari mimarTuleba is­ toriis mecnierebaSi.. ganxorcielda. postulatum mosaTxovni.  qveynis ekonomikuri p. icaven an uTvalTvaleben visme. sapasuxismgeblo Tanamde­ boba.) mtkiceba.  SemoqmedebiTi p. potEncia [laT. postimpresiOnizm­i [laT. (wign. pragmAtizm­i [< berZ. saWiro] – (wign. (fiz. risame ganxorcielbisaTvis saWi­ ro SesaZleblobaTa er­ Toblioba. ifar­ gleba ambebis gadmocemiT da ar xsnis istoriuli ganviTarebis obieqtur ka­ nonebs. 2. post Semdeg da fr.  p. warmoiSva impresionizmis krizisis Sedegad. saTvalTvalo p. postfAqtum­i [laT. postamentum] _ igivea.) faruli SesaZ­ lebloba. post scriptum dawerilis Semdeg] – (wign. post factum gakeTebulis Semdeg] _ imis Semdeg. romelic SeiZleba gamovlindes sa­ Tando pirobebSi. impressionnisme < impression STabeW­ dileba] – franguli ferwe­ ris ZiriTadi mimarTuleba me­19 saukunis bolos da me­20 saukunis dasawyisSi. postskrQptum­i [laT. potentia Zala] _ 1. ¥ potenciuri. romelsac win uzis laTinuri asoebi P. romelic WeS­ maritebad aRiarebs imas.) minaweri werilis bolos (xelmoweris Sem­ deg). potentia Za­ la] – (wign.) gadat.pos -410moxda. unari. postUlat­i [laT. 2..  ministris p.) sidide. ro­ melic axasiaTebs sivrcis mocemul wertilSi arse­ buli sxeulis energiis ma­ rags. pragma. pragmatos – moqmedeba] – 1.  p.S. p. rac ukve raRac . postAment­i [laT. mimarTuleba.  potencialuri Scd.  sakontrolo p. energia. romelic aRiare­ bulia raime Teoriis amo­ saval debulebad dasabu­ Tebis gareSe. rasme.rac praqtikulad sasargebloa. potencQal­i [< laT.

preambule wi­ nasityvaoba] – raime saka­ ojaxi. war­ kargi p. p. swavluli. prAid­i [ingl. saqmianoba. an sxva 3. ganizaciis wesdebis p.-aa saWiro. presentation]  studentebis sazafxulo p. mosaqme] – 1. koncerti. Senobis. praedikatum]  Teoria da p. saTvis. praqtQkos­i – Tavis specia­ . (gram. Teoriuli codnis gamoye­ Si aris naTqvami msjelobis neba da saqmeSi ganmtkiceba.) Semasmeneli. gasayidi saqonlis fasebis  gaerTianebuli erebis orcnobari.. sawarmoo p. nonmdeblo aqtis an saer­ praiskUrant­i da preiskU­ TaSoriso xelSekrulebis rant­i [germ. daxelovneba telegadacema raime axali raime saqmeSi. prezervAtiv­i [< laT. servare dacva] – damcavi sa­ Sualeba veneriuli daava­ praqtQkant­i – piri. Si).) lomis. moqmedeba. – sareklamo xasiaTis wve­ pedagogiuri p. preAmbula [fr. rac msjeloba­ 2. romliTac isini zogjer iyeneben krebis dad­ zegavlenas axdenen obieq­ genilebis Sesavali nawi­ tur. preiskurant] – Sesavali nawili. saganze. logikuri. muzeumi madridSi (espaneT­  p. 2) orsulobis gafrTxilebi­ gadis. mecadineoba. rac Scd. prezentAcia [ing. gamocdileba. rome­ debebis sawinaaRmdegod da lic praqtikas (mniSvn. praktikos saq­ ¥ preambulisa. sadgenad farTo sazogado­ ¥ praqtikuli. praktikuli Scd. pride] – (spec. prae praktika. – 1. cesis Semadgeneli nawili. predQkat­i [laT. miani. da gardaqmnian mas. wignis. filmis. vefxvisa da misT.-411- pre prAdo [esp.. uleba. Prado] – samxatvro lobaSi praqtikuli gamoc­ dilebis mqone. or­  ucxo enis Sesaswavlad ganizaciis da misT.) is. materialur samyaroze lis saxelad. rogorc sasawavlo pro­ 2.  p. prAqtika [berZ.  praktikosi Scd. (lit. ebisaTvis. adamianTa  preambulasi Scd.

praeservatio] preistOria – sazogadoebis – (wign. 2. aSS-is p. (s. premiér pir­ veli] _ 1. zogi organizaciis. premQera [fr.) raime faqtis aRi­ areba sarwmunod. pirveli p. krebis. prezidQum­i [laT. igivea. romlis Sesaxeb werilo­ biTi Zeglebi ar moi poveba (qarT. praemium jil­ do] – fuladi an nivTie­ ri jildo raime dargSi damsaxurebisaTvis. ¥ saprezidento. rac pre­ mier­ministri. saWadrako federaciis p. firmis p. prEmia [laT.  saqarTvelos p. praesumptio] – 1.  operis saorkestro p.. premiére] – pirve­ li warmodgena Teatralu­ ri piesis. (s. praesidium TavSi jdoma. upiratesad fortepianobisaTvis. sinon. musikaluri nawarmoebis Sesavali. arCeviTi xelmZRvaneli or­ gano. sazogadoebis. 2. praeludo winaswar vukrav.. sanam ar dadasturdeba misi mcda­ roba.  konferenciis p. premQer­i [< fr. win jdoma] – 1. Sesavals vukeTeb] – 1. respubli­ kuri saxelmwifos meTauri.  s.  saerTaSoriso p. baletis. prezUmfcia [laT. 2. meTauri.pre -412- prezervAcia [laT. firmis da sxv. arCevnebi.  presidiumi Scd. zogi didi samecniero da­ wesebulebis.  p.) anazRaureba.  mecnierebaTa akademiis p. prezQdent­i [laT.) risame dasawyisi. dacva ri­ same. kinofilmisa da sxva.) fondi. mTavari rolebis Sems­ rulebeli msaxiobi. 2. (wign.  premialuri Scd.. yrilobis da misT. prelUdia [< laT. konkursSi gamarjvebisaTvis. warma­ tebisaTvis.) varaudze damya­ rebuli mosazreba. praesidens (praesidentis) TavSi mjdomi. operis. winaistoria). (gadat. 3. ganviTarebis uZvelesi xana. . patara damoukidebeli mu­ sikaluri piesa.  mecnierebaTa akademiis p. win mjdomi] – 1.) Senaxva. (samarT. dawe­ sebulebis arCeviTi xelm­ ZRvaneli organo.. Sesavali. p. ¥ premiuli da sapremio. arCeuli garkveuli vadiT. 2.

praeparatus prEsing­i [ingl. meurneo kulturebi. pretEndent­i [laT. lisuflebis organos an ¥ prestiJuli an saprestiJo.-413- pre  saqarTvelos p. prestige] – tyelis vrceli velebi... p. presbyteros jdomare. pre- . tesoba. na. (s.) pre­ farTo sazogadoebisaTvis riebi] ­ CrdileT amerikaSi: saintereso sakiTxebze. ministrTa kabinetis Tavm­ presvQter­i [berZ. prerogAtiva [laT. daurRvevlad.-is gamoxmiér pirveli ministre minis­ maureba. yvela Tav­ 2. rome­ gamocemaTa (Jurnal­gaze­ lic pretenzias acxadebs Tebis) erToblioba. (s. mcenaris sportul TamaSSi: davis an cxovelis organizmis erT­erTi yvelaze ufro nawili. p. iodovani p. produqti.-iT gativa] – saxelmwifo xe­ sargebloba.. presse] – periodul (praetendentis)] – piri. qimiuri analizisaTvis damsxmelis winaaRmdegobiT momzadebuli nivTiereba. pressing] – momzadebuli] – 1. mTel moedanze. rom­ sadac mohyavT sasoflo­sa­ liTac sargeblobs vinme. prero xelmZRvanelis p. prepArat­i [laT. presis warmomadgenlebTan prEria [fr. saswavlo aRmdegis moqmedebis wesis miznebisaTvis da sxv.damzadebuli la­ presskonference] – saxelmwi­ boratoriuli an safabriko fo. tri] – mTavrobis meTauri. Tanamdebobis piris gansa­  p. uxucesi] – mRvdeli. sazoga­ wesiT. politikuri. pativiscema. raime uflebis ma­ prEmier­mQnistri [fr. (wign. 3. rame. vaweTa) Sexvedra. praetendens prEsa [fr. gavle­ tramalebi stepis msgavsi. upira­ festivali.) kuTrebuli ufleba.) profesiebi. ndoba. msoflio p. prairie da (mr.) avtoriteti. zomieri klimaturi sar­ prEstiJ­i [fr.. rameze. momzadebuli ga­ aqtiuri forma – mowina­ mokvlevisaTvis. qimiuri an farmacevtuli preskonferEncia [ingl.. p. p. doebrivi moRvawis (an moR­  samedicino p. saubari vitaminiani p.-is muSaki.

(samarT. sacxov­ rebeli saxlebis. 2. rome­ lic warmoadgens nimuSs an gamarTlebas Semdegdro­ indeli msgavsi SemTxveve­ bisaTvis.pre -414erTeuli. ¥ saprivitazacio. uprecendento Scd. prefEqtura [laT. pretEnzia [laT. privatizAcia [< laT. tran­ sportis saSualebaTa da sxvaTa gadacema kerZo pi­ rebisaTvis. 2.  raime p. SemTxveva. risame mopovebisaken swrafva. nawarmoebi. praeferentia] – or an met qveyenas Soris dadebuli xelSekrulebiT erTmaneTisaTvis minWebuli upiratesoba. toni.-Ta turniri (WadrakSi).  p. preferEncia [laT. precEdent­i [laT.-ebi aqvs. praecedens (praecedentis) winamava­ li] – 1. adamiani. u. risame moTxovna. prEfiqs­i [laT. misi mmarTvelobis organo. SeRavaTi (mag. 2. zog qveyanaSi: admi­ nistraciul­teritoriuli . Ziebeli. sa­ da. ¥ upretenzio – ubralo.  pretenciozuli Scd. romelic miRebulia nimuSad sxva msgavsi sakiTxebis gadawy­ vetis dros.) sasamarTlos an saxelmwifo xelisuflebis sxva organos adrindeli gadawyvetileba. zog qveyanaSi: policiis ufrosi.  didi p. 2. sarCeli. miwebis. ar yofila.  precendenti. prefeqtis kancelaria.  p. raime Tavisi uf­ lebis gamocxadeba.  u. vaWrobis ganviTarebis miz­ niT). praetensio] – 1. ¥ pretenziuli (mniSvn. saCivari. ukmayofilebis gamoxatva. prEfeqt­i [laT. privatis kerZo] – saxelmwifo sawarmoTa.  u. praefixsus wini­ dan mimagrebuli] – (gramat. 1­isaT­ vis).) sityvis martivi fuZis (Zi­ ris) win moTavsebuli afiq­ si. wayeneba. safrangeTSi: Ta­ namdebobis piri. praefectura] – 1. romelic departamentis saTaveSi dgas. TavsarTi. praefectus uf­ rosi] – 1.  p. SemTxveva. ¥ uprecedento.

primQtiv­i [fr. marti­ vi. teqnika. romelic ga­ moiyeneba teqstebisa da ga­ .  p. rac privilegiuri (ix. Ca­ morCenili. ganu­ viTarebeli movlena imave xnis gvian moxdenili. primadonna] – operaSi da operetaSi mTavari partiebis Semsru­ lebeli momRerali qali. azrovneba. privilEgia [laT. p.  primitivuli Scd. rTuli movlenis.  p. mdgomareoba.-415 s.) mravalwaxnaga sxeuli. xolo danarCeni waxnagebi (gverdebi) – para­ lelogramebs. sakiTxis gaubraloeba. 2. privilegium] – gansakuTrebuli ufleba. obieqtebi. ubraloba risame Sesru­ lebaSi. printer] – kompiuteris periferiuli mowyobiloba. iyeneben optikur xelsaw­ yoebSi. fondi. ubralo. komisia. primAdona [it. primitif yvela­ ze adreuli] – yovelgvari pirveli dawyebiTi. primitQvizm­i – 1. rom­ lis ori erTmaneTis para­ leluri da toli waxnagi (fuZe) warmoadgens mraval­ kuTxedebs. mina. prix] – jildo ra­ ime SejibrebaSi gamarjve­ bisaTvis. s. pirvelo­ ba. ganuviTarebeli. primitQuli [laT. kristali.  festivalis mTavari p. privilegirEbuli _ igivea.-iT sargeblobs. pirvelyofi­ li] – 1. privilegia). s.  p. romelSic sxivebi gadatydeba da iS­ leba Semadgenel ferebad. 2. pri  prizmi. prQmat­i [laT. upiratesoba. p. ararTuli. meurneoba. prizmatuli Scd. uf­ ro metad ganviTarebul movlenasTan SedarebiT. prQnter­i [ingl. upira­ tesi mdgomareoba. metismetad gamartiveba.  s. primitivus Tavdapirveli.) aseTi formis gam­ Wvirvale sxeuli. prQzma [berZ. prQzi [fr. ¥ privilegiuri. ¥ saprizo.  p. prisma] – 1. adgili. primatus] – upi­ ratesi mniSvneloba.  p. Cveuleb­ riv samwaxnaga. ¥ prizmuli. romelic miniWebuli aqvs visame sxvebisagan gansxva­ vebiT. 2. (fiz. (maTem. simarti­ ve.

priorQtet­i [germ. rac araviTar princi ps ar axlavs.  u.  p. 2) dam­ cveli. 2. prQnc­i [germ. 2.  u. prQnci p­i [laT.  lazeruli p. . upiratesi mniSvneloba. uprQnci po – 1. problema] – 1.  mtkice p. meore naxevarSi Seq­ mnili saxelmwifo wyo­ bileba. ganviTarebis p. pirveloba mecnierul aR­ moCenaSi. adamiani.  prinsessa Scd. melnis p. moZRvrebis. msjeloba. sakiTxi. prQncesa [fr. princesse.. 2. princi pidan (mniSvn. rwmena.pri -416 p. principatus] – Zvel romSi Zv. principium sa­ wyisi. adamiani. 3. rome­ lime Teoriis. kamaTi. pro] – mniSvnelobiT­ iyo momxre. welTaRr.  princi pialuri Scd. p. 2.magram xelisufleba faq­ tobrivad ekuTvnoda erT pirovnebas _ imperators. Prioritat laT. Tvalsazrisi. p.prin­ ci pze damyarebuli.-ebiT xelmZRvane­ lobs Tavis saqmianobaSi. germ. Prinzessin < laT. p. ZiriTadi Tavisebureba ri­ same mowyobilobaSi. sinon.. mecnierebis ZiriTadi de­ buleba. ufliswuli). I s. rTuli Teoriuli an mosaxulebebis qaRaldze dasabeWdad. princQpul­i 1. politika. princeps pirveli] – dasavleT evropaSi: samefo saxlis wevris tituli (qarT. gadawyvetileba. romlis drosac SenarCunebuli iyo zogi respublikuri dawesebule­ ba..] – mefis qaliSvilis an princis meuRlis tituli. Prinz fr.  avtomobilis moZraobis p. u. imoqmedo vinmes interesebidan gamomdinare. moqmedebis. prOblema [berZ. upiratesoba. ¥ princesasi. [laT. ¥ prioritetuli. p.. kritika. princi pis (mniSvn. princQpat­i [laT. visac ara­ viTari princi pi ara aqvs. 2. dasawyisi] – 1.) gamomdinare. mimarTulebani mecnierebaSi. ga­ mokvlevaSi da misT.qcevis ZiriTadi wesi. prior pirveli] _ 1.  dargis p. prince < laT. pro. ganuxrelad Semsru­ lebeli.. gamogonebaSi.

prOgnoz­i [berZ.-417praqtikuli sakiTxi. prognozQreba – risame prognozis SemuSaveba. ¥ problemuri. 1.-ebi.monarqiuli partiis p. Sed­ gena. 3­saTvis).  konstituciur . soflis meurneobis ganviTarebis p. wi­ naswarganWvreta movlenis.. furce­ li.  u. laboratoria. saswavlo sagnis Sinaarsis mokle gadmocema. 2. prognosis] – winaswari ganWvreta. gamokvlevas.. me-12 klasisaTvis. Teatraluri.  koncertis p. aRzrdis p. momavali muSaobis. samyaros warmoSobis p.  s. s. romelzec CamoTvlilia Sesasrulebeli nomrebi.  amindis p.. dedamiwaze. s.  ixmareba agreTve problematuri. ro­ melic saWiroebs axsnas. danadgarma.  mecnierebis ganviTarebis p. romelic unda Seasrulos manqanam. prOgrama [berZ. . ¥ uproblemo – martivi sa­ kiTxi. 5­saT­ vis). Seswavlas. (saub. SemsrulebelTa gvarebi da sxv. ¥ programuli (mniSvn.) ityvian Zne­ lad gadasawyvet. ¥ saproblemo. dokumenti. 5.. marTva. sabWo.  s. sakiTxi.  eleqtronuli gamomTvleli manqanis p.  samoqmedo p. 2. ¥ saprogramo (mniSvn. Teatraluri p. programma pro gancxadeba] – 1.  p. 2. 3.  sicocxlis warmoSobis p. moRvaweobis Sina­ arsi da gegema. gansaxor­ cielebel rameze. 4. ga­ dawyvetas. telegadacemaTa p. prObst­i [germ. sacirko war­ modgenis. Propst] – lu­ Teranuli eklesiis ufrosi pastori. or­ ganizaciis an calke piris moRvaweobis Sinaarsisa da miznebis gadmocema. politikuri partiis. radio _ da tele­ gadacemaTa Sinaarsi. sakiTxi. momavali ganviTarebisa da Sedegebisa arsebuli mec­ nieruli monacemebis sa­ fuZvelze. moqmedebis gegma­davaleba. gancxadeba.  p. gadat.  qarTuli literaturis p.

anazRaureba. xidis p. mza p.).  progresuli sxvaa (ix.) garkveuli wesiT cvalebad ricxvTa mwkrivi. sagani. Sroma. romelic miRebulia adami­ anis Sromis Sedegad.  ariTmetikuli p.  p.  produseri Scd. progrEsuli – progresis xelis Semwyobi. produqtQuli [< laT. prodUqcia [laT. kacobriobis p.benzini. mr. progrEsia [laT. miwaTmoqmedeba.  rZis p..  maRalxarisxovani p. aqtis. p. gadat.  p. aRmavloba (sapi­ risp.). prodiUser­i [ingl.  ucxo enis Seswavlis d. produqtebi – sursaT­ sanovage. productus Seq­ mnili] – 1. 5­saTvis) Sedgena manqanisaTvis. geometriuli p.karaqi da sxv.. daprogrAmeba – programis (mniSvn.-ebi (yveli.  Teatris p. moRvawe. risame asa­ gebad..  produqciuli Scd. progressio win­ svla] – (maTem.  mecnierebis p. progressus] – winsvla..pro -418gadamRebic aris. projectus win gamoweuli] – 1. kino­ kompaniis meTauri. prOduqt­i [laT. nawili. dizelis sawvavi da sxv. warmoebis produqtebis erToblioba an nawarmoebis calkeuli produqti. mowinave. Zlier­ deba. progresi).  Sromis p.nivTiereba. kuburi gantolebis d. Producer] – kinofirmis patroni. regresi). raime dokumentis. progresQuli – rac Tan­ daTanobiT izrdeba. prOeqt­i [laT... prOgres­i [laT. productio] – 1. navTobis gamoxdis p.. 2. romelic axorcielebs finansur kon­ trols da zogjer filmis . beWdviTi p. progrAmist­i – daprogrami­ rebis (ix. 2. programa) speci­ alisti. Tbilisis centris rekonstruqciis p.  progresiuli Scd.ebi (navTi. 2.  samecniero p. teqnikuri p. dasamzadeblad an rekonstruqciisaTvis dasa­ muSavebeli gegma. na­ yofieri. gonebrivi Sromis nayofi. productus] – mwarmoebluri.

kaciis mosawyobad. 2­isaT­ moqmedebas.. provokAtor­i [laT. rulebis p. raime organizaciaSi provo­ sinon. romelic Separulia brtyel zedapirze. 3. p. vis). s. ¥ provokatoruli. p. 1. mizniT iwvevs akrZalul ¥ saproeqcio (mniSv. kuTxe. provQzor­i [germ.) igivea. proEqcia [laT. rac dialeq­ s. ¥ provinciuli. qalaqi. umaRlesi ganaTlebis provokAcia [laT. Teatri. Saki.. (moZv. savaraudo teqsti. vis).  eqskursiaze wasvlis p. provisor] – afTiaqis mu­ li. 2. ganzraxva. provincialis provinciuli] –  s. pravokatoruli Scd. SezRuduloba. proeqtQreba – risame pro­ 2. (qarT. pirTa jgufis. gegmili).  p. olqi. piri. (moZv. gegma.  provincialuri Scd. wamqezebeli. tizmi. faruli rciTi figurebis gamosaxva agenti.) gamosaxulebis ga­ 2. rasac mohyveba periferia. instituti. provocaSors gaweva] – 1. romelic Ralatis dacema ekranze.) dedaqalaqs an ris. 1­saT­ provinciAlizm­i [< laT.-ze wamoego.  p. administraciul­terito­ Sedegi. ¥ provokaciuli. CamorCeni­  avtosawarmos p.  patara p. Provisor <  pravakatori. provocatio mqone farmacevti. loba. saqmianoba. 3. riuli erTeuli zog sa­  samxedro p. visime (calke pi­ – 1. (maTem. . mebebisTvis. mZime (zogjer damRupveli) 2. pravakatorulaT.) romaelebis mier dap­  dadgenilebis p. (spec. provincia] saqcieli.-419- pro dadgenilebis winaswari. interesebis eqtis (mniSvn. aparati.) siv­ tos gamomwvevi] – 1. xelSekyrobili teritoria. gamowveva] – gamcemluri provQncia [laT.-is centri. simZlavre. organi­ msxvil kulturul centrs zaciis) waqezeba iseTi moq­ daSorebuli adgili. davaleba. (ist.  s. 1) Sedgena. ¥ saproeqto (mniSvn. Tvalsazrisis. projectio win. xelmwifoSi.

Ra­ takTa wodebis warmomadge­  p. prOza [laT. prOTez­i [< berZ. pilate (biblia. prokurAtura – saxelmwifo organo. romelic zedamxed­ velobs kanonebis Sesru­ lebas. romelic gakeTbeuli aqvT dakarguli saTanado bunebrivi sxeu­ lis nawilad. ro­ melsac warmoebis saSua­ lebani ar gaaCnia. zedamxedveloba.  s. ¥ p. ¥ saprokuroro. 2. prokurAtori [laT. daqiravebuli muSa. pro-consul] – Zvel romSi: provinciis mmarTveli.romelic zedamxedvelobs kanonebis zust Sesrulebas. prosa] – TxrobiTi. Zvel romSi: moqalaqe. axali aRTqma).. ¥ saprozeqturo. prosēlytos] – 1. saxelmwifo bralmdebeli sasamarTlo procesze. prokUror­i [fr.  pravokacia.pro -420matio mowodeba] – saagita­ cio furceli. prokOnsul­i [laT. prozEqtura [laT. poe­ ziisgan gansxvavebiT (sinon. prozElit­i [berZ. prolEtar­i [laT. romelic ganagebda umTav­ resad gadasaxadebis akre­ fas saxelmwiofo xazina­ saTvis. prothesis mi­ mateba. sa­ dac gvamebs kveTen. mowodeba. beletristika). prōsectus gakveTa] – samkurnalo da­ wesebulebis paTologiur­ anatomiur ganyofileba.. beletristi). moTxrobebi). Tanamdebobis piri. procurator] – Zvel romSi: moxele. pravakaciuli Scd. 2. mierTeba] – sxeulis xelovnuri nawili (xeli. kbilebi .  p. fexi. ¥ prozauli. mowodeba politikuri xasiaTisa (Cve­ ulebriv aralegaluri). proklamAcia [laT. prozaQkos­i – mwerali. risame axali da Tavdade­ buli damcveli.). provakaciuli. procureur laT. 2.  generaluri p. nawarmoebebi. visac axlad aqvs mi­ Rebuli romelime sarwmu­ noeba. procuro vzrunav] – 1. procla- . ro­ melic prozaul nawarmo­ ebebs wers (sinon. proletarus] – 1.  protezi Scd. gauleqsavi literatura (romanebi.

miiReba navTobisgan. p. moZRvrebis. tumbo. prolongation brunvisas warmoqmnis wevis < laT.) raime sa­  p. 1. sahaero ba] – raime moqmedebis vadis xraxni). romelic risame propagan­  p. Tan erTad iyeneben saTbo­ bad da Sigawvis Zravebis prOlog­i [berZ. buli nawilebis mqone. Senobis nawilebs Soxelmwifoebrivi aqtis ga­ ris. sinon. butan­ Ta klasi. prolomgare gagrZele­ Zalas (qarT. proportio] – xis miniWeba.-421neli. rebiT TviTonac icvleba propagAndist­i – piri. literaturuli nawarmo­ ebis Sesavali nawili (ix. gagrZeleba. skis webo. moqveyneba. jerme gazrdiT an Semci­  p. prologos] – sawvavad. rome­ tebiT. lic sxva sididis ramden­ ¥ propagandisti. Si saTanado axsna­ganmar­ 2. garkveuli Tanafardoba promulgAcia [laT. erT­ rcelebuli] – raime Sexe­ maneTTan swored Sefarde­ dulebis. ventilatori. 2.) ori Sefardebis propAganda [laT. ukuproporciuli: ukupro- . pro win da polis qalaqi] – promOcia [laT. codnis gavrceleba maseb­  p. rac unda gavrceldes. ¥ propeleriani. (maTem. gatio] – (samarT. waweva] – samecniero xaris­ propOrcia [laT. yuCebeli samkurnalo pre­ prOpolis­i [berZ. propaganda toloba. imdenjerve. sidideebi. ideis. – ramdenime frTis mqone  `vefxistyaosnis~ p. propeller] agreTve epilogi). pro proletarQat­i proletar­ prOpan­i – organuli naerTi. promulrisame nawilebs Soris. agebuleba. propolis < parati. muSaoba. promotio win dindgeli. gav­ propOrciuli1 – 1. promEdol­i – tkivilgama­  p. mowyobiloba. das eweva.  TviTmfrinavis p. narkotiki. propEler­i [ingl. maTematikaSi: iseTi. romelic prolongAcia [fr.

ro­ melTagan erTis gadideba iwvevs meoris imdenjerve Semcirebas da piriqiT. romelsac realu­ ri safuZveli ar gaaCnia. samecniero nawilSi. projectus win gasrolili] _ ga­ nuxorcielebeli proeqti. etimologiuri leqsikonis p.  mogzaurobaTa biuros p. saxel­ mZRvanelos da sxv. sareklamo xasiaTis sac­ nobaro gamocema. frazeologiuri leqsikonis p. mimoxilva] – 1. prorEqtor­i [laT. qalaqis didi. wabilwva] – porciuli sidideebi. 2. prostitUcia [laT. prospectus xedi. projectus] – mZlavri (sarkeebiani) gasanaTebeli xelsawyo. prospEqt­i2 [laT. prospectus xedi. prOspeqt­i1 [laT. prostAta [berZ. projectous < laT. xelmZRvaneli] – reqtoris moadgile. prOJeqt­i [project < laT. Cveulebriv farTo da swori quCa. prostAtit­i – prostatis anTeba. gaxangrZliveba] . prorogatio gangrZoba.  ganmartebiTi leqsikonis p. romlis drosac xmis micema xdeba partiis kandidatebis siis mixedviT.).) winamdebare jirkvali. mimoxilva] – 1.  proporcionaluri Scd. maJoritaruli warmomadgenloba).  daviT aRmaSeneblis p. amasTan yo­ veli sia iRebs adgilebis raodenobas miRebul xma­ Ta proporciulad (sapi­ risp. raime gamocemis dawvrilebiTi gegma.pro -422– saxelmwifos meTauris (monarqis an respublikis prezidentis) ufleba – ga­ dados parlamentis sesia (sxdoma).  universitetis p. proJEqtor­i [fr.. praJektori Scd. prorogAcia [laT.. (sa­ mecniero naSromis.. ganzaxva.  proJektori.  prospekti Scd. proporcQuli2 warmomadgen­ loba – arCevnebis sistema.  prorektori Scd. romelSic mocemulia saqonlis aRwe­ ra­SeZenis pirobebi. mokle Sinaarsi.  prospekti Scd. pro ma­ gier da rector mmarTveli. praJeqtori. (TbilisSi). prostitutio Sercxvena. rusTavelis p. prostatēs win mdgomi] – (anat.

 p.­Si re­ pro formaciis dros. Protest < laT. protokultura.-is gancxadeba. ¥ saprotesto. oficialuri gancxadeba raime gadawyvetilebis. ga­ remosadmi interesis dakar­ gva. prostratio] – daZabuneba. mfar­ veloba. nota. demonstracia. sefiskveri. protestor vemowmebi] – 1. prostrAcia [laT. prOtest­i [germ. protector mfarveli] – saxelmwifoTa damokidebulebis erT­er­ Ti Tanamedrove forma. pirveli. dad­ genilebis winaaRmdeg. protokoll. romelzedac aRniSnuli iyo TariRi da gadamweris saxeli)]: di plomatiuri protokoli _ im wesebis erToblioba. prOsfora – hostia _ patara kveri. protege] vinc visame proteqciiT sar­ geblobs. prOteJe [fr. protos pir­ veli] – mniSvnelobiT – pirveldawyebiTi. 2. . protectorate < laT. raime movlenisadmi ukma­ yofilebis energiuli ga­ moxatva. protEstant­i – protestan­ tizmis mimdevari. rogorc protesti kaTolicizmis winaaRmdeg.  s. protEqcia [laT. ¥ protestantuli. protOkol­i [berZ. proteqtOrat­i [ingl. uxalisoba. proto.  p. protectio] – gavleniani piris mier vinmesTvis ukanonod aR­ moCenili daxmareba.  prototi pi.-423qalebis mier sakuTari sxe­ uliT vaWroba. protoena. meZaveoba. s.. protorenesansi. warmoiSva me­16 s.. protestAntizm­i – qristia­ nuli sarwmunoebis erT­er­ Ti ZiriTadi mimarTuleba (marTlmadideblursa da kaTolicizmTan erTad). ufrosi saeklesio wode­ bebSi. ro­ melic Zlier saxelmwifos saSualebas aZlevs daimor­ Cilos susti. pirveli furceli (romel­ sac awebebdnen gragnils da. eklesia.  prokuroris p.  p. [berZ. rac gamowveulia (Se­ degia) sruli fizikuri da nerviul­fsiqikuri Zalebis dakargviT avadmyofobis Semdeg. gauwia.

prOfan­i [laT. interesebi..) _ cxoveluri da mcenareuli ujredebis nivTiereba. kvali] – 1.  eqimis p.) mimarT. pirveli saxe. 2. ¥ saprotokolo. prôtos pirveli] – (fiz. proqtolOgia [berZ.pro -424yiTa nawlavi da logos moZ­ Rvreba] – klinikuri medi­ cinis nawili. romlebic unda daicvan mTavrobebma da maTma di p­ lomatiurma warmomadgen­ lebma saerTaSoriso urTi­ erTobebSi. profesiis muSakTa gaer­ Tianeba. protOti p­i [berZ. Seuracxmyofeli damokidebuleba sayovel­ Taod aRiarebuli movlenis (mag. romelic Sedis atomgulis Semadgen­ lobaSi.  s. profEsia [laT. specialoba. risame pirveladi nimuSi.. proktos .: ideis. profanatio] – upatiuri.  saoqmo Scd. dedani. profesiOnal­i adamiani. inJinris p. prôtos pirveli da plasma gamonaZer­ wi. romlis mixedviT avtorma Seqmna literaturuli saxe. romelic Se­ iswavlis msxvili nawlavis (da masTan erTad swori nawlavis) daavadebebs. namdvili pirovneba. rome­ lic warmoadgens maTSi mim­ dinare sasicocxlo proce­ sebis safuZvels. moZRvrebis. profesiuli kavSiri (mok­ led: profkavSiri) – na­ warmoebis raime dargis. prOtoni [berZ. ganyofileba (sagareo saqmeTa saministroSi). professio] – adamianis ZiriTadi saqmia­ noba. daxelovneba. misi damaxinjeba. romelic gamoiyena nimuSad sxva avtorma.  profesionaluri Scd. p-is arCeva.-ebi. profanAcia [laT.  daviT kldiaSvilis moTxrobebis gmirTa p. uvi­ ci. prôtos pir­ veli da typos niSani. xe­ lovnebis Zeglis da sxv. SebRalva. protOplazma [berZ. p. warmoqmnili] – (biol. profanus] – ra­ ime dargSi ucodinari. ro­ melmac raime saqmianoba ga­ ixada Tavis profesiad (gan­ sxvavebiT moyvarulisagan). ¥ profesiuli.) nivTierebis dade­ biTad damuxtuli elemen­ taruli nawilaki.  p.

remonti. risame vertikaluri Wri­ 1­isaTvis) da saproceduro li. p. acra. prophysedi nawili (aRiniSneba % laktikos dacviTi] – risame niSniT). p. . (mniSv. romelsac ani­ saCveneblad. ero­kvleviT muSaobas)..) wesebi. raime Tuleba. saxis procesi (abazana. asedi nawiliT. masaJi.) sakiTxi. 3. specialobis.  p-(s. meurneobis ZiriTad dama­  s. 3.  gzis p.-ebi. sxeulis mov­ wodebis mqone piri. am 2.). (qarT. xasiaTi. lebis yvelaze ufro kva­ risame Sesasruleblad. Weben umaRlesi saswavleb­ procEdura [fr. raodenoba. profil] – 1. profesiis.-425- pro  p. p. xidis p. inJineri. saqmianobis mimar­ prOcent­i [laT. dargebSi). kabineti. procedure] – 1. pro forma profEsor­i [fr. professeur formisaTvis] – risame Ses­ maswavlebeli] – samecniero ruleba formalurad. Semosavali. prOforma [laT. RonisZiebaTa miRe­ viT dawesebulebaTa mecnier buli Tanmimdevroba. mo­ wodebuleba. pro centum asis magivrad] – 1..  wylis p. 1. ga­ lificiur maswavleblebs saformeblad saWiro moq­ (agreTve samecniero­kvle­ medeba. romlebic  xmis micemis p. saxedaoba gverdidan. gakaJebis calkeuli prOfil­i [fr. teqnikaSi. romelic gani­ ZiebaTa erToblioba (me­ zomeba raime erTeulis me­ dicinaSi. (s. xelSekruxelmZRvaneloben samecni­ lebis xelmoweris p. sargebeli).  Semnaxveli banki iZleva  p. TanamSromlebs. ¥ profilaqtikuri. 2. eqimis mier daniSnuli mkurnalobis. xasiaTebel niSanTa erTob­ lioba. teqnikaSi da sxv. danaSaulobafuls yovel as erTeulze Ta p. 2­isaTvis)..rodesac iReben  wiTelas p. Tavidan acilebis Ronis­ 2. sinon. lis. Se­ kompresebi da sxv. an sagnis gamoxatuleba. mZRoli. mrewvelobaSi: ¥ proceduruli (mniSvn. sididis an raodenobis mea­ profilAqtika [berZ.

¥ publicisturi da (umjo­ besia) publicistikuri. ¥ publicisturi. sam­ gloviaro).) vada. ¥ uprocento (mniSvn. 3­isaT­ vis). processio moZ­ raoba win] – mravalricxo­ vani xalxis svla risame aRsaniSnavad (sazeimo. rZis da misT.  p. publikAcia [germ.  saswavlo-aRmzrdelobiTi p.  p.pro -426vliT operaciebs.. pubertatio] sqesobrivi momwi­ febis periodi. ro­ melic publicistikas mis­ devs. Publizistik < laT. kanoniT dadgenili we­ si sasamarTlo saqmis gar­ Cevisa. 1. xaWos an sxva masalisgan – Saqris. publicQstika [germ. ¥ procentuli (mniSvn. publQcist­i – mwerali. fqvilis. teqnologiuri p. procEsia [laT. Pueblo] – aSS­is samxreT­dasavleTiT mcxov­ reb miwaTmoqmed indielTa anabarze or p. p. ¥ procesualuri da saproceso (mniSvn. mimdinareoba] – 1. madanSi rkinis p. naSromTa ga­ moqveyneba. Semadgenloba. marTavs srul gamoTvliT process. publicus sazo­ gadoebrivi] – sazogadoeb­ riv­politikuri xasiaTis literatura Tanamedrove aqtualur sakiTxebze. pUeblo [esp. publicatio] – calkeul nawarmoebTa. pudding] – ku­ linaruli nawarmi. Publication < laT. romelic uz­ runvelyofs TviT gamoT­ . werili. prOces­i [laT. (s. risime gan­ viTarebis gza.  sadResaswaulo p. laT. 3. damatebiT. akeTeben burRulis. procEsor­i [ingl. 2­isaTvis).  p.) kodeqsi. Janni. processus svla. pubertAcia [gviand.  u.. pUdel­i [germ. Pudel] – oTaxis ZaRlis jiSi. Sefardeba. (s. sesxi. beWdva. sasamarTlo saqmis garCe­ va. risame movlenaTa Tanmimdevruli monacvleoba. moRvaweoba.  p. kvercxis. 2­isaTvis). processor] – egm­is centraluri mo­ wyobiloba. 2. samgloviaro p. daavadebis aqtiuri mimdi­ nareoba.-s wliurad. pUding­i [ingl. p.

Pult] – 1. 3. punctum werti­ li] – 1.  p. cxovre­ bis raime tempi. Sa­ qari.  punktualuri Scd. daba da misT. pUnqt­i [laT. dasaxlebuli punqti – qa­ laqi. punqtuAcia [germ.  punktuacia Scd. romelic mowyobilia.) sasveni niSnebis dasmis sistema. 2. pUma [esp. punch < ind.] – magari sasmeli – romi.. Cveulebriv isin­ jeba majaze (qarT. sadispeCero p. pUlt­i [germ. sadgomi. 2. 2. pUrizm­i [fr. marTvis p. fxvnili] – mowyobiloba siTxis an fxvnilis gasafrqvevad ha­ eris nakadiT.. .  saTvalTvalo p. ro­ melSic urevia wyali. majiscema)... ro­ melzec ganlagebulia xel­ sawyoebi risame muSaobis avtomaturi marTvisaTvis. wesi.  eleqtrosadgurebis p.. Sesakrebi p. purism < laT. rac ga­ mowveulia gulis moq­ medebiT. pulverizAtor­i [laT. punqtuAluri [fr.  p. aku­ ratuli. maRal fexze gamarTuli daxrili CarCo an ficari notebis dasadebad. moswavlem p. Puma < peruel indi­ elTa enidan] – mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. Cai da sxv.) moZraobis. romelic nomriT an asoTi aris gamoyofili. oficialuri dokumentis an raime teqstis patara nawili. samedicino p. punctuel] – zedmiwevniT zusti. gankuTvnilia raime saqmianobisaTvis. Punktuatia < laT.  mesame Tavis me-5 punqti. pUnS­i [ingl. gausinjes.  p. stendi da sxv. sofeli.  diriJoris (an: sadiriJoro) p. miswrafeba zneobrivi siwmindis dac­ visadmi (zogjer moCve­ nebiTi). pUls­i [laT. arteriebis kedlebis ritmuli feTqva. pulvis (pulveris) mtveri.-427tomebis saerTo saxelwo­ deba. raimesaTvis gan­ kuTvnili.-is wesebi. magida. punctum wertili] – (gramat. sinon.  strategiuli p. adamiani.-is kargi codna gamoamJRavna. adgili. raimeTi mniSvne­ pur lovani adgili. pulsus biZgi] – 1. purus wminda] – 1. (gadat.

JAndarm­i [fr. ¥ Janruli da Janrobrivi. iyeneben rie] – zog qveyanaSi: samxed­ teqnikaSi. romlisTvisac da­ moCvenebiT) icavs zneobas. aqvs yviTeli gan. ba. erTmaneTis paralelurad JAsmin­i [fr. JAkan­i. avtomobilis radiato­ da TeTri surnelovani yva­ ris safari. PPutsch] – saxel­ niSan­Tvisebebi.. J. жакан. bisas iqceva labad (sqel JandarmEria [fr. brZola enaSi ucxour si­ sakuTrebuli policiuri tyvaTa Warbad Semotanis jari samZebro saqmianobi­ winaaRmdeg. JArgon­i [fr. . purus wminda] – adamiani. jgufis.. iAkan­i [rus. JelAtin­i [fr. sakuT. romelic Sedgeba  J. ro­  mowafeTa J. J.. JAluz­i [fr. dargis nawarmoebTa sa­ romelic mkacrad (xSirad xeoba. gelatine] – gam­ romelic JandarmeriaSi Wirvale webovani nivTiere­ msaxurobs. jacquot] – patara lebi. purQtan­i [ingl. vili. jakan] xelovnuri). saTvis. J  J. maxasiaTebelia esa Tu is siuJeturi da stilistikuri pUtC­i [germ. gan­ nariaSi.  lirikuli J. gendarme] – piri. nacrisferi TuTiyuSi. jasmin] – dekora­ ganlagebuli firfitebisa­ tiuli buCqi. genre] – xelovnebis laT.. saTavgadasavlo J. jargon] – Tavi­ seburi sityvebi (xSirad якан litv. mezRvaurTa melic afrikaSia gavrce­ J.pur -428- 2. gendarmefafisebur masad). medicinaSi. sax.-Ta korpusi. nairsaxeobani. romlis xsnaric gacive­  J. gamoTqma. mZRolebis lebuli. puritan < JAnr­i [fr. wris warmomadgen­ JAko [fr. qurdebis J. kuli­ ro wyobis policia. mwifo gadatrialeba. romlebsac _ msxvili tyvia daTvze sa­ xmaroben raime profesiis. nadirod. an Stori. sityvebi. jalousie] – daraba ¥ Jargonuri.

jongleur] – ¥ saJetono. Jiurs.] – Ruzis (burTebs. romelic doRSi monawi­ firfita. geste] – xelis gamom­ gadacemis Sesaxeb. sistema (metropoliten­ marjved isvris haerSi da Si). biseburi saWmeli. gurzebs jaWvis bolo rgoli. JiklQor­i [fr.) war­ wera Tamasuqze. JiuriSi. iWers ramdenime sagans JvAka­gAls­i [hol. gavrcelebulia af­ JEnSen­i [Cin. metyvelebisas).) nomeri. liTonis patara mrgvali JOkei [ingl. gamofenebze. JEton­i [fr. grZeli kiseri da grZeli  Jelis Scd..  J. li (mag. brinjaos J. JonglQor­i [fr. gicleur] – avto­ JurnAlist­i – literaturu­ mobilis karburatoris nax­ li muSaki. romelic mzaddeba xilis wveniT. jockey] – mxeda­ ri. sxva pirisaTvis misi JEst­i [fr. iyeneben me­ JQro [fr. misT. cirkis msaxiobi.  J.. li. liTac jaWvi saimedod ¥ Jonglioruli da saJongaris mimagrebuli gemis lioro. romelsac aqvs Zalian  Jelesi. an raime SejibrebaSi ga­  Jiurim. Cekze da dicinaSi. romelsac J. jgufi. giraffe arab. TefSebs.. korpusTan. jeton] – 1. xatvelobiTi moZraoba (Cve­ JQuri [fr. marjvebisaTvis. Jiuris. rom­ da sxv.).] – balaxovani rikaSi.] – mcoxneli xalebiani cxove­ rZiT da misT. J. mcenare: izrdeba Soreul aRmosavleTSi. jury] – specialistTa ulebriv.-is aZleven risame saxsovrad Semadgenloba. romelic Jurna­ . dali erTgvari). avtomatebiT sar­ geblobisaTvis).  saiubileo J. JQraf­i [fr. fexebi.-is gadawyvetileba. romelic aniWebs premiebs raime konkursze. gelee] – tkbili la­ vretiani detali sawvavis dozirebisaTvis. li­ Sejibrebebze.-ebiT laparaki. giro] – (finans. Tonis patara niSani (an me­  musikaluri konkursis J.-429- Jur JEle [fr. 2. monetis Semcvle­ leobs. romelic  s. JiurSi Scd.  Jiurma. (s.

eTika.  J. Semqmneli. risame gavrceleba cent­ mad Scd. neulisgan gakeTebuli ker­ ¥ Jurnalisturi. rugby] – sportuli  avtomobilis r. rAdar­i [ingl. rabbi Cemo gegmareba.. agdon didi ovaluri burTi  wylis r. radiatio] – 1. moRvaweoba. sxivisebri). adamianebisa da RmerTebis sxivuri. orTqliT gaTmowinaaRmdegis karSi. mOragbe – ragbis moTamaSe. sinon. ¥ radiaciuli. ixmareboda regbi. maswavlebelo] – ebraelTa kultis msaxuri.) raime sxeulis radi­  moragbesi Scd. radiusis mimarTulebiT mzis RmerTi – samyaros. rac moragbe lebiT. romelSic 2. centraluri gaTbobis ga­ moTamaSeebi cdilovben Se­ saxurebeli xelsawyo. rAgbi [ing. gansazRvra] – Semoklebu­ radiosa da televiziaSi. li saxelwodeba mowyobi­ lobisa radiotalRebis sa­ SualebiT raime obieqtis aRmosaCenad da adgilmde­ r bareobis gansasazRvrelad. ebr. (ix.) gamosxiveba. rac amJa­ 2. . qalaqis r. darAbin­i [Zv. radio ga­ mosxiveba] – 1. ra – egvi ptur miTologiaSi: radiAluri – radiusis saxiT. Tbogadacema. ridan radiusebis mimarTu­ rAgbist­i igivea. daWrili xorcisa da bost­  J. sxviseburad. ragbi). quCebi.. 1989 w­mde oaqtiuri (ix. Sigawvis Zra­ (ieso qristes eZaxdnen Ta­ vas gasacivebeli mowyobi­ visi mociqulebi). radiAcia [laT. Zi.Jur -430- listikas misdevs. loba. radar < Radio JurnalQstika – literatu­ Detecting and Ranging radio­ rul­publicisturi moR­ Ti aRmoCena da manZilis vaweoba Jurnal­gazeTebSi. bobis r. rAgu [fr. moZRvari radiAtor­i [laT. (fiz. ragoût] – wvrilad  r.  r. gunduri TamaSi. ¥ moragbisa. ganlagebuli (qarT.

radioinJineri. radikalizmis mimRebi mowyobiloba.S.). lis ZiriTadi] – (wign. uli] – (maTem. romlebic lakebis (eleqtronebis da sivrceSia gavrcelebuli. aseTi xerxiT am saxis ga­ radQkali2 [laT. 1. sxv.) fesvis amo­  r-Ti miReba. radicula basTan. gamosxivebis da . uki­ neli nawili rTuli sity­ duresi. radicalis Zi­ a. – pirveli Semadge­ damwyveti.) zurgis tvinis nervTa elementebi. moqmedebis.-431- rad radQkal­i1 [laT. radiomauwyebloba – masob­ is momxre. fesvebis anTeba. eleq­ gulis daSla.  radioabonenti. ga­ li. gadacemis mizniT. r. Sexedulebebis Teatraluri warmodgenebis momxre. romelic aRniSnavs ra­ damWreli zomebis miReba diosTan kavSirs (mniSv. agreTve leba. cvlilebebi. rasac Tan tromagnituri talRebis ga­ sdevs elemtaruli nawi­ dacema da miReba. da a. gadamwyveti musikaluri programebis.. gamovasxiveb] – 1.  Tanmimdevruli r. bunebrivi bgerebis. ukiduresi.. romelic uCvenebs am  r. bgeriTi gadacema. rivi informaciis erT­erTi  memarcxene r-ebi. radioaparadikAlur­i [< laT.. – rigi sityvebis Sedegi. zomebis sityvebis damokidebulebas miReba. patara Ziri. patara fesvi] –  radioizotopebi.) gamosxiveba.. r-Si SesruRebis niSani (√¬). Teoriuli da praqtikuli radiosTan dakavSirebuli. radiare vasxi­ qimiuri elementis atom­ veb. momxre. 2. radiaciasTan. radikaluri parti­ 3. radicalis Zire­ dacemebis samsaxuri.. sakiTxebis gadawyvetisas.) ga­ radio2.S. 2. radioaqtiUroba – zogi rAdio [< laT. radioaqtiuro­ radikUlit­i [laT. radiosTan. TviTon fesvis amoRebis radio1. gadamWreli. radio(med. saSualeba – sainformacio. vebisa.  xelovnuri r. mauwyeblobis gadasacemi reuli] – 1. radicarati. Sor manZilze signalebis. pirveli Semadgeneli nawi­ radikAlizm­i Zireuli.

2. daSla. ra­ diosadguri mimarTuli gadacemisaTvis. radiOgrama – Setyobineba. r. radium da berZ. ro­ melic orientirebulia radiosadguris gamosxi­ vebul signalze. gadamcemi ra­ diosadguris adgilmdeba­ reobis gansazRvrisaTvis. radioproJEqtor­i 1.  r. rome­ lic dafuZnebulia radio­ aqtiurobis gazomvaze. radiolokAcia [< laT. radiopelengatori). rome­ lic saSualebas iZleva ganvsazRvroT miRebuli eleqtromagnituri talRe­ bis mimarTuleba (ix.rad -432- r. radiopelegAtor­i xelsa­ wyo. radiomEtria – 1. fizikis na­ wili. radiokOmpas­i – radiomim­ Rebi mowyobiloba. biosferoze ma­ ionizebel gamosxivebaTa moqmedebis Sesaxeb. nivTierebani. romelic Seiswavlis maionizebul gamosxivebaTa gamoyenebas sxvadasxva daavadebebis diagnostikisa da mkurna­ lobis mizniT. radiobiolOgia – mecni­ ereba mcenareul da cxo­ velur organizmebze da saerTod. agreTve maT biologiur moqmedebas.. radiare da locus adgili] – sxvanairad radari – da­ nadgari obieqtebis adgil­ mdebareobis aRmoCenisa da gansazRvrisaTvis. radiolokAtor­i [laT. r. romelic Seiswavlis sxivuri energiis gazomvis wesebs. radiolOgia [< laT. logos moZRvreba] – medicinis dargi. radiopelengi). gadamcemis mier ga­ mosxivebuli eleqtro mag­ . romelic radioTi gadai­ cema. uranis r. gamosxiveba. romelic gamoiyeneba eleqtromagnituri talRe­ bis meSveobiT. (ix. sasargeblo wiaRiseulis dazvervis meTodi. iye­ neben radioaqtiuri madnisa da wylis dazvervis dros. ra- diare da locatio ganlageba] – radiotalRebis saSua­ lebiT obieqtebis aRmoCena da maTi adgilmdebareobis gansazRvra. romelic mowyobilia proJeqtoris xerxiT. ¥ radioaqtiuri. radiopEleng­i radios meSve­ obiT gemis an TviTmfrinavis kursis gansazRvra.

radiolokaciuri sadguris SeerTeba sinaTlis proJeq­ torTan. rogorc sinaTlis sxivebi aireklebian proJeqtoris Cazneqili sarkidan. mZlavri radiogadamcemi danadgari farTo gadacemisaTvis. mecnie­ reba. pirve­ lad gamoiyena rusma fi­ rad zikosma a. radiolokaciisTvis. radium sxivi] . radioqQmia – qimiis dargi. romelic axorcielebs maT gamoyene­ bas kavSirgabmulobisaTvis. manve gamoigona radiosig­ nalebis smeniT miRebis xerxi telefonis yurmilis meSveobiT (1899). radiofikAcia da radio­ ficQreba – radiosadgu­ rebisa da radio danadga­ rebis qselis ganviTareba. popovma (1886). radiotEqnika – 1. ¥ radioteqnikuri. romelic Sedgeba radioga­ damcemisa da mimRebisagan radiomauwyeblobis gansa­ xorcieleblad. saida­ nac radiogadacemebi ewyo­ ba. TviTmfrinavis da sxv. tele­ viziisTvis. romelic morzes anbanis niSnebs ga­ dascems eleqtromagnituri talRebis meSveobiT.. qarxnis r. radiotelEgraf­i – umav­ Tulo telegrafi. soflis r. ma­ Ti gamoyofisa da koncen­ trirebis meTodebs.  radiotexnika. radQum­i [laT. radiotexnikuri Scd. saSualebani. teqnikis dargi. radioreflEqtor­i (ix. radiosAdgur­i 1.s. 2. 2. romelic Seiswavlis radi­ oaqtiuri izotopebisa da elementebis Tvisebebs.-433nituri talRebi airekleba specialur refleqtoris zedapiridan imis msgavsad. romelic swavlobs maRali sixSiris eleqt­ romagnitur rxevebsa da radiotalRebs.  r. 2.  qveynis r.. radiotelEgrama _ igivea. kompleqsuri aparatura. radioproJeqtori). rac saSualebas iZleva swrafad iqnas mowi­ naaRmdegis TviTmfrinavis aRmoCena da ucabedad misi ganaTeba. rac radiograma. radiostUdia – Sesabamisad mowyobili sadguri. radioaparaturiT aRWurva risame.

) risame gavrcelebis an moqmedebis are.) gazeTi.) swori xazis monakveTi. ¥ raionuli da saraiono (mniSv. rayon sxivi. sasig­ nalod da sxv. sxivi] – 1. raime niSnis mi­ xedviT gamoyofili adgi­ li. 2­saTvis). res­ publikis. ra­ diusi] – 1. jarebi.) centri.  wiTeli jvris r. re­ aqtiuli Zravas mqone saf­ reni aparati. iyeneben foirverkSi. ¥ s.. r. sxivuri Zvali. ro­ melic aerTianebs wrexazis (an sferos zedapiris) ro­ melime wertils centrTan. rAketa2 [fr. radius mina TvalSi. (gadat. danadgari. raQsSina [germ. badmintonis TamaSisaTvis). meterologiuri r. r-is centri. Senoba. Tbilisis vakis r..) winamxris erT­erTi Zvali. 2. raQxstag­i [germ. Reichstag] – germaniis parlamenti 1945 wlamde. Reischine] – . radi­ oaqtiuri TvisebTa mqone liToni. q..-is aReba. rAketa1 [germ. romelic haerSi gamoscems sxvadasxva feris sinaTles. (s. s. SimSa. r. 2. – qimiuri elementi. (maTem. denTiT datenili hilzi. romel­ sac cal boloze mokle lartya aqvs. samiwaTmoqmedo r. raca yuTi. radQus­i [laT. Telavis r.rad -434didi saxazavi.  kosmosuri r. Rakete] – 1.. am monakveTebis sigrZe.  reixstagi Scd. SuSxuna). kolofi. sinon. kidobani] – qristianul ek­ lesiaSi – saflavi.  goris r. rAka [laT..  samrewvelo r. (s. 2. 3.  r. (qarT. raQon­i [laT. mxaris.  saraketo (mniSv. r.  aviaciis moqmedebis r. raquette] – tariani ovaluri CarCo. (anat.) komiteti. 1­isaT­ vis). romel­ Sic inaxeba wminda nawilebi wmindanebisa. romelzec badea gaWimuli burTis da­ sartymelad (CogburTis. Casas­ venebeli – kubo. sazenito r.) konferencia. sadac sxdomebs marTavda es par­ lamenti. (s.. mcire administraciul­te­ ritoriuli erTeuli. olqis an didi qalaqis Semadgenlo­ baSi. (s.

fasiani qaRaldebis (aqciebis.)] – Semwvari xorci (Zroxis barklis naWeri). ralSi. rAma ­ induri epoqis `ramao­ nas~ umTavresi gmiri. rentier rente ren­ ta] – piri. dabali barieri avanscenis gaswvriv. sinon. rAntie [fr. rApira [fr.-435magidis CogburTSi – patara mrgvali xis niCabi (qarT. laTinur amrikaSi: kar­midamo. 2.) paemani. di plomatiuri r.  pirveli r. ramAzan­i [arab. 2.  mravadRiani saavtomobilo r. randezvous] – (moZv. rAnCo [esp. rAkurs­i [fr.-ebi. saxl­ kari. ralis. rampe] – TeatrSi: grZeli. raccourcis Semok­ leba. TviT es ga­ sanaTebeli mowyobiloba. ramadân] – mu­ sulmanuri mTvaris kalen­ dris mecxre Tve. rapiere] – saCxvle­ ti iaraRi. RmerTi viSnus avatara. mxatvroba­ Si: figurebis. wodebuleba. Sexvedra. rally] – erTgvari sportuli Sejibreba av­ tomobilebiT (avtorali) an motocikletebiT (moto­ rali). TviT es rap marxva. rAng­i [fr. ise uZravi kameriT. Tanrigi. Cogani). rAli [ing. rang] – xarisxi. sagnebis gamosaxva perspeqtivaSi.-is kapitani. foto­ da kinogadaRebaSi: operatiuli xerxi – obi­ eqtebis gamosaxva mxedve­ lobis sxvadasxva werti­ lebidan rogorc moZravi. raliSi. ¥ ralim. romelic cxov­ robs gasesxebuli kapita­ lis sargebliT. mayureblebisagan daSore­ buli nawilebis dapatara­ vebiT. rumsteaks (mr. romlis ganmavlobaSic morwmuneni inaxaven marxvas mzis amos­ vlidan Casvlamde. ralli Scd. aSS­is dasavleTSi: mesa­ qonleobis ferma. rAmpa [fr. ob­ ligaciebis) SemosavliT. rancho] – 1. rals. .Sekveca] – 1. mefe. rAmSteqs­i [ingl. rAndevu [fr. rome­ lic faravs darbazis mxri­ dan scenis gasanaTebel mowyobilobas. aqvs grZeli da moqnili oTxwaxnagovani piri (amJamad xmaroben mxo­ lod saswavlo da sportul farikaobaSi).  ralma.

(sp. Zveli wigni).  ratuSisa. reaqciuli – burJuaziuli Teoria da politika. raffinade] – gawmendili natexi Saqari sxvadasxva formisa. ¥ rasistuli. 2.romelsac axasiaTebs memkvidreobiT gadacemuli zogi araerTi niSan­Tviseba: kanisa da Tmis feri. gawmendi­ li. ratiofizienen] – saxelmwifo xelisuflebis umaRlesi organos mier damtkiceba xelSekrulebisa. saxis Taviseburi nakvTebi da sxv. gansxvaveba. (wign. rom­ lis mixedviTac TiTqos ar­ seboben adamianTa `maRali~ da `dabali~. rarQtet­i [germ. srulfasovani da arasrulfasovani rase­ bi.  navTobis r. rAsizm­i – antimecnieruli.) krivSi: drois monakveTi (Cveulebriv 2­3 wuTi). (qim. romelic agrovebda da asrulebda epikur simRerebs. rAund­i [ingl.] – kacobriobis is­ toriulad Camoyalibebuli jgufi.  r.rar -436levs iuridiul Zalas.) ase uwodeben mZime da xangrZlivi saerTaSoriso molaparakebebis calkeul etapebs. rom­ lis ganmavlobaSic ibrZvi­ an mokriveebi. ratification] da ratificQreba [germ. rafinirEbul­i 1. zeTi. natifi. rafinQreba < [fr. rAfsod­i [berZ. ratifikAcia [fr.) daxvewili. ratusz] – ev­ ropis zog qveyanaSi: qala­ qis TviTmmarTvelobis Se­ noba. Raritat < laT. 2. samuzeumo eqs­ ponati.  faSizmis r. romelic xelmowerilia misi war­ momadgenlebis mier. ¥ rasobrivi.  rasiuli Scd. raritus] – Zalian iSviaTi nivTi (mag. 2. niSnebi. round] – 1.  ratuSasi Scd. kanonebi. rafinadis dmzadeba Saqris fxvnilisgan.  r. rAtuSa [holand. rati­ fikacia xelSekrulebas aZ­ . r. rAsa [fr. gadat. (gadat. r. rafQnad­i [fr. rhapsôdos] – Zvel saberZneTSi: moxeti­ ale momRerali. raffiner] – 1.) gawmenda minarevebi­ sagan.. Teoria.

nervuli sistemis ganvi­ Tarebis darRveva.. losofiuri rwmena imisa. nili.romelic WeSmariti Temaze. . miTologiaSi: uranosisa da  warmoebis procesebis r.  f..) mTeli an wiladis ba. nawarmoebis nawyveti. rAqiti [berZ.. mag. romelic aRniSnavs: piruku. listis ungruli r.  r. romlisTvisac damaxa­ (dadebiTi da uaryofiTi) siaTebelia Zvlebisa da ricxvebi. r. xelaxla. Rea] – 1.S. gamoyeneba. re. codnis erTaderT wyarod 2. racionalizAcia < [laT.. rEa1 [berZ. reeqsporti. miwaTmoqmedebis r.) planeta saturnis rom SemecnebisTvis yvela­ Tanamagzavri. re] – musikaluri gamis racQon­i [germ. geas Svili. mizan­ da a. re [it. Semecnebis Teoriis mimar­ ri simRerebisa da cekvebis Tuleba. saxsrebis  rapsodia Scd. feodali. darwmu­ nebuloba adamianis gone­ instrumentuli nawarmoebi. (astr... feri misawvdomia. am bgeris aRm­ vebis ulufa. rhachis xerxe­ racionAluri rQcxvebi mali] – bavSvTa daavade­ – (maTem. teqnologia. rationalis] – gonivruli. mowyoba gonivrulad. r.-437- rea rafsOdia [berZ. ro­ melsac rafsodi asruleb­ racionAluri [laT. tionalis gonivruli] – risame reinvestireba. kronosis coli. Ratio] – sak­ meore bgera. demetres da zogi racionAlizm­i [laT.  dRe-Ramis r. kveba. raukan. berZnul srulyofa. Sewonilad. agreTve noli. [laT. 2. mizanSewo­ da. zevsis. Ta­ raluri marilebis cvlis vadi. Zvel saberZneTSi: epikuri gonebas miiCnevs. bis usazRvro ZalaSi. norma garkve­ niSvneli noti. romelic dawerilia xalxu­ 2. gaumjobeseba. gamow­ rAja [sanskr. fi­ deda. ratiosxva olimpoeli RmerTis nalis gonivruli] – 1. re.] – TavsarTi. raja] _ indoeTSi: veulia organoebis mine­ Zvelad mefe. rhapsôdia] – 1. moSliT. Tavidan. uli vadisTvis.

fasiani qaialqnebs da aRmarTaven Raldebis r. gad.) gavacocxleb] – 1. vada. Zala. nam­ da (agentis) moqmedi] – qimi­ dvilad arsebuli. reabili s. ra] – (zRv. risame gan­  r. reagQreba [germ. punqti. gegma. xolme signalebs. realis macio.) sareanimacio ganyo­ kulturis yoveli sagani.. s.) ganyofileba. Scd.  r. ¥ sarealizacio. dabru­ WeSmariti] – namdvilad ar­ neba (mZime avadmyofisTvis). reAgent­i [laT. ganivrad damagrebuli Zeli. gamoxmaureba. realis namdvili.. nawile) nivTiereba. beWdilebaze. rac sinamdviles Seefereba. igivea. gare zemoqme­ reanimAcia [laT. CamorTmeul uflebaTa aR­ romelic miznad isaxavs si­ dgena. r. xelovnebaSi: mimarTuleba. (medic. sebuli nivTi. sariaminacio tareba. rac reaqcia kvlav. (saub. (s. materialuri 2. (medic. mimarTuleba mxatvrobaSi. nivTieri] – 1. sxvadasxva saSualebebiT reAlia [laT. laT. fileba (saavadmyofoSi).)  kritikaze r. WeSmari­ ur reaqciaSi moqmedi (mo­ ti. ¥ reanimaciuli da sareanirealizAcia [< laT. amocana.rea -438-  gegmebis r. namdvili. re – winaaRmdeg reAluri [laT. reagieren < 2. pasuxi STa­  r. xorcieleba. namdvilis marTal asaxvas. 2. re winaaRmdeg da ago risi ganxorcielebac Se­ vmoqmedeb] – raime saxis saZlebelia. stili.) Sromisunarianobis ¥ realisturi. nawarmoebi.patiosani saxelis. r.) anZebze . reabilitAcia [laT. rEa2 [holand. r. re – debaze. 1. 2. realis namd­ 1. fulad qce­ va. risame gayidva. xelaxla da animo (mniSv. aRdgena mkurnalobis Sede­  r. sicocxlis aRdgena. realis] – 1. usafuZvlod Selaxuli vili] – literaturasa da Rirsebis. cxovrebaSi ga­  rianimacia. romelzedac abamen swor  saqonlis r. tatio] – da reabilitQreba reAlizm­i [laT.

ski ptra. reactor] – aparati an danad­  r. `nivTebis~.-is Sedgena. reaqtQul­i – (fiz. moebaSi ukve gamoyenebuli.) war­  r. xre. moWrisas. regalis samefo] – 1. revoluciuri da erovnul da misT. nebis~ daxmarebiT~] – gamo­  r. niSnebis kombinaciiT. namuSevari produqtebis reAqtiv­i [fr. 2­isaT­ vis). maRaroebis damu­ romlis Sedegadac warmo­ Savebisas da sxv. (qim.. TviTmfrinavi.  atomuri r.). samedicino reaqciOner­i [fr. qimuri r. 2. an motoriani navebiT. regeneravis). romelic moqmedebs sna. reJimi. tyva an fraza mocemulia naxatebis. warCinebis niSani (ordeni 3. kolba.) 1. `sag­ moiqmneba.-is amoxgari. progresis mteri. (teq. fulis Tierebis urTierTqmedeba. romelsac iye­  s.. niSnebeli sagani (gvirgvini.. Zrava. asoebisa da sxva reAqtor­i [fr. taxti da sxv. r. r. r. 3­isaT­ regenerAcia [laT. 3. rac aseT Zalas iyenebs. rac ukuZalis moqmedebiT war­ rEbus­i [laT.-439- reg ¥ sareaqcio (mniSv. poliuri ufleba garkveul 2.) ori an ramdenime niv­ Semosavalze (mag.). regata] – didi Se­ progresis daTrgunvis po­ jibreba niCbiani. nivTiereba. politika. reactionaire] – politikuri reaqcis mom­ analizebisaTvis. reactif] – qimiuri . reacteur. cana. rebus `nivTebiT~. moZraoba. ialqniani litika. iqmneba axali nivTiereba. gazeTi.). mag. ime moqmdebis sapasuxo moZ­ msxvili feodalebis mono­ raoba. sxvadasxva saxis samuSao­ ebisaTvis. ganmaTavisuflebeli moZ­ raobisa da sazogadoebrivi regAta [it. sxvadasxva ti pis fizikur­ qimiuri reaqciebis safuZ­ regAlia [laT. reAqcia [fr. ingl. tio aRdgena] – 1. ra­ 2. reaction] – 1. ¥ reaqciuli (mniSv. r. neben laboratoriebSi  reaqcionuli Scd. romelSic saZiebo si­  r. `sagnebiT~. mefis xelisuflebis ma­ velze. Sua saukuneebSi: mefeebis.

aRricxva. (saek.. reglament] – krebis. rEgent­i [laT. konferencia. reglamentation] da reglamentQreba _ risame zustad gansazRvra. monarqiul qveynebSi: saxelmwifos droebiTi mmarTveli (mag. rodesac saxelo an mxari . reglamentAcia [fr.  deputatebis r. (biol. risame sia. olqi. romelic vi­ same. miwisqvesa biZgebis r. ujre­ debis) aRdgena organizmis mier. 3. raioni] _ romelic moicavs qveynis ramdenime msxvil erTeuls an ramde­ nime qveyanas. reglan] – pal­ tos an kabis iseTi fasoni.  r. samxreTaRmosavleT aziis r. reglAment­i [fr. regionis qveya­ na. konferenciis.) mgalobeli gundis lotbari (diriJori). registrum sia] – siaSi. qorwinebis r. kuTxeebisa. 2.) dakarguli an da­ zianebuli nawilebis (or­ ganoebis. dadgena.reg -440- Tavdapirvel TvisebaTa aR­ dgena. Casa­ weri davTari. mefis mcirewlovanebis ga­ mo).  poliklinikis r.  r.  maRali r. mag. 2. regQon­i [laT.  namuSevari zeTis r. risame registracias axdens..-is darRveva. ityvian: `saqarTvelos ama Tu im regionSio~. r. rEglan­i [ingl. r. (teq.  amierkavkasiis r. registrAcia [< laT.-is dacva. musikaluri sakravis an momRerlis xmis bgeriTi diapazonis ganakveTi. ¥ regionuli da regionaluri. regens (regentis) mmarTveli] – 1.. garkveuli wesebi­ sadmi daqvemdebareba. maCvenebeli. registrum] – 1.. yri­ lobis Catarebis wesi. sadac registracia warmoebs. regQstr­i [laT.) RumelSi Semavali gazisa da haeris gaTboba ukve gamoyenebuli wvis produqtebiT. qsovilis. 2. registrAtura – dawesebu­ lebis ganyofileba..  qarTulSi miiRo mniSv­ neloba qveynis calke ra­ ionebisa. davTarSi Cawe­ ra. mo­ wesrigeba. ekonomika. registrAtor­i – dawesebu­ lebis muSaki.

temperaturis r. amerikel zangTa sacekvao musikis forma. operis axali r. taqti] – 1. Jur­ nalis. redAqtor­i [fr. TanamSromelTa jgufi. regOlit­i [ingl. regulo va­ wesrigeb] – garkveuli wesiT warmarTva. regrEsia (laT.. teqnikuri r. ukusvla.  reguliatori Scd.-441erTi naWriTaa gamoWrili. 3. quCaSi moZraobis r. redaqtQreba _ igivea. sistematuri.  mTavari r.. ¥ saredaqtoro. _ jazis erT­erTi wina­ morbedi. regressus] – (wign.. 1) ukeTebs raime teqsts. ukuqceva.  r. daqveiTeba (sapirispiro progresi). red regulQreba [laT. mimdinare. rac redaqcia (mniSv.  s. regularis wesieri] – Tanabrad da swo­ rad warmoebuli.  r. radio da telegadacemas xelmZRvanelobs..  xelnaweris uZvelesi r. honorari. romelic awesrigebs meqanizmisa da misi nawi­ lebis muSaobas. amerikeli salonuri da samejliso wyvilTa cekva. 2. raime nawarmoebis teqstis saxesxvaoba. 2.literaturu­ lad damuSaveba. redacteur] – 1. rEgres­i [laT. regressio uku­ svla] – zRvis ukan daxeva.-is moadgile. romelic Camoyalibda me­19 s­is meore naxevarSi. romelic wignis. mowesrigeba.. gasworeba.  xelnaweris r.  siCqaris r. romelic redaqcias (mniSv.  reguliaruli Scd. redAqcia [laT. tempi. regtime < rag nawyveti da time dro. regulAtor­i (teq. mowesrigeba] – 1.) mowyobi­ loba. mecadineoba.  Zravas r.. fasebis r. 1). regtAim­i [ingl. romelic gamosacemad am­ . piri. romli­ Tac dafarulia mTvaris zedapiri. regolit] – mtvrisebri masala. piri. gazeTis gamocemas. wylis donis r. regulAruli [laT. dasabeWdad momzadeba (teqstis). r.. 2.  xelnaweris r.) ganviTarebis Sefer­ xeba.  literaturuli r. redactio wes­ rigSi moyvana.

(lingv.) organos agebulebis gamartiveba. gazeTs da misT. rTulis Secvla martiviT.) nivTierebis ganTavi­ sufleba Jangbadisgan. zedmeti mowiweba. damuSaveba. ¥ redaqtiuli. Sesusteba. reversus ukana. redUqcia da reducQreba [laT. reduco ukan vabruneb] – 1. sia. devalvacia). Semcireba. rEvers­i [laT. . aRwera. reduplicatio gaormageba] – (lingv. 2. aversi). reverence] – 1. regestrum] – 1. revanche] – sama­ gieros gadaxda brZolaSi an SejibrebaSi damarcxebi­ saTvis. (ekon.) manqanis brunvis mi­ zadebs wigns. ¥ saredaqcio. ¥ revanSistuli. reduplikAcia [laT.red -442rejestr laT.) bgeris dasusteba an mis sruli dakargva. 4.. 2. misi Semcireba an sruli gaqroba funqciis dakargvis Sedegad. sazogadoebaSi: (qalis mi­ er) Tavis dakvra marjvena muxlis odnav CaxriT.  r. reemigrAcia _ imigrantebis samSobloSi dabruneba. 2. zurgi (sapirispir. 2. 3. iron.  mawoni – mawvnis.  mTavari r.  gazeTi `jorjian Taimsis~ r. 4. kolegia. -isaTvis mzadeba.) pativiscemis gadaWarbebuli gamoxatva.  TavTavi. revalvation] – (finans. politika. (qim. teqnikuri r. qaTami – qaTmis. nusxa. dawesebuleba. revalvAcia [fr. revAnSizm­i [fr. (teq. sadac xelnawerebs amzadeben dasabeWdad. revanchisme] – omSi damarcxebisaTvis sa­ magieros gadaxdis sababiT axali omis momzadebis po­ litika.) sityvawarmoeba fuZis game­ orebiT. wamwami. saqmeebis da dokumentebis Casaweri Jurnali.  xelmoweris r. реестр polon. rac risame garantias iZleva. (biol. 3.  s.) valutis kursis aweva (sapirisp..) valdebuleba.  r. gamomcemlobis ganyo­ fileba. revErans­i [fr. Sebrunebuli] – 1. (gadat. sadac aseTi muSaoba warmoebs. liTonis fulis an medalis ukana mxare. rEvanS­i [fr. rEestr­i [rus.

revisio gada­ gauqmeba. mecnierebaSi. (gadat.. nomre­  r. (biol. revQzor­i – Tanamdebobis 2. magram (di pl. dens. uaxloes winaprebs.) Zirfesviani cvli­ piri.-443- rev marTulebis Semcvleli me­ tkivili. an Teatraluri warmodgena. revolver] Tanamdebobis piris muSao­ – xelis cecxlsasroli bis gamorkveva moqmedebis patara iaraRi.) organizmSi iseTi niSan­TvisebaTa gaCena. saxelmwifodan Tavis qve­ 2. teqnikaSi. bisagan. ¥ revmatuli. revErsia [laT. Cveulebriv Tan axlavs .) qonebis dabruneba yanaSi. brZanebis revQzia [laT. revoliuci– gulisa da sisxlZrRvTa onuri Scd.  r. kulturuli r.) elCis an sxva war­ hqondaT ufro Soreulebs. romelic revizias ax­ leba. raime moZRvrebis. Secvla. xelovnebaSi da sxv. brZola. (vaWr. neba] – 1. rEviu [fr. saxsrebis da kun­ revoluciOneri – revolu­ Tebis daavadeba. winandeli patronisTvis. revue] – saestrado  samecniero-teqnikuri r. revokAcia [laT. gamowveva] – 1. tkivilebi. r. r. revocatio romlebic ar hqoniaT mis gawveva. romelime dawe­ sebulebis. Semowmebis mizniT. sistemis. r. revolUcia [fr. organizaciis an revOlver­i [ingl.  r.  buxhalteriis r. mTavroba. (samarT. reversio dabru­  revmatiuli Scd. romelsac ciuri moZraobis monawile. aqvs doli sisworis da kanonierebis (mbrunavi savazne).) winaT gacemuli gankargulebis. sazogadoebriv­politikur 2. moZraoba. reumatismos]  revoliucia. qanizmi. revolution] – 1. sinjva] – 1. revmAtizm­i [berZ. keuli scenebisagan. momadgelis gamowveva sxva atavizmi. romelic Sedgenilia cal­ ¥ revoluciuri. texa. 2. Teoriis urTierTobaSi momxdari debulebaTa gadasinjva da Zirfesviani gadatrialeba. gadatrialeba cod­ nis raime dargSi. gardaqmnebi.

 rezoliucia Scd. fondi. resectio mokve­ Ta] – (medic. rezolUcia [laT. rezerve­ bis (maragis) Seqmna.-is dadeba. romelic mudmivad ucxo qveyanaSi cxovrobs. 2. 2. rezidEncia [laT. rEzerv­i [fr. 2. sam­ xreT afrikasa da avst­ raliaSi: adgili. moxsenebis. uflebis datoveba. romelime qveynis moqalaqe.  prezidentis sazafxulo r. statiis da misT.ebi. vzogav] – 1. ¥ reziumesi. reserve] – 1.) raime daava­ debuli organos sruli an nawilobrivi amokveTa. rezervAcia [laT.rez -444momadgeneli ucxo saxelm­ wifos garkveul raionSi. rezQdent­i [fr. dad­ genileba. (samx. saqmian qaRaldze warwerili.-is proeqti.-is miReba erTxmad. Resolutio gadawyvetileba] – 1. raime sakiTxis gan­ xilvis Sedegad. romelsac saWi­ roebis SemTxvevaSi Caabamen brZolaSi.  s. Tanamdebobis piris gankar­ guleba. r. s.  saxelmwifo sasursaTo r. daskvna. reservo vi­ naxav.  r. mokle Sinaarsi.  reziumisa.  gancxadebaze r. rezEqcia [laT. naSroms erTvis r. rezQume [fr. rEzon­i [fr. ¥ sarezervo. rezume Scd. residentia ad­ gilsamyofeli] – mTavrobis an maRali administraciuli Tanamdebobis mqone piris adgilsamyofeli. romelic miRebu­ lia krebaze. sadac iZulebiTi wesiT arian da­ saxlebuli adgilobrivi mkvidrni. rom kvlav daubrundebian raime sakiTxs.  umaRlesi mTavarsardlis r.  moxsenebis r.) meTauris gankar­ gulebaSi datovebuli ja­ ris nawili. reservoir] – siTxis an airis maragis sa­ Tavsi (Sesanaxi nageboba). yrilobaze da misT. inglisur enaze. rezervUar­i [fr. 3. batalioni. resident] – 1. resume] – Sromis. 2. ri­ same maragi. raison] – (saub..) gonivruli safuZveli ri­  revoliucioneri Scd. dazvervis saidumlo war­ . CrdiloeT amerikaSi.

sadgomis r.) gamoxmaureba. (spec. raiting Se­ faseba] – visime Sefaseba. rezonQor­i [fr.) Sedegi. reQting­i [ingl. daari­ gos. kontingenti. ¥ sareido.-iT Seicavs adamianTa 15%. avtobusis da misT. adgili.  s. reQter­i _ inglisis sain­ formacio saagento. adamiani.  s. рейс germ. ¥ rezonansuli (mniSvn. 2. rezUltat­i [laT. 2­isaTvis). avtobusi.) sxeulis bgera­ dobis gamowveva masTan mbgeri sxeulis mier. azri.-ze mdgomi kreiseri. (wign.  pirveli jgufis sisxls uaryofiTi r. hqonda. (gadat. 1. gadat. (samx. raisonneur] – 1. rxevebi.  violinos r.) zogi sagnisa da sadgomis unari gaadidos bgeris Zala da xangrZli­ voba sadgomis SigniTa ze­ dapirebis mier bgeris arek­ vlis Sedegad. rEid­i1 [holand.  partizanTa r. resonance] – 1.  s. TviTmfrinavis. Tana­ bgeradoba.  r. mogzauroba] – garkveuli marSrutiT ma­ vali gemis. Tviseba. rEzus­fAqtor­i – antigeni. reid­i2 [ingl. romelic avtoris po­ zicias gamoxatavs da sxva personaJebs aswavlis. rezOnans­i [fr. raid] – 1. gza. ¥ sareiso. (fiz. as­ wavlos.areklili] – (wign. 2.  r.) sazogadoebrivi aqtivistebis jgufis mier raime obieqtis mouledneli Semowmeba. 3. ¥ sareido.) moZravi jarebis SeWra mtris zurgSi. Tanrigis mikuTvneba .  r. Reise mgzavroba. romelsac Seicavs adamianTa rei 85%­is eriTrocitebi. Sefaseba vinmesTvis raime rangis. rEis­i [rus. resultatus asaxuli. damoZRvros. saavtomobilo gzebze. reede] – gemebis RuziT gasaCerebeli marjve adgili navsadgurSi an mis maxloblad.  mecnieris gamokvlevas didi r. piesis an romanis moqmedi piri. romelsac uyvars gansja zneobis Sesaxeb.-445same. 2. gamoZaxili.

politikur sarbielze.. preten­ gacemis adgili da TariRi. Seqeba. ganyofileba. 2. saCivari. ukmayo­ elementi (mag. filmi. Reithosen] – to indeqsi.. r. aucilebeli] – 1. reclame] – . rEket­i [ingl. requisitum  Teatraluri r. qalaqis. urom­ 2. racket] – danaSau­  reituzebi Scd.  reketiri. (vaWr. saWiro. totebic mWidrod ekvris dawesebulebis dasaxeleba. kaTolikuri RvTismsa­ gamoZalvasTan.) dawesebulebis mi­ sportSi). filebis gamoxatva. 2.) pretenzia saqonlis lisodac igi kargavs iuri­ dabali xarisxis gamo da . rekvQzit­i [laT. saxsenebeli mesa (wirva). popularobis in­ samarTis yvela Semadgeneli deqsi.rei -446- (mag. fexebs. yurebelTa da sxv. cxenosnis meri da sxv. romelic rekvQem­i [laT. romlebic cnobebis gavrceleba. (spec.) nivTebi. telefonis. telefaqsis no­  sportuli r. mizidvis  reqviemi Scd. plakati. ma­  mocartis r. 2. rogoricaa: safos­ reQtUz­i [germ. nisZieba momxmarebelTa. saTanado xelmowera).saxlis nomeri. 1. mizniT. saxelwodeba. Requiem] – dakavSirebulia SantaJTan. – micvalebulis sulis mo­  r. zia.  s.-Si monawileoba. rEklama [fr. s. samgloviaro musikalu­ ri nawarmoebi solistebis. reclamatio ukmayofileba] – 1. lebrivi moqmedeba. 3.) sworad Sedgenili dokumentebis aucilebeli reklamAcia [laT. diul Zalas. daSinebasTan. koratiuli gaformebis na­ ¥ sareklamo.1 gan­ cxadeba. romlis saxelwodeba. quCis viwro Sarvali. anda warmoadgens de­ niT. radio da gundisa da orkestrisaT­ telegadacema an sxva Ro­ vis. sWirdebaT msaxiobebs war­ misTvis saxelis moxveWis. nawili. xurebis erT­erTi saxe ZalmomreobasTan. (samarT. modgenis msvlelobis misi popularizaciis miz­ dros. wils. visime an risime Sesaxeb (Teatr.

axali r. curvaSi.­Si: pirineis naxe­ varkunZulis xalxebis mier arabebisgan dapyrobili te­ ritoriebis brZoliT ukan dabruneba. (s. (s. romelic auqmebs akreditivs. moxseneba] – 1.) darbazi. rekOnkista [esp.-447zaralis anazRaurebis mo­ Txovna. ¥ rekorduli da sarekordo.) aRdgena Zalebisa.) maCveneblebi. romelic reagi­ rebs raime danadgaris erT­ erTi parametris (mag.  msoflio r.  s. 2.) dro. . r. re­ kvlav.  r. relatio cnoba. Recreditiv] – 1. r. visime sabrZolo gmirobis werilobiTi daxasiaTeba jildoze warsadgenad.  avtomobilis r.  r. rekomendAcia [laT. rekredQtiv­i [germ. das­ veneba] – (spec. saukeTeso Sedegi. saqmianobis dadebiTi weri­ lobiTi (agreTve sityvieri) daxasiaTeba samuSaoze an raime organizaciaSi misa­ Rebad. xelaxla da construo vaSeneb] – 1.-is damyareba. axlad ageba Se­ morCenili gadmonaSTebis aRweris mixedviT. rEkord­i [ingl. Reconquista] – me­8­15 ss. wnevis. ¥ rekreaciuli da sarekreacio. Zabvis. recomendation] – visime muSaobis. (s. risame pirvandeli saxis warmosaxviTi an realuri aRdgena. werili. mTavrobis sigeli di plomatiuri warmomad­ genlis ukan gawvevis Sesa­ xeb. 2. rel rekreAcia [laT. ¥ sarekomendacio. record] – umaR­ lesi.) mosavali. sabuTi. relAcia [laT. ro­ melic miiRweva sportul SejibrebaSi an muSaobaSi.. rekonstrUqcia da rekons­ truQreba [laT. (s. rEle [fr. romlebic adami­ anma daxarja SromiT saq­ mianobaSi. Recreatio aRdgena (Zal­Ronis). relais] – avtomaturi xelsawyo. temperaturis) cva­ lebadobaze da mcire sim­ Zlavris saSualebiT Car­ Tavs an gamorTavs denis gacilebiT ufro mZlavr damxmare wyaros. meTauris cnoba saomari momqedebis mimdinareobis Sesaxeb.

. Cavardnili rEmont­i [fr. lisa. romelmac rogorc gansakuTrebiT uRalata Tavis rwmenas da Zvirfas saxsovars. religiuri oebi. relief] – 1. sar­ Seicavs scenis mowyobilo­ wmunoeba.  r. zRvis fske binis r. remarque] – 1. gacveTi­ sibrtyeze. Tayvaniscemis sagani (Cve­ 2. dResaswauli-ieso qris. mahmadiasa da qcevis mokle daxa­ nuri r. romelic lebsac Tayvans scemen. roba. sarEmonto – 1. SeniSvna. minaweri. nivTi.  reliqvia Scd. amoburculi. bas. mili. 2. de­ avadmyofobis movlenaTa damiwis zedapiris us­ droebiTi Sesusteba an gaq­ wormasworobaTa (mTebis. ris r. remontTan  r.rel -448- relQgia [laT. romlebic toris SeniSvna (Cveuleb­ ganageben samyaros da. remissio Semci­ tes aRdgoma.). reliquiae] (mr.. tansacme­  s. saxelosno. rom­ riv. Teba] – SekeTeba. frCxilebSi). remonter Seke­ adgilebis) erToblioba. personaJTa garegnobi­  qristianuli r.)  s. reba. kapitaluri remonti _ ¥ reliefuri – zedapirze ix. religio] – rwmena rEmarka [fr. sulebisa). bunebrivi Zalebisa (Rmer­ dramatul nawarmoebSi: av­ Tebis. amoburculi gamosaxuleba (dazianebulisa... samuSanarCenebi] – 1. renEgat­i [laT. dablobebis. ruka. gandgo­ (sagvareulo) r. saxli. saojaxo davida.  mTagoriani r.remQsia [laT. ¥ religiuri. li da sxv. dakavSirebuli. moRalate. gafuWebulisa. mowinaaRmdegis mxareze ga­  istoriuli r. rasac remonti unda gau­ ulebriv wmindanTa naSTebi: keTdes. saaTis r.) relQef­i [fr. renego uarv­ 2. s. Sesusteba] – (medic. wminda nawilebi.). romelsac inaxaven yof] – adamiani. amoweuli.. siaTebas.. aRdgena 2. relQkvia [laT. kapitaluri. .

rEntgenis sxQvebi – uxi­ lavi sxivebi. repatrQant­i [laT. repertUar­i [fr. rentabEluri [germ. romelsac iZ­ leva kapitali. reputacia. momgebiani. rheo mive­ dinebi da statos mdgomare. reparAcia [laT. rac ren­ tgenis sxivebi. qoneba an mi­ wa ise. Renaissance aRor­ Zineba] – me­14­16 ss. rEntgen­i _ 1.) gaSuqeba.  miaqcieT yurdReba: mogebiani da ara momgebiani. rentere – regularuli Semosavali. fr.sameurneo Tval­ sazrisiT mizanSewonili. rEnta [germ. tyved wayvanili pirebis. aseTi sxivebiT gasaSuqebeli aparati. repatriAcia [laT. romelsac ux­ dis omSi damarcxebuli qveyana gamarjvebuls mi­ yenebuli zaralis asanaz­ Raureblad. Se­ mosavliani. sargebliani.-449- rep renEsans­i [fr. (s. rEnome [fr. uZravi] – xelsawyo denis da Zabvis regulirebisaTvis.­Si evropis rig qveynebSi (pirvelad _ italiaSi): kulturuli da ideologiuri ganvitarebis periodi. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia mecnierebi­ sa da xelovnebis ayvaveba. gardaq­ mna. rentabel] – rac gaweul xarjebs amarTlebs. rom maT mflobels ar sWirdeba mewarmoebrivi saqmianoba. sarentgeno. renommee] – visi­ me Sesaxeb Seqmnili Sexe­ duleba. repertoire] – .  saministro r. reparatio] – fuladi an naturaluri gadasaxadi. Rente.  parlamentis wevris r. ¥ rengenuli. igivea. gadakeTeba.  adamianis organizmis r. aRorZinebis xana. reorganizAcia da reor­ ganQzeba [germ.romelic brundeba (an dabrunda) samSobloSi repatriaciis gziT. repatrians (repatrian(tis)] – emigrantebis. romlebic warmoadgenen mokle eleqt­ romagnitur talRebs. 2. reorganisieren] – risame struqturis Secvla. reOstat­i [berZ. rente – laT. ltolvilebis dabruneba samSobloSi. repatrians (repatrian(tis)] – piri. aqvT gaumWvir sagnebSi SeRwevis unari.

amoRebuli kbilis kvlav Casma Tavis fosoSi. aiTvisos raime codna. reprezEntant­i [fr. gegma. replica] – 1. dasja. generAluri repetQcia reprEsia [laT. reportage] – cnobebi dRis ganmavlobaSi momxdari ambebis Sesaxeb. xelaxla) da (trans) plantatio 2. darbazi. 2. ¥ sarepertuaro. romel­ sac warmoTqvams personaJi sxva personaJis sapasuxod.  piesis r. mokle saxumaro nomeri.) warmomadge­ neli. sikaluri piesis romelime replantAcia [laT. nawarmo­ ebTa erToblioba.. ga­ dacemuli radioTi. gameorebis sanoto niSani. replique.-is ganaxleba. representent] – (wign. ro­ melic exmareba vinmes sas­ wavlo kursis CatarebaSi. it.rep -450- 1. dasasjeli zoma. TeatrSi. repressio daT­ _ ix. generaluri. vinc imeorebs] – piri.  fexburTis matCis r. repetQtor­i [laT. mu­ Scd. reporter] – Jurnalisti.  repetecia. s. oratorisTvis adgi­ lidan mocemuli mokle Se­ niSvna. 2. (ix. saxlis maswavlebeli.  r. TeatrSi: sityvebi. repetitio gameoreba] – dramatuli. transplantacia)] – (me­ dic. re – nawilis gameoreba. repOrtaJ­i [fr. . sarepetecio rEpriz­i [fr.  s. msaxiobis mier Sesrule­ buli rolebis erToblio­ ba. gamoqveynebuli gazeTSi. rEplika [fr. repetitor is. reportQor­i [ingl. na­ warmoebebis winaswari Ses­ ruleba mayurebelTa winaSe gamosvlamde. wamoZaxili. romelic am­ zadebs reportaJs. musikaluri da sxv. komisia. ganoebis mier miRebuli  s. reprise] – 1. tele­ viziiT. koncertis r. sxeulis moWrili (mokveTili) nawilis mike­ reba da Sezrda. aseTi (TavsarTi. ¥ repetitoruli. garkveul periodSi dadgmuli dramatuli mu­ sikaluri da sxv. niSnavs: kvlav. 2.  repetitoroba. rgunva] – saxelmwifo or­ ¥ sarepeticio. estradaze da misT.) 1. repetQcia [laT.

-is dacva. sabeWdi teqstisa da misT. kvebis da sxv. reaqciuli r.  s. respectable] – pativsacemi. ganawesi. respodens (respodentis) < respondeo pa­ . respOndent­i [laT. produco warmoeba. Sromis. respiratio] – sunTqva. Selaxuli aqvs.-451romelsac asruleben klo­ unebi an cirkis da estradis sxva msaxiobebi. saparlamento r. nawarmoebi. mmar­ res Tvelobis wesi.. reputAcia [fr. reptilis mxo­ xavi. regime] – 1. arse­ bobis pirobebi. (fsiq.) qve­ warmavali. niRabiani. 3. muSaobis. gax­ seneba..  kargi r. moTxovnebi.. moqmedebis. naxatis. reprodUqtor­i – mowyobi­ loba radiogadacemaTa xmis gasaZliereblad.) mexsierebaSi Semo­ naxuli risame aRdgena. kvlav­ warmoeba. Rirseu­ li. régisseur mmar­ Tveli] – speqtaklis. kino­ filmis dadgmis samxatvro xelmZRvaneli. sxvadasxva gamosaxulebis (suraTis. réputation] – visime (an risame) RirsebaTa da naklovanebaTa Sesaxeb Seqmnili saerTo azri. s. reJQsor­i [fr. mZromi] – (zool. respeqtabElur­i [fr. reprodUqcia [laT. mtkiced dadgenili wesi. dasve­ nebis. r. mcenareTa siTburi r. Se­ xeduleba.  demokratiuli r. vawar­ moeb] – 1.. respiro vsunTqav] – mowyobiloba (filtriani. cxovrebis. 2.  kvebis r. ¥ sareJisoro. pirobebi. ¥ reJisoruli. naxe­ varniRabiani) sasunTqi or­ ganoebis dasacavad mavne airebisa da mtvrisagan. (polit.  kargi r. sa­ xelmwifos wyobileba. reptQlia [< laT. ekon. r.  manqanis muSaobis r. re – xe­ laxla da productio. ¥ sareJimo.  s.  Teatris mTavari r.-iT sargeblobs. damdgmeli.) xelax­ la gadaReba da gamravleba fotografiuli an polig­ rafiuli saSualebiT. fakulteti. darbaisluri. respirAcia [laT.) sa­ zogadoebrivi warmoebis ganmeorebiTi procesi. 3. respirAtor­i [laT. xmamaRla molaparake. rEJim­i [fr. 2. namuSevari.

restaurant] – kargad mowyobili sazoga­ doebrivi sasadilo. restavrAcia [laT. r. telegadacemaTa r.) konferencia.  retransliatori Scd. respublica] – saxelmwifo mmarTvelobis forma. ¥ respublikuri da sarespubliko. forma.  retransliacia..  bunebrivi r. 2.  satelevizio r. saretransliacio Scd. (s. 2. agreTve translacia). dro­ Ta viTarebaSi dazianebuli risame (arqiteqturuli Zeglis.-is prezidenti.) – ra­ dio an telegadacemis miRe­ ba da gadacema Sualeduri punqtis (retranslatoris) saSualebiT (ix. fuladi saxsrebi. r.  mx. mowyobiloba. ¥ restoranisa..  restornisa Scd. Zveli damxobili politi­ kuri wyobilebis aRdgena. retranslAtor­i – (spec. qveynis ekonomikuri r. arqeologiuri niv­ Tebisa da sxv. romlis drosac xelisuflebis umaRles organoebs irCeven gan­ sazRvruli vadiT. rEtorta [laT. restavrAtor­i restavraci­ is specialisti.  Sigawvis Zravas muSaobis (narCeni) resursi. risame maragi. restaurienen] – 1. ressources] – 1. retorta ukan moxrili.  s.) aRdgena pirvandeli saxiT.  respublikanuri Scd. s. ¥ saretranslacio. aseTi mmarTvelobis mqone qveya­ na. gadaxrili] – si­ Txis gamosaxdeli labo­ ratoriuli xelsawyo (apa­ rati) erTgvari. Zveli freskebis r. saxelosno. restOran­i [fr. radiosadguri.  taZris r.  marTvis r. xelovnebis nawar­ moebis. resursi..  saqarTvelos r.. ¥ sarestavracio.  s. resUrseb­i [fr. .res -452- suxs vaZlev] – visac Seki­ TxvebiT mimarTavs Jurna­ listi.  rediosignalebis r. respUblika [laT. restauratio da germ.) retranslaciisaTvis saWi­ ro danadgari. samuSaoebi. retranslAcia – (spec.

retro. retouche] – fo­ rEfleqs­i [laT.) cocxali or­ tografiuli anabeWdis (po­ ganizmis uneblie reaqcia zitivis). referee] spor­ tuli Sejibrebis msaji. igivea. dus ukan mimavali] – prog­ olqi.  s. resis mowinaaRmdege.  refleqsiuri. kiTxulobs. Jurnali. Tanamdebobis piri – momxse­ spectare yureba] – Zveli (da nebeli. biuleteni. moZraoba. rac rEfer­i [ingl. retros1. Refero va­ leobiT.-453- ref ¥ saferendumo. misT. konsultanti gark­ zogjer axali) filmebis veuli sakiTxebis Sesaxeb. ukan mivmarTav.  r. movaxseneb] – samec­  pirobiTi (SeZenili) r. nervuli sistemis monawi­ refErat­i [laT. xorcieldeba centraluri saRebaviT da sxv. piri. rEtuS­i [laT. uwyeb. r. re­ refErent­i [laT. s. ¥ referatuli. uri. rac zitivis Sesworeba fanqriT. piriqiT.. mocema. romelSic ga­  r. teleskopi. Sinaarsis mokle gad­ ¥ refleqsuri. referen– 1. retrogra- . niero naSromis. ubani.negativis an diapo­ garegan gaRizianebaze. romalic referats picere ukan yureba < retro ukan. Cveneba­ganxilva garkveuli TanmimdevrobiT. ukanve. moxsenebis r. piruku da 2. avireklav] referEndum­i [laT. gadasawyvetad. reflEqtor­i [laT. wyobiloba. 3. s. gamokiTxva da kenWisyra romelic Sedgeba eleqt­ didad mniSvnelovani sa­ ronuli lampisa da amrek­ xelmwifoebrivi sakiTxis lavisagan. reflexus asax­ va] – (fiziol. sxivebis amreklavi mo­ dum rac unda moaxsenon. reflecto  referatiuli Scd. auwyon] – saerTo­saxalxo 2.-is mowyoba.-is Sedemosaxuleba miiReba Cazne­ gebi. qili sarkis saSualebiT. refleqtoruli Scd. komisia. Referens aqcioneri. refleqti r. retrOgrad­i [laT. gasaxurebeli xelsawyo. gadmocema. wignis da upirobo r. (referentis) momxsenebeli] – retrospEqtiva [laT.

. 2. tificQreba – Txevadi refrAqcia [laT. recensio 2. ris Sedegad mna­ suliero saswavleblis Tobebi ufro maRla Cans xelmZRvaneli. reforme] – 1. xelmZRvaneli] – feroSi mnaTobTa sxivebis umaRlesi saero da sa­ gardatexa. rectilesi ganaTlebis r. gankuTvnilia male­ saxelmwifoebrivi wyobi­ fuWebadi produqtebis ga­ lebis Sesacvlelad. 1. programa. fr. Senareve­ (fiz. narevebis gayofa..) sinaTlis sxivis gar­ bisgan gawmenda.) taepebi. refrain] –  rektorati Scd. vidre sinam­ reqtOrat­i _ umaRlesi dvileSi arian. kritikuli Sefa­ rigerare gacieba. Secvla. (astr. samecniero naSromis. meordeba. romlebic leqsSi garkveuli wesiT recEnzent­i – recenziis av­ tori. (lit. misamReri. refractio] – 1. Suqtexa. ri­ romelSic orTqldeba si­ Txe da temperatura dabla same gardaqmna. 2. meTaurobiT.ref -454- rEforma [fr... dasazidad. ¥ sareformo. saero da sasuliero ad­ Tvalis refraqcia – Tva­ mi nistraciul­saswavlo lis unari gardatexos si­ xelmZRvaneloba reqtoris naTlis sxivebi. macivris nawili. rector mmar­ 2. cis TaRze. [laT. romel­ Tveli klasi. kinosuraTisa refriJerAtor­i [laT. refrigéseba werilobiT.  marTlwesrigis r. rEfren­i [fr. iwevs. warmodgenis.) dedamiwis atmos­ Tveli. umaRreqtifikAcia [laT. reJimi. meordeba. rEqtor­i [laT. refda misT. rateur] – 1. gamokvleva] – vokaluri nawarmoebis na­ literaturuli nawarmo­ wili. datexa. romelsac axdens mmar­ avtomobili da sxv. (mus. romelic ucvlelad ebis.) kupleturi formis recEnzia ganxilva. vagoni. specialuri gemi. arsebuli Sic daculia temperaturis po litikur­ekonomikuri. politikuri gardaqmna. ficatio gasworeba] – da req­  s.  dadebiTi (uaryofiTi) r.

-455gazeTSi gamoqveynebuli r. Riviera] – xmel­ TaSua zRvis sanapiros zoli safrangeTsa da italiis teritoriaze.-is gamowera. ribosOmeb­i [laT.  r. TiToeuli ujredi Seicavs aTasobiT an aTiaTasobiT r. receptum aRebuli] – 1. recidQvist­i [laT. romel­ Sic aRniSnulia wamlis Se­ madgenloba. rivQera [it. aRmoCenilia uklebliv yve­ la cocxal organizmSi. rhythmos Tana­ zomiereba] – erTnairi an msgavsi bgeraTkompleqsebis gameoreba leqsSi. gameoreba. sxe­ uli] – ujredis SigniTa nawilakebi. taepebis bolos. 2. agreTve avad­ myofis mier misi miRebis wesi. 2. recidivus rasac imeoreben] – adamani. (wign.) avadmyofis Seb­ runeba. sisastike] – mkacri. afTiaqSi warsadgenad eqimis mier Sedgenili baraTi. romelic iRebs gaRizianebas. (samarT.  tortis r. r. kani. risalita Sveri­ li] – Senobis fasadis win gamoweuli nawili.) grZno­ badi nervuli boWkos da­ boloeba. ribes naka­ di. ribes nakadi. rizAlit­i [it. . receptor mimRebi] – (fiziol. orga­ nizmSi monawileobs cilis biosinTezSi. (medic. risame damzadebis wesi. Wavli da sôma berZ. recQdiv­i [laT. romlebic ax­ denen cilis biosinTezs.­s. ribonukleQnmJava (rnm) [laT. rEcept­i [laT. erT­ erTi nukleinmJava. rQTma [berZ.. Saqris damzadebis r. 3.-is wardgena afTiaqSi. zneobis wesebisa. Wavli da (ix. romelmac ganmeorebiT Ca­ idina danaSauli da adre ukve iyo nasamarTlevi. recEptor­i [laT. da­ savleT evropis udidesi sakurorto raioni (nica. sanremo da sxv.) danaSaulis gan­ meorebiT Cadena. mtkice dacva raime princi­ pebisa. rigor sim­ kacre.) TiT­ qos gamqrali movlenis da­ bruneba. rigOrizm­i [< laT. recidivus rac meordeba] – 1. mi­ TiTebebisa.). nukleinmJava)] – rTu­ riT li organuli naerTis.

klde (zogjer amoweuli riskis gaweva – alalbedze zRvis donidan). rQsk­i [fr. Riff] – wyalqveSa neli safrTxe. Sinagani r. rQtm­i [berZ. r. r. rhythmos] – 1. mareobaSi Cadgoma. (s. leqsis r. nebi.) wesebi. zomieri perioduli monac­  ritmi sxvaa (ix. elCis miRerebisaTvis. Tanabarzomiereba ri­  r. riTmiuli. rQmesa [it.rik -456- ime elementebis Tanabar­  gargani r.-iT wamosuli burTi. rimEik­i [ingl. saxifaTo mdgo­ saxifaToa naosnobisaTvis.). ceremoformis moedani (Cveulebriv. rQnit­i [berZ. mis xelmeore gadaReba da tanvarjiSi.] – 1. (gadat. saSiSroeba. moZraobaTa swrafad moZravi sxeulis r. rimmessa fulis gadacema.. biT.). ritualis] – (wign. mecniereba oratoruli xe­ romliTac unda miiRon fu­ lovnebis Sesaxeb. riTma sxvaa (ix. rQng­i [ingl.. aerobika.) scesurdo. misi axali versiis Seqmna ix. rhis (rhinos) ¥ ritualuri da sarituacxviri] – (medic. Cabareba] ritOrika [berZ. moZraoba. ra­ rQqSa [iap.. ring] – TokebiT ritUal­i [laT. (s. – (finans. Tanamedrove teqnikuri Se­  riTmi. vleoba. niali..  r. li.) wes­CveulebaTa er­ Semokavebuli kvadratuli Toblioba (sinon. ficarnagze) krivSi Sejib­  saqorwino r.) – cxviris lo. asxleta raime zedapirze 2. r. romelic moqmedeba. gagzavna. bis r. muSaoba.) yoveli Tamasuqi. same. aRmosavleT . ricochet] –  musikaluri r. risqus] – mosalod­ rQf­i [germ. reoba.) awyobili mimdina­ moxvedris Semdeg.). gakeTeba] – mxatvruli fil­  r. rhçtorikç] – mWevrmetyvelebis Teoria. ritmiusaZleblobebis gamoyene­ li Scd. braga. lorwovani garsis anTeba. remake xelaxla ¥ ritmuli. rikOSet­i [fr.

– rok­musika xma­ maRali xmiT. ke­ TilSobili adamiani. rOdeo [esp. igivea. riter mxedari] _ 1... romelSic simebi horizontalurad aris ga­ daWimuli. motocikletebiTa da msubu­ qi avtomobilebiT Sejibreba sxvadasxva eqscentrikuli rok triukebis CvenebiT. ¥ riqSisa. fr. Tavganwiruli. rOk­i [ingl. rok-opera. `roalis damkvreli~.  mZime r. – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa. rodeo jogis. Scd.~. Tav­ dadebuli.  `roials ukravs~. Ritter < Zv. naxi­ ris Segroveba] – 1. xarebis daWeraSi. amerikis SeerTebuli Statebis da­ savleTSi: kovboebis os­ tatobis Cveneba (jiriTSi. romelSic adamiania Sebmuli.  riqSasi. romelic mo­ tocikliT dadis quCebSi . romelic gan­ kuTvnilia adamianis Sesac­ vlelad rTuli teqnikuri operaciebis Sesrulebis dros. rQcar­i [germ.). roiAlist­i – roializmis mimdevari.  rok-jgufi..-457da samxreT aziis zog qve­ yanaSi: msubuqi orTvliani etli. рояль. mefis xelisuf­ lebis erTguli. romelic aRniSnavs – exeba rok­musikas. mkacri. aseT etlSi Sebmuli. rock-and-roll qa­ naoba da darweva. feodalur evropaSi – piri. 2. Zroxis swrafad mowvelaSi da sxv. qanaoba. brun­ va] – axalgazrduli jgu­ fis wevri. 2. igivea. roQal­i [rus.  `roalze ukravs. swrafi ritmiT. for­ tepianos erT­erTi sa­ xeoba. rocker < rock darweva. rikSa Scd. rok-ansambli. avtomaturi mo­ wyobiloba. didsulovani. rock n roll – rok­n­ roli] – 1. 2. rObot­i [Cex. rac rok­ musika. TviT adamiani. Robot < robota monuri Sroma < rob mona] – avtomati. germ. rok. royal samefo] – klaviSebiani mu­ sikaluri sakravi. rac rok-n-roli. romelic ekuTvnoda samxedro­Tavad­ aznaurul fenas.. `roiali daukra~. rOker­i1 [ingl. brunva Semokl. mamaci. cxenebis. 2.

 pirovnebis r.-ebis Sesruleba. poezia. lis r. romance] – 1. damaxasiaTebelia natifi romAns­i [fr. gatacebulia rok­musikiT. stili. (gadat. li leqsi. rokiT.-is mTavis wesebs.-s stilis aveji. xarisxi. r.rok -458- mayuCis gareSe. mijnuroba. rum] – magari.) is. lirikuli simRera. xelovnebaSi: mimarTuleba. rococo] – ar­ vis). warmoiSva  romaniuli Scd. romelic Toba qalsa da vaJs Soris.­is pirveli me­ ri. rTu­ deblobisaTvis brZolis r. siyvaruli. moqmedi piris sityvieri nul grZnobebs.romelsc romAntika – (wign. 2.-is daswavla. rOm­i [ingl.  istoriuli r.  r. ¥ romanuli (mniSv. ebi. mniSvneloba. qiteqturuli da dekora­  r. 2. vari gmiri.  d.-ebi..  Tavisuflebisa da damoukirOman­i [fr. patara sasimRero liriku­  r. roman] – 1. (gadat. amaRlebul amzadeben Saqris lerwmis damokidebulebas raimesad­ daduRebuli wvenisa an ba­ mi.. r.) samijnuro urTier­ roki] – adamiani. rocker < rock 2. masala piesaSi. 2­isaT­ rOkoko [fr. r.  mTavari r. piesis an kinofilmis moqmedi pi­ romAntizm­i [fr. rOl­i [fr. li siuJetebis mqone didi .) rameSi monawilebis ¥ romantikuli. n. arayiSvilis r. spirtiani sasmeli. role] – 1.  romantiuli Scd. me­19 s. rac qmnis emociur.-ebis ganawiromelic gvixatavda pirov­ leba. rOker­i2 [ingl. istoriaSi. baraTaSvi r. dagisagan. tiuli stili. romantisme] _ 1. romelsac msaxiobi ga­ oTxedis literaturasa da nasaxierebs.­Si safrangeTSi. me­18 s.-uli urTierToba. pa­ tara musikaluri nawarmo­ rTuli formebi. ¥ rokokuli..  r. ar icavs TxrobiTi mxatvruli na­ gzebze moZraobisa da qce­ warmoebi. risame idealizacia.  baironis r. 2. 3.

 r. rUbrika [< laT. nawili. gan­ yofilebis saTauri (ga­ zeTSi. rotvaQler­i [germ. rotAcia [laT.) roqis spa – da­ qiravebuli jari. espanuri. ga­ damwyveti nabijis gadadgma [mdinaris saxelwodebis mi­ xedviT.. rudimentaluri Scd.  r. welTaRr. rubrica < ruber wiTeli – kanonis saTauri (romelic iwereboda wi­ Teli saRebaviT)] – 1. rOq­i1 [spars. rokh sabrZolo etli (koSkiT)] – WadrakSi: mefisa da etlis erTdrouli svla. 2.-459¥ romantikuli. sawyisi] – (bi­ ol. Tavganwirva.] sparsul da tajikur poeziaSi: fi­ losofiuri an samijnuro xasiaTis oTxstriqoniani rum leqsi.  rudimentaruli. moldavuri.) organo. rumba] – cekva meq­ sikuri warmoSobisa. wrebrunva. Rubico (Rubiconis) gadalaxva] – uryevi gadawyvetilebis miReba. Wad­ rakSi aseTi svla mxolod erTxel xdeba. romanuli enebi – xalxu­ ri laTinurisgan warmo­ Sobili monaTesave enebi: portugaliuri. rUmba [esp. notatio] – 1. rubAia [arab. rudQment­i [laT. romAnul­i [laT. Rottweiler < geogr. r. JurnalSi da misT. italiuri. organo. rumi­ nuli.] – sasamsaxuro ZaRlebis jiSi. rubQkon­i [laT. igive robaia. rac rota­ ciuli manqana. rudimentum Canasaxi. 2.). brunva. romanus ro­ mauli] – rac warmoSobila Zveli romis kulturidan an dakavSirebulia masTan. . grafa. romelsac organizmis istoriuli ganviTarebis procesSi dakarguli aqvs Tavisi pir­ vandeli mniSvneloba da srulad ar viTardeba. romlis drosac etli da mefe gadadgildebian erTimeoris gverdiT.) iulius keisarma gadalaxa Tavisi jariT – miuxedavad senatis akrZal­ visa da daiwyo samoqalaqo omi].) igivea. (Zv. triali. romelic 49 w. ¥ rudimentuli. xasiaTi. spars. franguli. (polig. rOq­i2 (ist. qveganyofileba. sax.

gamo­ rUtina [fr. sAboT­i [Zv. saga] _ 1. sabOtaJ­i [fr. uZraoba. Tqmuleba. inter­ sAga – [Zv.] – brinjis arayi. ax. skandin. ropolitenis saxelwodeba – 1 s. sAvana [esp. politikuri mimdinareoba sAbvei [ingl.rup -460- ¥ sagisa. fexsacmeli.  sagasi Scd. savanebi. Sab­ awamos Tavisi sqesobrivi loni. lili an xis lanCis mqone ¥ savanisa. de sadis (de sad – 1740­1814) ¥ ruporiani. sac CanTa da voyage mgzavroba] – xelis legenda. sabana] – tropikuli sAbo [fr.] _ ideologiur­ erTi epiTeti. CamorCeniloba. saddukaioi sakuT.] _ iudaizmSi: RmerT iehovas (iahve) erT­ sadukevEleb­i [berZ. moTxovnilebis dasakmayo­ fileblad. msgavsi informacia. (gadat. Zv. Zveli skandinaviuri da ir­ sAke [iap. sakvoQaJ­i [fr. landiuri xalxuri sagmi­ ician iaponiaSi. netis gadamcemi sadguri. sabot] xisgan gamoT­ veli. vili miayenos partniors. sabotage] – wi­ sAiti [ingl. sqe­  r. s tanjviT siamovnebis miRe­ ba. ebr. 2. rUpor­i [holand. ro Tqmuleba. site adgili] – naswarganzraxuli CaS­ monacemTa erToblioba in­ la.). welTaRr). aparati. xmis gamaZlierebeli mili sAdizm­i [fr. saxelis mixedviT] – 1. mwerlis markiz konusis formisa. CafuSva muSaobisa mas­ ternetSi (ix. cvlilebis winaSe. routine] – SiSi si­ ixateba miswrafebiT – tki­ axlis. sobrivi ukuRmarToba. romelSic Si monawileobisagan Tavis saerTo misamarTiT Tav­ aridebiT an misi arakeTil­ moyrilia erTgvarovani an sindisieri SesrulebiT. (gadat.) sxvisi wvalebiT. subway] – met­ iudeaSi (me­2 s. roeper] – .  savanasi Scd. 2. welTaRr.) saerTod. sax. mr. amerikaSi.

salamandra] – 1. sAlto [it. 2. cecxlis stiqia. 2. sacramentum kurTxeva] – 1. sad­ gomi.  sakvaiaJi Scd. 3.  samxatvro s. ¥ salaTisa. Cveulebriv Se­ kazmulia zeTiT. (moZv. romlebic iW­ meva umad. s. stumris misaRebi vrceli oTaxi mdidrul saxlSi.) ¥ salonuri (mniSvn. 2. sAlon­i [fr. mgzavrTaTvis gankuTvnili adgili (avtobusisa. TviTm­ frinavisa da sxv. 4­isaT­ vis). 3. kartofi­ lisgan.  salaTasi. romelsac amza­ deben wvrilad daWrili bostneulisgan. mwvaniliT da misT. xe­ lovnebis nawarmoebebi. sakrAlur­i [< laT. re­ ligiur kultTan dakavSi­ rebuli. maslaaTi. wminda. salto xtoma.. sadac iyideba mxatvruli saqoneli. tabucuni). dasasvenebeli oTaxi gemze. salaTi Scd.) tradiciiT ganmtki­ cebuli. romelic sistematurad ik­ ribeboda visime saxlSi.) sxvaoba Semosavalisa da gasavalis (debitisa da kreditis) jamebs Soris. romlis drosac haerSi ma­ lays akeTeben. 3.. zogjer xorcisa da Tevzisagan. (wign. sastumroSi da sxv. salon] – 1. politikuri s.) rCeul pirTa wre. kerZi. saRmrTo. naxto­ mi] – akrobatiuli naxtomi. musika. bostneuli mcenare.-461samgzavro CanTa. maRazia. poezia. sAldo [it. ZmriT da misT.  s. sAlaTa [it. saTanadod Sekaz­ muli. 4. daWrili kitri da pomidori xaxviT. s. romelic garegnulad sal xvliks miagavs. Sua saukuneebSi gavrcele­ buli cru rwmeniT: cecx­ lis suli. tansacmlis s. ritualuri. kudiani wyalxmeleTa cxo­ veli. sacer (sacris) wminda] – religiur kul­ tTan da ritualTan dakav­ Sirebuli. tradiciuli. aqvs mkrTali mwvane far­ To foTlebi. sakramEntul­i [laT. sadac ewyoba gamofe­ nebi. Sekazmuli. saldo] – (buxhalt. salato mariliani] – 1. 5. 2. iWmeba civad (sinon.  literaturis s. . salAmandra [berZ.

salut] _ samxedro misalmeba sroliT. musika am cekvisaTvis. ¥ sanatoriuli. samUrai [iap. ¥ sasalute.] – brazilieli zangebis cek­ va. (me­ dic. 2. iaponiis agresiuli sam­ xedro wreebis warmomad­ genlis saxelwodeba. naxtomi akrobatis ma­ Rali moednidan (simaRli­ dan).  saliuti. Tavze xelaRebu­ li nabiji. bavSvTa s..  borjomis s. sAmum­i [arab. sAlut­i [fr. summit mwvervali. sanatOrium­i [laT. banke­ bisa da a.) gamafrTxilebeli sam­ kurnalo RonisZiebebi piris Rrus gajansaRebisaTvis.  s. rac salto. [it.) Самозащита Без Оружия Tav­ dacva uiaraRod] – spor­ tuli Widaoba. sAmba [ingl. sanAcia [laT. zambo] – adamiani. sAmbo1 [rus. 2. samba < afrik. romlis drosac misi sxeuli haerSi malays ake­ Tebs.sal -462Sereuli qorwinebis Sede­ gad. samûm] – mSrali. salto mortale sasikvdilo naxtomi] – 1. sambo esp.  s.] – 1. ¥ sanireba. – saartilerio jgufi. RonisZiebaTa sistema sa­ warmoebis.S. sanatorium] – samkurnalo­dasasve­ nebeli dawesebuleba. trestebis. rake­ tebis gaSvebiT da qvemexebis zalpiT. riskiani.-is mkurnaloba. feodalur iaponiaSi: privilegiuri samxedro wodebis warmo­ madgeneli. romelic warmoSobilia indieli ma­ makacisa da zangi qalis saltomOrtale . Самбо (Semokl. gakotrebis sa­ winaaRmdegod. gajansaReba] – 1. sanatio mkurna­ loba. 2. sAmbo2 [ingl. igivea.-ebi.  bankis s. fei­ erverki raime sazeimo Ta­ riRis aRsaniSnavad. almis aRmarTviT (mag: gemze da sxva). sasaliute Scd. cxeli qari arabeTisa da CrdiloeT afrikis udab­ noSi. romlis drosac dasaSvebia Zlier mtkivneuli ileTebi.  saartilerio s. piki] – mravalmxrivi saer­ TaSoriso Sexvedra an TaT­ biri umaRles doneze. sAmit­i [ingl.

ixmareba agreTve . santimetri = 0. gadaWarbebiT gul­ Cvili.-463- san sangvQnik­i [laT. xelnaweri. romelic garegnu­ lad mkveTrad gamoxatavs Tavis emociebs. santimentAlizm­i [fr. s. xetiali] _ induisturi da budisturi cneba. Zexvi.). yveli da misT. daWrilebs. romelic Svelis avadm­ yofebs. ¥ sanskrituli.  s. romlis mixedviTac sansara yoveli cocxali arsebis maradiuli mogzau­ robaa. Sanscrit sanskr. sicocxliT savse adamiani.  s. bunebisadmi. rodesac suli adis RvTaebis rangSi. alagebs samkurnalo dawesebulebis sadgoms. qalaqis s. 2.] – Zveli induri samwerlo ena. daTvaliereba. romelTa Soris moTav­ sebulia raime sauzmeuli (karaqi. sanitAria [laT. romlisTvi­ sac damaxasiaTebelia gan­ sakuTrebuli interesi adamianis Sinagani samya­ rosadmi. eqimi.01 metrs. sinam­ dvilis idealizaciisa da gadaWarbebuli grZnobie­ reba mis gamoxatvaSi. sAnkrit­i [ingl. me­18 s. santimentAluri [fr. s. ¥ sanitariuli. gadaWarbebuli gulCvilo­ ba. sentimentalisme] – 1. zedmeti grZnobiereba. erTi sxeulidan meo­ reSi gadasvla. ena. sen­ timental] – zedmetad mgrZno­ biare. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aR­ niSnavs mis meased nawils: 1. sasicocxlo Zala] – metismetad xali­ siani. sandwich] – puris ori Txeli naWe­ ri.­is meore naxevarSi: literaturuli mimarTuleba. sAndviC­i [ingl. sanitarus jan­ mrTeloba] – sisufTavisa da mosaxleobis janmrTe­ lobis dacvis RonisZiebaTa sistema. ganTavi­ sufleba sansarisgan). igivea ra sendviCi.  sanitaruli Scd. sanQtar­i [fr. mdgomareoba. sAnsara [sankr. sAnt­i [fr. cent asi] – TavsarTi.  ixmareba agreTve _ sentimentalizmi. agreTve nirvana (qanaoba. mizani – uzenaesi mdgoma­ reoba. sanguis (san- guinis) sisxli. sanitaire] – umcrosi samedicino muSa­ ki.

mitingi. saflavis qva kubos formisa. romelic mibmulia meore.  prokuroris s. Rimili. adamiani.­de) qsovili. s.): qalis samosi – grZe­ li (4­5 m. berZ. sarracenia] – mcenare. sArkazm­i [berZ.  s. wamyvan kbi­ lanaze.) speqtris susti zoli Zlieri zolis mezoblad. nebarTva. zemoqmedebis zo­ ma kanonis darRvevisaTvis. romani.) pla­ netis Tanamgzavri. ro­ melsac garkveuli wesiT ixveven tanze. romel­ sac mimarTaven xelSekru­ lebis damrRvevi saxelmwi­ fos mimarT. 3.) RvarZliani dacinva. nebarTvis micema. . 1). sAtana [berZ.  mTvare dedamiwis s. sarkOfag­i [berZ. zemdgomi instan­ ciis mier raime aqtis dam­ tkiceba.] – avi suli.  ekonomiuri s.): qvis kubo. rac mas iuridiul Zalas aniWebs. 4. sârî] – aRmosavle­ Tis qveynebSi (indoeTSi da sxv. 4. 1­isaT­ vis).) avTvisebiani simsiv­ ne. saracEnia [laT.  didi saxelmwifos s. 2. (fiz. sanqcionQreba – sanqciis (mniSvn. qalaq-sateliti – Tanamed­ – sentimentaluri. sArkoma [berZ. sarkophagos] – Zvel qveynebSi (egvi pteSi da sxv. mis neba­sur­ vils. mweriWamia mraval­ wliani balaxi.san -464mwvave ironia.  s. romelic formalurad da­ moukidebelia. sAri [spars. ¥ sarkazmuli da sarkastuli. RmerTis moRalate angelozi. eSmaki.) kbilana. sarkôma] – (me­ dic. mowodeba. sarkasmos] – (wign. Tanam­ zraxveli] – 1. ¥ usanqcio (mniSvn.-ia.-ebi.  sanqcireba Scd. saerTaSoriso samarTalSi: zemoqmedebis zoma. patara akldama. 2. magram sinam­ dvileSi emorCileba sxva saxelmwifos. romelic viTardeba Se­ maerTebeli qsovilisagan. Tanxmoba. satelles (satellitis) Tanamgzavri. satElit­i [berZ. sAnqcia [laT. (astr. (teq.  u. sanctio dakano­ neba] – 1. 3. iZulebis. qveyana. satanas < Zv. saxelmwifo an mTavroba. dadastureba.

namdvilis asaxvis erT­erTi phône bgera.. sax. dRis vis da nayofierebis RmerTi. ro­ sAfar­i [suahilis enidan] – melic gadamkveTi sibrtyiT afrikaSi: monadireTa eqs­ aris gamoyofili. miwaTmoqmedebis mfarveli Wadrakis erTdrouli Ta(gaigivebuli iyo berZnuli maSis s.) s. mzis sistemis didi pla­ neta. xma] – spilenZis xerxi – uaryofiTi sazo­ sasule musikaluri sakravi.­Si kontinentidan gada­ gaSenebuli patara qalaqi. saxlda britaneTSi. maul miTologiaSi: xvna­Tes­  pirveli (meore. s. 2. ganlagebuli nawevarTagani. vreli~ da a.. sAqseb­i – germanuli tomebi. pedicia.  `saqsofons ukravs~. s. `saqsofonze ¥ satiruli. Segmentum mo­ nakveTi] – 1.  siansi Scd.  saqsafoni.S.. ro­ veul monakveTSi. gakicxva. gadoebrivi movlenebis da­ klarnetis monaTesave. is bolos isini dai pyres frankebma. sauna] – finuri da qordiT aris SemosazR­ abano. (zool. miTologiis kronosTan).) wris adgilzea. romelic mzidan me­6 sEgment­i [laT. plakati. kupletebi. agreTve 2. sferos nawili. segregatio . safQron­i [berZ. ganuwyvetliv drois gark­ sAturn­i [laT. nadiroba.. mi. lurji iagundi. sAtira [laT. sapheiros] – romlebisganac Sedgeba zo­ lurji an iisferi Zvirfasi gierTi cxovelis organiz­ qva. Scd. vruli. s. seance] – risame sa­ satirQkos­i – satirul na­ jaro Cveneba an Sesruleba warmoebaTa avtori. Saturnus] – 1. Jurnali.­ qalaqi­Tanamgzavri. ukravs~.-ebi kinoSi.-465- seg rove didi qalaqis max­ romelTa nawili me­5 – me­6 loblad garkveuli gegmiT ss. nawili. satira] – litera­ turasa da xelovnebaSi: si­ saqsOfon­i [sakuT. `saqsofonze damk s. romelic rkaliTa sAuna [fin. (maTem. segregAcia [laT. sEans­i [fr. hi pnozis s. me­8 s. uzogavi dacinva.) erT­erTi sigrZiv mogzauroba. berZ.

kerZod – miwis­ Zvrebs. Sesanaxad. secans gadamkve­ Ti] – (maTem.. sEdan­i [ingl. sadgomi – fasiani qaRal­ debis. ya­ daRa. Zvirfa­ seulobis..  Teatraluri s. seismos miwisZvra da logos moZR­ vreba] – mecniereba (geo­ fizikis nawili). Semosvlis dro. (medic. sEkret­i [laT. seismolOgia [berZ. navigaciis s. yurZnis s. romelic moscilda saR nawils.) kuTxis erT­er­ Ti trigonometriuli fun­ qcia. seQner­i [ingl. sEkvestr­i [laT. raioni.) niv­ gamoyofa] – rasobrivi dis­ kriminaciis erT­erTi saxe – feradkanianTa iZulebiTi gamoyofa TeTrkanianebisa­ gan. pe­ riodi. weliwadis nawili. sequestrum] – 1. cecxlgamZle karada an yu­ Ti.  s. gamokvlevebi.sed -466¥ seismologiuri.  atmis s. seismos mi­ wisZvra] – miwisZvris mov­ lenebTan dakavSirebuli. sEkans­i [laT.  sazafxulo s. safe] – uZravi.) raime qsovilis mkvdari nawili. risame (mag. sEif­i [ingl. romelic Seiswavlis dedamiwis qer­ qis ryevebs. ruka.  s. aqvs ori an sami rigi dasajdomebi. dasvenebi­ saTvis da sxv. 2.  seismiuri Scd. s. s. monacemebi..  s. xileulis) mwi­ fobis.) saxelmwifo xelisuflebis mier raime kerZo qonebis gamoyenebis SezRudva an akrZalva. secretus gamo­ nayofi] – (fiziol. 3. s. saison] – 1. seiner] – patara sazRvao TevzsaWeri gemi. s.. romelic marTkuTxa samkuTxedSi udris hi pote­ nuzis Sefardebas kuTxis kaTetTan. ¥ sezonuri. zamTris s. sEzon­i [fr. an specialuri saTavsi. 2. sedan] – daxu­ ruli msubuqi avtomobi­ lis ti pi. samuzeumo eqspo­ natebis da misT. samuSao. romelic yvelaze ufro Sesaferia raime saqmianobisaTvis. xelsawyo.. dokumentebis. . seQsmur­i [< berZ. sadguri. weli­ wadis erT­erTi dro oTxi­ dan. (samarT. blis s.

seminAria [laT. secundans (secundantis damxmare] – 1. jgufuri mecadineoba kva­ lifikaciis asamaRleblad. selEqcia [laT.  aTdRiani s. seleqciOner­i _ seleqciis specialisti. seminarium sanerge] – 1. romlis saSualebiTac xde­ ba telefonis mocemuli xazis ramdenime an yvela abonentis erTdrouli ga­ moZaxeba. ¥ seminariuli da saseminario.  seminariuli da saseminario sxvaa (ix. romelsac gamoi­ muSaveben jirkvlebi (mag. sekularizAcia [< laT. 2. mudmivmoqmedi s. seminarium sanerge] – saSualo sasu­ liero saswavlebeli. SejvarebiT. . sekUndant­i [laT. kuWis wveni . semestris eqvs­ Tviani] – saswavlo wlis naxevari umaRles saswav­ lebelSi..) sekrEcia [laT. mowme da Suamavali du­ elis TiToeuli monawili­ sa. umaRles sas­ wavlebelSi: jgufuri praqtikuli mecadineoba maswavleblis xelmZRvane­ lobiT. nerwyvi. SerCeva] – cxovelTa da mcenareTa axali.. selectio gadar­ sem Ceva.  s. Wadrakis da zogi sxva Sejibrebis monawilisa. Tesli. selenelOgia [berZ. gaum­ jobesebuli jiSebis gamoy­ vana xelovnuri SerCeviT. 2.. secretio ga­ moyofa] – (fiziol.  s.romelic mTvares swavlobs.-467Tiereba.  pirveli (meore) s. ¥ seminaruli da saseminaro. Suamavali da TanaSemwe kri­ vis. ¥ sasemestro. selEqtor­i [laT. sadguri. seminaria). secularis saero] – saeklesio da samonastro sakuTrebis gadaqceva saxelmwifo sa­ kuTrebad.) or­ ganizmisaTvis aucilebel nivTierebaTa (sekrecebis) gamomuSaveba da gamoyofa jirkvlebis mier. sēlēne mTvare da logos moZRvreba] – astronomiis dargi. ¥ seleqciuri da saseleqcio. gamocdebi. sEmestr­i [laT. selector da­ maxarisxebeli] – aparati. filosofiaSi.  s. s. semQnar­i [laT.

semenariuli. siniora). SemTxvevam mo­ axdina. señorita] – es­ paneTSi: axalgazrda gau­ Txovari qali. romelsac kargi ynosva aqvs. it. alpebSi arsebuli monastris SaintBernard­is saxelis mixedviT. sEnat­i [laT. babi­ lonuri. siriuli. sensatio] – 1. TviT es ambavi. 2. semirAmida­s bARebi – msof­ lios erT­erTi Svid saoc­ rebaTagani _ `dakiduli ba­ Rebi~ babilonSi. batono! (Sdr. romelTa mowyobac miewereba legen­ darul dedofals _ semiramidas.  s. semituri enebi – monaTesave enebi. ¥ senioritasi. sensAcia [fr. it. seminari). señor] – espa­ neTSi: batoni. qaliSvili (Sdr. [bibliuri noes erT­ erTi Svilis semis saxelis mixedviT]. Zvel romSi: umaRlesi xe­ lisuflebis saxelmwifo organo. parlamentis zeda (sakanonmdeblo) palata aSS­Si. aRmoCena. semQtur­i – semitebTan da­ kavSirebuli. santimentaluri. safrangeTsa da zog sxva saxelmwifoSi. ebrauli. Zlieri STabeWdileba. senQora [esp. senQor­i [esp.  s. seniOrita [esp. sentimentAluri _ ix. sasemenario Scd. s. arameuli. seniori (Cve­ ulebriv. 2. siniori). señora] – espaneT­ Si: qalbatoni.sem -468Ronieri ZaRli.  senioritisa Scd. ganaTleba. rom­ lebic gavrcelebuli iyo wina aziis CrdiloeT da aRmosavleT afrikis na­ wilSi: arabuli. siniorina). qalbatono (Cveulebriv gvarTan an sa­ xelTan erTad) (Sdr.  seminaruli da saseminaro sxvaa (ix. it. sadac gamohyavdaT am ji­ Sis ZaRlebi mTaSi gzada­ karguli adamianebis mosa­ naxavad. senatus < senex mo­ xuci] – 1. rac raime ambavma. didi. asiriuli. . senbErnar­i – jiSiani.  semenaria. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. ¥ sensaciuri da sasensacio. finiki­ uri. senAtor­i – senatis wevri. cnoba.

romel­ sac misi fanjris win as­ rulebda axalgazrda kaci gitaris an sxva simebiani sakravis akompanimentiT. im ebraelTaTvis.  serenadasi Scd. swrafva gamoyofisaken. server momsa­ . separAtist­i separatizmis momxre. sententia azri. separatio] – gamoyofa. sErver­i [ingl. kameruli musikis Janri. ebr.)] – qristianul religiaSi: eqvsfrTiani angelozi umaR­ lesi ierarqiisa. mravalerovan qveynebSi: erovnul umciresobaTa swrafva saxelmwifosagan gamoyofisa da damoukide­ beli saxelmwifos Seqmni­ saken. serenade. Sua saukuneeb­ Si italiasa da espaneTSi: satrfosadmi miZRvnili sa­ mijnuro simRera. zneob­ rivi darigeba.  s. it. `sa­ mocdaaTi~] – Zv. TaTbiri. sentEncia [laT. sensualisme septuAginta < laT. separatisme] – 1. gancalke­ vebuli. separatuli zavi _ omis dros koaliciaSi myofi saxelmwifos mier mowina­ aRmdegesTan dadebuli za­ vi Tavisi samxedro mokav­ Sireebis Tanxmobis gareSe. sensus SegrZneba] – filosofiuri mimarTuleba. serAfim­i [Zv. romelnic egvi pteSi cxov­ robdnen an palestinis ga­ reT iyvnen gafantulni da aRar icodnen ebrauli.  separatiuli Scd. seraphim (mr. 2. gancalkevebisaken. [laT. aRTqmis (bibliis) Targmani. separatus] – gankerZoebuli. rac ierusalimidan mefe pto­ lomeosis miwveviT aleq­ sandriaSi Casul 70 gan­ martoebulma Seasrula 70 dReSi Zv. Serapis] – eli­ nisturi egvi ptis mTavari (sicocxlis. serenata] – 1. ebraulidan ber­ Znulze. separAcia [laT. serEnada [<fr.-469- ser sensuAlizm­i [fr. msjeloba] – moraluri xa­ siaTis gamonaTqvami. serApis­i [berZ. romelic Semecnebis erTad­ erT wyarod SegrZenebebs. ¥ serenadisa. sikvdilisa da gankurnebis) RvTaeba. separAtul­i [laT. aRqmebs miiCnevs. 2. separAtizm­i [fr.

1­isaT­ vis).ser -470 s. ri­ gi] – 1. xure] – mZlavri kompiuteri. romelic qselSi gadacemis rols asrulebs. 2. mdgomareoba. ¥ seriuli (mniSvn.  s. 3. sakiTxi. seriOzuli [fr. zogi saxelmwifo sesxis bileTis saxelwodeba.  saqmisadmi s. 3. serpentarQum­i [laT. service] – suf­ ris. romelSic aRniSnulia saqonlis xarisxi. serpAntin­i [fr. doku­ mentebis Tanrigi. 2. werilobiTi cnoba. dafiqrebuli. serpens (serpentis) gveli] – Sxamiani gvelebis mosaSenebeli ad­ gili maTgan Sxamis misa­ Rebad. daavadeba.  avtomobilebis s. wigni. sertifQkat­i [fr. sayuradRebo. sertificat] – 1. damokidebuleba. jgufi. Cais s. serpEntin­i [laT.  sufris s. aseTi adamianis damaxasia­ Tebeli Tviseba. series mwkrivi. romelsac is­ vrian mocekvaveebi balis. mniSvnelova­ ni. sagareo vaWrobaSi: sabuTi.. 4. didi kinofilmis erTgva­ rad damoukidebeli nawili. 2. serieux] – 1. adamiani. s. 3. serQal­i [ingl. Tormeti kacisaTvis gankuTvnili s. darba­ iseli.  filmis pirveli (meore) s. romelic axlavs saqonels da. saxifaTo. rac cif­ rebiT an asoebiT aris aR­ niSnuli. erTgvari sagnebis rigi.  naxatebis s.. mZime. serial rac mwkrivs qmnis] – mravalse­ riiani kino an telefilmi. mowmoba.) saSiSi. movlenaTa Tanmimdevruli rigi. gamoSveba. sErvis­i [ingl. service] – mo­ saxleobis sayofacxovrebo momsaxureba. fasi da sxv. (saub. feradi qaRaldis grZeli da wvri­ li lenti. . s. sEria [laT. serpentin < serpent gveli] – 1. sErviz­i [fr. dinji. karnavalis dros. fasiani qaRaldebis.  s. yavis an Cais WurWlis sruli kompleqti adamian­ Ta garkveuli raodenobi­ saTvis. serpentinus gvelis] – mixveul­moxveu­ li gza mTaSi. maskaradis.

umaRles saswavleblebSi: gamocdebis Cabarebis peri­ odi. gancdaTa da qce­ vaTa erToblioba. qafplastisa). sEsia [laT. sessio sxdoma] – 1. sertifikaTi Scd. 2. skola] – 1. TviT es gamocdebi. setter] – grZel­ bewviani monadire ZaRlis jiSi.) partia CogburTis TamaSSi. romelsac perio­ dulad atareben warmomad­ genlobiTi organoebi da sxv. kompiuteruli kursebis damTavrebis Sesaxeb. romelsac iyeneben serfingSi. sEt­i2 – Zv. sErfing­i [ingl. sagnebi. . karCaketili jgufi adamia­ nebisa. ¥ sasesio. religiuri Te­ mi. logos moZRvreba] – samecniero kvlevisa da codnis dargi sqesobrivi cxovrebis Sesaxeb. darbazi. paTologia)] – klinikuri medicinis na­ wili. sEt­i1 [ingl. sexus sqesi da (ix. sEqta [laT. Seiswavlis sqesob­ riv moSlilobas – diag­ nostikis. masTan da­ kavSirebuli fsiqikur reaqciaTa. set] – (sport. 2. vadebi. okeanis zvirTebze. sexus sqesi] – sqe­ sobrivi urTierToba or sawinaaRmdego sqesis ada­ mianebs Soris.  sekta Scd. mkurnalobisa da profilaqtikis mizniT. sEqsi [laT. seqsopaTolOgia [laT. sexus sqesi da berZ. romelic ganudga gaba­ tonebul eklesias.) gancalkavvebuli.  sagamocdo s. sxdoma.-471 s. s. osirisis Zma da mkvleli. s.  parlamentis s. surfing zvir­ Tebze sriali] – wylis sportis saxeoba – Sejib­ reba specialuri ficriT (serfbordiT) srialSi zRvis. sEqtant­i – seqtis wevri.  serTifikati. sEter­i [ingl. (gadat. surfboard < surf (zRvis) moqceva da board ficari] – grZeli da viwro ficari (korpisa. romelic gamoirCeva dogmaturi SexedulebebiT. sErfbord­i [ingl. secta moZRvreba..  s. samecniero s. egvi ptis religiasa da miTologiaSi: udabnosa seq da ucxo qveynebis RmerTi. seqsolOgia [laT.

 kerZo s.  s. 2.-ze wakiTxuli moxseneba. svinAqsar­i [berZ..-ebi. iyeneben RvTismsaxurebis dros..  s.  saxlis marjvena s. svQng­i [ingl. kadrebis s. svynaxarion: svinaqsis krebuli] – wmin­ danTa cxovrebis an qris­ tianul dResaswaulTa aRweriloba. sEqcia [laT.. vaWrobaSi. sQgnal­i [germ. moZraoba. SemosazRvruli ra­ dialuri xazebiT.  sektanti. romli­ Tac ityobinebian rasme. raime mTlianobis (mag. av­ tomobilis. iaponiis da zog sxva qveynebis xelovnebaSi.) wris nawili. maRaziaSi. yriloba. sektanturi Scd.  zusti drois s.seq -472¥ seqciuri (mniSvn. muSaoba. sa­ berZneTsa da romSi: winas­ warmetyveli qali. romelic gvxvdeba Zveli indoeTis. saxalxo meurneobis nawili. konferenciis qve­ ganyofileba. ganyo­ fileba. Signal] – 1.  sektori Scd.  stadionis samxreTi s. sector] – 1. 3. romelic SemosazRvrulia rkaliTa da ori radiusiT. dawesebulebis. ubani. gadascemen raime gankar­ gulebas.  s. germanelma faSistebma Ta­ vianT emblemad gamoiyenes. radiatoris s.) krivSi: gverduli dartyma Sori manZilidan. si [it. sectio gakveTa] – 1. swing] (sport.  sportuli s. seqciOner­i – maRaziis seq­ ciis gamge. fexsacmlis s. raime dawesebulebis. (ma­ Tem. 3­isaTvis). sibyla] – Zv. 2. 4. sQbila [berZ. organiza­ ciis ganyofileba. sagzao ¥ seqtanturi. svastika] – sworkuTxad moxrili bo­ loebis mqone jvari – or­ namentuli motivi.  aRicxvis s. sEqtor­i [laT. nagebobis) na­ wili. 3.. am bgeris aRmniSvneli noti. CineTis. or­ ganizaciis nawili. svAstika [sanskr. pirobiTi niSani. raime farTobis nawili. romelsac garkveuli eko­ nomikur­socialuri niSnebi axasiaTebs. Tavdacvis s. si] – musikaluri gamis meSvide bgera. .

mzesumzira. monawile. rames­ laze maRalia. romelsac sadme  s. (gadat.-ebi. am dros zRvis moqceva yve­ simbQont­i [< berZ. Zalian cxela). silhouette < sa­ ¥ sasignalizacio. 2. visime an ri­  s. s. s.)] 1. xelsawyo. rodesac yvelaze Si an sibneleSi aRiqmeba. 2. simindi. TviT nageboba aseTi si­ losis dasamzadeblad.] – 1.) ori fazis – misi dabadebis sxvadasxva saxeobis ori da gavsebis – saerTo sa­ organizmis Tanacxovreba. signalizAcia – 1. signalebis ¥ silosisa. misacemad.) gafrTxileba raime nareebis damJavebiT speci­ arasasurvelis Sesaxeb. ¥ sasignalo. saxlebis s. figuris italiaSi.. s. 2.  sarkinigzo s. s. silUet­i [fr. ¥ sasilosisa. same erTferi konturuli gamosaxuleba. sa­ ol. tranSeaSi.-is micema. symbiôsis Tanacxovreba] _ (biol. sagnis.  s. sQesta [esp. ormoSi). kulturebi. wyvili] – mTvaris simbQoz­i [< berZ. alur nagebobaSi (koSkSi. xelwodeba. raketa. sizigQeb­i [berZ. daxatuli sQdr­i [fr. s.  avtomaturi s. alami. mowyobiloba signalebis  sasilosesi Scd. koSki.  mTis s. ro­ adRis dasveneba (sadilis melic Sor manZilze.  s. cidre] – vaSlis (an gamoWrili da dakruli) Rvino.-ebi. Tan erTad mcxovrebi] – (bi­ sQlos­i [esp.-is damzadeba. kuT. syzygia Se­ erTeba. romelsac amzadeben da­ . symbiôn (symbiontis) vinmesTan.  gazeTSi Semosuli s. iyeneben. siesta] – espaneTSi. sax. rodesac mze.) simbiozis erT­erTi qonlis wvniani sakvebi. burus­ Semdeg. sxva feris formaze. rac sasargebloa TiToeuli dedamiwa da mTvare ganla­ maTganisaTvis. gebulia erT swor xazze. qucmacebuli sakvebi mce­ 2. sistema. nagebobis. laTinuri ameri­ da sxva damaxasiaTebeli mo­ kis qvveynebSi da sxv: Su­ xazuloba (konturebi).-473- sim s.. silos (mr.

 mtredi mSvidobis s. simboloTa erToblioba. naxati. ¥ simboluri. simpaTQuri – simpaTiis ga­ momwvevi. ¥ usimpaTio.  adamianis sxeulis nawilebis s. proporciuloba risame ganlagebaSi. moqmedeba da sxv. simpozQum­i [laT. symbolon] – 1. gerbi). Suagulis mimarT.­is dasawyisSi. s. ¥ simbolikisa. simpozium < berZ.  simboliuri Scd.­is bolos da me­20 s. simboloebi. figura. mimzidveli.  albert ainStainis formula E=mc2. ¥ simetriuli. simpATia [berZ. romelic raime mcnebis. niSan­Tviseba] – raime movlenis (Cveulebriv raime daavadebis) damaxasiaTebeli garegnuli niSani.-is dacva.  simbolikasi Scd. ¥ simptomuri da simptomaturi. (droSa.  u. usimpatio Scd. rac miRebulia ama Tu im mecnierebaSi.  krizisis momaswavebeli s. adamiani. symmetria] _ raime mTelis nawile­ bis Tanazomieri. sQmbolo [berZ. symposion wveuleba] – saerTaSoriso TaTbiri raime samecniero sakiTxze. simpaturi.  simpatia. sQmptom­i [berZ. sagani.  s. garegnoba. adamiani. anti paTia). ideis pirobiT niSans war­ moadgens.. simpatiuri. niSani. 2. dagegmareba. simEtria [berZ. s. kosmosis torsuli velebis Sesaxeb.-a.  s. simbOlika – kreb..  saqarTvelos s.  simetruli Scd. raime sididis pirobiTi aRniSvna. dekaden­ turi mimarTuleba litera­ turasa da xelovnebaSi me­ 19 s. Tana­ . symbolisme] – antirealisturi.  saerTaSoriso s. mxatvrul xer­ xad acxadebda simbolos rogorc sagnebisa da mov­ lenebis miuRweveli arsis gamoxatvis saSualebas.sim -474zomiereba.-ebi. quCebis s. simpaTuri. sympathia Ta­ nagrZnoba] – Sinagani keTi­ li ganwyobileba vinmesad­ mi (sapirisp. symptoma dam­ Txveva. propor­ ciuli ganlageba centris. s.  s. simbOlizm­i [fr.

Sexameba] – 1. simulieren] – risame (mag.  sinagogasi. movlenebi. simulatio] simulireba [germ.  sinTetikuri. s. 2. synthesis Seer­ Teba. seniori.) raime daavadebis damaxasiaTebel sin simptomTa erToblioba. simfOnia [berZ. s. siniori (Cve­ ulebriv.  kvlevis s. sabWo] – 1. 3. sQnTez­i [berZ. Tbili adgili.) iude­ aSi: uxucesTa sabWo.  simuliacia Scd. sabWo. analizis monacemTa ganzogadeba. samecnie­ ro kvlevaSi: mecnieruli kvlevis meTodi. sinQor­i [it. sinEkura [< laT. TanaJRera. Tanaxmianoba] – 1. simulAcia [laT. sintetikuri Scd. boWko. sadac Sediodnen religiuri winamZRvrebic. qsovilebi. sinedrQon­i [< berZ. s. (moZv. avadmyofobis) mogoneba visime motyuebis mizniT. kon­ kordansi. simulans (simulantis)] – piri. signore] _ ita­ liaSi: batoni. 2. Cve­ ulebriv Sedgeba sami an oTxi nawilisagan. taZa­ ri. TaTbi­ ri. (ist. symphonia Ta­ naJRera. romelic simulacias mimarTavs  simiulanti Scd. synedrion kreba. synagoge kre­ ba. romelic did Sromas ar moiTxovs.-475 s. kauCuki. romle­ bic erTmaneTisgan gansx­ vavdebian musikis xasiaTi­ Ta da tempiT. sakrebulo] – ebraelTa samlocvelo saxli. umaR­ lesi saxelmwifo dawese­ buleba. qimiuri nivTierebis miReba martiv nivTierebaTa an elementTa SeerTebis gziT (sapirisp. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. sinAgoga [< berZ. batono!  Sdr. sQndrom­i [berZ. gadat. sinaRoRa Scd. analizi). esp. . raime nawarmoebis teqstSi naxmar sityvaTa sia.) kreba. meTodi. sine cura uz­ runvelad] – Semosavliani Tanamdeboba. syndrome Tavmoyra] – (medic. simUlant­i [laT. ¥ sinagogisa. 2. ¥ sinTezuri. didi musikaluri nawar­ moebi orkestrisaTvis. bgeraTa harmoniuli Sexa­ meba.

signora] _ ita­ . damTxveva droSi. s. esp.) kuTxis erT­erTi vetad. mag. sinQor­a [it. pirobebi. simru­ lesio saqmeebis gadasawy­ de] – (maTem.  s. siniora sinOptika – mecniereba amin­ dis winaswari gamocnobis (Cveulebriv. kreba mniSvnelovan saek­ sQnus­i [laT.) bgeriTi SemadgenlobiT ki enis statikuri mdgomareo­ gansxvavdeba misgan. synchroliCa~ da `noxi~. ba (Sdr. protestantul eklesiaSi: ¥ sintaqsuri. seniorita. romelic daspecialebulia amindis prognozirebaSi. qaliSvili. marTlmadidebeli ek­ Seiswavlis sityebis erT­ lesiis kolegialuri or­ maneTTan SeerTebas da wi­ gano. erTdro­ ¥ sinonimuri. antomovlenis. xelTan erTad) – qalbato­ ni.sin -476-  s. `xa. procesis zusti nimi). esp. ud­ sityva. qaliSvilo! logiur pirobebTan. synonimos] _ marTkuTxa samkuTxedSi. sinqrOnia [< berZ. `Wkua~ da `goneba~. qalbatono! sinoptQkos­i – meteorologi. sinus Runi. sQntaqs­i [berZ. analizi. an Zalian axlosaa masTan. synodos kreba] matikis nawili. siniOrina [it. signorina] _ italiaSi: axalgazrda ga­ sinoptQkur­i [< berZ. nadadebis agebulebas.] – (lingv. romelic – 1. dis mdgomareobasTan. syntaxis] – gra­ sQnod­i [berZ. trigonometriuli funqcia sinOnim­i [berZ. synoptikos uTxovari qali. liaSi: qalbatoni.  Sdr. romelic mniSvnelo­ ris mopirdapire kaTetis biT sxva sityvas emTxveva Sefardebas hi potenuzasTan. 2. visac SeuZlia yvelaferi siniorina (Cveulebriv. amin­  Sdr. diaqronia). gvarTan an sa­ Sesaxeb. sasuliero da saero pirTa  winadadebis s. sityvebi.  siniorinisa Scd. `aaSenebs~ nismos] – ori an ramdenime da `aagebs~ (sapirisp. ¥ siniorinasi.sinqrOnizm­i [< berZ. erTad mimoixilos] – rac gvarTan an saxelTan erTad) dakavSirebulia meteoro­ – qaliSvili. procesebi. seniora.

mecnieruli kvlevis s. ro­ sQrena [berZ... saarCevno s. seirēn.  kapitalisturi s. seirios mwveli] romelic raime moZRvrebis – yvelaze kaSkaSa varskv­ safuZvels warmoadgens. samxreT evropaSi (qris 3. kenkris sqeli wveni (qarT.-477- sis uli mimdinareoba. jgufuri cekva erTgvari. lestinaSi da iq ebraelTa RmerTebis gadawyvetilebiT saxelmwifos Seqmna. nervuli s.  s. organizaciulad gaerTia­ . 2. ba. eleerTad moduRebuli xilis. ¥ sirofiani. Targmani sQsifes SrOma _ iTqmis da­ (mag. wyali.. sirQus­i [berZ. saswrafo daxmarebis avmeTodi.. sQrof­i [fr. mTlianoba erTmaneTTan CrdiloeT amerikis udab­ kanonzomierad dakavSire­ noebidan). xedviTac xdeba rame. siropiani Scd. mZime Sromaze [saberZneTis siOnizm­i – msoflios yvela (korinTis) miTologiuri ebraelis gadasaxleba pa­ mefis saxelis mixedviT. moqmedeba. romelic icis pedagogiuri s.  aRzrdis s. romelic gamoscems mkveTr. sirocco < arab. mentTa perioduli s. systema] _ 1. vaJini). lavi. syrtaki] – berZ. s. buli nawilebisa. usrulebul da unayofo  sinxronuli Scd. 5. sinqrOnul­i [< berZ.  s. ymuilisebr xmas.  emanuel kantis filososQroko [it.  siropi. wesebi. Tan­  saxanZro avtomobilebis mimdevrulad gatarebuli s. ¥ sirenisa. Tanave ukan gordeboda].  alublis s. sirop] – SaqarTan  mzis s. moxsenebisa)..  sirenasi Scd. sQstema [berZ. roulad xdeba.. sazogadoebrivi wyobile­ sinon. erToblioba princi pebis. mas maRal mTaze unda aego­ rebina mZime qva (lodi). lat.] – fiis s. simelic mwvervalze atanis­ ren] – sasignalo sayviri. 4. iakob gogebaSvilis cxeli qari. romelTa mi­ tombilis s. synchronos] – rac ramesTan erTd­ sQrtak­i [berZ.

sujet] – erTob­ lioba moqmedebaTa.  sistematiuri Scd.) gulis moqmedebis erT­erTi faza – SekumSva.  sistematiuri. mdgomareo­ ba. sQti [ingl.  piesis s. mecnierul dakvirvebaTa s. situation] – Seq­ mnili pirobebis erTobli­ oba. ¥ sistematikuri. situAcia [fr. suite] – musika­ luri nawarmoebi.  mecnierebaTa akademiis s-is instituti. sistematika). romelic axdens mcenareTa da cxovelTa klasifikacias.  s. sistemAtika – biologiuri mecniereba. an romelsac miRebuli aqvs samefo si­ geli. s. romelSic aris saepisko­ poso kaTedra. sistemuri . ambebisa. 2. jgufebi. systematisation] – sistemaSi moyvana risame. s. 1) aris dakavSirebuli.  s. sQstola [berZ. siUJet­i [fr. rac sistemasTan (mniSvn.-is ganviTareba. systolē] – (anat. dakvirveba.  suita Scd. priviligirebuli qalaqi.. teqnikuri mowyobiloba. s. katalogi. romelic Sedgeba ramdenime damouki­ debeli.  s. sistemizAcia [fr.  mopovebuli masalebis s. nebul dawesebulebaTa er­ Toblioba. gadmocema sakiTxisa. rac ganuwyvetliv meordeba.-is TviTmfrinavi.sis -478sxvaa (ix. kategoriebi. konstruqcia. 1. City] – 1.  sistematikuri sxvaa (ix. s. garemoeba. mkurnaloba. sis­ temaze dafuZnebuli. ganuwyveteli. 6. sistema). magram saerTo ide­ ur­poeturi CafiqrebiT da­ kavSirebuli nawilisagan. ¥ sistematuri da sistemuri. did britaneTSi: mniSvnelovani. ¥ siuJeturi. mecadineoba. rac Seadgens mxatvruli nawarmoebis ZiriTad Sina­ arss. s. cotad Tu bevrad mniSvnelovani qalaqi. aSS­Si: adgilobrivi TviT­ mmarTvelobis mqone.. 2.  axali s. siUita [fr.

war­ moadgens bavSvTa da mozar­ dTa organizaciebis muSa­ obis safuZvels. astronav­ tebis da sxva. 2. sys Rori da philos megobari. mTlianoba. scando av­ divar] – mkafiod. ¥ skandaluri da saskandalo. kaci] – hermetiuli Cacmulo­ ba (kostiumi) myvinTavebis. Cxubi. skaphē etli. navi da anēr (andros) adamiani. suJeturi Scd. mou­ lodneli sasiamovno amba­ vi. skaUtizm­i [< ingl. eqimis frankastoris (1483­1553) mi­ er sifilisis Temaze da­ werili laTinuri poemis moqmedi piri] – gadamdebi veneriuli daavadeba (qarT. scalpellum] – patara qirurgiuli dana.-479 s. scandale] – 1.­is dasawyisSi. warmoiSva did britaneTSi me­20 s. skAndal­i [fr. skandQreba [< laT. saS.  suJeti. scalp] – Tavis kani Tmebianad.  quCaSi s. de­ boSi. aurzauri. s. Sesafaseblad an gansasazRvravad. siureAlizm­i [fr.) SemTxveva. 2. it. romelic miRebulia raime sidideTa gasazomad. scaut mzve­ ravi] – skolisgareSe aR­ zrdis erT­erTi yvelaze gavrcelebuli sistema. sifQlis­i [< fr. ska skAlp­i [ingl.). surprise] – mo­ ulodneli saCuqari. kosmonavtebisa. romelic uar­ yofs gonebisa da cdis rols xelovnebaSi da Semoq­ medebis wyaros eZebs qvecno­ bierebis sferoSi (sizmrebSi. . skAfandr­i [fr. surrēalisme zerealizmi] – erT­erTi uki­ duresi formalisturi mi­ marTuleba. Siphilus < berZ. lanZRva­gine­ biT.  sasiamovno s. scala kibe] – 1. scaphandre < berZ.  politikuri s. laT. sinon. halucinaciebSi. (s. sxvadasxva xelsawyoSi: da­ nayofebiani saxazavi an ci­ ferblati. aTricxva sistema.  s.  surprizi Scd. siUrpriz­i [fr. skAla [laT. gaxmaurebuli samarcxvino SemTxveva. instiqtebSi da misT. atyda. qarga. aTaSangi). ayalmayali. damarcv­ liT warmoTqma. skAlpel­i [laT.

kritikuli. sklera) anTeba. scruptulosus] – 1. sklēra (mdedr. daeWveba risame sisworeSi an SesaZ­ leblobaSi. sklērôsis ga­ magreba] – (medic. idealisturi fi­ losofiuri mimarTuleba.) Tvalis kak­ lis gareTa TeTri garsi. skeptQkos­i – adamiani. undobluri damokidebuleba.) skleris (ix. . skQptra [berZ. Scotland Yard] – londonis poli­ ciis centraluri sammarT­ velos saxelwodeba.) sxvadasxva organos avadmoyofuri gam­ kvriveba.) magari] – (anat. sazogadoebrivi baRi qa­ laqSi. sklEra [berZ.  skeptiki Scd. skateboard skvEr­i [ingl. skeptQcizm­i [fr. square] – patara skate ciguraoba da board fi­ cari] – gorgolaWebiani pa­ tara ficari. sklErit­i (medic. ro­ melic morTulia Zvirfasi qvebiT da xraxniT. 2. wvrilmanuri. skOC­i [ingl. romelzedac orive fexiT dgebian da ise moZraoben. gan­ sja] – 1. skepsis ganxilva. skEting­rQnk­i [ingl. ¥ skeptikuri. skOtland­Qard­i [ingl. skQf­i [ingl. skEtC­i [ingl. sklEroz­i [berZ. zedmowevniT zusti. sketch monaxazi] – saxumaro Sinaarsis mqone mcire saestrado piesa. scotch] – Sot­ landiuri viski.  skeibordi Scd. 2. scepticisme < berZ. s. skatingrink] – mosfaltebuli mo­ edani an xis iataki gor­ golaWebiani cigurebiT sarbenad.ske -480- skeQtbord­i [ingl. toni. damokidebuleba.  s. skēptra] – samefo kverTxi – monarqiuli xe­ lisuflebis simbolo. ro­ melic skepticizmiT aris ganmsWvaluli. rasac iwvevs funq­ ciuri elementebis daRupva da maTi Secvla SemaerTe­ beli qsoviliT. skiff] – grZeli da viwro sportuli navi. mefis Zalauflebis erT­erTi ni­ Sani. yvelafers eWvis TvaliT uyurbs. skrupulOzur­i [laT. dawvrilebiT. romelic uaryofs obieqtu­ ri sinamdvilis Semecnebis SesaZleblobebs.

melsac atareben marTl­ madidebeli eklesiis msa­ smErC­i [rus. skuphia] – 1.) skUfia [berZ. slang] _ igivea. sax. romelic niCbis gvari. slAqs­i [ingl. – xelovnebis nawarmoebi – Tixisgan an sxva masa­ slAlom­i [norveg. an iisferi xaverdisa). Sarvali.) qariSxali. smaragdos] – minerali. figura (qarT. Si: sityva an gamonaTqvami. kveuli profesiis. skUter­i [ingl. sinon. wris 2. patara gliseri. wve­ smAragd­i [berZ. sinon. Zravis mqone marxili. niCbebi. moqandake). igivea. xisgan gamoTlili an swrafdaSveba specialurad liTonisgan Camosxmuli mowyobil rTul trasaze. romelic aCens xurni. Zvirfasi qva tiani rbili qudi (Savi mwvane ferisa (qarT. saSualebas aZlevs sportsmens ukeTesad ga­ – xelovani.-481- smi skUlptor­i – [laT. qvisa­ – mTidan TxilamurebiT gan. rac diapozitivi. leba. gamosaxuboloSi gafarToebulia. mosmis dros srialebs win . ze) an wylisas (zRvaze). dakeba). sarbol navSi: moZravi smiT­vEson­i [< sakuT. qveynebSi (fineTSi da sxv. s. er­ slEng­i [ingl. rac Jargoni. gav­ adamianebi. skUlptura [laT. romlis totebi  s. ro­ zurmuxti). slide sriali] – 1. slAid­i [ingl. scooter] – 1. qan giganturi s. portreti. slalom] – zamTris sportis saxeoba lisgan gamoZerwili. romelic skul­ moiyenos fexebis Zala da pturas (qandakebas) qmnis rac SeiZleba Sors mousvas (qarT.] Zveleburi revolveri erT­ dasajdomi. sculptura] 2. slaks (mr. patara mrgvali ufarflo lis) mtvris svets (xmeleT­ qudi. смерч] – (geogr. inglisur ena­ Tadgiliani sportuli navi. rcelebulia CrdiloeTis  amerikuli s.)] – ¥ skulpturuli. simaR­ 3. uzarmazar (800­1500 m. sinon. sculptor] da ukan. romelsac romelsac xmaroben gar­ kiduli Zrava aqvs.

samkurnalo gadanakecebi aqvs. pretenzia aqvs da amiT Ta­  s. romelic kargad mze] da aerosolarQumi aris dauflebuli mizanSi – mzis abazanebis misaRebad zustad srolas. dareulobis. mis mexuTe bgera. soker] – ase uwodeben evropuli warmo­ Savi sqeli nisli. smoking (jacket)] – Savi maudis pijaki. megobruli. romelic Sobis fexburTs amerikis warmoiqmneba bolisa da kontinentze. srola. smog < smoke kvam­ . – xepre. melsac daxvewili gemov­ solQduri [fr. kursebi. sOdomi da gOmora _ iTqmis sOlist­i [it. baromelTa mcxovreblebic ga­ letis s. solaris romelsac Ria guli da ab­ mziani] – mziT dasxiveba reSumiT gawyobili grZeli (Cveulebriv. snOb­i [ingl. kar­ vinmesTan SeTanxmebuli. snaQper­i [ingl. er­ gi tonis wesebi. li da fog sqeli nisli] – sOker­i [ingl. ganaTleba. soldAfon­i [rus. sniper] – msro­ solarQum­i [laT. smOg­i [ingl.) nebis.  s. s.  saldafoni Scd. adgili. am bgeris aRmniSvneli noti. solide] – (wign. s. – saimedo. specialurad mowyobili ¥ snai peruli. gundis s.w. mizniT). ro­ Tsulovani. ukulturo  s. solidaire] – daicvas moda da e. sol] – musikaluri ga­ trebSi. manerebis da misT. samxedro piri.. aurzauris Se­ romelic marto asrulebs saxeb (ori bibliuri qa­ raime partias. piri. areul­ rali. musikosi an mocekvave. vi moaqvs. safuZvliani. laqis saxelebis mixedviT.. солдафон] ¥ sasnai pero. solista] – momRe­ didi garyvnilebis. snob] – adamiani. romelic cdilobs zustad solidArul­i [fr.smo -482- moirCeodnen garyvnilebiT). smOking­i [ingl. mecnieri. qedmaRlobs. naSromi. Wvartlisagan did qala­ qebsa da samrewvelo cen­ sol [it. tlanqi. solarizAcia [< laT. solarium < sol leli.  operis s.

somnAmbula [laT. wvrili Zexvi. broSSi da misT. solo] – musikaluri Rero xma. solfeggio] – 1. romelic mo­ soltQson­i – Signeulisagan xarSuli (an Semwvari) iW­ damzadebuli Zexvi. meba. mimdinareoba. sonetto] – ToTx­ zogadoebrivi wyobileba . qa­ ti.  sasiski Scd. (ver) solitaire mettaepiani leqsi. somnambutia] – erT­erTi politikuri luri.-483- soc solQter­i [fr. aseTi xmis mqone momRerali romelic gankuTvnilia er­ qali. Casmuli msxvili brilian­ sOprano [it. soucisse] – patara mocekvavisaTvis. wvrilad daWrili xorci­ 2. socialisme < laT. socialis sazogadoebrivi] an 3 nawilisagan Semdgari. fisagan. demokra¥ somnabulizmi. romelic Sedgeba ori oTxtaepiani < laT. partia. sombrero] – es­ panuri farTofarfliani sOcial­demOkrat­i – soci­ al­demokratiuli partiis qudi. somnus Zi­ li da ambulare dadis. 2. sOnata [it. souce] – 1. warmoTqmiT. 2. mRera maTi saxelwodebis  tomatis s. Cveulebriv 4 sociAlizm­i [fr. solitarius martoxela] da ori samtaepiani stro­ – beWedSi. saswavlo sagani. sonata < laT. momRerlis an sOsis­i [fr. smenis gansaviTareblad. – saxelmwifoebrivi da sa­ sOnet­i [it. socialis amxanaguri sazo­ xeteba] – mTvareuli. solfEjio [it. lis yvelaze maRali sasim­ sOlo [fr. sOmbrero [esp. so¥ social-demokratiuli. Ti sakravis.-d. nare JRera] – musikaluri na­  s. dae­ sOcial­demokrAtia [laT. gadoebrivi da [berZ.  souzi Scd. soprano] – 1. smenis ganviTarebuli vo­ sOus­i [fr. romelic Ta da kartofiliT momza­ gankuTvnilia moswavleTa debuli SeWamandi. wevri. warmoebi erTi an ori sak­ ravisaTvis. nawarmoebi an calke partia. raime kaluri varjiSi – notebis SeWamandis sqeli wveni.

amta­ saylapavi milis. welT­ ¥ socialisturi. anze. an saerTaSoriso masStabiT. sociologie] TavSekavebul cxovrebas – mecniereba adamianTa sa­ eweva da kmayofildeba mxo­ zogadoebis ganviTarebis lod arsebobisaTvis auci­ zogadi kanonebis Sesaxeb. 2. spartakQada – 1. s. urTierTobani. kunTebis krun­ ¥ spartanuli. spaghetti (mr. aR. qeebic bavSvobidanve eCve­ spAzm­i [berZ. mdgomareoba. s. winaaRmdeg (1 s. CxviTi SekumSva. socializ­ tuli Sekibreba saxelmwifo mis mimdevari. w.  s. gamokvleva. saswauli. Tobs mkacri cxovrebiT  s. romelic metismetad sociolOgia [fr. Spartacus] – Wari). . fasebi. partia. monebis farTo ajanyebis ¥ spekulanturi.) Tavisufali sawvrTneli spekUlant­i – piri. 2. didi spor­ sociAlist­i _ 1. spasmos] – yelis.)] ita­ fos – spartas – saxelis liuri warmoSobis wvrili mixedviT. sinon.  s. socialisturi partiis didi fizkulturuli dRe­ wevri. wyobileba. Zv. dazRveva.) – saxelis TierTobasTan (qarT. brZola. lebeli rameTi. socialis] tis sxvadasxva saxeobaSi – rac dakavSirebulia [Zvel romSi monaTa ajan­ adamianTa erTobliv yebis beladis – spartakis cxovrebasTan da maT ur­ (1 s.). mixedviT]. romlis moqala­ makaroni erTgavri. amtanoba. masobrivi Sejibreba spor­ sociAluri [laT. ¥ saspartakiado.  s. gadamyidveli. odnen mkacr pirobebs. aRr. Tavs iwr­ ¥ sociologiuri. sazogadoebrivi). Zv. romelic spekulacias eweva (qarT. sparring] – (sp.soc -484- erTgvari. (Zveli berZnuli saxelmwi­ spAget­i [it. spAring­i [ingl. Teoria. qorvaspArtak­i [laT. sinon. kuW­nawla­ nobas). spartAnel­i _ iTqmis adami­ s. vis da misT. beladi romis imperiis  s. s.

gansakuTrebuli. analizi. yidva da ukanono gayidva  s. s. nierebis an teqnikis raime speleolOgia [berZ. cxoveli da eidos saxe) – 2. Taviseburi] – sagnis. anu fenis turi Scd. speqt¥ spekulaciuri da saspekuraluri. romelic tis s. xe­ mamrobiTi sasqeso ujredi lovnebis raime calke dar­ (qarT. speculatio  mzis s. romelsac spe­  spekuliacia. spektruli. mov­  sadi plomo s.  s. adgens raime sinaTlis  wamlis s. zôon  s.. (fiz. xazebi. calkeul Semadgenel na­  specifiuri Scd. specialiste]  s. – adamiani. lenis damaxasiaTebeli  spektakli Scd. mRvimeebs. mecnierebis. suni. spectacle] – specQfika [laT. Taviseburebani. spelaion dargSi. sinon. romelic warmo­ ¥ specifikuri. mag.  spektri. Seiswavlis gamoqvabulebs. saqoneli. Senoba.. .-is ZiriTadi fedazverva. spectrum] – sxvebisagan ganasxvavebs. optikuri grafiis s. saswavlebeli. speqtri. fasebi. mixedviT.-485- spe wilebad daSlis Sedegs  spekulianti. ri). la mniSvnelobaTa er­ enaTmcnierebis s. rac mas spEqtr­i [laT. speciAlist­i [fr. liereba] – saqonlis Ses­ ¥ speqtruli. spekulAcia [laT. ufro Zvirad. lacio. sperdaniSnulebisa.) raime sididis yve­  samecniero muSaobis s. farulad daTva­ nebi. spekuliantalRis sigrZis. spekuliacicialuri codna aqvs mec­ uri. s. spEqtakl­i [fr. leqsikoToblioba. specificus Teatraluri warmodgena. s.. xalx. muWugTan dakavSirebuli. ma (spermatos) Tesli. teqnikis. speciAlur­i [laT. gamoqvabuli da logos moZRv­  saavtomobilo transporreba] – mecniereba. saspekuliacio Scd. sagangebo spermatozOid­i [berZ. spektraluri Scd. specialis] – 1.

spQral­i [laT.) sevda. romelic arsebobs materiis gareSe da misgan damoukideblad. idealisturi moZRvreba. Sinagani mizezebiT warmoq­ mnili. miwis an balaxis trekze. parlamentis Tavmjdomare.) krivSi: piri. mavTuli an zambara. mo­ tociklis moZraobis siCqa­ res. spiritus su­ tociklo treki] – (sp. splQn­i [inlg. speaker] – 1. spQning­i [ingl. agreTve rbola yi­ nulze. 3. spora Tesli] – zo­ gi mcenareuli organizmis (wyalmcenareebis. li] – micvalebulTa sule­ bis gamoZaxeba da maTTan urTierTobis damyareba.spi -486- spQdvei [ingl. spiritualis sulieri] – religiur­ filosofiuri. ri­ same mowyobas Tavisi da­ finansebiT. romelic suls ganxilavs rogorc sinamd­ vilis pirvel sawyiss. spleen elen­ Ta] – (wign. (maTem.) mo­ tociklebiT rbola widian trekze. 2. spidOmetr­i [ingl. xveuli] – 1. agreTve mis mier gav­ lil manZils.­s Zve­ lad. speedway. WanWikisebri xazi. (sp. spining] – sportuli saTevzao xel­ sawyo. 2.) brtyeli mrudi (usasru­ lo) xazi. aSS­Si: warmomadgnelTa palatis Tavmjdomare. . romelic gviCvenebs avtomobilis. spOnsor­i [ingl. sponsor] – firma. spontAnur­i [laT. TavisTavad. spirituAlizm­i [< laT. rome­ lic kisrulobs raime RonisZiebis Catarebas. gan­ sakuTrebul usxeulo sub­ stancias. spontaneus TviTneburi] – garegani gav­ lenis gareSe. spiralis < spira Runi. organizacia (zog­ jer kerZo piric). xsnidnen elenTis daavadebiT). rome­ lic erT­erT am xazis mag­ varadaa moxrili. speedometer] – xelsawyo. romelic Tanda­ TanobiT sididiT rig mzard bruns akeTebs wertilis an RerZis garSemo. romelic mayurebels ucxadebs msaj­ Ta gadawyvetilebas. spQker­i [ingl. 3. mowyeniloba (s. naRve­ li. sokoebis. romlis saSualebi­ Tac ankess Sors isvrian. spOra [berZ. samo­ spirQtizm­i [laT.

ucvleli. staQer­i [ingl. stabQluri [laT. romelic saWiroa ma­ Ti gamravlebisa da gavrce­ lebisaTvis. ¥ sportuli da sasporto. arasayovelTao. stadion as­ parezi.  s. mdgradi] – risame mya­ ri.. ciguraobaSi. vaWrobis da misT. velosportSi da misT. stabilis] – mudmivi.. inventari. stagnAcia [laT. Cveulebriv aqvs Se­ jibrebis xasiaTi. stAdia [berZ. stadion (sigrZis sazomi)] – safexuri. stadQon­i [berZ.) warmoebis. ganviTarebis faza. sprint] – (sp. ¥ stadiuri. spOrt­i [ingl. aramudmivi. myari. sprQnt­i [ingl. stagno vaCereb. (ekon. sport] – fizikuri varjiSi organizmis gansa­ viTareblad da gasakaJeb­ lad. romelic daos­ tatebulia grZel distanci­ aze SejibrebaSi (sirbilSi. spOrtsmen­i [ingl. moedani sirbilSi SejibrebisaTvis] _ nagebo­ ba sportuli Sejibrebi­ saTvis. sporAdul­i [< berZ. umoZraos vxdi] – 1. mdgradi. avtosportSi . sprinter] – sportsmeni. mtkice. (medic. sporadikos gafantuli] – rac dro­ dadro (aqa­iq) iCens Tavs. siCqare (Sdr.  pirveli s.. ganviTareba. bolo s.) Sejibreba mokle distanci­ aze (sirbilSi. stabilis myare. Seferxeba.  sportiuli Scd. romelic sprin­ tSia daostatebuli. rbola.  s.  fasebis s. kostiumi.) sportsmeni. ekonomikis s.) venuri sisxlis Segubeba. Seneleba. mdgomareoba.  s. sprQnter­i [ingl. risame ganmtkiceba. romelic siste­ matiurad misdevs sports.  sacxenosno s. Sedgeba fexburTis mindvrisa da sarbeni bi­ likebisagan da garSemor­ tymulia mayurebelTa tri­ bunebiT. ¥ sprinteruli. saavtomobilo s. perio­ di risame ganviTarebaSi.-487xavsebis) mikroskopuli Ca­ nasaxi. fasebi.). stayer] – (sp. stabilizAcia [laT.  stadialuri Scd. s. sportsman] – piri. staieri).  s. ciguraobaSi. s. 2. ucvleli mdgomareobis sta Seqmna. s.

(Sdr.  s. 2. standar­ tis Sesaferisi. stAndart­i [ingl. aveji. moedani. stalAgmit­i [< berZ.) araoriginaluri ram. s.  stalaktiti Scd. pistoleti. s. starter] – 1. romelic warmoqmnilia Ca­ moJonil kiriani wylis wveTebisgan. adgili. stapel] – wylisaken daqanebuli beto­ nis moedani gemebis asagebad da wyalSi CasaSvebad.  s. s. raketa. standard] – 1. sawyisi momenti (siswrafeSi) spor­ tuli Sejibrebis an saf­ reni aparatis afrenisa. norma. stAJ­i [fr. risame sazomi. . rome­ lic warmoqmnilia TaRidan Camonadeni kiriani wylis wveTebisagan (Sdr. xarisxis da misT. formis. stalaqtiti). stalAgnat­i [< berZ. distancia. start] – 1. (Sdr.  saxelmwifo s.-ze dadgenen.  morbenlebi s. detalebi. trafareti. stalaktos CamonawveTi] – gamoqvabulis TaRidan konusisebr svetad CamogrZelebuli Sverili. ti pobrivi. станица] _ ka­ zakTa didi sofeli. saidanac iwyeba Sejibreba raime manZilis dasafaravad. ¥ standartuli – 1. 2. ti pobrivi nimuSi.  25 wlis s.) Sablonuri. stAnica [rus. stalaktos] _ gamoqvabulSi: sta­ laqtitisa da stalagmitis SeerTebiT warmoqmnili sveti. sprinteri. pasuxi. Sabloni. ¥ sastarto. 2. starts aiRebs – daiwyebs Sejibrebas. stalagmiti). niSani. Temebi. stalAqtit­i [berZ. stalagmos] da stalAqton­i [berZ. finiSi). romelic gaCenilia CamonaJoni kiriani wylis wveTebisagan. stApel­i [holand. stage] – SromiTi saqmianobis xangrZlivoba. s.sta -488safuZveli.  standartiuli Scd. mixedviT unda See­ sabamebodes raime nawarmi. ¥ staieruli. (gadat. da sxv. stArt­i [ingl. (gadat.). stalagmos wveTi] – gamoqvabulis Ziri­ dan konusisebur svetebad aRmarTuli Sverili. rasac zomis.  s. tra­ faretuli.  s. stArter­i [ingl. Sdr.

mosvenebiTi. viTareba] – saerTa­ Soriso samarTalSi: samar­ Tlebrivi mdgomareoba. stAtia [rus. wneva. wylis s. statike] – 1.). romelic sxeulis wonasworobis ka­ nonebs swavlobs.-489piri. dinamika). done. Teoria.  statuetka Scd. TviTmfrinavis da misT. romelic swavlobs raodenobriv sta cvlilebebs adamianTa sa­ zogadoebasa da saxalxo meurneobis ganviTarebaSi. Статья] – 1. masobriv movlenaTa aRri­ cxva am mecnierebis meTo­ dis gamoyenebiT. s. status mdgomareoba] – 1. statos mdgomare] – usityvo role­ bis semsrulebeli. parlamentis wevris s.  faifuris s.  statiuri Scd. stAtus­kvo [laT. stator uZravad mdgomi] – eleqtruli man­ qanis (generatoris. paragrafi iuridiul dokumentSi. mecniereba. 2. kre­ bulSi. Zravas) uZravi nawili. JurnalSi an ga­ zeTSi moTavsebuli mcire moculobis publicisturi an mecnieruli nawarmoebi. Tavi.  statistiuri Scd. status mdgoma­ reoba.  s. Cveulebriv iyeneben oTaxis samkaulad.  di plomatiuri s. stAtus­i [laT. wonasworobis mdgomareoba (Sdr. ro­ melic naturaluri zomisaa an masze didia. ¥ statikuri. msaxio­ bi. s. Zravas asamuSaveb­ lad.  sasoflo-sameurneo s. nawili. eleqtro agregati avto­ mobilis. status quo] – . romlis Sig­ niTac brunavs rotori. romelic startis sig­ nals iZleva. stAtor­i [laT. cifrebi. stAtist­i [< berZ.  statuti sxvaa (ix. 2. siaSi. stAtika [berZ. statQstika [ingl. statua] – adamianis an cxovelis qandakeba. statUet­i [statuette] – patara statua.raime sabuTSi. ¥ statistikuri  s. meqanikis nawili. stAtua [laT. 2. monacemebi. statistQkos­i – statistikis specialisti. statistic < laT. leqsikonSi da sxv. masobrivi scenebis mo­ nawile. 2.

 status-qvo Scd. stElaJ­i [germ. staciOnar­i [laT. ¥ stenografiuli.  s. sta­ cionaruli (mniSvn. mkurnaloba. angariSi. 2. saerTaSoriso samarTalSi: raime garkveul momentSi (winaT an amJamad) arsebuli mdgomareoba.  ordenis s. masalebi. romelzec gamofenilia sxvadasxva eqsponati. stenokArdia [berZ.  s. stenogrAfist­i – steno­ grafiis specialisti. s.-Si moTavseba. ¥ stelisa.  s. biblioTeka. ¥ sastendo: sastendo srola – srola sanadiro an sas­ porto TofiT – mfrinavi samizne TefSebisaTvis. stenOgrama [berZ.. aramoZravi. stEla [berZ. sistema. stenos viwro graphô vwer] – gan­ sakuTrebuli niSnebisa da Semoklebebis gamoyenebiT zepiri metyvelebis swra­ fad Caweris wesi.  stacionaluri Scd. statut] – wes­ deba.  s. saavadmyofo (gansxvavebiT poliklinikisgan).  stelasi. debuleba risame. 1) ti pis dawesebuleba.  s.  stenografuli Scd. stand] – dafa. gulis angina. stenos viwro da gramma aso] – stenografiuli Canaweri. sawolebiT aRWurvili samkurnalo dawesebuleba.-ebi. wignebis s. rac dakavSirebulia saa­ vadmyofoSi xangrZliv yofnasTan (sapirisp.). uZravi] – 1. Canaweri. s. Canaweri. ambulatoriuli). stEnd­i [ingl.  statusi sxvaa (ix. Stellage] – ram­ . parlamentis sxdomis s.  moxsenebis s. saga­ ni.-is kursebi. stenos viwro da kardia guli] – (me­ dic. 2. stella Scd. romlebzec warwera an reliefuri gamosaxulebe­ bia. stenogrAfia [berZ.  biblioTekis s. stele] – qvis fi­ la. stacionaruli – 1. kinoTeatri.  sagamofeno s. stationarius mdgomare. stAtut­i [laT. mudmivi. s.) mwvave tkivilis Se­ teva gulis areSi.sta -490denime sarTulad gamarTu­ li Taroebi.

s. Tavisebureba.  s. balaxiT dafaruli siv­ rce mSrali havis zonaSi. nairsaxeoba. stylisation] da stilQzeba – xelovnebaSi: raime stilis (mniSvn. 2. xelovnebaSi: mxatvrulad gaformebis damaxasiaTebeli niSan­Tvi­ sebaTa erToblioba. степь] – utyeo. 2.  Tanamedrove arqiteqturuli s. adamianis an cxovelis ga­ nayofierebis unaris mos­ poba. vaJas poeturi s. Sablo­ nuri. gamoxarSviT. Tavisebureba. stQl­i [fr. stereos ma­ gari da typos anabeWdi] – 1. iyeneben didtiraJian gamocemebisaTvis. ¥ stiluri. welTaRricxvis sistema. 2.) igivea..  qirurgiuli instrumentebis s.  xelmZRvanelobis s. romelic warmoad­ gens anawyobis an kliSes pirs. binti. ro­ melic asworebs raime na­ warmoebis stils (ix. stilizAcia [fr. 4.  Zveli s.  s. sterilisation] da sterilQzeba – 1. (wign. stylos] – 1. bamba. mikroorganizmebis mospoba duRiliT.-491- sti stEp­i [rus. gadat. 3. nawarmoebis s. sterilizAcia [fr.. piri. stereOti p­i [berZ. liTonis mTliani sabeWdi forma. sterilis] – sterilizaciis gziT gaw­ mendili. saSua­ lebiT.. sti- .  s. s. rac trafareti. stereoti puli – rac xSirad meordeba. trafaretuli. vbrwyinav] – sinaTlis si­ kaSkaSis saerTaSoriso er­ Teuli. fraza. damuSavebuli. pasuxi. stQlet­i [it. sterQluri [laT. muSaobis s. stQlist­i – saliteraturo enis kargi mcodne. 1. axali s. stilbô vkaSkaSeb. qi­ miur nivTierebaTa ze­ moqmedebiT da sxv. qcevis an moqmedebis manera. enobrivi Tavisebu­ rebani. enobrivi xerxebis erTob­ lioba.swo­ ri. stQlb­i [berZ. rZis s.  daviT kldiaSvilis mwerluri s.. stile < berZ.  Zveli miniaturebis s. stiletto] – sam­ waxnagovani piris mqone pa­ tara xanjali. ucvleli.) formebis mibaZva.

2. ¥ sasti pendio. s. stylistique] – 1. romelic Se­ iswavlis mxatvrul nawar­ moebTa stils. romelic Seiswavlis gamom­ xatvelobiT saSualebebs. biZgi.). mniSvn. are. stQqiuri – 1.). gamosvlebi. ubedureba. stimulus] – ra­ ime moqmdebisaTvis xalisis aRmZvreli mizezi. sti pendQat­i – moswavle. gare­ mo. kargad cnobili.  s. miwa an cecxli). dakvirveba. sti pEndia [laT.  Sromis nayofierebis gazrdis s. `stilistikurs~ xmaroben `stiluris~ (ix. steward] – oficianti samgzavro gemze an TviTmfrinavSi. 3. fondi. miwisZvra da misT. Taviseburebani. bort­ gamyoli.  zogjer `stilisturs~. stependianti Scd. sxvanairad: stiqioni. rac Scd. mecniereba. li. stipendium jamagiri.  stependia Scd. stiqiiT (sti­ qioniT) gamowveuli. wyali. ara­ organizebuli. stQqia [berZ. stoQkos­i [stoikos] – 1. 2.  s. Segnebuli xelmZRvanelo­ bis gareSe mimdinare. (gadat. stewardess] – stiuardi qali. stili) gagebiT. aspirantebs.  s. ro­ melic bunebis yvela mov­ lenis safuZvlad miaCn­ daT. 2. stQmul­i [laT. 3. steplechase] . stoicheion ele­ menti] – 1. enaTmecnierebis nawili. stoi­ cizmis mimdevari. cxovrebis. ¥ stilistikuri da (dasaS­ vebia) stilisturi. damangreveli Zala (qa­ riSxali. antikur filo­ sofiaSi: bunebis erT­erTi ZiriTadi elementi (haeri.  sti pendianti. sayvareli saqme. stiUard­i [ingl. stilQstika [fr. bunebis mZlavri movle­ na.) rbena an doRi grZel distanciaze dbrkolebaTa gadalaxviT.) visime moqmedebis. xanZari. romelic eZlevaT studentebs. sti plCEiz­i [ingl. xelfasi] – yo­ velTviuri fuladi dax­ mareba.ro­ melic sti pendias iRebs.sti -492– (sp. stiuArdesa [ingl.  gazeTis s. wyaldi­ doba.  s.

Sre da berZ. romelic naleqi qanebisagan Sedgeba. Sre da berZ. romelic Seiswavlis kbi­ lebis. sfero] – dedamiwis qer­ qis zeda nawili. travmis da misT. stopper] – (sp. sadac aswavlida filosofosi zenoni] – 1. wel­ TaRr.) piris lorwovani garsis anTeba.  s. romelic troposferos zeviTaa. omis momzadebisa da warmoebis. strop (mx. 2. sphaira burTi. stratum fena. stress daZabva. stratOsfero [laT.)] – specialuri boWkosagan . stoQcizm­i [aTenSi porti­ kis (karibWe) Stoa­s saxel­ wodebis mixedviT. (gadat. ¥ stomatologiuri. romlis dro­ sac calkeuli svlebi. mdgomareoba. kom­ binaciebi keTdeba saerTo. strategia] – 1. sfero] – at­ mosferos zeda fena (zRvis donidan 8­12 km). 3. sphaira bur­ Ti. SiSvldeba. didi samxedro obieqtebis Catarebis mec­ niereba da xelovneba. 2. (sp. strOpeb­i [ingl. stoma (stomatos) piri] – (medic. piris Rrus. ro­ melic warmoiqmneba ara­ xelsayreli mizezebis (si­ civis.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis didi amtanoba. stratQsfero [laT. ybebisa da saxis daavadebebs. romel­ Sic msaxiobi qali Tanda­ TanobiT ixdis tanisamoss. stomAtit­i [berZ. stoma (stomatos) piri da logos moZ­ Rvreba] – medicinis dargi. stratEgia [berZ.) sazogadoebriv­po­ str litikuri brZolis xelm­ ZRvanelobis xelovneba. poliklinika. ¥ stresuli. stratum fena.­is bolos). strEs­i [ingl. SimSilis. strip­tease] – warmodgena.) iTqmis TamaSis siste­ mis Sesaxeb. (gadat. stomatolOgia [berZ. stOper­i [ingl.-4932.) sapasuxod. (gadat. strQptiz­i [ingl. winaswar mofiqrebuli geg­ mis mixedviT. erT­erTi mniS­ vnelovani filosofiuri mimdinareoba Zvel saberZ­ neTSi (warmoiSva Zv. daZabuloba] – organizmis daZabuli mdgomareoba.) fexburTSi: centraluri mcveli.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis mtkiced amtani adamiani.  s. me­7 s.

Ti. s.  s. (filos.  s.  saTeatro s. cvlilebebi. sSi Sinaarsobrivad da  dokumenturi filmebis s. zadebs. 2. aRnagoba. studio] – 1. (gramt. 6.. sinon. kinofilmebs (sxvanairad: strOf­i [berZ. romle­ gi Teatraluri koleqtivis saxelwodeba. 2. sadac ramdenime striqoni. agebutelestudia). stUdent­i [laT. mikerZoeba. sawarmo. analizi. cxovreba.subQeqt­i [laT. specialuri sadgomi. arqona. araobieqturi.).  s.). s.. cnobiereba.). dentis) mecadine] – umaRlesi subiEqturi – 1. obieqturobis uli s. mxatvrebs an msaxiobebs am­  subieqtiuri Scd. ¥ studenturi. adamiani. piraduli. warmoebs radio­ an tele­ ¥ strofuli. s. qoreografi. materialuri samyaros Sem­ ¥ struqturuli. structura] – Cawera gramofonis firfi­ risame Semadgeneli nawi­ taze an magnitofonis fir­ lebis urTierTmimarTeba ze. midgoma.  struqturaluri Scd. obieqburebani. (qarT. wlebi. poemis s. romelic uSvebs Suts. (log. romelic  s. mikerZoebi­ an moqandakis saxelosno.subieqtQvizm­i – piraduloba. subictum] – 1. cnobeli da gardamqmneli. orga.  niadagis s. studens (stu3. Tavisepirovneba (sapirisp. enis s. s. 3. saswavlebeli. Camoekideba gaSlil para­ 4.  s. gancda. sawarmo.. qvemdebare. (filos. Sexeduleba. saopero s.) msjelobis sagani. biTac adamiani (an tvirTi)  Teatris s. ritmulad gaerTianebuli 5. s. wyoba. mxatvris 2.  xmis Caweris s. saswvleblis moswavle. agebuleba. subieqtis damaxasiaTebeli. axalgazrda msaxiobTa zo­ . stUdia [it.. gadacemebi (radio­studia. rogorc nizaciuli s. ti).str -494- dagrexili Tokebi. strophe] – leq­ kinostudia). leba. sadac xdeba xmis strUqtura [laT. leqsi.

sublimo va­ melmac garkveuli gavlena maRleb] – (qim. kontinenti] – konti­ (Cveulebriv. ¥ subtropikuli. kadris qveS warwera. hava.-ebis maRazia. substratum] –  s. sam­ saxurebrivi disci plinis sUbtitr­i [laT. mikroorganiz­ nentis didi geografi an po­ mebisaTvis).) raime movlenaTa ¥ suveniruli. subtil] – (sa­ ub. litikuri nawili.) ufro­ sebisadmi umciresobis subtQlur­i [fr. (biol. devna meore enam. sub qveS saerTo safuZveli. calke­ sferos ori fizikur­ge­ ul pirebs an sxva saxel­ ografiuli zona. substAncia [laT.) sakvebi garemo da ix. 3. mareba.) myari moaxdina am ukanasknelze.-495- suv subkontQnent­i [laT.) enaTa Seswavlis  samxreT-aRmosavleT aziis dros: ena. bordinatio] – (wign. substantia arsi] – risame safuZveli. sub qveS da stratosfero] – (Txevadi mdgomareobis ga­ atmosferos fena. sub qveS da fr. souvenir] – sa­ maxsovro nivTi. stratosferos gamoyofs subordinAcia [laT. romelsac saxel­ mwifo uwevs adgilobriv subtropQkebi [laT. (lingv. saxsovari. romle­ mwifoebs. aqrola. (filos. saCuqari. romelic gamo­ s. . rebis mkacri sistema. s. titre titri] – kinofilmis dacva. kulturebi. firmebs. magram ro­ sublimAcia [laT.  s. roemlic motovebiT). 2. fiz.  sufsidia Scd. 1. sub qveS da tropikebi] – dedamiwis organoebs. nivTierebis airisebur mdgomareobaSi gadasvla substratOsfero [laT.) nazi agebulebisa (iTq­ samsaxurebrivi daqvemdeba­ mis adamianze). sUbstrat­i [laT. wifo s. bic CrdiloeTiTa da samx­  skolas gamouyves saxelmreTiT akravs tropikebs. rome­ subsQdia [laT. sutroposferosagan. subsidium] – lic ucxo enis mokle Tar­ fuladi an nivTieri dax­ gmans warmoadgens. suvEnir­i [fr. arsi..

Souveränitit < fr. sunna] – muslimanuri `wminda Tqmuleba~. suvEren­i [fr. romelic Semokruli aqvs wigns garedan. sukulEnteb­i [< laT. Tavze] – pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa. ki­ nomebrZolisa da sxv. meTaurobiT. sUlTan­i [Turq. supErmen­i [ingl.  superlaineri. souverainite] – sa­ xelmwifos sruli damou­ kidebloba. sUra [arab.] _ iaponuri erov­ nuli Widaoba. 2.suv -496-  s. sUmo – [iap. romlebic miewe­ reba mahmads. suverenQtet­i [germ. supermArket­i [ingl. zeviT.. ­ze. zemoT. sûra] – muslimanTa wminda wignis – yuranis calkeuli Tavi. zeadamiani. supermarket < super. romelic aRniS­ navs: 1. sUnizm­i _ islamis mimarTu­ leba. souverain] – umaRlesi Zalauflebis mpyrobeli. Siizmi). Sedge­ ba ramdenime aTasi moTx­ robisgan. umaRles xarisxs. suverEnuli – suverenitetis mqone (saxelmwifo). nawarmi. aloe. adamiani.  s. romelTac axasiaTebs wyliT mdidari xorciani foTlebi an Reroebi. surdus yru . romelic yuranTan erTad sunasac aRiarebs (Sdr.). univermaRi. 2. super zeviT.  superrazmi. sUna [arab. succulentus wvniani] – mravalwlovani gvalvagamZle mcenareebi (kaqtusi. ro­ melic darwmunebulia Ta­ vis upiratesobaSi sxva adamianebTan SedarebiT. mTavars. super. ¥ sasuveniro. surdokAmera [laT. sUperyda – qaRaldis yda.. daumarcxebeli. ­ze da market bazari] – didi (Cveulebriv produqtebis) TviTmomsaxurebis maRazia. maRazia. umaRles Tvisebas an maRal gaZlie­ rebul moqmedebas. mouxelTe­ beli gmiri deteqtivisa.] aRmosavleTis zogi musli­ muri qveynis monarqis ti­ tuli. sultan < arab. agava da sxv.. superman ze­ adamiani] – 1.. supermoduri. [laT.

mavlobaSi (maTi SerCevisa  momsaxurebis s. romel­ aseTi formis mqone sxeuli. schema garegnoba. (gadat. romelic me­8 culi vinme an rame. zedapiri. mimagrebuli] – (gramat. Scd.) risame moqmedebis. eg­ 2. s. agreTve. dianobis mistikur­asketuri 3. berZnul miTologiaSi: samedicino) wignebi. saukuneSi warmoiSva. in­ mwoliare lomi (faraonis duri wminda (saRmrTo) da Zlierebis gansaxiereba). tani lomisa aqvs. linza.  s. viwrocxviriani maimuni pa­ sUfiqs­i [laT. dax­  televizoris s.) yalbi. aRwera . iuridiuli (Semdeg. bis mqone sadgomi. sfQnqs­i [berZ. risame Semcvleli. produqtis mxolod zogi­  sferiuli. suffixus bolos vianebis saxisa. imyofebian xolme martoo­ 2. Zv. romelic sarTi. traq­ frTosani arseba. erTkavSirs. Suli zedapiri. 2. dedamiwis s. s..-ebi. surOgat­i [laT. sityvis Ziris Semdeg mo­ Tavsebuli afiqsi. gura – adamianis Tavis mqone sUtreb­i [sanskr. falsifici­ vipteSi: uzarmazari qvis fi­ rebuli ram. gamoxatavs risame mowyo­ suflQor­i [fr. risame gadmocema. romlis yve­ 2. baSi xangrZlivi drois gan­ gavrcelebis are.] – mahma­ mkerdi qalisa. forma] – 1. Tavi da sUfizm­i [< arab. s. ro­ melsac namdvili sagnis. – 1.] – Zv.-497- sqe da kamera] – kosmonavtikaSi: la wertili Tanabrad aris bgeraTSeuRweveli kedle­ daSorebuli centridan. (gadat. 1­isaT­ sxvis nacvlad moTavsebuli] vis). erTi Tviseba aqvs. sfEro [berZ. erTgvari pepela. bolo­ sqEma [berZ. nawilebis urTi­ mokarnaxe (TeatrSi). 4.-s radiusi. s.) 5.  s. sphinx] – 1. sphaira] – 1. surrogatus ¥ sferuli (mniSvn. ekrani. naxazi. romelsac tatebi.) saidumloebiT mo­ mimarTuleba. Sic momavali kosmonavtebi birTvi. souffleur] – bilobas. sxeulebi. (wign. gavlenis da wvrTnis dros).

sqemAtizm­i – gaubraloeba. 4. s. Teatri. marjabaSi.4­isaTvis). Tabelle < laT. amaRlebuli moedani. gadmocema.sqe -498- zogadad. trafaretuloba azrovne­  s. . schisma] – marT­ (mniSvn. scholastikos warmoebi. tabella cxrili] – specialuri scEna [laT.. 2. fakulteti. moTxrobis.­is ostatebi. sqOlio [berZ. romelic la. risame gadmocemaSi. dawe­ calkeuli nawili. 1. piesis yoveli moqmedebis metabele _ sawarmos. ¥ scenuri da sasceno sqQzma [berZ.) calkeuli epi­  telefonis aparatis s. Teatraluri moRvaweoba. lmadidebel da kaTolikur  s. s. mowyvetili codna. monacemebi. teraturul­dramatuli na­ sqolAstika [berZ. gamosaxvaSi. kino­ ¥ sqemuri da sqematuri. dasamax sqematiuri Scd. skene dafa muSa­mosamsaxureTa karavi] – 1. erTiani eklesiidan raime scEnar­i [it. Teatraluri war­ gamocxadebisa da iqidan modgenisaTvis gankuTvnili wasvlis aRricxvisaTvis. klebis s. scenario] – li­ nawilis gamoyofa. nazodi. s. usagno  s. masala. eklesiaSi: ganxeTqileba. romlis mixedvi­ swavluli] – formaluri. garegnoba. am dafaze dakidebuli Je­  mbrunavi s. msjeloba. sovrebeli s. suraTis . scholion] – SeniSvna. s. (romanis. niSvili.-ebi. cxovrebasa da praqtikas ¥ sascenaro.. gverdis qveda nawilSi tAbel­i [germ. romanis s. xazi. ganmarteba. mxatvruli nawarmoebis  nawarmoebis s. aris moTavsebuli. scaena < berZ.. xelovneba. tonebi.. gamosv­ sebulebis muSaki. Tac idgmeba kinofilmi. metyveleba. ro­ t melic ZiriTadi teqstis qveS. 3.-is novatori k.s.  gamoTxovebis s.. tabuliT aRricxavs samu­  pirveli moqmedebis finaSaoze gamocxadebas da iqi­ luri s.

 t. saerTod raimes mkacri ak­ rZalva. 2. ¥ metabelisa. romelic icis samxreT­aRosavleT aziaSi da wynari okeanis dasavleT nawilSi (iaponiaSi. trosebis) er­ Toblioba tvirTis awevisa da gadaadgilebisaTvis.  cimbiris t. typhoon < Cin. romelzedac qvey­ ndeba sxvadasxva Suquri informacia. gemis xelsawyoebis (gem­ sarTavebis. grigali. ¥ tavtologiuri. tabu] – 1. sadac sauzme. tabUret-i [fr. traqtiri. moaqvT garkveul dros da saerTo menius mixedviT yvelasaTvis.] – xSiri. pansionSi: saerTo sufra.  taburetka Scd. sagnis akrZalva. ZiriTadad wiwvovani tye evropis. ze­ bunebrivi Zalebisagan mov­ lenil sasjels. yvelasaTvis es iyo t. iakut. pir­ velyofil xalxebSi: raime sityvis. 2.-499dan wasvlas. tauto igive da gramma Cawera] – leqsi. ro­ melSic qvemdebare igiveo­ biTia Semasmenlisa. tabouret] – xis ubralo uzurgo skami. tableau suraTi. tak tavtOgrama [berZ. restoranSi. tauto igive da logos sityva] – 1.] – 1.. takElaJ­i [germ. sadili da sxv. aziis da amerikis CrdiloeT nawilSi. tAverna [it. taverna] _ italiasa da zog sxva qveyanaSi: sami­ kitno. tAbu [polinez. tavtolOgia [fr. tAbldot­i [fr. dafa] – specialuri fari an ekrani. ruseT­ Si. logikaSi – msjeloba. table d’hôte] – sastumroSi. moqmedebis. epiteTi. imavis gameoreba sxva sityvebiT. vagzlis t. gemis yvela gemsarTavi afrebis marTvis mowyobiloba. tautologie < berZ. tAiga [Turq. taQfun­i [ingl..  stadionis t. .  metabelesi Scd. CineTSi da sxvagan).  t. romlis darRveva crumorwmuneobrivi war­ modgenis mixedviT TiTqos gamoiwvevs ubedurebas. tAblo [fr. romlis yvela sityva erTi da imave asoTi iwyeba.] – gamanadgurebeli qariSxa­ li. Takelage < holand. daado. 2.

tank] – muxluxe­ nis daxuruli baqani. romel­ sac deben WrilobaSi. wili.) wyvilad. sisxldenis SesaCereblad 2. di tvirTis (upiratesad navTobproduqtebis) gada­ tAmbur­i [fr. lizebuli masala. visgan.tal -500- tAlant­i [berZ. tAnkist­i _ samxedro piri. s. nebSi. divizia.  mZime t. icavs sad­ da tyviamfrqvevebiT aris goms garedan haeris SeRwe­ aRWurvili.) maxvili kuTxis talQon­i [laT. tango] – salonuri neltempiani cekva qal­va­ kbili kbilis wil~). sazidi gemi. tandem] – 1. kuTrebiT mkveTrad iyo ga­ moxatuli xamurabis kano­ tAndem­i [ingl. nis) SurisZieba. tAnker­i [ingl. Tavisi Za­ romelic marTkuTxa samku­ liT danaSaulis fardi] TxedSi udris mocemuli – gvarovnuli da monaTm­ kuTxis pirdapir mdebare flobeluri sazogadoebis kaTetis Sefardebas meore samarTalSi: sasjelis zo­ kaTetTan.-Si gamosvla. 2. rkinigzis samgzavro vago­ tAnk­i [ingl. tangens Semxebi] didi erTeuli. ma. msubuqi t. celebuli fulis yvelaze tAngens­i [laT. 3.. (arqit. romelic satanko jarSi tAmpon­i [fr. tampon] – steri­ msaxurobs. baraTi. talon] – patara  t. biani sabrZolo TviTmavali 2. gansa­ Jisa. Seteva. tAngo [esp. romelic zustad See­  tangesi Scd. tambour] – 1. – (maTem. (gadat. . tAlon­i [fr. antikur samyaroSi gavr­ an Cirqis Sesawovad. talanto] – 1. romelsac eyrdnoba gumbaTi. talio (taliotrigonometriuli funqcia.RruSi gansakuTrebuli niWi.romelic qvemexebiTa vlel karTan. rac risame miRebis uflebas iZleva. tanker] – Txeva­  benzinis t. oradgiliani velosi pedi. saTavsi – Senobis Sesas­ manqana. ruli an mravalwaxnaga na­  s.) Senobis cilind­ ¥ satanko. musika cekvisaTvis. sabameboda miyenebul zi­ ans (`Tvali Tvalisa wil.

romelsac di­  minis t. magram verc xils Wamda da taqikArdia [berZ. таран < berZ. dadgenili marSrutiT. taxi] – dasaqiravebe­ nebdnen mtris gemze dar­ li avtomobili.) samxedro gemis mokle fexebi aqvs.. veSa nawili. taran-tella] – 1.] – raime saxis gadasaxadis Tebma miusajes saukuno (an sazRauris) ganakveTi tanjva­idga yelamde wyalSi. win gamoSverili wyalq­ tAqsa2 [fr. mwifenayofian xexilis qveS.. romelsac mgzavrebi 2. taxe] – nixri. t.-501- taq tantAlos­i [berZ. feni Wilobi. tarantola] – ¥ taqsim. desac vinme axlos aris taqOmetr­i [berZ. vian autanel tanjvaze. ro­ iaraRi (icodnen Zvelad). melsac grZeli tani da 2. tempiani cekva. magram qare da metreô vzomav] – ver aRwevs mas. tara] – saqonlis Se­ xelsawyo.di gamoyeneba aqvs iaponiis is sawyobi. taqsi. berZnul miTologiaSi: li­ diis mefe. taqsis (`taqsis ga- . kasrebi da misT. tachos siC­ sasurveli mizanTan. tarif < arab.­ze imarTeba Wi­ tAran­i rus. romelic uCvenebs gav­ tarAntela [it. sinon. tadaoba Ziudo. Dachlis sangrevi sabrZolo shund] – patara ZaRli. nixri). tachys verc wyals svamda. romelsac Rmer­ tArif­i [fr. musika am samarSruto taqsi _ iseTi cekvisaTvis. lili manZilis safasurs. veli. brunvis siCqaris gasazomi tAra [it. cxov­ robs miwaSi. italiuri xalxuri swraf­  msubuqi t.).. такса germ. ked­ tAqsa1 [rus. t. Zvelad iye­ tAqsi [fr. bradikardia). aqvs mricx­ tymisaTvis. tAtam­i [iap. (qarT. swrafi da kardia guli] – tantalosis tanjva _ ity­ (medic. tarAntul­i [it. Tantalos] – didi Sxamiani oboba. zustad sikaluri nawarmoebi. satvirTo t. safuTavi masala (yuTebi. ro­ (Sdr. qaRaldis t.) gulis aCqareba.] _ iatakze dasa­ tomrebi. yofaSi. am cekvis tempis mqone mu­ gadahyavs erTi. (samx. rantô damangreveli] – 1.

tēle Sors da gramma aso] – (moZv.  oTxtaqtiani Zrava.  Sigawvis Zravas dguSis t. taqsidErmia [berZ. takt da tactus Se­ xeba] – zomierebis grZnoba. Semdeg. t.  s. amocana. adamiani..  taktika Scd. amJamad istoriuli muzeumi. ¥ taqtiani. ¥ taqtiani. sityvis `satelevizio~­s Sesabamisi. (samx. taqsSi.­mde – me­ fis cixe­darbazi. tēle Sors] – pir­ veli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvne­ lobiT: 1. telEgraf­i [berZ. tAqt­i1 [germ. t. rac taqsi. igivea.] – 1.  takti.  t.).  sazRvao brZolis t. me­19 s­mde – saxelmwifo sapatimro. Ta­ vaziani moqceva visime mi­ marT. raime meqanizmis samuSao ciklis nawili.. tēle Sors da grafo vwer. taktiani Scd.  telekamera. Sor manZilze an ganxorcielebadi manZil­ ze. SeniSvna. taxis mo­ wyobiloba da derma ka­ ni. tAqtika [berZ. Tavis daWeris unari. tyavi] – cxovelTa fi­ tulebis damzadeba. momzadeba. taqsiSi. 3.  teleskopi.taq -502- mouZaxes~). 2. erTmaneTis momdevno Ta­ nazomieri moZraoba. metruli mu­ sikaluri erTeuli. uvertiuris daskvniTi t. tele. 2. Tower] – lon­ donSi: me­16­17 ss.  taqsamotori Scd. rome­ lic uzrunvelyofs sade­ nebiT cnobebis miRebas da . taqsomOtor­i _ igivea.-ebi. tactus Sexeba] – 1. Takt < laT. saqcieli.  ornawiliani t. tAqt­i2 [fr. romelSic am­ wyvdevdnen gansakuTrebiT saSiS damnaSaveebs. telEgrama [berZ. Taktike] – 1. telegrafi..) brZolis nawarmoebis Teoria da praqtika. rac depeSa. jarebis t. tAuer­i [ingl. magram sayovelTaod vrcel­ deba: taqsma. taqss. parki. ¥ taqtikuri. kavSir­ gabmulobis sistema. telestudia. ¥ sataqsomotoro. darty­ mebi.  t. [berZ.

-is Senoba.  s..  t. s. t. telEskop­i [berZ.  t.-is lenti. teletAi p­i [ingl.-is aparati.  50­60 wlebSi ixmareboda agreTve – telexedva. ¥ sateleskopo. linzebi. kabeli. sawarmoo procesebis marTva Sori manZilidan kavSirgabmulo­ bis saSualebaTa gamoyene­ biT. planetebi. . visio xedva] – uZrav da moZrav gamosaxulebaTa bgeriTi gadacema Sor manZilze da ekranze miReba eleqtro­ da radiokavSirebis saSua­ lebiT. mecnierebisa da teqnikis dargi. visio xedva] – aparati sate­ levizio gadacemaTa da ma­ Ti bgeriTi Tanxlebis mi­ saRebad. tēle Sors da pathos grZnoba] – movlena.  feradi t. romelic axorcielebs de­ peSebis miRebasa da gada­ cemas. dakvirvebebi.  s. television < berZ. antena. tele Sors da laT. televQzia [ingl. kavSiri. ¥ teleskopuri. teletype] – telegrafis asosabeWdi aparati.  t.-is sistema. marsis t. ramac gavrceleba ver hpova. telemeqAnika – 1. gadacema.-is ekrani. romelic aseTi mar­ Tvis saSualebebsa da me­ Todebs swavlobs. televQzor­i [ingl. s. kavSirgabmulobis sawarmo. romelsac aqvs sa­ beWdi manqanis ti pis kla­ viatura. televisor berZ. ¥ satelevizio. 2.  t. feradi t. s. tēle Sors da skopeô vuyureb] – ast­ ronomiuli optikuri xel­ sawyo cis mnaTobebze dak­ virvebis sawrmoeblad. ¥ satelevizio. romelic gamoixateba erTi piris nevrvul­fsiqikuri mdgomareobis Sesaxeb in­ formaciis gadacemaSi meo­ re pirisaTvis Sor manZil­ ze. 2.-503swraf gadacemas Sor man­ Zilze eleqtruli signa­ lebis saSualebiT (morses kodi).  t. telepATia [berZ. saxelosno. t. tel ¥ satelevizio. filmi.-is programa.  s. tēle Sors da laT.  s.

t. temtus dro] – 1. telEfon­i [berZ. ¥ satelefono.-ma dareka. msaxiobi.-ebi. nivTierebis siTbos xarisxi. darbazi. t. s. 2. sadguri. s.  elsmeni Scd.  f. aparatura. risame mimdinareobis gan­ xorcielebis siswrafis xa­ risxi. temperamenuntum Tanazomieri na­ revi] – fsiqikuri wyobis Taviseburebani.-is xma. telefax tēle (graph) telegrafi da facs (imile) gaakeTe msgavsi. t. saer­ TaSoriso ubnebze iyeneben sixSiriseul telegrafis arxebsa da radioarxebs. energiuli.tel -504daurekes.  saqalaqTaSoriso t. telEfaqs­i [ingl. musikaluri na­ warmoebis Sesrulebis sis­ wrafis xarisxi. 3. tEmbr­i [fr. tEmp­i [it.  mgznebare t.. mgzne­ bare. 4.  swrafi t. aseTi kavSiris abonentis nomeri. timbre] – akus­ tikuri Tavisebureba (xmis.  s. done. romlebic vlindeba garesamyarosTan adamianTa urTierTobaSi. sxva­ gvarad faqsi] – 1. temperatura swori Sefardeba. mis qcevaSi. tempo < laT.  t.-is uvertiura. ¥ sateletai po.  s.  sasiamovno t. TviT informacia. faqsimi­ luri kavSiri nabeWdi in­ formaciis gadasacemad. tēle Sors da phone bgera] – teqnikur mowyobilobaTa sistema laparakis sadenebiT ga­ dasacemad Sor manZilze eleqtruli energiis saSu­ alebiT.-is miReba. nor­ maluri mdgomareoba] – 1. tEleqs­i [ingl. musikaluri sakravisa). cekvebi. f. raime sxeulis. temperAment­i [laT. temperAtura [laT. 2. qseli.-iT . aseTi kavSiris ganxorci­ elebisaTvis saWiro aparati. temperamentiani – cxoveli temperamentis mqone. romelic mierTebulia sig­ nalis micemisaTvis tele­ fonTan. t. telex] – saa­ bonento telegrafirebis saerTaSoriso qseli.-is gadacema. romelic gadacemulia aseTi kavSi­ riT.-is aparati.  mrewvelobis ganviTarebis t.

tendEncia [ger. (saub. aweuli t. aseTi xmis mqone momRera­ li. Cveulebriv mr. ro­ melic uSualod ebmis or­ Tqlmavals. progresuli t. tErmin­i [laT. sinon. teritOria [laT... haeris saSualo t. done. kritika.  zrdis t. ¥ teritoriuli.  t. wylis duRilis t. ter tEno [iap. msmenels.  tendenciozuri Scd. 2. sa­ cxovrebeli saxlis miSene­ buli Ria aivani. romelsac aqvs boZebze dayrdnobili saxuravi.. tErasa [fr..  t. gansakuT­ rebuli ti pis vagoni wylisa da sawvavis Sesanaxad. rogorc jan­ mrTelobis maCvenebeli. mamaka­ cis yvelaze maRali sasim­ Rero xma. ¥ temperaturuli. romelsac Tavs axveven mkiTxvels.  terasi Scd.­ebaze gaSenebuli xexili. terminus saz­ . territorium] – garkveuli sazRvrebiT Se­ mofargluli miwis sivrce (nakveTi). tenore] – 1. ¥ tendenciuri (mniSvn. tendo miviswrafi] – 1. Ria konkursi raimes yid­ vis an romelime saqmis Ses­ rulebaze uflebis mosapo­ veblad. tEnder­i [ingl. Cardaxi mzisa da wvimisagan dasacavad. qalqis t. qarxnis t. sazRvrebi. Sigawvis Zravis t. tent] – tilos farduli. Tendenz laT.] – iaponiis impera­ toris tituli (misi ufro cnobili titulia mikado). midrekileba. reJimi.) avadmyofobis dros: sxeulis siTbos maRali done (qarT. terasebi – ferdobze kibe­kibe gaCe­ nili an gakeTebuli hori­ zontaluri an odnav da­ qanebuli baqnebi.. cvlilebani. sicxe). t..-505 wylis t. 2. risame ganviTarebis mimarTuleba. 2­isaT­ vis). 2.  teritorialuri Scd. terasse] – 1. saxelmwifos t. tEnt­i [ingl.  saqarTvelos erTiani (ganuyofeli) t. 2. 2.. adamianis sxeulis siTbos xarisxi. winaswar SemuSavebuli calmxrivi azri. tender < tend momsaxureba] – 1. tEnor­i [it. 3.  saqarTvelos t. miswrafeba.  normaluri t.

.ter -506Tanamgzavris zedapirze. gankuT­ vnilia sistemaSi infor­ maciis Sesatanad da iqidan gamosatanad.) bolo. ¥ terminologiuri. sasazRvro mdgomareoba sicocxlesa da sikvdils Soris. mowyobi­ loba gamoTvliTi sistemis SemadgenlobaSi. terOrizm­i – teroris po­ litika da taqtika. ¥ teroristuli. terminAtor­i < [laT.  Terminologia. organizacia. ¥ teroristuli. saTerminologio Scd. termino sazRvars vavleb. Terminologiuri. 2. bolo sadguri (rkinigzis.) sicocxlis uka­ naskneli stadia. romelic zustad gadmoscems codnis raime dargis cnebebs.  t. terminolOgia [laT.  s. tEror­i [terror SiSi. saSine­ leba] – politikur mowi­ naaRmdegesTan angariSis gasworeba ZaladobiT (mok­ vliTac ki). terminus sazRvari da logos moZRvreba] – codnis garkveuli dargis terminebis erToblioba. sadac xdeba gemebze dasat­ virTi da gadmosatvirTi konteinerebis damuSaveba. terminalis dasasrulis momaswavebeli] – (wign. ZiriTadi ned­ leulia ski pidarisa da Rvari] – sityva. vyof] – (astr. termQnal­i [laT. terpEnTin­i [berZ.  Termini Scd. sakonteQnero termQnali – sazRvao­savaWro navsad­ gurebSi: saTanado meqaniz­ mebiT aRWurvili adgili. avto-satraqtoro t. leqsikoni. terminalis saboloo] – 1.) sinaTlis (dRis) da sibnelis (Ramis) saz­ Rvari planetis an misi . terminAlur­i [laT. teretenthinos] – fisovani wveni. ¥ saterminologio.  teqnikuri t. aqti. komisia. maTematikuri t. t. ro­ melic wiwvovan xes sdis Wrilobidan.  filosofiuri t. terminaluri mdgomareoba – (medic.  t.  t... terOrist­i _ individua­ luri teroristuli aqtis momxre da monawile.  faSisturi t.-is msxverpli. saboloo. metroplitenis).

. 2. romelsac aZleven gamosacdel pirs misi go­ nebrivi ganviTarebis. (mus. tEst­i [ingl.. 2. t. teqnQkos­i 1.. eleqt­ ronaTurebis vargisiano­ bis) Sesamowmeblad.  t. (poligr. ¥ testuri.-ebi. teqnQkuri – 1. mis gamoyenebasTan dakavSi­ rebuli. 2. xelovneba] – 1. t.) samstriqoniani stro­ fi sonetSi. teqnikaSi (laq­saRebavebis dasamza­ deblad). violinos dakvris t.  t. erToblioba profesiuli xerxebisa. saSualo teqni­ kuri ganaTlebis mqone spe­ cialisti. manqanebis.  sasoflo-sameurneo t. test] – mokle amocana. intervali pir­ velsa da mesame safexurebs Soris. tEqnika [berZ. progresi. avto-satraqtoro t.  usafrTxoebis t. gamocdebi. Sro­ mis im iaraRebisa da sa­ SualebebaTa erToblioba.-507kolofinis misaRebad. tercia mesame] – 1. terpsQqora [berZ. samxedro t. CamorCeniloba..  texnika. t. terzetto] – 1. warmodgenili hyavdaT qalad. 3. Terpsichora] – berZnul miTologiaSi: muza cekvisa da gunduri galobisa. (lit. Wadrakis TamaSis t.... romelsac xelSi lira uWiravs. tErcia [laT. manqanebis da meqanizmebis muSaobasTan. mid­ rekilebisa da SesaZleb­ lobaTa gamosacdelad. tErcet­i [it. intelegencia. texnikuri Scd.) sasaTauro Srif­ ti erTgvari. samSeneblo t. tEster­i [ingl.. techno osta­ teq toba.) igivea. inJinrebi da t. rac trio. romlebsac iyene­ ben raime saqmeSi. dokumentacia. meqanikur mo­ wyobilobaTa da iaraRebis erToblioba. warmoebis pro­ cesTan dakavSirebuli. romlebic gamoiyeneba ma­ terialur faseulobaTa Sesaqmenlad.  mowinave t.  samTo t. musikaluri gamis mesame safexuri.  t. teqnikasTan. 2. tester] – xel­ sawyo risame (mag. iye­ neben medicinaSi.-is ganviTareba.

 Cais t. avtomobilis awyobis t. Txzuleba. SeduRebis t. sagnebis. nimuSi] – 1. ¥ tigelisa.  TviTfrinavis axali t. sabuTi da misT.  texnologi Scd. movlenebis garkveuli jgu­ fis nimuSi.. teqnolOgia [berZ. teqnikis dargSi momuSave piri.). romel­ Sic adnoben an axureben sxvadasxva masalas.teq -508teqstebs maTi mecnierulad gamocemis mizniT. texnologiuri Scd. forma.. teqstolOgia [laT. tQgel­i [germ. tEqst­i [laT. ¥ teqnologiuri. texnikosi Scd. rome­ lic kritikulad swavlobs literaturis Zeglebs da istoriul dokumentebis . simReris t. xelovneba da logos moZRvreba] – sawarmoo procesebis erToblioba warmoebis garkveul darg­ Si. axali t.. techno ostatoba. logos moZRvreba] – filosofiis dargi. depeSis t. tiegel] – cecx­ lgamZle WurWeli. nivTie­ rebas. twist] – cekva erTgvari.) Senobis nawilebis urTierTganlagebisa da misi formebis. saxe.. tQp­i [laT. tvQst­i [ingl.  tiglisa Scd.. romelic swavlobs dedamiwis qer­ qis moZraobasa da defor­ maciebs da maTTan dakavSi­ rebul Tvisebebs.-meqnikosi. SeerTeba] – dawerili raime (literaturuli nawarmoebi. 2.  texnologia. qu­ rumebis Tavsaburavi (ro­ gorc Zalauflebis simbo­ lo).  `vefxistyaosnis~ t.  texniki. tiara] – 1. t. teqtOnika [berZ. tQara [berZ. warmoebis xerxebis mec­ nieruli aRwera. romis papis gvirgvini.. textum kavSiri. procesi.-is danergva.  inJiner-t. tektoniko mSeneblobis xelovneba] – 1. typus anabeWdi. geologiis dargi. Zvel aRmosavleTSi: mefeebis.  norCi t. (arqit. forma. proporcie­ bis Sefardebis Tavisebu­ rebani. teqnOlog­i – warmoebis ro­ melime dargis teqnologiis specialisti.  t. textum da berZ. 2. 2.-ebi.

 grafis t. tQrada [fr. 2. t. tQraJ­i [fr. 2. mxatvruli saxe. romelSic ganzogadebulia adamianTa garkveuli jgufis Tvise­ bebi. 3.  titaniuri Scd. tirage] – 1. 2. geniosze. titAnur­i _ (wign. Titan] – 1. tirAnia [berZ. 3.  t. movlena. tQtan­i [berZ.-509avtomobilis axali t. sesxis an latariis mogebaTa ga­ TamaSeba.  t. beWdviTi gamocemis egzem­ plarTa raodenoba. fola­ disferi magari liToni. t. monologi.  didi t. ti polOgia [berZ. tQtul­i [lat.  ti piuri Scd.  Cempionis t. ¥ tiranuli. typos ana­ beWdi da logos moZRvreba] – sagnebis an movlenebis klasifikacia maTi saerTo niSan­Tvisebebis mixedviT. despotizmi). ti­ tanebi – berZnul miTo­ logiaSi: ukvdavi arsebebi. tit  saxelmwifo sesxis morigi t. tQran­i [berZ. ro­ melzedac mocemulia saTa­ . magaliTi. xelisufleba. tirade] – paTosiT warmoTqmuli grZeli fraza. ityvian Zalian did moaz­ rovneze. feodalur da burJuaziul sazogadoebSi: sagvareulo an boZebuli sapatio wode­ buleba. saerTod raime sapatio wodebuleba. gamocemuli wigni.  t.  qarTveli qalis t. titre] – warwera kinofilmis kadrze. despoti). gigantebi. Sroma. qimiuri elementi. 1­isaTvis). replika. t. romelic moqmedebs TviTneburad da ZaladobiT (sinon. tyrannos] – sas­ tiki mmarTveli. proeqti. titulus] – 1. typicon] – sa­ eklesio wesebis krebuli. 2. ti pQkon­i [berZ. Zala. romlebic Seeb­ rZolnen olimpiel Rmer­ Tebs. mxatvrul literaturaSi. miTologiis uk­ vdavi uzarmazari arsebis Titan­is saxelis mixedviT]. tirannia] – TviT­ nebobasa da Zaladobaze damyarebuli mmarTveloba (sinon.) uzarma­ zari [berZ. tQtr­i [fr. ¥ ti puri da ti pobrivi (mniSvn. wignis pirveli gverdi.

-ebi. sinon. satransporto saSuale­ baTa. avtoris gvari. tomOhavk­i [ingl. tOnaJ­i [fr.-ebi. 3.] – CrdiloeT ame­ rikel indielTa sabrZolo iaraRi – msubuqi najaxi. tifosi (mr. tonnage] – 1. tQfozi [it. typhos gonebis dabneleba.) sxvi­ si azrebis. kilo). sax. gaSeSeba] – ram­ denime mwvave infeqciuri daavadebis saerTo saxel­ wodeba.  dabali t. typhlos usinaTlo da paidagôgiks] – pedagogikis dar­ gi. ¥ tonaluri.  t. rac tituli (mniSvn. maRali t.  naTeli t. 3). tOna [fr.  mediduri t. rwmenis Semwyna­ rebloba. tonos xmis amaR­ leba] – 1. toga] – Zv. tOkai [< geogr.  togasi Scd.-ebi. sinon. gadasvlebi. tonne] – wonis er­ Teuli zomaTa metrul sis­ temaSi: udris 1000 kg­s.] – un­ gruli TeTri sadeserto Rvino. muqi t. ge­ mis (gemebis) wyalwyva an tvirTmzidaoba. elferi). . tolerAntoba [< laT.) `tifi­ anebi~] – ase uwodeben ita­ liaSi fexburTis gulSe­ matkivrebs. tomahawk indielTa erT­erTi enidan algonk. transportis tvirT­ mzidaoba. gamoce­ mis adgili. naxevartoni – musikaluri intervalebis sazomi erTe­ uli – simaRlis mixedviT umciresi manZili bgerebs Soris. tiflopedagOgika [berZ. romelic amuSavebs usinaTloTa da cudad mxedvelTa swavla­aRzrdis sakiTxebs (meTodebs). romis sruluflebian moqalaqeTa zeda tansacmeli – grZeli wamosasxami. tQf­i [berZ. tOga [laT.) gansazRv­ ruli sididis Sualedi or mezobel bgeras Soris.ro­ melsac Soridan sasrolad iyenebdnen.tif -510- uri. saubris esa Tu is ieri (qarT. mxatvrobaSi: feris esa Tu is SesamCnevi sxvaoba (qarT. 2. tolerans (tolerantis)] – (wign. tOn­i [berZ. ¥ satitulo: satitulo furceli _ igivea. (mus. 2. weli da sxv. ¥ togisa..

topiaria me­ baReoba] – sabaRo deko­ ratiuli xelovneba da buCqebisaTvis sxvadasxva cxovelis. topogrAfia [berZ. mindvris da a.­is gasazaveblad. sad­ RegrZelo. ruka.) nervuli centrebisa da kunTovani qsovilis aRgz­ neba daRlilobis gareSe.  t. adamianis gamosaxuleba TabaSiriT qandakebaSi. topOnim­i – raime geogra­ fiuli adgilis (soflis. 2. tonos daZabva] – (fiziol. iyeneben sawvavad. Torf] – Waobis mcenareTa xrwnis Sedegad warmoSobili mkvrivi masa. topos ad­ gili da graphô vwer] – geo­ deziis nawili. tOnik­i [ingl. torso] – adamianis tani ferweraSi. raime saqonlis gamoSveba woniT. cecxlze gaxuxuli damk­ raxuli an gamomSrali pu­ ris Txeli naWeri. formis micema. tonic] – ual­ koholo gaziani sasmeli.-5113. mTis. sasuqad. tOrs­i [it. topiAria [laT. topos ad­ gili da onyma saxeli] – 1. romelic Seiswavlis dedamiwis ze­ dapirs. romelime adgilis geografiul saxelTa er­ Toblioba. tOrf­i [germ. rome­ lic aCvenebs – romeli cxe­ . torpedo eleq­ truli skarosi (Tevzia er­ Tgvari)] – TviTmoZravi da TviTmarTuli wyalqveSa Wurvi sigaris formisa. tOnus­i [laT. tonus < berZ. koleji. tOrpedo [laT. romelic swavlobs geo­ grafiul saxelebs. toreados < toro xari] – espaneTSi: xarebTan brZolis monawile. t. tOnga [ind. totalizAtor­i [fr. misi gazomvis da gegmaze an rukaze gamosax­ vis xerxebs.] _ indoeTSi: ve­ loriqSa. 2. romelsac iyeneben arayisa da misT. tyis. totalisteur] – 1.  toriadori Scd.) saxelwodeba. toreAdor­i [esp. piramidebisa da misT. tonstUdia – kinowarmoebaSi: xmis Casaweri studia. tot toponQmika [berZ. toast] – 1. ¥ topografiuli. doRze mowyobili meqanikuri mricxveli. leqsikologiis nawili. tosti. tOst­i [ingl.S. torsi.

agreTve zogi cxoveli da mcenare. toxikon Sxami] – Sxamiani nivTiereba. tOqsin­i [berZ.  t. toqsQkur­i [< berZ.  traRikosi Scd. ro­ melsac gamoyofs zogi mik­ roorganizmi. (gadat.  t. daRupva. t. mZime gancda. . samwuxaro da. 2. t. rome­ lic swavlobs Sxamebis Tvisebebs da maT moqmedebas organizmze. ¥ tragikuli (mniSvn. msaxiobi. totalitArul­i [fr. tradQcia [laT.-ebi. biuro. doRze an sxva sportul sanaxaobaze gamarTuli Ta­ maSi fulze. 2. igive totalitarizmi. Janri. 2­isaT­ vis). romelSic Sexamebulia tragediisa da komediis elementebi. totalitaire] – sadac. Zlieri xasia­ Tebisa da Rrma gancdebis Sejaxeba. nivTierebani. traditio gada­ niT ra sanaZleoa dadebuli. rac Cveulebriv gmiris daRupviT Tavdeba. 5­isaT­ vis).  t. satraRedio Scd. tragikomEdia – 1. amave dros.  toqsiuri Scd. ¥ satragedio (mniSvn. mobilizacia. tragedia] – 1. ojaxuri t. traRikuli. reJimi. dramatu­ li nawarmoebi. tragEdia [berZ.) saSineli ambavi. ris drosac aSkara teroristuli diq­ taturaa. tanjva.) yovlismomcveli. saxelmwifo. ¥ tragediuli (mniSvn. ubeduri SemTxveva.tot -512dramatuli nawarmoebi. t. omi. 2. romelic iRebs sa­ naZleos da gamarjvebuls uxdis saTanado Tanxas. tragQkosi – tragediuli rolebis Semsrulebeli msaxiobi. traRediuri. SemTxveva. toqsikolOgia [< berZ. toxikon Sxami] – Sxamiani momwamv­ leli. datrialda.  t.  Seqspiris t. sasacilo mdgomareoba an ambavi. totall] – (wign. totAlur­i [fr. t.  t. 1­isaTvis). toxikon Sxami da logos moZR­ vreba] – mecniereba.  s. sa­ yovelTao. aq araferia!  traRedia.  t. ro­ melSic asaxulia mZafri konfliqti.

romelic swavlobs trav­ mul dazianebasa da misi mkurnalobis meTodebs. mowyobiloba zRvis fske­ ris gamosakvlevad. tom­ riseburi didi bade gemidan zRvaSi Tevzis saWerad.. gankuTvnilia ma­ Rali Zabvis eleqtrodenis misawodeblad anTebis san­ TlebisaTvis.  t. kosmosuri aparatis t.  t. trawler] – 1. 2. traversée ga­ dasvla] – alpinistebis ga­ dasvla marSrutiT. rome­ lic gadis mTagrexilis Txemze da moicavs ramdenime mwervals. . trAvma [berZ. travmatolOgia [berZ. iqidan mcenareebisa da cxovelebis amosazidad. trAler­i [ingl. traverse] – ge­ mis. Txroba] _ istoriulad Camoyalibebuli. tra  xelis t. romelic eyrdno­ ba vertikalur kolonebs. romelic aRWurvilia traliT da gankuTvnilia wyalqveSa naRmebis mosaspobad. trembleur] – karburatorSi Sigawvis Zravis anTebis sistemis xelsawyo.). 3. dazianeba da logos moZ­ Rvreba] – medicnis nawili. trAl­i [ingl. traeqtOria [laT. trajectorius gadaadgilebasTan dakavSi­ rebuli] – sivrceSi moZravi raime wertilis an sxeulis gza. traverse] – ga­ nivi Zeli. kadoni. trauma] – or­ ganizmis daSaveba. trAverz­i [fr.  Wurvis t. daSaveba.-ebi.-513cema. TviTmfrinavis kursis perpendikularuli mimar­ Tuleba.  erovnuli t. trAvers­i2 [fr.  traektoria Scd. yofaqcevis normebi. daJeJviT. trAmbler­i [fr. trawl] – 1. tralebiT aRWurvili Tev­ zsaWeri gemi. rac ga­ mowveulia garegani zemoq­ medebiT (daWriT. samxedro gemi. ¥ tradiciuli. trAvers­i1 [fr. Taobidan Taobaze gadacemuli ada­ Tebi. trauma (traumatos) Wriloba. dawviT da misT. ¥ travmuli da travmatuli. dResaswauli. 2. mowyobiloba wyalqveSa naRmebis aRmosaCenad da mosapoveblad.

. vaWmis saSualebiT. roba. naxevradgamtare­ 3. s. s. gadacema raimes meSveo­ biani xelsawyo eleqtro­ biT. [laT. iSviaTad.) ro­ ¥ tranzituli da satranzimelime enis bgeraTa zusti to. oreSi mesame saxelmwifos transkrQfcia [laT. trAns­i [fr. Semdeg..) sayrdeni. rodesac adamians cno­ ¥ tranzistoruli. trans ­ze. (s. viza. gadaadgileba] – dayvana transportis raime xmeleTze zRvis gadmosvlis saxeobiT erTi punqtidan procesi. transcgavliT.) matarebeli. portatuli radiomimRebi. mis ga­  saTxilamuro t. trans. biereba dabnelebuli aqvs da  t. wyalSi dakveTas. tran transalpuri. signalebis gasaZliereblad  transkrifcia. iqiT.tra -514- trAmplin­i [fr. gamowveulia xme­ meoreSi gzad mdebare Su­ leTis daweviT (an. riptio gadawera] – (enaTm. ­Si. (s. transgressio gadazidva an mgzavrTa ga­ gadasvla. ma. tranzQstor­i [ingl. (gadat. transe] – fsiqikis romelsac aseTi xelsawyo aSlilobis erT­erTi for­ aqvs. da ara am enis weris siste­ ¥ t. an erTi saxelmwifodan me­ (sapirisp.-idan. iqi­ bisaTvis.. 2. sivrceSi moZraobas. vali punqti raime moqmede­ 2. 1.  laTinuri t. radiomimRebi. da gardasaqmnelad. vla. sistor] – 1. gadacema pirobiTi asoebiT  t.) mimosvla. Ta mxares. regresia). transitus gas­ rTul moZraobas. tremplin] – 1. raimes ganlageba iqiT. xtoma t. gamWoli] – asaxleti nageboba an mo­ pirveli Semadgeneli nawi­ wyobiloba xtomis sigr­ li rTuli sityvebis. rome­ Zisa da simaRlis gasadi­ lic aRniSnavs: deblad. saerTaSori- .  transkontinentaluri (tran­ 2. amosa­ skontinenturi).. igi avtomaturad asrulebs trAnzit­i [laT. aleduri punqtis gavliT okeanis donis aweviT). gadasvla] – tvirTis transgrEsia [laT.

transportQor­i [fr.  s. s.-515so t. s. transpArant­i [fr. transpOrtir­i [< laT. transplantAcia [laT.] erTi damwerlobis asoebis gadacema sxva dam­ werlobis asoebiT. romlis daniSnulebaa adamianebis gadayvana da tvirTis gada­ zidva. televiziis saSualebiT.  t. transparent] – 1. rac konve­ ieri. trans ­iT. ¥ satransporto. sarkinigzo (rkinigzis) t.. saSualebani.  sadesanto t... tran- .  s.. ¥ satransliacio. uxazo sawer qaRalds udeben qveS.  transkri pcia. translAcia [laT. satranskri pcio Scd. satransliacio. musikis. gadmocema] – me­ tyvelebis. transpOrt­i [< laT. CarCoze gamoWrili gamW­ virvale qsovili an qaRal­ di. ¥ satransmiso. magistrali. translatio gadacema. transporteur] _ igivea. gamo­ saxulebis da misT. lilvi. transliterAcia [laT.Carxebis. Sor manZilze gadacema radios. stadionidan. sazRvao t. transmissio gadacema] – mowyobiloba Zravadan manqanebis... inglisuri t. ¥ transkrifciuli da satranskrifcio. romelzedac msxvili Savi tra xazebia gavlebuli. transiliacia. saavtomobilo t. saxalxo me­ urneobis dargi. fonetikuri t.  saqalaqo (qalaqis) t. 2.  transliacia. transmQsia [laT.  koncertis t. satransiliacio Scd. transplantatio] _ (medic. sahaero t. meqanizmebis moZraobis ga­ dasacemad. transporto gadamaqvs] – 1.) qsovilis an organos gadanergva mkurnalobis mizniT. Rvedi. gadasazid da gada­ sayvan saSualebaTa esa Tu is saxeoba. 2. romelzedac raime ga­ mosaxuleba an teqstia. qaRaldis furceli. gavliT da littera aso] – (enaTm.) niSnebi. (s. samxedro flotis damxmare gemi jaris gadasayvanad da tvirTis gadasazidad. transkri pciuli. rom weris dros striqonebi swori gamovides.

SemecnebisaTvis miuwvdome­ li. transformAtor­i [< laT. imanuel kantis idealistur filosofiaSi: rac dafuZne­ bulia Semecnebis aprioruli. tranforieren] – (wign. (samx. tranchēe] – 1. ¥ satransformatoro. tranfusio] – (medic. idealistur filosofia­ Si: cdis gareT arsebuli. Rrmad da grZlad gaWrili Txrili. fex­ burTelebis) yidva­gayidva. trAnsfert­i da trAnsfer­i [fr. (maTem. saxelobiT fasian qaRal­ debze uflebis gadacema erTi piris mier meoresaT­ vis. transcendentAlur­i [laT.) viwro Rrma Txrili. cdisagan damoukidebeli formebis aRiarebaze. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. 2. Sedgeba sa­ xazavis da gradusebad da­ yofili naxevarwrisagan. romelic eleqtruli denis Zabvas gardaqmnis (zrdis an amcirebs). transformo gardavqmni] – apa­ rati. tranfert] – (finans. 2. 3.) (sisxlis) gadas­ xma. transfErtul­i (finans. jixuri. rac algebrulad ar gamoisaxe­ ba. . transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. trAnSea [fr. ucxour valutis an oqros gadagzavna erTi qveynidan meoreSi. trancendEntur­i [laT. ¥ satransformacio. sportsmenebis (mag. transformAcia [laT. transfUzia [laT.) 1.  sangrebis SemaerTebeli sporto gadamaqvs] – naxazebze kuTxeebis asagebi da gasa­ zomi xelsawyo.) gardaqmna.  s. idealistur filosofiaSi: cdis gareSe arsebuli gan­ yenebuli – logikuri. aparatura. saxecvlileba. tranformatio] da transformQreba [germ. saxelmwifoTa Soris mo­ saxleobis gacvla saer­ TaSoriso SeTanxmebis sa­ fuZvelze. 2.) – gadasagzavni.tra -516 s.) rasac algebrulad ver gamoiangariSeben. 2. romelic mTlian xazad aerTebs TavdacviTi po­ ziciebis yvela sacecxle werts. moqalaqeobis avtomaturi Secvla. 4.

Trasse. kavSirgabmu­ lobis xazis. agreTve TviT­ mfrinavis. ¥ tranSeisa. trapezion magida] – 1.) didi. romelic swavlobs damna­ Savis mier danaSaulis ad­ gilze datovebul kvals. warwerebis ga­ sakeTeblad (daadeben ra­ ime zedapirs da zevidan wausvamen saRebavs). firniSis da sxvaTa mosaxatavad. eklesiaSi: sakurTxevlis taxti. 2. Savi tansacmeli an Savi detalebi tansacmelze. trace kvali tra da berZ. 3. sahaero t. sufra. gza (Cveulebriv mTavari.  t. 2­isaTvis). xazis. trAsa [germ. gacveTili forma.. oTxkuTxedi ma­ gida.-ze varjiSi. Trauer] – 1.  saavtomobilo t. romlis mxolod ori gverdia paraleluri. ¥ trafaretuli (mniSv.-ebi. logos moZRvreba] – kriminalistikis nawili. t. Stampi). traUler­i [ingl. trAp­i [holand.  avagoT t. trasolOgia [fr. Trakt] – (moZv. farTo gza. frazebi. 2. trAur­i [germ.  gazsadenis t. TviTmfrinavisa.-517t. Te­ atrSi – scenis qveS Casas­ vleli). wveuleba. trapeza] – 1. trafAret­i [it.  t. Sabloni. fr. baqo-jeihanis navTobis t. trawler] – zRvis TevzsaWeri gemi tra­ lebiT aRWurvili. iyeneben kedlis. sasule. satanvarjiSo iaraRi – wyvili TokiT Camokidebuli horizontaluri RerZi. mwu­ xareba gardacvlilis an raime sazogadoebrivi uZ­ lurebis gamo. kargad nakeTebi). sasilose t. traforetto gaxvretili] – 1. trAqea [berZ. trAqt­i [germ.) sasunTqi mili. tracheia] – (anat. Txeli fir­ fita. gemis moZraobis mimarTuleba. sazRvao t. trApez­i [berZ.. sadili... trace] – 1.  tranSeasi.) erTxel da samuda­ mod miRebuli. milsadenis da misT. xerxi. mza nimuSi (sinon. trapEcia [< berZ. 2. tranSeia Scd. trap] – kibe (gemisa. uwyveti moZraobis t. romelSic amoWrilia raime saxe an asoebi. nadimi. (gadat.  safosto t. . 2. Txrilis. 2. TviT sakurTxeveli. magida.

mTrTolavi xma – swrafi mravaljeradi cvla ori sxvadasxva xmisa. velorbola. (fiz. romelSic ganxilulia cal­ keuli sakiTxi. trQada [berZ. sikeTe. romelic gansazRvravs mov­ lenaTa ganviTarebis sam stadias. trillo] – morakrake. saerTaSoriso xelSekru­ leba. 2.tra -518ti pis ramdenime sawarmos gaerTianeba. igivea. tribunal sam­ sjavro] – sagangebo sasa­ marTlo. wvrTnis reJimi. trEst­i [ingl. trust] – erTi . 2. 2.romelic karg  trakti Scd. iyeneben mogzaurobaSi. trailer] – 1.  WeSmariteba. treQler­i [ingl. (gadat. suli wmida – ai sameba.  stadionis t.) sameba.  s. avtomobili. romelic gan­ kuTvnilia mZime tvirTisaT­ vis. amaR­ lebuli adgili oratori­ saTvis. tractatus gan­ xilva] – 1.  samSeneblo t. saerTaoriso t. trEl­i [it. rac traileri. tribune] – 1. tribunus] – 1. aSS­sa da zog sxva qveyana­ Si: sacxovreblad mowyobi­ li avtomisabmeli. track] – 1. 2. hegelis idealis­ tur filosofiaSi: ideis samsafexuriani ganviTareba. trQbun­i [laT. mama RmerTi. rac velodromi. trEnaJ­i [ingl. training] – wvrTna. ¥ satreko.) elementaruli na­ wilakebis xiluli kvali raime gamzom xelsawyoSi.. 2. train wvrTna] – wvrTna. saavtomobilo t. varjiSoba. tribUnal­i [laT.  samSvidobo t. silamaze – ai sameba. trAqtat­i [leT. mecnieruli Sroma. romelsac aqvs safexurebad amaRlebuli rigebi mayurebelTa dasas­ xdomad. Zvel romSi: sxvadasxva Ta­ namdebobis piris saxelwo­ deba. nageboba. igivea. 2.. sameuli. ityvian gamoCenil sazoga­ do moRvaweze.  traktati Scd. trQbuna [fr. trEk­i [ingl. trEning­i [ingl. Ze RmerTi.  samxedro t. trias (triados) sa­ meba] – 1.  istoriuli t.

 medudukeTa t.  t. CanafiqriT ga­ erTianebuli sami suraTi.  saxalxo t. romlis meoTxe da meSvide striqoni imeorebs pirvels.] _ indu­ izmis sameba: brahma. triviAlur­i [fr. trigonomEtria [berZ. trQkon­i _ alpinistis fex­ sacmeli.  t.  s. xolo merve – me­ ores.)] – saerTaSoriso gamofena an festivali. 2. siaxles. trilOgia [berZ. triEnale [fr. samkaredi an mokled karedi. sami mom­ Rerlisa an sami damkvre­ lisagan Semdgari ansamb­ li. windurad damzadebuli qsovili. vulgaruli.-is seqcia (maRaziaSi). triOlet­i [fr. trigonon samkuTxedi da metreo vzomav] – maTematikis na­ wili. trikOtaJ­i [fr. romelic Seiwavlis samkuTxedis gverdebisa da kuTxeebis Sefardebas. ¥ trigonometriuli. Siva da viSnu.  tri ptixi Scd.-is TeTreuli. trimUrt­i [sanskr. trQo [it. 2. sinon. triptychos sammagi] – 1. tricotage] – 1. triolet] – (lit. aseTi fexsacmlis Zirze damagrebuli fola­ dis wriapebi. trilogia] – erTi avtoris sami Txzuleba. 2. trivial] – 1.-519oratorad da publicistad iTvleba. manqaniT uqslod. 2. trio] – 1. uxamsi. fabrika.) rva striqonuri leqsi. ro­ melic sam weliwadSi er­ Txel imarTeba. gacveTili.  k. trQptiq­i [berZ. tri trilQon­i [fr. aseTi naqsovisagan dam­ zadebuli tansacmeli an TeTreuli.  trigonometruli Scd. samad mosakeci xati (qarT. trillion] – aTasi miliardi (1 000 000 000 000). tabulebi. gamsaxurdias t. . `mTvaris motaceba~. musikaluri nawarmoebi sa­ mi sakravisa da sami mom­ RerlisaTvis. originalobas mok­ lebuli. romelic sa­ erTo CanafiqriT aris ga­ erTianebuli. ¥ satrikotaJo. triennale (mdedr.  t.

thronos] – mdid­ Cagdeba. moRvaweobisaTvis.  t. saswaulis an wmindanis pa­ tivsacemad. ufro cxeli sartyeli. t. adgili – dedamiwis yvelaze  t.) msvleloba. niSnavad agebuli WiSkris trQuk­i [fr. asvla (tronze aRsay­ dreba). trumeau] – kedlis maRali sarke. saxelwodeba Sokoladis kaci.tri -520- msgavsi TaRiani nageboba. taxti. (mxris. gankuTvnili raime mizniT erToblivi mefisaTvis. triceps samTa­ TaRr. am wreebs Soris moqceuli fo. triumvi.): sami politikuri da va] – (anat. faluri. brwyinvale samxreTiT 23°27’­iT daSo­ gamarjveba. tyeebi. moRvawe] – 1. wel­ trQcefs­i [laT. kanfetisa.) samTava kunTi samxedro moRvawis kavSiri. didi gamarjvebis aRsa­ sicxe. Tirkmela. ratus < tres (trium) sami da vir 2. . triumfuli (satriumfo) ¥ tropikuli. soko. trOpik­i [berZ.  ixmareba agreTve triumefeqturi ileTi. ¥ triumfuli da satrium2. romlis mizani iyo umaR­ lesi Zalauflebis xelSi trOn­i [berZ. (s.) sami piris SeTanxmeba amaRlebuli. tropikos (kyklos) mosabrunebli (wre)] – 1. am warmatebiT rebuli. WiSkari (an TaRi) – raime  t. tropagembanisa da fskers Soris. t. warmosaxviTi wre gamowveuli zeimi. berZ. rulad morTuli savarZeli 2. wvivisa). trQumo [fr. truc] – marjve. (gadat. ek­ trQumf­i [laT. dedamiwis zedapirze. triumvQrat­i [laT. trQum­i [holand. sebi an galoba raime dRe­  trumi Scd. Zvel romSi I s.­Si (Zv.  akrobatuli t. rion] – marTlmadideblur gankuTvnilia meqanizmebisa eklesiaSi: salocavi leq­ da tvirTisaTvis. trium] – ge­ mis SigniTa saTavsi qveda trOpar­i [gviand. triumphus] – vatoridan CrdiloeTiT an didi warmateba.triUfel­i [germ. qveynebi. Truffel] – 1. xerxi. mamakaci.

 tumboCka Scd. saxsrebs da sxv.­Si: provanseli (provansi _ ist. tuber korZi. sarkiani magida. trophée] – 1. (qarT. Cac­ muloba. .  kartofilis t. Truppe] – Teatris an cirkis msaxiobTa ko­ leqtivi. tun tropOsfero tUber­i [laT. romlis Teslisganac iRe­ ben maRali xarisxis teqni­ kur zeTs. 2. truism] – sa­ yovelToad cnobili. xorcmeti] – 1. 2. 2. sasunTqi sistemis midreki­ leba infeqciisaken. xorcmeti] – zogi mcenaris miwisqveSa gamsxvilebuli Rero an fesvi. sfero] – dedamiwis atmos­ feros qveda nawili. patara ka­ rada. mrgvali nageboba afiSe­ bis da gancxadebebis gasak­ ravad. sagzao t.  sabaleto t. trubAdur­i [fr. ag­ reTve Zvlebs.] – 1.-is dispanseri. Wleqi). troubadour] – me­11­13 ss. 2. 3. ornamentuli samkauli. 3. saWiro oTaxi. gadamdebi daavadeba. bana­ luroba. abjar­abgars.. ori dabali karada. romelic umRerda raindo­ bas da siyvaruls. toilette] – 1. olqi sam­ xreT safrangeTSi) poeti. trOfei [fr. sadac mudam sicivea. tunturi] – deda­ miwis arqtikuli sartyelis samxreTi zona – utyeo siv­ rce. morTuloba (upi­ ratesad qalisa). nadavli. romelTa­ nac icvamen. trUpa [germ. tuAlet­i [fr. romle­ bic gamoyenebulia saweri magidis sayrdenad.  t. omis dros gamarjvebulis mier xelT Cagdebuli saWurveli da sxva samxedro qoneba. romelsac sawolTan dgamen.) – tropikuli xe. tropos mobruneba da sphaira burTi. tUng­i (Cin.  tuberkuliozi Scd. sinon. romelic gamoxatavs sa­ Wurvels. trUizm­i [ingl. tuberculum korZi.  tungo Scd.-521[berZ. gac­ veTili WeSmariteba.  moduri t. tuberkUloz­i [laT. tUndra [< fin.  kaklis xis t. rome­ lic azianebs filtvebs. sapirfareSo. irTvebian. tUmba [< berZ.

mogzauroba ama Tu im mxa­ iyeneben saSen masalad. sagzuri. natis bolo t. saavtomobilo gzebis ga­ t.) TiToe­ 2. touriste] – piri. tUrbina [fr. tunica] – usaxelo turistul mogzaurobaSi an moklesaxeloebiani pe­ monawileobs. ame saWadrako turniris pirrikaSi. romelic orTqlis. rangi. miznebi­ tUrist­i [fr. saTvis. sezoni. msaxiobTa an sportsmenTa sagastrolo mogzauroba romelSic misi yoveli mo­ garkveuli marSrutiT. romelic turizms misdevs. saTxiulamuro t.. – vulkanuri warmoSobis tUrizm­i [fr. TiTojer xvdeba. romelsac Zv. wyalqveSa an sam­ To nageboba rkinigzis. touchē < toucher  saerTaSoriso t. 2.tun -522- tUnel­i [ingl. sportis saxeoba – jgufuri uli pianistisTvis kla­ laSqroba organizmis gaka­ viSze TiTis dakvris da­ . tUrne [fr. marSruti. tourisme] – 1. cxrili. tofus]  turbini Scd. meqanikur energiad gardaq­ ¥ saturniro. tournēe] – 1.  t.. fexburTis Cempio¥ turnesi. toga) qveS. tUf­i [germ. Tuff < laT. turnier] – spor­ tuli Sejibreba.  qarTvel msaxiobTa t. tUSe [fr. ris. evropis garSemo. roma­ elebi icvamdnen togis (ix. pianistTa  turnisa Scd. mnis.  samTo t. tUnika [laT. nawile erTxel gamodis. orTqlis t. (mus. veli t. wisqveSa. Sexeba] – 1. mogza­ uroba wriuli marSrutiT. tour] – raime Se­ jibrebis.. konkursis SesarCevi t. tourbine < laT. qveynis gacnobisa da  erevnis t. dasvenebis mizniT. sayvanad da sxv.  t. tUr­i [fr.  wylis t. an danaleqi forovani qani. romelSic turbineus grigalisebri] – yvela monawile erTmaneTs Zrava..  s. ¥ turistuli. tunnel] – mi­ Jebis mizniT. t. konkursis nawili. airis an wylis energias  saWadrako t. tUrnir­i [germ.

moTxovna. laT. romelsac Seus­ ruleblobis SemTxvevaSi mohyveba di plomatiuri ur­ TierTobebis gawyveta da Zalis gamoyeneba. tUS­i1 [germ. . ¥ uvertiurisa.  t. UvraJ­i [fr. xelisufleba. ro­ melsac upiratesad sasule orkestri asrulebs. vinc ukanonod Caigdo xelSi Zalaufleba an mi­ iTvisa raime. uxvad dasu­ raTebuli gamocema. ultimAtum­i [gviand.. ult uzurpAtor­i [laT. ultra. sxva Teatraluri warmodgenis musikaluri Sesavali. ouverture] – operis. wamouyenes. Cveva.  u.) klasikur Widao­ baSi: moWidavis orive beWiT erTdroulad xaliCaze Se­ xeba (da gadagoreba).  `daisi~-s u. week-end < week kvira da end bolo] _ `kviris bolo~.  u. ga­ daRma] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. ouvrage samuSao. iyeneben saxazavad. usurpatio] – ukanonod xelSi Cagdeba (Zalauflebisa). Tusch] – mokle musikaluri misalmeba..  wiTeli t. miTviseba (sxvisi uflebebisa).  ultumaturi Scd. (sport.  uvertiurasi Scd. Uzus­i [laT. rac gamocemul bgeras aZlevs gansakuTrebul elfers. daukres. 2. ultra iqiT. 2. uzurpAcia [laT.. aRniSnavs risame farglebs u uvertQura [fr. rac damarcxebis niSania. Tusche] – spe­ cialuri wylis saRebavi. ¥ ultimatumuri.  u. xmareba. dasvenebis dRe paraskev saRamodan or­ SabaT dilamde (romelsac Cveulebriv atareben qa­ laqgareT). ultimatum] – kategoriuli moTxovna. usurpator] _ is. t. gamoyeneba.-523maxasiaTebeli manera. [laT. usus] – 1.-iT xazva. Savi an feradi. saxatavad da sa­ werad. tUS­i2 [germ. uQkend­i [ingl. Cveuleba. nawarmoebi] – didi forma­ tis mdidruli.

maRazia (mokled: univermaRi). univErsum­i [laT. saxarato ConCxi.. javaxiSvilis saxelobis u. ultra iqiT. unitArul­i [fr. ukiduress. romelTa sigrZe 10 metrze naklebia. ultrAmokle [laT.  kulturis saxalxo u. rac bevr rasme moicavs. unicum erTa­ derTi] – Zalian iSviaTi ram. saSualeba. ultra iqiT.  u. erTiani. umaRlesi saswavlebeli da samecniero dawesebuleba. gaerTianebuli] _ unitaruli saxelmwifo _ ise­ gareT myofs.  ultraiisferi. ¥ sauniversiteto. unikAlur­i [laT. ultramokle (talRebi). u. gamoyeneba aqvs. romelsac adamianis yuri ver aRiqvams. ¥ ultramoklisa. unicum er­ TaderTi] – rac unikums war­ moadgens. mra­ valmxrivi. 2. codna. TvaliT ar aRiqmeba. romelsac aqvs sxvadasxva sabunebismetyvelo­maTema­ tikuri da humanitaruli ganyofileba (fakulteti). 2. universalis sayovelTao] – 1. universQtet­i [laT. saxelwodeba dawesebule­ bisa. oqsfordis u.  Tbilisis iv. u. ultraiQsfer­i [laT. universQada [universi(teti) da (olimpi)ada] – studen­ tTa saerTaSoriso spor­ . ¥ universiadisa. universAlur­i [laT.) mTliani samyaro. unitaire – mTli­ ani. gadaRma] – bgera.ult -524tuli Sejibreba. gadaRma]: ultraiisferi sxivebi – maRali sixSiris eleqtro­ magnituri rxevebi optikur da rentgenis sxivebs Soris. ultra iqiT. ultrAbgera [laT.  ultramoklesi Scd. warmoadgens Zalian maRali sixSiris drekad rxevebs. romelic gankuTvnilia zo gad sa gan ma naT leb lo da samecniero­politikuri codnis asamaRleblad. unQkum­i [laT. universum] (filos. universitas (universitatis) erToblioba] – 1.  universiadasi Scd. saxelmZRvanelo.  u. Zalian iSviaTs. u.gadaRma] _ ultramokle talRebi _ radiotalRebi. eqsponati.  u.  s. yvela arsebuli. eqsperimenti. rasac mravamxrivi daniS­ nuleba.

geas (dedamiwis) Svili. mosaxleobis. romelsac aqvs Wri­ li biuletenebis Casayre­ lad faruli kenWisyris dros. (astr.). utilizAcia [laT. gaerTianeba. urna] – 1. Cvrebi. WurWeli. Urna [laT.-is Segroveba. urbanizAcia [fr.  u. taxtidan Camoagdo Tavisma Svilma kronosma. urbanisation – < laT. urAnia [berZ. ro­ gorc nedleuli. u. magram var­ ga gadasamuSaveblad. Uranos] – 1. unifikAcia da unificQreba [laT. afrodites erT­erTi epi­ Teti. WurWeli an yuTi. berZnul miTologiaSi: cis RmerTi. romlebic gamousadegaria. qalaqis cxovrebis Tavise­ burebebis gavrceleba. romelsac xelSi glo­ busi uWiravs. uranogrAfia [berZ. ast­ ronomiis mfarveli muza. 2. ekonomikisa da kulturis Tavmoyra did qalaqSi. uranos ca.) Tanavaskvlavedebisa da SeuiaraRebeli TvaliT uti xiluli varskvlevebis aR­ wera. urAnos­i [berZ. warmodgenili hyavdaT qa­ lad. mxa­ reebad da sxv.-525Ti saxelmwifo. Urania] – berZ­ nul miTologiaSi: 1. risame narCenebis Casayrelad. unus erTi da facio va­ keTeb] – saerTo normaze gadayvana. urbanus qalaqisa] – 1. romlis saqmea Tanamedrove didi qalaqe­ bis daproeqteba da mSeneb­ loba.  soflis u. 2. romelic dgas quCebSi papirosis nam­ wvavebis.-is Cabareba. utilitArizm­i [< laT. romelSic inaxa­ ven micvalebulis kremaciis (dawvis) Sedegad darCenil ferfls. uti- . 3. specialu­ ri yuTi. 2. qaRaldi da sxv. utilis sasargeblo] – narCenebi (jarTi. romelic ar aris dayofili federaciul elementebad (Statebad. utilis ga­ moyeneba] – gamoyeneba ri­ same. zeca da graphô vwer] – (astr. urbanQstika – xuroTmoZRv­ rebis dargi.). 2.  terminebis u.) mzidan rigiT meS­ vide planeta didi mzis sistemisa. Util­i [laT.

utrieren] – f. u ar da topis adgili mis gareSe. fa] – musikaluri gamis moZRvreba sazogadoebis meoTxe bgera.w. miswrafeba imisaken.. damaxinjeba. ukidu­  f. romelic xels (e. ileTebs. ganuxorcielebeli ocneba.) metismetad gaxazva ¥ fabrikuli da safabriko. samxedro xe­ sargeblobis princi pi. ¥ utopiuri. ide­ obieqti (gmo) – mecniereba alisturi filosofiur­ `gamoucnobi mfrinavi obi­ eTikuri moZRvreba. gegmebi. am bgeris aR­ Zirfesviani socialisturi mniSvneli noti. romelic Sei­ yvelaferSi naxon sargeb­ cavs specifikur varjiSebs. gardaqmnisa da idealuri fAbrika [laT. lovneba] – CineTis samxedro 2.. fabrica saxe­ sazogadoebis Seqmnis Se­ losno] – samrewvelo sa­ saxeb. utopia da dasxva saxis iaraRTan da berZ. ganuxorcielebeli ocneba. ufo (mr. romelic uSvebs upi­ sazogadoebis evoluciuri ratesad msubuqi da kvebis ganviTarebis obieqturi ka­ mrewvelobis saqonels. brZolis ileTebs sxva­ utOpia [xelovn. ufos) Unidentified Flying ¥ mefabrikisa.) fantastikuri ram. utopiuri socializmi – fa [it. risame. 2. f fantazia. sity. (wign.  u. komiresobamde miyvana da maTi teti. loba. makaronis f. . romlis eqtebis~ (e. sportis saxe. yofas.) warmoeba. UFO anda rikanti.  qaRaldis f.uto -526- litas sargebloba] – 1. s. Object gamoucnobi mfrinavi  mefabrikesi Scd. ararsebuli adgili] – uwyobs xelovnebis srul­ 1. (wign.i. fexsacmlis utrQreba [< germ. gazviadeba.  flobde u. rac fabufolOgia [ingl. rac ar emyareboda warmo. mefabrike _ igivea. nonebis codnas. gamorCnen rasme. rom xelovneba. `mfrinavi Tef­ mixedviTac adamianis mo­ Sebis~) Sesaxeb. ralis safuZvlad iTvleba USu [Cin. (s.

phakelos kona. iyeneben ke­  naxevarfabrikati Scd. fazAneb­i [berZ.  f.  romanis f. rioni zadebuli] – mza safabriko saqarTveloSi] – frinveli nawarmi. nanadirevi.) 2. nivTierebani. faience] – 1. romelic monacemTa ganuyofeli er­ sargeblobs gavleniani pi­ Toblioba. favor keTilganwyobi­ garkveuli wesiT Caweril leba] – 1. .-Si Sevida. romelSic Sere­ duqti. ro­ veli adgilis dakavebisa.  f. mizezi raime Tili sawvavi siTxiT. fabula] – mxat­ zadeblad. plastikis yda an parki qa­ Raldebis Sesanaxad. sinon. phase < berZ. romlis wakiTx­ ris keTilganwyobilebiT. Fakelzug <  molaparakeba garkveul Fakel CiraRdani da Zug svla. favorite (mdedr.-527- fak fabrQkant­i – fabrikis pat­ f. Txeli  fabulasi Scd. kompiuterul mexsierebaSi < laT. melic kaSkaSa aliT iwvis. favOrit­i [fr. file] – 1. fakElcug­i [germ. melsac meti Sansi aqvs pir­ Sekvra] – lampari. Ti­ xis masa. naxevrad fabrikati – nawi­ lobriv damuSavebuli pro­ faQans­i [fr. 2. ro­ fAkel­i [< berZ. va erTdroulad xdeba.) calke­ uli aqvs ZenZi (Cla) gaJRen­ uli stadia. qaSanuri). istoria. nis) fazisis (frinveli) < fabrQkat­i [laT. phasis sac erTi mxridan Semoxve­ gamovlena] – (wign. romelic Semdeg sa­ ulia TabaSiri da sxva bolood unda damuSavdes. fAil­i [ingl. sanaTi.-is WurWeli. warmoebis sabolo­ (xoxobi) qaTmis ojaxisa. adamiani. phasianos (orroni. ramikul nakeTobaTa dasam­ fAbula [laT. fabricatus dam­ Phasis axlandeli md. damTxvevebi. ti. masSi asaxuli ambebi. am masis nakeTobani gamom­ wvari da moWiquli (qarT. od damuSavebuli produq­ Zvirfasi gareuli frinveli. raime SejibrebaSi: sport­ smeni (doRSi – cxeni). romel­ fAza [fr. movlenis an procesis gan­ viTarebaSi. 2. ¥ fabuluri. vruli nawarmoebis Sina­ arsi. Sedgeba joxisagan. Txroba. fabulisa.

fakultAtur­i [fr.  familaruli Scd. 2. ro­ gorc bunebis mwarmoebeli Zalis simbolos gamoxa­ tuleba. teqnikuri universitetis avtomeqanikuri f. familiaris ojaxuri. warmodgenili asarCevad. arasaval­ debulo.fak -528 bagrationis f. . facultas (facultatis). romelic fokusebs akeTebs.  f. fAlanga [berZ. unarianoba. SesaZlebloba] – umaRlesi saswavleblis ganyofileba. phalanx (phalangos)] – 1.. 2. mouri­ debeli (qceva. falsifikAtor­i – falsi­ fikaciis Camdeni.  Rvinis f. falangebi – TiTebis mok­ le lulovani Zvlebi. fakUltet­i [< germ. faqir Raribi] – 1. mamakacis Zalian wvrili. facultatis unarianoba. moqmedi dro da dro.  istoriis f. fleSi (fleSebi). toni.  istoriuli faqtebis f. falsifikAcia [laT. fAkir­i [arab. saojaxo] – me­ tismetad Sinauruli. facultattif < laT. falsifizieren] – 1. Tayvans scemdnen Zveli xalxebi (`falosis kulti~). falsifico vayalbeb] da falsificQ­ reba [germ. mom­ Rerlis xmis gansakuTrebiT maRali registris bgera. qalisebri xma. Zvel saberZneTSi: qveiTi jaris sabrZolo wyoba – erTmaneTTan mij­ rili mwkrivebi. procesi] – CiraRdnebiani svla.). urTierToba da sxv. f. davriSi. fAlos­i [berZ. familiAruli [laT.. SesaZlebloba] – SesaZlebeli. Cais f.  universitetis sxvadasxva f. (fleSebi). phallos] – mama­ kacis sasqeso organo. fAlcet­i [it. mimarTva vinmesadmi. moxetiale muslimani beri.. 2. samedicino universitetis samkurnalo f. gamyalbe­ beli. Fakultat < laT. risame gayalbeba. sadac aswavlian garkveul momijnave samecniero dis­ ci plinebs. gawvrT­ nil cxovelebs aCvenebs da sxv. kursi. falseto] – 1. 2. indoeTSi: moxetiale beri. risame xarisxis gauarese­ ba.

yoyoCoba. zebunebrivi am­ bebi. moCveneba. literaturuli nawarmoebi. fAntom­i [fr. oc­ neba. ampartavnoba. romani. ¥ fanatikuri. bodviTi Cvenebani. zRapruli. fanAtizm­i [fr. mediduroba.  f.-529- far fanabEria [holan. fan­ tastikaze damyarebuli. ararealuri ram. fantasturi Scd. fantaziasTan – qedmaRloba. f. brmad­ morwmune. dakavSirebuli.) – tkivilis grZnoba amputaciis Semdeg araarse­ bul kidurebSi. moC­ venebiTi ram. SemoqmedebiTi warmosaxvis. trabaxa. warmosaxvis produqti. 2. romlebSic aRwerilia ga­ mogonili. kinofilmi. fantastikuri – fantastikiT (mniSv. phantasma moCveneba] – 1.  mdidari f. gamogoni­ li.  fanatiuri Scd. kudab­ zikoba. fantOmur­i – tkivili (me­ dic. (gadat. varater] . fantastikuri mov­ lena. fantasmagOria [berZ. fantône berZ.  f. phantasma moCveneba da vlaparakob] – fantastikuri warmodgena risame Sesaxeb. fanatQkos­i [laT. fAntast­i – mwerali – fan­ tastikuri nawarmoebebis avtori. fanaberia] fantAstika – 1. brmadmorw­ muneoba. farvAter­i [holand. fanfAron­i [fr. warmodgenis unari.  fantastiuri. phantasia war­ mosaxva] – 1. bRenZiaoba. iyeneben TvalsaCino­ ebisaTvis samedicino sas­ wavlebelSi da sxv. 2.] – Zveli egvi ptis me­ feTa tituli. rwmena. fanatisme] – 1. 2. fanfaron] – mkvexara baqia. relogiuri rwmeniT ukidu­ resi gataceba.) raime saqmiT an ideiT ukiduresi gataceba. sxeulis an misi nawilis modeli naturaluri sidi­ disa.  namdvili f. fantAzia [berZ. Zalaze ucnauri. ararealuri. fanaticus gaSmagebuli] – fanatizmiT Sepyrobili adamiani. gulzviadoba. 2. farAon­i [fr.-ia. 2) gamsWvaluli. pharaôch < eg­ vi pt.

w. pharmakeutike] _ igivea. w. ebraelTa polit.S. romelic ganTqmuli iyo Zvelad Tavisi SuquriT] – eleqtruli fari avtomo­ bilze. saxalxo Teatris saxeoba.  farmacevtiuli Scd. mxolod garegnul . f. feruSim – gamoyofili. kenti] – Zv. es seq­ ta arsebobda sadukevelTa gverdiT Zv. II s­dan ax. visime farvaterSi svla (yofna da sxv. romelic Seiswavlis samkurnalo nivTierebaTa moqmedebas organizmze (qarT. motociklze da a. romelsac farmacevtu­ li ganaTleba aqvs. ¥ farmacevtikuli da farmacevtuli. gzis gasanaTeblad. farse] – 1.) gamokvleva.  f. pharmakos wamali da logos moZRvre­ ba] – mecniereba. f. pharmakeia wa­ mali] – mecniereba.  f. fAr­i [fr. visame gavlenis qveS yofna. farmAcia [berZ. (s. ganaTleba. ¥ farmakologiuri da safarmakologio. rac far­ macia. mxilebul iqnen saRvTo we­ sebis. ebrZo­ da elinistur kulturas. ebr. sinon. fArs­i [fr. qadagebda wesebis mkacrad dacvas. farisEvel­i [Zv. romlis skala­ zec yinulis dnobis wer­ tilia aRniSnuli +32°­iT.) – visame pozici­ aze. farmakolOgia [berZ.­religi­ uri seqtis wevri.saiqio cxov­ rebisaTvis zrunvas. WeSmaritebad acxadebda sakuTar Sexedulebebs. koleji.) sanaosnod gamosa­ degi wylis sivrce. cnobari. romelsac devnid­ nen da kriWaSi edgnen mas. farmAcevt­i – afTiaqis muSa­ ki. Senaxvisa da gacemis wesebs. damzadebas.  avtomobilis f. II s­mde. farenhAit­is Termometri – Termometri. xolo wylis duRilis wer­ tili +212°­iT. romelic – (zRv.far -530aRsrulebaSi ieso qristes mier. sastikad dasajes kidec is jvarze gakvriT.romelic Seiswvalis samkurnalo wam­ liT saSualebaTa mopovebas. farmacEvtika [berZ. phare kunZuli fa­ rosis saxelis mixedviT aleqsandriis (egvi pte) ax­ los. wamalTmcodneoba).

forma. fatAlizm­i [< laT. fexsacmeli). manera. fAs­i [fr. fAqt­i [laT. mTebis. fauna] – cxovelTa samyaro (Sdr. ukana f. (gadat. gverdiTi f. fAta­mOrgana [it. fAuna [laT. .  saqarTvelos flora da f.. vodevi­ li erTgvari uxamso Sina­ arsisa. fAsad­i [fr.  f.) cinikuri xumroba. fatalis] – (wign. romlis drosac horizon­ tze Cndeba Soreuli kun­ Zulebis. sabediswero. (saubr. facade] – Senobis gareTa mxare. visime xelmoweris zusti piri. ¥ faunisa. face] – winamxare. tropikuli f. faqsQmile [laT. SemTxveva.-531farTod iyo gavrcelebuli Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi.. fata morgana] – miraJis nairsaxeoba. fArS­i [rus.) raime garkveuli xerxi. msubuqi komedia. obieqtebis swra­ fad cvalebadi da damaxin­ jebuli gamosaxulebani. fAson­i [fr. fAtum­i [laT. romlis mixedvi­ Tac aris Sekerili raime (tansacmeli. fAqs­i [ingl. farce] – dakepili da Sezavebuli xorci an sxva ram produqti saWmlis mosamzadeblad: sateni. SemTxveva. winaswar gansazRvruli be­ dis gardauvlobis rwmena. masxroba. fax simile Seqmeni msgavsi] – mo­ wyobiloba brtyel gamosa­ xulebaTa cifruli saxiT gardasaqmnelad da sate­ lefono xaziT maT gada­ sacemad. bediswe­ ra. sabuTis. fason] – 1. forma.  wina f.) TiTqos gangebiT faq gardauvali. fatalis sa­ bediswero] – (wign. 2. flora). qalaqebis da sxv. 2. factum gakeTe­ buli] – namvilad momxdari ambavi. raime nakeTobis garegnuli Sesaxedaoba. am gziT miRebuli Setyobineba. fax < laT. fatAlur­i [laT. fatum] – (wign. 3. movlena. 3.) bedis­ weris (fatemis) arsebobis. faxsimile ga­ akeTe msgavsi] – xelnaweris. modeli.) gardauvali bedi. фарш < fr. wi­ na xedi. zRvis f...  faunasi Scd.

-ebis ganzogadeba. saxelmwifo Sekvra. damyarebuli federaciis princi pze. masala. romelic cdilobs aseTi sistemis Seqmnas. muslimanur qve­ yanaSi.  faSasi Scd. federAcia [fr. ¥ federaciuli. ¥ faSisturi. pasa] – umaRlesi samxedro an samoqalaqo wo­ debuleba Zvel osmaleTSi (TurqeTSi). sxv. 2. movlenis mizezi. fascismo] – yve­ laze ufro agresiuli po­ litikuri mimdinareoba da aSkara diqtaturis forma. ¥ faSisturi. fASizm­i [it. wyo­ bilebis forma.  faqtiuri Scd. saxelmwifo. sa­ xelmwifo wyobilebis fe­ deraluri sistema.  fexburTis f.  f. romlis drosac ramdenime damou­ kidebel saxelmwifosgan Seqmnilia erTi mTliani saxelmwifo. fAqtura [lT. politikuri mimdinareoba. federation < laT. gasayidad gagzavnili sa­ qonlis darTuli sia. ¥ faqtobrivi.. factura damu­ Saveba. 2. mxat­ vruli nakeTobis zedapiris Tavisebureba. Teatraluri an sacirko sanaxaoba zRapruli Sina­  istoriuli f. fASa [Turq.raodenoba. féerie < fée feria] – 1. viTareba.  faqturasi Scd.  f. fAqtor­i [laT. factor mkeTe­ beli.  f.  mniSvnelovani f. monacemebi. feEria [fr. ro­ melSic aRniSnulia saqon­ lis saxelwodeba.. reJimi. fASist­i – faSizmis momxre. f. ¥ faSisa. gasayidi fasi da sxv.faq -532axorcielebs Sovinizmisa da rasizmis politikas. . risame struqtura.  f. foederare kavSiri] – 1. faSisturi organizaciis wevri. ¥ faqturisa. saWadrako f. egvi pteSi da zog. partia. f. sazogadoebaTa kavSiri.  naxatis f. calkeul organizaciaTa. federAlizm­i [fr. f. mwarmoebeli] – (wign. féderalisme < foedus kavSiri] – 1.) raime procesis. 2. agebuleba] – 1.

dadgmuli sxvada­ sxva scenuri efeqtis gamo­ yenebiT. (s. feodalisme < laT. feletOnist­i – gazeTis muSaki. romelic feleto­ nebs wers..  f.] – sazogadoebrivi . 2. codna. Feijoa] – subtro­ pikuli xe. momaja­ doebeli. romelic sikvdilis moaxloebisas TiTqos Tavs feo iwvavs da kvlav aRdgeba Tavisi ferflidan. f.) momxiblavi.) manera. (gadat. weris f. frin­ velTa gadafrenas). feeriul­i – feeriis xasi­ aTisa. fekAlia [laT.  f.-533arsisa. phainimen movlenili] – (wign. rac ganpirobebulia weliwadis droTa monacvleobiT.  f. fEixoa [esp. momxiblavi. f. Zala. faex (faecis) na­ leqi) – adamianis Sardisa da ganavlis narevi. am xis nayofi. feodalis] – feodalizmis dros feo­ dis – mefis an ufrosi fe­ odalis mier miniWebuli miwis­mfobeli sxvadasxva (Cveulebriv samxedro) sam­ saxuris fasad. fenolOgia [berZ. rogorc mudmivi ganaxlebisa da aRorZinebis simbolo). phaino vuC­ veneb da logos moZRvreba] – biologiis nawili. warmodgena. mcenareTa ayvavebas. iSviaTi. cocx­ ldeba (ixmareba. fenOmen­i [berZ.  feixoasi. feixoia Scd. f. aristokratia. feodAlizm­i [fr.  feixoisa. rome­ lic swavlobs mcenareTa da cxovelTa sicocxlis periodul movlenebs (mag.) raime TvalsazrisiT gansakuTre­ buli. mexsiereba. araCveuleb­ rivi movlena.) stili. feuilleton] _ iumoristuli an satiruli nawarmoebi saWirboroto sakiTxebze (Cveulebriv sa­ gazeTo statia). Tema. (s. fEniqs­i [berZ. ¥ fenomenuri da fenomenaluri.  f. ¥ feletonuri da safeletono. phoinix (phoinikos] – zogi Zveli xal­ xis miTologiaSi: frin­ veli. feOdal­i [laT. moma­ jadoebeli sanaxaoba. ikeTebs mwvane wvnian momJavo­tkbil na­ yofs. ¥ feodaluri. felEton­i [fr.

fer

-534ujredSi da xels uwyobs organizmSi mimdinare qi­ miuri reaqciebis daCqare­ bas. fermentAcia [< laT. fermento viwvev gafuebas, gaRvivebas] – gafuebis, gaRvivebis pro­ cesi. fErmer­i [ingl. farmer < fr.] – fermis (mniSv. 1) patroni an moijare. ¥ fermeruli da safermero.  f. (s.) meurneoba fertilUroba [laT. fertilis nayofieri] – organizmis unari, warmoqmnas STamomav­ loba. feSenebEluri [ingl. fashionable] – didi gemovnebiT mowyobili; moduri.  f. sastumro.  feSenebluri Scd. festQval­i [fr. festival] – xe­ lovnebis ama Tu im dargis miRwevaTa Cveneba, daTvali­ ereba sazeimo viTarebaSi.  Teatraluri f., musikaluri f., qarTuli kinofilmebis festivali. ¥ safestivalo.  s. programa, s. afiSa. fEtiS­i [fr. fétiche < port. fetiso jadosnoba] – 1. usulo

wyobileba, romelic win uswrebs kapitalizms da, romlis drosac feodals mTlianad ekuTvnis warmo­ ebis saSualebani da ara­ srulad ekuTvnian miwaT­ moqmedi yma glexebi. ¥ feodaluri.  f. wyobileba, f. saxelmwifo. fEria [fr. fée < laT. fatum bedi] 1. keltebis da romenuli xalxebis rwmeniT – mded­ robiTi sqesis idumali ar­ seba, romelic zecaSi an miwis qveS binadrobs da, romelic adamianebTan Se­ dis kontaqtSi, afrqvevs maT sikeTes an borotebas Tesavs. 2. jadoqari, sulis Camdgme­ li.  keTili f., boroti f. fErma [fr. ferme] – 1. kerZo meurneoba, sasoflo­same­ urneo sawarmo sakuTar an ijariT aRebul miwaze. 2. calke meurneoba, romelic misdevs mecxoveleobis ra­ ime dargs.  mefrinveleobis f., merZeveobis f. fErment­i [laT. fermentum] – organuli nivTiereba, ro­ melic warmoiqmna cocxal

-535-

fig

avgarozi, amuleti, sagani, TrTola, gulis cimcimi. romelsac pirvelyofili fQbroma [< laT. fibre boWko] tomebi miawerdnen zebuneb­ – boWkovani SemaerTebeli riv, magiur Zalas da Tay­ qsovilisa. vans scemdnen. fQgaro [sakuT. sax.] – qalis 2. (gadat.) iseTi ram,rac brmad mokle da farTo, usaxelo swamT, rasac eTayvanebian, Casacmeli. aRmerTeben. fQgura [laT. figura, saxe, fetQSizm­i [fr. fétichisme xeli] – 1. sibrtyis an siv­ port.] – 1. fetiSebis Tay­ rcis nawili, romelic Se­ vaniscema, usulo sagnebis mosazRvrulia daxSuli kulti. xaziT; garkveuli wesiT 2. (gadat.) brmad Tayvaniscema ganlagebulia wertilebis, risame. xazebis, zedapirebis an sxe­ fTiziAtria [berZ. phthisis ulebis erToblioba. Wleqi da iatereia mkurna­  geometriuli f.-ebi (sam­ loba] – medicinis nawili, kuTxedi, piramida, konusi romelic swavlobs fil­ da sxv.). tvebis tuberkulozs da 2. adamianis sxeulis moyva­ misi mkurnalobis meTo­ niloba, misi garegnuli mo­ debs. xazuloba. fTOr­i [berZ. phtora daRupva,  moxdenili f. mospoba] – qimiuri elementi, 3. adamianis an cxovelis mwvave sunis mqone ufero skulpturuli an grafiku­ airi. li gamosaxuleba.  sanTlis f.-ebi. fQasko [it. fiasco] – (wign.) 4. mdgomareoba, pozicia, ra­ sruli marcxi; kraxi. ime moZraobisas (mag., cekvis,  axalma wamowyebam f. gaciguraobis dros, TviTmf­ nicada. rinavisa – frenaSi). fibrilAcia [< laT. fibra  umaRlesi pilotaJis f. boWko]: gulis fibrilacia 5. WadrakSi: saerTo saxel­ _ (medic.) gulis kunTis wodeba mefisa, lazierisa, calkeuli boWkoebis daq­ etlisa, kusi da mxedrisa saqsuli – erTmaneTs da­ (paikebisgan gansxvavebiT); Sorebuli SekumSva; gulis

fid

-536 f. movlena, f. cdebi. 2. adamianis organizmTan da­ kavSirebuli (sapirisp. su­ lieri).  f. nakli, f. dasja. 3. kunTebis moqmedebasTan dakavSirebuli (sapirisp. gonebrivi).  f. Sroma, f. varjiSi. fizikuri kultura – adami­ anis sxeulis yovelmxrivi srulyofa da gamagreba fizikuri varjiSebis saSu­ alebiT. fizioTerApia [berZ. physis buneba da therapeia mkur­ naloba] – fizikuri, buneb­ rivi saSualebebiT (haeriT, wyliT, eleqtrobiT da sxv.) mkurnaloba. fiziolOgia [berZ. physis bu­ neba da logos moZRvreba] – 1. mecniereba, romelic Seis­ wavlis cocxali organiz­ misa da misi funqciebis sasicocxlo nawilebis moq­ medebas. 2. organizmSi mimdinare sa­ sicocxlo procesebi:  adamianis f., mcenareTa f. ¥ fiziologiuri.  f. procesebi, cxovelTa f. Tvisebebi. fizionOmia [fr. physionomie < berZ. phisis buneba da

farTo gagebiT: saxelwo­ deba Wadrakis kompleqtis TiToeuli qvisa, koWisa. figUruli – 1. rTuli mo­ xazulobis mqone.  f. namcxvari, f. Sokoladi. 2. rac sruldeba figurebiT (mniSv. 4).  f. sriali yinulze. figurAluri – xatovani (Tqma, gamoTqma); igavuri, qa­ ragmuli, gadakruli (la­ paraki). fidEizm­i [fr. fidéisme < laT. fides rwmena] _ idealisturi moZRvreba, romelic reli­ gias, rwmenas aniWebs upira­ tesobas mecnierul cod­ nasTan SedarebiT. fQesta [esp. fiesta] – espaneTis da sxva espanurenovan qvey­ nebSi: dResaswauli, zeimi. fQzika [berZ. physyke] – mec­ niereba, romelic Seiswav­ lis bunebis movlenaTa zogad kanonzomierebas, ma­ teriis Tvisebebsa da age­ bulebas da misi moZraobis kanonebs.  Teoriuli f., birTvuli f., f.-is kursi, f.-is gakveTili. fizQkuri – 1. fizikasTan dakavSirebuli.

gn̅omon̅ mcodne] – 1. adamia­ nis pirisaxe: saxis gamome­ tyveleba, xasiaTi, saxe ri­ same. 2. gansakuTrebuli Tvisebe­ bis erToblioba, romelic gansazRvravs adamianis pi­ rovnebas. fQkus­i [laT. ficus] – oTaxis dekoratiuli xe; aqvs sqeli tyaviseburi foToli. fil..., ...fil [berZ. philos me­ gobari, mosiyvarule, phileô miyvars] – 1. rTuli sityvebis dasawyissa da boloSi,romelic aRniSnavs moqmed pirs da iTargmneba rogorc `mosiyvarule~, `moyvaruli~, `megobari~.  filatelisti, bibliofili. 2. ganyenebuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs umTav­ resad `siyvaruls~.  filatelia. filAnTrop­i [berZ. philanthropos < phileo miyvars da anthropos adamiani] – (wign.) qvelmoqmedi, mowyale, kacT­ moyvare.  filantropi Scd. filanTrOpia [berZ. philanthropia] – (wign.) qvelmoqmedeba, kacTmoyvareoba. ¥ filanTropiuli.

-537-

fil

 f. sazogadoeba.  filantropia, filanTropuli, filantropiuli Scd. filarmOnia [berZ. phileo miyvars da harmonia harmo­ nia] – sazogadoeba an dawe­ sebuleba, romelic awyobs koncertebs da eweva mu­ sikaluri xelovnebis pro­ pagandas. filatElia da filatE­ lizmi [berZ. phileo miyvars da ateleia gadasaxadisgan ganTavisufleba] – safosto markebis Segroveba, maTi koleqcebis Sedgena. fQle [fr. filet] – 1. frinvelis xorcis an Tevzis naWeri, romelsac Zvlebi aqvs gac­ lili. 2. suki. filQal­i [laT. filialis vaJiSvi­ lisa] – raime dawesebulebis erTgvarad damoukidebeli ganyofileba, romelic sxva­ gan aris ganTavsebuli (mo­ Tavsebuli).  bankis f., muzeumis f. filiAcia [fr. filiation] – (wign.) risame ganviTareba Tanmimdevrulad, evoluci­ urad.  ideaTa f. filQgran­i [it. filigrana <

fil

-538 qarTuli f., inglisuri f., espanuri f. ¥ filologiuri da safilologio.  f. (s.) Jurnali, f. gamokvleva. filosOfia [berZ. philosophia < phileô miyvars da sophia sibrZne] – mecniereba bunebis, adamianTa sazogadoebisa da azrebis ganviTarebis uzo­ gadesi kanonebis Sesaxeb.  antikuri f., kantis f. ¥ filosofiuri da safilosofio. ¥ f. (s.) disci plina, f. (s.) sistema. filofOnia [berZ. phileô miyvars phônç bgera] – koleqcione­ robis saxeoba – musikaluri firfitebis Segroveba. filOqsera [berZ. phyllon fo­ Toli da xeros gamxmari] – vazis mavnebeli mweri. fQltr­i [fr. filtre < saS. laT. filtrum qeCa, nabadi] – xelsawyo an nivTiereba si­ Txeebis, airebis gasawmen­ dad minarevebisgan.  meqanikuri f., firfitovani f., badiani f., Sigawvis Zravas zeTis f. fQltrat­i [fr. filtrat] – 1. fil­ trSi gatarebuli siTxe.

laT. filum Zafi da granum marcvali] – 1. saiuveliro nakeToba, romelic mogva­ gonebs dawnul nawarms, dawnul maqmans, arSias wvrili oqros, vercxlis, spilenZis da sxv. mavTuls. 2. wylis niSani qaRaldze. 3. qaRaldi gamWirvale saxiT, moxatulobiT, naxWiT. ¥ filigranuli.  f. qaRaldi, f. broSi, f. beWedi. filQpika – mkacri mamxile­ beli sityva, visime wina­ aRmdeg [Zv. berZeni orato­ ris – demosTenes – sityvebis philippikas­s mixedviT, rom­ lebic mimarTuli iyo me­ fe filpe makedonelis wi­ naaRmdeg]. filQster­i [germ. Philister] – SezRuduli gonebisa da farisevluri qcevis adami­ ani, romlis intersebi Se­ mofarglulia yoveldRi­ uri wvrilmanebiT; meSCani, obivateli. fQlm­i [ingl. film] _ igivea, rac kinofilmi. filolOgia [berZ. phileô miy­ vars da logos sityva] _ im mecnierebaTa erToblioba, romlebic Seiswavlian ena­ sa da literaturas.

-5392. mdinaridan miwis qveS ga­ suli da gafiltruli, da­ salevad vargisi wyali, fSa, fSani. filtrAcia [br. filtration] – 1. filtrSi gatarebiT gaw­ menda (siTxis, gazisa). 2. siTxis gaJonva forovan garemoSi. fimQam­i [berZ. fhimima] – 1. keTilSobiluri nivTiereba mosawevad, sakmeveli, aseve aromatiuli boli (kvamli), romelic am nivTierebis wvis Sedegad warmoiqmneba. 2. (gadat.) aRtacebuli (aRfr­ Tovanebuli) qeba (SeZaxeba), pirferoba, mliqvneloba.  f. vinmesTvis moweva. fQnal­i [it. finale] – 1. risame bolo, daskvniTi nawili; daboloeba.  piesis f., operis f. 2. sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  saqarTvelos Tasis gaTamaSebis f. fexburTSi. ¥ finaluri da safinalo.  f. (s.) scena, f. (s.) Sejibreba. finAlist­i – (sp.) finalis (mniSv. 1.) monawile. finAnsebi [fr. finance] – fuli, rogorc sameurneo brunvis elementi.

fio

 saxelmwifo f.-ebi, f. saministro. ¥ finansuri da safinanso.  f. (s.) operacia, s. organoebi, sawarmos f. (s.) mdgomareoba.  mx. finansi ar ixmareba.  finansiuri Scd. finAnsist­i – 1. safinanso saqmeebis specialisti. 2. kapitalisti, romelic msxvili safinanso opera­ ciebs awarmoebs. fQnik­i [berZ. phoinix phoinikos] – finikis palmis nayofi; indisxurma. finikis palma – palma, ro­ melsac aqvs didi frTisebri foTlebi; isxams uwvno tkbil, yuaTian nayofs. fQniS­i [ingl. finish damTavreba, daboloeba] – 1. siswrafeSi sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  100 metrze rbenis f. 2. aseTi Sejibrebis bolo punqti.  f.-Tan axalbeda morbenali miiWra pirveli. ¥ safiniSo.  s. boZi, s. lenti, s. xazi. fQord­i [norveg. fjiord] – zRvis viwro yure, romelic xmeleTSi Rrmad aris SeW­ rili, Cveulebriv aqvs ma­

fir

-540-

Rali, cicabo, kldovani napirebi. fQrma [it. firma xelmowera] – savaWro an samrewvelo sawarmo; sawarmoo gaerTi­ aneba.  ucxouri f.-ebi, saavtomobilo f. safirmo – rac uSualod aris dakavSirebuli ama Tu im samrewvelo dargTan an sawarmosTan.  s. maRazia, s. nisani. fQrman­i [spars. firman] _ ira­ nis Sahis, TurqeTis (osma­ leTis) sulTnis da zogi sxva mahmadianuri qveynis mmarTvelis brZanebuleba. fQrn­i [ger. firn] – msxvilmar­ cvlovani mkvrivi Tovli, romelic grovdeba mTiani raionebis Cavardnil adgi­ lebSi (Tovlis mijnis ze­ viT) da polarul qveynebSi; warmoadgens gardamaval stadias Tovlis da yinuls Soris. fQsk­i [laT. fiscus] – (wign.) saxelmwifo xazina. fQstula [laT. fistula] – (me­ dic.), romelime Sinagani organodan gareT gamomava­ li mili (bunebrivi an xe­ lovnuri).

fisharmOnia [ger. Fisharmoni-

um] – klaviSebiani da sa­ berveli momcro sakravi.  fisgarmonia, fizgarmonia Scd. fiuzElaJ­i [fr. fuselage] – TviTmfrinavis korpusi. fQqs­i [laT. fixus mtkice,uZravi, ucvleli] – 1. saqonlis dadgenili fasi. 2. zustad gasazRvruli Tan­ xa raime saxis samuSaos anazRaurebisa, gasamrje­ losi. fiqsAcia [fr. fixation] da­ fiqsireba [germ. fixieren] – (wign.) – risame aRniSvna (Cawera, Caxatva, Caxzva) an daxsomeba.  miwisZvris f. fiuCErul­i [ingl. futures transactions] – birJaze swrafi garigebebi, romlebic da­ kavSirebulia nedleulis, oqrosi, valutis, finansur da sakredito dokumentebis yidva­gayidvasTan garigebis momentSi dafiqsirebul fa­ sebSi, drois garkveuli Su­ aledis Semdeg operaciis Sesrulebisa (2­3 wlamde).  f. operaciebi. fQqcia [laT. fictio] – ganzrax SeTxzuli, gamogonili, ara­

-541namdvili ram, rasac Cve­ ulebriv iyeneben garkveuli mizniT. ¥ fiqciuri.  f. angariSi, f. Tamasuqebi.  fiqtiuri Scd. flAgman­i [holand. vlagman] – 1. samxedro xomaldebis msxvili SenaerTis sarda­ li. 2. didi samxedro xomaldi, romelzedac imyofeba raime SenaerTis sardali da ro­ melzedac aRmarTulia misi alami. 3. flotis yvelaze didi an saukeTeso gemi romelime zRvaSi, naosnobaSi. ¥ saflagmano.  s. xomaldi (gemi) _ igivea, rac flagmani (mniSv. 2, 3). flAgStok­i [holand. vlaggonstok] – alamis aRsamarTavi latani (gemze, Senobaze da sxv.). flaQer­i [ingl. flier CorTma­ vali cxeni] – sadoRe cxeni, romelic did simardes iCens mokle distanciaze. flAmingo [portug. flamingo] – wylis didi frinveli, romelsac aqvs movardis­ fero TeTri bumbuli, grZe­ li kiseri da fexebi; gav­

fli

rcelebulia tropikebSi da subtropikebSi. flAng­i [fr. flank, germ. Flanke] – marcxena an marjvena mxare mwkrivisa, mwyobrisa, fron­ tisa, jarebis ganlagebisa (agreTve sportuli moedni­ sa, Wadrakis dafisa); (qarT. sinon. frTa).  frontis marjvena (mar­ cxena) f., f.-ebidan Semovla, mefis (lazieris) f. flEgma [berZ. phlegma] – 1. metismeti gulgriloba, auRelveloba. 2. (saub.) ityvian flegmatur adamianze. flegmatQkos­i [berZ. phlegmartikos] – adamiani, romelsac neli aTvisebis unari aqvs da susti aqtiurobisa, Zne­ lad gamaRizianebeli, momT­ meni da gulgrilia. flESebi [fr. fléche isari] – (ist. samx.) sabrZolo mwyob­ ri blagvi kuTxis magvari; savele simagre cocxali Zalisa.  bagrationis f. borodinos brZolaSi 1812 w. flQgel­i [germ. Flügel frTa] – mTavari Senobis gverdiT miSenebuli an didi Senobis ezoSi mdgari patara sa­

fli

-542-

cxovrebeli saxli. flQrt­i [ingl. flirt] – msubuqi trfiali, arSiyoba. fliUger­i [germ. Flügel frTa] – xelsawyo (Tavisuflad moZravi alami, firfita an isari) qaris siCqaris da mimarTulebis gasazomad.  flugeri Scd. fliuorogrAfia [laT. flouor mxedveloba,dineba da graphô vwer] – rentgenelogiuri kvlevis meTodi adamianis sxeulis organoebisa – ga­ Suqebuli ekranidan gamo­ saxulebis fotofirze ga­ datanis mizniT.  fliuorografi. ¥ fliuorografiuli.  f. kvleva. flomAster­i [ingl. flowmaster] – fanqris saxeoba, av­ tokalmis msgavsi; sawerad (saxatavad...) aqvs forovani Reri, romelic gaJRenTilia specialuri saRebaviT. flOra [laT. Flora] – mcena­ reTa samyaro (yvavilTa, ga­ zafxulis da siymawvilis romauli qalRmerTis – Flora­s saxelis mixedviT). Sdr. fauna.  saqarTvelos f. da fauna.  tropikuli f.

flOrin­i [it. Florino] – ho­
landiis fulis erTeuli – guldenis – meore saxeli. flOt­i [holand. Floot] – qvey­ nis samxedro an savaWro gemebis erToblioba  samxedro f., savaWro f., Savi zRvis f. sahaero floti _ TviTmfri­ navebis erToblioba (sinon. aviacia, aerofloti). flotQlia [esp. flotilia] – 1. ama Tu im mdinaris, tbis, daxuruli zRvis samxedro gemebis SenaerTi.  kaspiis f. 2. specialuri daniSnulebis gemebis razmi.  sanaRmo f. fOie [fr. foyer kera] – TeatrSi, kinoSi da misT: darbazi, sa­ dac imyofebian mayureblebi sanaxaobis dawyebamde da antraqtis dros. ¥ foiesi.  foiisa Scd. foiErverk­i [germ. Feuerwerk] – ferad­feradi SuSxune­ bis gaSveba haerSi (raime zeimis dros).  feierverki Scd. fOkus­i1 [germ. Fokus < laT. focus kera] – 1. (fiz.) garda­ texili an areklili sxi­

-543vebis gadakveTis wertili.  gamadidebeli minis f. 2. wertili, romelSic foto an kinogadaRebis dros sag­ nis gamosaxuleba suraTze maqsimalurad mkafiod ga­ modis. fOkus­i2 [< germ. Hokus pokus] – marjve ileTi, tri­ uki, rac Tvals atyuebs da mayureblebis gancvifre­ bas iwvevs moCvenebiTi ze­ bunebriobiT; damyarebulia xelis simardeze, moqnilo­ baze, raime kanonzomierebis codnaze.  f.-ebis keTeba, f.-ebis Cveneba. mefokuse – msaxiobi, rome­ lic fokusebs akeTebs (sinon. iluzionisti). ¥ mefokusisa.  mefokusesi Scd. folQant­i [germ. Foliant] – didi formatis wigni, Cveu­ lebriv Zveleburi. fOlklor­i [ingl. folk-lore] – xalxuri zepiri Semoqmedeba (zRaprebi, leqsebi, andazebi, gamocanebi da sxv.). (qarT. sinon. zepirsityviereba).  folkliori Scd. fOlga [holand. folga < laT. folium furceli] – liTonis sifrifana furceli, ro­

fon

melsac iyeneben sakvebi produqtebis SesafuTavad, saamkinZo saqmeSi, sarkis warmoebaSi da sxv. fonAcia [fr. Phonation < berZ. Phônos bgera] – sametyvelo bgerebis warmoTqma. fonendOskop­i [berZ. phônç bgera, endon SigniT da skopeç vuyureb, vakvirdebi] – samedicino xelsawyo gulisa da filtvebis mo­ sasmenad. fonEtika [berZ. phonetikos bge­ risa] – enaTmecnierebis na­ wili, romelic enis bgeriT Semadgenlobas Seiswavlis. ¥ fonetikuri.  f. transkrifcia, f. gamokvleva. fOn­i [fr. fond] – 1. ZiriTadi feri, romelzedac raimea gamoxatuli.  wiTeli f. 2. risame (mag., Senobis, qanda­ kebis) ukan arsebuli siv­ rce.  cis f. 3. gadat. (wign.) garemocva, sadac rame xdeba; garemom­ cveli pirobebi.  romanis istoriuli f. fOnd­i [fr. fonds] – 1. raime miznisaTvis gankuTvnili fuladi saxsrebi.

fon

-544Soris arsebuli sicariele (qarT. sinon. svreti). ¥ forebiani da forovani.  f. Tuji, f. miwa.  mx. fori.  porebi, pori, porebiani, porovani Scd. fOrel­i [germ. Forello < Sved.] – kalmaxi. fOrvard­i [ingl. forward] – fexburTis, hokeis gundis wevri,romelic TavdasxmaSi TamaSobs. fOrzac­i [germ. vorzatz] – furceli, romlis erTi na­ xevari wignis ydazea Sig­ nidan gamokruli; ydas akavSirebs akinZul furc­ lebTan. fOrin­Ofis­i [ingl. Foreign Office] – didi britaneTis sa­ gareo saqmeTa saministros saxelwodeba. fOrma [laT. forma] – 1. sag­ nis garegnuli saxe, moxa­ zuloba (qarT. sinon. moyvaniloba).  lamazi f.-is larnaki. 2. Sinaarsi garegnuli gamo­ xatuleba, garegnuli mxa­ re.  f.-is da Sinaarsis erTianoba. 3. risame organizaciis saxe, ti pi, sistema, romelic gan­

 xelfasis f. 2. risame maragi.  wignebis f., muzeumis f.ebi, sabinao f. ¥ safondo.  s. qaRaldi, s. samSeneblo masalebi. fono..., fOn­i [< berZ. phonç xma, bgera, xmauri, metyveleba, sityva] – rTuli sityvebis dasawyisSi da bolos aR­ niSnavs am sityvebis damo­ kidebulebas xmasTan, bge­ rasTan.  fonometri, telefoni. fonOgrama [berZ. phônç bge­ ra da gramma Canaweri] – xmis, bgeris Canaweri firze, firfitaze da misT. fOra [it. fora winaswar] – 1. zogierT sportul Sejib­ rebebSi,TamaSebSi: winaswar ganpirobebuli upiratesoba, romelsac Zlieri moTamaSe aZlevs susts. 2. (gadat.) upiratesoba rai­ meSi, romelsac Tavisi ne­ biT aZlevs erT­erTi part­ niori meores.  f-as micema. fOrebi [berZ. poros (mx.)] – 1. saofle jirkvlebis wvri­ li nasvretebi kanis zeda­ pirze. 2. nivTierebis nawilakebs

-545pirobebulia garkveuli Si­ naarsiT.  saxelmwifo mmarTvelobis f. 4. risame saxesxvaoba, nairsa­ xeoba.  gri pis msubuqi f. 5. risame dadgenili nimuSi.  saarCevno biuletenis f., samedicino f. #1., f.-is mixedviT Sedgenili dokumenti. 6. mowyobiloba raimesaTvis garkveuli moxazulobis misacemad (sinon. yalibi).  tortis f. 7. sxvadasxva kategoriis pir­ TaTvis dadgenili nimuSis tansacmeli.  samxedro f., moswavlis f. formaluri – rac mxolod formas (mniSv. 2) icavs da angariSs ar uwevs saqmis namdvil viTarebas.  saqmisadmi f. midgoma. formAlizm­i – 1. garegnuli formis dacva rameSi saq­ mis arsebiTi mxaris sazia­ nod; formaluri damokide­ buleba ramesadmi.  biurokratiuli f. 2. xelovnebisa da litera­ turaTmcodneobaSi: mimar­ Tuleba, romelic mxolod

for

formas aniWebs mniSvnelo­ bas. ¥ formalisturi.  saqmisadmi f. damokidebuleba, f. nawarmoebi. fOrmat­i [germ. Format] – wig­ nis, qaRaldis furclis, ba­ raTis da misT. zoma.  didi f.-is wigni. formAcia [laT. formatio warmoeba; saxe] – (wign.) adamianTa sazogadoebis ganviTarebis safexuri, ro­ melsac axasiaTebs sawar­ moo urTierTobaTa garkve­ uli sistema.  feodaluri f., sazogadoebriv-ekonomikuri f.-ebi. formQreba [laT. Formare] – Camoyalibeba; Sedgena, da­ kompleqteba. fOrmula [laT. Formula] – 1. mokle da zusti sityvieri gansazRvra risame. `gaTiSe da ibatone~ _ Zveli romaelebis politikuri formula. 2. raime sidideebis, elemente­ bis, risame Semadgenlobisa da misT. gamoxatuleba (ri­ cxvebiT, asoebiT, specialu­ ri niSnebiT.).  maTematikuri f., qimiuri f., ZmarmJvas f., gogirdmJavas f.

fOrsaJ­i [fr.) 2. klasi (konser­ fOrpost­i [germ. Vorposter] – vatoriaSi). ga­ romaul miTologiaSi: bed­ daulaxavi dabrkoleba. ¥ safortifikacio. fors­mAJor­i [fr..) Zlier. mdinaris)  savele f. gaZliereba (raime gankuTvnilia fortepiano­ princi pisa). fOstamt­i [germ. forcer gaZli­ ravs~. saxeb). Fortuna] – 1.) maSi. rZolo gamagrebaTa siste­ fOrum­i [laT. fOrsing­i [ingl.) viTareba. – simfoniuri nawarmoebi.. ¥ safortepiano. iRblis RvTaeba. iRba­ calkeuli cixesimagre sab­ li. forum] – (wign..) raime bunebrivi dab­ nagebobani. nageboure] – (wign.. xmamaRla (musikaluri na­  axalgazrdaTa saerTaSowarmoebis Sesrulebis Se­ riso f. fortificarisame tempis gaZliereba. forte] – (mus.  unda: `fortepianos ukfOrsireba [fr. bednieri SemTxveva. rom­ bani. piesa. brZoliT gadalaxva. samuSaoebi. acileba SeuZlebelia. lis gansazRvra da Tavidan fOrtuna [laT. ase­  myinvaris dnobis f. pianoforte] – qalaqis mTavari safosto formUlar­i [germ. avanposti.. saTvis (roialisaTvis).for -546- klaviSebiani simebiani mu­ sikaluri sakravi (pianino. bibliografiis saaRricxvo roiali). risame daCqareba. kreba. (samx. Sekreba. s. Postamt] – fortepQano [it. s. krivSi: ganuwyveteli Sete­ Scd. fOrt­i [fr.  formuliari Scd. forcage] – aC­ romelSic mTavari partia qareba. farTo warmomadgenlobiTi fOrte [it. ereba] – 1. Formular] – . (samx. fort] – (samx. Ti nawarmoebis Sesruleba. baraTi. rkolebis (mag. tio] – samxedro­sainJinro 2. fortifikAcia [laT.. force maje s. forcing] (sp.)  `fortepianoze ukravs~.) mowinave posti.  s. va. (sapirisp. piano). mowi­ safortepiano koncerti nave pozicia.

rac kargad gamodis fo­ tosuraTze. xelnaweri. genos gvari] – vinc. f.  xelnaweris f.. ¥ fosforovani. phos (photos) Su­ qi. 2. am gziT miRebuli suraTi (fotosuraTi). madani. kinofirze. fotOgraf­i – piri. (ix. f. f. narCeni. sinaTle da graphô vwer] – 1. romlis specialobac suraTebis ga­ daRebaa. fra  feradi f.  f. saxe.-ebi. Suqi.  f.. arqiteqturis an qandakebis Zveli nawarmoebis natexi. marilebi. saxelosno aseTi suraTebis misaRebad. specialuri optikuri aparatis (fotoaparatis) saSualebiT SuqmgrZnobiare masalaze gamosaxulebis miReba.  f. phôs (phôtos) sinaTle da phobos SiSi] – (medic. fotografia). Sav-TeTri f. 3.  f. ¥ fosforuli. garegnoba.  f. fOqstrot­i [ingl. ¥ fragmentuli. suraTi. 2. ¥ frazeologiuri. cxovelisa da mcenaris qsovilebSi. foxtrot] – swraftempiani cekva qal­ vaJisa. sityvaTa Taviseburi SeerTebani. fotofObia [berZ. leqsikoni. frazeolOgia [berZ.cxo­ velTa ZvlebSi. .  qarTuli enis f. mJava. fotogEnur­i [photography < berZ. Phrasis gamoTqma] – dasrulebuli gamoTqma. advilad aalebadi da sibneleSi ma­ naTobeli nivTiereba.) sinaTlis SiSi. fragmentum] – 1.-ebi. fOsfor­i [berZ. wiTeli f.  f.  fotogeniuri Scd. aparati. frAza [berZ. frAgment­i [laT. ¥ fotografiuli. Phrasis gamoTqma] – ama Tu im enis mtkiced Camoyalibebuli gamonaTqvamebi. photography < berZ. Phosphoros sinaTlis gamomcemi] – qi­ miuri elementi. teqstis an raime nawar­ moebis nawyveti.  fragmentaluri Scd. ga­ mometyveli. naTeba.  TeTri f.  mokle (grZel­grZeli) f. mo­ i poveba zog mineralSi. fotogrAfia [ingl. baletis f.-ebi.. kinosuraTis f. f.-547dawesebuleba.

romelsac ukan grZeli da viwro kalTebi aqvs (icvamen upiratesad sazeimo SemTxvevebSi. frAnt­i [holand.fra -548- frAk­i [fr.  f. frigidus civi] – qalis sqesobrivi gulgriloba. ¥ freskuli. siyvarulisa da ojaxuri keris qalRmerTi. fractio xaxuni] – xaxunis ZaliT . frac] – gulamoWrili freilEin­i [germ.  fraqcionuli Scd. frEska [it. ge­ miT tvirTis gadazidvis qira. Frant < germ. dajgufeba. frivole] – urigo. romelic partiis ZiriTad xazs ar iziarebs. freQlina [rus. frAxt­i [germ. agreTve gamoiye­ neba saxelTan an gvarTan erTad. ofi­ cialur miRebaze da sxv. brZola. Fräulein] – surTuki. fri [fr. rfesco] – wylis saRebavebiT daxatuli su­ raTi axlad Selesil (jer kidev svel) kedelze. Tevzi f. ¥ fraqciuli. frQg­i [germ. frivOlur­i [fr.).  f. frEgat­i [fr. parlamentSi: erTi partiis wevr deputatTa dajgufeba Tavisi partiis politkis organizebulad warmarTvis mizniT. dajgufeba partiis SigniT. vodanis coli. friqcQul­i [< laT. frigidUloba [< laT. Frégate] – 1. Fräūlein] – mefis karze dedoflis an princesas mxlebeli gauTxovari qali Tavad­aznaurTa wridan. 2. 2. safasuri. fuqsavaturi. sa­ yaraulo da wyalqveSa na­ vebis winaaRmdeg mebrZoli gemi (Zvelad: samanZiani ialqniani samxedro gemi). zRvis didi tropikuli frinveli. germanuli qaliSvilisadmi mimarTva. Wer­ ze. daqiravebuli (dafrax­ tuli) gemiT gadaziduli tvirTi. Fracht] – 1.  kartofili f. Frigg] – germanul miTologiaSi:L qorwinebis. Sebrawu­ li. frit Semwvari] – bevr cximSi Semwvari. frAqcia [fr. фрейлина germ.] – Cacma­daxurvas ga­ dayolili mamakaci. fraction] – 1. araseriozu­ li. uxamsi. mxatvroba.. f. 2.

adamaSvilis f. fsAlmun­i [< berZ. mxatvrebi. SesaZleblobaTa erToblioba.) gva­ ris mixedviT]. fsixikuri Scd. fsQqika [< berZ.-is sardali. simRerebi. Taviseburebani. adamianis qce­ vis mamoZravebel Zalad miiCnevs biologiur ins­ tinqtebs. procesi. f. da sxv. fsiqionAliz­i fsiqologi­ isa da fsiqopaTologiis mimarTuleba. brZolis ve­ li.  misi koncefcia utopiuri aRmoCnda. front] – 1. msaxio­ bebi.-549mbrunavi. pseudôny- mos] – gamogonili saxeli an gvari.-is Stabi. ¥ frontuli. yvelaze msxvili samxedro SenaerTi omianobis dros. f. frOnt­i [fr. adamianis sulier ZalaTa. roland qarTveli – r.  vaJa-fSavela – luka razi­ kaSvilis f.  f. romelic swavlobs fsiqikur daa­ vadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. romelic cdilobs adamianis axsnas sqesobrivi instinqtebis . m. fsalmunebisagan Sedgeba daviTiani (bibliis nawi­ li). ¥ fsiqikuri.. rac ga­ moixateba gare samyaros asaxvaSi. nawilebi. ¥ safronto. psychç suli da iatreia mkurnaloba] – me­ dicinis nawili. aracnobier (um­ Tavresad seqsualur) swraf­ vas [avstrieli eqimisa da fsiqologis zigmund fro­ idis (Freud.  dasavleTis f.  fsiqiuri. romelsac zogjer irqmeven mwerlebi. fsevdOnim­i [berZ. psychikos su­ lieri] – tvinis gansakuT­ rebuli Tviseba.-ze moxalised wasuli axalgazrdebi. rogorc marqsizmleninizmi. 2.. kldi­ aSvilis f.  f.  s. 1856­1939 ww. f. javaxiSvili – m. saomari moqmedebis are. fsi froQdizm­i _ fsiqologiuri mdgomareoba.  f. psalmos saxotbo sagalobeli] – religiuri sagalobeli. fsixika. fsiqiAtr­i _ eqimi­fsiqiat­ ri.. fsiqiAtria [berZ. politikuri moRvaweebi da sxv.

funikulQor­i [fr. biblisuli da logos moZRvreba] oTeka. psychç suli] – siaTebelia fexis qneviT 1. wkeplisa da yareba froidizms. RrmaSina­ fsiqoTerApia – mkurnaloba arsiani. fsixologiuri Scd.-ebis ganawileba. adamianis fsiqi­ fundamEntur­i [laT. qneviT)] – klasikuri cekvis paTa jgufi. 2.fsi -550- qvecnobieri gavleniT. misT. psychç  universitetis f. fsiqikuri Taviseburebani. (biol. hi pnoziT). lieri aSliloba.  f. raime aranormaluroba. raoben sabagiro weviT. mecniereba fsiqikuri  fundamentaluri – dasaS­ moqmedebis kanonzomiere­ vebia. didi fsiqikuri zemoqmedebis me­ moculobisa.  fsixologia. funiculaire]  f. TodiT.. (wigni) roli. romelzec vagonebi moZ­  bavSvTa f. qikis aranormaluroba. su­  f. fsiqolOgia [berZ.) organizmis an sxe­ fsiqopaTolOgia – saerTo ulis romelime organos moZRvreba fsiqikur daava­ moqmedeba: sxeulis ama Tu debaTa Sesaxeb. – mTis cicabo ferdobze 2. sanerwyve jirk- .  hi pnozuri f. mentum saZirkveli. romelic exmareba rac gamowveulia Tavis mocekvaves brunvaSi an moZ­ tvinis dazianebiT. daniSnuleba. raobis SecvlaSi. ucnauroba.-is kursi.) 1.  funikulori Scd. safuZvliani. moTxroba. fUete fr. gamokvleva. fouetté < fouetter  gulis f. bisa da formebis Sesaxeb.. zi. mowyobili rkinigzis xa­ sulieri samyaro. em­ cema (maTraxis. ¥ fsiqologiuri. (mag. – 1. moZraoba.  f. avadmyofuri mdgomareoba. psychç su­ mniSvneloba. 2. fsiqopATia [berZ. im organos daniSnuleba. 2. li da pathos tanjva] – fsi­ movaleoba. ZiriTadi. fundakaSi. mTavari. damaxa­ fsQqoz­i [berZ. safuZ­ veli] – (wign.  Tbilisis f. functio Ses­ ruleba] – 1. fUnqcia [laT.

romelic uar­ yofda realizms. fuq fUtlar­i [rus.. boroti.  funqcionaluri Scd. furUnkul­i [laT. ¥ funqciuri (mniS. bo­ kali limonaTis. Rvinis da misT. futurum momavali da berZ. fUror­i [laT. . f. fougere] – maRal­ fexiani mozrdili Wiqa. ¥ safuraJe. Fuchs melia] – bi­ liardSi:L SemTxvevviT mo­ gebuli (RuzaSi Cagdebuli) burTi. safuraJisa.-ebi. fUqs­i [germ. violinos f. furor mZvinvare­ ba] – sajaro warmateba.  algebruli f. fUJer­i [fr. sinon. fUria [laT. baza.  saTvalis f. TiTqosda Tana­ medroveobisaTvis Sesaferi stili. футляр < germ. romelic kacobrio­ bis momavals swavlobs (sxvanairad: socialuri prognostika). dasalevad. furunculus] – kanis saofle da cximovani jirkvlebis Cirqovani an­ Teba. logos moZRvreba] – sociologiis dargi. futurum myofadi. Futteral] – raime nivTis Sesanaxi kolofi an SaliTa (qarT. 3. literaturasa da xe­ lovnebaSi: formalisturi mimdinareoba. 3­isaT­ vis). s.  f.). Furia mZvinvareba] – Zvel romaul miTologiaSi: SurisZiebis erT­erTi Rmer­ Ti. gitaris f.  futliari Scd. futUrizm­i [< laT. damokidebuleba.) damoukidebeli cvladi sidide. kapasi qali.-551vlebis f.. mTel tra­ diciul xelovnebas da mis xerxebs da cdilobda Seeq­ mna axali. vagoni. momavali] – me­20 s.  safuraJesi Scd. fUraJ­i [fr. analizi. anC­ xli. ro­ melic sazogadoebaSi did aRtacebas iwvevs. Wirveuli. (maTem.  s. Tiva da sxv. trigonometriuli f. saqonlisa da frinvelis sakvebi (marcvleuli. futurolOgia [laT. Zirmagara.. fourage] – cxenis. bude).

igivea. naxeTqi] – berZnul miTolgiaSi: usasrulo qQmera [berZ. samyaros materi­ romelsac aqvs lomis Tavi. charta) qaRaldi] – 1. xaosuri. romelic kanis fers icvlis garemo pirobebis qAron­i [berZ. ro­ xelwodeba. q. qamelEon­i [berZ. Sua saukuneebis evropis areul­dareuloba. mdinareebze gadahyavda gar­ qamQtur­i – enebi – afrikaSi dacvlilTa sulebi. bneliT moculi uf­ cxlismfrqveveli urCxuli. amerikuli xalxuri simRe­ win dedamiwaze iqneba aTas­ ra. chiliasmos < chilias aTasi] – religiuri da stilze. aluri elementebis grova. gavrcelebuli erTi jgu­ fis enebi: berberuli. rac xiliazmi. country sityv. romelic miwisqveSa samefos  xameleoni Scd. wliani mSvidoba. qArtia [berZ. romlis Tanax­  Sesruleba q. kuri mniSvnelobis mqone qAnTr­i [ingl. Zv. chartçs laT. – xvlikis msgavsi qvewarma­ xaoturi – Scd. kopturi da berZneTsa da romSi: papi­ sxv.. melic stilizebulia ame­ rikul xalxur melodiebze qilQazm­i [berZ. ¥ qaosuri. vali. Txis tani da gvelis TaviT romlisganac warmoiSva yve­ dasrulebuli kudi. RvTis su­ qAos­i1 [berZ. berZnul miTologiaSi: ce­ sivrce. belerofontma. moZraoba. Secvlis Sedegad. sa­ egvi pturi. qaotiuri. musika. Chimaira] – 1. feva. Charôn] – ber­ Znul miTologiaSi: menave. saxelmwifoebriv­politi­ xedviT].  q. madac qveynis dasasrulis 2. chaos naprali. Svilis – qamis saxelis mi­ 2. xmauri. enaTesavebian semitur rusis an pergamentis grag­ enebs [bibliuri noes meore nili (xelnawerebi). moZRvreba. chamaileon]  xaosi. mokla laferi arsebuli. usis­ xelovnebaSi: fantastikuri . nabzari. qAos­i2 – sruli uwesrigoba.qam q -552- temoba. zogi dokumentaciis sa­ soflisa] – 1. stilze. Zv. skruli. 2.

rac dakavSirebulia qimiis sanitariaSi da sxv. formulebi. rebebiT. beli. chloros mwvane] Sirebuli. listi eqimi [sinon. elementebi. berZ. winaswarmetyveleba] – mki­ parizis RvTismSoblis ta­ Txaoba xelisgulis xaze­ Zarze). 3. therapia mkurnaloba]  q.) da dostaqari vani Tevzi erTgvari. q. saxirurgio Scd. Teoriuli q.)].-553- qlo arsebis (urCxulis) skulp­ li da manteia mkiTxaoba. iyeneben teqnikaSi. 2.)]. tansacmlis q.) zRvis xrtilo­ qari (wign. mrewveloba. cheirurgia < qQmia [berZ. ciuli meTodebiT [sinon. Seiswavlis daavadebaTa romelic ikvlevs nivTiere­ operaciuli gziT mkur­ baTa Sedgenilobas. romeic riTadi dargi – mecniereba. erebis dasamzadeblad. qirUrgia [berZ.. xirurgiuli. dasta4. da am meTodebiT proeqtebis agreTve samxedro saqmeSi damzadebasTan. mkurnaloba qimuri nivTie­  xirurgia. reaqcia. chemeia] – bunebis­ cheis xeli da ergon muSaoba] metyvelobis erT­erTi Zi­ – medicinis nawili. araorganuli dastaqaroba (wign. q. qiromAntia [berZ. q. bis mixedviT. – qimiuri elementi. fantazia. wmenda. cheir xe­ .) klinika. (zoolog. – zogi momwamvleli nivTi­  q. ¥ qloriani da qlorovani. taqroba (moZv. ¥ qirurgiuli da saqirurqimiaTerApia [qimia da gio.. agebu­ nalobis meTodebs. momw­  q. (moZv.. fantastikuri. turuli gamosaxuleba (mag. vano­moyviTalo maxrCobe­ q. la airi. qimErul­i – ganuxorciele­  xirurgi Scd. qimiasTan dakav­ qlOr-i [berZ. Tvisebebsa da urTi­ naloba ZiriTadad opera­ erTgardaqmnas. (gadat.  organuli q.) ganuxorcielebeli qQrurg­i qirurgiis specia­ ocneba.) mak_ infeqciur daavadebaTa rateli. mkur­ lebas.) da dosq. (s. (s. qimQuri – 1. naerTi. rogorc meTodebis gamoyenebasTan dezinfeqciis saSualebas.

cholera] – kuW­ nawlavis mwvave gadamdebi daavadeba. (acidum form. (canfus) Choralis gunduri (sagalobeli)] – mravalxmovani sagundo na­ warmoebi. qolErik­i [laT.) mcenaris daavadeba. kalciumi. qolestErin­i [berZ. ficxi adamiani. (botan. romlis drosac foTlebi da ylortebi kargaven mwva­ ne Seferilobas. sicocxlisaTvis . rkalis. qnEseT­i [ebr.-ebi. qOrda [berZ.  baxis q. chlôros mwvane da phyllon foToli] – saRebavi nivTiereba (pig­ menti).w. qlorocetofEnon­i – Zli­ eri cremlmdeni momwamvle­ li nivTiereba. qOral­i [< laT. qoreogrAfia [berZ. kaTolikeTa da pro­ testantTa religiuri sa­ galobeli.) swori xazi (wrfe). (maTem. qOlera [berZ.. Kneset] _ isra­ elis saxelmwifos umaRle­ si sakanonmdeblo organo. q. romelic mwvane fers aZlevs mcenaris foTlebsa da sxva nawilebs. qlorOform­i [qlori da laT. romelSic yvela xmas erTi da igive ritmi aqvs. choreia cekva da graphô vwer] – cek­ vebis.  xorali Scd. xerxemlis simi). chole naRveli] – qole­ rikuli temperamentis mqo­ ne. chlôros mwvane] – 1.) sisxl­ nakleboba – hemoglobinis mniSvnelovani daqveiTeba sisxlis wiTel burTuleb­ Si. 2. q.  xolera Scd. zogi cxovelis (agreTve adamianis Canasaxis) xerxemlis dre­ kadi elastikuri Rero (e. kiri. (medic. wyali.qlo -554saSiSi. chorde simi] – 1. simwvanis seni. chole naRveli da stereos magari] _ organuli nivTiereba. qlorOfil­i [berZ. sabaleto speqtakle­  q. romelic aerTebs mrudi xazis (mag. moi poveba cxove­ lur organizmebSi. me­ dicinaSi iyeneben dasaZine­ bel saSualebad. qlOrizm­i [< berZ. wre­ xazis) or wertils. erT­ atomiani spirti sterinebis jgufisa. cholericus < berZ. 2. icum) Wi­ anWvelmJava] – qloris Sem­ cveli Taviseburi sunis mqone aqroladi siTxe.

qorepiskOpos­i [berZ. xormaisteri. christianus] – qristianobis mimdevari.)] – 1. qarTuli literaturis q. ¥ qristianuli. kakali. masala. 2. qOro [berZ.  saskolo q. martivi. klasikuri q.. sinon. (s. Semdeg ki aRsdga da amaRlda zecaSi (biblia).  kokosi Scd. am palmis nayofi.  qrestomatia. indis kakali. qrizAnTema [berZ. mironcxebuli] – religia. chrisanthemon] – dekoratiuli mce­ nare. qresTomatia. ¥ qoreografiuli da saqoreografio. qristQan­i [laT. choros gundi da germ. qresTomatiuli Scd.  qarTuli q. qrestomATia [berZ. qro  s. umrevlo episkoposi. 2. qormaQster­i [berZ. saqrestomatio. clora qveyana da episkopos episko­ posi] – 1. palma erTgvari. WeSmariteba. xelmZRvaneli] – momRe­ ralTa gundis xelmZRvane­ li (qarT. saRebavi da soma sxeuli] – . isxams msxvil gemriel yuaTian nayofs magari naWuWiT. romelic ze­ cidan daeSva dedamiwaze adamianTa codvebis gamo­ sasyidlad da jvarze ga­ akres.  q. q.. mTavarepiskoposis TanaSemwe.romelic warmoiSva ax. qOqos­i [esp.) saswavlebeli.  q. cocos (mr. welTaRricxvis I s.­Si da mieca misi damaarseblis _ ieso qristes. rogorc qrestomaTiaSia. sarwmunoeba.  q. lotbari). naTeli. qrestomaTiuli _ iseTi. christianismus < berZ.  qormeisteri. q. chrôma feri. chresto – matheia] – saxelmZRvanelo – rCeuli nawarmoebaTa an maTi nawyvetebis krebuli. choros] – momRe­ ralTa fundi. qristiAnoba [laT. Meister os­ tati.-555bis dadgmis xelovneba. cxebuli. romelic ikeTebs kalaTebad Sekrebil sxva­ dasxva Seferilobis yvavi­ lebs. (s.. qromOsoma [berZ. Christos – sity. ¥ saqrestomaTio. magaliTi.  q. xormeisteri Scd.) xelovneba.  xoro Scd. saxeli _ RmerTkacisa.

qsAnTi pe [berZ.) coli. chronikos dros­ Tan dakavSirebuli] – 1. qronolOgia [berZ.) ujredis birTvis is nawili. sinon. qsEnZ­i [polon. revmatizmi. qserogrAfia [ingl. sa­ zogadoebrivi movlenebis Cawera qronologiuri we­ siT (qarT. chronos dro da logos moZRvreba] . matiane).  romani-q. 3. nabeWdis ti pografiuli wesiT mSra­ lad gamravlebis procesi. filmi. literaturuli nawarmo­ ebi. axali ambebis ganyofileba (gazeTSi).  saxelmZRvaneloSi movlenebi gadmocemulia q. Xanthippç] – berZeni filosofosis sok­ rates (469­399 Zv.qro -556_ istoriuli movlenebis Tanmimdevroba drois mi­ xedviT. xerox < berZ. ambe­ bi. mudmivi (Cveulebriv iTqmis daavadebis Sesaxeb.  q.  q.] – poloneTSi: kaTolikeTa mRvdeli. ucxoeli da philia siyvaruli] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siy­ varuli.] – aparati. (biol. xenos ucxo. dokumenturi kinofilmi (Cveulebriv moklemetra­ Jiani). xenos ucxo. naxazis. q. ¥ qronikaluri (mniSv. ucxoeli da phobos SiSi] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siZulvili.). welTaRr. romelic Seicavs sa­ zogadoebrivi an saojaxo ambebis Tanmimdevrul gad­ mocemas. xerography < berZ.  mxatvrul films win uswrebda q.-is ganyofileba. princi piT. ¥ qronologiuri. romlis saxeli dar­ Ca avi. qsenofObia [berZ. 2. 4. qronQkuli – xangrZlivi.  q. xçros mSra­ li da graphôs vwer] – na­ weris. qsEroqs­i [ingl. romlis saSua­ lebiTac xdeba qserogra­ fikuli gadacema. romelSic asaxulia mimdinare sazogadoebrivi cxovrebis movlenebi. romelic iRebeba da yvelaze ufro mkafiod Cans ujredis gayofis dros. kapasi dedakacis aR­ mniSvnelad. qrOnika [berZ. qsenofQlia [berZ. daavadeba. 4­isaT­ vis).

¥ yazarmuli. palto. ti pis Senoba. melic. wmunoebis mimdevar xal­ yarAkul-i [uzbek. misi xmliseburi gamonazr­ 2. mxatvris funji. manTa sasuliero msajuli. Yazāwa(t)] –  y. da xuWuWbewviani tyavi gar­ rac jixadi. mosamarTle.  kazarma. xis ma­ salaze amoWra. qarukül Savi xebTan muslianebma islamis vardi. urgadi.  y. qalam < berZ. ro­ s. xipos xmali. gravireba. xylon xe y da graphô vwer] – 1. buli. ro­ mnaTe. RErb­i – ix. qsifopAgeb­i [berZ.SeboWili] – nayofis gan­ Kalamos lerwami] – 1.) erT xalxSi: safasuri. yuranis moTxovniT. caserma] – sam­ xedro nawilebis sacxov­ R rebeli Senoba. ler­ viTarebis erT­erTi manki. . RazAvaT­i [arab. savleTis qveynebis zogi­ qtQtor­i [berZ. kveuli jiSis axlad mo­ gebuli batknisa. nagebobani.-557- yar qsilogrAfia [berZ. cxovreba. yAd­i [arab. Senobebi. gerbi. dis areSi (aqidan – saxel­ yAlim­i [Turq. qâdi] – aRmosav­ 2. Kalim] – aRmo­ wodeba).rom­ wmis kalami. karakulis Scd. sakaunda awarmoon sxva sar­ zarmo Scd. Savi tba] – mokle gavrcelebis mizniT. xeze gakeTebuli graviura. ktitôs] – (ekl. yAzarma [it.  karakuli. leTis qveynebSi: musli­ aseTi graviuris anabeWdi. y. reaqciuli `wminda omi~. melsac uxdis sasiZo qalis mSoblebs. igiva. romelic far­ lis drosac ormagi nayofi Tod iyo gavrcelebuli (tyupebi) Sexorcebulia er­ anbanis mqone xalxebs So­ TmaneTTan gulmkerdis an ris. sayazarmo. ¥ yarakulisa. kazarmuli. maxvili da phagos damagre­ yAlam­i [arab.

maneJze. romelsac iyeneben cirkSi. chablis < geogr. romelsac ayeneben pinos jiSis yurZnisagan. champighon soko] – qamasoko.] – zog xalxSi: kultis msaxu­ ri. saitan] – musli­ manur religiaSi: boroti suli. sax. Targi). pasuxi. chambriére] – grZeli maTraxi. SamberQer­i [fr.yiz -558nimuSi. gadat. afrikisa da sxva qveynebis xalxSi: religiis forma. SamAnizm­i da SamAnoba – CrdiloeT da Sua aziis. yUli [ind. Savi muSa. Cin. eSmaki. S. SaQTan­i [arab. pro­ vincia Champagne­s sax. – manjur. satana. Kizilbas wiTeli Tavi. romelic gkeTebulia nax­ SirmJava airiT (safr. kislak sazam­ Tro saZovari. S SAbli [fr. trafareti. wiTelqu­ da] – ase eZaxdnen sparsel dampyroblebs saqarTvelo­ Si me­16­17 ss­Si. frazebi. Solti. Samanizmi).] – franguli TeTri Rvino. yQSlaR­i [Turq. mebar­ guli.  Sampaniuri Scd.forma raime erTgvar nakeTobaTa dasamzadeblad (qarT.] – aziis zog qveyanaSi: mtvirTavi. 2­isaT­ vis). Stampi). Al-qur‘ân] – wig­ ni. 2. amerikis. chagrin < it. mi­ xedviT). ¥ yulim. SAgren­i [fr. SAman­i [tungus. avi da keTili sule­ bis kulti. échantilon WaSniki. (wign. romelsac brmad baZaven (sinon.  kuli.) gacveTili . zigrino] – sagangebod gamoyvanili rbili xorkliani tyavi. yUran­i [arab. yulma Scd. nimuSi.  kiSlaki Scd. Schablone < fr. ¥ Sablonuri (mniSvn. jadoqari.miTebsa da samarTlis normebs. SampAnur­i – mSxefare Rvino. sinon. sazamTro sadgomi] – sofeli Sua aziaSi. nimuSi] – 1. eqimbaSi (ix. SAblon­i [germ. SampinQon­i [fr. romelic Seicavs mus­ limanuri religiis dog­ mebsa da debulebebs.  S. yizQlbaS­i [Turq.

¥ Sansoniesi. SApito [fr. romelic ama­ ve dros xSirad simReris avtoricaa. SArada [fr.  gamarjvebis kargi S.ro­ melic warmodgenebs aseT karavSi marTavs.  Saradasi Scd. charade] – Tama­ Si­gamocana erTgvari. romelsac asru­ leben kafeSantanebSi. gaiZve­ ra.Tvi­ sebebi. SarQaJ­i [fr. SAntaJ­i [fr. patara simRera. SarlAtan­i [fr. charlatán] – uxeSi matyuara. rameSi warma­ tebis SesaZlebloba. uvici. charriage] – (geol. SArif­i [arab. ¥ Saradisa. . aseTi simReris Semsrule­ beli qali. ðari’at] – zogierT muslimanur saxelmwifoSi: muslimanuri samarTlis re­ ligiur da iuridiul nor­ maTa erToblioba. SarQaT­i [arab.  Sansoniisa. charge] – visime an risame satiruli an iumo­ ristuli gamosaxuleba. asax­ sneli sityva gamoicnoba misi calkeuli nawilebis gamocnobiT. chansonnier] – safrangeTSi: estradis mom­ Rerali (kaci). speci­ alistad Tavis gamsaRebe­ li. chance] – risame gan­ xorcielebis. chapiteau] – didi brezentis karavi. mcodned.) dedamiwis teqtonikuri sa­ farveli. champooing da­ bana (Tavis)] – surnelovani Txevadi an fxvieri Tavsa­ bani saponi. Sansone Scd. chantage] – saxe­ lis gamtexi faqtebis (nam­ dvilis Tu mogonilis) ga­ momJRavnebis muqara (raime sargeblobis miRebis miz­ niT). ro­ melSic daculia garegnuli msgavseba da karikaturu­ lad aris Secvlili da xazgasmuli yvelaze ufro damaxasiaTebeli niSnebi. 2. ðarif] – mus­ limanur qveynebSi: mahmadis STamomavalTa sapatio wo­ deba. chansonette pa­ tara simRera] – 1. SArJ­i [fr. aqvs. SansOnie [fr. romel­ Sic sacirko warmodgenebi imarTeba. xSirad uxamsi Si­ naarsisa.-559- Sar SAmpun­i [ingl.  Sansonetka Scd. SAns­i [fr. moZravi cirki. SansOnet­i [fr.

chereau Tikani] – Tiknis tyavi. Zrava. limanebis (Siitebis) re­ ligiuri ceremonia – SEix­i [arab. SAh­i [spars. chassis] – 1. romelic asru­ . am titulis mqone toka] – Tanamedrove cekva piri. romelSic naxev­ rad wamowola SeiZleba. TviTmfrinavis nawili. Sasis. RvTismety­ sein!~ (amiT gamoxataven veli da samarTalmcodne. monawileni Tavsa da tanze soflis mamasaxlisi. qiori. tituli. ostatobis udi­ ogr. asafrenad da da­ maRalxarisxovani. ðeih] – arabul TviTgvema.  TviTmfrinavma S. vah hu­ suliero piri. yvela meqanizmi safrangeTSi: erT­erTi Ta­ da detali. Sass Scd. musika am cekvi­ saTvis.] – erTgvari li­ desi miRweva. 2. romelzedac damagrebulia SevAlie [fr. rbili da bisaTvis.Sar -560- SArtrez­i [fr. – daqanebuli zurgis mqone  Sasma.  qarTuli literaturis SAs­i [fr. shaker] – koq­ teilis mosamzadebeli SAhsei­vAhsei [spars. ceremoniis qveynebSi: 1. xalxuri musikis S. ðâh] – aRmosav­ leTis zog qveyanaSi mefis SEik­i [< ingl. chartreuse ge­ sanimuSo nawarmoebi – xe­ lovnebis. SeQker­i [ingl. chevalier raindi. romelic saWi­ SEvro [fr. shake rxeva. garkveuli we­ roa aerodromze moZrao­ siT gamoyvanili.-ebi. SEzlong­i [fr. gamouSva (aikrifa). iyeneben sajdomad.] mus­ WurWeli. erTgvari. vadaznauruli wodeba. erT­erTi xalifis Svilis SErif­i [ingl. SahQnSah­i _ iranSi: monarqis tituli. fexsacmlis sapired. avto­ S. chaise longue] ¥ Sasim. sax. savarZeli. mobilis ZiriTadi nawili. icemen xmals an laxts da 2. chef-d’oeuvre] – bobis piri. gvaris meTauri. kavaleri] – feodalur Zara. borblebi. lissa da aSS­Si: Tanamde­ SEdevr­i [fr. muslimanTa umaRlesi sa­ iZaxian: `Sah husein. sheriff] _ ing­ huseinis wamebas).

. zo­ gi sxva dawesebulebisa da sacxovrebeli saxlis me­ kare. brendi)] – alublis na­ yeni. 2.] – adamianis msgavsi maimuni. s. sunizmi). SEf­i [fr. schizô vxleC.  sabavSvo saxlis S. Shcirm] – gada­ satani. chef] – 1. dokumentebze).-561lebs administraciul da sasamarTlo funqciebs. Tejiri). romelic aRiarebs mxo­ lod yurans da uaryofs sunas (Sdr. SizofrEnia [berZ. SEri­brEndi [ingl. SQk­i [fr. 1) – dawera risame.). chimpanze afr.. restoranSi).-ebi.  S. garegnuli brwyin­ valeba. SQmpanze – [fr. SQva [sanskr. SveQcar­i [germ.  policiis S. ¥ Sveicarisa. rasac Sefobas uweven. Sef-mzareuli – mTavari mzareuli (did sasadiloSi. saSefo – 1. koncerti. SefobisTvis gankuTvnili.-iT gayofili oTaxi. si­ non. meTauri.  Simpanzisa Scd. daxmareba. jgufuri S. SQrma [ger. 2. SQizm­i _ islamis mimarTule­ ba.  s. 2­isaT­ vis). vCexav da phrçh goneba. 2. azri] – erT­erTi mZime fsi­ Sif qikuri daavadeba. cherrybrandy < cherry alubali da (ix. ¥ Simpanzesi. werili.  s. Sefobis xasi­ aTisa.] _ induizmis erT­erTi mTavari RvTaeba.  individualuri S. ¥ Sifriani (mniSv. chiffre] – 1. romelic sistema­ tur daxmarebas uwevs raime koleqtivs. s. daSifrva – SifriT (mniSv. alublis liqiori. warmoadgens anjamebiT er­ TmaneTze gadabmul qso­ vilian qaRaldgadakrul ramdenime CarCos (qarT. restornis.  Sveicrisa Scd. SQfr­i [fr. ufrosi. Schweizer] – sastumros. saregistracio pirobiTi niSani (wignebze. dasakeci tixari. pirobiT niSanTa sistema saidumlo werisaTvis. skola.  S. chic] – (saub. organizacia an piri. muSaoba. moC­ venebiTi. binadrobs ekvatoruli af­ rikis tyeebSi. xelmowe­ rebze.

SifriT gaSifrva da amoSifvra – SigniT (an ucnob enaze) dawerilis amokiTx­ va. SpAlebi [holand. S. chauffeur] – avto­ mobilis wamyvani. S. SnAfs­i [germ. SOfer­i [fr.) gzatkecili.) sayrdeni] – rkinigzis vakis­ ze dagebuli xis an rkina­ betonis Zelebi. SoUmen­i [ingl. SOk­i [fr. show Cveneba da man kaci. moduri. S. SlagbAum­i [germ. choc] – (medic.  Sortebi Scd. ¥ Sovinisturi. speqtakli. Sexedulebani. SOu [ingl. Schlag baum] – gzis gadasaketi mowyo­ biloba rkinigzis gadasas­ vlelTan an sakontrolo gasaSveb punqtebTan. SlAger­i [germ.) or­ ganizmis funqciebis saerTo mZime moSliloba. rasac iw­ vevs Zlieri fizikuri da­ zianeba. Schlager] – se­ zonis mSveneba. mZRoli. chauvinisme] – reaqciuli ideologia da politika. SovQnist­i – Sovinizmis mim­ devari. mWreli maxvili. SovQnizm­i [fr. squall] – xan­ mokle qariSxali. SoubQznes­i [ingl. SOrt­i [ingl. chaussée] – (moZv. an fsiqikuri Ser­ yeva.  Sliageri Scd. SkvAl­i [ingl. SOse [fr. SpAga [it.)] – mokle Sarvali erTgvari.Skv -562-  diplomatiuri werilis d. spada] – didi. romlis mizania erovnuli siZulvilisa da SuRlis gaRviveba. . Saragza.  S. vinc Sous organizacias awyobs. SlEif­i [germ. pozicia. romlebze­ dac gardigardmo amagreben relsebs. show] – warmodgena. po­ pularuli saestrado sim­ Rera. lozungebi.  velikorusuli S. romelic dakavSirebulia saestrado sanaxaoebis mo­ wyobasTan. melodia. Spalk (mr. business saqmianoba] – komerciuli saqmianoba. Schleife] – qa­ lis kabis Zalian grZeli ukana kalTa. shorts (mr. Schnaps] – arayis saxelwodeba germaniaSi. adamiani] _ is. basri mCxvletavi iaraRi. show sa­ naxaoba. romelic Zirs eTreva. propaganda.

SprQc­i [germ.-ebi. SprOt­i [germ. Sprottte] – 1.-s moxvda. generaluri Stabi _ ix. StAmb­i [germ. romlis boloebi exeba sakontaqto sadens. romlebsac akraven sadgoms (oTaxis. ¥ saSrifto.­iT bugeli an biugeli Scd.  erTjeradi xmarebis S. Spill] – konusuri an piramiduli sveti Seno­ bis Tavze.-is ufrosi. romlis boloebzec wamoc­ mulia liTonisave mZime diskoebi.) kedlebze. Stampfe it. qaRaldi. 1.-563 mx..) saerTod. 1. Sta 2. wvrili S.. generaluri. StAb­i [germ. spor­ tuli iaraRi (simZimeebis awevaSi) – liTonis keti. fexburTis karis boZi. Stamm] – xis tani (fesvidan varjamde). ¥ Stampiani (mniSv. (gadat. trafareti.. zRvis wvrili Tevzi. romelsac brmad hbaZaven (sinon. 3. Spali. (wign. am Tevzis (agreTve zogi sxva wvrili Tevzis) kon­ servi. Stab] – 1.-ebiT azrovneba. SpQl­i [germ. naTeli S.  Spalieri Scd.­isaT­ vis).. Sabloni).. Schrift] – sas­ tambo asoebi da sxva niS­ nebi garkveuli zomisa da moxazulobis risame.) mza nimuSi. qaras­ la. risame xelmZRvaneli organo. maTi anabeWdi. S. StAnga [germ. spalier] – na­ xatebiani qaRaldis farTo zolebi. dawesebulebis oTxkuTxa beWedi.  me­3 mniSv. (tramvais den­ . 2.. muqi S. S.  qarTuli S. misi anabeWdi.. SrQft-i [germ.  stiqiasTan brZolis S. raime teqstis asawyobad. darbazis .  reJisoruli S.  burTi S. Stampa beWdva] _ (Stempeli). Stange] – 1. Spritze] – Rru nemsis mqone dguSiani ci­ lindri wamlis Sesayvanad organizmSi. gadat. troleibusis Tavze gamar­ Tuli denmimRebi. StAmp­i [germ.  S. jarebis marTvis organo.  pasportSi Cartymuli S.  stambis s.  diviziis S. SpAler­i [germ. meurneoba. 2. msxvili S. 2.

calkeuli wvril­ mani. StEmpel­i [germ.-ebi. Zveli ruseTisa da zogi ucxo qveynis armiaSi: kava­ leruli nawilis droSa. wvri­ li xazi. momen­ ti. Streikbrecher] – (moZv. iyeneben anabeW­ dis misaRebad. Ruza. StAndart­i [germ. prezidentis . (wign. TviT misi anabeWdi. romelsac aqvs TviTmmarTveloba. Strich] – 1. erTeuli. (aSS­Si).  S. S.  Streikbrexeri Scd. uTos) rTaven qselSi. s.-ebis Semcireba.. . s. uqaro amindi.-ebs miaqcies yuradReba.-Si Caricxes.) alami.  niuiorkis S.  s. StUrval­i [holand. StAt­i2 [germ.  S..Sta -564liTonis Cangali an Reri. StQl­i [holand.-ebis gavleba. StOr­i [germ. StrQx­i [germ. rac rozeti. store] – fanjris farda erTgvari.  s.romelsac aRmarTaven xolme sasaxleze. ¥ saStato. avstraliis S. ro­ melic gaficvis dros mu­ Saobs sawarmoSi da amiT gaficulTa interesebs Ra­ latobs. 2. mxare. (indo­ eTSi). StAt­i1 [germ. romelzec ra­ ime naxatis an warweris ukuRma gamosaxuleba amo­ burculia. jorjias S. saxelmwifos meTauris (im­ peratoris. Stat saxelm­ wifo] – zog qveyanaSi: ad­ mi nistraciul­te ri to ri­ uli erTeuli.) risame dama­ xasiaTebeli Tviseba. stuurwiel] mimRebebs ewodeba). misi iq yofnis dros. pinjabis S. samxedro xomaldze da sxv. qari.) igivea.  naxatSi saintereso S. gadat. Stempel] – xelsawyo. romlis saSualebiTac mas­ Tan SeerTebuli eleqtro­ xelsawyos (mag. ¥ Stormuli. StOrm­i [holand. (saub. saStormo.  Stepseli Scd. StraikbrExer­i [germ. StEfsel­i [germ. Storm] – qariSxali zRvaze. Standarte] – 1.. lampas. stil] – wynari. ialqani. s. Stopsel] – 1.. Tanamdeboba.) piri. Stat] – dawese­ bulebis TanamSromelTa mudmivi Semadgenloba. 2. 2. Rrubeli.  S.

chain jaW­ romelic Seicavs werilo­ vi da word sityva] – kros­ biT gankargulebas bankis vordis nairsaxeoba.).­Si Zv. sandali.] – Zveli C induri TamaSi. charter] – kosmosuri xomaldis S. vebels Soris dadebuli xelSekruleba mTeli gemis SxUna [ingl. CaQnvord­i [ingl. mimarT gadauxados Cekis CaintAun­i [ingl. Ta­ musulmani qalebis msubuqi maSobdnen oTxni. samejliso cekva erTgvari.-565- Cek – saWis borbali gemze.] – qsovilis grZe­ gis gamagrebuli adgilis li naWeri. romelic sa­ xes da tans ufaravs maT da CEk­i [ingl. CArter­i [ingl. saxeb garkveuli vadiT (an garkveul reisze). saxvevi. StUrman­i [holand. savleT aziis) qalaqebSi: Ci­ kombainze da sxv. sax. nelebiT dasaxlebuli kvar­ tali. gemTmflobelsa (an avi­ SxEr­i [Sved. StUrm­i [germ.  Soreuli naosnobis S. laqi] – sxvadasxva qveynis . cheque < check ga­ sinjva. candyr karavi] – me­5 s.. Wadrakis winamorbedi (warmoiSva CAdr­i [Turq. Charleston vis. upiratesad or­ wilis ijariT aRebis Se­ an samanZiani. safreni aparatis gzis­ < geogr. wyalqveSa na­ CArlston­i [ingl. safari. scooner] – ialq­ (TviTmfrinavis) an misi na­ niani gemi. CatUranga [sanskr. Stuurman] – gemis. Sturm] – gadam­ wyveti ieriSi mowinaaRmde­ CAlma [Turq. gakontroleba] – 1. luri dokumenti (sabuTi). specia­ gamosaxeds. Chinatown mflobels masSi naCvenebi < China Cinuri da town qa­ fulis raodenoba (suma). (upiratesad samxreT­aRmo­ TviTmfrinavze. welTaRr. romelsac mus­ asarebad. mxolod Tvalebs utovebs fasiani qaRaldi. skär] – patara akompaniasa) da damqira­ kldovani kunZuli. traqtorze.] – amerikuli kvlevis specialisti. limani mamakacebi ixveven Tavze garkveuli wesiT.

Sebrawuli kartofili. Zeitnot > Zeit dro da Not saWiroeba] – 1. CQpi [ingl. gidi. rome­ lic gadaxdil unda iqnes.­Si. rome­ lic gadaxdil iqna saqon­ lis SeZenis dros. CiCErone [it. didad iyo gan­ viTarebuli me­18­19 ss. celesta < laT. CElesta [it. champion < fr. chips (mr. sxvag­ varad vauCeri – 1. romelsac iyeneben Cqari gadaRebis dros. Zeitlupe] – specialuri kinogadasaRebi aparati. caQtnot­i [germ.] _ inglisuri avejis stili.-is salaroSi gaxvreta. WadrakSi.. champion mebrZoli] – sportsmeni an sportuli gundi.  saWadrako C. gotikuri da Ci­ nuri xelovnebis motivTa kombinacias. CElo _ igivea. eqskursiamZRoli). zanzalakisebr xmebs. romelic turistebs aZlevs axsna­ganmartebas RirsSesa­ niSnaobaTa daTvalierebi­ sas (sinon. Cekisa. Chippendale < sakuT.  CiCeronesi  CiCeronisa – Scd. rome­ lic gaicema moqalaqeebze saxelmwifo sakuTrebis privatizaciis procesSi reali­ zaciisaTvis. CQfs­i [ingl. safexburTo C. cicerone] _ ita­ liaSi (upiratesad): piri. ¥ saCeko. in­ tegraluri mikrosqema. 2. CempiOnat­i – Sejibreba Cem­ pionis wodebis mosapoveb­ lad. sakaso taloni fulis ra­ odenobis CvenebiT.)] – Txlad daWrili da Semwvari. Ci pendEil­i [ingl. caelestis ciuri] – saorkest­ ro klaviSiani sakravi. ga­ moscems naz. romelmac gaimarjva pirvelobaze gamarTul Se­ jibrebaSi sportis raime saxeobaSi.  C.Cel -566- saprivatizacio Ceki.  msoflios C. kompiuteruli teqnikis um­ niSvnelovanesi detali. sax. warmoadgens rokokos. c caQtlupa [germ. agreTve qviTari salaroSi fulis raodenobis CvenebiT. CempQon­i [ingl. Wadrakisa da SaSis TamaS­ . rac violino. chip] – eleqtronuli. fasiani saxelmwifo qaRaldi mini­ maluri RirebulebiT.

xmari kani: iyeneben rogorc iyeneben nedleulad sxvada­ sanelebels (sakonditro sxva samrewvelo nakeTobaTa da sxv. wamlebis da  c. celsQus­is TermOmetri  ceitnoti Scd.) – sa­ 2.) pauza leqsis Reba zogi mcenaris qimiu­ striqonSi.) pauza musikalur me­ da Reroebisagan. asafeTqebel niv­ celQbat­i [laT. citrusebis (limonis. reba. damzadebisas.) kanis ze­ cellula ujredi] – 1. nawarmSi). oficialur le wyalgauvali masala. cellulose laT. produqtebis. cedo vuT­ zikosis Celsius­is (1701­1744) mob] – samoqalaqo samar­ gvaris mixedviT] _ Termo­ TalSi: piri. rad damuSavebuli merqnisa 2.) drois ukmarisoba. dusiani skala aqvs. nivTiereba.  polieTilenis (ix. iyeneben sakvebi ze TamaSoben). wertilebs Soris 100­gra­ cEdra [< it..-Si yofna. rodesac spe­ melic miiReba celuloidis cialur saWadrako saaTeb­ damuSavebiT. Toxlis da misT. (lit. for­ celUloza [fr. _ amboben). dna. phanos svlebis mosafiqreblad naTeli] – Txeli gamWvirva­ (Cveulebriv.  c. cedro limoni] – 1. xelad (`celofanis parkio~ arqona. nivTie­ da. romelic mii­ Ca] – 1. [Svedi astronomisa da fi­ cEdent­i [< laT. loba. caelibatus < TierebaTa da sxv. xelovnuri ab­ reSumis. (gadat.-Si CavarsxvaTa SesafuTavad. qaRaldis. rodesac celOfan­i [cellulose laT. Seferili fena. ujredisi. dasamza­ caelebs uqorwinoba] – sasu­ deblad. ro­ SejibrebaSi. < celmoTamaSes ar hyofnis dro lula ujredi da berZ. .-567- cel Si: mdgomareoba. (mus. caesura gaxle­ 2. cEzura [< laT. iyeneben lodiaSi. romelic Ta­ metri. forToxlis an limonis gam­ mcenaris ujredis garsi. c. romlisganac Sedgeba 2. liero pirTa dauqorwineb­  celulozisa. romelsac yinulis vis kuTvnil uflebas dnobisa da wylis duRilis gadascems sxva pirs. rac Scd.-Si moxvedra.

risame Sua nawili. qalaqi. ujredi da berZ. cenzuras axorcielebs. . SuaarCevno) uflebiT. u. ze) saxelmwifo zedamxedve­ 4. nawili). saga­ fuli (mocemuli qveynis lenterio nawarms. wertili figuraSi. uxam­ celulOid­i [laT. c. – magari. guli). censura] – beW­ velo. c.. saTa­ fulis erTeulis measedi maSoebs da sxv.  c.-is qarxana. samrew­ cEnzura [laT.. romlisganac (wyalSi wonis erTeuli. romelic saSualebas aZlevs  wrexazis c. raime RerZis. cEment­i [germ. romelic rasme ganagebs. cent] – aSS­sa da zog sxva qveynebSi: xurda foto da kinofirebs. qonebrivi  qalaqis c.  asakobrivi c. administraciuli... iyeneben samSeneblo saqmeSi. 3. uwmawuri. zogi iseTi dawesebulebis lobis sistema.-is narevi. Semkvreli masa. moednis c. televizia­ ciuli c. censor] – Ta­ punqti. anekdoti. advilad aalebadi nivTiereba. kulturuli da sxva dviT sityvasa da masobrivi mniSvneloba. Sua Tu im politikuri (mag. centri] – 1. sityvebi. cellula si. Suaguli.. ganaTlebis c. Zentner] – zomaTa metruli sistemis li. miuRebeli. census] – piroba. sa­ adgili (qarT. didi dasaxlebuli cEnzor­i [laT. kentron wveri (cirkulisa). qveynisaTvis. an ganyofilebis saxelwo­  samxedro c.-is iataki.cel -568- ucenzuro – sazogadoebaSi  celulozasi Scd. xazebis gadakveTis cEnz­i [laT. pirovnebas isargeblos ama 2. cEntr­i [laT. centrum < berZ. informaciis sxva saSuale­  raionuli c. romelsac aqvs raime namdebobis piri.. Zement] – mine­ raluri nivTiereba – fxvni­ cEntner­i [germ... eidos saxe]  u. politikuri debis Semadgeneli nawili. romelic adgilisaTvis. linzis c. sinon. c. c. administrabebze (radioze. misgan amzadeben cEnt­i [ingl. udris 100 areviT) miiReba qvisebri kilograms. samrewvelo c.

qarT. legionis nawili. aseuli). moqalaqeTa jgufi. centraluri nervuli sistema – (anat. Zv. sax. gaTboba. xelmZRvanelobis c. vinc mkacr kontrols awe­ sebs vinmes mimarT.  c. gamoTvliTi c. 3. Zentrifuge] – manqana. kosmonavtebis varji­ SisaTvis. . gaerTianeba. centralizAcia da cent­ ralQzeba – erT centrSi Tavmoyra. 4. wertili. rac mTel sistemas amoq­ medebs. mmarTvelobis c.] – diriJablis ti pi. moedani. mTavari. saarCevno komisia.  saxelmwifos c. romelic centri­ danuli Zalebis moqmedebiT meqanikurad yofs narevs Semadgenel nawilebad.-ebi. centrAlizm­i – mmarTvelo­ bis an organizaciis iseTi sistema. centUria [laT. xelisufleba. mrisxane da fxizeli yarauli. romlis drosac adgilobrivi organoebi emorCilebian centralur xelisuflebas.  sagadamxdelo (sagadasa­ xado) c. samxedro qvedanayofi.. centrSi (mniSv.-569 satelevizio c. Cerberus < berZ. xel­ mZRvaneli. raioni. centrTan (mniSv. 2. 1) dakavSirebuli. savaWro c.) mZvinvare. iye­ neben sxvadasxva xelsawyos gamosacdelad da mfrina­ vebis. qalaqis c.) nervuli sis­ temis ZiriTadi nawili. ro­ melic Sedgeba Tavis tvinisa da zurgis tvinisagan. centuria < centum asi] – Zvel romSi: 1. mTel sistemas em­ saxureba. cer centrQfuga [germ. is. cErber­i [laT. 2.  centralizireba Scd.] – 1. umTavresi. rome­ lic iqmneboda mosaxleobis dayofisas qonebrivi cenzis mixedviT. centrs.. berZnul miTologiaSi: avi ZaRli. romelic pir­ vel xanebSi 100 kacisgan Sedgeboda (Sdr. c. cepElin­i [kreb. romelic miwis­ qveSeTis samefos Sesasv­ lels icavs.  c.  c.. 2) arsebuli.. kompiuteruli c.  c. 2.  nostradamusis c.. (gadat. Kerberos sakuT. centrAlur­i 1.

ceremoganaTleba. c. 2. tikuri ganviTarebis maRal ¥ ceremonialuri. rituali). sazogadoeba. Zilis da . mac kulturuli da poli­  sadResaswaulo c. nialis] – oficialurad miRe­ buli wesi ceremoniis Ca­ civilizEbuli – vinc. ceremonQal­i [laT. moqmedebis wesi. Sexvedra.  u. – 1. cEce [bantu­enidan. raime movlenaTa. nul miTologiaSi mas See­ civQlur­i [laT.cer -570- ceremOnia [laT. romelic civilizAcia [fr.) samoqalaqo. uceremonio – mouridebeli. civilis samo­ sabameba demetra). dones miaRwia. gavrcelebulia xazi] – 1. caeremonia zogi sxva daavadebebis gav­ rcelebis gadamtani. miaRwia ama Tu im sazoga­ ¥ ceremoniuli. ra­ tarebisa (sinon.  c. oficialuri xasiaTis ze­ cQan­i [berZ. gegmiT tardeba. Kyanos muqi lur­ ji. civilisation miRebulia an dadgenilia < laT. Tanamedrove ubodiSo.) ga­ terialuri kulturis gan­ daWarbebuli pirobiTobis viTarebis done. romelic garkveuli we­ sunis mqone ufero momwam­ sebiT. cErera [laT. salami. qveynebi. wre­ veli buzi. maciam. c.  c. afr. winaswar Sedgenili lavi (Sxamiani) gazi. doebriv­ekonomikurma for­  c. Careva sxvis saqmeSi. qalaqo] – (wign. romelsac dacva qcevaSi. Tayvanis cema] – 1. sazogadoebrivi da ma­ 3. qveyne­ bis Tanamedrove kultura. Kyklos wre. msoflios mowinave. tropikul da subtropikul procesTa. 2. mowiweba. Ceros (cereris)] – romaul miTologiaSi: civilQstika [laT.  antikuri c. civilis samoqalaqo] sazeimo SemTxvevebisaTvis. laJvardovani] – mwvave imi. civilis sa­ miwaTmoqmedebisa da nayo­ moqalaqo] – samoqalaqo sa­ fierebis qalRmerTi (berZ­ marTali. ceremoniebi – (saub. cxalmSobSi sisxlis mwo­ cQkl­i [berZ.samuSaoTa erTob­ afrikaSi: saRaTas..] – co­ ara samxedro.

mrgvali Senoba. pasuxi. ganviTareba. cirkUlar­i [germ. Kylindros < Kylindô vagoreb. 1­isaTvis). WurWeli. gulaxdiloba. 3­isaTvis). sawarmoo c. 1­isaT­ vis).  moxetiale c. cilindriani da cilindrosani (mniSv. kaci. maRali cir da viwro farflebiani. ro­ melic warmoqmnilia mar­ TkuTxedis brunviT misi erT­erTi gvrdis garSemo. mamakacis qudi cilindris (mniSv. cQklon­i [berZ. ¥ cikluri (mniSv.  koncertebis c.-is dguSi. romelsac cinizmi axasiaTebs. Teat­ raluri xelovnebis saxeoba. Kynismos] – Tavxeduri gulaxdiloba. cQnizm-i [berZ. 2. avtomobilis c. Rumeli. aseTi formis mqone detali an mowyobiloba. s. Kyklon mbru­ navi] – atmosferuli gri­ gali. cQlindr­i [berZ.  Zravas c.  c. ¥ cilindruli (mniSv. tanmo­ varjiSeebi. SekiTxva..  c.  c.  c. s.ebi. ¥ ciklonuri. c.  s. 2. 1) formisa. 2. ganviTarebis dasrulebul wres. Sesasrulebeli. vabruneb] – 1. Kyrikos] – adamiani.  c.  c.  c.  c. romlis arenazec imarTeba aseTi sanaxaoba. programa. grigali. romelic qmnis risa­ me moqmedebis.. ¥ cinikuri. Zirkular . cinQkos-i [berZ. Sigawvis Zravas c. 3. 2­isaT­ vis).. (Zvelad). ¥ cinikuri. manqanebi. circus] – 1. ¥ sacirko.-571lioba. cQrk­i [laT. nomrebi.  ciniki Scd.. saerTo niSniT (mizniT.  c.  geologiuri c. romelsac Tan axlavs uxvi naleqebi da Zlieri Rrublianoba. romelSic gaerTianebuli arian akrobatebi. cxo­ velebis mwvrTnelebi da sxv. geometriuli sxeuli. leqciebis c. gad­ mosacemi risame wyeba. c. klounebi. warmodgena. cilindriani (mniSv. Te­ miT) gaerTianebul nawarmo­ ebTa.-ma gadaiara.

cirkulAcia da cirkulQ­ reba [laT. III..-ebis gaSeneba. cQstit­i [berZ. kulturebi. sadireqtivo gankarguleba.-ebis plantaciebi.-ebi (1. citrUsebi [laT. 2. cisterna wyal­ sacavi] – 1. 2.  s.) saSarde buStis anTeba.] – 1.) risame mTa­ vari dasayrdeni punqti (qarT.). circulatio da zirkulieren] – wriuli moZrao­ ba.  benzinis c.-ebi (I. sacirkuliacio Scd. cifra < arab. sinon. romauli c. man­ darinis da misT.).  haeris c. Zvelad: qalaqis SigniTa cixesimagre (qarT. didi rezervuari wylis. burji).  arabuli c. cQfr­i [polon. ¥ sacirkulacio.cir -572- laT.  rkinigzis c. navTobis da sxva siTxeebis Sesanaxad.)] – limonis.  c. sinon.. Zifferblatt] – saaTis an sxva raime xel­ sawyos danayofebiani fir­ fita. rZis c. yviTeli] – (medic. sisxlis c. citAdel­i [fr.  cerozi Scd.  c. ¥ citrusovani. gadat. cittadella < citta qalaqi] – 1. citadelle < it. Kystis saSarde buSti] – (medic. filtvebis c. c. circularis wriuli] – werilobiTi. cQtata [germ. Sidacixe). rom­ lis Zara warmoadgens ci­ lindrul rezervuars si­ Txeebis gadasazidad. II. 2. cQsterna [laT. IV da sxv. cifErblAt­i [germ. romelzedac isrebi (an isari) moZraobs. rac am organos funqciis dar­ Rvevas iwvevs..-ebi.  RviZlis c.  cirkuliari Scd. cQroz­i [berZ.) raime organos SemaerTebe­ li qsovilis gazrda. citrus (mx.  citati Scd. sity­ va­sityviT moyvanili adgi­ li. 3. Zitat] – raime teqstidan ucvlelad. kirros limo­ nisferi. romelic eg­ zavnebaT daqvemdebarebul dawesebulebebs an xelqve­ iT Tanamdebobis pirebs. saerTo saxeli.  cisterni Scd. (wign. ricxvis aRmniSvneli ni­ Sani. forToxlis. vagoni an avtomobili.  cirkuliacia. 4 da sxv. . milebi.

romelic saZir­ kvels eyrdnoba da cotaTi gamoweulia kedelTan Se­ darebiT (qarT. ¥ xakim. am qso­ vilis tansacmeli (upira­ tesad samxedro forma).) umaRlesi tituli zogi qveynis mus­ limanTa mmarTvelisa. WuWyi] – 1. x xAki [hindi enis Khāki miwis­ feri.  sakontrolo c.] _ iaponiaSi: iatakze dasajdomi brtyeli baliSi. astronomia). talaxisferi < spars. saxalifo – qveyana.  x. astronomiuli cifrebi _ (ix. feoda­ . xalQfat­i (ist. qerqi citrusisa. Khāk miwa. ricxvebiT gamoxa­ tuli. romlebic Cndeba okeaneSi wyalqveSa miwisZvrebis Se­ degad. xakis.-5732. mr. Cukata < cukier Saqari] – daSaqruli xili an kani. cUnam­i [iap. saZirkveli). cifrebi – risame maC­ venebeli. xaks Scd. moya­ visfro mwvane. ZQudo [iap. cUgcvang­i [germ. xalaT-Sarvali.) – 1. sinon.-ebi. 2. cOkol­i [it. moyavisfro­mwvane mkvrivi qsovili erTgvari.  xalifasi – Scd. romelsac mosdevs mdgomareobis ga­ uareseba da partiis wage­ bac ki. moadgile] – (ist.  egvi ptis x. Se­ nobis gareTa kedlis qve­ da nawili. xal Z ZabUton­i [iap. chalifa nacvali.  xakma. xakisferi – moyavisfro­ mwvane. ¥ xalifisa. romliTac is ix­ raxneba vaznaSi. cUkat­i [polon.] _ iaponuri Wida­ oba Tavisufali stilisa. eleqtronaTuris liTonis nawili. romlis drosac aucilebelia iseTi morigi svlis gakeTeba.] – giganturi (15­ 20 m simaRlis) talRebi. zoccolo] – 1. xAlifa [arab. sa­ zamTrosi. nesvisa. Zugzwang] – WadrakSi: figurebis gan­ lageba. sanapiroze iwvevs did ngrevas. xSirad icis wynar okeaneSi. romel­ sac xalifa marTavda. 2.

. lifo. samxreT iaponiidan mom­ saxano – qveynis nawili.) aR­ xUrma [spars. kavSiris saxel­ 3. laTinuri amrikis zog qvey­ sistema. xinj adamianze. arabebis dapyrobaTa Sede­ samxedro mTavrobis sa­ gad Seqmnili feodaluri xelwodeba. alebis Sedegad Seqmnili 2. rac da laTinuri amerikis zog jadosnuri. iseTi ram (nivTi. saxelmwifo wyobilebis 3.] – saxelwodeba ramdenime saxis xisa. Sua saukuneebSi: mTavarTa  iaponuri x. erTianebis.) igivea. gakeTeba. junta] – 1. saxa­  xuntasi – Scd. xAn­i [Turq. xaji gaakeTa.] – musulmani. agreTve gav­ melsac xani marTavda. – nayofismomcemi tituli. wamali). gadat. (saub. han] – (ist. romelic CineTidan da piri. saxelmwifo. abano­ mosavleTis zog qveyanaSi zis (akalmexis) ojaxidan.] – Zv. ebr.  j.] _ igivea. 2. rac viTomda avnebs. melmac religiuri mogzau­ roba Caatara meqaSi.] – 1. romlis saTa­ ¥ xuntisa. xalxo cekva. gadat. sadac Teokratiuli nebSi: saxelmwifo gadatri­ xelisufleba iyo. ro­ piras – kavkasiaSi. rcelebulia Savi zRvis xAji [arab. espanuri 2. veSic xalifa idga. SeboWavs adamians (visac xOja [arab. haggi] – musulmanis gaukeTeben. rac jadoqari. (saub. zogierT laTinuri amerikis qveynebSi: aRmasrulebeli jadObazi [sp. ebraelur j religiur yofaSi – gankveTa. vis saxelzec sapatio tituli. romelmac gaakeTeben) – Tilisma.) ityvian ma­ wodeba. jota] – espanuri sa­ jAdo [sp. xErem­i [Zv. am titulis mqone xe. qveyanaSi: sxvadasxva ga­  j. Rame.xan -574- lur muslimanur qveynebSi: samTavrobo xelisuflebis organo. anaTema. xUnta [esp. ro­ dinareobs. xOta [esp.

) musika. hangi. romelsac viTomda jadoTi jEntlmen­i [ingl. gentlman] Sekvra SeuZlia – jadosani. sityvis patroni. Cezve yavadani] – Ceva daxvewili manerebiTa yavis asaduRebeli patara da Cacma­daxurviT (zogjer taniani WurWeli. meCeTi. ojaxis gareuli cxoveli. rac ja­ musikis sinTezis gziT. vaJkaci. ironiiT).  xendros j. warm­ jEmpr­i da (moZv. beli orkestri.] – gazelis ¥ jentlmenuri. qceva. moadgens mTlian masas. (s.) rasac ja­ jEm­i [ingl. 2. warmtacad. ic­ lad. jam] – xilis sqe­ dos Zala aqvs – saswau­ li muraba.) momxiblavi. jumper] – naqsovi ze­  j. romelsac deben dauwerlad. [ingl. amgvari musikis Semsrule­ ¥ jadosnisa. jAme [arab.-575- jen jadOoba (Zv. j. doqroba. Rimili. romelic war­ lebrivi. wamali.] – adamiani. jAz­i [ingl. (Zv.  j. romelsac ara aqvs jadOsnurad – momajadoeb­ sayelo da Sesakravebi. Pame’] – sakrebulo 2. melic zustad icavs sazo­  cekvis j. (gadat.) – jados ga­ li stili. seba. ro­ grZneuli. jazz] – 1. romelic XIX s. vamen Tavze CamocmiT. jeQran­i [Turq. . gadoebaSi miRebuli qcevis jadOqroba – jadoqris Tvi­ wesebs da normebs. datani.  j. vinc gamoir­ jEzve [Turq. Si afrikuli da avropuli jadOsan­i _ igivea. (Sdr – jixvi).  jempre Scd. jadOsnur­i 1.) jEmper­i taci.  j. jadOqar­i [sp. rac ja­ ¥ jazuri da sajazo. iTqmis Tavazian mamakacze. romelic gavrcelebulia jentlmenuri SeTanxmeba – kavkasiaSi da Sua aziaSi saerTaSoriso SeTanxmeba.­ is bolos warmoiqmna aSS­ keTeba. inglisSi: mamakaci. doqari. agreTve imaze. 2. profesiu­ zepirad. jadOsnoba _ igivea. – 1.

džihad omi rwmenisaTvis] – yuranis Tanaxmad `wminda omi~.  h. jQn­i2 [ingl. jungle sanskr. ¥ hagiografiuli. Txzuleba. jentlementuri Scd. gin] _ inglisuri arayi. jentlementi.] – uiaraRod Tavdacvis (agreTve Setevis) Taviseburi ileTebis sis­ tema.jin -576junglis kanoni _ ityvian aSkara Zaladobasa da TviTnebobaze. habitus] _ (wign. miwisqveSa samefos mbrZanebeli. jQns­i [ingl. mcenarisa. agreT­ ve muslimanur qveynebSi mowodeba brZolisaken sam­ Soblos dasacavad. juice wveni] – xi­ lis wveni (sasmelad mom­ zadebuli). jeans (mr. mwerloba. romelsac aqvs unari gadaiqces adami­ anad an cxovelad. h habQtus­i [laT. romelic Sedgeba cecxlisa da haerisagan da.  agiografia.)] – viw­ ro sportuli Sarvali spe­ cialuri qsovilisa.] – tropikuli da subtropi­ kuli uRrani tye (upirate­ sad indoeTSi).) garegnuli Sesaxedaoba cxo­ velisa. jOistik­i – kompiuteris pe­ riferiuli mowyobiloba. .  jinsebi Scd.  junglebi Scd. `ur­ wmunoTa~ winaaRmdeg. jQp­i [ingl. jingOizm­i [ingl. specialuri berketi video­ TamaSebis samarTavad. jeep] – yvelganma­ vali msubuqi avtomobili. jUngl­i [ingl. jingoism] _ inglisuri ukiduresi So­ vinizmi. jUs­i [ingl. agreTve adamianisa.  jentlemeni. jentlemenuri. hagiogrAfia [berZ. agiografiuli Scd. hagios wminda da graphô vwer] _ qristianuli literaturis dargi _ wmindanTa cxovre­ bis aRwera. jQu­jQcu [iap. jQxad­i [< arab. boroti suli. h. hadçs] _ berZnul miTologiaSi: 1. hAdesi [berZ. demoni. jinn] – arabul da sparsul miTologiaSi: go­ nieri fantastikuri arseba. jQn­i1 [arab.

-5772.Sexameba. hAlva [arab. raime sportul SejibrebaSi (mag. ro­ melic damzadebulia zogi zeTovani gaxexili an dana­ yili Teslisgan an nigvzi­ sagan. harmOnia (berZ. halucinAcia [laT. jojo­ xeTi. war­ moadgens magar masas. xmebi da sxv. perangis sayelos qveS da win ikraven naskvad (qarT. ro­ melic gamowveulia tvinis moqmedebis darRveviT (eCve­ nebaT ararsebuli sagnebi.Secdoma] _ mcdari mxedvelobiTi.  gamaki Scd.  araqisis h. Hantel] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ Tu­ jis ori birTvi. gamofuSviT). romelSic sxvada­ sxva asakis cxenebi monawi­ leoben. doRi. harâmchâne ak­ rZaluli saxli] _ mdidari muslimanis sasaxleSi misi colebisTvis gamoyofili saxli. harAkir­i [harakiri < hara muce­ li da kiri gaWra] _ iaponi­ aSi samuraebis TviTmkvle­ lobis xerxi _ mucelSi xanjlis gamosmiT (gamo­ fatvriT. hAlstux­i [germ.bina.  ganteli Secd.  h. har hambUrger­i [ingl. nigvzis h. miwisqveSa samefo. hAntel­i [berZ. hAvbek­i [ingl.-ebiT varjiSi. ynos­ viTi an SexebiTi aRqma. handQkap­i [ingl. 2. Halstuch] _ qsovilis grZeli naWeri. smeniTi.  xeebze gabmuli h.  xalva Scd.  galstuki Scd. sinon.) fexburTis an hokeis gundSi: naxevarmcveli. SedarebiT susti monawilisaTvis mi­ cemuli upiratesoba. half-back] _ (moZv. hamac] _ badise­ burad moqsovili Camosaki­ debeli sawoli. harAmxana [arab. handikap] _ 1. yelsaxvevi). rbenaSi). halucinatio motyueba.) hAmak­i [fr. ri­ same mwyobri SeTanxme­ ba. . hamburger < Hamburg steak hamburgis bifSteqsi] _ dakepili bif­ SteqsiT Semwvari funTuSa. romelsac ikeTeben yelze.. harmonia Tanazomiereba] _ 1. romlebic erTmaneTTan mokle mrgvali tariT aris SeerTebuli. halva] _ aRmo­ savluri tkbileuli.

bgerebi. hegelianEloba _ moZRvreba germanuli filosofosisa hegelisa (1770_1831 w. hedOnizm­i [< berZ. zevsisa da heras Svili. garmoniuli Scd.  h.  gauptvaxti.  garmonia. harmonuli. hagg] _ mesaSi locva muslimanTa `wmin­ da adgilSi~ qanaanSi an medinaSi muhamedis aklda­ masTan (kubosTan). hçdons siamovneba] _ eTikis ide­ alisturi mimdinareoba. h. [berZ. romelsac iyeneben veSapeb­ sa da did Tevzebze sana­ dirod. haðið] _ narko­ tikuli nivTiereba.-Si Casves.har -578moiloca.w. hçlios mze da herapeia mkurnaloba] _ 2. romelmac mesa . ferTa h. helio. romel­ sac iReben induri kanafi­ sagan. h. hegemOnia [berZ. gegemoniuli Scd. ro­ melmac daamuSava idea­ listuri dialeqtikis Te­ oria.rom­ lis mixedviTac cxovrebis mizans warmoadgens udidesi siamovneba. mdgomareoba.) xelmZRvaneloba. ferebi.] _ iaponiaSi: Cxirebi.  heliofizika. haUptvaxt­i [germ. helios mze] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `mzes exeba~.. roli.). sapatio tituli mus­ limanisa. am titulis mqone piri. hAj­i [arab.  gegemonia.  bgeraTa h.. be­ ladoba. Hauptwache] _ dapatimrebul samxedro mosamsaxureTa sadgomi. harpeon] _ satyorcni iaraRi (barji). hegemonia] _ (wign. erTsulovneba. heliotropi helioTerApia [berZ. ¥ hegemoniuri.  h. sitkboeba. hArpun­i (holand.. ¥ harmoniuli. batonoba. Cangali). romelic muslimanTa rigebSi RvTis­ mosaobis gmirobad iTvle­ ba. hASiS­i [arab. hAsi [iap. romlebsac saWmlis asa­ Rebad da pirSi Casadebad xmaroben (Sdr. olimpze RmerTebs neqtarsa da ambrozias mi­ arTmevda xolme. Hçbe] _ berZnul mi­ TologiaSi: siWabukis qal­ RmerTi. hEbe [berd. garmonuli. gauptvaxta Scd.  h.

w. haima (haimatos] sisxli da logos moZRvreba] _ mecniereba. centrum centri] _ samyaros heliocentruli sistema _ mzis sistemis Se­ saxeb kopernikis (1473­1543 w. hçlios mze] _ qimiuri elementi. hemOstaz­i [berZ. 2. heliocEntrul­i [berZ.) sisxldena. hcmisphairion] hem _ 1. haima sisxli da therapia mkurna­ loba] _ (medic. Hçlios] _ ber­ Znul miTologiaSi: mzis RmerTi. haimorrahagia] _ (medic. globus birTvi] _ sisxlis wiTeli nawilakebis (eriTroci­ tebis) Semadgeneli nawi­ li (saRebavi nivTiereba). hemorAgia [berZ. ro­ . hçlios mze da laT. haima sisx­ li da stasis SeCereba] _ sis­ xldenis SeCereba. ufero da usuno gazi (airi). heliofQlur­i [berZ. romlis mi­ xedviTac mze warmoadgens centrs da mis garSemo moZraoben planetebi.) sisxlis Sededebis unaris dakargva.) Crdilis moyvaruli mcenareebi. hemOroi [berZ. hemQsfero [berZ. haima sisxli da laT. romelsac gadaaqvs Jan­ gbadi da amdenad didi mniSvneloba aqvs sunTqvi­ saTvis. helQum­i [berZ.) sisxlis gadasxmiT mkurnaloba. hemoglObin­i [berZ. heliotEqnika _ teqnikis dargi.) sinaTlis moyvaru­ li mcenareebi. haimorrhoia sisxldena] _ buasili.-579mzis sxivebiT mkurnaloba.) Tavis tvinis naxe­ varsfero. dedamiwis an cis naxe­ varsfero. haima sisxli da philia midrekileba] _ (me­ dic. hemoTerApia [berZ. heliofObur­i [berZ. hçlios mze da phobos SiSi] _ heli­ ofoburi mcenareebi _ (bo­ tan.) moZRvreba. hemofQlia [berZ. hematolOgia [berZ. rac iwvevs sisxlis denas mcire dazi­ anebis drosac. helQos­i [berZ. wyalba­ dis Semdeg yvelaze msubuqi inertuli. romelic exeba mzis energiis gamoyenebas sam­ rewvelo da sayofacxovre­ bo miznebisaTvis. (anat. hçlios mze da phileô miyvars] _ he­ liofiluri mcenareebi _ (botan.

hermticus] _ rac ise mWidrod aris daxuruli. qorwinebis mfarveli. hermafrOdit­i _ cxoveli an adamiani. kamera. naxevrad adamiani _ naxevrad RmerTi. germetiuli Scd. dagmanuli. Hçraklçs] _ ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Svili. hErmes­i [fr.romelic xels uSlis sisxlis Sededebas. herpetolOgia [berZ. Hçrostratos­is saxelis mixedviT. romelic . uRirsi saq­ cieliT ganTqmuli saxeli [berZ. herOin­i [laT. heroinum] _ narkotikuli saSualeba (morfinze Zlieri). hepArin­i [< berZ. gerbTmcodneoba. heraldus macne] _ damxmare istoriuli dis­ ci plina. hEpi­End­i [ingl.hep -580- melic swavlobs sisxlis Semadgenlobasa da Tvise­ bebs.romelsac orive sqesis niSnebi aqvs. heroiuque gmi­ ruli] _ (wign. (Zv. hermetique < laT. herOstrate­s saxeli _ saZ­ raxisi saqmiT. hermEtuli [fr. romelmac saxe­ lis ukvdavyofis mizniT 356 w. hEra [berZ. rom haers sru­ liad ar atarebs. agreTve sisxlis daa­ vadebebs. Herkules].  Sromis h. mi­ TologiaSi: qalRmerTi. Hermes] _ ber­ Znul miTologiaSi: saZov­ rebisa da jogebis. brZolis h. herba ba­ laxi] _ specialurad Seg­ rovili da gamxmari mcena­ reebis koleqcia. mxatv­ ruli nawarmoebis (kino­ filmis. welTaRr. hErakle [berZ.) gmiruli Sinaarsi. araCveulebrivad Ronieri gmiri [laT. Rmer­ Tebis Sikriki. erT­erTi yvelaze ufaro popularuli. gmiruli mxare risme. herpeton qvewarmavali da logos moZRvreba] _ zoo­ logiis dargi..  hermetiuli. romelic gerbebs swavlobs. germetuli. herOika [< fr. zevsis meuRle. herAldika [laT.) dawva artemida efeselis Sesa­ niSnavi taZari]. herbarQum­i [< laT. gzebisa da vaWrobis RmerTi.  h. happy end] _ `keTili bolo~. romanis) keTili dasasruli. hçpar RviZli] _ nivTiereba. Hçra] _ berZ.

 hercoginiasi. hibrida narevi. Hçphaistos] _ berZnul miTologiaSi: cecxlisa da mWedlobis RmerTi.  heqtari. higQena [berZ. im RonisZiebaTa sistema. 2.. litre litri] _ siTxis an fxvieri nivTierebis sa­ zomi (metruli sistemis). udris 100 ars anu 10000 kv.  gercoginia. _ TavsarTi. hygiaino janm­ rTeli var] _ medicinis na­ wili. ¥ heqtarisa. sqesobrivi ltolva sapirispiro sqe­ sis individisadmi. romelic Tavisufal. hefEstos­i [berZ. hQbrid­i [laT. sexsualis sqesobrivi] _ 1. janmrTelobis dacvas.  gercogi Scd.-581qvewarmavlebs swavlobs. Herzogin] _ hercogis coli an qaliS­ vili. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aRniSnavs mis asjer gazrdas. heqtOlitr­i [berZ. hErcog­i [germ. sapirispiro sqesis damaxa­ siaTebeli niSnebis gaCena. heteroseqsuAlizm­i [berZ.  h.  gibridi. hEqtar­i [fr.. najvari] _ mcenareTa da cxovelTa sxvadasxva sa­ xeobis Sejvarebis Sedegad warmoqmnili organizmi. 1 heqtolitri = 100 litrs.-is wesebi. ektari Scd. Tesli. hetairon] _ Zvel saberZneTSi: ganaTlebuli gauTxovari qali. heteros sxva da laT. geqtari. hercogQnia [germ. gercoginiisa Scd. Sromis h. romelic Seiswavlis janmrTelobis SenarCunebis pirobebs. h. hectare] _ miwis farTobis sazomi erTeuli (metruli sistemisa). . hibridizAcia _ mcenareebis an cxovelebis sxvadasxva saxeobis Sejvareba gaum­ jobesebuli jiSis. hig gektari. samyura.saxeobis misaRebad.. gibriduli Scd.m. hEtera [berZ. ¥ hibriduli. romlebic iTva­ liswineben sisufTavis.  h. damoukidebel cxovrebas eweoda. heqto. heqtrisa. piradi h. Herzog] _ da­ savleT evropis qveynebSi Tavad­aznaurTa erT­erTi umaRlesi tituli. hekaton asi da fr. eqtari.

hidroenergetika. avtomobilis h. h. h.hig -582lobs miwisqveSa wylebis warmoSobas. hydôr wyali da meteôrôs haerSi molivlive] _ atmosferoSi wylis orTqlis produqtebi. hidrometeOreb­i [berZ. [< berZ... hydôr wyali da logos moZRvreba] _ mecniereba.) rTuli nivTierebis daSla wylis zemoqmedebis Sede­ gad. gidravliuri. hidraulikos wylisa] _ mecniereba si­ Txeebis wonasworobisa da moZraobis kanonTa da maTi praqtikuli gamoyenebis sa­ SualebaTa Sesaxeb. hydôr wya­ li da lysis daSla] _ (qim. gidravlikuri Scd. hidrAvlika [< berZ. abazana.  h. hidrogrAfia [berZ. tbebi.. hidrOliz­i [berZ.. romelic swav­ lobs wylis cxovelebsa da mcenareebs.  gigiena. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebs. mdi­ nareebi. gigienuri Scd. wnexi.) wylis moyvaruli (mcenare). hidravluri. zRvebi. ¥ hidravlikuri _ rac siTxis wnevis ZaliT moZraobs. hidrogeolOgia _ geolo­ giis nawili. romlis mizania wylis energiis gamoyeneba eleq­ truli energiis sawarmo­ eblad. romelic akravs dedamiwas (okeaneebi. hidrOsfero _ wylis garsi. hidrolOgia [< berZ. hidroenergEtika _ mecni­ erebisa da teqnikis dar­ gi. higrofQluri [berZ. gidravlika. nisli. ¥ higienuri. hydôr wyali da graphô vwer] _ mecniereba. h. gidravluri. romelic swav­ . muxruWebi.  hidrobiologia. Zrava. hygros teniani da phileô miyvars] _ (botan. hidrolizi. hydôr wyali] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `wyals exeba~. hidro.). cvari. pirobebi.  h. moZraobasa da Tvisebebs. hidrobiolOgia _ biolo­ giis nawili. tanvarjiSi. TrTvili da sxva.  hidravliuri. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebSi.

agreTve wylis stiqiis mav­  hiperbola. (medic. papirosis qaRaldis masra. hiperinflianebel moqmedebas. im mxares] _ TavsarTi. luri ganviTareba. Hulse] _ 1. hyper avadeba). hymnos] _ sazeimo 1. zevidan da tonos daZabva] _ nivTiereba. romelic miiReba sibrtyis hidrofObia [berZ. romelic swavlobs wylis hiper.  gilzi. cofi (da­ hipermetrOpia [berZ. va. hipertrOfia [berZ. ­ze metismetad. (maTem. hydôr wya­ saSualebiT konusis gadak­ li da phobos SiSi] _ (me­ veTisas. dameteba~ (sap. ro­ melSic Tavsdeba feTqebadi hipertOnia [berZ. hipertonia. mcenareebi. (gadat. dargi.romelic miRebulia gadideba avadmyofobis di­ rogorc saxelmwifoebrivi di datvirTvis an sxva mi­ an socialuri erTianobis zezebis gamo. gebobaTa saSualebiT. (botan. raime organos metismeti simRera.) Sorsmxedveloba. teqnikis cia...) ortotiani mrudi. nian. hyper ­ze. mxatvruli xerxi _ me­ tismeti gazviadeba STa­ hidrofQteb­i [berZ.-583- hi p hidrotEqnika _ mecniereba.) wylis SiSi.) sisxlis wnevis awe­ 2. resursebis gamoyenebas sa­ mniSvnelobiT `normis ga­ meurneo saWiroebisaTvis. ra cilindruli mili. hyper ­ze.) risame aranorma­  gimni Scd. rac hipertoniuli da­ romelsac TambaqoTi te­ avadebis ZiriTadi mizezia. metismetad da trophç kveba] _ hQmn­i [berZ. metron zoma hQlz­i [germ. cecx­ da ôps (ôpos) mxedveloba] _ lsasrol iaraRSi: pata­ (medic. himnolOgia _ sasuliero . romelic ganaxor­ cielebs am amocanebs sa­ hipErbola [berZ. hipo). hyper ­ze zeviT. hydôr beWdilebebis gaZlierebis wyali da phyton mcenare] _ mizniT. dic. [berZ. 2. gilza Scd. simbolo. poezia.) wyalSi mcxovrebi 2. hyperTanado (hidroteqnikur) na­ bolc gazviadeba] _ 1.

potetiuri. mdgomareoba. ro­ gviandeli. hipOgia [berZ.-iT mkurnada logos moZRvreba] _ mecni­ loba. hippy < hip melic mimdinareobs miwis­ qveSeTSi.  dedamiwis warmoSobis h.] _ hipnozis specia­ _ (maTem. zemoqmedeba vinmeze aseT mdgomareobaSi mosaqcevad. modis si­ hipodinAmika [berZ. hypothesis va­ saerTod miRebul qcevis raudi] _ raime movlenis wesebs da upiratesobas asaxsnelad wamoyenebuli aZleven mawanwalur (mom­ mecnieruli varaudi.).) marTkuTxa samku­ listi. slengi (Jargoni) _ piri. h. hipilOgia [berZ. laT. hyppotamos]  h. sisxlis wnevis daqveiTeba.. hypnos Zili]  h. hypo qveviT da dedamiwa] _ sicocxle. dabla da dynamis Zala. Zili. TavsarTi. ZilTan miaxloebuli  hipoteza. hipopOtam­i [berZ. Txedis gverdi. romelic uCvenebs hipotOnia [berZ. _ 1.).  hi pofunqcia (sap. ereba cxenebis Sesaxeb. h. hippie. ¥ hipnozuri. hipnoziOr­i [fr.hi p -584- hQp­i [ingl... hQpnoz­i [berZ. mdebareobs swori kuTxis hipo. 2. [< berZ. hypo qveviT] _ pirdapir. gi poteza Scd. hypnotiseur hipotEnuza [berZ. hipotetiuri. msjeloba. hi per. gazrda dajgufebebs ga­ nekuTvnebian da uaryofen hipOTeza [berZ. _ igivea rac behemoTi. gi pnozuri Scd. hypo qveS da gç hipOqsia [berZ.-is seansi. romelic  gi pnotiziori Scd. napralebSi. da tonos daZabva] _ (medic. ¥ hipoTezuri.  gi pnozi. oxi (genium) .  gi popotami Scd. hipos cxeni  h. romlebic axal­ ris daqveiTeba. hypoteinusa] < berZ. hypo qveS normis qveviT dawevas. gimdgomareoba.. romelic Tvalyurs adev­ nebs musikis. hypo qve­ viT. lis ueWveloba jer ar tansacmlis sisadaves (ub­ aris damtkicebuli. rom­ Tabare) cxovrebis wess. gamoqvabulebSi. raloebas). axleebs] _ axalgazrda Zliereba] _ moZraobis una­ adamianebi.

Hoboe] _ xis mu­ sikaluri Casaberi sakravi erTgvari.).) erTi adamianis raime organos an qsovils (mag. 2.­is dasabamidan iTvleba 622 weli (Cv.) sastumroSi. (mag. aferxebs sisxlis Sededebas. Tir­ kmlis) gadanergva meori­ sadmi. aCemebuli saqmi­ anoba. hirUdin­i [< laT.). ro­ melsac gamoyofs samedici­ no wurbelis sanerwyve jir­ kvlebi. Cveulebriv. hQjra [arab. hiruodinis wurbela] _ nivTiereba. velo­ da motosportSi: Sejibreba.-585Jangbadi] _ Jangbadis nak­ leboba sisxlSi.  goboi Scd. sacxe­ nosno sportSi: cxenis gar­ bena mokle manZilze. holding Cab­ Rujva] _ 1. romlis monawi­ leebic garkveul manZils saTiTaod gadian. heat] _ 1. holos mTeli.  golografia Scd.  xobi Scd. wesis darRveva krivSi _ erT­erTi monawilis mier meoris xe­ lebis an tanis daWera. hOl­i (ingl. TeatrSi) da­ sasveneblad. homos msgavsi da laT.  giti Scd. hObi (ingl. ba­ toni. homoseqsuAlizm­i [berZ. hom hOkei [ingl. kanis. sruli da (foto) grafia] _ moculobiTi la­ zeruli fotografia. hOlderi _ mflobeli. mosacdelad. hologrAfia [berZ. hall] _ didi sadgomi. . hOlding­i [ingl.  xoli Scd. (sport. hQt­i [ingl. hidžra(t) gaqce­ va] _ muslimanur qveyneb­ Si gavrcelebuli welT­ aRricxva (kalendari). h. sazo­ gadoebriv SenobebSi.  xokei Scd. 2. adgil­mamu­ li. homoplAstika [berZ. rode­ sac mahmadi da pirveli mus­ limanebi meqadan medinaSi gadasaxldnen (gaiqcnen). samflobelo. hobby] _ rameTi gataceba. sexsualis sqesobrivi] _ arabunebrivi sqesobrivi ltolva Tavi­ sive sqesis pirisadmi. romelsac misdeven Tavisufal dros. hOboi [germ. homos msgavsi] _ (medic. welTaRr. hockey] _ yinulze burTis TamaSi erTgvari.

mediduroba.  h. mxatvrebs da sxva. romelsac aZ­ leven (xelSekrulebis sa­ fuZvelze) literatorebs.  gonorari. horizontAlur­i [germ.  h. monawileobs cocxali organizmis funq­ ciebis regulirebaSi. romelsac gamo­ yofen Sinagani sekreciis jirkvlebi. hOrmon­i [berZ. horizôn (horizôntos] _ 1. dedamiwis ze­ . 2. honor Rirseba. hormos ma­ moZravebeli] _ (fiziol.hon -586dapiris nawili. haut-relief] _ skulpturuli gamosaxu­ leba. tbaSi. fondi. miaCndaT osirisisa da isidas Svilad. hOnori [laT. vertikaluri). xazebi.) nivTiereba. warmod­ genili hyavdaT Sevardnis (SevardnisTaviani adami­ anis) anda frTosani mzis diskis saxiT.-ze gemi gamoCnda. bareliefi) horQzont­i [berZ. romelic iTvlebida fara­ onis xelisuflebis mfar­ velad. qedmaRloba. Horizontale] _ 1. geodeziaSi: mrudi. sibrtye.  h.  gorizontaluri Scd. ¥ sahonoraro. horizontalu­ ri xazi (sapirisp. h. hôra dro da skopeô vuyureb] _ varskv­ honOrar­i [laT. sagonoraro Scd. romlis gayolebazec ca TiTqos dedamiwas exeba. horOskop­i [berZ. wylis simaRle (done) (mdi­ nareSi. xazi. honorarium sapatio jildo] _ fuladi gasamrjelo. preparati. rome­ lic rukaze an gegmaze aer­ Tebs erTi simaRlis mqone adgilebis wertilebs (si­ non. ¥ hormonuli.  ixmareba agreTve hormonaluri.  s.  gorizonti Scd. horelQefi [fr. pativi] _ gazviadebuli warmodgena sakuTar Rirse­ bebze.] _ egvi ptur mi­ TologiaSi: mzis RmerTi. TvalTaxedva. romelic amoburcu­ lia brtyel zedapirze Ta­ visi savaraudo moculobis naxevarze metad (Sdr. 2. hOr­i [egvi pt. zRvaSi). cis dasalieri. izohifsi). romelsac gaSlil adgilze xedavs damkvirveblis Tvali. 3. yoyoCoba.

gospitali xalxis kulturisa da is­ Scd. mdidari qvey­ dabruneba] _ movlena. hospQtal­i [germ. mTavroba. ro­ nebis mier gaRatakebuli desac saxlidan Sors way­ qveynebisaTvis gaweuli dax­ vanili cxoveli (ZaRli. daxmareba _ gan­ hoUming­i [ingl. mtredi) TavisiT mliT. homing Sin viTarebuli. hugenOteb­i [fr. h. hymus ni­ adagi da facio vakeTeb] _ 16­17 s.  h. tansac­ ta. ¥ humanuri. nur samoTxeSi mcxovrebi humAnizm­i [fr. kac­ rovnebis bedis sawinaswar­ Tmoyvareoba. leba. deba.s. Hospital]  humaniuri. humanisme < marad norCi lamazi qalebi. hugenotebis xocva­Jleta moewyo 1572 w. humanita¥ hospitlisa. gu_ saavadmyofo. humanus adamianuri] . fisa). h. romelTac sdevnida rwna mikroorganizmebis moq­ kaTolikuri eklesia da medebis Sedegad. Hûri arab.­ebSi safrangeTSi: niadagSi cxoveluri da protestantebi (kalvinismcenareuli narCenebis gax­ tebi). humanitAruli [fr. _ msoflmxedveloba. laT. ka­ mareba sursaTiT. cxeni. muslima­ `barTlomes Rames~. mecnierebani. hyguenots] _ me­ humifikAcia (laT. misi moyolebuli ama Tu im pi­ Rirsebis pativiscemiT. upiratesad maniuri Scd. toriis SeswavlasTan (sabu­ hospitalizAcia _ saavad­ nebismetyvelo da teqnikur myofoSi dawvena (avadmyo­ mecnierebaTagan gansxvavebiT). gumanizmi. metyvelod. samxedro. medikamentebiT da sxv. adamiani.  h. ganaT gospitalizacia Scd.-587- hur lavTa ganlagebis cxrili. h. saqcieli. hurQebi (spars. ro­ romelsac astrologebi melic gamsWvalulia ada­ adgenen Suasaukuneebidan mianis siyvaruliT. ire] _ rac dakavSirebulia  hospitalisa.) _ yuranis mixedviT. saTnoeba. ignebs gzas da Sin brun­  gumanitaruli Scd.

-588- danarTi .

C. rogorc gonieri ar­ seba adgilze ai kaci! alibi – sxva adgilze ama wlis araferi ar unda gagikvirdeT (araferi ar aris sakvirveli) ara orjer erTi da igivesaT­ vis (ar SeiZleba orjer pa­ suxisgeba erTi da igive dar­ RvevisaTvis) araraisgan – araferi arasasurveli piri ar SegviZlia – kategoriuli uari aris zomiereba sagnebSi ­ yve­ laferSi zomiereba.) NIL ADMIRÁRI NON BIS IN ÍDEM EX NÍHILO NÍHIL PERSÓNA NON GRÁTA NON PÓSSUMUS ÉST MÓDUS ÍN REBÚS .-589- laTinuri sityvebi da gamonaTqvamebi adamiani var da araferi adam­ ianuri CemTvis ucxo ar aris. yvela­ fers aqvs sazRvari. adamiani. HÓMO SUM. NIHIL A ME ALIÉNUM PÚTO HÓMO SÁPIENS IN LÓCO ÉCCE HÓMO! ÁLIBI ÁNNI CURRÉNTIES (A. HUMÁNI.

cezar. axali adamiani (metiCara) bolos gamarjoba! gamarjoba. (romaeli gladiatorebis mimarTva impe­ ratorisadmi brZolis win). aqac gadaxti – aq gamoiCire Tavi (ezopes iga­ vis mixedviT). HIC SÁLTA HÓMO NÓVUS IN FÍNE SÁLVE! ÁVE CÁESAR. raTa Senc momce STÁTUS QUO SIC! SIC TRÁNSIT GLÓRIA MÚNDI ÍTEM CONDÍTIO SINE QUA NON HIC RHODÚS. brZolis win gesalmebiT Sen. gamgebi gaigebs gameoreba codnis dedaa. gamomdinareobs SeniSvna gaugebaria gaSlilia – naTelia gaZlev. aseve aucilebeli piroba aqac rodosia.-590arsebuli mdgomareoba ase! ase qreba miwieri dideba. SALÚTANT MORITÚRI TE SAPIÉNTI SAT REPETÍTIO EST MÁTER STUDIÓRUM AD NOTÁNDA NON LÍQUET EXPLÍCITE DO UT DES .

MEMÉNTO MÓRI DE GÚSTIBUS DISPUTÁNDUM NON (EST) ET CÁETERA (ETC.i. formalurad de­faqto – faqtiurad da iyos sinaTle! de msubuqi yofiliyos SenT­ vis miwa! droni icvlebian da masTan erTad Cvenc vicvlebiT dReidan ekliani gziT varskvlavebisa­ ken! erTguli da guladi erTi da igive ese igi. ET NOS MUTÁMUR IN ÍLLIS A DÍE PER ÁSPERA AD ÁSTRA FÍDELIS ET FÓRTIS ÚNUM ET ÍDEM ID EST .-591gaxsovdes sikvdili gemovnebaze ar daoben/kacia da guneba (gemovneba ar aris sakamaTo sagani). da sxva dasasruli dayavi da ibatone! dedis saSodan ­ dasabamidan de­iure ­ iuridiulad.) FÍNIS DÍVIDE ET ÍMPERA AB ÓVO DE JÚRE DE FÁCTO FÍAT LÚX! SÍT TÍBI TÉRRA LEVÍS! TÉMPORA MUTÁNTUR. e. samar­ TliT.

da amiT gulze momeSva vidre vsunTqav. miaxloebiT Tavisufleba TvalnaTliv. amdenad.-592vazrovneb. QUI CÍTO DAT CÚI PRÓDEST? VÉTO GRÓSSO MÓDO LIBÉRTAS DE VÍSU SI VIS PÁCEM. SED LEX . ET ÁNIMAM LEVÁVI DUM SPÍRO. PÁRA BÉLLUM FESTÍNA LÉNTE EX CÁTHEDRA LEX ÍPSO JÚRE DÚRA LEX. ukamaTod (ironiulad) kanoni kanonis ZaliT kanoni mkacria. rogorc TviT­ mxilveli Tu mSvidoba ginda. SPÉRO BIS DAT. omisTvis emzade iCqare nela kaTedridan ­ gansakuTrebu­ li avtoritetiT. ÉRGO SUM DÉXI. vimedovneb vinc swrafad gascems. varsebob ­ frangi filosofosis dekar­ tis sityvebi (1596­1650) vTqvi. orma­ gad aZlevs visTvisaa xelsayreli? vkZalav zogadad. magram kano­ nia CÓGITO.

gesli­ anad maswavlebelma ase Tqva maSasadame mgdomareoba.. oridan _ erTi romelic iyo BÓNA FÍDE PIA DESÍDERIA CÁVEANT CÓNSULES! PRIVATÍSSIME CÍRCULUS VITIÓSUS CUM GRÁNO SÁLIS MAGÍSTER DÍXIT ÉRGO STÁTUS QUO ÁNTE STÁTUS QUO ÁNTE BÉLLUM ÉGO FÉCI QUOD POTUÍ. visac SeuZlia ukeT gaakeTos mesame gza ar aris ­ an . kerZod – saidumlod mankieri wre. an. jadosnuri wre – gamouvali mdgomareoba marilis marcvliT namceciT ­ gonebiT.-593keTili rwmeniT – ndobiT. ironiiT. mzad iya­ viT dasacavad piradad.. sruliad gulwrfelad. omamde me me rac SevZeli is gavakeTe. ga­ nuzraxvelad keTili survilebi konsulebo fxizlad! –romis senatis miTiTeba konsulebi­ sadmi – frTxilad. FACIÁNT MELLÓRA POTÉNTES TÉRTIUM NON DÁTUR . romelic iyo gansazRvrul momentamde mgdomareoba.

vnaxe. Sem­ deg mowyvite dRe – e. an araferi movilxinoT – studentebis Zveli laTinuri simReris da­ sawyisi momxre da mowinaaRmdege (momxdari) faqtis mere. O MÓRES BIS ÁUREA MEDIÓCRITAS HONÓRIS CÁUSA . ar gqondes mo­ mavlis imedi msgavsi mSobeli deda – umaRlesi skolis kursdamTavrebulTa gamonaTqvami o driebav.S. gamoiyene yoveli dRe. damsaxu­ rebisaTvis _ TÉRTIUS GÁUDENS VÉNI. ÁUT NÍHIL GAUDEÁMUS PRO ET CÓNTRA POST FÁCTUM CÁRPE DÍEM AD MÓDUM ÁLMA MÁTER O TÉMPORA. gavimarjve iulius cezaris sityvebi minaweri micvalebulze an kargi unda Tqva. VÍCI POST SCRÍPTUM (P.-594mesame moxarulia mivedi.i.) DE MÓRTUIS ÁUT BÉNE. o zne – Cveulebav orjer – meored oqros Suaguli pativis gulisaTvis. VÍDI.

NON LÍCET BÓVI LÍTTERA SCRÍPTA MÁNET ÓMNIA MÉA MÉCUM PÓRTO CRÉDO PÉREAT TÍTIA MÚNDUS. WeSma­ riteba ki ­ megobari – aris­ totele rac iupiters epatieba. is ar epatieba xars rac kalmiT dawerilia. FÍAT JUS- TRES FÁCTIUNT COLLÉGIUM DESIDERÁTA PERSÓNA GRÁTA IN ÓPTIMA FÓRMA FÍNIS CORÓNAT ÓPUS IN MÉDIAS RES PERÍCULUM IN MÓRA . naja­ xiT ver gadaSli rac maqvs Tan vatareb – ber­ Zeni brZenis biantis gamonaT­ qvami – adamianis WeSmariti simdidre misi Sinagani Rir­ sebaa rjuli.-595platoni Cemi amxanagia. SED MÁGIS AMÍCA (EST) VÉRITAS ARISTÓTELES QUOD LÍCET JÓVI. rwmena. romc daingres qveyana samni Seadgenen kolegias sasurveli sasurveli piri saukeTeso formaSi – yvela wesiT saqmes bolo agvirgvinebs saqmis SuagulSi – saqmis ar­ sSi saSiSroeba dayovnebaSia AMÍCUS PLÁTO. mrwamsi samarTalma unda izeimos.

S. xalxis STÁTUS IN STÁTU EX ORIÉNTE LUX IN CÓRPORE DOCÉNDO DÍSCIMUS ÁLTER ÉGO IN SÁECULA SAECULÓRUM AUDIÁTUR ET ÁLTERA PARS SÉNIOR TÉRRA INCÓGNITA ÍPSO FÁCTO ÁNTE CHRÍSTUM (A.-596saxelmwifo _ saxelmwifoSi sinaTle aRmosavleTidan modis sruli SemadgenlobiT swavlebiT vswavlob sxva me – axlo megobari da Tanamoazre ukuniTi ukunisamde unda movusminoT meore mxa­ resac – kamaTSi da a.) CÓRAM PÚBLICO PÓPULO. CÓRAM yvela simarTliTa da usamarT­ lobiT – kanonieri / nebadar­ Tuli da arakanonieri gzebiT yvelas Tavisi yvela omi yvelas winaaRmdeg – ingliseli filosofosis hobsis aforizmi (1588­1679) PER FAS ET NÉFAS SÚUM CUIQUE BÉLLUM ÓMNES ÓMNIUM CÓNTRA .C. win sayovelTaod. gamoukvlevi dargi faqtis ZaliT qristeSobamde Riad. ufrosi ucnobi miwa – Seuswavleli.

Senze laparakoben SeniSvna Senc. brut! – iulius cezar­ is sityvebi. qali TmiTa – lomi brWyalebiT icnoba cecxliTa da maxviliT cnobisaTvis Zegli avige xelTuqmneli.-597“Seican Tavi Seni!” ­ markus iulius ciceronis gamonaTqvami Senze zRaprebs yvebian. BRUTE! ERRÁTA ERRÁRE HUMÁNUM EST IN STÁTU NASCÉNDI EX ÚNGUE LEÓNEM ÍGNI ET FÉRRO AD NÓTAM ÉXEGI MONUMÉNTUM GÚTTA CAVÁT LAPIDÉM HABÉNT SUA FÁTA LIBÉLLI ÁLEA JÁCTA EST . ma­ rad ukvdavi wveTi qvas xvrets – ovidiusi wignebsac aqvT TavianTi bedi wili nayaria – arCevani moxda – iulius cezari NÓSCE TE ÍPSUM! DE TE FÁBULA NARRÁTUR AD NOTÁTA TU QUÓQUE. rodesac Tavis mkvlelebs Soris dainaxa misi megobari bruti Secdomebi Secdoma adamianisTvisaa dama­ xasiaTebeli Casaxvis mdgomareobaSi – aR­ mocenebis momentSi Citi frTiTa.

VÍTA BRÉVIS MÁNUS MÁNUM LÁVAT MENS SÁNO SÁNA. IN CÓRPORE . cxovreba (adamianisa) – mokle xeli xels bans jansaR suli sxeulSi – jansaRi CÓNTRA IN STÁTU QUO ÁNTE ART LÓNGA.-598winaaRmdeg winandeli mdgomareoba xelovneba mudmivia / xang­ Zlivia.

И. “Госиздат” иностранных и национальных словарей. ortomeuli. Tbilisi. Москва. Sps `kenari~. Смолницкая Р. kikaliSvili r. 6. С. 1985. Пухаева Л. `ucxo sitvaTa leqsikoni~..П.. Кудрявцев Т. 3. 1986. `ucxo sityvaTa leqsikoni~. Одинцов В. redaqtori). Москва. “Просвещение”. 1983. WabaSvili m. `qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni (erTtomeuli).В. WabaSvili m. 6. (mT. 1949. 5. bakur sulakauris gamomcemloba. “Словарь иностранных слов”.В. “Словарь иностранных слов”. Москва.С. bagaliSvili g. Петрова Д. Tbilisi. saskolo gamocema. gamomcemloba qarTuli enciklopedia. “ЮНВЕС”.. WabaSvili m.. 2001. III gamocema. “Русский словарь иностранных слов” (Словарь для школьников). Лёхин И. 1999. `ganaTleba~. 2001. (redaqtori). . `ucxo sitvaTa leqsikoni~. Tbilisi. Ciqobava arn. и др. Tbilisi.-599- leqsikografiuli wyaroebi 1. 4. 2. и др. 12-е издание.

...................................7 laTinuri anbani .9 danarTi laTinuri sibrZne .............................................................................................................................................589 leqsikografiuli wyaroebi ....................................................................................................................................................................2 SemoklebaTa sia ................................................-600- sarCevi winasityvaoba ...........................................................8 saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni .......699 .............................................................................3 leqsikonis agebuleba ........................................................................................

-601- SeniSvnebi .

-602- SeniSvnebi .

-603- SeniSvnebi .

ir. redaqtori redaqtori stilist­koreqtori teqnikuri redaqtori mxatvruli redaqtori iana roze irma qobulaSvili roland qarTveli oTar CxaiZe gia dvaliSvili AN SekveTa # tiraJi 200 wigni gamodis avtoris xarjiT telefonebi: avtorebi: 8(57) 26­34­95. 8(93) 79­90­69 . 8(97) 07­66­90. abaSiZis gamz. 8(95) 91­97­92 gamomcemeli: 8(99) 50­92­66 ps `imedi~ misamarTi: Tbilisi.NINO LEVAN ROLAND KLDIASHVILI (YOUNGER) KLDIASHVILI KARTVELI (KLDIASHVILI) EXPLANATORY DICTIONARY OF INTERNATIONAL WORDS saredaqcio kolegia: mT. 70. tel..