Você está na página 1de 55

Beton voor de natuur

Ideeënprijsvraag 2013

1

Colofon
Deze uitgave is, zolang de voorraad strekt, gratis verkrijgbaar bij het Cement&BetonCentrum. De publicatie is ook te downloaden via de websites www.indekiemgescoord.nl en www.cementenbeton.nl

Inhoud

Voorwoord

Voorwoord 3 In de kiem gescoord Cement&BetonCentrum 4 In de wetenschap dat de beste ideeën dikwijls van buiten komen, heeft Wedstrijdreglement 5 het Cement&BetonCentrum in de zomer van 2009 de eerste editie van Jury 6 de prijsvraag ‘In de kiem gescoord’ uitgeschreven. Juryrapport 6 Inzendingen 8 Deze prijsvraag wordt jaarlijks uitgeschreven, steeds met een ander specifiek thema. Het doel van dit initiatief is creatieve innovatie in de betonproductie en toepassing te stimuleren. De ideeënprijsvraag wordt bewust laagdrempelig gehouden; er worden geen grote inspanningen gevraagd voor deelname. Er wordt een oproep gedaan aan iedereen die denkt iets te kunnen bijdragen aan de innovatie van beton binnen het jaarlijkse thema.  Dit jaar is het thema ‘Beton voor de natuur’. Dat kan zijn ter bescherming van de natuur, maar ook voor de ontwikkeling van nieuwe natuur of voor de natuurbeleving. Opnieuw is een deskundige jury samengesteld die volstrekt onafhankelijk de inzendingen beoordeelt en de prijswinnaar bepaalt.

Basisontwerp Manifesta, bureau voor grafische vormgeving, Rotterdam Uitgave Cement&BetonCentrum Postbus 3532 5203 DM ’s-Hertogenbosch (073) 640 12 31 info@cementenbeton.nl www.cementenbeton.nl

Om te benadrukken dat het in de kern gaat om een stimulans tot ontwikkeling, heeft de prijs de vorm van een voucher ter waarde van € 5.000,- te besteden aan consultancy of research voor de verdere ontwikkeling van het idee. Ik hoop van harte dat zowel het prijswinnende als ook vele andere ideeën tot praktische toepassing zullen komen. André Burger, directeur Cement&BetonCentrum ‘s-Hertogenbosch, november 2013

2

3

Cement&BetonCentrum
Doelstelling Het Cement&BetonCentrum behartigt de gemeenschappelijke belangen van de toonaangevende cementindustrieën met een commercieel belang op de Nederlandse markt. Doelstelling is het gebruik van cement in Nederland te bevorderen, zowel in kwantiteit als in kwaliteit. Werkwijze Het Cement&BetonCentrum richt zich als communicatie- en netwerkorganisatie op diegenen die beslissen en adviseren over materiaaltoepassing in de bouw. De werkwijze richt zich op promotie door kennisoverdracht en het onderling verbinden van diverse doelgroepen in ontwerp en uitvoering van bouwconstructies. Organisatie Het Cement&BetonCentrum heeft de juridische entiteit van een vereniging. De volgende bedrijven zijn lid van de vereniging: CCB S.A., CEMEX Deutschland AG, Dyckerhoff AG, ENCI BV (HeidelbergCementGroup), HOLCIM Nederland BV. Wat we doen De activiteiten van het Cement&BetonCentrum omvatten marktonderzoek, communicatie, kennisoverdracht, technisch onderzoek en public affairs, gericht op wet- en regelgeving voor cement en beton. We streven hierbij naar functionele samenwerkingen binnen de betonsector. We richten ons in de eerste plaats op algemene betoninformatie, niet gebonden aan een specifieke toepassing. Onderwerpen als duurzaamheid, gezondheid, veiligheid, schoonheid en bruikbaarheid behoren tot ons domein.

Wedstrijdreglement
Artikel 1 Algemeen Ideeënprijsvraag ‘In de kiem gescoord’is een initiatief van het Cement&BetonCentrum. In de kiem gescoord is een openbare ideeënprijsvraag. Artikel 2 Doel Met deze prijsvraag wil het Cement&BetonCentrum een stimulans geven aan innovatie in ontwerp en toepassing van beton. Artikel 3 Thema Het thema voor de editie 2013 is ‘Beton voor de natuur’. Toelichting Het Cement&BetonCentrum zoekt vernieuwende ideeën voor de toepassing van beton ten behoeve van natuurbeleving, -ontwikkeling en/of -bescherming. Het vernieuwende karakter kan betrekking hebben op zowel de toepassing (functie/product) als het materiaal (materiaal- en producteigenschappen/productie). Voorop staat dat de voorgestelde betontoepassing bijdraagt aan natuurbeleving, -ontwikkeling en/of -bescherming. Schaalgrootte is niet relevant (van schuilhut tot uitkijktoren, van oeverbescherming tot waterberging, van vistrap tot wildviaduct, van faunapassage tot vogelhuisje). Artikel 4 Deelname Deelname aan deze openbare ideeënprijsvraag staat open voor iedereen die denkt een bijdrage te kunnen leveren aan de toepassing van beton in natuurbeleving, -ontwikkeling en/of - bescherming. Uitgesloten van deelname zijn de juryleden en hun bureaus/bedrijven, evenals degenen die op enigerlei wijze betrokken zijn geweest bij de voorbereiding en uitvoering van de ideeënprijsvraag.

Artikel 5 Aanmelding en Inzendingen Aanmelding vooraf via de website www.indekiemgescoord.nl is noodzakelijk. Inschrijvers ontvangen een uniek registratienummer en informatie over het uploaden van de ideeën. Alle ideeën moeten worden ingezonden onder registratienummer, dit nummer moet zichtbaar zijn op alle bij de inzending behorende bescheiden. De informatie op de inzendingen dient anoniem te zijn, vrij van persoonsnaam, bedrijfsnaam en/of bedrijfslogo. Wordt door een inzender meer dan één idee ingezonden, dan moet voor elk idee een nieuw registratienummer worden aangevraagd en krijgt elk idee een ander motto. Inzendingen kunnen in de Nederlandse of in de Engelse taal zijn. Inzendingen moeten worden geüpload en bestaan uit: ›› een digitaal tekstdocument bestaande uit maximaal twee pagina’s met motivatie, vrij van persoonsnaam, bedrijfsnaam en/of bedrijfslogo, wel voorzien van registratienummer en motto; deze dienen links bovenaan te worden vermeld; ›› digitale beelddocumenten (pdf, jpg, eps, tiff, maximaal 25 MB), vrij van persoonsnaam, bedrijfsnaam en/of bedrijfslogo, eveneens voorzien van registratienummer en motto links bovenaan; ›› verklaring dat het idee geestelijk eigendom is van de ontwerper; ›› overig aangeboden materiaal, anders dan bovenstaand, wordt niet in de beoordeling betrokken. Artikel 6 Tijdschema ›› Bekendmaking prijsvraag: voorjaar 2013 ›› Sluitingsdatum inzendingen: 20 oktober 2013. ›› Jurering: begin november 2013 ›› Bekendmaking en prijsuitreiking: 29 november 2013 Artikel 7 Jury ›› De inzendingen worden beoordeeld door een vakkundige jury bestaande uit vijf leden. De vakjury bepaalt één winnaar uit maximaal drie no-

4

5

minaties, en daarnaast maximaal twee eervolle vermeldingen. ›› De jury wordt door het Cement&BetonCentrum voor één jaar benoemd. ›› De jury is onafhankelijk en doet een autonome uitspraak. ›› De jury beoordeelt de inzendingen in een besloten zitting. ›› De jury heeft de vrijheid om aanvullende informatie bij een inzending te verzamelen en te betrekken. ›› Tegen het oordeel van de jury staat geen bezwaar open en over de beslissing kan niet worden gecorrespondeerd.  Artikel 8 Beoordelingscriteria De jury zal de inzendingen beoordelen op de volgende criteria: ›› nieuwheid/originaliteit; ›› technische en economische haalbaarheid; ›› relevantie voor natuur en maatschappij; ›› presentatie. Artikel 9 Prijs en prijsuitreiking De prijs voor het beste idee bestaat uit: ›› een voucher ter waarde van € 5.000 als bijdrage in nader onderzoek /uitwerking van het idee, te besteden in overleg met Cement&Betoncentrum; ›› een 'in de kiem gescoord' Award. De jury kan maximaal twee inzendingen onderscheiden met een eervolle vermelding. De prijsuitreiking vindt plaats tijdens een nader te formuleren evenement. Artikel 10 - Auteursrechten Ingezonden ideeën blijven het intellectuele eigendom van de inzender, met behoud van de bijbehorende rechten. Artikel 11 – Publiciteit Het Cement&BetonCentrum heeft het recht de inzendingen te publiceren, op haar websites en in folio-publicaties.

Artikel 12 - Slotbepaling Dit reglement treedt in werking op 1 maart 2013 en kent een werkingsduur van één jaar.

relevantie en presentatie van de inzendingen. Dit maakte dat sommige ogenschijnlijke originele ideeën toch het onderspit dolven, omdat er te weinig relevantie was voor natuur en maatschappij. Bij andere inzendingen was het technische aspect een struikelblok. Bij de laatst overgebleven inzendingen had de jury het idee dat ze ruimschoots aan alle criteria voldeden. Daarmee werd door de inzenders aangetoond dat je met beton iets kunt toevoegen aan de ontwikkeling van nieuwe natuur, maar ook dat je beton op een innovatieve, originele manier kunt inzetten om de natuur te beschermen. Dit inzicht heeft geresulteerd in twee genomineerden en twee eervolle vermeldingen.

Producttechnisch gezien is de steen goed te realiseren en in te metselen. Door af te wachten ontstaat er vanzelf iets moois.

Jury
De inzendingen voor de prijsvraag werden beoordeeld door een vakkundige, onafhankelijke jury bestaande uit vijf personen. De criteria voor beoordeling waren originaliteit, haalbaarheid, bijdrage aan duurzame toepassingen van beton, relevantie voor functionaliteit in de natuur en innovatiegehalte. Samenstelling van de jury ›› Madeleine Maaskant, Natuurmonumenten, voorzitter ›› Gerard Vos, Imago Bouwers, secretaris ›› Wim Pingen, Geelen Beton ›› Erick de Lyon, Atelier de Lyon ›› Hans van Rooijen, Hogeschool Larenstein-Van Hall

Eervolle vermeldingen
Dijk van een innovatie Deze dijksteen is even simpel als doeltreffend. De jury is zeer te spreken over het feit dat de steen een symbiose tussen natuur en dijk mogelijk maakt. Uniek dat de milieufactor als uitgangspunt is genomen voor deze innovatie. Zoals wordt omschreven in de presentatie: ‘Innovatie en steenzettingen voor de waterbouw kwamen de afgelopen vijftig jaar niet in één zin voor.’ De jury ziet dit als een waardevolle innovatie die een eervolle vermelding verdiend. Uitgemergeld Deze gebiedsontwikkeling voor de Sint Pietersberg is een vreemde eend in de bijt ten opzichte van de overige inzendingen. Het idee heeft veel potentie en brengt de bovenwereld met de onderwereld tezamen. De jury vond dat de meerwaarde voor natuur en landschap nog wel beter uitgewerkt had kunnen worden. Al met al een groots uitgedacht idee wat een eervolle vermelding geheel rechtvaardigt.

Genomineerden
De jury heeft gekozen voor de onderstaande nominaties: Eco-bank De Eco-bank biedt een oplossing voor te steile oevers langs kanalen, rivieren en vijvers. De jury is erg te spreken over het aspect hoe je met modules natuur, leven en beleving bij elkaar brengt. Het idee heeft veel potentie en is een verrijking voor het leven in het water en rondom de oever. De jury zet haar vraagtekens bij de realisatie. Deze is niet zo eenvoudig als uit het beschrevene blijkt. In de praktijk zal de oever gefundeerd moeten worden en de modules verankerd. Een prikkelende inzending met toekomst. Leven in een betonhotel Deze inzending kreeg van meet af aan veel stemmen van de jury. De oplossing van een betonnen steen met gaatjes schittert in zijn eenvoud. De steen doet dienst als insectenhotel en brengt de natuur in de stad. Groots gedacht, oogt professioneel en straks een prachtig huis voor solistische bijen, hommels, en lieveheersbeestjes. Een kansrijk, mooie, strak vormgegeven oplossing voor de biodiversiteit in steden.

Juryrapport
Het thema dit jaar ‘Beton voor de Natuur’ raakte de gevoelige snaar, zo bleek uit de 85 inzendingen en een overbelaste server. De kwalitatief goede inzendingen zorgde bij tijd en wijle voor pittige, maar bovenal prettige jurygesprekken. De inzendingen zijn grofweg in drie categorieën onder te verdelen: Objecten, Materiaal en Stedelijke Context. De jury heeft hierbij de sleutelwoorden Bescherming, Ontwikkeling en Beleving in acht genomen. Het vernieuwende karakter was zwaarwegend in het eindoordeel. Er is gekeken naar originaliteit, technische en economische haalbaarheid,

Het winnende idee is geworden: Leven in een betonhotel

6

7

Inzendingen
Brandvrije lijn 10 Busstobject 11 Beleving 12 Betonroute 13 Beton opnieuw bekeken 14 Beton vs natuur 16 BetonBomen 17 Betonnen Brandslangen 18 Car(e)wall 19 Bodembedekker 20 Dijk van een innovatie - eervolle vermelding 22 GreenCurb 24 Green Lantern 25 Fusion 26 Door bomen bos weer zien 27 Deepened foresttrails 28 Dooijersluis 29 (On)bekend maakt (on)bemind 30 Dijk van een kop 31 Green Wall 32 Groene wegen 33 Drakentanden 34 Eco-balustrade 36 Lichtkubus 37 ECO-bank - genomineerd 38 EcoPilaar 40 Faunapassage 41 Floracade 42 Fruitbeton 44 Nesting 45 Great beton reef 46

Green Concept 48 Groei-beton 50 Groene gevels 52 Groengrauw 54 Grondwaterpaaltje 55 Infa+ 56 Insectenhoed 58 Insectenhotel - genomineerd 60 Koraalsteen 62 Onder de vleugels 63 Landscape 64 Nature4Ever 65 Levende gevel 66 Obelix 67 Levendige sculptuur 68 Living Rock 70 Little green back 71 Lubeck Park 72 2 M -tuintje 73 Ecoband 74 Mossteen 76 Mundi Est Omnium Nostrum 77 Natuur zonder afval 78 Natuur van een hoger niveau 79 Natuurlijk beton 80 Birdlight 81 Next level 82 NOOTzaak 83 Nieuwe kijk 84 REDsit nature fit 85 Omarming 86 Oeverbescherming van ultradun beton 87 Oeverzwaluwwand 88 Watertrap 89

Onderwaterpoort 90 Ontlaster 92 Sumbrella 93 De hier gepubliceerde ideeën zijn een rijke inspiratiebron die stimuleert Plug-in Plants 94 tot verder doordenken over verbetering en innovatie. Met deze publicatie Prettig paaltje 95 houdt het niet op. Veel ideeën zijn te waardevol om in een la te verSchuilbeton 96 dwijnen. Wij zullen daarom nog geruime tijd aandacht besteden aan de Taludkorset 97 inzenders en hun ideeën, uiteraard in overleg en in samenwerking met de Verlicht beton 98 inzenders. Witte goud 99 Urban jungle 100 Wil je op de hoogte blijven, bezoek dan regelmatig onze website Te land, te zee en in de lucht 101 www.indekiemgescoord.nl Uitgemergeld - eervolle vermelding 102 Veranderend decor 104 BeDonald 105 Stelconpark 106 Zithuisjes 107 Korstmosroute 108 Klättra 109

Vervolg

8

9

who is busy with architectural scale 3d printing using reinforced concrete. Stedenbouwkundig Ontwerpen Gevraagd werd om een toepassing van beton te vinden die bijdraagt aan beleving. Dier en mens Grotere dieren kunnen de muur gemakkelijk passeren. De muur moest niet te hoog worden. Deze vorm voelt logisch aan. in places were people are exposed to high concentrations of the nitrogen oxides. The roof part will be poured into a bent-plywood mould. For fabrication of the Busstobject we can use 2 different approaches in 3d printing. namelijk een brandweerman en een natuurbeheerder. Titanium dioxide particles are activated by ultraviolet light and work as an accelerator of the oxidation processes. De muur fungeert dan als rails waarop de kar wordt geklikt. professor at the University of Southern California. Muur als opvallend object Ook de vorm van de muur vond ik belangrijk. The cantilevered roof slab is made from reinforced concrete poured into a 3d printed moulding. Het best komt de muur tot zijn recht wanneer de muur langs een pad gelegd wordt. Photo-active concrete is based on the use of cement with photo-catalytic features. The titanium-based catalyst is not spent as it breaks down pollution. but continues to work. fuel combustion and other commercial and industrial processes. Met de eigenschap van beton dat het relatief veel warmte kan verdragen. The vertical ‘Gyroid wall’ is 3d printed layer by layer by a robotic arm guided by a computer. the object stays clean and does not require chemical treatment that is potentially harmful to the environment. material expensive’. omdat de muur als een opvallend object in het landschap zal staan. Er zou een kar ontwikkeld kunnen worden die op de muur gezet kan worden en waarmee zuurstofflessen of voeding voor de brandweerlieden vervoerd kunnen worden. zodat de vlammen er niet doorheen zullen waaien. IJArchitecture. 10 11 . nitrate and sulphate. student Saxion Hogeschool. De muur is 50 cm hoog en heeft een 50 cm breed zitvlak. water. Air can flow through its geometry from all directions and thanks to its openness enough ultraviolet rays (necessary for running photo-catalytic reaction) can approach its surface. De muur zal vooral in kleinere en druk bezochte heidegebieden geplaatst worden. waardoor de spullen niet gedragen hoeven te worden. Fabrication options The idea of fabrication of the Busstobject by 3d technology printing was inspired by research of Behrokh Khoshnevis. which is added during the cement’s production. deze is dan verrijdbaar over de muur. De muur is opgebouwd uit standaardblokken met een lengte van 4 m. thanks to the use of Photo-active concrete. Ik heb onderzoek gedaan en gesprekken gevoerd met specialisten op dit gebied. wilde ik een muur ontwerpen welke natuurbranden kan stoppen. Daardoor hoeft er niet veel veranderd te worden aan de natuur. It is a part of city mobiliar. Busstobject Ivo Jelinek. ontwikkeling en bescherming van natuur. vuurvast beton is dus overbodig. Gyroid Gyroid is an infinitely connected Minimal Surface discovered in 1970. Eventuele toepassingen Wanneer de muur wél in een uitgestrekt heidegebied wordt geplaatst. en zal de kans op het overslaan van brand minimaal zijn. via de speciale overgangen voor brandweerwagens of via openingen tussen de geschakelde muur. that’s been produced by pouring the rubber into a previously CNC-cut shape. As rain washes away the pollution from the concrete surface. The vertical ‘Gyroid’ wall will be assembled from single ‘Gyroid blocks’. Voor kleinere dieren zoals muizen zit er in elk blok een kleine gang waar deze doorheen kunnen. Amsterdam Busstobject is a hybrid object. is het mogelijk om de muur aan te vullen met een aantal toepassingen die de brandweer kunnen helpen met het bestrijden van een brand. a vertical wall smoothly twisting into a cantilevered roof of a busstop. omdat bij een heidebrand maar kortstondig warmte wordt uitgeoefend op de muur. That provides high quality finishing of this complex shape. De muur damt de heidebrand welke zich erg snel kan verspreiden in. Het gat bevat een knik. The photo-catalysis is initiated by titanium dioxide (TiO2). Option 2 is to fabricate the Busstobject in more conventional way by using moulding. omdat een object als dit niet past bij een wijd en uitgestrekt stuk heide. 3d printing allows us to follow one of Nature’s building rules : ‘Form is cheap. Gyroid is a complex surface but thanks to its elegant mathematical equation: cos x * sin y + cos y * sin z + cos z * sin x = 0 it can be worked with by digital fabrication tools. Typical products are oxygen. Uit de verschillende gesprekken heb ik informatie verzameld.Brandvrije lijn Nick van de Grootevheen. Daarnaast is de vorm ook bedoeld als een markerend en opvallend object in het landschap. welke leidde tot de uiteindelijke vorm van de muur. Ik heb de vorm van een geabstraheerde vlam omgedraaid en heb zo de vorm van de muur gevonden. Busstobject is a part of the ‘City Lungs’. carbon dioxide. en daarom heb ik gekozen om mijn ontwerp te richten op heidebranden. by using a silicon rubber mould. aangevuld met speciale blokken voor het laten oversteken van dieren en brandweerwagens. doordat deze een scheiding vormt tussen verschillende delen heide. busstobject is providing protection from bad weather and helps to clean polluted air. The photo-active concrete reduces pollutants associated with exhaust fumes. This. De muur is gemaakt van normaal cement-beton.

door ‘s ochtends op te staan in de natuur. Hierdoor lig je dus in het water. zodat je nieuwsgierig wordt gemaakt en ernaartoe wilt zwemmen om te kijken. er minder nieuwsgierigheid wordt opgewekt bij mensen. maar er wordt steeds minder gebruik van gemaakt. kan maar op één manier: De natuur beleven! En dat doe je door erin te gaan lopen. student Saxion Hogeschool. je kan er veilig een vuurtje maken en ‘s avonds lekker je maaltijd klaarmaken. Vorm Drie verschillende types heb ik ontworpen. Ze verblijven liever in de stad. natuurlijk trekken de kabelbanen op zondagochtend gezinnen aan. Echt van de natuur genieten. Nederland heeft genoeg mooie gebieden om tochten in te lopen. Er is genoeg bos en natuur in Nederland. De shelters kunnen op 30. door je maaltijden te maken en op te eten in de natuur. Om dat effect te versterken heb ik ervoor gekozen om de natuur zelf verandering te doen brengen in het object. De treden zijn normaal gesproken niet te zien. Dit is ook de bedoeling. Dit komt omdat de bossen te weinig voorzieningen bieden. Door de rest van de steen ook nog te vormen. Bergen op Zoom Mensen gaan de natuur niet meer in. waardoor het effect van beleving van water nog meer versterkt wordt. of het waterpeil moet extreem laag komen te staan. Doordat de waterspiegel door weersomstandigheden kan zakken of stijgen. met alle voorzieningen die een hiker nodig heeft. je mag niet direct de functie ervan terugzien. Gebruik In de betonnen ‘ligeilandjes’ zitten treden verwerkt. ook omdat er drie verschillende ontwerpen zijn. De natuur beleef je door trektochten te lopen. Het moet een opvallend object worden. Hooguit drie leek mij het beste. zodat je een netwerk krijgt van shelters en een echte wandelroute krijgt door Nederland! 12 13 . Hoeveelheid Nagedacht heb ik ook over de hoeveel van deze ‘ligeilandjes’ op een locatie. Stedenbouwkundig Ontwerpen Ik wilde een zo optimaal mogelijke beleving met het water door liggen op of in het water. De juiste voorzieningen maken in bossen blijkt moeilijk te zijn. Als basisvorm heb ik een vorm van een ligstoel genomen en deze in de ontwerpen verwerkt. zal de steen geregeld een stuk onder water komen te staan. maar hierbij wordt niet meer van de natuur genoten. anders krijg je dubbele.Beleving Saskia den Bakker. De ‘steen’ staat vast in het water. je kan er in slapen. Locatie De beelden laten zien hoe ik de ‘ligeilandjes’ heb toegepast op een locatie. Deze treden zijn helemaal rondom getrokken. Doordat de steen omgeven is met water krijg je dat effect. maar helaas is het maar op een paar plaatsen in Nederland toegestaan wild te kamperen. De functie van het betonnen ´ligeilandje´ moet niet meteen te zien zijn. waardoor je van alle kanten er gemakkelijk op kunt komen. Maar ook omdat ik denk dat als er meer bij elkaar staan. zie je de vorm van de ligstoel er niet direct in terug. Dat kunnen we veranderen met de Betonroute! De Betonroute bestaat uit een aantal betonnen shelters. 40 of 50 kilometer van elkaar afgezet worden. Betonroute Joris van der Vorst. Ik heb ook nog gedacht aan drijvend beton maar dan zou de steen met het waterspiegel mee stijgen en dat is dus niet wat ik wilde.

Deze spouw is geschikt voor het verblijf van vleermuizen. begroeiing zal ontstaan. Vissen hebben op deze manier de mogelijkheid om zich te verschuilen tegen hun vijand. Vogels kunnen op deze manier in alle rust op een veilige plaats hun jongen grootbrengen. Deze vleermuisopeningen zijn aan de zuidwestzijde van de kijkhut. De kijkhut wordt zo onderdeel van de natuur. In de onderste ruimte is de betonschil deels voorzien van gevelopeningen. Beleving De kijkhut wordt met het land verbonden door een hellingbaan. De buitenste schil is voorzien van toegangsgaten. De schil is voorzien van drie lagen gevelopeningen. De boomstam wordt aan de bovenzijde vlak gemaakt en aan beiden zijden voorzien van een metalen hekwerk. Deze vogelkasten zijn bestemd voor de gierzwaluw. In de middelste ruimte is de betonschil voorzien van meerdere gevelopeningen. hierdoor krijgt de kijkhut een groen dak. Boven in de schil ter hoogte van het knooppunt met het dakvlak is de schil aan de noord. nadat de kijkhut is geplaatst. Het blijft een zelfstandig deel door de natuurgevormd object.en oostzijde voorzien van vogelkasten. niet veel onderhoudswerk gedaan te worden. Het publiek blijft toeschouwer. om verschillende dieren en planten te herbergen. De gierzwaluw kan rechtstreeks naar de opening toevliegen. Zonder geheel in de omgeving te verdwijnen. We verwachten dat op de daken. Het beton huisvest dus zowel dieren als planten. En aan de zuidwestzijde bevinden zich gevelopeningen voor vleermuizen. met daartussen een spouw. Door de betonschil wordt de mens beschermd en aan het oog onttrokken. Het is hiervoor wel noodzakelijk dat onder andere de wapening voldoende dekking heeft. De openingen hebben een speciale afmeting. Deze openingen kunnen aan de binnenzijde voorzien worden van vogelkasten. 14 15 . In de kijkhut zijn voorzieningen aangebracht. zoveel mogelijk onderhoudsvrij. In de hut kunnen mensen de natuur via openingen observeren. De oever wordt zo niet aangetast. Ook kan door een ruw oppervlak in het beton een begroeid oppervlak ontstaan. Brouwer. In de bovenste ruimte is de betonschil voorzien van kijkgaten voor mensen. grove nerven waartussen groen zich kan nestelen. Eén laag als toegang voor de eenden. De betonschil is rondom voorzien van een spouw. welke bestaat uit een boomstam (uit de bossen van de natuurorganisatie).G. moet de natuur zo weinig mogelijk aantasten. zodat er geen andere vogels gebruik van kunnen maken. Een grote biodiversiteit aan planten en insecten zijn in de directe omgeving aanwezig. Deze boomstam steekt voorbij de oever tot in een bosrijk gebied. Voedsel is te vinden in de omgeving van hun nest. een kijkhut in een natuurgebied aan de rand van een meertje te ontwerpen. In aansluiting met de buitenste schil en de fundering is een tussenruimte vrijgelaten. Ook de wanden zullen door de manier van produceren (ruwe bekisting en openingen tussen de bekistingsplanken) in de loop der tijd gaan begroeien. en de natuur wordt niet aangetast. op een hoogte van meer dan drie meter. Zo hebben de eenden een beschermde ruimte. Architectenbureau Kijlstra-Brouwer. één laag als toegang voor de overige vogels en één laag als kijkgaten. vleermuizen . Deze spouw dient als huisvesting voor de vleermuizen. Dit gebeurt eveneens op de horizontaal aangebrachte vlakken op de wanden. Beton gebruiken als een warm natuurlijk materiaal. Het dak wordt voorzien van een laag aarde waar planten zich kunnen wortelen. voorzien van aarde. Op de vlonder kunnen de eenden ook rusten. De kijkhut. De kijkhut is prefab te maken zodat plaatsing in de natuur met zo weinig mogelijk verstoring kan plaatsvinden. Onder andere gierzwaluwen. In dit geval is het beton geen hard materiaal. In beton zijn gemakkelijk openingen en sparingen aan te brengen om dieren te huisvesten.Beton opnieuw bekeken J. Daarnaast zijn er op de noordoostzijde bovenin gevelopeningen gerealiseerd voor gierzwaluwen. En vanuit zijn nest kan hij zich uit de opening van minimaal drie meter hoogte laten vallen zonder dat hij hinder ondervindt (een gierzwaluw kan niet lopen). In het rustgebied behoeft. Deze openingen kunnen dienen als toegangspoort van een eendenkooi. Het beton zal zich aanpassen aan de natuur en is onderhoudsvrij. Beetsterzwaag De opgave was om voor een natuurorganisatie. maar voegt zich naar zijn omgeving. zodat het water kan blijven stromen. Via de vlonder kunnen de eenden de eendenkooi bereiken. We hebben de kijkhut van beton in het water geplaatst. Beton voor de natuur De kern van de kijkhut bestaat uit een dubbele schil. De buitenste schil word voorzien van een nervenstructuur. De ronde vorm is gekozen om de hut een toch wat solitair karakter in de natuur te geven. De oever blijft zo intact. vrij van de oever en benaderbaar via een hellingbaan. Ontwikkeling Beton is als materiaal geschikt om verblijfplaatsen voor dieren te maken. eenden en vissen. Door toepassing van een traditioneel bewerkingsprincipe van beton ontstaat er een innovatief product. De vlonder is opgebouwd uit ronde betonnen kokers.

Na het afgieten kan de buitenhuid donker gemaakt worden door deze met een patine te behandelen. De ballonnen worden gevuld met water om de opgaande kracht wat tegen te gaan en de ballon minder te laten samendrukken. het percentage van de hoeveelheid gaten en de soorten geschikte plantensoorten zal nog onderzocht moeten worden. ook als wij de grond zelf allang niet meer gebruiken. Gedrag van de steen Op de plekken waar mensen lopen. Om het contrast te versterken tussen steen en natuur. Proteus. De grond waarop de stenen komen te liggen zal bezaaid kunnen worden met zaden van wilde bloemen en grassen. Lichte wapening wordt mee ingewerkt om krimpscheuren op te vangen en de constructie veilig te houden. Maar wat nou als wij een tegel gebruiken. maar ook een bijzondere samenstelling van natuur groeien. Het moet fungeren als katalysator voor de biodiversiteit in de directe omgeving zoals een kunstmatig rif in zee. De ballonnen worden door het gewicht tegen elkaar aan gedrukt. een vlinder komt er uit zijn pop en komt op temperatuur in de ochtendzon. die de natuur de kans geeft om de grond terug te pakken als wij er toch geen gebruik van maken!! Ontwerp De tegel is met 40x40x6cm net iets groter dan een standaard betontegel. Hierdoor kan er een gevarieerd. Ten minste… als wij mensen er geen gebruik van maken. breken af als lucifers na een storm. De visie is een artificiële boomstronk die als interessante sculptuur de plaats van de dode boomstronk inneemt en goed samengaat in onze parkachtige bossen. duizenden jaren geleden. De hazelworm kruipt eronder in weg en de egel houdt er zijn winterslaap. Toepassing Plekken waar ik persoonlijk de steen geschikt voor vindt zijn: sluiproutes of kleine pleintjes in de stad. Het idee voor de BetonBomen bestaat uit gegoten betonnen pilaren refererend aan boomstronken van dode bomen. De fallusvorm symboliseert de fertiliteit net zoals bij obelisken en menhirs in de oudheid. Ze bieden plaats aan paddenstoelen. Stedenbouwkundig Ontwerpen Waar mensen zijn is beton. student Saxion Hogeschool. Hoogeloon We lopen door het bos: bomen waaien om. Hierdoor ontnemen we de kansen van de natuur.5cm Ø en zullen willekeurig gerangschikt zijn in de tegel. Echter waar de stenen vol in de begroeiing liggen. Zo zou het gaan. Niet in onze klinische bossen waar houtwinning voorrang krijgt en er alles opgeruimd bij moet liggen. 16 17 . een torenvalk overziet een terrein voor prooi. Klimop woekert eromheen. maar niet hinderlijk om op te lopen. stronken blijven staan of vallen om en rotten langzaam weg. ballonnen en weer een laag beton. Een winterkoning bouwt er zijn nest. Dit komt tegoed aan het loopcomfort. De BetonBomen kunnen in een bos geplaatst worden en gaan door de verticaliteit op in de omgeving. De gaten zijn groot genoeg om een plant de ruimte te geven om te groeien. zullen ze in de loop der tijd knappen. de hedra klimplant kronkelt erdoor omhoog. De ronde gaten zijn tussen de 3 tot 6. Na het verwijderen van de mal worden de ballonnen leeg gelaten. BetonBomen Martijn Bayens. Hierdoor ontstaat er een ‘olifantenpad’ afgestemd op de benodigdheden van mens en natuur. afbreken of misschien zelfs helemaal verdwijnen. Onderzoek De samenstelling van het beton. Aan de onderkant van de tegel wordt gebruik gemaakt van een profiel waardoor de tegel voor een deel los ligt van de grond. Diverse ballonnen in verschillende vormen worden toegevoegd tijdens het afvullen van de zak: telkens een laag beton. een kind klimt naar boven zoals aan een klimwand. De eekhoorn verstopt er zijn wintervoorraad. Binnen enkele jaren zullen deze plekken langzaam groen worden. zullen de gaten zich vullen met zand. De BetonBomen worden afgegoten in een conische zak die fungeert als mal. mogelijk een plaats voor een bijenkolonie. nestholen voor vogels als spechten. Meestal om ons af te schermen van de natuur. hierdoor heeft de beplanting een goede kans zich te ontwikkelen. krijgt de steen een lichtgrijze kleur. De tegen elkaar gedrukte ballonnen laten een spectaculaire gangenstructuur na van gladde afgeronde spelonken.Beton vs Natuur Bas Screever. Hierdoor wordt het contrast verzwaard tussen de abstracte rationele buitenvorm en de organische vloeiende spelonken in de binnenvorm. Voor de uitvoering kan gedacht worden aan een gietbeton van lichte kleur.

Daarom heeft deze muur bovenop een goot om regenwater op te vangen dat vervolgens wordt opgevangen in regentonnen. Zevenbergen ‘Druppels op een gloeiende plaat’. En jawel. Al deze kosten van inzet van personeel en materieel. Gaat het slecht met de natuur in Noord. Watertanks Om nu betonnen watertorens in de natuur te zetten. in deze vorm. In noodgevallen kun je kiezen welke ‘rioolleiding’ je gaat gebruiken. precies op tijd op de juiste plek. Maar er zijn nog andere stortvloeden van water mogelijk. Ook helikopters en vliegtuigen kunnen gewoon thuis blijven. Car(e) wall Tineke Bronsveld. Enkele van die betonnen waterslangen bestaan al. de U. Sluizen Deze bovengrondse variant kan anno 2014 in noodgevallen tot reuze betonnen brandslangen omgebouwd worden door in elk segment een sluisdeurtje te maken. de bal/step/ fiets rolt niet vanzelf meer de straat op! Een natuurlijke heg werkt helaas niet naast een autoweg. Het is een win-win voorstel. Voorwaar een flinke stortbui. dat zou pas echt helpen. uit was het vuurtje.of Zuid-Amerika. Als we dit betonnen brandslangensysteem in theorie uitwerken door technische scholen. zult u zeggen. de containers van de helikopters en blusvliegtuigen gevuld worden met water uit de meren in de buurt. Dus moeten betonnen watertanks op maaiveldniveau.a. En niet te vergeten. In nieuwe leidingen kunnen de sluizen al ingebouwd worden. de planten gaan door het zout strooien allemaal dood… Tevens erger ik mij aan de verspilling van water om auto’s te wassen en planten water te geven met schoon kraanwater. Hoe meer beton. Zo ontstaat een reusachtige sprinklerinstallatie. waaruit iedereen het water kan gebruiken voor autowassen en planten water geven. zodat die vanzelf water krijgen. Maar ziet men die hoeveelheid uitgestort worden over de brand. is natuurlijk ‘not done’. Deze betonnen muur is een stap in de goede richting! 18 19 . hoe meer natuur gevrijwaard wordt van catastrofale branden. hebben we een uitstekend exportproduct.S. zonder dat ook maar een brandweerman(vrouw) ter plekke hoeft te komen. Style 10. de verzekeringen voor de herbouw van alle gebouwen. Hallo. gaat het bij ons ook een stukje beter. en die op te blazen als de nood aan de man is. Deze prijsvraag speelt in Nederland. anders kun je het niet omschrijven. kan ook gedeeltelijk eenmalig ingezet worden voor de aanleg van een betonnen brandslangengrid. dwars door die natuur heen. Ook is het veel veiliger voor kinderen die op straat spelen. Hilversum Deze muur heb ik ontworpen om de auto`s aan het zicht te onttrekken. De natuur verzorgt dat in de vorm van onweersbuien. voor zowel de beton. of de andere werelddelen. dan hebben wij daar ook last van. de contouren van het maaiveld volgend. Die kun je natuurlijk uit het zicht ondergronds aanleggen. maar volstaat een gewone rioolbuisdiameter. Maar de kans dat die hier en nu vallen gebeurt enkel in Sesamstraat. ontstaat een grid. zodat afhankelijk van de plaats van de brand en de windrichting. moest bestrijden. en het uittesten op een stukje Veluwe. Er valt in Nederland zo veel water en toch wordt er in droge dagen zoveel water verspild. De manieren waarop de brandweer ook weer deze zomer grote bosbranden in o. Daar komt nog bij het persoonlijk leed voor mens en dier die omkomen in de langdurige vuurzee. geholpen door de zwaartekracht van boven naar beneden. Klopt.Betonnen Brandslangen Henk van der Weijst. Te weinig blusmiddel in verhouding tot de grootte van de brand. Daar bliezen de brandweerlieden de watervoorraadtank boven in de wolkenkrabber op. maar niet erg hoog. de juiste sprinklers opengestuurd kunnen worden (per satelliet). vanuit huis zie je alleen maar auto’s. los van wat we in ons eigen kleine landje voor de natuur doen. Met meerdere van deze betonnen brandslangen parallel aan elkaar. opdat de pompen en inlaten van de andere leidingen allemaal ter beschikking van die ene leiding komen. In de goot zijn pijpleidingen naar de ronde uitsparingen met planten in de muur. wat bij elke brand weer terugkomt. Het zijn de vervoertunnels van drinkwater voor grote steden tussen de verschillende wateropslagbekkens (natuurlijk of aangelegd). Hier hebben we toch niet van dergelijke grote bosbranden. Met een grid van vele betonnen brandslangen hoeven de buizen derhalve niet een supergrote diameter te hebben. Gaat het daar beter.als de natuurscene. Voor een half uur planten besproeien verbruikt men 300 400 liter en voor het autowassen zo’n 150-200 liter…. het klusje kunnen klaren. zodat het water in grote hoeveelheden in korte tijd door het gehele gebouw gutste. als een dergelijk grid aanwezig is. maar DE natuur is globaal. lijkt het wel niezen op een in de fik gevlogen barbecue. zoals in de film Towering Inferno. Daarnaast moeten we het in Nederland vooral hebben van export. met onder de grond bassins. Al woon je in nog zo’n mooie buurt met mooie bomen. maar ook gewoon bovengronds. Van producten of van kennis. In mensenogen is het gigantisch als de brandslangen uitgerold worden. Grotere hoeveelheden water in een keer op de vuurhaard. Gelukkig is de brandbare natuur op maaiveldniveau wel breed en lang. Zo worden beton en natuur elkaars vrienden. Die premies kunnen flink omlaag.A.

Door de geringe afmetingen van het bouwwerk zou deze eventueel ook in zijn geheel verplaatst kunnen worden. waardoor de natuurbeleving in de bebouwde omgeving toe zal nemen. Deze plakken worden gemaakt door gleuven in het maaiveld uit te graven. Het meubel beslaat niet alleen de ruimte die het inneemt op de kavel. Hierdoor bedekt een enkel bouwwerk de gehele omgeving in een netwerk van vegetatie. achter in het maaiveld. waar vervolgens wilde planten en grassen in geplant worden. Daarnaast kan ook in het bouwwerk gezocht worden naar een bruikbare functie. waardoor het gebouw vorm krijgt. Bij de ontwikkeling van het gebied kunnen de toekomstige gebruikers betrokken worden. en is er ruimte om een boom te verwerken in het ontwerp. Het zou mooi zijn om voor deze stukjes grond een opvulling te vinden. Ook door het aanplanten van fruit. De grootte van het bouwwerk kan aangepast worden aan de beschikbare oppervlakte van de kavel. zal er minder snel verloedering optreden. Dit meubel is opgebouwd uit betonnen plakken. Zo is het mogelijk om een (semi-)overdekte zitplaats te maken. Een deel van deze basis wordt overkapt. Deze gleuven fungeren als bekisting. en worden volgestort met beton. Door deze manier van landschapsinrichting blijven het bouwwerk en de vormgeving van het park met elkaar verbonden. Op deze manier kan er ingespeeld worden op factoren als locatie. Principe Het principe achter de Bodembedekker is het creëren van een kleinschalige groene omgeving. maar ook kleinschalige objecten zoals een bank of zitmeubel. en dat voor alle buurtbewoners te gebruiken is. welke in verticale richting aan elkaar worden gekoppeld. Zo is het bouwwerk voorzien van een vegetatiedak. Het bouwwerk is niet afhankelijk van een zware fundering. maar ook bij het uitgraven van de gleuven. maar ook de sociale samenhang binnen het gebied. waardoor er een relatie blijft bestaan tussen het overdekte meubel en de omgeving. Deze gleuven worden opgevuld met voedingsrijke grond. kan ook door kinderen gebruikt worden als speeltoestel of als podium. waardoor er beschutting gezocht kan worden tegen regen of felle zon. een verzameling onkruid achter een bouwhek. gevormd naar de doorsnede van het bouwwerk.en kruidenplanten in de vegetatiestroken zal het park een extra aantrekkingskracht krijgen. maar benut ook de sporen van zijn eigen ontstaan op het omringende terrein. Ook door de gleuven tussen de elementen zal doorzicht zijn. Door deze stukjes grond. dan wanneer dit door derde tot stand gekomen is. groene gebieden te realiseren.Bodembedekker W. Vervolgens worden de elementen door middel van trekstangen aan elkaar gekoppeld. Hierdoor krijgt een ongebruikt stuk grond een meerwaarde binnen een gebied. een betonnen bouwwerk als centraal punt. worden de gevormde elementen uitgegraven en rechtop naast elkaar neergezet. bestaande uit een basis die dienst doet als zitgelegenheid. Een boom in een park is leuk. zal het toch een open karakter behouden. Wanneer het beton is uitgehard. maar wanneer er van die boom vruchten geplukt kunnen worden. Ruimte waar in het verleden een invulling voor is geweest. en de elementen kunnen na gebruik zonder veel moeite weer van elkaar gescheiden worden. waardoor niet alleen de natuurbeleving en –uitbereiding bevorderd worden. hetzij tijdelijk. Het bouwwerk is uitgevoerd als buitenmeubel. zal die boom toch meer een functie in de buurt hebben. de wensen van de gebruikers en de financiële mogelijkheden. Het meubel. waarin de betonnen elementen zijn gevormd. en een groene structuur die wordt vormgegeven door de bouwactiviteiten. Als gevolg van de bouwwerkzaamheden blijven de gleuven. Veenendaal Braakliggende kavels binnen de bebouwde omgeving. Op deze manier zal men zich meer betrokken voelen bij het eindresultaat. het aanplanten van de vegetatie en dergelijke. Door het aantal wanden zo minimaal mogelijk te houden. welke zowel in de zomer als in de winter een toegevoegde waarde voor het park kan hebben. betonnen elementen. het storten van het beton. Het project bestaat uit twee delen.F. en daardoor eerder toeloop krijgen van omwonenden. Naast een open haard kan ook gedacht worden aan bijvoorbeeld een open vuur waarboven gekookt kan worden. Geerts. ook wanneer er geen concrete behoefte is aan een permanente invulling. maar wat nu vaak al jarenlang geen functie meer heeft. blijft er vrijwel geheel rondom uitzicht op het omringende park. bij de openbare ruimte te betrekken. Hierdoor zal de natuurbeleving binnen de bestaande bebouwing vergroot worden. 20 21 . Om het park aantrekkelijk te houden voor de omwonenden moet het op de lange termijn een toegevoegde waarde bieden. een speeltoestel of plantenbak behoren tot de mogelijkheden. gericht op de bewoners en gebruikers uit de directe omgeving. Om het groene karakter van het gebied te bevorderen is er op meerdere plaatsen op het meubel vegetatie aangebracht. Ook is er een open haard aangebracht in het meubel. Het grote voordeel aan de Bodembedekker is de vrijheid in het ontwerp. als een voetprint in het landschap. Ondanks dat het bouwwerk zijn sporen nalaat in de directe omgeving. Daarnaast zal het park een functie krijgen als ontmoetingsplek. Niet alleen voor het opstellen van de wensen. en vormt de basis van de groene omgeving. Met de Bodembedekker is het mogelijk om binnen de bebouwde omgeving kleinschalige. worden er geen permanente veranderingen aangebracht op het perceel. Dit is haalbaar door een dergelijke kavel in te vullen als een groene oase tussen de bestaande bebouwing. Ondanks dat het meubel is opgebouwd uit ruwe. Door dergelijke concrete functies toe te voegen zal het park bruikbaarder worden.

Ook de terugloop van het water zorgt voor remming door de verschillende stroomsnelheden binnen en bovenop de zuilen.v. Het afzonderlijke dijkblok-element is ontworpen als toplaag voor de taludbekleding van waterbouwkundige dijk. en in de nabije toekomst kunnen ze 50% lichter worden met minstens een gelijkwaardige stabiliteit als de massieve. Minder ingrijpen in de dijk betekent minder schade aan de bestaande ecologie.en oeverconstructies. In de holle ruimtes ontstaat turbulentie waardoor de golfoploop wordt geremd. bedrijventerreinen behouden de economische waarde van hun bouwgrond. in bevolkte gebieden hoeven huizen minder grond in te leveren of onteigend te worden. alles aan om het water in te perken en het achterland veilig te houden. maar de wijze waarop de druk onder de betonzuilen gereduceerd wordt. een warme zomer.0 Ter bescherming van het Nederlandse achterland is in de afgelopen jaren een nieuw dijkconcept ontwikkeld. Een ramp zoals in 1953 mag nooit meer plaatsvinden. Milieu en Ecologie Bij deze opgave voor verbeterde waterveiligheid wordt tevens gekeken naar een duurzame oplossing bij het ingrijpen in ecologische en milieuzones. Men kan hierdoor veel duurzamer omgaan met het bouwgebied rondom taluds. Door de boldervorm van het toplaagelement vormen de ruimten tussen de afzonderlijke delen doorgaande kanalen waarin waterbehoevende flora en fauna zich ultiem kunnen ontwikkelen. De innovatieve steenzetting bevat 30% minder beton dan gelijkende dijkzuilen en wordt daarbij CO2-arm geproduceerd d. De kracht van het blok zit in zijn unieke. De natuur is prachtig in al zijn glorie. Het dijkprofiel kan door verschillende typen van de nieuwe betonzuil. een briesje…men zoekt verkoeling bij het water. Het water verkoelt en geeft kracht. Maar soms kunnen deze krachten ook verwoestend zijn. Als het koeler wordt en de wind waait.m. samengestelde boldervorm. Uit diverse casestudies is gebleken dat door de innovatieve betonzuil ongeveer 25% minder grondverzet per project nodig is. het mag nooit meer winnen. Toepassing van het dijkbloksysteem draagt daarmee bij aan het behoud van de dijk en maakt ophoging in sommige gevallen zelfs overbodig. kijkend naar de bruisende golven. Door de energie van de neerkomende golf te absorberen in de holle ruimtes tussen de blokken wordt de golfoploop met 30% teruggebracht en blijft de drukopbouw onder de dijkbekleding beperkt. Maarten van Rozendaal omschreef het al in zijn nummer ‘Hij vecht. Dijkblok 2. stimuleert en behoudt de natuur door zijn innovatieve eigenschappen. windenergie en warmtewisselaar-systemen. De nieuwe dijksteen beschermt. Deze drukregulering zorgt dus dat de stenen stabieler zijn dan massieve blokken. Er zijn nauwelijks of geen vernieuwingen geweest in vorm of functie. Naast de gebruikelijke bekleding aan de waterzijde kan met het grasblok van de nieuwe betonzuillijn ook de achterkant stabiel beschermd worden met een groene stabiele toplaag. loopt men aan dezelfde zee.dit afhankelijk van de golfinvalszone. slenteren in de brandende zon. tweemaal zo zware reguliere steenzettingen. maar soms moet de mens zich beschermen tegen de oerkrachten van deze natuur. Per transport kunnen meer m2 dijkblokken vervoerd worden dan per m2 dichte steenzuilen van vergelijkbare hoogten. Hillblock. Innovatie Innovatie en steenzettingen voor de waterbouw zijn concepten die de afgelopen vijftig jaar niet in één zin voorkwamen. 22 23 .& constructinstelling voor dijken. De natte gebieden rondom de watergrens bieden een kweekplaats voor diverse soorten wieren en tevens een veilige schuilplaats voor vissen. Waar mogelijk kan ook de holle ruimte gebruikt worden ter verankering van het helmgras op de overgangszone van dijk/ duin naar wegen en paden. het niet hoeven omleiden van verkeersaders op dijkwegen scheelt maatschappelijke impact en extra uitstoot van CO2. Met een compleet systeemaanbod van betonzuilen is de dijk aan zowel voor. met behulp van derden. De trend die we hebben kunnen waarnemen is dat vooral het gewicht van de betonzuilen ten aanzien van de stabiliteit een grote rol spelen voor de veiligheidsnorm in de ontwerpen van een dijkconstructie. Bij de innovatieve betonzuil bepaalt de unieke vormgeving dat de druk onder de stenen omgezet wordt in een druk in de stenen. Met de nieuwe betonzuilen eindigt het dijkontwerp niet met de zuilen. bieden 30% meer stabiliteit en ontzien het milieu. Per project scheelt dit ongeveer 1000 vrachtwagenritten over de weg. efficiënt gedesignd worden op golfoploop en/of stabiliteit . maar begint het er juist mee. Hierdoor is het verhogen van dijken absoluut niet meer nodig als de dijken fysiek in orde zijn. Ook voor de mens kan deze dijksteen bijdragen aan een duurzame en schonere leefomgeving. Omdat het water per meter ongeveer 30 cm minder hoog de dijk oploopt volstaat in vele gevallen het vervangen van de taludbekleding door de Eervolle vermelding innovatieve dijkzuil. Door de nieuwe vinding is niet langer het gewicht van belang voor de stabiliteit en het behalen van de veiligheidsnorm. Door de golfremmende eigenschappen van de nieuwe betonzuil kan een drastisch ingrijpen op het milieu ook beperkt blijven. Nederland is groot geworden door zijn kennis en expertise op het gebied van waterkeringen en zijn alternatieve oplossingen voor waterveiligheid. De Nederlandse overheid doet er. Hiermee verandert ook de design. Minder beton betekent verhoudingsgewijs ook minder gewicht. Rotterdam Wie kent het niet. het water mag nooit meer winnen.Dijk van een innovatie Hans Hill. Want hoe heerlijk water ook kan zijn. kreeftjes en andere kleine waterdieren. maar mag nooit meer winnen’. De innovatieve blokken wegen daarbij 30% minder dan reguliere dijkblokken.als achterzijde stabiel zonder verlies van het esthetische groene aspect.

je kunt er je auto zo mooi met twee wielen op parkeren. Het groen neemt vanaf nu de aandacht op zich. maar een veel vriendelijker en minder schadelijke lichtbron (tevens door de groene kleur). Na contact met landschapsarchitecten Michael van Gessel en Jacqueline van der Kloet heb ik in eerste instantie gekozen voor twee planten: Euphorbia amygdaloides var. Suggereren Naar mijn mening ook het leukste en spannendste deel van ‘het ontwerpen’. hebben vaak geen plek voor groen. Deze kunnen water opnemen en de rest stroomt naar het riool. Het is namelijk niet zomaar een lamp die toevallig tegen een paar bomen kan schijnen. Vervolgens stak ik een straat over richting een bijna zwart park. The Green Lantern is in zijn geheel 3. vooral de historische. niet al te inspannende verbeelding. waardoor de natuur in de boomkronen niet ontregeld wordt. Namelijk de functie van waterafvoer. Deze lichtbron schijnt niet naar boven. asfalt. Ook zorgt het licht ervoor dat de veiligheid in parken ’s nachts verbeterd kan worden. maar laat dat nou op 99% van de plekken bij wet verboden te zijn. die met zijn licht en vormgeving. Aan de voorkant van de stoeprand komen gleuven waar het water in kan stromen. De stoeprand heeft ook de functie om water dat de weg afstroomt tegen te houden zodat het niet op de stoep komt. student Saxion Hogeschool. Dit zijn er per Green Lantern zes die onderaan de aluminium behuizing zijn gemonteerd zodat het licht in kleine gecoördineerde groene lichtbundels strak naar beneden en tegen de betonnen schacht schijnt. Waarom voegt ‘The Green Lantern’ zoveel meer toe dan bijvoorbeeld menselijke natuur. Maar er is één element dat zelf niet zozeer gebruikt wordt: de stoeprand. Als men naar een winkel aan de overkant wil moet er eerst langs de rest van de winkels gelopen worden alvorens over te kunnen steken. of een doodgewone straatlantaarn. ‘Suggereren’ en ‘Verbeelden’. Hierdoor krijg je niet zoals bij normale straatlantaarns een vrij groot ongecontroleerd licht dat alle kanten op schijnt. The Green Lantern is qua plaatsing zeer goed toepasbaar in donkere buitenruimtes. Het komt daarna in het compartiment met de wortels van de planten. Door deze hoogte en de plaatsing van The Green Lanterns kunnen ze met elkaar een bomenrij suggereren. Stedenbouwkundig Ontwerpen Op maandag de drieëntwintigste september liep ik rond een uurtje of half elf richting mijn huis. Hierdoor wordt het veiliger.Greencurb Stefan Schothuis. Een soort barrière kan in economisch opzicht ook een voordeel zijn. gevels en stoepranden domineren het beeld in deze drukbezochte plekken. er wordt doorgelopen naar plekken waar meer mensen oversteken of waar een veilige oversteekplaats aanwezig is. voor iedereen die zich er waagt. Maar gelukkig worden nieuwe wijken steeds groener aangelegd en worden oudere wijken vergroend. Behalve de binnensteden. De betonnen schacht kaatst dit op zijn beurt op een milde manier van zich af (dit effect krijg je minder met aluminium of hout). met als gevolg dat de straatlantaarns keurig netjes de straat verlichtten. ’s nachts verdwijnt in een donkere en grimmige plek. Basiswoorden binnen dit concept zijn dan ook. Een stoeprand met aan de bovenkant groen in plaats van beton. een lamp of straatlantaarn? Puur door middel van het ontwerp en zelfs bijproducten daarvan. Toen besefte ik echt dat de mooie natuur overdag. In totaliteit opent The Green Lantern in het donker de weg naar natuurbeleving. Stedenbouwkundig Ontwerpen Beton tegen de natuur was de standaard. Het zorgt er natuurlijk voor dat de stoep verhoogd aangelegd kan worden om een veilig voetgangersgebied te creëren en om water tegen te houden. maar er wordt niet overheen gereden of gelopen. De aluminium behuizing voor de lampen zorgt voor de suggestie van straatlantaarns. maar ze hebben de overeenkomst dat er geen of nauwelijks groen is. 24 25 . Zomaar even de straat op lopen wordt moeilijker. Door het groen in de stoeprand krijgt de binnenstad een groener en aangenamere sfeer en wordt de scheiding tussen twee verschillende gebieden. Stenen. Het wordt dus tijd voor een stoeprand die zijn loze ruimte benut. wat door middel van gezonde. suggereert naar de natuur. of zelfs een betonnen boom! Het is meer. Deze twee heb ik toegepast op twee verschillende maar tevens vergelijkbare locaties: Haarlemmerstraat in Amsterdam en de Westwal in Ootmarsum. de gemiddelde lengte van een boomstam. bijvoorbeeld stoep en straat. Mijn ontwerp bestaat feitelijk uit drie elementen. De bovenkant is dus eigenlijk een functieloos plak beton. wat is het nu? Verbeelden Door middel van ‘suggereren’ probeer ik interactie te krijgen tussen mens en het ontworpen ‘object’. Natuurlijk allemaal met een functie. betekenis krijgt. Nu dus de vraag. robbiae  en Liriope muscari. student Saxion Hogeschool. Verder biedt beton de mogelijkheid voor natuur om zich te nestelen waardoor het op langere termijn ook enigszins groen van kleur kan worden waardoor de suggestie van natuur versterkt wordt. Daarom heb ik de stoeprand een extra functie gegeven. Green Lantern Jurriën Mentink. Binnensteden. De drukte en sfeer zijn totaal anders. Dit laatste zorgt de suggestie van natuur. Een saaie balk van beton wordt dankzij het idee een multifunctioneel betonnen element zonder dat het beton opvalt. Het was al donker. Locatie Te beginnen met de locatie van de lichtbronnen. versterkt. Er worden namelijk net zoals in de supermarkt ‘rijen’ gecreëerd. Ja.2 meter hoog. En dat is de ‘greencurb’. de betonnen stamvormige schacht met daarop een aluminium behuizing voor de lampen en het groene licht dat de schacht ’s nachts tot leven wekt. Zonder asfalt en tegels zouden we in de modder lopen en zonder stenen gevels zouden onze gebouwen het niet lang volhouden. Met deze gedachte ben ik een concept gaan ontwikkelingen met als resultaat ‘The Green Lantern’.

Deze loopbruggen lopen van boom tot boom en zijn heel erg afhankelijk van de plaats van de bomen. Bij deze laatste methode kunnen compostgevulde en ‘lege’ stenen elkaar in het uiteindelijke bouwwerk afwisselen. De keuzevrijheid van zaden geeft onbeperkte variatiemogelijkheden. student Saxion Hogeschool. kopstuk en loopgedeelte om een zo eenvoudig mogelijke constructie te creëren. in de mal geplaatst worden. Door een tweede laag aan te brengen. Sand (N) Fusion is een bouwsteen waarin natuur en beton worden samengesmolten tot één product. al dan niet door de gebruiker zelf. waardoor een groene muur ontstaat. Deze fusie van elementen heeft uiteindelijk als resultaat dat planten (en mogelijk ook dieren) een plek zullen vinden in deze betonnen ‘behuizing’. bijvoorbeeld om vorstschade te voorkomen. Maar de holtes kunnen ook na afloop van het gietproces gevuld worden. Het kan in de vorm van een hoeveelheid compostballen die. De samenstelling van de vulling bepaalt het eindresultaat van de groene muur. Verder heb ik het design van de brug zo organisch mogelijk vorm willen geven. voor het gieten van het beton. ook kan het veel verschillende vormen aannemen. het beton in de natuur wilde laten integreren maar deze juist niet verwikkeld met elkaar wilde laten raken. dus een hoogteverschil. Door bomen bos weer zien Bram Oude Monnink. Stedenbouwkundig Ontwerpen Ik ben tot dit ontwerp gekomen omdat ik de ervaring met de natuur wilde verbeteren. die verbonden zijn door deze brug. geluidscherm of steunmuur zal zeker tot de mogelijkheden behoren. Tijdens het uitlaten van de hond dacht ik hoe het bos er van een ander perspectief uit zou kunnen zien en hoe ik op andere plekken zou kunnen komen waar ik nu niet toe in staat ben. Met de brug wil ik ook de rauwheid van de natuur met beton versterken. Door mijn ontwerp komen er verschillende perspectieven wanneer men zich op de brug begeeft. Het mengsel van compost en zaden naar keuze wordt met een natuurlijk bindmiddel in vorm gehouden. Door met bolvormige holtes te werken worden al veel ‘natuurkrachten’ opgevangen. Natuurlijk is ook de samenstelling van het beton van groot belang. pilaar.Fusion Peter Tijhuis. Als men deze brug ziet ‘verdwijnen’ tussen de bomen. 26 27 . Een toekomst als gevel-/isolatieelementen in de woningbouw zal misschien te hoog gegrepen te zijn. Het natuurlijke element in de Fusion bouwstenen is een compost/zadenmix die tijdens of na het productieproces met het beton ‘verenigd’ wordt. Een goede balans tussen waterdicht vezelbeton en poreusheid moet voor een stevige en duurzame leefomgeving van de begroeiing zorgen. De constructie is opgebouwd uit verschillende delen. moet er een andere ervaring ontstaan wanneer men zich in de natuur begeeft. Iedere gebruiker kan op deze manier zijn eigen muur creëren. De constructie bestaat uit fundering. In deze fase van het ontwerpproces hebben wij sterk het gevoel dat er veel toepassingsmogelijkheden voor dit concept zijn. Er bestaan ook houten bruggen tussen bomen. waardoor het sierlijk door de bomen loopt en zo goed mogelijk door de natuur waant. Kon-Sul. Maar een bestaan als groene schutting. Hierdoor onstond het idee om een brug te slaan tussen twee open plekken. wordt de nieuwsgierigheid van mensen aangewakkerd. Later zullen de wortels van de planten deze bindende functie overnemen.

Daarmee wordt een functioneel waterbouwkundig werk ook een onderdeel van de openbare ruimte. Een gemaal staat veelal op de scheiding of overgang tussen cultuur en natuur en op basis van die gedachte is gekozen voor een materialisering aan de zijde van de weg in strak en glad witgrijs beton en aan de zijde van de polder in ruig bruin beton met een bosgrondstructuur. De paden zullen minder diep zijn naarmate ze nauwer worden. van de drukte.W. is in dit geval als bouwmateriaal doorgezet voor de wanden van de bovenbouw.en roostervullingen liggen achter sluiers van zilvergrijs stripstaal verscholen en vormen samen met deuren en hekken het enige afwijkende materiaal ten opzichte van in het werk gestorte betonwanden. De uitgebreide constructie van gewapend beton. Dit simpele plan geeft je een ander perspectief en een gevoel van afzondering in het bos. waarbij volop uitzicht over de lager gelegen polder richting Vinkeveen en de hoger gelegen ringvaart Bijleveld naar Kockengen en Woerdense Verlaat. Als referentiebeeld is het uitzichtterras bovenop Villa Malaparte aan de Middellandse Zee gebruikt. heb je toch weer het gevoel dat je nooit echt alleen bent in het bos. Als je mensen ziet lopen of een paar honden die hun territorium afbakenen. rustig in de natuur. Door dit toe te passen zou je bijvoorbeeld 4 m van iemand aflopen zonder hem te zien. Ten aanzien van het gekleurde beton was een bruingebrande portlandcement de beste optie voor een betontoepassing in de natuur. De locatie betreft het landelijk gebied op de overgang van de Geerkade van Wilnis naar de Portengense Zuwe van Breukelen.Deepened foresttrails Bart Hoftijzer. De functie van het gebouw kan aan het publiek worden uitgelegd in combinatie met weids uitzicht. student Saxion Hogeschool. Mijn plan is om verdiepte paden door de bossen te trekken met de wanden en meubilair van beton. van der Laan. H. Mijdrecht Voor Waternet (combinatie van hoogheemraadschap Amstel Gooi & Vecht en gemeente Amsterdam) is een ontwerp gemaakt voor de bovenbouw van en de terreininrichting rondom gemaal Dooijersluis. Stedenbouwkundig Ontwerpen Mijn idee voor beton voor de natuur is redelijk eenvoudig. Als je door het bos loopt. De noodzakelijke verharding is als open bestrating uitgevoerd zodat regenwater kan infiltreren in de bodem en het terrein door grasstenen minder hard toont ten opzichte van het omliggend landschap. Dooijersluis Frank Roozenboom. noodzakelijk voor de fundering en het opvoeren van water door de vijzels. Dat uitzicht gaf aanleiding tot het maken van een panoramaplatform boven op het vijzelgemaal. De noodzakelijke glas. Door het bos lopen geeft je tijd voor jezelf. 28 29 . In dit geval is uitgeweken naar een pigment die er qua kleurtint zo dicht mogelijk bij in de buurt komt. Daarmee is bereikt dat het gebouw meer als een eenheid toont en dat het gemaal in combinatie met het trafohuis meer als een onderdeel van de totale terreininrichting kan worden beschouwd. heb je het gevoel dat je even weg bent van alle problemen.

Het zorgt voor wederzijdse verrijking maar ook voor spanningen. de wetenschappelijke naam en de Nederlandse. Door de standaard betonnen beschermingselementen van de natuur in de stad een extra functie te geven wordt kennis over de natuur en beleving van de natuur vergroot en ontstaat er een begripvoller relatie met natuur. is natuur iets waar je je fiets tegenaan zet. Hoe kan beton deze rol vervullen? De moderne stad heeft een gespleten karakter. Het bestaande programma dat moet wijken voor de dijkversterking (kano-/fietsenverhuur. Het product is even simpel als doeltreffend.3 miljard mensen op drie procent van het aardoppervlak. De dijkverzwaring is de kans om naast een gedegen hoogwaterkering een nieuwe publieke ruimte te verwezenlijken. huiskamer-café. Op deze datum leefden er wereldwijd voor het eerst meer mensen in de stad dan op het platteland: 3. Amsterdam Onbekend maakt onbemind luidt het gezegde en het is waar. Een dijkverzwaring bij het Kop van ‘t Land langs de Nieuwe Merwede is daarom noodzakelijk. 30 31 . Ervaren haar kwetsbaarheid en sterkte en veranderingen. de Concrete Jungle. Ulmus | Iep | 2001. en dat is voor veel mensen het stedelijke leven. relatie waaruit begrip en beminnelijkheid een logisch gevolg zijn. Omdat de buitendijkse ‘broekbosjes’ in een dynamisch landschap van zandplaten. Amsterdam Tussen 2015 en 2050 zal de Haringvliet geleidelijk open worden gezet. meer dan ooit de plek waar de cultuur en moraal van de mensheid worden vormgegeven en waar de relatie tussen mensheid en natuur. De multifunctionele waterkering is een alternatief die een zekerheid biedt voor 100 jaar. Dit project probeert die relatie in de kern te herstellen.architectuur . waardoor het achtergelegen landschap in een getijdengebied verandert. Natuurlijk wordt ieder mens de adem ontnomen als ze. Op basis van de methode Graphic Concrete® worden er mallen ontwikkeld die in de bestaande bekistingen van alle groenbeschermingselementen voor bomen gelegd kunnen worden.cultuur: ze komen samen in de ‘Dijk van een Kop’. eenmaal per jaar op vakantie. Het wordt een ruimte om te ontmoeten.(On)bekend maakt (on)bemind René Kuiken.waterkering . Dijk van een Kop Dingeman Deijs. Het huidige plan gaat uit van kostbare damwanden en kunstwerken die voor een periode van 50 jaar veilig zijn. René Kuiken Urbanism. We leven in een tijd waarin de relatie tussen mens en natuur afstandelijk kan worden genoemd. zullen zich verbazen over haar ouderdom of juist niet. Door in het dagelijks leven de bekendheid van mensen met de natuur te vergroten. op kennis gebaseerde. Dingeman Deijs Architect. voor vele toekomstige generaties.natuur . Landschap . geulen. Vanuit de holle betonnen dijk spot je de vele watervogels op de zandplaten of bewonder je het nieuwe onderwaterleven van het Nationaal Park de Biesbosch. Het trekt aan en het stoot af. en het beplantingsjaar. Door deze toevoeging wordt het dagelijkse uniek. De landscraper in de Haringvlietmonding. Het groeit ongericht en dan weer tot in detail vastgelegd. Het neemt natuur om te groeien maar heeft natuur nodig om te kunnen leven. Boven op de dijk ervaar je het dynamische weidse getijdenlandschap. Als er één element is waar mensen onbekend mee zijn geraakt dan is dat natuur. de onmetelijke schoonheid van de natuur ervaren maar in het dagelijkse leven. Aangegeven wordt het type boom. dat wat je kent bemin je meer. wordt bepaald. Die relatie heeft de stad ook met natuur. hotel) wordt geïntegreerd aan de binnenzijde van het nieuwe dijklichaam. restaurant.techniek . te observeren of gewoon te wachten op het volgende amfibievoertuig. rietmoerassen en griendbossen zullen veranderen ontstaan kansen voor toerisme. Hierdoor ontstaat er een vernieuwde. Kinderen zullen namelijk samen opgroeien met de natuur in de straat. Er wordt geschoven met budgetten en tijd. Op 23 mei 2007 viel er iets te ‘vieren’. Hierdoor is de stad.

Taludstenen Met deze taludstenen is er een steen ontwikkeld die hergebruikt en verfraait. plants and animals. So with a little more effort we can make concrete walls that are capable of giving more to their surroundings than just ‘protection’. the material itself is coarse enough for plants to find hold on and overgrow the concrete. De gootjes sturen het water van plantenbak naar plantenbak. Eindhoven i. Bushes. Beplanting Qua beplanting zijn diverse planten geschikt die weinig licht en onderhoud nodig hebben. Het water wordt van het bovenliggende wegdek afgevoerd en via een goot ter breedte van het talud verdeeld over de gootjes in de stenen. Deze groenstroken worden abrupt afgebroken door een grauwe steenplaat op de plaatsen waar bijvoorbeeld viaducten en bruggen zijn. The wall is constructed in a simple plug-in or almost Lego like way which makes it easy to build. The grey concrete was set up in two dimensions (height and length) next to the street or rail road – always in the same form and colour and after years they break down and stay as ugly junk in the urban landscape – ready to be taken over by nature again.Green Wall Thorsten Schlossmann.s. The Green Wall is a concrete wall that is to be annexed by nature. Eventually the concrete – just as every other concrete structure that is exposed to nature – will become old and start to crumble. Almost all of these walls are built in a very practical way and seem unfriendly and plain. Zij waren positief. Bij het ingenieursbureau heb ik gepeild of daar op grotere schaal ook behoefte aan is. but just another remain that was annexed by it. but also to protect the trains from unwelcome visitors like animals or plants that live there as well. Groene wegen Nathalie Schellekens. Overijssel between the station and the Rivierenwijk which is a busy and central urban area. Verfraaiing De steen leent zich ook heel goed als verfraaiing van (midden)bermen. Every day and every night. Er kan gekozen worden voor een eenduidig beeld met één soort plant of een wildere diversiteit. It could also be possible to make a number of different concrete elements which can be combined free to create different shapes of the wall and make it a cheap and simple system. trees and vines will take over the wall piece by piece. Eén type steen (dus ook één type mal) die op meerdere manieren te leggen is om zo een passend en specifiek patroon te tonen. But unlike an ordinary concrete wall it won’t become a pile of junk. Alle planten worden automatisch gevoed en er ontstaat een groen talud! In samenwerking met een ingenieursbureau hebben we gekeken naar de haalbaarheid en hebben we de steen verder uitgedacht qua productie. because nature was able to already claim it in the earlier decades. A very special zone of recreation of nature would be the small walkway between the station and the Saxion University where hundreds of students pass by everyday to get to school and back home. student Saxion Hogeschool. Like that a concrete wall next to a rail road for example is to protect people who walk on the street and children who play in the gardens next to it from entering the dangerous area. For when it happens that humans don’t use that space any more the circle will close and the concrete won’t be a burden to nature. The same happened to the famous Angkor Wat in Cambodia where nature took over the ruins of a long gone civilization to create a new habitat for trees. Steeds meer wegen worden groen gemaakt door middel van beplanting. zonder onderbreking. attraction and green stroke. nare plekken bij taluds. vandaar dat we in samenwerking de haalbaarheid verder hebben onderzocht. The top isn’t flat as usual walls but uneven so that it would be filled with a small amount of dirt over time which provides extra support for growing plants.which could be changed by the new wall. Besides the strange and interesting shape of the wall. ONS. They protect us from dangers or unwelcome insight of others as well as vice versa. met een overvloeiend palet aan plantensoorten! 32 33 . Viaducten en bruggen zijn donkere en lelijke plekken langs de weg. creating a whole new urban area that works as protection. Volledig groene toegangswegen met deze steen. Bureau Kragten Dit ontwerp is tot stand gekomen nadat ik uit mijn omgeving opving dat gemeenten zich ook storen aan de donkere. Bij een heftige regenbui kan overtollig water onder de stenen door lopen. Beton is voor deze steen voor zowel de functie (gootjes en duurzaamheid) als productiemethode het meest geschikt. A location to build such a wall could be the rail road in Deventer.m. Stedenbouwkundig Ontwerpen Walls are all around us. Yet there is nothing more to view than a fence and the train area . Supported by the gaps and holes in the design they will overgrow it all. Regenwater dat op het wegdek van bruggen en viaducten terecht komt stroomt via taluds naar beneden en belandt als afvalwater in de goot… zonde… Het patroon in deze steen bestaat uit gootjes waardoor het overtollige water van de taluds naar beneden kan stromen. but also because of the almost mystical sphere it creates for the people passing by and even through. functionaliteit en plaatsing. How about a wall that is not only an exciting place to see because of its form and shape.

mos en korstmos. parkeerplaatsen. en zal naar verwachting zo’n 200. Rond het nieuwe museum wordt aan de collectie een decor geboden in een 45 ha groot museumpark. Naast een educatieve rol als historische verwijzing. Verdedigingsconstructies In het park worden onder andere historische verdedigingsconstructies in een nieuw jasje gepresenteerd. Later werden deze zogenoemde schanskorven van stalen manden gemaakt en gevuld met stenen. Amersfoort Op de voormalige vliegbasis Soesterberg wordt gewerkt aan het nieuwe Nationaal Militair Museum. De betonblokken worden ingesmeerd met karnemelk of yoghurt. De resultaten zijn te vertalen naar andere betontoepassingen. en de algen-. In de arena worden re-enactment voorstellingen gegeven en geven pantservoertuigen shows aan maximaal 3000 personen publiek.en mosgroei bevordert. We kunnen in deze samenstelling variëren doordat er geen stringente constructieve eisen gesteld worden aan de elementen. De proeftuin levert snel een diversiteit aan mossen en korstmossen. gerenoveerde historische gebouwen. Het museum is een fusie van het legermuseum en het luchtmachtmuseum. opgenomen worden in het landschap.000 bezoekers per jaar trekken. Deze karakteristieke pyramidevormige elementen zijn een bijzonder overblijfsel in het militaire landschap. Door de beheertermijn van 25 jaar kunnen we de elementen goed en lang monitoren. Dit gebeurt normaal over de jaren in een proces dat carbonatatie heet. en de zogenoemde ‘drakentanden’ worden als decor in het landschap van het museum geplaatst. ontstaan goede vergelijkingsmogelijkheden voor een onderzoek. We kunnen hiermee letterlijk een ‘proeftuin’ creëren voor groen beton.en overgroeiende natuur verbeeldt voor ons de vele kanten van oorlogvoering. museumpark en museum. Betonmengsel In het betonmengsel wordt gebruik gemaakt van vliegas als bindmiddel. en mosontwikkeling te monitoren over de beheertermijn van 25 jaar. De karnemelk of yoghurt wordt gecombineerd met sporen van algen. bedoeld om het oppervlaktepH omlaag te brengen. Van oudsher werden bij een militaire belegering rieten manden gevuld met aarde en stenen om pijlen en kogels te weren. vervullen de drakentanden een tankwerende rol in de arena. en de proeftuin heeft een wetenschappelijke waarde. Hierin bevinden zich onder andere een stiltegebied met belangrijke monumenten van de luchtmacht. Veel van de hoogteverschillen in het museumpark worden geaccentueerd met schanskorven waar in de straatstenen van de militaire basis hergebruikt worden. Hiervoor werken bouwbedrijf. Dit thema van tegenstellingen keert terug in veel ontwerpuitwerkingen in het museumpark. 34 35 . werken we aan de publieke kennis over de groene mogelijkheden van beton. Doordat er ongeveer 200 van deze ‘drakentanden’ geproduceerd worden en in een grid worden neergezet. grasland en bos. dat de algen. Door te variëren in het betonmengsel. ontwerpbureau en technische universiteit samen. Door dit op educatieve wijze kenbaar te maken aan de bezoekers van het natuurgebied. maar dat zelf ook een duurzamer materiaal is. wat gunstig is voor mosgroei. We zijn van plan om de natuur een handje te helpen en de ‘drakentanden’ zo uit te voeren. De vastlegging van vliegas en het beperken van de cementbehoefte werken beide mee aan het beperken van de CO2 uitstoot van beton. Mogelijk wordt de behandeling enkele keren herhaald in het eerste jaar. Anti-tankwallen uit de tweede wereldoorlog zijn overgroeid met bijzondere mossen en korstmossen. Proeftuin De ontwikkeling van de ‘proeftuin’ levert ons kennis over de constructie en de nabehandeling van het beton. korstmos-. ontstaat inzicht in de effecten van deze verschillende betonsamenstellingen op de vegetatieontwikkeling. streven we een wetenschappelijke én educatieve waarde na. Naast de ecologische waarde. Een andere militaire verhardingstoepassing is het gebruik van beton voor anti-tankwallen. H+N+S Landschapsarchitecten. Hiermee doen we niet alleen onderzoek naar beton dat een grotere biodiversiteit stimuleert. enkele evenemententerreinen en een buitententoonstelling. Wat de ‘drakentanden’ bijzonder maakt. strakke discipline én de alles door. de historie van het materiaal. Door beide is minder cement nodig. in een natte periode. Deze kennis kan elders ingezet worden.Drakentanden Arjen Meeuwsen. dat volgend jaar september haar poorten zal openen. wordt aandacht gegeven aan beton. dit alles in een natuurgebied van heide. dat al vrij snel mossen en korstmossen het beton kunnen begroeien. Algen houden vocht vast. is dat ze ondanks hun orde en regelmaat. Deze integratie van brute verdedigingsconstructie. Alle elementen hebben een expositie op vier windrichtingen en kennen gelijke omgevingsomstandigheden. Om bezoekers van het museum op de hoogte te brengen van het lopende onderzoek en het belang er van. en er wordt gevarieerd in de water/cementfactor. en de ecologische betekenis van de begroeide blokken.

struiken en bloemen. De lichtkubus kan op verschillende manieren geplaatst worden. De andere vier vlakken zijn van beton. Hierdoor worden de wanden van de raat dikker ter plaatse van de punten. Licht omhoog of naar de zijkant. zal dit ook gevolgen hebben op de gezondheid en leefbaarheid in een stad. of langwerpig. Het maakt niet uit.   De drie opvulelementen huisvesten planten.Eco-balustrade Mike Schäfer. B: vogels en C: insecten. beperkt zich niet tot alleen het planten van groen. Als deze ontwikkeling niet wordt gekeerd. wordt de raat in de balustrades gevuld met A: planten. Chairdino Tuindesign. Dit heeft grote gevolgen voor de bomen en planten doordat deze gebruik maken van de insecten en vogels. Waar in de natuur de bijen dit doen met honing. Binnen de vaste afmetingen en constructieve grenzen van de mal. Kan gestapeld worden. De lichtkubus bestaat uit twee vlakken van glas (of gelijkwaardig sterk en transparant). Door afzonderlijke raatelementen in de mal dicht te zetten ontstaan openingen of (gedeeltelijk) lagere balustrades. welk vlak beton is en welk vlak glas. Licht.   De elementen van de balustrades die dienen voor de huisvesting van de natuur. Biedt bescherming in donkere parken. bestaat het uit een basiselement: de honingraatstructuurbalustrades en een aantal opvulelementen. Of niet? De lichtkubus maakt beton verfijnd. vogels en/of insecten. 36 37 . Een multifunctioneel product dat een ander licht werpt op het gebruik van beton in een particuliere tuin en in openbaar groen. Verschillende kleuren glas zorgen voor een regenboog aan kleuren. Basiselement Het basiselement is de mal van de open honingraatstructuur dat het constructieve gedeelte van de balustrade zal zijn. cruciaal in het ecologisch systeem van de natuur.   Symbiose Het idee voor de prijsvraag stelt een symbiose tussen beton en natuur voor. doordat het naast nieuwbouwprojecten ook voor renovatieprojecten kan worden gebruikt.   Cruciaal De verdringing heeft tot gevolg dat insecten en vogels. als in de context waar deze prijsvraag naar vraagt en wij in denken. Design. De raat-structuur bestaat uit hexagoon elementen waarvan de binnenzijde rond is. wat in een elegante vormgeving resulteert. het lijkt wel lego van beton. De lichtkubus kan gemaakt worden in een vierkant. een omgeving waar het beton eerder de natuur verdringt dan faciliteert. Grijs. is het mogelijk om het ontwerp naar gelang aan te passen aan de wensen van de ontwerper. terwijl deze van groot belang zijn voor bijvoorbeeld de filtering van het fijnstof in de lucht. De vrijheid die de ontwerper krijgt door het aanpassen van de mal is het grootste voordeel dat beton biedt ten opzichte van andere materialen waarmee het basiselement vervaardigd kan worden. maar hoe beton de natuur kan ondersteunen in een hoogstedelijke locatie. zoals bomen. doordat planten moeilijker kunnen overleven in een hoogstedelijke omgeving. De drie voorontworpen opvulelementen zijn door de repetitie van de raatstructuur vrij te plaatsen. Als nieuwe zitplek in kantoortuin. Deze sierlijk ogende en lichtgewicht maar oersterke constructie biedt net als in een bijenkorf de mogelijkheid om opgevuld te worden. vaak geringe. steeds verder verdwijnen uit de stad. Licht. De lichtkubus maakt beton verfijnd. Niet de vraag hoe beton in een natuurlijke omgeving kan functioneren en faciliteren. bank of ark. Om het product technisch en economisch haalbaar te maken. Samen. Ieder element huisvest een micro-eco-systeem doordat het ruimte biedt aan vogels. dat door middel van beton de natuur (in de breedste zin van het woord) probeert te faciliteren in een hoogstedelijke omgeving. worden gegroepeerd waardoor een spel ontstaat van dichte delen en de open structuur. reservering voor de huisvesting van natuur zich lijkt te beperken tot het planten van groen. doordat het bijdraagt aan de bescherming en ontwikkeling van het eco-systeem van een stad. dieren. EMES architectuur & research. Lichtkubus Marie-Claire Buhler. Door te kiezen voor dit element kan het product op grotere schaal worden toegepast. Echter de natuur. voor bijvoorbeeld het beschermen tegen bladluizen en de bevruchting en verspreiding van de zaden. maar omvat een ecosysteem van planten. planten en insecten. Staand of liggend. Design. Een stoel. Lomp. Rotterdam Voor de ideeënprijsvraag ‘Beton voor de natuur’ stellen wij een omgekeerde benadering voor van het thema. Het probleem in hoogstedelijke omgevingen is dat de. namelijk de balustrade van een galerij of balkon.   Dit voorstel voor de ideeënprijsvraag biedt een mogelijkheid voor de toepassing van beton dat de natuur faciliteert in plaats van verdringt. Hierdoor vergroot de invloed die het product kan uitoefenen. Door de opvulelementen te combineren en 180 graden te draaien zijn vele variaties mogelijk zonder dat repetities zichtbaar worden. klimaat en de mens.   Honingraat Het ontwerp van de balustrades is geïnspireerd op de honingraatstructuur van een bijenkorf. Veiligheid. Het product is een veel voorkomend element in een stad. Meerssen Beton staat voor robuust. De lichtkubus zorgt voor een andere invalshoek als buitenlamp.

zoals ligstoel. leven en beleving samen in een problematische situatie.en agrarische gebieden. De oeverelementen kunnen achter elkaar geschakeld worden door ze simpelweg van bovenaf in elkaar te schuiven. Genomineerd De eendentrap verzorgt een aangepaste in-/uitstapplaats voor tal van dieren. De aanplantingszone voor hoge vegetatie als rijst en riet heeft naast haar waterzuiverende functie tevens invloed op de esthetische beleving en visuele perceptie van de oever. Daarnaast dienen vele waterwegen tevens verdiept of verbreed te worden om de benodigde diepgang en verkeerscapaciteit te waarborgen. De oevervegetatie zorgt immers voor een beschutte voedsel-. Denk onder andere maar aan de waterzuiverende werking of de instandhouding van het visbestand. maar deze plaatsvereisende oplossing is niet overal mogelijk. De prefab elementen zijn naast hun ecologische functie ook economisch voordelig.6 x 1. equilibreren de fosfaatconcentraties en houden de algengroei binnen de perken. Zij houden het water helder.0 x 0. Er dient tevens rekening mee gehouden te worden dat er voldoende wintergroene waterplanten worden voorzien die deze werking verzekeren tijdens de winterperiode. De elementen kunnen naar hartenlust in verschillende configuraties samengesteld worden om dusdanig de beoogde sfeer of oeverbestemming te creëren. De prefab elementen bestaande uit zeven verschillende modules met specifieke functies zijn ontworpen om elke oever zo gericht mogelijk te ondersteunen. De ligstoel is opgebouwd uit twee segmenten en draagt bij aan de belevingswaarde van de oever in de vorm van stille recreatie. sterven. De trap zorgt voor de toegankelijkheid van het wateroppervlak voor watersporters of drenkelingen. Deze elementen kunnen oevererosie of -afbrokkeling voorkomen en hebben aldus een natuurbeschermende functie. rivieren en vijvers zijn te steil waardoor vele dieren die aan de waterkant leven. 2e Master Burgelijk Ingenieur Een bestaand probleem dat actueel is in verschillende deelgebieden brengt natuur. echter wel in een iets actievere vorm die natuur en sport combineert. trap en eendentrap. Concept Daar de aanleg van natuurlijke oevers in vele gebieden geen optie is wegens plaatsgebrek kan men hier in plaats van een boord die water en land fysiek van elkaar afsnijdt. bevers enzovoort zonder problemen aan land geraken. Betonnen modulaire prefab elementen met oog op een eenvoudige plaatsing en transport. Naast deze specifieke functie.en leefomgeving voor zowel land. kille oevers ogen afstandelijk en ontmoedigen de recreatieve beleving van de waterwegen.en oeverfauna en flora. De prefab modules worden vervaardigd uit gerecyceld beton. De vegetatie aanplantingszones dragen bij aan de natuurontwikkeling van het oevergebied daar ze voorzien in leef-. Veel van bovengenoemde problemen kunnen verholpen worden door de aanleg van natuurlijke oevers.ECO-bank Evy Slabbinck en Jimmy Colliers. die door veelvuldige regen of te zware belasting kunnen weg eroderen of afbrokkelen zodat ernstige oevererosie optreedt. Er zijn geen geschikte in-/ uitstapplaatsen voor dieren en mensen en deze zijn daarnaast ook vaak natuuronvriendelijk. Vele oevers langs kanalen. voortplantings. Het gebrek aan oevervegetatie berokkent niet enkel de esthetische en de belevingskwaliteit van de waterstromen. De vissersstoel draagt tevens bij aan de natuurbeleving. maar heeft tevens een rampzalige invloed op de hoedanigheid van de habitat voor water.en voedselgebied voor tal van dieren. Deze beschutte zones vormen het leefgebied voor jonge kwetsbare vissen. Zo kan er eerder gefocust worden op recreatie met open zichten of op beschutte. wat een neutraliserend effect heeft op te hoge fosfaatconcentraties die in het oppervlaktewater terecht komen na afvloeiing van akkers. studenten Vrije Universiteit Brussel. en kunnen landdieren makkelijk bij het water komen om te drinken of af te koelen in tijden van droogte of hitte.1 m elementen. De aanplantingszone voor lage vegetatie die ingewerkt zit in verscheidene oeversegmenten wordt uitgerust met een verscheidenheid aan groeikrachtige waterplanten voor hun waterzuiverende en zuurstofgevende werking. De onaantrekkelijke. zijn vijf van de zeven modules ook voorzien van een intern bekken met vegetatie aanplantingszones. geborgen oevers voor vissers.als waterdieren. door de beperkte beschikbare ruimte rond vele kanalen en rivieren in onze dense en intensief gebruikte samenlevings. Prefab elementen laten lage productiekosten toe door het hergebruiken van bekisting en het eenvoudig transport van deze 1. Op deze manier kunnen eenden. grauwgrijze. 38 39 . de beleving en de bescherming van de oevergebieden. De afwezigheid van een oeververdediging kan aanleiding geven tot het ontstaan van onstabiele oeverranden. vissersstoel. broed. kikkers. een artificiële-natuurlijke oever aanleggen die bijdraagt aan de ontwikkeling.

V. glad in een steenachtige omgeving of voorzien van een in de kist in te storten laag lavasteen voor groei van mossen en varens. vleermuizen.en buitenkist. volkstuinen. Tilburg De eco-pilaar is bedoeld om geplaatst te worden in open stedelijke ruimten zoals parken.a. Dan krijgt het onderste deel van de eco-pilaar de functie van vleermuizenkelder. Vooralsnog is uitgegaan van het plaatsen d. Hiervoor is vrijwel geen machinaal materiaal voor nodig. is afhankelijk van de te verwachten soorten. Waar nodig kan de ecopilaar geplaatst worden op een put van circa 1. Constructie We denken aan een uitvoering in UHSB om een zo dun mogelijke schaal te kunnen maken. De overstekende rand van het deksel dat ook in beton wordt uitgevoerd is voorzien van opstaande ribben (flensen tussen rand en wand). Er zijn hiervoor al veel mogelijkheden bedacht. Retel Helmrich Architect. voldoende hoogte voor de genoemde soorten.v. In de nestgaten worden met zaagsel gevulde zakken ter grootte van een nestholte gemonteerd. Op steeds meer plaatsen moet verkeer van mens en dier zich kruisen: Faunapassages. Fydro. Dit zijn o. Het deksel kan in het waterbekken worden voorzien van een hijshaak. e. absoluut niet schadelijk voor de gezondheid en het milieu! Er vindt geen uitloging van chemicaliën plaats en de platen zijn zelfs te recyclen. De voorziene schotten in de schacht maken dat mogelijk. Het is een sculpturaal element dat kan worden opgevat als een eigentijdse follie. Na verharding kan het zaagsel in de nestholten worden afgezogen zodat de holten beschikbaar zijn. De elementen zijn verkrijgbaar in natuurlijke kleuren: bruin. Daarmee wordt luwte gecreëerd en betere mogelijkheden voor de vestiging van huiszwaluwen. Het is mogelijk om de pilaar te segmenteren in drie delen waardoor het beter handelbaar wordt. Ecologische hoofdstructuren bestaan uit aaneengesloten natuurgebieden. Duurzaam De toepassing is duurzaam en ecologisch verantwoord. Daarom is gedacht aan een basis casco van beton dat uit twee betonschalen bestaat die gekoppeld worden door een deksel van beton. e. Door het aanbrengen van schotten in de schacht kan het beton goed op de juiste plaats vloeien. gierzwaluwen. maar ons materiaal is erg dier.e. De platen kunnen op deze manier zo veel mogelijk opgaan in de natuurlijke omgeving. Wanneer de eco-pilaar in verschillende steden en op verschillende plaatsen zal worden neergezet zouden de kosten voor de bekisting terug te verdienen moeten zijn. Plaatsing in natte of vochtige omgeving is geen enkel bezwaar. Te funderen op een betonnen plaat. rood en groen. grijs. industrieterreinen. sportparken. stadsranden. Ook kan gevarieerd worden in de buitenafwerking van het beton. Op het deksel kan regenwater worden vastgehouden: een drinkplaats voor vogels en bijen. De platen bestaan volledig uit mineralen. 40 41 . Dit ultradunne beton is bestand tegen vocht en vorst. Veilig en ongestoord oversteken wordt hiermee makkelijker. Dit houdt in dat er weinig verstoring is in het leefgebied van dieren. brengen een toepassing naar voren om kleine en kruipende dieren te sturen op hun pad zodat zij op ongedwongen wijze terecht komen op een plek die goed is voor hen. kerkhoven. huiszwaluwen en mussen. Het heeft vooral een functie als habitat voor beschermde en bedreigde diersoorten die vooral in de stedelijke omgeving voorkomen. Het is erg stevig en er kunnen geen losse onderdelen in de natuur terecht komen.en milieuvriendelijk. Faunapassage Gijs Jansen. Onbeperkte levensduur Zonder mechanische aantasting is de levensduur vrijwel onbeperkt. De holtes voor de vleermuizen en gierzwaluwen worden gecreëerd nadat de schalen tegen elkaar zijn gezet. Een faunapassage kan uitkomen bij een diervriendelijke oversteekplaats in de vorm van een tunneltje of bruggetje. specialist in dun en lichtgewicht beton. De hoogte van de pilaar is bepaald op 5 m. Onder het deksel bevinden zich broedholtes voor gierzwaluwen en spleetvormige ruimten voor vleermuizen.50 m diep. een kraan. tevens een maat die past in de meeste stedelijke ruimten.d. De polyester bekisting zou een afgietsel kunnen zijn van een vooraf vervaardigde mal. Van boven af kan dan met een lichte beton (perlietbeton) de ruimte worden gevuld. Onze gedachten gaan uit naar een element dat in zijn basisvorm een groot aantal keren geproduceerd zou mogen worden.m. De maltechniek voor de bekisting is nog niet uitgewerkt maar zou kunnen bestaan uit een polyester binnen.a. De hoogte van de elementen kan worden aangepast aan de grootte van de dieren in het gebied. Plaatselijk kan gevarieerd worden in de op te nemen nestvoorzieningen in het beton.EcoPilaar Victor Retel Helmrich. Ede Wij. De zeer dunne betonplaten zijn eenvoudig te plaatsen.

Niet alleen op esthetisch vlak.v. Haalbaarheid Om de haalbaarheid van het concept aan te tonen is er een prototype gemaakt. gewicht. 42 43 . De Floraçade zal voor de bewoners in de stad veel voordelen bieden. Daarnaast zullen wij de technische uitwerking verder doorontwikkelen en het betonmengsel verder optimaliseren. Voordelen De mens voelt een noodzaak de natuur te controleren en in de afgelopen decennia is hierdoor de natuur geleidelijk uit de stad weggedreven. Het beton dient zo als medium om de natuur naar de stad te brengen. maar ook fauna. ongestoord kan bloeien en leven te midden van de stadse drukte. letterlijk en figuurlijk ‘terug naar de roots’ keert. De Floraçade verschijnt in woonwijken op gepersonaliseerde gevels en in stadscentra geïntegreerd met de architectuur van de openbare ruimte. zoals gekromde vormen. Bij betonnen wanden kan er gebruik worden gemaakt van een keilboutverbinding. De bovenzijde van de buis zal alleen een waterstroom de buis in toelaten. in de vorm van gevelpersonalisatie. zoals vliegas. Tevens willen wij het drainagesysteem nader detailleren en testen. Om een dergelijke slankheid te bereiken is het beton gemaakt van een mengsel op basis van een zeer fijne zandkorrel en van toeslagvervangende materialen. worden door groen afgekoeld. presenteren wij de Floraçade. ›› bladgroen vermindert de hoeveelheid fijnstof in de lucht. Om dit de realiseren willen wij de volgende stappen zetten: Ten eerste willen wij diverse functies van de Floraçade onderzoeken om het ontwerp zo naar zijn optimale potentie te tillen. Dit heeft zich geuit in een betonnen element dat aan de gevel bevestigd kan worden. In onze visie zou deze harde scheiding mogen vervagen. wist hij niet dat hij daarmee één van de grondleggers van het gewapend beton zou worden. Waarna wij een businessplan schrijven en een pilot opzetten. Optioneel kan het systeem zo worden samengesteld dat dit met de hemelwaterafvoer van het dak wordt geïntegreerd. Deze representeert een doorsnede op 2/3 van een element dat aangesloten is op de hemelafwatering. maar niet gevoelig zijn voor de vochtige omstandigheden. Bovendien kan de natuur oplossing bieden voor tal van stedelijke problemen: ›› lokale hotspots die de stad warm houden. Toekomst Ons toekomstbeeld is een stad waar de mens en natuur weer in symbiose samenleven. Door het element lichter dan 20 kg te houden. Techniek Verbinding De elementen kunnen bevestigd worden aan verschillende soorten gevels en zijn toepasbaar voor zowel nieuwbouw als bestaande bouw. Beton is niet alleen beter bestand tegen invloeden als weersomstandigheden of UV-straling. De verankering is bevestigd aan het element met een draadeinde en een moer en bevat daarnaast een gevelspecifiek uiteinde. Aan de onderzijde van de buis zit een membraan dat alleen water vanuit de buis richting de grond doorlaat. Er zijn verschillende modulaire vormen en formaten verkrijgbaar waarmee een unieke compositie kan worden samengesteld. Zo zal bijvoorbeeld bij bestaande bakstenen gevels met een spouw gebruik gemaakt worden van een haak die achter de bakstenen wand wordt geklemd. Membraan (mits op de hemelafwatering aangesloten) Het deel van de regenpijp dat door de Floraçade loopt bestaat uit een buis met twee membraanwerkingen. Het beton wordt versterkt met kunststofvezels die de benodigde treksterkte van het beton verzorgen. Door de toepassing van superplastificeerders wordt een zeer glad oppervlak met scherpe hoeken bereikt. Hierdoor zal het waterpeil nooit te hoog worden en de bak niet overstromen.Floraçade Roy Crielaard. ›› de Floraçade kan bufferen d. Voor fauna creëert de Floraçade beschutting en meer leefruimte in onze ‘concrete jungle’.p.m. is het mogelijk deze handmatig aan een gevel te bevestigen. in het straatbeeld worden betonnen elementen geassocieerd met robuustheid en duurzaamheid. Bevestiging aan staal of aluminium wordt gerealiseerd met bouten. Hierdoor wordt de flora vanzelf bewaterd en is de Floraçade een toevoeging op de architectuur van een gebouw. ›› met de Floraçade brengen wij meer natuur in de stad en proberen zo op al deze vlakken bij te dragen aan de verbetering van de stedelijke problematiek. de opname van overtollig regenwater. kunststof of hout als medium biedt hier unieke voordelen. Om dit lage gewicht te realiseren heeft de Floraçade een wanddikte van slechts 18 mm. Delft Toen de Franse tuinman Joseph Monier in de 19e eeuw sterkere bloembakken probeerde te maken door ijzerdraad met specie te bepleisteren.v. Geïnspireerd op het werk van Joseph Monier en als oplossing voor hedendaagse binnenstedelijke problemen. Stad en natuur kunnen veel voor elkaar betekenen en als de natuur gecontroleerd weer in onze woonomgeving terugkeert kunnen beide hiervan profiteren. Daarnaast is een hoge esthetische kwaliteit van het beton belangrijk. en simpele uitvoerbaarheid kan de Floraçade op eenvoudige wijze zowel bij een nieuw ontwerp als in een al bestaande gevel worden geïntegreerd. Door het formaat. Unieke compositie De Floraçade stimuleert personalisatie en creativiteit. Met de Floraçade willen wij plaats creëren waarin flora. Deze waterstroom zal zorgen voor de bewatering van de flora die in de bak geplaatst is. Hier kan een onderzoek aan worden gerelateerd naar de verschillende mogelijkheden voor de vorm van het element. Elk element is voor de veiligheid op minstens twee punten verankerd. Juist het gebruik van beton i. Een product waarmee beton. maar ook functioneel als verticale mini-volktuintjes (urban farming). Flora aan de façade.

bergsteentijm en de tripmadam. De vele verwoeste of tijdelijke woningen boden onderkomen aan een bijzonder soort natuur. appels en pompoenen. Organisaties voor vleermuizen. zelfs of juist midden in de stad. vleermuizen. Het fruit. Waarom beton? Beton is een materiaal dat meestal geassocieerd wordt met harde. die bestaat uit de gebruikelijke combinatie van zand en grind. De toren is bereikbaar via je een betonnen trap. Het kalkcement is voedzaam en zacht. De hoge druk die deze fruit. De fijne wilgsnippers (in combinatie met een op het westen gerichte vorm die veel regen opvangt) rotten snel weg. De planten kunnen zich zo optimaal ontwikkelen. De achtergebleven gaten zijn zo klein dat ze capillaire werking toestaan en water voor langere tijd wordt vastgehouden. Het is belangrijk om iets te maken dat zichtbaar is en een bepaalde educatieve waarde heeft voor de bewoners en bezoekers van de betreffende plek. kille en ondoordringbare constructies. zal in de periode van het eerste jaar wegrotten en laat zo een voedingsrijke bodem na voor insecten en schimmels. De mix die door hen wordt gebruikt zorgt voor een poreus geheel. waar water doorheen stroomt dat ervoor zorgt dat de natuur op en in het beton kan groeien. Een natuurtoren gemaakt van beton. De talloze manieren waarop beton ‘vergroend’ wordt in het laatste decennium toont dit steeds weer aan. De pompoenen en appels laten grotere gaten achter. kerkuilen en muurplanten worden steeds vaker betrokken bij de planontwikkeling van nieuwe wijken en de vleermuistorens en groene kadewanden worden steeds normaler in de bouwpraktijk. zeer fijne wilgensnippers. een natuur die al sinds de eerste kerken en boerderijen geheel vervlochten was geraakt met het leven en de alledaagse praktijk van bebouwd Nederland. maar talloze voor-oorlogse gebouwen waren nog in vervallen staat. zo hoog dat je de grond en mensen niet meer ziet. waardoor veel soorten muurplanten een kans krijgen. Het fabricageproces willen we dan ook doen door middel van gieten in zand. De uitvoering Om dit idee van fruitbeton zichtbaar en rendabel te maken moet er goed worden nagedacht over de uitwerking. afhankelijk van de menselijke beschaving. groot genoeg voor vleermuizen en kerkuilen om zich hierin te kunnen nestelen. Delft In de jaren ´50 was de stad een veelkleurig geheel. De natuur. Een mooie plek voor groot en klein! In bos en park. Het ontwerp draagt bij aan de ontwikkeling van een soort natuur dat in Nederland steeds schaarser is geworden en doet dat op een zichtbare manier. maar ook (grotere) dieren worden hierin optimaal gefaciliteerd. Hilversum Een betonnen nest voor mensen: als uitkijktoren en loungeplek. Vandaag de dag gaat het met deze soorten ieder jaar slechter. Het is een materiaal van ongekende vrijheid in expressie en in opbouw. Style 10. Wij willen dit idee een stap verder brengen. steenbeekvarens. Studio WEID. Met het ontwerp voor de Ideeënprijsvraag proberen we hierop in te spelen en een plek te creëren in de stad waarin de natuur welig kan tieren. De laatste jaren zien we een andere houding ten opzichte van deze verloren biodiversiteit. dat bijvoorbeeld uit weggegooide supermarktartikelen bestaat. Deze toren kan in talloze vormen worden uitgevoerd en wordt juist sterker als deze steeds uniek is. Het idee Het idee voor het fruitbeton bouwt voort op onderzoek van Sandra Manso Blanco en Antonio Aguado (Universiteit Polytèchnica de Catalunya) die een systeem hebben ontwikkeld voor betonnen groene gevels. Nesting Tineke Bronsveld. maar alleen de toppen van de bomen. Een materiaal waar planten ver uit de buurt blijven en dat nauwelijks vatbaar is voor de elementen. Met het ontwerp proberen wij de grenzen op te zoeken tussen beton (de mens) en de natuur. verdween uit de stad en kon niet opgevangen worden in de nette natuurgebieden zonder oude muren of zolders. Al met al denken wij dat dit idee echt beton vóór de natuur mogelijk maakt. tijdens het productieproces. kom je tot jezelf. Deze methode is goedkoop en geeft in verband met de vrije vorm ook de mogelijkheid om het oppervlak op te ruwen en steeds nieuwe vormen te creëren. De mix die wij voorstellen probeert natuur en beton maximaal met elkaar te laten versmelten. waarna deze opgevolgd kunnen worden door de grotere dieren. Dit maakt het materiaal voor de ontwerper tot een ideaal middel voor experimenten.en groentesoorten kunnen weerstaan zijn in dit geval . Toch kan beton veel meer zijn dan dat.Fruitbeton Sol van Kempen. Niet alleen planten. Ook op de grond kun je zo’n nest plaatsen: een fantastische loungeplek midden in de natuur! Beton vóór de natuur! 44 45 . eenmaal boven waan je je in een vogelnest! Dichter bij de natuur kun je bijna niet komen. Daarom is er gekozen voor een toren die zo hoog is dat uilen en vleermuizen zich er prettig in voelen maar het tevens een icoon is van natuur in de stad. waarbij een uniek mengsel in het beton kansen creëert die vooralsnog niet onderzocht of ontwikkeld zijn. Het was een natuur van kerkuilen. maar die is aangevuld met de natuur zelf: kalkcement. ideaal in combinatie met hun tijdelijke karakter. De wederopbouw was in volle gang.

Maar het beton zal een extra versteviging zijn. Als natuur dan een poging deed om terug te komen via een kiemend plantje of een korstmossenlaag. werd beton gebruikt om de natuur te vervangen. Deze verhogingen/verlagingen stoppen wanneer er een diepte is bereikt van 1 m. Natuurmonumenten zoekt partners om de Markerwadden te ontwikkelen. De techniek is ook nog nooit eerder zo gebruikt. Het beton steekt een stukje boven het water uit. Waar natuur was. dus mocht het na lange tijd afbrokkelen dan kan het nog steeds de functie van dijk vervullen. Binnen deze trapsgewijze verhoging/ verlaging is een luwte aanwezig die ervoor zorgt dat organisch materiaal en slib ophopen. Om de eilanden aan te leggen is een stevige basis nodig. dus ook daar ligt een enorme kans om veel kennis op te doen. werd natuur weer weggeveegd of schoongespoeld. Opgelost veen en kleideeltjes zorgen voor een troebele yoghurtachtige substantie die het onderwaterleven verstikt. De ontwikkeling Het grootste bouwproject voor natuurontwikkeling op het moment zijn de Markerwadden*. Zo kan beton gebruikt worden zoals het bedoeld is: om te bouwen. Dit is het rif waarachter de eilanden opgespoten zullen worden. Ben de boswachter bedacht heel slim dat als hij al het slib op een hoop gooit hij weer mooi helder water krijgt. Het beton levert een bijdrage aan de ontwikkeling van onderwater natuur. Het mag duidelijk zijn dat we voor dit gebied zoeken naar een omheining waar wel een natuurlijke groei kan ontstaan. Het product kan verder voortgezet en aangepast worden naar de omstandigheden voor dat probleem op die locatie. De kosten kunnen beperkt worden als er een oplossing is voor het tijdrovende meetwerk. Lager dan een meter groeien er geen waterplanten meer. ›› beton is ook onderwater geschikt om een harde rand te vormen. Technische haalbaarheid De segmenten van beton hebben aan een zijde een trapsgewijze verhoging/verlaging. Dat moet een gigantisch vogelparadijs worden waar recreanten welkom zijn. Slibprobleem Het slibprobleem komt niet alleen voor in ons land. Niet alleen het idee is nieuw maar ook de aanpak. De voordelen van dit idee zijn dat: ›› betonsector kan bijdragen aan natuurbeleving in de meest pure vorm. recycling dus! ›› door de terrassering kunnen waterplanten weer voet aan de grond krijgen in het Markermeer. er is een scala aan plekken waarbij dit ook internationaal gebruikt kan worden. Ecologische haalbaarheid Voor het ambitieuze plan van de Markerwadden zijn de cirkelvormige compartimenten waarin het slib afgezet gaat worden cruciaal.Great Beton Reef Willem Schulte. waarvoor beton zich uitstekend leent. Daarachter kunnen betonresten gebruikt worden om de richel extra te verstevigen. Tegenwoordig bouwt Ben natuur en Bob duurzaam. Oef! Gelukkig liggen die tijden achter ons. Op dit moment bereidt Natuurmonumenten de aanleg van een eiland in het Markermeer voor. Vandaar dit plan om beton in te zetten als een stevig raamwerk voor het zand. vraagt dit om maatwerk. 46 47 . De maatschappij van tegenwoordig is veel diverser en opener geworden. zoals nu het plan is. Vervolgens komt er een zandlaag die overgaat in het slikplateau. kunnen we aannemen dat het een dure klus is. Want samen bereik je meer en er zijn veel eilanden nodig om het Markermeer helemaal schoon te krijgen. Het blijft dus niet bij een eenmalige productie. liever Nederlands beton dan buitenlandse stenen! ›› voor de richel kunnen restproducten van de betonindustrie gebruikt worden. Op langere termijn moet het een archipel van windwadden worden. Vandaar dat zand nog steeds een cruciale rol zal spelen. Soms sloeg natuur terug. Bovendien ontstaat er een mooi wetland. Deze mooie kans komt voort uit het slibprobleem in het Markermeer. Van Hall-Larenstein. Wij proberen met deze inzending hun idee te koppelen aan de betonindustrie. Wageningen Beton en natuur leken lang elkanders tegenpolen. Zo zullen er kleine verschillen zitten in de hoogte van de segmenten. In dit ontwerp dus letterlijk beton vóór natuur. Omdat de bodem van het Markermeer niet geheel egaal is. ideaal voor vogels. Dat wordt een richel die in een kilometers lange banaan voorkomt dat het slib door golfslag wegspoelt. omdat de hoogte van 1 m onder waterniveau sturend is in dit project. Het enige probleem is dat er onzekerheid heerst over hoe deze compartimenten zullen reageren op de het water en de golven als ze slechts door zand worden omheind. Het idee Het rif bestaat uit zand maar het heeft een harde kern nodig. * Markerwadden is een idee van Natuurmonumenten waarvoor louter lof. bijvoorbeeld in het centrum van Wageningen waar een zeldzaam mosje op een muur de bouw al jaren tegenhoudt en waar Bob de Bouwer en Ben de Boswachter al jaren steggelen over dit stuk betonnatuur. ›› beton vervalt in louter natuurlijke materialen. Dus ook aan natuur. Integratie en duurzaamheid zijn belangrijke kwaliteiten. Om de richel te laten bijdragen aan de plantengroei heeft de rand van het rif aan de ‘meerkant’ drie terrassen onderwater die plantengroei mogelijk maken. Maar omdat er in de losse onderdelen veel meetwerk gaat zitten. Economische haalbaarheid Voor de constructie van de losse segmenten zijn enkel goedkope grondstoffen nodig. Op deze manier wordt een substraat gevormd waardoor waterplanten zich kunnen vestigen. Daarbij moet vooral gedacht worden aan de productie van het op maat maken van de segmenten. Onder het motto: al doende leert men.

Warmond Beton associeert men eerder met een stedelijke omgeving dan met een natuurlijke omgeving.000 m2 groendaken in 2014 waarvan 115. Eventueel benodigde stabiliteitsvoorzieningen of koppelingen met gebouwen of civiele objecten kunnen in deze green structure box gesitueerd worden. Groengevels zijn 5% van het totaal aan groene daken/gevels die er gerealiseerd zijn tussen 2010 en 2012 in Rotterdam. Stichtingskosten Een wand van 15 green boxes zoals in het voorbeeldproject kost circa € 34.000 m3 gerealiseerd in 2012. Green structure box De green structure box is een extra box die toegevoegd wordt zodat er meer constructieve mogelijkheden worden gecreëerd.100.5 kWh per jaar aan hernieuwbare energie opgewekt. Hieruit volgt de vraagstelling: hoe kan beton bijdragen aan een meer duurzame en natuurlijke stad? Menselijke leefomgeving Uit onderzoeken blijkt dat een groene leefomgeving bevorderend is voor de fysieke en geestelijke gezondheid van mensen. Green nature box De green nature box is een box waarin planten en struiken groeien om de leefomgeving van bijen. slechts 39% van de gemeenten voldoet aan die norm. Bij hoge objecten/gevels gemaakt met het green box concept is 10 m3 wateropslag per 1 m2 mogelijk.en uitbreiding. Er wonen 26 huishoudens die gemiddeld 2250 kWh per jaar electriciteit gebruiken. Want het is deze natuurlijke leefomgeving van de stad die continu onder druk staat door stedelijke in. Een subsidie van circa € 10. Extra waterreservoirs zijn moeilijk in te passen in de huidige steden en nemen veel ruimte in.500 m2 gerealiseerd in 2012. Een voorbeeld hiervan is Rotterdam waar in 2025 415. meer temperatuurdemping (vooral in steden). 48 49 . Het concept is het creëren van een verticale groene ruimte in de stad samengesteld uit reproduceerbare elementen. Het aantal bijen. Dit zou een terugverdientijd opleveren van afgerond 11. de green box. Daar gaan echter nog subsidies vanaf. Bij het green box concept kunnen de 20 blinde gevels van het voorbeeldproject gemiddeld 3150 m2 gevelgroen opleveren.28 aan energie op per jaar. Met beheer en onderhoud meegerekend is 12 à 13 jaar reëel. Dierlijke leefomgeving Met de in. een geluidswal. De hydrogenerator wekt gemiddeld € 2100 aan electriciteit per jaar op die gemeente of bewoners kunnen afnemen. Buiten het dakgroen zijn er weinig horizontale oplossingsmogelijkheden. 2010) waarvan 36. vlinders en vogels die in steden leven neemt af doordat hun leefgebied wordt ingeperkt en er niet voldoende natuurlijk voedsel aanwezig is. daarentegen zijn er in het verticale vlak veel kansen zoals de vele gesloten ‘blinde’ gevels. vlinders en vogels te vergroten. Deze oppervlakte is 57% van de 5500 m2 gevelgroen gerealiseerd tussen 2010 en 2012.5 jaar. Als pilotproject volstaat 1 blinde gevel met 15 green boxes waarvan 5 green hydroboxes en 1 green powerbox. Duurzame hydrocultuur Omdat er in steden veel ‘harde’ oppervlakken zijn zoals straten en daken kan overtollig regenwater moeilijk in de grond doordringen.5 m. ›› verbetering van de menselijke leefomgeving van de stad. Dat is 16% van het totale jaarverbruik van de portiekflat.ov.. De portiekflats geven een goed voorbeeld van het green box concept en wat dit voor de stedelijke leefomgeving kan betekenen. Green hydrobox De green hydrobox is een box waarin overtollig regenwater wordt opge- vangen. Dit reproduceerbare element.000 is dus aannemelijk.en uitbreiding van steden komt ook de leefomgeving van veel diersoorten onder druk te staan. een afscheiding of als een los groenobject. Om de stad duurzamer te maken heeft Rotterdam in 2010 doelen opgesteld: 415.000 m3 extra waterberging nodig is om al het overtollige regenwater te herbergen. een schonere lucht (minder CO2) en meer biodiversiteit. Ook voldoet dit plan aan de duurzaamheids criteria van Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV) van de overheid. Voorbeeldproject Als voorbeeldproject is de straat De Slinge in Rotterdam genomen. ›› verbetering van de dierlijke leefomgeving in de stad. Het overtollige opgeslagen water uit de green hydrobox laat men wegvloeien via deze hydrogenerator. Een klein formaat hydro-generator die geplaatst wordt in een green power box kan afhankelijk van de watertoevoer een energiebesparing van 16% opleveren (zie voorbeeldproject). Zo wordt er niet alleen een waterbuffer gecreërd maar kan er ook hernieuwbare energie mee worden opgewekt door dit water op ‘droge’ tijden weg te laten vloeien langs een hydrogenerator. Green power box De green power box is een box waarin een hydrogenerator wordt geplaatst. Zo wordt er hernieuwbare energie opgewekt. Het levert een prettigere leefomgeving op.100. De overheid heeft 75 m2 publiek groen per woonruimte genoemd in de Nota Ruimte. De uitdaging is om deze twee elementen met elkaar te verbinden. ›› opslag van overtollig regenwater. minder wateroverlast. Stapelen van deze green box maakt het mogelijk een compacte natuurlijke toevoeging aan de stedelijke leefomgeving van mens en dier te maken: een groene wand voor een gesloten gevel. Dit levert € 2110. Door deze green box van een poreuze buitenlaag te voorzien die enkele weken blootgesteld is aan veel CO2 en een vochtigheidspercentage van 65% zal mosvorming aan de buitenkant ontstaan. dat meestal niet waarneembaar is vanuit het publieke domein. Een toepassing op stadsniveau zou een vergroting van honderden procenten haalbaar maken.500 m2 groengevel. Dit zou de initiële kosten terugbrengen tot € 24. Als het green box concept op de 20 blinde gevels van het voorbeeldproject wordt toegepast met 7 green hydro boxes per blinde gevel levert dit 525 m3 wateropslag op.5 x 1. Dit terwijl gevelgroen een grotere esthetische bijdrage geeft aan de stedelijke leefomgeving ten opzichte van dakgroen.p/m2 gevelgroen en bekijken ze per project de subsidie voor waterbuffers. is een betonnen rechthoekige bak van 3 x 1. Zo subsidieert de gemeente Rotterdam € 45.000 m3 extra waterberging in 2025 (t. Door deze energie meteen in de directe omgeving op een ‘local grid’ te gebruiken wordt er tevens 60% transportverlies over het ‘normale’ net bespaard. Van de Brink & Brouwer.Green Concept Klaas Melle Brouwer. Dit is gemiddeld 2m3 wateropslag per 1 m2. Het onderzoeksgebied is dan ook gefocust op de stedelijke omgeving en de natuurlijke omgeving die daar binnen valt. Hiervan is slechts 5. Door het overtollige regenwater op te vangen in de 5 hydroboxes en dit alles weg te laten vloeien via de green powerbox wordt er 9300. toevoeging van 160. Concept the green box De volgende uitgangspunten voor dit concept zijn door middel van beton te realiseren: ›› toevoeging van groen in de stad.

De groene betonwand wordt nog duurzamer als we het open beton maken van hergebruikte materialen zoals ReBeaStone (hergebruikt spoorweggrind). varens of sedum is een grove en open oppervlaktestructuur van het beton noodzakelijk. Parklaan landschapsarchitecten. op anders kale wanden. Bij een toepassing als vrijstaande wand zoals een tuinafscheiding of geluidwering is de druksterkte voldoende. Dan hebben we een Cradle to Cradle wand met wel 95% hergebruikt materiaal en een enorme reductie van de CO2-uitstoot. Ook kleinere tuinmuurtjes van bijvoorbeeld stapelstenen zijn natuurlijk mogelijk. zonder de aanzienlijke hoeveelheid (kwetsbare) techniek voor o.a. kruiden of vaste planten om toe te passen? Hoe kunnen we de soortgroei sturen? ›› Wat zijn de verschillen in ontwikkeling bij toepassing aan de zon of de schaduwzijde ? ›› Hoe kunnen we het onderhoud minimaliseren? ›› Voor welke dieren (o.en beplantingstechniek gecombineerd! Voor de hechting van groen in de vorm van bijvoorbeeld mossen. lijkt eigenlijk sterk op het beton dat we nodig hebben. Het brengt biodiversiteit op plaatsen waar eerst nauwelijks flora of fauna te bekennen was. maar niet duurzaam. Onze uitdaging was een groene wand die uit zichzelf groeit. We zien veel toepassingsmogelijkheden We zien veel toepassingsmogelijkheden voor de groene betonwand. insecten) biedt een dergelijk open groene wand leef. Een betonwand die vanzelf groen wordt! Door het toepassen van onze Groene betonwand kun je natuur terugbrengen in de directe leefomgeving van de mensen. bewatering. Nader onderzoek We hebben de eerste proefplaten gemaakt en daar ook sedum in geplant. Een waterretentiemiddel zorgt ervoor de grove grindkorrels aan elkaar blijven hangen. Hierbij kan een specifiek patroon worden gemaakt met grijze en groene vlakken. We willen graag antwoord op de volgende vragen: ›› Wat is een geschikte manier van mos. Dit was natuurlijk een belangrijke eerste stap. Met chemische middelen of door stomen wordt het groen verwijderd. Wat. Er kunnen platen worden gemaakt die op bestaande en nieuwe gebouwen worden bevestigd als een soort voorzetpanelen. Daarnaast geeft een groene betonwand minder warmte af en werkt zelfs temperatuurverlagend. dat wordt toegepast voor stevige grasbermen. Door te spelen met verschillende toeslagmiddelen ontstaan duizelingwekkend veel mogelijkheden. Een ander toepassing is om het grove beton in sparingen aan te brengen in het constructieve gladde beton. Het beton is om die reden in de loop van de jaren steeds gladder en waterafstotender geworden. Door de hemelwaterafvoer van gebouwen via de groene betonwand af te voeren ontstaat een soort tijdelijke waterberging. Daarnaast levert het ook nog eens mogelijkheden op voor insecten om hier te nestelen. Wij zijn op zoek gegaan naar een duurzamer alternatief waarbij beton en groen op eenvoudige manier worden gecombineerd tot een onderhoudsvrije groene betonwand. Van probleem naar kans Betonnen oppervlakken die aan de buitenlucht worden blootgesteld kunnen als gevolg van mosgroei en algenbloei groen worden. ’s-Hertogenbosch Vindt u de moderne plantenwanden ook zo mooi? Wij vinden ze fantastisch. Bij gebouwen. Het ziet er vaak verlopen en vies uit. Bij zonnige en droge omstandigheden zullen rijkbloeiende sedums een plek vinden. een groene betonwand die geen onderhoud vraagt! De groene betonwand van zeer open beton levert geur en kleur op. Wat we nodig hebben is zeer open beton waar we een wand mee kunnen maken! Open bermbeton. Er hoeft dus minder water te worden afgevoerd via het riool. Het open beton heeft een geringe druksterkte maar door het in frames of tussen kolommen toe te passen is dit geen bezwaar. In de holtes van het beton groeit gras. Al met al levert de groene betonwand een beter leefmilieu in het stedelijk gebied op. als we dit beton verticaal toepassen? Wat als we er wandpanelen van maken en het beton zo bewerken dat dit voor plantengroei optimaal wordt? Hebben we dan onze duurzame groene betonwand? Het antwoord op deze vragen is JA ZEKER!!!!! Het kan echt. Bij vochtige omstandigheden zullen de mossen en varentjes de muur in beslag nemen.en/of nestgelegenheid en welke doelvegetaties voor dieren kunnen we hiermee realiseren ? 50 51 .en vegetatie-ontwikkeling? Hoe snel wordt de wand groen bij een spontane ontwikkeling of is het nodig een basis de maken door bijvoorbeeld hydroseeding of het aanbrengen van een voedingsbodem. Ook andere vegetaties zoals varens en sedums kunnen hieraan bijdragen. ›› Wat zijn geschikte soorten mossen.a. dachten we. Zelfs op plaatsen waar je normaal weinig planten tegen komt. Planten en beton poriën zuigen zich vol met water. Beton voor een beter milieu Onderzoek heeft uitgewezen dat mos fijnstof opneemt. De soort plant kan gestuurd worden door de betonsamenstelling en de grootte van de holten. Liefst met een zuurgraad van rond de 7. Maar stel dat we juist gebruik maken van deze eigenschappen van beton en hiermee een wand kunnen realiseren die vanzelf groen wordt en groen blijft! Beton. Dit beton wordt gemaakt door het weglaten van het grove gedeelte van het zand en het fijne deel van het grove toeslagmateriaal.‘Groei-beton’ Lilian van Oosterhoudt. De open structuur van het beton levert mogelijkheden voor mosgroei en andere planten. Door middel van de prijsvraag willen we het idee graag nader onderzoeken en uitwerken. geluidschermen en meubilair wordt dit meestal niet gewaardeerd.

met een aangepaste detaillering ten behoeve van groene gevels. maar zou op den duur kunnen gaan afbrokkelen. Het kan helpen om de zogenoemde ‘hittestress’ te verminderen. omdat in de zon dan temperaturen van boven de 42 °C kunnen worden bereikt. Alleen bij grootschalige toepassing levert het systeem een positieve bijdrage aan een gezonde leefomgeving.en landschapsarchitecten en betontechnologen kan het idee verder uitgewerkt worden met betrekking tot een goede detaillering en betonsamenstelling. wat schadelijk is voor planten. Hierdoor neemt de warmtelast in het gebouw af en daarmee de energiekosten om het gebouw te koelen. Wij denken dat er een markt ontwikkeld kan worden voor standaard producten zoals: ›› borstweringen. Doel van ons idee is het stimuleren en doorontwikkelen van verticale tuinen door middel van betonelementen. De ondergrond mag voor alle klimplanten ook niet te donker van kleur zijn. ›› modulaire bouwblokken. Voor een succesvol ontwerp moeten veel factoren beschouwd worden. Een zware plant als klimop oefent bijvoorbeeld een trekkracht van ca 0.35 kN per m2 op de wand uit. De Fransman Patrick Blanc was in de jaren tachtig van de vorige eeuw de grondlegger van de verticale tuin. Verder speelt de oppervlaktestructuur een grote rol in de aanhechting. Deze toegevoegde systemen leiden dan tot een verdubbeling van de kosten van de schil van het gebouw. vooral in stedelijke gebieden. De begroeide gevel werkt als een zonnescherm waardoor de gevel gedurende de dag minder opwarmt en dus ook minder warmte-uitstraling het gebouw in geeft. ›› gevelbanden.Olij. zoals de kleur van de gevel. Beton met een poreuze structuur geeft voldoende houvast voor zelfhechtende gewassen. Verticaal groen gaat in combinatie met klimaatneutraal bouwen een nog grotere rol spelen. Het idee is om grootschalig prefab betonnen buitenbladen toe te passen. Dit kan de levensduur van de geveltuin sterk verlengen. 52 53 . Deze eigenschappen zijn niet aanwezig bij systemen van metaal en kunststof. De temperatuur in de stad gaat in zomernachten omlaag. In Nederland zijn inmiddels een aantal projecten uitgevoerd. bijvoorbeeld bij drukke doorgaande verkeersroutes door de stad.Groene gevels B. Planten zetten CO2 om in zuurstof en vangen fijnstof af. In de detaillering kan dan tevens gezocht worden naar integratie van druppelleidingen voor irrigatie en bemesting. ›› vermindering van het energieverbruik door het isolerend effect. ›› verdiepingshoge gevelelementen. en zijn de betonsamenstelling en de eigenschappen van toegevoegde kleurstoffen essentieel. Bladeren houden fijnstofdeeltjes vast. Op deze wijze is de kostenverhoging minimaal.en spoorwegen kan nog verbeterd worden. Om echt effect te sorteren op het milieu in de stad moet het tevens veel grootschaliger aangepakt worden. Op deze wijze kunnen dan bij grootschalige nieuwbouwprojecten ‘groene muren’ gemaakt worden. In dit idee wordt gezocht naar een toepassingsmethode bij nieuwbouwconstructies. Verdere ontwikkeling In samenwerking met tuin. Maar ook de toepassing op geluidschermen langs snel. en worden daarom slechts incidenteel toegepast. Bij beton is het belangrijk dat er geen voor planten giftige stoffen vrijkomen. ›› voorkomen en aan het zicht onttrekken van graffiti. Spouwventilatie is dan ook niet of nauwelijks noodzakelijk. Hierbij valt te denken aan toepassing van niet grondgebonden systemen. Als er kleine stukjes kunnen afbreken vinden de planten onvoldoende houvast. Overige voordelen van de groene muur: ›› grotere biodiversiteit in de stad. zoals zware metalen. Er zijn hiertoe al een aantal standaardsystemen op de markt beschikbaar. ›› opfleuren en verzachten van de harde lijnen van de versteende stad. met een sterk wisselend resultaat. ons zijn nog geen systemen in beton bekend. Voordeel van het beton is dat het waterdicht en onderhoudsvrij is. Houtvezelbeton geeft uitstekende hechtmogelijkheden voor klimplanten. Bouwadviesbureau Strackee. maar een aanpassing aan de bouwkundige schil. en kan brokjes beton lostrekken. Tevens biedt beton door de grote massa een verbetering in het weren van geluidbelasting op de gevel en heeft het een groot accumulerend vermogen om temperatuurpieken te vereffenen. ›› balkonschermen. Deze systemen bestaan over het algemeen uit metaal en kunststof. met name als ze groter worden. Het product is vooral bedoeld voor corporaties en projectontwikkelaars. waarbij het geen toegevoegd element moet zijn. doordat de planten water verdampen uit hun bladeren. Het milieu vaart er wel bij Verticaal groen dient het milieu. Indien regenwater op de gevel door vrijkomende stoffen uit het beton een hoge pH krijgt (meer dan circa pH 8) is dat ongunstig voor de klimplanten. dit zijn over het algemeen toevoegingen op de bouwkundige gevel. Dat kan zo een paar graden schelen. Niet alle projecten zijn even succesvol. ›› verfraaiing: groen als kunstobject op gevels. De geveltuin kan ook helpen de luchtkwaliteit in de stad te verbeteren. Amsterdam De belangstelling voor verticaal groen op gevels heeft in Nederland vanaf 2007 een vlucht genomen.

Rood=extreem droog/grote kans op natuurbranden. student Saxion Hogeschool. robuust monument ter versterking van de beleving van de natuur. de wandelaar en de boswachter. Een kolossale en elegante betonnen monoliet. merken ze dat dit de eerste keer is dat ze zo diep in het bos zijn gekomen. Stedenbouwukundig Ontwerpen Herken het gevaar door middel van het grondwaterpaaltje. Zij vraagt ‘is het een tempel?’ waarop hij zegt ‘Misschien. Beschermd door het kolossale bouwwerk maar ook zo nietig klein in het geheel. moet straks naast het bankje. Het monumentale bouwwerk wordt steeds beter zichtbaar. De natuur en het monument versterken elkaar: het bosgebied valt op dankzij de aanwezigheid van haar aanbidder. Het is een viering van de natuur midden in de natuur. Het mooiste uitzicht tot nu toe. Iets wat in natuurgebieden niet altijd vanzelfsprekend is. Het Grondwaterpaaltje moet de toerist en wandelaar waarschuwen voor dit mogelijke gevaar en ze erop attenderen wanneer het niet verstandig is hun smeulende sigaret weg te gooien of aan wild barbecueën te doen in het Nederlandse landschap. Daarom voelt het alsof. Op een herfstachtige ochtend fietsen ze samen langs een bosgebied ergens in Nederland. Ze vragen zich af wat er aan de andere kant van deze kolossale monoliet zou zijn? Ze lopen langs de hoge muur en kijken omhoog. Omdat het grondwaterpaaltje gebruik maakt van pijpen die tot het grondwaterpeil leiden zou in geval van brand de brandweer makkelijk beschikking hebben tot een waterbron. waar gebarbecued kan worden en welke gebieden extra aandacht en controle nodig hebben. Ze weten zo waar sigaretten beter niet de natuur in geslingerd kunnen worden. ziet zij iets boven de boomtoppen uitsteken. Grondwaterpaaltje Lars den Admirant. in de vorm van een halve ellips. Ontwerp GROENGRAUW is een tijdloos. een ingetogen theatrale zetel vermomd als een monumentale stille ruïne van beton. leent zich zo goed als beton voor een gebaar zoals dit. De mate van gevaar wordt bepaald door de stand van het grondwaterpeil. In de verte. Zij kwamen tot het oordeel dat dit principe werkt maar niet voor elk gebied even geschikt zou zijn. gronddeskundige. Dit heeft vooral te maken met de diepte van het grondwaterpeil in sommige gebieden. De concave vorm aan deze zijde geeft een beschermend gevoel en het smalle bankje in het centrum van de halve ellips nodigt uit om op te gaan zitten. Ze minderen vaart en hij vraagt aan haar wat dat zou kunnen zijn? Nieuwsgierig geworden wijken ze af van hun route en slaan het bospad in. Door het grondwaterpaaltje van drijvend beton te maken en dit te mee te laten bewegen op de stand van het grondwaterpeil kan dus worden aangegeven hoe droog het gebied waar het paaltje staat is en dus ook hoe hoog de kans op mogelijke natuurbranden. Rotterdam Herfst 3013. is een betonnen muur juist ingetogen en anoniem in haar verhaal: ze respecteert de kleurrijkheid van de groene omgeving en laat de natuur voor zich spreken. In tegenstelling tot bijvoorbeeld een drukke rode bakstenen muur die meer frivool en pretentieus is en de aandacht trekt. Zomer 2013 brandden grote bosgebieden in Australië en Californië af maar ook dichter bij huis op de Veluwe komen geregeld heidebranden voor. Dit proces is voorgelegd aan de brandweer van de gemeente Putten. Vol verwondering naderen ze het object. En zo dicht bij zichzelf. Geen ander. Het ontwerp kan worden uitgebreid door bijvoorbeeld te gaan werken met een mobiele app. Starend en luisterend nemen ze de natuur in zich op. deze ruïne en het bosgebied in harmonie naast elkaar zullen bestaan. Naast het geluid van de natuur wordt ook het zicht omkaderd door de compositorische openstelling van het monument. Door langdurige droogte neemt het brandgevaar in natuurgebieden toe. waterschappen Vallei en Veluwe en de heer Niese. De brandweer kwam ten slotte nog met het idee het grondwaterpaaltje geschikt te maken voor het aansluiten van brandweerslangen. ontwikkeld door MGX kennisinstituut. ook over 1000 jaar. de prullenbak en de wegwijspaddenstoelen in de Nederlandse natuurgebieden te vinden zijn. water en de wind die door de bladeren waait geconcentreerd en gefocust naar één plek in het midden van de ellips waar één individu plaatst kan nemen en waar hij één is met de natuur. Om hun heen wordt het steeds stiller. Het zou ook een ufo-landingsplaats kunnen wezen. Zo kan het grondwaterpaaltje ook een educatieve rol gaan spelen door samen met de app informatie te verschaffen over de oorzaken en gevaren van natuurbranden en hoe deze te voorkomen zijn.’ Aan de andere zijde van de gebogen muur wordt een wijds uitzicht op het natuurgebied onthuld. door de mens gemaakt materiaal. Op het paaltje moeten drie verschillende kleurcodes verschijnen: groen= vochtig/geen gevaar. Door haar egale concave vorm wordt het geluid van vogels. worden in het drukbevolkte Nederland als probleem en gevaar beschouwd. Anderzijds wordt het uit zijn stedelijke context gehaalde grauwe bouwmateriaal midden in de natuur opgenomen. Het beton is geduldig en tijdloos. Het Grondwaterpaaltje moet dus voor bescherming van de natuur gaan zorgen door het waarschuwen en informeren van de toerist. versterkt de zintuigelijke beleving van de natuur voor de mens. ‘Ssstt … hoor je dat?’ fluistert ze. Bij droogte door hoge temperaturen en het langdurig ontbreken van neerslag zakt het grondwater steeds dieper weg de bodem in en bij neerslag stijgt dit grondwater juist weer. Zo bewust van de natuur. Dit paaltje bestaande uit drijvend beton. Branden die in andere landen niet als probleem gezien worden en soms juist als uitkomst om natuurgebieden weer vruchtbaar te maken. Ze lopen samen naar het éénpersoons bankje. Ze komen bij een grote ellipsvormige muur die hen het zicht op het daar achtergelegen stuk bos ontneemt. Geel=droog/extra aandacht vereist. 54 55 . Hij gaat bij haar op schoot zitten en samen bewonderen ze het uitzicht.Groengrauw Hugo Schoemaker en Samuel Eftegari. Of de boswachter die nu in één oogopslag kan zien welk gebied extra aandacht nodig heeft.

Kwetsbare soorten die kunnen profiteren zijn de kamsalamander. Vooral reislustige soorten zoals de pad en de das vallen vaak als verkeersslachtoffer. Beleving en Ontwikkeling van onze leefomgeving. De verschillende elementen in dit ontwerp (faunakam (klein/groot). faunabank. De vormgeving is zodanig dat een combinatie van meerdere modules mogelijk is. dijkafritten en andere obstakels langs het traject gemaakt kan worden. Zij beschermt fauna door het slim combineren van infrastructuur en het creëren van veilige geleiding. gewone pad en das. zitbank of fiets-wandelpad maakt zij het landschap optimaal beleefbaar voor passanten. De verschillende modules van de INFA+ systeem kunnen eenvoudig gekoppeld worden. Aansluitend bij deze gevarieerde kenmerken kent het INFA+ systeem een modulaire opzet. Het richt zich enerzijds op bescherming van fauna en anderzijds op het versterken van lokale gebiedsontsluiting. Door ruimten uit te sparen in de voorzijde van INFA+ vinden vogels en insecten hier huisvesting. INFA+ draagt dankzij een innovatief ontwerp bij aan Bescherming. betrouwbaar en duurzaam alternatief voor traditionele faunageleide systemen. Niet voor niets worden zij wel ‘tribunes van de uiterwaarden’ genoemd. faunakam (klein/groot). 56 57 . Innovatieve toepassing Iedere dijk. konijnen. Voor de recreatiesector en het forenzenverkeer levert ten slotte de +uitvoering met fiets-wandelpad een aantrekkelijke ontsluiting van de streek. Op een rustiger traject nabij water met een amfibieënpopulatie volstaat de faunakam met faunatunnel. De toename en effectieve bescherming van lokale biodiversiteit verhoogt bovendien de kwaliteit van de woonomgeving. Een systeem dat meerwaarde creëert voor mens en dier. INFA+ combineert effectieve faunageleiding met informatievoorziening. INFA+ bestaat uit meerdere modules. Uniek hierbij is dat INFA+ eenvoudig kan worden toegevoegd aan bestaande infrastructuur. Bescherming Infrastructuur vormt dikwijls een barrière voor natuur. Leersum Het INFA+ systeem biedt een innovatieve oplossing voor knelpunten van infrastructuur met natuur. Algemeen Dankzij INFA+ behoren verkeersslachtoffers voortaan tot het verleden. Leersum Arjan de Nooijer. wegberm of spoorrails heeft een eigen karakter. slijtlaag of houten of kunststof bekleding. Het ontwerp komt het best tot zijn recht op dijktrajecten. Het systeem is tweeledig. Vormgeving. INFA+ biedt een effectieve oplossing. ligging en gebruikersgroep. materiaal en multifunctionaliteit maken het systeem tot een aantrekkelijk. nestkamer en fiets-wandelpad. Beleving Onze dijken vormen een kunstmatige verhoging in een vlak landschap. Naast functioneel zijn de nestkamers bijvoorbeeld ook educatief van waarde. recreatiemeubilair en nestkamers voor vogels en insecten. Soorten waarvoor de nestkamers zich met name lenen zijn vogels als de oeverzwaluw en insecten als de aardhommel en solitaire bijensoorten. Ruimte en afwisseling kunnen vanaf dit hoog gelegen uitzichtpunt overweldigend zijn. Dankzij de modulaire vormgeving kan optimaal aangesloten worden bij de infrastructuur. Iedere module is opgebouwd uit losse elementen. informatievlak. Gijsbertsen Natuur in Zicht. de +uitvoering biedt fietsers en voetgangers een veilige route van A naar B. De duurzaam uitgevoerde betonelementen kunnen zonder ingrijpende wijziging in de bestaande situatie aan een dijklichaam of rijweg toegevoegd worden. Elementen worden op een fundatie geplaatst en aan elkaar gekoppeld. Op een druk dijktraject. Ontwikkeling INFA+ draagt door een bijzondere vormgeving bij aan natuurontwikkeling. Daarnaast zal een scala aan algemene soorten zoals vossen. INFA+ biedt wandelaars en fietsers de gelegenheid om veilig en in alle rust van een oer-Hollands uitzicht te genieten. De vormgeving is zodanig dat bij toepassing van bijvoorbeeld de faunakam een goede aansluiting met de faunatunnel. INFA+ maakt gebruik van de natuurlijke kracht van dijken.INFA+ Jaap Gijsbertsen. egels. Met name soorten die gebruik maken van holten hebben hiermee te maken. reptielen en zoogdieren worden dankzij INFA+ minimaal verstoord en kunnen veilig een weg passeren. Natuurlijk draagt de INFA+ niet alleen bij aan de ontwikkeling van natuurlijke kwaliteiten. Het eenvoudige principe bestaat uit losse elementen die onafhankelijk van de rijweg aan het wegdek worden toegevoegd. Dat bescherming van overstekende dieren effectief kan zijn bewijzen successen elders in ons land waar de populatie gewone padden in ruim tien jaar tijd groeide van 200 naar 15. georiënteerd op het zuiden in een wandelstreek is wellicht een combinatie van de zitbank + informatievlak + nestkamer voor insecten + fiets-wandelpad zonder faunatunnel het meest geschikt.500 INFA+ beschermt niet alleen de fauna. faunabank. hun hoogte en ligging. informatievlak. De Nooijer Architect. Wegen kunnen het leefgebied van een soort in tweeën delen. In de natuur bestaat vaak schaarste aan nestruimten. behoeften van weggebruikers en ecologische kwaliteiten ter plaatse. hazen. desgewenst voorzien van een structuur. De elementen zijn uitgevoerd in beton. Amfibieën. kleine marterachtigen en muizen dankbaar gebruik maken van het INFA+ systeem. nestkamer en fiets-wandelpad) zijn zowel afzonderlijk als gecombineerd toepasbaar. maar is ook prima toe te passen parallel aan andere infrastructuur. In de uitgebreide +uitvoering maakt de aantrekkelijk vormgegeven betonconstructie bovendien een veilige ontsluiting van dijken en wegbermen voor fietsers en wandelaars mogelijk. In de vorm van een informatievlak.

maar ook om een statement te maken voor het belang van de insecten. Maar ook als voedsel voor veel vogels zijn insecten onmisbaar. de industrialisering en de schaalvergroting in de landbouw.20 meter hoog en voldoet hiermee aan deze eis.en tuinbouwgewassen. De insecten hebben behoefte aan een achterwand. In het stedelijk gebied kunnen de betonnen bloemen bijvoorbeeld in groten getale worden gebruikt. Wendy Lenders. rekening houdend met de gevoelige vleugels van de dieren. Ook in particuliere tuinen kunnen een of meerdere bloemen toegepast worden als schuilgelegenheid voor insecten. In het bloemhoofd zullen verticale spleten gemaakt worden die als ingang dienen. Verstedelijking kan echter ook mogelijkheden bieden. De ingangen zullen. De Insectenhoed kan zowel in het stedelijk gebied als in particuliere tuinen worden toegepast. Eventueel kunnen de grotere gaten gevuld worden met natuurlijke materialen zoals hout en riet. Hier dienen ze dan niet alleen als schuilplaats voor insecten. vlinders en hommels hebben namelijk voor zowel de samenleving als in de natuur een belangrijke functie. De bloemen kunnen goed in het stedelijk beeld geïntegreerd worden. Astrid Nugteren. één voor vlinders en één voor lieveheersbeestjes. De openingen hebben een afmeting van 1 bij 9 cm. hol van binnen zijn. Het begin van het draadeind zit bevestigd aan het eind van de bloemsteel. Voor bijen en hommels zal het bloemhoofd een massieve vorm krijgen met hierin gaten waar de insecten in kunnen kruipen. dus de gangen zullen elkaar niet kruisen. De verschillende bloemhoofden worden bevestigd door middel van een draadeind en een RVS-moerdop. zodat de vlinders hieraan kunnen hangen. Toch verdienen ze meer positieve waardering! Insecten zoals bijen. Deze gangen zullen horizontaal zijn zodat er geen regenwater in terecht zal komen. Veel planten zouden niet bestaan als de vele duizenden soorten insecten deze niet zouden bestuiven. De bloem De Insectenhoed is een soort insectenhotel in de vorm van een betonnen bloem. Eén van deze eisen is dat de nestplaats zo’n 0. Aangezien de bloem schuin staat zal het bloemhoofd maar op één manier bevestigd kunnen worden door middel van een ‘hol dol verbinding’. In het bloemhoofd is een opening vrijgehouden voor dit draadeind en de moerdop zal verzonken liggen in het bloemhoofd. Het totale object kan gefundeerd worden middels een betonvoet onder aan de steel. De bloemsteel en de bloembladeren zullen bij elke bloem hetzelfde zijn. Dit heeft onder andere te maken met de oprukkende verstedelijking.en diersoorten. Er zijn drie typen bloemhoofden bedacht. het kan ook een bijdrage leveren aan de biodiversiteit. omdat ze esthetisch waardevol zullen zijn. vanwege de overheersende windrichting. Een Echinacea purpurea is een vaste plant die waardevol is voor de dracht. maar de hoofden zullen aangepast worden voor verschillende insecten. is een Echinacea purpurea (rode zonnehoed). De gangen dienen zo glad mogelijk te zijn. De stad kan veel soorten insecten en andere dieren nieuwe levenskansen bieden. De gaten zullen 4 tot 12 mm dik zijn en de gangen zijn 5 tot 10 cm diep. Bij elk bloemhoofd zal rekening worden gehouden met de eisen die het beoogde insect eraan zal stellen. Hommels. Omdat het hoofd los vervaardigd wordt kan het bloemhoofd gevuld worden met twijgjes.Insectenhoed Michiel van Lent.50 tot 3. zodat de insecten voldoende ruimte hebben om zich te kunnen nestelen. Ook hier kan het hoofd eventueel gevuld worden met bijvoorbeeld dorre bladeren. in combinatie met een betere bewustwording van mensen van het belang van insecten. In het bloemhoofd zullen in dit geval ovale gaten gemaakt worden met een diameter van 6 tot 8 mm. Deze bloemhoofden vormen in De Insectenhoed de schuilgelegenheid voor de insecten. Kortom. op het oosten gericht moeten worden. 1. vlinders en bijen zitten veelvuldig op de bloemen van deze plant. Zonder bijen zou er bijvoorbeeld nauwelijks fruitproductie zijn. De laatste jaren gaat het wereldwijd slecht met de soortenrijkdom van de flora en fauna en dus ook met de insecten. De bloemhoofden of kegels van een rode zonnehoed zijn vrij groot en opvallend. één bloemhoofd voor bijen en hommels. De uitwerking Bij de uitwerking van de bloem is er rekening gehouden met de eisen die de diverse insecten stellen aan hun nestplaats. anders beschadigen de insecten hun vleugels. Ook in Nederland verdwijnen er jaarlijks diverse plant. Ten behoeve van de vlinders zal het bloemhoofd een holle vorm krijgen.00 m boven de grond dient te worden geplaatst. Naast een gevarieerd groensortiment in de stad behoeven dieren ook hier schuilgelegenheid. Milsbeek Insecten zijn bij veel mensen niet erg geliefd. Groen in de stad wordt niet alleen door mensen erg gewaardeerd. net als bij de vlinders. De bloemhoofden zullen dan ook los vervaardigd kunnen worden. De bloem inclusief het hoofd wordt ca. De bloem die als inspiratie gebruikt is. De afmetingen van het bloemhoofd zijn 15 x 10 cm. 58 59 . Ze zijn van groot belang voor het bestuiven van onze land. Het startpunt van het idee wordt gevormd door een schuilplaats voor insecten. Voor lieveheersbeestjes zal het bloemhoofd. zonder insecten zou onze wereld er heel anders uitzien.

Tijdens de researchfase hebben gesprekken plaatsgevonden met deskundigen op het gebied van dierenleven en biodiversiteit. Als je dichterbij komt zie je de dichtgeplakte gaatjes. De steen moet in grote hoeveelheden. Hierdoor is er extra nuance voor het dierenleven (alle gaatjes zijn anders) en ontstaat bijzondere licht. Als een insect een holte gevonden heeft. Bij een op zichzelf staande (dus niet aangeaarde) muur zouden de gaatjes aan één zijde van de steen dicht moeten zijn. in hout. zowel van afstand als dichtbij. waardoor hechting en een grote mate van stevigheid wordt verkregen. vooral in de winter. dan heeft dat gevolgen voor de ander. Zij zijn ervan overtuigd dat het idee zal functioneren. waarmee kan worden gespeeld door degene die bouwt. Deze steen laat zien dat beton een zeer bijzondere esthetische waarde heeft. Wat als we nou hele grote insectenhotels zouden kunnen bouwen? Grote harde oppervlakten in de buitenruimte kunnen van holtes worden voorzien en functioneren als insectenhotel. De steen is afgerond voor een natuurlijke uitstraling en om er naast rechte ook ronde vormen mee te kunnen creëren. Betonnen elementen te verwerken als legosteentjes. smeert het de voorkant dicht en blijft het in het hotel tot het weer warm wordt. Biodiversiteit zorgt voor vruchtbare grond. Dit geldt vooral voor keermuren. bouwen we ‘insectenhotels’. dat er voor de winter wordt gemaaid en opgeruimd en dat steeds grotere oppervlakten worden verhard waardoor deze niet meer voor overwinterende insecten toegankelijk zijn. maar op het westen en oosten zullen de gaatjes ook door andere insecten benut worden. Door middel van slimme ontwerpen kunnen mooie. Deskundigen wijzen op de bloemrijke bermen en andere ‘nectarkroegen’ die overal worden ingericht en stellen dat deze weinig zullen opleveren als de jonge dieren de winter niet overleven. een keten van natuurlijke processen. De nu ontworpen steen is bedoeld om te worden aangeaard. steen of door holle stengels te bundelen. behalve dat ze meestal solitair leven en dat ze allemaal met elkaar in verbinding staan. voor andere toepassingen zal de vorm en maatvoering veranderen. Hierdoor ontstaat een zeer groot potentieel afzetgebied. Alle voorkomende planten en dieren spelen een rol in de biodiversiteit. We weten nog lang niet voldoende van deze dieren. schoon water en een stabiel klimaat. Anders is het met de behoefte aan beschutting. Als er 1 schakeltje kapot gaat heeft dat gevolgen voor de hele keten. De steen is ontworpen met een lichte glooiing over het oppervlak. of als basismateriaal voor het bouwen van groene muren. We weten dat beton duurzaam is. in Nederland naar schatting ruim 40. Voor grotere werken (bijvoorbeeld een onderdoorgang bij een viaduct) zou de steen 20x20x40 cm kunnen zijn. WINNAAR Toekomst Het idee van een steen met gaatjes is op meerdere manieren toepasbaar. geeft een muur die is gebouwd van deze steen voortdurend een ander beeld. met gaatjes in diameters van 4 tot en met 14 mm. Een betonnen muur die leeft! De cirkelvormige gaatjes in iedere steen maken bij toepassing in muren fascinerende patronen. Het uitgangspunt blijft altijd gelijk. Op het zuiden gericht zal de natuurwaarde het grootst zijn (met name voor solitaire bijen) omdat daar in het voorjaar als eerste opwarming plaatsvindt. voor kleinere werken (bloembak in particuliere tuin) 10x10x20 cm.en schaduwwerking. Deze achterliggende aarde functioneert als warmtebuffer. De steen kan zowel worden gestapeld als gemetseld. Enter We maken ons zorgen over de biodiversiteit.B. maar natuurwaarde had het nog niet of nauwelijks. Cruciaal daarbij zijn de ruim 600 soorten insecten. Bij stapeling helt de muur iets achterover en wordt aangeaard met grond die deels de gaatjes opvult. Vast staat dat insectenhotels bijdragen. Het bovenliggende probleem is dat we onze publieke ruimte te netjes onderhouden. nieuwe producten worden ontwikkeld die ook door particulieren zonder veel kennis en ervaring kunnen worden toegepast. Sterft de ene soort uit. modulair bouwelementen met overwinteringsmogelijkheden en betonnen oppervlakten die functioneren als insectenhotel. De patronen maken het bijzonder. Afhankelijk van de stand van de zon. Het insectenhotel als alternatief voor de bouwmarktschutting. De natuurwaarde wordt dan een verkoopargument en het imago van beton verandert voorgoed. Nectarkroegen Aan de behoefte aan voedsel (nectar) kan relatief eenvoudig tegemoet worden gekomen. Oplossing Om overlevingskansen van dieren te vergroten. aangewerkt met aarde. dus machinaal kunnen worden geproduceerd. Babako.000 soorten.Leven in een betonhotel Erik Bretveld. Dit verandert als het beton insectenhotel wordt en we het op grote schaal kunnen toepassen. blijkt dit niet of zeer moeilijk te repareren. extra modules om bijvoorbeeld in de elementen planten te laten groeien en regenwater te bufferen. maar de schaal is te klein. Het principe is geschikt voor zowel grotere infrastructurele werken als particuliere tuinen. 60 61 . N. De kleur is grijs en glad afgewerkt. Hierdoor ontstaan nieuwe toepassingsmogelijkheden. Als de keten ergens beschadigd raakt. Ontwerp Het ontwerp betreft een steen van beton. We denken hierbij aan flexibele elementen voor constructies zoals schuttingen.

Door de vorm van de vogel krijgt het ontwerp een licht en beweeglijk karakter en wordt het een duidelijke verbeelding van een betonnen constructie die door zijn massa eer aan zijn materiaal doet. Voor meer kleurnuance zou men voorzichtig de cementsluier van de zichtzijde af kunnen stralen. In de lente zal dit paviljoen transformeren tot een groene oase doordat het overgroeit met planten die zich een weg lijken te weven door en over het ontwerp en zo beschutting geven aan een variëteit aan vogels. het verandert mee met zijn tijd maar zal altijd een dynamische toevoeging zijn aan de plaats die het krijgt. Mogelijk dat Novacem ook geschikt is in plaats van magnesium-fosfaatcement. deze soorten kunnen goed tegen droogte en hebben geen intensief onderhoud nodig. Proefmonsters Vooral om een beter gevoel bij het aanzicht en de afmetingen te krijgen. vlinders en bijen. Leiden Het idee is een zeshoekige betonsteen met koraalstructuur waar mossen en kleine planten op groeien. Per steen kan net een ander zadenmengsel worden toegepast. Dat kan gewoon met de tuinslang of anders met een onzichtbaar druppelsysteem dat in de spouw is verwerkt.Koraalsteen Tijmen Versluis. Belangrijkste beperking is dat het voor mij vrij lastig bleek om aan magnesium-fosfaatcement te komen. Resultaten moeten proefondervindelijk worden vastgesteld. Door de steen achteraf te zandstralen. Door grove lavasteen of hydrokorrels te gebruiken in plaats van grind. In de winter laat het de pracht en mogelijkheden van het beton zien. In principe is er geen kleurtoeslag nodig. zou de originele kleur van de kleikorrels/ lavasteen nog beter naar voren kunnen komen en de cementsluier. als tuinmuur. VERS Architecten. heb ik een aantal proefmonsters gemaakt. Bij een keerwand zou men een laagje turf als ‘specie’ kunnen gebruiken.. is dus niet geschikt). Water Planten hebben water nodig om te groeien. Onder de vleugels LJMKarchitecten. maar het zou ook als gevelsteen toegepast kunnen worden. Voor de vorm van de koraalsteen is een zeshoek gekozen. zal er waarschijnlijk wel extra bevochtiging nodig zijn. Nader onderzoek waard. De zaden zijn voornamelijk van sedums en mossen. In de herfst verandert het weer in zijn dynamische vorm waar beton de overhand heeft en de bezoeker uit lijkt te nodigen om er even doorheen te wandelen en het beton te bewonderen of om even te schuilen tegen de regen. neemt meer CO² op dan het uitstoot. Deze cementsoort op basis van magnesium. 62 63 . Geen specie nodig dus. Te gebruiken als keerwand. Daarom passen we zo min mogelijk cement toe en geen wapening (metaalwapening zou overigens snel aangetast worden door de lage pH-waarde. Hierdoor wordt de fraaie bruine kleur van de gebruikte lavasteen beter zichtbaar. Het is nog niet geheel duidelijk welk effect de toepassing van Olivijn als vulstof heeft op de plantengroei. als bescherming van steile hellingen. In plaats daarvan heb ik vooralsnog gewoon portlandcement gebruikt. Het lichtgrijze beton warmt niet te snel op (in tegenstelling tot donkergrijs beton) en zorgt dat de groene plantjes goed te zien zijn. Normaal beton heeft een hoge pH-waarde tussen de 12 en 13. Om de pH-waarde naar beneden te brengen maken we gebruik van magnesium-fosfaatcement in plaats van gewoon cement. Door deze wisselwerking van de seizoenen laat het telkens een ander gezicht zien. Wellicht dat ook nog extra additieven nodig zijn om de juiste pH-waarde te bereiken. anderzijds zorgt het voor bepaalde meststoffen die de planten juist nodig hebben. Nootdorp Met dit paviljoen brengen we de natuur dichter bij de mensen en de mensen meer in de natuur. Inspiratie hiervoor komt uit de natuur.. Door de dikte van de wand kunnen de stenen ook bij spouwmuren zonder specie gestapeld worden. komt het zeshoekige patroon nog mooier naar voren. Enerzijds zal het de pH-waarde misschien iets verhogen. In tegenstelling tot de verwachting bleek dat de hydrokorrels een mooier resultaat gaven dan de lavasteen. De steen heeft zodoende een zo laag mogelijke CO² uitstoot en is 100% recyclebaar. verwijderd wordt. die mogelijk nog zou kunnen verhinderen dat zaden ontkiemen. Een extensieve groene gevel! Daarmee is het een betaalbaar en onderhoudsvriendelijk alternatief voor een intensieve groene gevel. zodat plantjes erin kunnen wortelen. Beplanting Lang niet alle planten zijn geschikt voor deze steen. CO² / duurzaam bouwen De steen hoeft niet uitzonderlijk sterk te zijn. Deze steen laat zich makkelijk stapelen en is als geheel behoorlijk stabiel. De kop is grof van structuur. zodat planten zich nog beter kunnen wortelen en ook groter kunnen worden. zodat het geheel een mooi afwisselend beeld geeft. Indien Koraalsteen als gevelsteen op het zuiden wordt toegepast. De zaden worden ingestrooid in de toplaag van de steen. Novacem zegt dat de pH-waarde van het beton variabel is. kan het beton het water beter en langer vasthouden. Door de stenen afwisselend meer naar voren of naar achteren te plaatsen.5 en 7. pH-waarde De pH-waarde die nodig is voor planten om te kunnen groeien ligt tussen 5.

Maar na de emotionele reactie komt hopelijk ook de drang om de bestaande toestand daadwerkelijk te verbeteren.Landscape Mariana Kolova. Om een deel van het gecultiveerde land terug aan de natuur te ‘geven’. Deze memorabele verschijning lijkt helaas bij te dragen aan het beeld dat beton een van de symbolen van het verdringen van de natuur is geworden. De beelden laten diverse toepassingen van hetzelfde idee zien. De focus ligt op het gebruik van de ‘buitenzijde’ als een kans om het contact met de natuur te bevorderen. die graag van het uitzicht wil genieten. Veel van de snel. tot aan de kleikorrels. Een andere toepassing is het creëren van een rustig en/of uitnodigend plekje in gebieden die door infrastructuur gedomineerd worden. zoals doorlopende fiets. Constructie De betonconstructies zelf werken precies op dezelfde wijze als de alom bekende voorbeelden die symbool staan voor het gebrek aan aandacht voor de natuurlijke omgeving. De specifieke aspecten van het beton op een rij: ›› het heeft een zeer open structuur. Amsterdam Veel van de iconische betonconstructies zijn van indrukwekkend formaat. Letterlijk. Dit project reageert op de genoemde ontwikkelingen door een nieuwe functie voor de al lang bekende betonconstructies voor te stellen: de beton als drager van landschapsuitbreiding. ›› voornaamste doel is het architectonische beeld in het wegontwerp. is het menselijke inzicht en daardoor ook de doelstellingen van de door de mens gemaakte wereld.of recreatiegebieden.en natuurgebieden in tweeën. ›› En klaar is de betonconstructie voor de luchtzuiverende plantjes in deze middenberm! 64 65 . SUnlAnD. Zo’n heuvel boven de snelweg biedt mooie uitzichten en ruimte voor bezoekersvoorzieningen. Dit kan een weg door een watergebied zijn. met adembenemend uitzicht en weinig mogelijkheden om ervan te genieten. Het enige wat veranderd is. dan ›› Een laag met kleikorrels voor een goede voedingsbodem. De voorgestelde interventies zijn betonconstructies die de infrastructurele obstakels overdekken om een plek zowel aan planten en dieren als aan de natuurliefhebber. Maar het liefst zonder nog meer land op te eisen voor deze activiteiten. Schrik Het valt wel te begrijpen waarom men tegenwoordig schrikt van de terugblik op de menselijke activiteiten in de vorige eeuw. maar een uitgekiende opbouw zodat planten optimaal kunnen groeien in het beton. Een van de meest voor de hand liggende toepassingen is in de buurt van natuur. Ballast Nedam. zowel technisch als esthetisch. De groeiende aandacht voor de natuur wekt ook toenemende belangstelling voor het bezoek aan en het verblijf in de natuurgebieden. met grote overspanningen en verrassende vormen. Dergelijke interventies zijn op diverse locaties denkbaar om uiteenlopende kwesties te verbeteren. door de mens gemaakte wereld is in die periode flink gegroeid en beton heeft de grenzeloze expansiezucht goed bediend. maar niet het hoofddoel van de interventie. De constructies creëren toegankelijke kunstmatige landschappen boven bestaande wegen. Niet zomaar wat gaten in het beton. Om de natuurlijke habitat van de dieren voorbij de dichtstbijzijnde snelweg te laten gaan. Bij zo’n schrik hoort ook een spontane afkeer van de gevestigde praktijken.en spoorwegen snijden bestaande en potentiële recreatie. De relatief korte geschiedenis van beton als bouwmateriaal versterkt de associatie met de twintigste eeuw en de historische processen die eraan gebonden zijn. ›› Daarop zit een afdeklaag van zeer open en rood gekleurd beton. De rivieren en de valleien zijn overbrugd. dan ›› Puingranulaat als opvulling. Groen (paars in dit geval) speelt daarin een belangrijke rol. Vervolgens zijn er gaten geboord in het beton. Functionele voordelen. Gezien de indrukwekkende eigenschappen van beton als bouwmateriaal zal deze opgave hoogstwaarschijnlijk voor groot werkplezier bij zowel de architect als de constructeur zorgen. Nieuwegein Speciaal betonontwerp om planten optimaal te kunnen laten groeien. De kunstmatige. dankzij zijn uitstekende kwaliteiten. terwijl die zelf goed zichtbaar is. zoals A7. Opbouw van de constructie ›› Eerst de vloer van de tunnel. Het spreekt wel voor zich dat het aangepaste gebruik naar aangepaste ontwerpdoelstellingen vraagt. Bij de genoemde voorbeelden gaat het om een innovatieve toepassing met bestaande betontechnieken. Nature 4Ever Jeroen Nagel. de velden zijn doorkruist door snelwegen en veel van de mooiste landschappen worden gedomineerd door grootschalige bebouwing. de bergen zijn ondertunneld. te bieden.en wandelpaden zijn ook zeer welkom.

Met een doorsnede van minimaal 1 meter. Het patroon van de gevel De gevel is opgebouwd uit een samenstel van één basisvorm die in grootte varieert en uitdrukking geeft aan de variatie en pluriformiteit die de natuur kenmerkt. De soort is zeer plaatstrouw en lijkt de nestplaats tot op de centimeter nauwkeurig in zijn geheugen in te prenten. Ad.Architect. De hoogte kan variëren met een minimum van 13 cm. Nu is een groot aantal van die soorten aangewezen op kunstmatige kliffen in de vorm van steenachtige gevels en kunstmatige holtes in de vorm van spouwmuren en muuropeningen. deel te worden van een proces van verandering en natuurlijke kringlopen. De toevoeging van materiaal dat vocht kan vasthouden in een kalkrijke omgeving kan oplossing bieden. Tilburg Een dode boom.w. Het merendeel van de soorten profiteert van de diversiteit in milieus en microklimaten die de stad rijk is. Een gebouw heeft in onze optiek naast haar functionele en esthetische betekenis ook een ecologische betekenis in het stedelijke landschap. stedenbouwer en productontwikkelaar stelt dit ons voor een nieuwe opgave om onze gebouwen en stedelijke ruimten vorm te geven. De spleten zijn aan de onderzijde open en aan drie kanten gesloten om tocht te vermijden. Hier ligt een uitdaging voor ontwerpers om gebouwen te ‘naturaliseren’ d. vrijstaand in een park of open natuurgebied. In beide gevallen gold bij het ontwerp dat variatie een voorwaarde is. Het uitwendige aspect van het gevelelement voor de ‘Levende Gevel’ is van functionele ecologische betekenis. Een obelisk in beton wordt om de stam heen gestort waarbij de takken uitsteken. In die tijd huisden zij vooral in grotten. Verheyen betonprodukten.Roefs. bestonden er diersoorten die we nu in gebouwen vinden. In het proefmodel is gekozen voor lavastenen die in verschillende korrelafmeting in het betonoppervlak zijn gecast. Steden blijken de laatste decennia voor veel soorten de laatste bastions te zijn om te overleven. De uitdaging Als architect. Planten Het alkalische gehalte van vers beton is te hoog voor snelle plantengroei. holtes in de grond en steilranden. Er blijft een betreedbare holte in de obelisk over. Gevelelement voor de ‘levende gevel’ We hebben ons gefocust op zowel het inwendige als het uitwendige aspect van het gevelelement.z. Een nestoppervlak van circa 13x35 cm is minimaal vereist. Door de gaten die de verdwenen takken achterlaten valt het licht in de verticale schacht die eens de stam was. kliffen. Na verloop van enige jaren is de boom door het natuurlijke rottingsproces verdwenen. De verwachting is dat de lavastenen door micro-organismen zullen worden gekoloniseerd waardoor een ontwikkeling van algen tot korstmossen binnen afzienbare tijd tot stand zal komen. In onze visie is de levende gevel pas echt waardevol als het naast de vegetatieve ontwikkeling ook ruimte biedt aan hogere planten en fauna. De lengte en breedte mag variëren maar bedraagt minimaal 35 cm. Meer natuur in de stad wordt daarom belangrijk gevonden voor de natuur en het welbevinden van mensen.Levende gevel Kurt Goris. positie en oppervlaktestructuur dragers van levende organismen die onderdeel uitmaken van een groter ecosysteem. Welke organismen zijn gebaat bij een ‘Levende Gevel’? Lang voor er gebouwen waren. Het is daarom een soort die bij uitstek geschikt is om geholpen te worden met permanente nestvoorzieningen zoals een nestholte in een levende gevel. Obelix Adriaan Roefs. Gebouwen zijn door hun vorm.5 cm. Gierzwaluwen Deze soort is beduidend minder kieskeurig in de vorm van zijn nestholte. 66 67 . Arendonk (B) Aanleiding voor het ontwikkelen van een ‘levende gevel’ in beton is het besef dat het voortbestaan van diersoorten meer en meer afhankelijk is geworden van het handelen van de mens op onze planeet. Functionele opbouw van gevelelement Vleermuizen Het gevelelement is voor deze soort in principe opgebouwd uit een aantal spleetvormige holten die door het taps toelopen een gevarieerde hoogte heeft van 3 tot 1.

Bij regen ontstaat verschil van tint en glans en na verloop van tijd verandert de kleur door de aangroei van mossen. Daarbij kunnen we gaan variëren in reliëf. Hier is gekozen voor een 18e eeuwse reconstructie. Wij zijn ervan overtuigd dat deze toevoeging de monumentale theekoepel versterkt. Betoninnovatie Het gebouw moet zich als een sculptuur voegen in het tuinontwerp. Daarom stellen wij hoge eisen aan de productie. Het gebouw kan als een sculptuur in één keer geplaatst worden in de tuin. introvert element van beton gekozen. Op het dak maakt het patroon plaats voor het regenwater dat via de groeven van het patroon wegloopt. Wij hebben het ontwerp volledig 3d uitgewerkt en door middel van testprints op onze 3d-printer hebben wij uitstekende controle over de vormgeving. De betonnen huid is in een geometrisch patroon vormgegeven. Natuur Als uitgangspunt van de toevoeging aan de tuin hebben wij voor een los. De eps is goed te bewerken door een frees wat alle reliëf in de schil mogelijk maakt. Deze vrijheid gebruiken wij ten volle door in het reliëf verschillende elementen toe te voegen: specifiek voor bepaalde planten vormgegeven plantenbakjes en nestruimtes voor vogels en vleermuizen. Amsterdam In de prachtige tuin van Spaar & Hout ligt aan het Spaarne de monumentale theekoepel. Om de theekoepel voor de toekomst als bruikbaar te houden heeft de stichting gevraagd om de mogelijkheden van een toevoeging met daarin toiletten. Ons 3d-model zal 1 op 1 gebruikt kunnen worden voor de productie van een bekistingsmal. Door de integrale manier van werken en complete 3d-benadering zijn wij in staat om een bijzonder sculptuur te ontwerpen en te realiseren. Wij denken aan toevoegingen van broedplaatsen voor vogels en vleermuizen. dichtheid en met de andere eigenschappen van beton. We kunnen daarmee het beton testen of de natuur hierop zal aarden en voldoende plek biedt voor planten. De stichting is bij vergaderingen aangewezen op de sanitaire faciliteiten en de koffie van het zorgcentrum. mossen en vleermuizen. dat hij mooi is én heel mooi oud zal worden! 68 69 . De tuinontwerpen uit deze periode kenmerken zich door geometrische patronen. Deze koepel hoorde bij het buitenhuis dat op de plek stond waar nu het zorgcentrum Spaar en Hout staat. De natuur is zeer gecontroleerd: lage. We willen een fragment van het gebouw laten maken om een goed beeld te krijgen van het eindresultaat. Emma Create. Dit geeft ons de mogelijkheid om het hele proces te testen. De hotspray is een keiharde coating die het complete interieur inclusief pantry en kasten een monoliete afwerking geeft. Gelijkend aan de beelden en fonteinen uit de tuinen uit de 18e eeuw. Aan de binnenzijde kan de eps na het storten blijven zitten zodat het direct als thermische schil kan fungeren. Onderzoek Er zal nog meer onderzoek gedaan moeten worden door een schaalmodel van het ontwerp te laten maken. Deze isolatielaag wordt daarna in één keer afgewerkt met een hotspray. In dit patroon zijn ook strategisch geplaatste gevelopening gemaakt. Daarnaast hebben de bewoners van het zorgcentrum die op hetzelfde terrein wonen geen last van de bouwwerkzaamheden. Op een productielocatie wordt het betonnen gebouwtje gemaakt en via het water naar zijn plek gebracht. kleine plantenbakken voor bijzondere planten en teksten en afbeeldingen die refereren aan de stichting. Dit versterkt de binding met het park en natuur zoals de oude bemoste standbeelden in monumentale tuinen en maakt het tot een levendige sculptuur. Het is verzonken in het landschap en slechts met een glazen gang verbonden aan de koepel. Een 3d-frees zal door ons 3d-bestand aangestuurd worden waardoor we (bijna) volledige vormvrijheid hebben. Een unieke sculptuur maar wel degelijk verbonden met het park waarin het staat. De bekisting voor het beton is van geëxpandeerd polystyreen (eps). Het interieur vormt daarmee een mooi contrast ten opzichte van de ruwe buitenkant. In de theekoepel vergadert de Stichting Weeshuis der Doopsgezinden. een pantry en een werkplek te onderzoeken. Het regenwater zorgt lettelijk voor leven op de betonschil.Levendige sculptuur Jurg Hertog. Opvallend is het tuinontwerp rond de koepel. Deze productiemethode maakt het mogelijk om het beton onder geconditioneerde omstandigheden te storten en daarmee de schil voldoende sterk te maken. strak geknipte heggen en begroeiing binnen strakke kaders. Voorbeelden van dergelijke tuinen zijn de tuinen van paleis het Loo en Versailles. Deze verbinding maakt meteen een tochtportaal/entree. Aan de buitenzijde zal de mal als verloren kist worden gebruikt.

Is er een mogelijkheid om deze verlaten gebouwen met de natuurlijk gegroeide vegetatie toch her te gebruiken? Misschien niet in dezelfde verschijningsvorm maar in een andere gedaante met een ander gebruik waarbij delen van het bestaande gebouw hergebruikt worden. De stenen zijn recyclebaar. En in. Uitleg concept De verlaten gebouwen worden gesloopt en betonafval wordt gescheiden in grotere elementen. een grot om in te schuilen bij slecht weer.Living Rock Ralph Janssen. Sittard Beton is een materiaal waarop je verder kan bouwen. Crisis en leegstand hebben de focus in de architectuur en stedenbouw verschoven naar duurzaamheid. Op uitgestrekte vlakten kan de rots heel groot zijn. is de rots een grillige sculptuur. 70 71 . het konijn en de egel. dus duurzaam en milieuvriendelijk. Ook zijn er betonnen bouwwerken die hun gebruiksfunctie verloren hebben. Door de noppenconstructie is elk afzonderlijk blok eenvoudig te stapelen. Het beton is als grijze loper in een groen en aangenaam gebied om te ontspannen. Die dieren maken de rots pas echt levend. volkstuinen kunnen door buurtbewoners voor korte tijd worden gehuurd. betonnen stenen met een vormgeving die lijkt op die van de kinderbouwstenen. De meeste mensen zullen deze gebieden mijden en er negatieve herinneringen aan over houden. én bescherming én ontwikkeling van de natuur. Voordelen Door sloop en toepassing op dezelfde locatie is er minder transport nodig om het bouwafval af te voeren. als goedkoop alternatief voor nieuwbouw. een plateau vanwaar je kunt uitkijken over de natuur. dankzij de aanwezigheid van flora en fauna. Het gebied krijgt een meer positieve uitstraling en de omgeving wordt opgewaardeerd. Het beton wordt hergebruikt en het wordt op verschillende manieren zichtbaar en tastbaar. Minder CO2-uitstoot en minder bouwafval. een habitat voor mens en dier. de ratelslang. In de rots is ook een trap ‘uitgehouwen’ die leidt naar de top van de rots. De natuur zal uiteindelijk de overhand krijgen en bezit nemen van het gebouw en de plek. Het gebouw en de omgeving komen in een negatieve spiraal. zit. Het is een dragend materiaal dat tegen weer en wind kan. reliëf. Voor de mens is de rots vooral een plek om uit te rusten en uit te kijken. Beton geeft structuur aan het terrein en de natuur is de invulling. om en op de rots kun je kennismaken met de dieren die er huizen. ze kunnen er ontspannen. Komt een gebouw leeg te staan dan treedt er verwaarlozing op. en dus ook oneindig veel rotsen in allerlei vormen en maten. Deze kunnen gebruikt worden als paden. De rots is in elk landschap een plek voor én beleving. of om in uit te rusten tijdens een wandeling of fietstocht. De nieuwe paden brengen mensen de locatie in. Little green back Teun de Vries. zolang er geen ‘permanente’ bouwplannen zijn voor het (stedelijk) gebied. De rots is opgebouwd uit zogenoemde legioblocks. Onder de stenen van de rots zullen reptielen en kleinere zoogdieren wonen en hun holen maken. Sint Oedenrode Living Rock is een kunstmatige ‘levende’ rots. Het krijgt letterlijk een 2e leven waarbij de natuur tijdelijk weer bezit neemt van de plek. zoals ooievaars. Ralph Janssen Architecten. uilen en valken. Het niet gebruiken ervan heeft negatieve gevolgen voor de leefbaarheid in steden en dorpen. We willen verlaten stedelijke gebieden doen opleven door het hergebruiken van beton en dit in dienst te stellen van de natuur om tijdelijke aantrekkelijke stedelijke omgevingen te creëren. Hierdoor kunnen oneindig veel combinaties gemaakt worden. De invulling kan tijdelijk zijn. In het landschap. Er kan op het gras gespeeld en gepicknickt worden. als een plek om vast of tijdelijk te verblijven. In en op de rots zijn er kasten voor insecten als vlinders en bijen. Het product is bestaand. In Nederland staan veel betonnen gebouwen leeg. In nissen en op rotspunten zullen vogels nestelen. Gebouwen krijgen steeds vaker een nieuw leven. dieren kunnen uitgelaten worden. bijvoorbeeld een zandverstuiving of een heidegebied. op meer intieme plekken juist klein. En in de rots of grot kan de vleermuis zijn winterslaap houden. zoals de zandhagedis. maar de toepassing uniek. kinderen kunnen er spelen etc. De rots is van binnen hol.en speelelementen. Het is er een komen en gaan. betongesteente en gruis. Vernieling en vervuiling treden al snel op.

het behoort allemaal tot de mogelijkheden. En plek voor personeel van de kantoren rondom het Lübeckplein met name bedoeld voor in de pauzes. De constructie bestaat uit een aantal betonnen kolommen en stalen vakwerken met een betonnen dakvloer erop als ondergrond van een vegetatiedak. Organisatie Er zal van het begin af een stichting opgericht moeten zijn om alle activiteiten te organiseren. De constructie is hoofdzakelijk gemaakt van beton. respectievelijk onder of op het vegetatiedak. Het idee is om een constructieve structuur van beton te maken. en voor deze prijsvraag is gekozen voor een aanvulling met groen op hoogte op dit plein. Vier platen van ultradun beton kunnen in elkaar geschoven worden als afrastering voor een tuin van één vierkante meter. Steeds minder kinderen weten hoe groenten en planten groeien. Onder het vegetatiedak is ruimte voor de dagelijkse studentenstroom van station Zwolle naar Hogeschool Windesheim en terug. Kosten De kosten voor het maken van de constructie met de algemene voorzieningen worden opgebracht door een stichting. KE Architect. Worteldoek op de bodem. belangrijk maar ook leerzaam. waarmee een groot vegetatiedak ondersteund wordt. Duurzaamheid Er wordt uitgegaan van duurzame oplossingen. Stadslandbouw Het vegetatiedak kan worden gebruikt voor kleinschalige stadslandbouw met producten zoals zonnebloemen. En die wellicht ook financieel geholpen wordt door de gemeente Zwolle in de beginfase. gebruik van C2C-betoncomponenten en C2C-bestratingsmaterialen. zoals FSC-hout voor straatmeubilair. en het beheren en onderhouden van het park en de algemene ruimtes (trappen en lift). Sterk door zijn eenvoud.d.a. Op scholen is het in te zetten als lesmateriaal door elke klas een eigen M2tuin te geven waarvan zij. zonnepanelen langs de randen van het dak. uit de stadslandbouw en uit de huuropbrengsten van de gehouden activiteiten op het plein. water te geven en wellicht groenten of fruit kan oogsten. aarde erin en tuinieren maar! Een moestuin. bijvoorbeeld ten gevolge van veranderde activiteiten op het plein en het park. Fydro. die opbrengsten heeft uit de energieopbrengsten van de zonnepanelen en de windturbines. bijvoorbeeld het toepassen van een vegetatiedak. windturbines op het dak. e. ›› speelveld voor kinderen. en gebruik van Cradle to Cradle materialen. ›› park met looppaden en zitbanken voor publiek. maïs. het is de bedoeling om het groen als verbindende factor te gebruiken in het project en in de wijk. hergebruik van regenwater voor het vegetatiedak. Verschijningsvorm en levensloop Er kan sprake zijn van functiewisselingen. Bouwconstructie Het vegetatiedak is als het ware een betonnen bak. het organiseren van de stadslandbouw.Rosaline Jansen. Zwolle Het idee van deze inzending is om een groot vegetatiedak te maken op het Lübeckplein te Zwolle. Het M²-tuintje is een eenvoudige manier om een tuin te creëren. kruidentuin of vlindertuin. Ede Natuur is mooi. zoals bouwactiviteiten. door erin te tuinieren. Integratie Integratie groen / beton: in het project is zoveel mogelijk groen verwerkt. de opgewekte energie gebruiken voor o. kunnen leren. Toekomst Het uiteindelijke resultaat is een park op hoogte met plaats voor kleinschalige stadslandbouw. fruitbomen. ›› andere activiteiten. waarvan de randen fungeren als randbalken en stalen vakwerken en betonnen kolommen als ondersteuning. Functies De verschillende functies van de nieuwe constructie zijn op het dak. 72 73 . en op detailniveau zijn er betonnen zitelementen. de energiewinning uit de zonnepanelen en windmolens. bamboe afwerking voor leuningen en traphekken. ›› vegetatiedak met planten en bomen met ruimte voor stadslandbouw. De drie trappenhuizen vormen de kernen van het geheel en geven stabiliteit aan het geheel.Lübeck Park Kars Elings. De bestaande situatie is een steenachtige omgeving van veel kantoorgebouwen met ook een geheel bestraat plein. ›› evenementen. ›› ruimte voor een wekelijkse markt. De verschillende functies van de nieuwe constructie zijn onder het dak: ›› doorgang voor voetgangers van en naar het station. Thuis kan er voor een kind een eigen plekje in de tuin gecreëerd worden waar hij of zij leert om stekjes te planten. Natuurbeleving moet laagdrempelig gemaakt worden om kinderen (en hun ouders) in te laten zien dat natuur heel leuk kan zijn! Ons idee is een M²-tuintje. openbare verlichting. M2-tuintje Gijs .

De betontegel ziet er mooi uit maar is uitsluitend om op te lopen. Duizenden kilometers banden in Nederland zijn zachte. De primaire behoefte van de mens om in de aarde te wroeten krijgt hiermee een kans. maten. Integendeel. Vakmanschap als het mooi recht ligt en blijft liggen maar verder niet bijzonder. Toekomst van beton Wat mist in de openbare ruimte zijn betonproducten die ruimte geven aan variatie. Esthetische + De Ecoband ziet er goed uit. Daarbij draagt de Ecoband bij aan de vermindering van beheerkosten. Op plaatsen waar het interessant wordt. Een van de bijdragen aan de openbare ruimte van de toekomst is de Ecoband. als er variatie ontstaat. Sla de handen ineen en geef je straat een eigen look! En wie wordt er nu niet vrolijk van zo’n straatbeeld. het blijft een massief betonnen band met een betondekking van 3 cm aan de randen. LAP Landscape & Urban Design De afgelopen decennia heeft er een enorme uitbreiding plaatsgevonden van het assortiment aan betonproducten voor de openbare ruimte. kleurrijke en potentieel ecologische structuren geworden. En dat allemaal door intelligent beton. 74 75 . De stevigheid is overigens niet in het geding. wordt deze zo snel mogelijk gerepareerd om ongelukken te voorkomen. Steden zullen verder verdichten en de nadruk zal meer komen te liggen op kwalitatief hoogwaardige openbare ruimte. Objecten die weliswaar functioneel zijn maar die een meerwaarde geven op plaatsen waar dat wenselijk en mogelijk is. De band zelf vraagt weinig onderhoud maar zal vanuit de boodschap aanzet geven tot een grotere adaptatie van dit soort oplossingen. Het frappante is dat bij het ontwerpen van de openbare ruimte de verschillende betonproducten nog steeds worden gezien als monofunctioneel. Plaatjes die aangeven dat als er sprake is van veel groen tussen de tegels. de Ecoband. Kinderen kunnen eenvoudig een zonnebloempit planten in stoep van hun stad. Denk vooral aan nieuwe vormen. Hier wordt gewerkt met een beeldenboek. De Ecoband is eenvoudig te fabriceren met minder materiaal dan een standaard band. En juist op plaatsen waar een tegel kapot is en er ruimte is voor een bijzonder plant. De Ecoband werkt sterk als beeldmerk en draagt daarmee een duidelijke boodschap uit. kleuren. Plekken voor de mens maar ook biotopen voor flora en fauna. De band is om de boel te sluiten.Ecoband Sander Lap. Na het zien van de Ecoband zal je nooit meer hetzelfde naar de stoeprand kijken. Economische + Het ontwerp van de band is samen met een betonproducent en mallenexpert tot stand gekomen. minder beheer. Ontwerpers hebben dankbaar gebruik gemaakt van nieuwe technieken die het eenvoudiger en goedkoper hebben gemaakt om een project een eigen product en daarmee een eigen uitstraling te geven. Toch is in de regel de kale stoep of de klinkerstraat niet een beeld dat we mooi vinden. Een multifunctionele trottoirband waarmee we lineaire groenstructuren door de stad introduceren. Zelfs op plaatsen waar intensief beheerd wordt kan dit beeldmerk eenvoudig blijven staan en zal het een prachtig nieuw beeld en een nieuwe beweging in straten teweegbrengen. Bovenop de band is een ingelegd bloemenpatroon aangebracht met daarin een aantal ronde gaten door en door. Een groene straat is immers niet gepland. Het bloemenpatroon wordt het beeldmerk van de groene stad in een sierlijk en tijdloos ontwerp. Meer natuur. De Ecoband kleurt mee met zijn omgeving doordat lokale omstandigheden bepalen welke flora en fauna het best gedijen. Slechts een aantal kleine aanpassingen aan een standaardmal maakt productie van de band in grote aantallen mogelijk. zaden en bollen. Een mate van onvoorspelbaarheid. Het belang hiervan zal de komende jaren alleen maar groter worden door verdergaande urbanisatie. Sociale + De Ecoband nodigt uit om zelf aan de slag te gaan met de natuur. Ecologische + De Ecoband haalt de liefde voor de natuur weer terug naar de stad. materialen en afwerkingen. Dit bloemenpatroon fungeert als kiemruimte voor sporen. Bijzonder wordt het als er slijtage optreedt. De Ecoband zal nooit het beeld oproepen van een verwaarloosde straat. als er patronen van gebruik zichtbaar worden. Plekken waar mens en natuur elkaar ontmoeten. er sprake is van achterstallig beheer. Voortaan parkeren we allemaal in het groen. getuige de opkomende stadslandbouw en bloempotten op de stoep. waarbij het mogelijk is via de gaten tot in de ondergrond te wortelen. Het lijkt een kleine en onschuldige ingreep maar per strekkende meter band ontstaat er een enorme potentie voor kleine flora & fauna in de stad. Miljoenen burgers krijgen de kans kinderlijk eenvoudig te tuinieren. wordt dit vanuit beheer echter vaak weer teniet gedaan.

Langs een wandelroute functieloos als verrassing of wellicht als functionele richtingwijzer. Het concept is ook goed toe te passen op andere gedenkstenen. Dit ter bescherming en ter verdediging van territoria. ontstaat er een schuilhut waar je door de sparingen naar buiten kan kijken. Om u een idee te geven hoe dat eruit gaat zien heb ik een voorbeeldontwerp gemaakt. Je kunt bijvoorbeeld teksten. Het aanwezige groen zal de vormen na verloop van tijd kunnen overwoekeren en uiteindelijk weer op een natuurlijk barrière lijken Mundi Est Omnium Nostrus 2 De hoorn als uitgangspunt ditmaal voor een tunnelvorm. een omgekeerd gewei (deze vorm is ook gelijk bepalend voor de tunneldoorgang). Ik heb met mijn geweivormen en hoorns een passende niet detonerende vorm willen maken. om te laten zien wie de sterkste is. Het gewei/ hoorns wat als iets hards van uit een verder zacht en gemoedelijk ogend wezen groeit. de trots van de Veluwe.. De vorm is opgebouwd uit losse vierkanten betonnen onderdelen die samen van groot tot klein een ranke sierlijke hoornvorm vormen. geraamte. atelier 007. Door ze om en om neer te zetten ontstaat er een geheel nieuwe vorm. Het mos moet symbool staan voor dat het leven doorgaat. gesitueerd op een weg. Zwolle Als ik aan de functie van beton denk komen ook woorden als. Zij kwam op het idee om de handen van haar nabestaanden te verwerken in het mos in de vorm van de bladeren van een boom. In deze tijd dringt het besef dat we goede rentmeesters moeten zijn voor onze wereld langzaam maar zeker door tot de gemeenschap. Ook groeit het mos sneller op vochtige plekken met veel schaduw. Stedenbouwkundig Ontwerpen Eén van de voordelen van natuur is dat het mensen kalmeert. Het omgekeerde gewei zou ook gezien kunnen worden als wortels die de diepte in gaan. de dieren. Het blijft altijd transparant van verschijningsvorm. Mosgraffiti is een mengsel van mos. Omdat het ontwerp van een grafsteen een persoonlijke keuze is. de insecten. Ondanks de machtige positie van de mens op deze wereld zijn wij niets zonder de natuur. Mundi Est Omnium Nostrum 1 Ecoduct: het klassiek ecoduct maar dan met een ingeslepen vorm. Door de hoorns helemaal tegen elkaar aan te schuiven zodat de tussenruimte verdwijnt. symbolen of tekeningen verven. Dit idee is gebaseerd op de quote: ‘Life without love is like a tree without leaves’. Mundi Est Omnium Nostrus 3 Als beeldend kunstenaar zou ik graag een autonoom beeld in de natuur neerzetten.Door naar deze eigenschappen te kijken kwam ik er al snel bij om een grafmonument te ontwerpen. Mundi Est Omnium Nostrum Marit Otto. Doordat deze materialen poreus zijn kan mosgraffiti gemakkelijk intrekken. Het is hard. Na enkele weken begint het mos langzaam te groeien. basis en kracht voorbij. suiker en gel. Beton is een materiaal dat zich misschien niet direct met de natuur laat verenigen. Basis en kracht zijn ook zeker van toepassing op het Edelhert. Vanwege het duurzame karakter van beton ben ik heel benieuwd wat de natuur na verloop van tijd aangaat met het beeld? Er zitten richels in: gaan er vogeltjes nestelen? Gaan er paddenstoelen op groeien. Het is belangrijk dat het mos wekelijks bespoten wordt met water. Maar wel een die zich evengoed toch onderscheid door zijn vorm. Deze vorm zou samen met een strook groen ervoor moeten zorgen dat het wild niet langs deze afbakening komt. ruggengraat. hout en beton. de planten. karnemelk. Tegelijkertijd is het een voor de automobilist van decoratieve waarde. troost en inspireert. Conceptfilosofie De titel betekent: De wereld is van ons allemaal. student Saxion Hogeschool.. Ons eigen voortbestaan hangt uiteindelijk af van hoe goed wij voor onze omgeving zullen zorgen. kleur(loosheid) omvang en materiaal. de bomen. heb ik het ontworpen speciaal voor mijn moeder met haar samenwerking. Dit kun je aanbrengen op materialen als baksteen. urnen of gemeenschappelijke monumenten.Mossteen Tom van Luinen. Menselijk interventie in natuurlijke omgevingen staan soms haaks op die zelfde omgeving. Het is echt een bouwmateriaal maar toch sterk verwant aan zijn natuurlijke evenknie: steen. mos? 76 77 . Dit ga ik ontwerpen met behulp van mosgraffiti. Voor ons is beton dat ook: het beschermen en afschermen van onze plek. Aan de rand van het ecoduct komen de geweivormen in hekvorm terug. of een voetpad/fietspad. onvergankelijk en duidelijk van menselijke hand.

78 79 . Op het bord is een persoon te zien die iets in een afvalbak gooit. Beton is het ideale materiaal voor dit ontwerp. eigenlijk veel specialer is dan u denkt.Natuur zonder afval Hanneke Brunekreeft. In het Koenen Woordenboek Nederlands staat de volgende definitie bij natuur: na·tuur v (…) 3 wat de mens om zich heen ziet als niet door hem gewijzigd. Het ontwerp is vrij simpel. zie natuurontwikkeling In Nederland is bijna alle natuur een keer in aanraking geweest met mensenhanden. omdat beton in allerlei vormen te gieten is. Misschien leeft er in dat bos wel een bijzondere diersoort of misschien is die glooiing in dat weiland wel ontstaan in de ijstijd. Daarom heb ik deze definitie geïnterpreteerd als zijnde dat mensen de natuur wijzigen door hun afval daarin te gooien. Doordat het in elke vorm te gieten is. komt er een fundering onder.en plantenwereld. of krijgt het niet de waardering die het verdient. Ik heb twee modellen ontworpen. Het tweede model is een man die schijnbaar nonchalant een blikje over zijn schouder in de afvalbak gooit.5 m hoog. De ‘hut’ is 2. kunnen deze gedraaid worden en toch altijd goed op elkaar aansluiten. de aanleg van ~. Maar het zou ook tegen de gevel van een gebouw kunnen staan. Verder zit er rond de hut een rand van 80 cm hoog. aangezien de voorkant ervan rondloopt is dit op andere punten minder lang. en kan zelfs op verschillende plekken op een route door de natuur worden geplaatst. maar daar ontleent het ook zijn kracht aan. Om te zorgen dat de boomhut blijft staan. Ook voor de natuur is het fijn als er geen afval is. student Saxion Hogeschool. kunnen de persoon en de afvalbak meegegoten worden waardoor het bord uit een stuk bestaat. dieren. Natuur van Hoger Niveau Sander van Velden. Dit betekent dat we in Nederland vrijwel geen ongewijzigde natuur meer hebben. Van achteren is het een betonnen muur. Het ontwerp is een levensgroot betonnen bord. Het is een herkenbaar ontwerp. voor de veiligheid. Wanneer u in deze ‘boomhut’ klimt.en schoonmaken van de afvalbak makkelijk maakt. Er is dan geen sprake van kieren en sneetjes zoals wanneer de persoon en de bak apart gegoten en later op het bord geplakt zouden zijn. De afvalbak is echt te gebruiken doordat er een uitneembare binnenbak aanwezig is die het leeg. en misschien zelfs leuker maakt om afval weg te gooien. student Saxion Hogeschool. Onder het motto: Behouden door kennis. Er bestaat een grote kans dat het stuk natuur dat voor u slechts een gewoon bos of weiland is. Dit doel is moeilijk te behalen. wordt de natuur behouden. het middelste deel van de boomstam en het bovenste deel dat de vertakking bevat. en loopt u er wekelijks of misschien zelfs dagelijks aan voorbij zonder hierbij stil te staan of ervan te genieten. kan het uiterlijk van de boomhut verschillen door de manier waarop de delen zijn gedraaid. de levende ~. Op een hoogte van 3 meter heeft u vanuit de boomhut een ander perspectief op de natuur. Het ontwerp bestaat uit 3 losse holle prefab onderdelen: het onderste deel van de stam samen met de ‘hut’. Daarom moeten beide modellen zoveel mogelijk met de rug tegen een muur of struiken worden geplaatst. heeft u een prachtig uitzicht over speciale stukken natuur. In de boomhut kunnen plaquettes komen met informatie over die specifieke plek. Doordat de punten waar de drie onderdelen worden bevestigd worden rond zijn. Dat is niet zo leuk om tegenaan te kijken. dat in contrast staat met zijn omgeving. Dit model is voor speelplaatsen en dergelijke. Een ander doel is daarom dat het bord het voor mensen makkelijker. Mensen kunnen de natuur beter beleven als er geen afval in rondslingert.3 m breed en 3. en dat is het. Ik wil graag met het bord bereiken dat mensen gaan inzien dat afval niet in de natuur thuis hoort. Ook om de natuur te beschermen door bijvoorbeeld zieke bomen weg te halen. Doordat het onderste en bovenste deel onder een bepaalde hoek staan. maar zonder er echt goed naar te kijken aan voorbij loopt. Om ervoor te zorgen dat mensen wel op deze plekken blijven staan om ervan te genieten. zullen ze dit niet snel verwaarlozen of zich zelfs inzetten om het te behouden. Deze abstracte boomhut gemaakt van beton geeft de mensen een rede om stil te staan. Zij kan dan vrij groeien en wordt niet vervuild. Stedenbouwkundig Ontwerpen Dit ontwerp is geïnspireerd op de definitie van ‘natuur’ zoals te vinden is in het Koenen Woordenboek Nederlands. De boomhut komt op markante plekken in de natuur te staan. De delen zijn rond en kunnen aan elkaar worden bevestigd door middel van een pin die in een holle ruimte van dezelfde omvang in het bovenliggende deel kan worden gestoken. Wanneer mensen meer kennis over dat specifieke stuk natuur hebben of weten wat dat stuk natuur zo speciaal maakt. Het hoogste punt van het ontwerp is 6. Het eerste model is een kind dat probeert wat in de afvalbak te gooien. moet er iets opvallends zijn.6 m lang op het verste punt. Hiermee loopt u misschien wel een heel speciaal stuk natuur mis. De persoon en de afvalbak komen als reliëf uit het bord. Stedenbouwkundig Ontwerpen Iedereen heeft bij hem of haar in de buurt wel een stuk natuur waar u elke dag naar het werk fietst of de hond uit laat. Dit model is bijvoorbeeld toepasbaar in bossen naast bankjes of in stadsparken. het landschap: wandelen in de vrije ~.

Wachten. Zwolle Dit idee is gebaseerd op de meest voorkomende ‘natuurlijke’ maatverhouding in de natuur. Een doorgang. een waarde voor de architectuur. zand. water met kiezel enz. Grote bouwwerken zoals Griekse tempels en Gotische kathedralen zijn hiermee gebouwd. Le Corbusier komt met de Modulor. Door de vogel van gaas onstaat een mooi lichtspel. Structuren in de ‘huid’ kunnen de natuur uitnodigen. bestemd zijn voor: dat dient nergens toe. In de geschiedenis van de architectuur is de maatvoering van de gulden snede terug te vinden. Een object dat de mens lokt. het ontwikkelen: algemene ontwikkeling brede kennis be·le·ving (v. dienstbaar en vloeiend. Fundatie afhankelijk van type ondergrond. Wachten. groen en overwoekerd of juist heel netjes. Het idee is dit zoveel mogelijk te vermijden. Wat gebeurt er in de tijd en hoe reageert de natuur erop. met bovenop een vogel gemaakt van betongaas. Doordat de kastjes hoog zijn geplaatst is het veilig voor roofdieren (en mensen). meervoud: objecten) 1. Goed schaalbaar om zo de juiste verhouding te krijgen voor de functie. Deze maatverhouding resulteert in een object. meervoud: rondingen) 1. horen: men dient te beseffen dat … Dit object is een hulde aan de natuurlijke maatverhouding met hedendaagse vormgeving en gemaakt van één van de meest dienstbare materialen. Style 10. het geheim van alle ware bouwkunst’. niet gediend zijn van geen prijs stellen op 4. Dit object is multidisciplinair. innerlijke ervaring 2. De schoonheid van de vorm gecombineerd met de hardheid van het materiaal beton. nuttig zijn. behulpzaam. Deze getalsverhouding komt zelfs voor in de Bijbel met de ark van Noach. voor mens en natuur om zo een optimale beleving te hebben. overgang een overbrugging. uitdaagt. Een object wat in het landschap. zelfs stedelijk landschap neergelegd wordt. bewaring. uitnodigen. meervoud: ontwikkelingen) 1 . ronde (gebogen. (religieuze) ondervinding. hulde bewijzen: om u te dienen beleefde bevestiging 3. verzwaring van de ‘voet’ zal uit berekeningen moeten blijken. grijpt en omhult. ontwikkelen en integreren. be·ton (o) 1. kalk. Sjouke Westhoff Architect.: zeer harde en duurzame bouwstof be·ton·nen (bijvoeglijk naamwoord) 1 . dat deel van een voorwerp dat een ronde vorm heeft ob·ject (o. met elk een eigen afdakje en huisnummer. meervoud: beschermingen) 1. dat wat de mens om zich heen ziet als niet door hem gewijzigd: wandelen in de vrije natuur be·scher·ming (v. als prettig wordt ervaren is de gulden snede.Natuurlijk beton Sjouke Westhoff. De vorm is nagenoeg in ‘evenwicht’. bemost. aangeboren aard of gestel. Zodat de puurheid blijft. In de paal zijn meerdere nestkastjes geplaatst. van beton na·tuur (v) 1. heeft gediend) 1. de gouden regel van de menselijke maat. meervoud: belevingen) 1. protectie. Schuilen en het water haar weg zien vinden. Dienstbaar. geaardheid: hij is van nature vriendelijk 2 . Het ontwerp is produceerbaar met verschillende randafwerkingen en koppelingen. beveiliging: in bescherming nemen 2. als een abri in een lommerijke laan of tegen een bosrand. voorwerp die·nen (diende. De puurheid van het object wat resulteert in ‘natuurlijk beton’. enthousiasme ron·ding (v. mengsel van cement. Ook De Beurs van Berlage is vanuit deze verhoudingen ontworpen. sturen. 80 81 . steun ont·wik·ke·ling (v. in dienst zijn 2. een vogelsilhouet als schaduw op de grond. Waar de natuur de overhand mag hebben. In het ontwerp is uitgegaan van een verhouding die ook voldoet aan de wens van een fietspad van minimaal 2 m breed. De maatverhouding van het object is de gulden snede. Als de mens ontbreekt is er namelijk geen beleving. gewelfde) vorm 2. Berlage noemt het zelf ‘de sleutel van alle verhoudingen. Hilversum Een lantaarnpaal van beton. ontdekken. voor mens en dier. De verhouding wordt bepaald door j= [1+√5] / 2≈1. ijs en weder dienende als de (weers)omstandigheden meewerken.61803398875. Birdlight Tineke Bronsveld. Kijken aan de rand van een natuurpark. De vorm die herkenbaar is. beschermen.

Verzamelen Naast nestgelegenheid biedt de NOOTzaak ook ruimte om voedsel voor de dieren in te verzamelen. Ondanks een grote weg. zonder ver weg van de stad te hoeven zijn. Met de prijs hoop ik het onderzoek voort te zetten naar een goedkoop en helder vloersysteem waardoor het concept toegepast kan worden op bestaande gebouwen. De tweede en de middelste laag zal door zijn open structuur de vegetatie zijn gang laten gaan. niveau zou kunnen ontwikkelen. waardoor deze laag als pad en vlonder gezien kan worden. specialer. Next Level biedt voor mensen in Den Haag die in hoogbouw wonen de mogelijkheid een eigen moestuin te hebben. Buro Kris en Bongers Landschap. Muizen vinden zaden. en ook veel mensen uit mijn leefomgeving snakken naar meer groen in de buurt. De NOOTzaak is opgebouwd uit losse betonnen kubussen van 60 x 60 cm. De eerste zal een constructie worden voor het opvangen van het gewicht en de waterafvoer. NOOTzaak Kristiaan Visser en Saskia Bongers. Een geschikte plek voor de natuurtoren waar zijn educatieve functie goed tot zijn recht komt is o. Afhankelijk van de plek kan men zelf kiezen welke vorm en kleur de natuurtoren krijgt. op schoolpleinen. is Den Haag ruim opgezet maar krijgt de natuur niet bepaald een grote rol in de structuur van de stad. Hierdoor hoeven er geen gebouwen gesloopt te worden en hoeft niet elke straat opnieuw herbouwd te worden. De derde en de bovenste laag is de laag die alleen op plekken komt waar de vegetatie iets minder doorheen komt. lieveheersbeestjes. kan men daar fijn midden op de laan onder de bomen lopen. vlier en riet op elkaar te stapelen voor bijen. bij kinderboerderijen en natuurlijk in het bos.a. Door het plaatsen van tuinen op een hoger niveau worden de oppervlaktes van alle flats met een plat dak met elkaar verbonden. zodat je deze makkelijk kan stapelen. eikels en beukennootjes zeer waarderen als aanvullende voedselbron. Of door bovenin de toren holle plantenstengels als braam. Zo zullen eekhoorntjes een stapeltje dennenappels. Ook het contact tussen de bewoners en de stad krijgt een extra dimensie zonder dat het in ‘de weg’ staat van de bestaande structuur van Den Haag. 82 83 . misschien wordt het wel een natuurmuur! De kubussen hebben openingen van verschillende afmetingen. Op deze wijze brengt de natuurtoren volwassenen en kinderen op speelse wijze in contact met dieren en de natuur. in het park. Het zorgt voor een rustmoment in het centrum van Den Haag. weinig groen te vinden is in het centrum. De vloerstructuur bestaat uit drie lagen beton.Next Level Sanne Boon. De ‘Stadstuin’ krijgt een extra dimensie. Soms in een mindere mate en soms in een mate dat het in de leefomgeving niet opvalt. pissebedden en egels? Of help je mee eikels te verzamelen voor de eekhoorntjes? De NOOTzaak biedt de ruimte om voedsel te verzamelen of nestgelegenheid te bouwen voor verschillende kleine dieren. Mensen leren meer over de natuur middels informatiebordjes op de zijkant van de toren waarop wordt uitgelegd wat de dieren eten en op welke wijze je de verschillende nestgelegenheden kunt bouwen. Next Level biedt hier een suggestie voor. Barcelona bestaat vooral uit brede straten en lanen. bessen en rozenbottels een lekkernij en pissebedden houden van rottend blad en rottend hout. Malden Help jij ook mee nestgelegenheid te maken voor bijen. Nadat ik afgelopen zomer Barcelona heb bezocht realiseerde ik mij wat voor groot effect het heeft hoe een stad met de natuur werkt. zodat je er verschillende nestgelegenheden en voederplekken in kan bouwen. Den Haag Natuur is altijd om ons heen. Waar elke straat in Barcelona door zijn bomen een samenhorigheid en romantische vertrouwde sfeer creëert. Ook vogels vinden een plek voor een nestje bovenin de natuurtoren en vlinders zoeken er graag een beschut plekje op bij veel wind en regen of om te overwinteren tussen droge takjes en bladeren. bij natuureducatiecentra. Ikzelf. Dit kan bijvoorbeeld door het stapelen van takjes en bladeren onderin de toren als nestplaats voor egels en muizen. Den Haag. Maar de straten van Den Haag functioneren verder goed en dus vond ik dat de natuur zich op een ander. Ik besefte dat in mijn leefomgeving. Deze zijn altijd voorzien van een grote hoeveelheid bomen.

een nieuw straatmeubilair voor de openbare ruimte die een geschikte biotoop voor vele muurplanten kan vormen! Groeilaag Dit bijzondere en natuurvriendelijke straatmeubilair is opgebouwd uit beton met aan de buitenzijde van het meubilair een speciale poreuze.. Daarna kunnen de muurplanten uitgroeien over het beschikbare oppervlak. Kristiaan Visser en Saskia Bongers. De kijkhut bestaat uit twee verdiepingen waardoor het mogelijk is dat de gebruikers dicht op de grond kunnen kijken. En door dat zicht te beperken wordt de blik geconcentreerder en zie je meer. De ontwikkeling van spontane muurplanten is een langzaam proces. de boomtoppen. tuinmuren en muren van oudere gebouwen zoals kloosters. Doordat het geheel klein is kan het overal worden ingezet. Er zijn al vele natuurkijkhutten gemaakt en ontworpen maar geen van die hutten geeft de mogelijkheid om de natuur op zoveel manieren te beleven. veel groeiplaatsen van bijzonderen muurplanten verloren gegaan. Malden Momenteel zijn veel muurplanten in Nederland bedreigd omdat ze geen geschikte biotoop meer hebben. Door de REDsit bij plaatsing te voorzien van bedreigde muurplanten krijgt de ontwikkeling van de groeilaag een goede start. De vorm van de kijkhut doet denken aan een grove rotspartij. Afhankelijk van het soort muurplanten die je wilt laten groeien. waarin groeven zitten van gemiddeld 1. De ruimtes in de kijkhut zijn 3x4 m en 3x3 m. kan er water op blijven liggen en zal er uiteindelijk lage begroeiing op komen. Kleine dieren en insecten zijn hierdoor te observeren. REDsit natures fit. 84 85 . De laagste verdieping bevindt zich 1 m onder de grond. de hoogte van het middelpunt van de kijkhut is 2. krijgt de groeilaag een andere samenstelling om zo de geschikte biotoop te vormen. kastelen en boerderijen verdwenen. grachtmuren. Nieuw gebouwde muren bieden door het gebruikte hedendaagse gladde materiaal en voegwerk vaak geen geschikte groeiplaats meer. Zo zijn er mosvegetaties die specifiek op basenrijke steen groeien (kalk in de groeilaag vermengen) of op zure steen groeien (natuursteengranulaat in de groeilaag vermengen). Deze speciale betonlaag. de grond en natuurlijk verschillende ooghoogtes. kademuren. ruwe vormgeving kunnen planten met hun wortels houvast vinden op de groeilaag en heeft deze tevens de capaciteit om vocht vast te houden. Dit natuurlijke uiterlijk zal van pas komen bij de integratie van het gebouw in de natuur. het overschaduwd raken van de plekken en door verdere successie zoals het met klimop begroeid raken. Dat is de reden dat er niet hele grote openingen in zitten. Almere Bekijk de natuur eens vanuit een andere hoek en ontdek de vele kanten van de natuur. Door het grove oppervlak. Buro Kris en Bongers Landschap. Door het veranderende uiterlijk van de kijkhut is het nog interessanter om steeds terug te komen en te kijken hoe het gebouw langzaam opgaat in de natuur. De kijkhut wordt gemaakt van gewapend beton waarop aan de buitenkant een extra laag beton komt die een grof oppervlak krijgt. Ook zijn door schoonmaak van de muren.50 m. Door die sturing van het zicht wordt je beleving sterker. de zogenaamde ‘groeilaag’. vormt de biotoop waarop mossen. De REDsit draagt letterlijk een steentje bij aan de ontwikkeling van bedreigde muurplanten. In de wanden van de hut zijn natuurlijk gevormde openingen aangebracht die het zicht van de gebruiker sturen. In dit ontwerp wordt het zicht gericht op de lucht.5 cm diep. In de loop van de tijd zijn veel oude muren zoals stadswallen.Nieuwe kijk Sabine van Andel. De kijkhut zal dan niet meer opvallen in de natuur en dieren zullen er waarschijnlijk dichterbij komen. van het bos in de Veluwe tot in de duinen aan zee.. ruw vormgegeven betonlaag. varens en andere muurplanten die bedreigd zijn (Rode Lijstsoorten) kunnen groeien. Door de poreuze.

Afhankelijk van de boom is omarming in meerdere maten en zowel links. Amsterdam Omarming streeft naar bescherming. vijvers of meren.2 m dik) begint eveneens op het maaiveld en komt na 360 graden op 4 m boven het maaiveld. 86 87 . Oeverbescherming met behulp van platen van ultradun beton (10 mm) is nog steeds vernieuwend. Materialen zoals hout en kunststof kunnen echter niet op tegen de eigenschappen van beton. de bloeiperiode en de functie die naast ervaren van natuur.en vorstbestendig. Het gewicht neemt af.en drukspanningen opnemen en overdragen naar de voet.Omarming Bas Muilwijk.4 m. breedte 1. Omarming en beton Omarming heeft een modellering en verloop van krachten die op natuurlijke wijze met beton mogelijk zijn. Uitvoering Omarming heeft als uitgangspunt een vloeropgang van 0 m (maaiveld).2 m. Naarmate we hoger op de omarming komen wordt de breedte minder. staand onder de oploop bij een regenbui of omhoog lopend om boven te genieten van het uitzicht. beleving en ontwikkeling van bomen.2 m. Bas Muilwijk Architectuur. over 108 graden en met wortelseparaties. hoogteverloop van 0 m naar 1 m. naar 3 m. Het besef van leven en wat voor naam. van een oude boom of nog te ontkiemen zaadje.en milieuvriendelijk. De voet onder het maaiveld is een contra gewicht voor de uitkraging. breedte 3 m (bruto). Het is erg stevig en er komen geen losse onderdelen in de natuur terecht. Fydro. Aan de voet staat de naam van de boom ingegraveerd. functie en geschiedenis een boom heeft. Dit kan voorkomen worden door ons de waarde van een boom bij te brengen. Dit ultradunne beton is ook vocht. Er zijn veel mogelijkheden om oevers te beschermen. Het schiet als een ‘wortel uit de grond en is in balans. Deze oevers slijten door het vele water wat er dagelijks tegenaan beukt. De borstwering (0. Oeverbescherming van ultradun beton Gijs .Rosaline Jansen. De platen bestaan volledig uit mineralen. onderdak voor diersoorten is en vooral invloed heeft op het klimaat. De toepassing is duurzaam en ecologisch verantwoord. Omarming en de boom Omarming is een oplopende rondgang om een boom. over 360 graden. Onderaan zittend op om even te rusten of er tegenaan als bescherming tegen wind. Een eendentrap behoort ook tot de mogelijkheden. De platen kunnen op deze manier zo veel mogelijk opgaan in de natuurlijke omgeving. De levensduur van de palen is ongeveer 30 jaar. De vloerdikte begint met de voet tot -1. Iedere omarming. waterland. zeer geschikt voor vloeiende bochten. absoluut niet schadelijk voor de gezondheid en het milieu! Er vindt geen uitloging van chemicaliën plaats en de platen zijn prima te recyclen. Kortom ons weer in contact brengen met de natuur en ons gevoel daarvoor ontwikkelen en versterken. De vormgeving kan op natuurlijke wijze de trek. Om te voorkomen dat land en natuur opgeslokt worden door het water is het nodig om oeverbescherming te plaatsen. welke zowel in het bos als in de stad kan zijn. duurzaam en dier. de bloesem en kunnen hiermee contact maken. de bladeren. de dikte van de vloer neemt af evenredig met een toename van de hoogte van de borstwering. Overal om ons heen zijn sloten. komt dan uit de grond en is na 360 graden 0. de leeftijd. Omhoog lopend komen we steeds dichter bij de takken. Vaak moeten bomen plaats maken voor wegen en bouwplannen. Platen van ultradun beton zijn niet zwaar. de soort. De hoogte van de elementen kan aangepast worden aan de oever. Ede Nederland. De diameter in het hart is 6 m. Naar wens is het product ook in meerdere kleuren beschikbaar. Die hebben allemaal oevers. Bij de rondgang kunnen ouders hun kinderen vertellen over de naam. is een stukje van een wijd verspreid ‘Bomenmuseum’. vraagt omarming om aandacht voor de bomen.als rechtsdraaiend uitvoerbaar.

7x1. Dit kan uiteraard tot een grote kostenpost leiden. kan aan de achterzijde een pad worden aangelegd wat aan het oog van watervogels wordt onttrokken. comfortabele en makkelijke overgang van natuur. Stedenbouwkundig Ontwerpen Het ontwerp is bedoeld voor stranden waar mensen van de natuur kunnen genieten. Op het natte deel worden voeten gewassen met stromend water dat doet denken aan golven. Het is een snelle. Watertrap Svitlana Polishchuk. Aangezien broedende vogels niet mogen worden verstoord worden de graafwerkzaamheden dan vaak gedwongen stilgelegd. De boven.naar stadsgebied. Vanuit de hut is er zicht op de oeverzwaluwwand. Conclusie Een betonnen oeverzwaluwwand in combinatie met een vleermuisbunker is een goed voorbeeld van beton voor de natuur. Na verloop van tijd zal het geheel begroeid raken waardoor de oeverzwaluwwand niet meer van een spontaan ontstane (maar tijdelijke) steilrand te onderscheiden zal zijn.en achterzijde wordt afgedekt met een dikke laag aarde. Om de trapopgang op het natte oppervlakte veiliger en makkelijker te maken worden geribd beton en dwarse drempeltjes gebruikt. In het buitenland is ervaring opgedaan met het plaatsen van kunstmatige oeverzwaluwwanden. Afscherming wandelaars De oeverzwaluwwand willen we graag aanleggen op een geschikte plek. Onderzoek De oeverzwaluwwand is hol en biedt voldoende ruimte om aan de achterzijde van de nestkasten te komen. student Saxion Hogeschool. Door de wand in een natuurlijke curve te plaatsen die de oever volgt. Eventueel kunnen jonge vogels worden geringd en door het gebruik van filmapparatuur kunnen gegevens worden verzameld over het broedgedrag. Deze inzending betreft een nieuw type van dit soort oeverzwaluwwand. 88 89 . buizen en fonteingaatjes. De kasten kunnen aan de achterzijde open waardoor broedsucces van de vogels kan worden bepaald. Wij hebben een betonnen versie ontworpen die nog veel verder gaat dan enkel oeverzwaluwwand. Door het bijmengen van pigment en aanbrengen van zand in de toplaag zal de oeverzwaluwwand aan de voorzijde het uiterlijk hebben van een natuurlijke steilrand. Deze worden opgebouwd in hout en bieden alternatieve broedplaatsen voor de zwaluwen aan. Je zou voeten weer in de zee stoppen. Hierdoor ontstaat een stabiel binnenklimaat en krijgt het geheel een natuurlijke aanblik. Hierdoor krijgt de oeverzwaluwwand ook de functie van vleermuisverblijfplaats. Dergelijke grote winterverblijfplaatsen zijn schaars. Het waterreservoir wordt gevuld met regenwater en eventueel leidingwater. Op het bovenste droge deel worden voeten redelijk droog van warm beton (op een zonnige dag). Het water circuleert door het systeem: pomp in waterreservoir. maar die is er niet meer. De watercascades van de watertrap zijn de natuurbeleving die een uitje ook op natuurlijke wijze compleet maakt. Nijmegen Bij grootschalige graafwerkzaamheden zoals bij grindwinning en bij infrastructurele werken ontstaan vaak steilranden in zand. De invliegopeningen blijven daarbij uiteraard open. De binnenzijde van de tunnel wordt voorzien van kieren en naden en op meerdere plaatsen worden platen tegen de binnenzijde geplaatst waarachter vleermuizen weg kunnen kruipen. Deze randen worden regelmatig gevonden door de Oeverzwaluw (Riparia riparia). Nestgelegenheid voor oeverzwaluwen De oeverzwaluwwand biedt primair natuurlijke alternatieve broedgelegenheid bij graafwerkzaamheden. Door het stabiele binnenklimaat is de oeverzwaluwwand geschikt als winterverblijfplaats voor een groot aantal dieren.2 m) bestaat uit twee delen: droog en nat. Ons ontwerp heeft meerdere functies. Vaak loopt men met blote voeten op zacht warm zand en wanneer de wandeling eindigt heeft men een probleempje hoe je van het zand af moet. De oeverzwaluwwand bestaat uit een serie van modules die tegen elkaar worden geplaatst. Doordat het een permanente oplossing biedt is het kostenbesparend en zou het zomaar kunnen zijn dat het een beter alternatief is dan de natuurlijke situatie. Tegen de voorzijde met nestkasten wordt als afwerking een laag spuitbeton aangebracht die handmatig het uiterlijk van een steilrand wordt gegeven. In de uitsparingen worden nestkasten voor oeverzwaluwen geplaatst. Iedere module bestaat uit een tunnelelement met uitsparingen aan de voorzijde. Hiervoor is een speciaal ontwerp beschikbaar dat ook succesvol is gebleken in de houten wanden. Dit pad zal de toegangsweg vormen tot een vogelkijkhut.Oeverzwaluwwand Frans Kuenen. Verblijfplaats voor vleermuizen De zwaluwwand is opgebouwd als tunnel. De watertrap (5. MIECON. Dat zal bij open water zijn omdat daar de grootste kans op steilranden is.

Het mooie is echter dat ‘de natuur’ opportunistisch is. bootsmannetje. Zo begint het grootste aaneengesloten natuurgebied van Nederland in het slootje achter uw huis. het driedoornig stekelbaarsje of de poelslak? Ze wonen dichterbij dan u denkt. Hier liggen goede kansen voor ons concept. Het zijn onze ecologische kroonjuwelen. Onbekend maakt onbemind De planten en dieren die zich onder het wateroppervlak bevinden. We gaan de lanen in. Deze aquatische observatiepost biedt ons de mogelijkheid om op een droge en veilige manier op en onder het wateroppervlak te kijken. Wij denken dat ‘de Waterpoort’ een bijzonder concept is waardoor kinderen en volwassenen op een verrassende manier kennis kunnen maken met natuur dicht bij huis. Een afwateringsgootje en een afvoerputje met dompelpomp zorgen ervoor dat de observatiepost droog blijft.Poort’ grenst aan het stadsbos Pampushout. blijven voor ons echter onzichtbaar. Constructie De onderwaterpoort wordt uitgevoerd als een waterdichte betonbak van circa 2.5 m diepte. De watergang behoudt zijn oorspronkelijke profiel.Poort hebben wij mede om deze reden als voorbeeld gekozen. industrieterrein of waterbeheerproject. Bij het begrip Nederlandse natuur denken we aan de Veluwe. Zelfs de bever heeft hier zijn habitat gevonden en verraadt zijn aanwezigheid door een enkele doorgeknaagde boom. Door middel van een uitgang aan de andere zijde kan de observatiepost deel uitmaken van een wandelroute door de natuur en daarin als een bijzonder ‘landmark’ fungeren. Aan de achterzijde wordt de waterpartij uitgebreid. 90 91 . In en om deze watergang bevinden zich veel interessante planten en dieren. aan eengesloten gebieden. Schittering. Een seriematige productie door één leverancier kan daarbij de kosten aanzienlijk beperken. Kansrijke locaties Daarnaast zijn er vele andere locaties denkbaar waar dit concept goed inzetbaar is.Onderwaterpoort Willem Blok. waarbij de zijkant van de waterpoort in lijn met de oorspronkelijke oever ligt. om maar niet te spreken over de vele insectensoorten zoals libellen en watertorren. Economische haalbaarheid Bij de realisatie van projecten zoals een nieuwe woonwijk. Innovatief concept De onderwaterpoort ligt in het water en is via een steiger bereikbaar.5 m bij 12 m. De Hollandse boerensloot. zodat de waterpoort geheel door water omgeven wordt.5 m hoog en bevinden zich grotendeels onder het wateroppervlak. zoals wij die kennen van de oude schoolprenten gaat weer deel uitmaken van onze natuurbeleving en wordt opgewaardeerd tot onderwatertuin! De locatie Nieuwbouwwijk ‘Almere . Natuur is overal. Landmark en verbinding Gebiedsbeheerder Flevolandschap is voornemens in dit bos een struinroute aan te leggen. De beperkte afmetingen maken de bak transporteerbaar via de weg. zich niet tot de daarvoor aangewezen plekken of gebieden laat beperken en alle kansen benut die zich voordoen. waar flora en fauna ongestoord hun gang kunnen gaan. Zwolle Wie kent ze nog? Kent u het schaatsenrijdertje. tientallen soorten slakken. Een doorgaande watergang en een strook rietland scheiden de nieuwbouwwijk van een groot populierenbos. De ‘onderwaterpoort’ vormt hierin de verbinding tussen woonwijk en bos. meerdere soorten amfibieën. In een beetje vaart of sloot kunnen al gauw zo’n 20 verschillende soorten vissen leven. Achttien procent van Nederland bestaat namelijk uit wateroppervlak. ingegraven in de bodem. zoogdieren en waterplanten. Gewi grondankers bevestigen de constructie aan de bodem en voorkomen dat de bak gaat opdrijven. rijden en fietsen er langs. We hebben juist deze locatie als voorbeeld gekozen omdat met name hier het raakvlak tussen wonen en ‘natuur in de achtertuin’ op een mooie manier zichtbaar gemaakt kan worden en het educatieve effect naar verwachting groot zal zijn. de Oostvaardersplassen. Plantvakken doorbreken de rechthoekige vorm en zorgen ervoor dat de observatiehut geheel in de natuur wordt opgenomen. Een andere invalshoek geeft de bezoeker daarbij nieuwe inzichten. De wanden zijn 1. zodat een volwassen persoon net over de rand kan uitkijken. is regelmatig een bescheiden budget beschikbaar voor een kunstwerk of landmark ter ere van de oplevering. Almere . Dat is 7475 km2. robuuste. er overheen en soms staan we er bij stil en kijken er overheen. nattigheid en andere fysieke ongemakken scheiden ons van deze ‘wondere wereld’. de kleine watersalamander. mossen en planten zich goed kunnen hechten en zorgen voor een natuurlijke uitstraling. de paden op. De onderwaterpoort gaat hierin verandering brengen. zodat uitvoering in prefab mogelijk is. Daarbij fungeert deze observatiepost ook als een bijzonder ‘landmark’ met een hoge educatieve waarde. In de wanden bevinden zich op verschillende plekken vensters die een uniek uitzicht bieden op de onderwaterwereld. waardoor algen. maar onder water kijken doen we niet. Grote. De bodem ligt op 1. Natuurvriendelijke betontextuur Het betonoppervlak wordt uitgevoerd in ‘boomschors’ textuur. de Biesbosch of de Waddenzee. de voorn. We lopen. Langs een trap kan de bezoeker in de observatiepost afdalen. De bovenzijde is open en steekt iets boven het wateroppervlak uit. struinen door uiterwaarden en bezoeken vogelhutten en wilduitkijkposten.

Style 10. Naast bestaande paden kan ook deze gleuf worden gegraven en is een standaard betontegel van 300 mm voldoende om de overbrugging te maken naar de gleuf in de Ontlaster. maar zal in basis glad en grijs zijn. Het water kan vervolgens.Ontlaster Huub Swillens. Een van de grootste overlast en belasting voor natuur en parkgebieden is hondenontlasting. maar bovenal milieubewust! 92 93 . Maar juist op zoek te gaan naar een toepassing van beton die een verbetering voor de natuur en leefmilieu tot gevolg heeft. maar ook op een terras midden in de stad! Dit is handig. In basis word uitgegaan van verkeersklasse 30. Materialisering en uitvoering. Gebieden voor natuur worden systematisch gepland en beheerd. Dit kan in een park of bos. Doordat deze goot overal aanwezig kan zijn is de hondenontlasting zeer eenvoudig en met minimale inspanning op te ruimen. economisch. Beton is echter ook in te zetten in gebieden waar de natuur en het leefgebied van de mens mekaar raken.Novum. De elementen hebben een basisafmeting van 450 mm werkende lengte en 800 mm hoogte. Sumbrella Tineke Bronsveld. met een pomp opgevangen worden voor planten of wassen van auto. De bovenrand kan gelijk aan alle sierbetontypen worden afgewerkt. De wanddikte van elk element is 80 mm. Er is een grote druk ontstaan op natuurgebieden. Dit ontwerp laat zien dat beton niet alleen in te zetten is als een materiaal dat constructief ondersteunt of juist zeer zichtbaar. in tijd van droogte. is de Ontlaster ook goed herbruikbaar en het is hiermee een duurzaam product. voedselproductie en natuur. WY. Bij de uitwerking van deze studies zal beton zeer zeker een groot aandeel hebben. De gootrand dient tevens als opsluitband voor de bestrating. Op de bodem van de goot worden vervolgens de grastegels vlak gelegd. Toelichting met betrekking tot de Toepassing In basis is Ontlaster bedoeld om toe te passen in natuurgebieden en parken waar veelvuldig honden worden uitgelaten. De ruimte die ontstaat in de buitenbocht is met standaard betontegels te dichten. Bochten in paden zijn te maken door een van beide elementen smaller te zagen in vals verstek. Elk element is voorzien van twee excentrisch geplaatste betonnokken. kan de goot worden doorgespoeld). Grote hoeveelheden verharding met bijbehorende rioolstelsels zorgen voor een (te) snelle afvoer van regenwater met wateroverlast tot gevolg. maar ook als drager om schoonheid te realiseren. Ten behoeve van het aanbrengen van de goot kan met een minigraver een sleuf worden gegraven van 600 mm breed en 900 mm diep. De afmeting en vormgeving van de goot is zodanig gekozen dat deze op de bodem zorgt voor spreiding. De overlast die wordt veroorzaakt wordt enorm teruggedrongen. Door uit te gaan van standaard prefab onderdelen die compact te stapelen zijn tijdens transport. De bodem van de ontlaster is samengesteld uit standaard grastegels. Verder vergt de Ontlaster vrijwel geen onderhoud. De Ontlaster is opgebouwd uit prefab gewapende betonelementen. De Ontlaster is onderhoudsvrij (in geval van overbemesting in zeer drukke gebieden. Er worden studies gemaakt om middels stapeling productievlakken te verhogen. Bij een meer veelvuldige toepassing kunnen standaard hulpstukken geproduceerd worden. Ontlaster is een eenvoudig aan te brengen doorgaande betonnen gootconstructie. Een bijkomend voordeel is dat de goot ook ingezet kan worden als doorgaande waterinfiltratievoorziening. Natuurgebieden die door de mens worden gebruikt worden over het algemeen zwaar belast. De Ontlaster heeft een positieve invloed op de grondwaterstanden en het beheer hiervan. Met behulp van de minigraver kunnen de prefab elementen worden gesteld en kan de sleuf tegen de elementen worden gedicht. Eindhoven In de tijd waarin we leven zijn alle grenzen van de aarde verkend en voor een groot deel bekend. Hilversum Met deze parasol /paraplu kan men regen opvangen in een bassin. De kosten voor het aanbrengen van de goot zijn eenmalig en zullen door de beperking van kosten die gemoeid zijn met de overlast van hondenontlasting leiden tot een korte terugverdientijd. Omdat de goot ook als waterafvoer fungeert is er sprake van voldoende doorstroom en infiltratie in de grond. Motivatie De ontwerper van Ontlaster heeft zich als uitgangspunt bij het ontwerp als doel gesteld op zoek te gaan naar een toepassing van beton die niet de schoonheid van het beton laat zien. Afhankelijk van eventuele verkeersklasse kan de wapening worden aangepast. De mens is op zoek naar middelen om een optimaal evenwicht te zoeken tussen ruimte voor leefgebied. Het materiaal word hier op natuurlijke wijze afgebroken.

Om de lijn tussen mens en natuur te creëren zouden deze betonnen takken als een soort palissade naast elkaar in de grond worden geplaatst. en in ieder geval langer meegaat dan een houten paal. Hedendaagse architecten zijn om deze reden vaak terughoudend in het gebruik van bijvoorbeeld kale betonplaten in gevelconstructies. kunnen ze gemakkelijk hergebruikt worden op een andere plek. waardoor ze zeer flexibel zijn in hun toepassing. als men ze juist plaatst. student Saxion Hogeschool. Het is een wat speelsere vorm die past op meerdere plekken. De verticale module maakt gebruik van het verticale karakter van klimplanten. De horizontale module wordt gebruikt om de grote ramen te benadrukken. of slechts één paal te plaatsen om misschien je vogelbadje op te zetten. Door een horizontale module onder het venster door te leggen krijgt ontstaat er een groen voortuintje. De module vormt een lange rechte groene lijn. Planten nemen de CO2 van uitlaatgassen op en zetten het om in zuurstof. waardoor het dus. Symmetrisch? Chaotisch? Speels? Het is allemaal mogelijk. Door middel van plugs wordt er van deze gaten gebruik gemaakt zodat de plug-in plantmodules aan de betonplaat kunnen worden vastgezet. breed inzetbaar is. Vooral doordat het geen saaie strakke lijnen heeft is het ook mooier dan een saai recht hek. er prettig uitziet. Deze plantenbakken zijn recht en hoekig. Door de modules te mixen en door zelf nieuwe modules toe te voegen kunnen architecten hun eigen draai geven aan het plug-in plants concept. De modules bestaan uit plantenbakken die van beton zijn gemaakt. Natuurlijk is het mogelijk deze paal ook op andere manieren toe te passen dan alleen voor bescherming van natuur. Om deze paal ook voor natuur bruikbaar te laten zijn is het gebruik van een wat ruwe vorm meer geschikt voor o.Tevens kunnen de klimplanten worden gebruikt als vitrage als het staaldraad voor een raam langs wordt gespannen. net als de betonplaten. Natuurlijk is het ook mogelijk deze palen in verschillende vormen te produceren en te combineren bij het plaatsen (zodat je niet een lijn met alleen dezelfde palen krijgt). zowel in landschappelijke als in stedelijke omgeving. minder gemakkelijk is er overheen te klimmen. En wanneer deze palen op een bepaalde locatie niet meer nodig zijn. Daarvoor heb ik een betonnen ‘paal’ bedacht die gemakkelijk is te produceren. Ook koelen planten de stad af waardoor het ‘urban heat island’ effect wordt verminderd. mos om erop of overheen te groeien. Het is bijvoorbeeld mogelijk palen als schutting te gebruiken. De acupunctuur modules bestaat uit kleine individuele plantenbakken met elk 1 plant.a. Het plug-in plants concept speelt in op deze gaten. hiermee maak je de paal ook voor het oog aantrekkelijker. sterk is. 94 95 . Met het oog op het klimaatprobleem is de toepassing van groen in de stedelijke ruimte ook erg van belang. remix & plug-back-in. maar juist op de planten. De toepassing van groen in de stedelijke ruimte is van steeds groter belang. Groen is van belang voor de gezondheid. De keus om ze van beton te maken komt vanuit de gedachte dat er geen nadruk op de bakken gelegd moet worden. Ze kunnen gefixeerd worden in één gat. De onwaarschijnlijke combinatie van beton en natuur zou de toepassing van beton als gevelconstructie nieuw leven in kunnen blazen. koud. Is men na een tijd toe aan een nieuwe opzet van de samenstelling van de modules? Plug-out. De horizontale module kan worden gebruikt om horizontaliteit te benadrukken. Veel groen in een stad zorgt voor een ‘healing environment’. Zoals men dus merkt is het gebruik van deze paal op langere termijn goedkoper aangezien deze geen onderhoud nodig heeft. en lang meegaat zonder verder veel onderhoud te behoeven.Plug-in plants Marc de Vrij. Het produceren van deze paal is het gemakkelijkste door het gebruik van mallen waardoor steeds dezelfde vorm geproduceerd kan worden. Via deze gedachten ontstond het idee de vorm van een boomtak te gebruiken. De plug-in plantmodules zijn zeer flexibel. Prettig paaltje Erik Prins. De keuzes voor de architect zijn eindeloos. onpersoonlijk en hard materiaal. Hierdoor ontstaan er gaten in het beton die zeer precies gedimensioneerd zijn en op een gelijke onderlinge afstand van elkaar liggen. Stedenbouwkundig Ontwerpen Met dit ontwerp is geprobeerd de bescherming van natuur meer aandacht te geven door het creëren van een lijn tussen mens en natuur. Daarbij komt ook nog dat boomtakken vaak gekromd zijn. Leeuwarden Veel mensen beschouwen beton als een rauw. Deze staalkabel vormt een aangrijppunt voor de klimplanten. De staalkabel is gefixeerd door middel van een plug en is ook aangesloten op de plantenbak. En uiteraard kan men de paal van een kleurtje voorzien als men daar voorkeur voor heeft. waar men minder last heeft van gezondheidsproblemen. Plug-in plants Bij de productie van gewapend betonnen constructies wordt er vaak gebruik gemaakt van afstandhouders.

Na droging is de vorm eruit gehaald en is de klei weggehaald. ›› Erosiebescherming bij stroming en fluctuerende waterhoogten (zomerpeil versus winterpeil). Bij al deze toepassingen blijft het drainerend en infiltrerend vermogen van de sloot/watergang in tact en vormen de panelen geen belemmeringen tijdens het regulier onderhoud als maaien en schonen. compartimenten en onregelmatige vlakken. Deze barsten worden gevuld met grond uit de omgeving waar het object staat. Sommige komen maar net boven de grond. belastbaar maken van dienstwegen t. waar de natuur zijn gang kan gaan. Tezamen dus 6 ton per rooster. Het is mogelijk de trekankers tussentijds aan te spannen. terwijl andere een volwassen formaat hebben. Hierin kunnen planten groeien die in dat landschap thuishoren. ›› Het Schuilbeton geeft aanleiding om de beleving van het landschap te intensiveren. Deze schuilplekken hebben de vorm van een koepel waarvan de buitenkant een barstpatroon heeft. Maatvoering: 1000 mm x 2000 mm met 100 mm x 100 mm sparingen vierkant. ›› Het Schuilbeton vergroot de variatie in de natuur en kan een bijdrage leveren aan natuurontwikkeling. ›› Ruimtebeslag sloten verkleinen. De voorheen zachte berm is dan gereed voor het aanbrengen van cunet en verharding. In dit opsluitelement zijn ook sparingen aangebracht om een reling te monteren. ›› Aanleg fietspaden ondanks ruimtegebrek. VP-Delta. lamellen. Hiermee is het mogelijk om de hellingshoek van het talud steiler te maken wat gunstig is voor het ruimtebeslag. Voor het realiseren van de schuilkoepel kan gebruik gemaakt worden van een tweetal mallen. Vandaar het voorstel om schuilplekken te creëren die in het landschap geplaatst kunnen worden. De binnenkant kan op verschillende manieren worden ingericht. kleine en grotere gaten of een gang onder de rand van de schuilkoepel door.b. ›› Uitzakken talud voorkomen (geen doorworteld talud) bij ‘schrale’ grondsoorten als leem en zand.5 ton per stuk. Dit genereert mogelijkheden om bijvoorbeeld fietspaden aan te leggen die voorheen door ruimtegebrek geen doorgang konden vinden. De barsten en scheuren symboliseren de kracht van de natuur en laten het object opgaan in het landschap. Pijlen geven de sparingen aan alwaar trekankers doorgevoerd worden (4 per rooster). ›› Verbreden wegen zonder sloten te verleggen. Met wapening. verstrekt met matjes. De bouwsels kunnen een esthetische toevoeging zijn in het landschap. Tot slot ›› Het Schuilbeton biedt de mogelijkheid tot schuilen en huisvesting van allerlei dieren. Er is gedacht aan een variatie in grootte en ontwikkeling zoals in de natuur. Ook zijn er dieren die graag in het donker verblijven. Waterschappen (berijden zwaar materieel). ruïnes of verlaten bouwsels. Taludkorset Jean-Paul de Garde. waardoor er een barst-reliëf ontstaat. Productie. Het is ook mogelijk deze panelen een kwart slag te draaien en zo enkel 1 m op/onder de waterlijn ‘in corset’ te zetten. zoals plantenresten en boomstronken. hoogsels in opgenomen zijn. Dry Cast Er is ook een opsluitelement ontwikkeld dat wordt geplaatst boven aan het rooster op maaiveldhoogte. Belangrijkste echter. Technische uitvoering Het proefmodel is gemaakt in een lossende vorm.v. Floodproof Holland. Met spleten en kleinere holtes. Een voor de bovenkant waarin het barstprofiel zit en een koepel voor de binnenkant waarin bovengenoemde spleten. Deze ankers genereren een tegendruk van 1. bijvoorbeeld om beschermd te zijn tijdens de slaap of het groot brengen van hun kroost. Een testopstelling van twee van deze roosters zijn met de TU Delft onderzocht en goed bevonden op gebieden als infiltratie. Betonindustrie de Hamer. Nijmegen Dit is een betonnen rooster dat als het ware het talud van een sloot of watergang in korset zet. In de natuur verschijnt dan op den duur een aangepaste begroeiing. De bedoeling is dat de koepelvormen een rudimentair karakter houden. Hierin zijn de barsten getekend en aangebracht met klei. 96 97 . begroeiing. De openingen kunnen variëren. Het rooster wordt met trekankers bevestigd en zo wordt dus het talud ‘in korset’ gezet. Verder kan onder het schuilbeton allerlei materiaal worden gelegd. Het belangrijkste is dat er wegkruipmogelijkheden zijn en ruwe oppervlaktes waar dieren zich aan kunnen vasthechten. Amsterdam Veel dieren hebben behoefte aan een schuilplek. de kruin boven aan het talud kan nu belast worden (verkeersklasse 30 +). dunne spleten. Daarna is het half vloeibare materiaal eroverheen gezet. Toepassingen ›› Agrarisch. Door deze twee koepelmallen boven elkaar te plaatsen en van onderen af te dichten ontstaat er een bekisting voor het te gieten beton. drainage. Aangezien wij in een ‘opgeruimd-staat-netjes land’ wonen zijn er niet zoveel overgeschoten plekken in de vorm van oude vervallen schuren.Schuilbeton Kees Valentijn. rekening houdend met CROW-richtlijnen als schuwafstand en effectieve breedte fietspad. In de barsten is grond gedaan en een voorlopige aanplant aangebracht. erosie-bescherming en belasting in de ‘proefpolder’. om een indruk te krijgen van het beoogde resultaat.

beleving als ontwikkeling goed ingespeeld. Het lichtpaviljoen is een plek voor beleving in de vrije natuur. Laat een bunker daar nou net een ideaal element voor zijn. Deze groeien ook vaak in wat koudere omgevingen en hebben altijd een witte kleur omdat ze geen zonlicht krijgen. Op deze manier roepen ze niet op om aan het verleden terug te denken. Op deze manier wil ik laten zien. De bunkers hebben een nieuwe kwaliteitsimpuls nodig om weer onderdeel te zijn van het landschap waarin ze liggen. wat je er ook mee kunt doen op een positieve manier. Het idee is dan ook om verschillende kiemsoorten te gaan kweken in deze bestaande en verlaten bunkers om ze op deze manier nieuw leven in te blazen. Dit bracht me op het idee om iets met kiemenplanten en -groenten te doen. Daarmee wordt zowel op de thema’s bescherming. Langs deze dijk bevindt zich op een paar honderd meter een fort. ook wel het witte goud genoemd. Met mijn voorstel wil ik deze bunkers juist weer onder de aandacht van het grote publiek brengen. Ik kreeg het idee om iets met bestaande bunkers in het landschap te doen en wel het type P aan de Diefdijk van de Hollandse Waterlinie. witlof. Door de betonsteen met beide zijden te verwerken in de gevels is elk aanzicht van het paviljoen anders. Maar naast dat aan de bunker nu een interessant programma wordt toegekend. lab-R. Naar mijn mening doet dat juist afbreuk aan het landschap. Breda Dit is een lichtpaviljoen opgebouwd uit een innovatief ontworpen betonsteen die licht doorlaat maar geen inkijk biedt. moet deze ook van buitenaf herkenbaar zijn voor het publiek. Witte goud Theo Brouwer. De betonsteen is als modulair element te gebruiken om bijvoorbeeld het lichtpaviljoen op te bouwen. elk uur en bij elk weertype steeds weer verandert van kleur. 98 99 . Tijdens het proces bleef ik hangen bij de titel van de ideeënprijsvraag ‘In de kiem gescoord’. Er wordt gebruik gemaakt van een polystyreen vorm die wordt ingegoten in beton en na uitharding wordt opgelost. beleving door het opvallende gouden lint in het natuurlandschap en ontwikkeling door kweek en verkoop van het witte goud. Dit omdat deze bunkers slechte herinneringen oproepen aan de verschillende oorlogen in de loop der geschiedenis waaronder de Tweede Wereldoorlog. De bunker als bescherming tegen de vijand als onderdeel van de geschiedenis. Daarin wilde men een restaurant beginnen. Daarbij doorklinkt de titel van de prijsvraag terug in het concept. Urk Mijn verhaal begint met de fascinatie om juist geen betonnen element toe te voegen in de natuur.en groentenkiemsoorten groeien alleen in het donker. Daardoor worden de bunkers een nieuw icoon langs de Diefdijk aan de Hollandse Waterlinie. De betonsteen is gemaakt door middel van een innovatieve productiewijze waarbij niet lossende vormen kunnen worden geconstrueerd. Voor. Hierdoor is het mogelijk om een monolitische vorm te maken waarbij licht de hoek om kaatst. Dit programma zou je goed kunnen koppelen aan de productie die zich in de bunkers afspeelt zodat je eigenlijk een nieuw soort landschap introduceert waarin je zelf je groenten kan verbouwen en verkopen bestemd voor restaurant en streekwinkels. een plek om te mediteren. En daarbij een nieuwe laag toe te voegen in het landschap met een knipoog naar duurzaamheid. Waaronder asperges. paddenstoelen en taugé. Wat blijkt nu: de meeste planten. intensiteit en lichtval.en achterzijde van de betonsteen zijn verschillend. Uiteraard leent deze betonsteen zich ook voor andere doeleinden waarbij lichtinval zonder inkijk een vereiste is. Omdat de producten die worden gekweekt in deze bunker eigenlijk het ‘witte goud’ zijn stel ik voor om de bunkers te voorzien van een goudkleurig doek dat zodanig over de bunker wordt gespannen dat de vorm van de bunker herkenbaar blijft. Daarom ben ik op zoek gegaan naar bestaande betonnen elementen in de natuur. Daarnaast liggen deze bunkers verloren en eigenlijk weggestopt in het landschap. Het lichtpaviljoen is de uitgesproken plek om het licht in de natuur iedere keer op een andere manier te ervaren.Verlicht beton Roel Wildervanck. Het biedt een serene ruimte met sacraal licht dat elk jaargetijde. rusten of schuilen.

R. Het effect dat je hiermee creëert is dat wanneer mensen hier doorheen lopen. ter zee en in de lucht. beide gekenmerkt door een bescherming middels een zaadlijst of schil/dop. Gezellig met elkaar picknicken en. Ik ben in eerste instantie geïnspireerd door de vaak lege en kale daken in de stad. en de natuur naar het beton (de stad) toe haal ik oneindig veel mogelijk heden kon bedenken. van Hoffe. Stedenbouwkundig Ontwerpen Tijdens deze opdracht heb ik me afgevraagd op welke verschillende manieren ik de natuur met een ruw en robuust materiaal als beton kon combineren waarbij beleving. Ik denk dat dit mede komt doordat de stadsmens gericht is op het leven in de stad. Het uiteindelijke idee is om een jungle te maken midden op een plein. Het plein is gesitueerd in het centrum van Almere. Van de natuur willen we ook genieten. Deze bescherming wil de natuur. Dit wil ik niet doen door echte bomengroepen te plaatsen maar om een optisch bos te creëren. In beide gevallen om de natuur intens te beleven vanuit een beschutte omgeving. een hol of in ultimo forma een huis. een uitkijktoren of een bootje al dan niet beschut zodat we niet door de natuur worden waargenomen of worden beschermd tegen de elementen. Immers in de inleiding al omschreven dient een zaadlijst of schil/dop voor beschutting van de eerste levenskiemen. Hoogeveen Het thema natuur en kiem legt al meteen het verband naar de oorsprong van het bestaan. Mijn eerste ideeën waren vooral gericht om beton te integreren midden in de natuur. Het blad lang de rand van het ele- ment en het zitgedeelte in het midden. Al dan niet half ingegraven kan het element op het land worden toegepast als rustplek in een natuurlijke omgeving. Waarbij het plan als het ware als een soort tentoonstelling midden op een plein staat. Beleving van de natuur.Urban Jungle Muïna Seleky. niet vanaf het standaard bankje. in de lucht R. Het ontwerp legt ook de basis voor uitbreiding naar een serie van objecten ter verfraaiing van de natuurlijke omgeving. De basis is een halve eivormige schil waarin men kan zitten om te picknicken of te observeren. Hiervoor wilde ik een oplossing bedenken. zijn hele leven behouden en wordt gerealiseerd middels een nest. Er wordt vrij weinig aandacht besteed aan de aankleding. De uitvoering als waarnemingspost kan nog verder worden geoptimaliseerd door tafel en zitgedeelte te verwisselen. In veel gevallen bestaat de oorsprong uit een zaadje of een ei. Zodat mensen die midden in de stad leven toch af en toe dichtbij huis de natuur op kunnen zoeken. Natuur waarnemen en hierover aantekenen wordt zo nog gemakkelijker. maar dat wil niet zeggen dat ze er niet af en toe behoefte aan hebben om in de natuur te zijn. Het bos begint met een tuin en een meanderend looppad en gaat langzaamaan over naar een jungle. Later ben ik erachter gekomen dat wanneer ik het omdraai. Derde toepassing is als uitkijkpost of observatorium op hoger niveau. maar ook de mens. Te Land. 100 101 . ze zich ook daadwerkelijk in een jungle wanen. Hier ben ik op verder gegaan. Deze beschutting kan verder worden geoptimaliseerd door een tweede schil als een soort parasol boven het zitelement te plaatsen. Vanaf een bankje. In de vorm van nestkast(je) of woning kan de eivormige schil ook dienen ter bescherming vóór de (eerste) levensvormen. Mensen in de stad hebben de natuur vaak niet bij de hand. Een nieuwe dimensie van natuurbeleving. lekker beschut tegen de wind. ontwikkeling en/of -bescherming van de natuur een vernieuwend karakter kan geven. Daarnaast stap je ook letterlijk af van de stadsgrond en het maaiveld om midden in de stad een andere dimensie in te lopen. Ik wil betonnen palen plaatsen waarbij de toppen zijn bekleed met groene bladeren. maar vanuit een element ontstaan vanuit de natuur. student Saxion Hogeschool. vergelijkbaar met het blad van de treurwilg. Het gehele plan wordt opgedeeld in lagen zodat men het geheel in verschillende hoogtes beleeft net als in een echt bos met heuvels en hellingen. Natuurlijke vormen voor beleving van de natuur en tegen de natuurlijke elementen. waardoor ook vanaf het water de natuur kan worden beleefd. Bovenstaande gegevens hebben geleid tot het ontwerp voor ultieme beleving van de natuur te land. afhankelijk van de hoogte van het element. Naast het idee om de natuur naar de stad te halen wil ik met de jungle ook een soort artistiek hoogstandje geven aan de stad. ter zee. De vormgeving leent zich ervoor om ook drijvend uit te voeren.

Het water van de watervallen uit de mergelwanden wordt hier opgeslagen en verwarmd door de warmte van de wanden. donker-licht. solartubes. Dingeman Deijs Architect. gesloten-open en warm-koud. worden uitgegraven en verstevigd en vormen verticale ontsluitingen tussen de gangen en het maaiveld. De cementfabriek vertrekt.en bovenwereld. Centraal op het plateau komt een openluchtbad. Aardpijpen. De verschillende onderdelen van het plan worden aan elkaar gekoppeld door een ondergrondse route van één kilometer die loopt vanaf het eindpunt van het Pieterpad bovenop de berg tot aan de aanlegsteiger. Gekoppeld aan de overnachtingsplekken wordt een eetgelegenheid aan de open groeve gecreëerd. Eervolle vermelding Door het verstevigen van zwakke mergelkolommen kan het instabiele gangenstelsel en de rand van de open groeve eindelijk openbaar gebied worden.en cultuurcentrum dat is ondergebracht in een voormalig fabrieksgebouw. Vanuit deze kunstgangen loopt een 50 m lange hangbrug naar het kunst. Openluchtbad In de oksel van de groeve wordt door de cementfabriek een op het zuiden gelegen laatste plateau gegraven. De ingrepen voorkomen het instorten van berg. De contrasten tussen het gangenstelsel en de open groeve worden hier optimaal voelbaar: binnen-buiten. Streekgebonden producten zoals champignons en artisjokken uit de gangen en druiven uit de omliggende heuvels vormen ingrediënten voor de gerechten. De werknemers van de cementfabriek beheren vanaf dat moment de berg. Trappen verbinden het plateau met de open groeve waar men kan zwemmen in het nieuwe mergelmeer. ingestorte grondlichamen. Een samenwerkingsverband tussen de cementfabriek en de stad Maastricht financiert de ingrepen en voert ze uit. Het water loopt tevens gedeeltelijk door in de ondergrondse gangen. Verbindingen Verschillende lichtbundels. Overnachtingsplekken De betonnen versteviging is zo vormgegeven dat er overnachtingsplekken voor berglopers in gerealiseerd kunnen worden.en afvoerkoker wordt omgevormd tot loopbrug die het gebouw verbindt met de aanlegsteiger van de toeristenboot aan de Maas.Uitgemergeld Dingeman Deijs. Een oude aan. 102 103 . leiden de toeristen van kolom naar kolom. Kokers voor lucht en licht verbinden de onder. Dit plan opent een nieuw toekomstperspectief voor de berg. Het bedreigde landschap wordt behouden en krijgt een nieuw recreatief leven. Amsterdam Na eeuwenlang blokbreken en graven komt er een einde aan de mergelwinning in de Zuid-Limburgse Sint-Pietersberg. Beeldhouwers van het naastgelegen kunst.en cultuurcentrum krijgen enkele van deze kolommen ter beschikking om ze te bewerken. Als laatste handeling in zijn bestaan levert de fabriek het cement voor het benodigde beton voor de verstevigingen. vochtigdroog.

Dit alles draagt bij aan een onveilig gevoel. Dankzij de geleidelijke renovatie zal ook de wijk in aanmerking komen voor een duurzaamheidlabel. direct van de vrachtwagen op de plaats van bestemming. gemaakt van beton. Natuurbeleving De betonnen schil is gebruikt om de sfeer van een groene omgeving te ondersteunen. De bewoner kiest zelf de deelname en het tijdstip ervan. Duurzaamheid in de wijk Met het plaatsen van het nieuwe gevelelement wordt voldaan aan de huidige eisen aan de isolatiewaarde. het veiligheidsgevoel erg laag ligt. De sociale controle in de wijk is minimaal. Hierdoor kan men heerlijk genieten van de natuur! 104 105 . Style 10. gracht of haven. wat natuurlijk erg leuk staat bij een vijver. Nieuwe verblijfplaatsen geven de buitenruimte zo weer terug aan de bewoner. Hilversum Een lekkere loungechair. Ook blijft er een structureel tekort aan groenvoorzieningen en beschermde speelplaatsen. een beruchte wijk waarvan al enkele rijen woningen genomineerd zijn voor de sloop. Een zeer belangrijk uitgangspunt van het voorstel is de mogelijkheid tot gefaseerde uitvoering. Deze overhelling biedt beschutting en speelt in op een veiligere psychische beleving van de straat. Nu zijn er verschillende winsten te noemen ten aanzien van het toepassen van beton. Uit een visierapport blijkt dat. Eindhoven Kan beton bijdragen aan een prettiger en veiliger woonklimaat? Een probleemwijk is als casus genomen om antwoord te geven op deze vraag. De transformatie De oplossing ligt in de gevelschil. Ook over de duurzaamheid van de wijk in zijn geheel valt wat te zeggen. Ten eerste is de snelheid te noemen waarmee met geprefabriceerde elementen gewerkt kan worden. Dit heeft een directe verhoging van de sociale controle tot gevolg. Be Donald Tineke Bronsveld. Echter behoeft deze vorm van natuur geen verzorging of onderhoud en heeft de toepassing ervan direct effect op de beleving van de woonomgeving. De gekozen wijk is Woensel West in Eindhoven. Hiermee maakt de woning naar verwachting een sprong naar een hoger energielabel (huidige energieprestatie van de woning is niet bekend) en zal het binnenklimaat aanzienlijk verbeteren. Vormentaal op straat Bovendien is dit prefab renovatie-element voorzien van een slim geplaatste knik in de voorgevel. het decor van de urbane omgeving. Met dit renovatie-element wordt per individuele woning gewerkt en in elke willekeurige volgorde. ondanks de maatregelen van bewoners zoals beveiligingscamera’s. Zo zal de straat in een langzaam tempo transformeren tot een steeds completer nieuw decor. Aan de straatzijde zijn de gordijnen dicht of worden de ramen zelfs bedekt door rolluiken. Ook zullen de elementen op straat in eenzelfde beeldtaal ervoor zorgen dat er een prettigere sfeer op straat ontstaat. Ook een wijk waar men ’s avonds niet graag alleen over straat gaat. In de vorm van een eend. Ook hierin zijn prefab elementen bij uitstek geschikt. Het geabstraheerde patroon doet lijken alsof men zich in een schaduwrijke bomenlaan of bosomgeving bevindt. Door toepassingen als langetermijnvisie. ontwikkeling van ontmoetingsplaatsen op straat en verhoging van de veiligheidsbeoordeling door bewoners zal het gebied naar verwachting een duurzaamheidlabel behalen.Veranderend decor Babak Jabery en Milou Wijsbeck. Ook wordt met deze knik extra ruimte achter de schil gecreëerd waarin een nieuwe verblijfruimte aan de gevel zal ontstaan. en wordt beschreven in dit voorstel. Zo beschikt het element over daken gevelisolatie en zijn natuurlijke ventilatievoorzieningen opgenomen. Omdat beton de warmte lekker lang vast houdt. Het betreft huurwoningen en niet iedereen is op hetzelfde moment toe aan een verbouwing en de bijbehorende overlast.

In sommige gevallen heeft de gemeente meteen een nieuwbouwplan voor die bepaalde plek. maar ook qua zitgelegenheid. Door de stelconplaten te bewerken kan de natuur door de platen naar boven komen. Bij een bos. De vorm of ontwerp is eenvoudig: schuine muren met ramen waarbij mensen kunnen zitten en lekker naar buiten kunnen kijken. Ook het aanleggen van het park is snel en gemakkelijk omdat de platen alleen gelegd moeten worden. Bij slecht weer kun je hier schuilen. Het stelconpark biedt voor gemeenten of particulieren de kans om een lege plek in de dorp of stad een tijdelijke of permanente invulling te geven. De natuur is in het stelconpark niet weggelaten. De betonplaten zijn uit zichzelf al goedkoop. Doordat er betonnen blokken worden gebruikt van verschillende afmetingen is er de mogelijkheid om een aantal variaties te maken van zitplaatsen. student Saxion Hogeschool. De bovenkant is een schuin dak waar het water makkelijk wegvloeit. Door het gebruik van stelconplaten is het financieel ook erg aantrekkelijk. Het huisje mag ook niet te veel wind naar binnen krijgen. We kunnen kiezen tussen smal of medium huisjes met een open motief aan de voorkant. wellicht moeten de zijkanten met glas bedekt worden als bescherming tegen wind en regen. aan de gesloten kant zitten de stoelen vast aan de muur. De platen zijn al anders van elkaar door de verschillende gaten die erin zijn geboord. Hoe langer de plek leeg staat hoe onverzorgder de plek wordt. Stedenbouwkundig Ontwerpen In dorpen of steden zijn steeds vaker lege plekken te vinden van gebouwen die zijn gesloopt. en er zijn 2 tot 4 stoelen aanwezig. en tijdelijk in een gebouw kunnen zitten. De zitting moet ovaal zijn zodat je lekker kunt zitten. De gebouwen zijn gesloopt voor nieuwbouw of vanwege schade en oudheid. Het gaat erom dat men met plezier in zo’n huisje zit en geniet van de natuur. Zithuisjes in de natuur voor jong en oud. Zo´n lege plek wordt na korte tijd overwoekerd door onkruid. Ik wil iets creëren in de natuur waarbij mensen kunnen schuilen tegen regen of wind. Maar door de economische crisis die vooral de bouw in Nederland treft blijven zulke plekken steeds vaker en langer leeg staan. Ook kunnen in de gaten bomen worden geplant. In de platen worden gaten geboord van verschillende afmetingen waardoor planten en gras de kans krijgen om te groeien. Zithuisjes Quintus Borgman. De stoelen zitten vast aan de betonnen muur. Amsterdam Mijn concepten zijn betonnen ontwerpen voor dagelijks gebruik die weinig geld zouden moeten kosten en die in de alledaagse samenleving functioneren. maar het mag niet verkleuren. 106 107 . Er wordt hoofdzakelijk gebruik gemaakt van beton.Stelconpark David Sonntag. Kosten mogen per huisje niet hoger zijn dan 2000 euro en het beton moet makkelijk prefab in elkaar gezet worden in 3 tot 4 delen. Het beton dat ik wil gebruiken heeft de schoonheid en kleur van het beton zelf. Je zou drie gebouwen kunnen testen in drukke recreatigebieden. De ramen zijn iets meer naar de zijkanten geschoven. camping of meer waar veel mensen komen.

Integendeel: korstmossen zorgen voor een ‘natuurlijke’ coating die het onderliggende beton beschermen tegen bijvoorbeeld schadelijke UV-straling van de zon.en hoogbouw. student Saxion Hogeschool. elk met eigen vorm. vulmiddelen-. Dit door het open karakter van de betonnen palen en het gebruik van natuurlijk groen. Betonpanelen. Het vervolg Na afloop van het benodigde vooronderzoek zal het mogelijk zijn aan de hand van de geselecteerde panelen wandelpaden. Gewenst is uit dit patroon te stappen en mensen op een andere manier naar de natuur te laten kijken. te ‘sturen’ op soort. kleur en vorm van de op de panelen groeiende korstmossen. Samen met speciaal toegevoegde voedingsstoffen vormen deze panelen.Korstmosroute Marc Ottelé en Henk Jonkers. zich in de gebaande uithollingen naar de top bewegen en vanaf daar zich laten ‘vallen’. Betonsamenstelling Voor de betonsamenstelling van een aantal panelen zal gekozen worden voor die zoals gebruikt in Nederland en omringende landen bij bekende betonkunstwerken en constructies: de Deltawerken. en tegelijkertijd te informeren over de eigenschappen van beton. Door gleuven in het beton te creëren en de uitstekende gedeeltes te polijsten zal het groen. Dit maakt het in principe dus mogelijk om. Een informatiebord geeft toelichting over het project en het lopende (zichtbare) onderzoek. Voedingsstoffen worden gekozen op basis van bekende behoefte van een aantal.Kunst – Natuurbeleving Elk geplaatst en kunstzinnig vormgegeven paneel heeft een andere specifieke betonsamenstelling: portland cement-. in vorm en kleur verschillende. micro-silica-. in sets van twee (duplicaten). TU Delft. Voor dit doel zullen een reeks panelen van beton gemaakt worden. elk met een unieke samenstelling van cement-. Dit zal gedaan worden in overleg met geïnteresseerde partijen. Het plan Voorafgaand onderzoek is nodig om vast te stellen in hoeverre we in staat zijn aan de hand van de betonsamenstelling te sturen op het voorkomen van korstmossoorten.Delft). Korstmossen zijn kieskeurig: iedere soort. Hier is dus sprake van een ‘symbiose’ tussen beton en natuur: het beton vormt een geschikte ondergrond. viaducten (o. Aan deze specifieke betonmengsels zullen nog voedingsstoffen worden toegevoegd om de groei van korstmossen te bevorderen. in diverse gebieden in Nederland te markeren. een ondergrond en voedingsbodem voor kleurige korstmossen. voedingsstoffentype en -gehalte. tunnelelementen etc. met eigen verschijningsvorm en kleur. in de vorm van de Hedera helix. 108 109 . Informatiebordjes bij de panelen geven informatie over de specifieke betonsamenstelling en de (te verwachten) voorkomende korstmossoorten. Millau-Frankrijk. De mate en type van korstmosbegroeiing op de individuele panelen zal gevolgd worden in de tijd. maar komt het nog niet als dreigend over. Symbiose Wetenschappelijk onderzoek heeft al aangetoond dat korstmossen het betonoppervlak niet beschadigen. en de korstmossen zorgen voor bescherming van het beton. met ingegraveerd nummer en specifiek voorkomende korstmosbegroeiing.a. Met een hoogte van vier-en-een-halve meter is het imposant genoeg om op te vallen. en vele daarvan groeien graag op beton. in Nederland voorkomende korstmossoorten. laag.en kleurnuances. Een breed scala aan kleuren en vormen kan dus zorgen voor unieke kleuren en kleurmozaïeken op de betonpanelen. Delft In Nederland komen meer dan 600 soorten korstmossen voor. De locatie van de objecten is niet beperkt door de gecultiveerdheid van het groen. Deze panelen zullen op een geschikte en ook voor bezoekers toegankelijke buitenlocatie geplaatst worden (bijvoorbeeld Botanische tuin TU. De bijbehorende informatiebordjes verduidelijken dan de relatie tussen mengselsamenstelling. ‘Korstmosroutes’. Stedenbouwkundig Ontwerpen Doelstelling van het ontwerp is de beleving van de natuur aan te passen. Dit is in mijn ontwerp geprobeerd door te richten op grootheid en aanwezigheid van de constructie. door met de betonsamenstelling te variëren. Dit project maakt het mogelijk het publiek te laten genieten van de natuur. Dit wil zeggen dat ook in een bos (mits er paden zijn) deze constructies gerealiseerd kunnen worden. toeslagmateriaal-. hoogovenslak-. Beton . Klätträ Lennart Barnhard. stelt andere eisen aan zijn leefomgeving. Na een viertal tussentijdse evaluaties zal uiteindelijk een selectie gemaakt kunnen worden van de meest geschikte (en opzienbarende) panelen welke de relatie tussen materiaaleigenschappen en voorkomen van type korstmosgroei het beste weergeven. De aandacht van de lopende mens ligt bij de omgeving als omgeving zijnde. geven richting aan van wandelroutes door natuurgebied. De voorkomende korstmosbegroeiing geeft letterlijk de relatie met de voorkomende ‘milieuklasse’ weer. met unieke samenstelling. vliegas-. hogesterktebeton). Onderhoud zal niet tot weinig nodig zijn in verband met het gepolijste beton. sterkte-eigenschappen en voorkomende ‘milieuklasse’. toeslagmateriaaltype en -gehalten variëren.