Você está na página 1de 30

Universidade Vale do Rio Verde

Trs Coraes



NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica

INSTITUTO SUPERIOR DE EDUCA!O " ISE










ESTGIO SUPERVISIONADO

COMPLEMENTAO PEDAGGICA
EM MSICA








Acad#mica: $at%a &eat'i( de Oli)ei'a
S*pe')iso'+ P'o,- Esp. Clo/'cio A*g*sto &a''a







TR0S CORA1ES
2345236


Esta pasta se destina a !"p#!$a%&! d!
Est'(i! S)pe#$isi!nad! d! C)#s! de
C!"p*e"enta%&! Peda(+(ia e" M,sia

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes



NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica

SUM7RIO


8O9:A DE IDENTI8ICA!O ............................................................................................. ;
CARTA DE APRESENTA!O ............................................................................................. 6
INTRODU!O ........................................................................................................................ <
CAR=A :OR7RIA ................................................................................................................. >
CARTA DE 8INA9I?A!O DE EST7=IO POR PARTE DA ESCO9A ...................... 3;
A@A9IA!O DO EST7=IO POR PARTE DO ESTA=I7RIO ...................................... 36
8IC:A DE A@A9IA!O DO ESTA=I7RIO PE9O SUPER@ISOR NA ESCO9A ..... 3<
RE9ATARIO DE ATI@IDADES DESEN@O9@IDAS ...................................................... 3>
A@A9IA!O DO ESTA=I7RIO PE9O SUPER@ISOR DE EST7=IOS BUNINCORC
.................................................................................................................................................. 5>
CONC9US!O ......................................................................................................................... 5D
TERMO DE COMPROMISSO .......................................................................................... S4N












Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes



NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica

8O9:A DE IDENTI8ICA!O



3.3. EstagiE'io
N!"e: -at.a /eat#i0 de O*i$ei#a
Ende#e%!: R1 2isa* 3!s4 Cassi"i#! Ri!s5 675 Cent#!5 CEP: 86899:99;5 S&! 3!&! De* Rei5
MG1
Te*e<!ne #esidenia*: =87> 88?7:77;? Te*e<!ne e*)*a#: =87> @@?6:69@A
C)#s!: C!"p*e"enta%&! peda(+(ia e" M,sia
3.5. Escola P'o)edo'a do EstEgio
N!"e : C!nse#$at+#i! Estad)a* de M,sia Pad#e 3!s4 Ma#ia Ba$ie#1
Ende#e%!: R1 Pe1 3!s4 Ma#ia Ba$ie#5 C6A5 Cent#!5 CEP: 8689?:8A95 S&! 3!&! De* Rei5 MG1
Te*e<!nes: =987> 88?C ?6?7 D <aE: = 987> 88?C ;?;C
E:"ai*: !nse#$at!#i!sFd#G("ai*1!"
3.; Di'eto' da Escola do EstEgio
N!"e: P#!<1 AntH!n. C*a#et M!)#a Ne#i
3.6 P'o,esso'eBsC doBsC estaFelecimentoBsC en)ol)idos com o estEgio+
Ma#ia C#istina de M!#aesD M'#i! 2e##ei#a -#a)ss D Ca#*!s Ed)a#d! Assis Ca"a#an!D
C!nei%&! Apa#eida de S!)0aSi*$a1 1
3.< Se'ieBsC de 'eali(ao do estEgio+ Iniia%&! M)sia* =Cant! !#a* in<anti*>D
Inte#"edi'#i! I5 II e III =Cant! !#a* e ant!>D C!"p*e"enta# III =Cant!>D T4ni! II e III
=Cant!5 2!**!#e5 N!%Ies de ed)a%&! ")sia*5 E"p#eended!#is"!>1 1

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes



NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
CARTA DE APRESENTA!O





Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

J


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica

INTRODU!O


VenH! p!# "ei! d! p#esente t#aKa*H!5 #e*ata# a "inHa eEpe#iLnia de !Kse#$a%&! e
pa#tiipa%&! n! a"Kiente es!*a# d! C!nse#$at+#i! Estad)a* de M,sia Pad#e 3!s4 Ma#ia
Ba$ie#5 na idade de S&! 3!&! De* Rei1
A idade de S&! 3!&! De* Rei 4 !nHeida p!# s)a t#adi%&! ")sia*5 p!ss)ind! d)as
!#M)est#as5 )"a de*as at)ante desde ! s4)*! BVIII5 e !nde est&! p#ese#$ad!s i"p!#tantes
a#M)i$!s ")siais1 A!"panHand! esta t#adi%&!5 ! C!nse#$at+#i! se()e5 p#inipa*"ente n!
ensin! <)nda"enta* e t4ni!5 )" "!de*! t#adii!na* de ensin! da ",sia5 atendend! N
de"anda de ",si!s e ant!#es5 se" pe#de# a esp!ntaneidade e K)sand! se"p#e se at)a*i0a#1
O p#esente est'(i! te$e !"! en<!M)e p#inipa*5 as disip*inas: ant! e ant! !#a*5 n!
ensin! <)nda"enta* e na ed)a%&! in<anti*D e as disip*inas: ant!5 e"p#eended!#is"!5
<!**!#e e n!%Ies de ed)a%&! ")sia*5 n! )#s! t4ni!1
Nas disip*inas ant! !#a* in<anti* e ant! !#a* d! ensin! <)nda"enta*5
eEpe#i"enta"!s di<e#entes <!#"as de #e*aEa"ent!5 eEe#Oi!s #espi#at+#i!s e aM)ei"ent!
$!a*D assi" !"! na disip*ina ant!5 d!s nO$eis <)nda"enta* e t4ni!1 N! )#s! t4ni!
p)de"!s !Kse#$a# e at)a# na #e(Lnia das *asses de ant!5 <!**!#e e n!%Ies de ed)a%&!
")sia*5 #es)*tand! e" )"a eEpe#iLnia Kastante en#iM)eed!#a1
At#a$4s d! est'(i! p!de"!s !nHee# di<e#entes <!#"as de at)a# p#!<issi!na*"ente5
t#!and! eEpe#iLnias5 en#iM)eend! n!ss! #epe#t+#i! de ati$idades5 #e$end! e a$a*iand!
n!ssas !p%Ies peda(+(ias5 K)sand! )" eM)i*OK#i! ent#e ! ensin! t4ni! da ",sia e a
$i$Lnia e a *i$#e eEpe#i"enta%&!1 O pape* d! p#!<ess!# 4 i"p#esindO$e* na #ia%&! de )"a
es!*a <*eEO$e*5 apa0 de atin(i# K!ns #es)*tad!s de ap#endi0ad!5 at#a$4s da t#ans<!#"a%&! de
ada indi$Od)! e" )" se# H)"an! inte(#ad! e !nsiente d! ")nd! M)e ! #!deia1



Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

6


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
CAR=A :OR7RIA


Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

?


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

;


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

@


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica



Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

C9


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica



Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

CC


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica



Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

C7


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica


Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

C8


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica

CARTA DE 8INA9I?A!O DE EST7=IO POR PARTE DA ESCO9A






Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

CA


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica

A@A9IA!O DO EST7=IO POR PARTE DO ESTA=I7RIO



Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

CJ


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
8IC:A DE A@A9IA!O DO ESTA=I7RIO PE9O SUPER@ISOR NA
ESCO9A





Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

C6


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica

RE9ATARIO DE ATI@IDADES DESEN@O9@IDAS

2!#a" desen$!*$idas5 n! C!nse#$at+#i! Estad)a* de M,sia Pad#e 3!s4 Ma#ia Ba$ie#5
as se()intes ati$idades de est'(i! s)pe#$isi!nad!: *eit)#a e #e<*eE&! d!s !KFeti$!s e <ins da
ed)a%&!5 tend! !"! Kase a Lei nP @8@AQ@6 R Lei de Di#et#i0es e /ases da Ed)a%&!5
ana*isand! a !"patiKi*idade das ati$idades da es!*a !" a #espeti$a *eiD ap#eia%&! da
est#)t)#a !#(ani0ai!na* da es!*aD !Kse#$a%&! da "et!d!*!(ia e #e<*eE&! das p#'tias
peda(+(ias d!s p#!<ess!#es de canto coral =*asses da P#!<S1 C!nei%&! e d! P#!<1 Ca#*!s
Ed)a#d!> e canto =*asses d! P#!<1 M'#i! -#a)ss>5 n!s nO$eis de ed)a%&! in<anti* e
<)nda"enta* I e II =ciclo Inicial, Intermedirio e ComplementarCD "!nit!#ia nas disip*inas
ante#i!#"ente #e*atadas5 a*4" da "!nit!#ia nas disip*inas canto5 noes de educao
musical5 folclore e empreendedorismo =*asses d! P#!<1 M'#i! -#a)ss> d! )#s! t4ni!D e a
#e(Lnia nas disip*inas d! )#s! t4ni!1
A Lei de Di#et#i0es e /ases nP @18@A de C@@6 #e()*a#i0a a ed)a%&! es!*a# M)e se
desen$!*$e nas instit)i%Ies de ensin!5 tend! !"! <ina*idade ! p*en! desen$!*$i"ent! d!
a*)n!5 p#epa#and!:! pa#a ! t#aKa*H!5 pa#a se)s est)d!s p!ste#i!#es5 e pa#a ! eEe#Oi! da
idadania5 asse()#and! !ndi%Ies i()ais de aess! e pe#"anLnia na es!*a a t!d!s5 e
(a#antind! ! ensin! (#at)it! nas es!*as p,K*ias1
O ensin! da a#te !nstit)i:se disip*ina !K#i(at+#ia5 !" ! !KFeti$! de p#!"!$e# !
desen$!*$i"ent! )*t)#a* d!s a*)n!s1 A pa#ti# de 799;5 a Lei CC1?6@ #ea*i0a )"a a*te#a%&! na
Lei de Di#et#i0es e /ases5 asse()#and! a !K#i(at!#iedade d! ensin! da ",sia nas es!*as
K#asi*ei#as5 "as n&! a s)a eE*)si$idade5 dent#! da disip*ina Artes1
O C!nse#$at+#i! Estad)a* de M,sia Pad#e 3!s4 Ma#ia Ba$ie# se()e as dete#"ina%Ies
da N!$a Res!*)%&! de Ensin! NP ?C;Q799J5 M)e #e(e" !s C!nse#$at+#i!s de M,sia5 M)e5 p!#
s)a $e05 esta e" a!#d! !" a Lei de Di#et#i0es e /ases nP @18@A1 O C!nse#$at+#i! est'
$in)*ad! N #ede estad)a* de ensin! de Minas Ge#ais5 e in*)i nas "!da*idades de ensin!
!<e#tadas (#at)ita"ente5 a <!#"a%&! p#!<issi!na* de ",si!s e" nO$e* t4ni!D a ed)a%&!
")sia*5 di$idida e" 98 i*!s de <!#"a%&! =iniia*5 inte#"edi'#i! e !"p*e"enta#>D e )#s!s
*i$#es =di<)s&! )*t)#a*>1

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

C?


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
A es!*a te" !"! p#inipa* !KFeti$!5 (a#anti# ! di#eit! N Ed)a%&! M)sia* e" t!d!s
!s nO$eis e "!da*idades de ensin!5 asse()#and! a <!#"a%&! )*t)#a* da !")nidade na M)a*
est' inse#ida1 A instit)i%&! atende n&! apenas a idade de S&! 3!&! De* Rei5 "as a $'#ias
*!a*idades e idades $i0inHas1 Os a*)n!s "at#i)*ad!s nas es!*as p,K*ias de ensin!
<)nda"enta* e "4di! te" p#i!#idade pa#a in(#ess! e "at#O)*a5 !nstit)ind! "ai!#ia5 !
p,K*i! ad)*t! ta"K4" 4 atendid!5 e t!d!s s&! ena"inHad!s pa#a !s di$e#s!s nO$eis p!# "ei!
de eEa"es *assi<iat+#i!s1
O )#s! de Ed)a%&! M)sia* p#!"!$e a <!#"a%&! ")sia* de #ian%as5 ad!*esentes e
F!$ens5 !<e#eend! ati$idades de iniia%&! ")sia*5 e" a#'te# !K#i(at+#i!5 a*4" de ati$idades
!"p*e"enta#es e" a#tes $is)ais5 d#a"'tias e dan%a5 e" a#'te# !pi!na*1 S&! desen$!*$idas
p#'tias peda(+(ias M)e #espeite" as neessidades de ada est)dante5 e ! se) #endi"ent!
indi$id)a*5 (a#antind! ! aess! N )*t)#a Hist!#ia"ente !nst#)Oda5 p#i!#i0and! e" se)
)##O)*! ! #es(ate da )*t)#a *!a* de S&! 3!&! De* Rei5 F' !nHeida p!# s)a #iM)e0a Hist+#ia
e a#tOstia5 e t#adi%&! ")sia*5 n&! eE*)ind! as di<e#entes "ani<esta%Ies )*t)#ais1
A pa#ti# de 79C75 !s C!nse#$at+#i!s passa" a !<e#ee# )" )#s! de ",sia espeO<i!
pa#a p#!<ess!#es da disip*ina Artes5 di$idid! e" t#Ls "+d)*!s se"est#ais5 !" ! !KFeti$! de
s)p#i# a a#Lnia de p#!<issi!nais na #ede p,K*ia e de"ais es!*as inte#essadas1
O !nse#$at+#i! atende a )"a "4dia de "i* e !it!ent!s a*)n!s5 !" a)*as dist#iK)Odas
e" t#Ls t)#n!s1 O )#s! de Ed)a%&! ")sia* 4 di$idid! e" t#Ls i*!s5 ada )" !" d)#a%&!
de t#Ls an!s1 N! ciclo inicial5 M)e atende a #ian%as !" idade "Oni"a de seis an!s5 s&!
s!ndadas as aptidIes a#tOsti!:")siais e desen$!*$idas HaKi*idades e !"petLnias n! a"p!
da <!#"a%&! ")sia*1 N! ciclo intermedirio, destinad! a a*)n!s a pa#ti# d!s n!$e an!s5 s&!
int#!d)0id!s !nte,d!s de te!#ia ")sia*5 e s&! !Kse#$adas as HaKi*idades d!s a*)n!s na
eEe)%&! de )" dete#"inad! inst#)"ent! ")sia* !) ant!1 O ciclo complementar p#!"!$e a
!ns!*ida%&! d!s !nHei"ent!s adM)i#id!s n!s i*!s ante#i!#es e ape#<ei%!a as HaKi*idades
desen$!*$idas1 S&! !<e#tadas disip*inas de te!#ia ")sia* e ! a*)n! 4 inenti$ad! a es!*He#
)" inst#)"ent! ")sia* !) ant!1 A es!*a !<e#ee ta"K4" ! )#s! de <!#"a%&! p#!<issi!na*
pa#a a HaKi*ita%&! e" ",sia =inst#)"ent! !) ant!>5 e" nO$e* t4ni!5 destinad! a a*)n!s
"at#i)*ad!s !) e(#ess!s d! ensin! "4di!5 !" d)#a%&! de t#Ls an!s1

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

C;


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
O )#s! t4ni! te" !"! !KFeti$!5 n&! apenas da# !ntin)idade a!s est)d!s
ante#i!#es5 "as p#epa#a# ",si!s e ant!#es pa#a ! eEe#Oi! de !)pa%Ies a#tOstias de<inidas
n! "e#ad! de t#aKa*H!5 a*4" de t!#n':*!s apt!s a! in(#ess! n! 8T (#a)5 desen$!*$end! se)
sens! #Oti! e est4ti!1 Pa#a ! desen$!*$i"ent! das aptidIes neess'#ias5 ! a*)n! de ant!
de$e eEe)ta# pe%as de pe#O!d!s $a#iad!s da Hist+#ia da ",sia5 e" di<e#entes esti*!s e *On()as
=*ati"5 p!#t)()Ls5 in(*Ls5 ita*ian!5 espanH!*5 a*e"&! e <#anLs>5 !"p#eendend! as di<e#en%as
est4tias e de inte#p#eta%&!5 e !" pe#<eita di%&!1
Os )#s!s de$e" s)p#i# )"a a#(a H!#'#ia "Oni"a an)a* de !it!entas H!#as1 A
<#eM)Lnia d!s a*)n!s 45 at)a*"ente5 !nt#!*ada at#a$4s de )" di'#i! es!*a# e*et#Uni!5 e !s
a*)n!s de$e" )"p#i# )"a a#(a H!#'#ia "Oni"a de setenta e in! p!# ent! d! t!ta* de
H!#as *eti$as1
A !#(ani0a%&! das t)#"as d! )#s! de Ed)a%&! M)sia* se Kaseia na <aiEa et'#ia d!s
est)dantes5 se) nO$e* de dese"penH! e eEpe#iLnia ")sia*5 a*4" da disp!niKi*idade de
H!#'#i!s5 !ntand! !" )" n,"e#! de CJ a*)n!s nas *asses !*eti$as1 O inst#)"ent! !)
Cant! india e" M)e an! de es!*a#idade d! i*! ! a*)n! se#' p!sii!nad!1
N! )#s! de Ed)a%&! M)sia* 4 ad!tad! ! #e(i"e de p#!(#ess&! !ntin)ada5 n&!
Ha$end! #eten%&! d)#ante ! i*!1 Apenas a! <ina* d! i*! inte#"edi'#i! e d! i*!
!"p*e"enta#5 ! a*)n! de$e !"p#!$a# as !"petLnias K'sias pa#a a !n*)s&!1 A! <ina* d!
i*! !"p*e"enta#5 !s a*)n!s de$e" pa#tiipa# d! eEe#Oi! p,K*i! es!*a#1
N! siste"a de a$a*ia%&! d! i*! iniia*5 inte#"edi'#i! e !"p*e"enta#5 s&! at#iK)Od!s
!neit!s #e<e#entes a! ap#!$eita"ent! d! a*)n!5 !nside#and!:se5 p#inipa*"ente5 !s
aspet!s M)a*itati$!s s!K#e !s M)antitati$!s1 O p#!<ess!# de$e !nside#a# a !"p#eens&! d!s
!nte,d!s ap#esentad!s e ! desen$!*$i"ent! das HaKi*idades1 A a$a*ia%&! !nstit)i )" "ei!
de !Kte# in<!#"a%Ies e t!"a# deisIes s!K#e ! pe#)#s! es!*a# d! ed)and!1
N!s )#s!s t4ni!s5 ! a*)n! de$e es!*He# ent#e )" inst#)"ent! !) ant!1 Os a*)n!s
d! )#s! de ant! de$e" )#sa#5 !K#i(at!#ia"ente5 )" inst#)"ent! !"p*e"enta#1 A
a$a*ia%&! 4 #ea*i0ada at#a$4s da dist#iK)i%&! de p!nt!s =e" p!nt!s>5 p!ssiKi*itand! !
atendi"ent! di<e#eniad! a! a*)n!5 ! #e(ist#! de se) dese"penH!5 a adeM)a%&! d! p*an!
did'ti!5 e a e#ti<ia%&! de !n*)s&!1

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

C@


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
A es!*a disp!niKi*i0a est#at4(ias pa#a a !#(ani0a%&! di<e#eniada d! te"p! e !s
espa%!s es!*a#es5 !" ! !KFeti$! de p!ssiKi*ita# a%Ies peda(+(ias pa#a ! atendi"ent!
di<e#eniad! d!s est)dantes !" di<i)*dades de ap#endi0a(e"1 S&! #ea*i0adas p#'tias
peda(+(ias in*)si$as5 #espeitand! ! t#ata"ent! eM)itati$! a t!d!s !s est)dantes5 indi<e#ente
da !#i(e" s!i!e!nU"ia5 (Lne#!5 etnia e neessidades espeiais1
O C!nse#$at+#i! !nta !" )" !#p! d!ente de e#a de n!$enta e M)at#!
p#!<ess!#es5 apenas d!is e<eti$!s5 t!d!s !" nO$e* s)pe#i!#5 a "ai!#ia !" espeia*i0a%&! e"
s)a '#ea5 e in! "est#es1 A "ai!#ia de se)s p#!<ess!#es <!i e<eti$ada pe*! G!$e#n! d! Estad!
de Minas Ge#ais =Lei C!"p*e"enta# C99> se" !n)#s! p,K*i!5 e" 799?5 sit)a%&! M)e
!nt#a#ia ! a#ti(! 6?5 pa#'(#a<! I5 da Lei de Di#et#i0es e /ases1 De a!#d! !" a deis&! d!
S)p#e"! T#iK)na* 2ede#a* =A!#d&! de 76 de "a#%! 79CA>5 estes p#!<ess!#es $!*ta" N
sit)a%&! de desi(na%&! te"p!#'#ia1
O C!nse#$at+#i! Estad)a* de M,sia Pad#e 3!s4 Ma#ia Ba$ie# *!a*i0a:se n! ent#! de
S&! 3!&! De* Rei1 Sit)ad! e" a"p*a #)a a#K!#i0ada5 4 atendid! pe*! se#$i%! de di$e#s!s
UniK)s e" s)as p#!Ei"idades1 O "!$i"ent! de a)t!"+$eis e UniK)s p!de di<i)*ta# a
He(ada N es!*a5 n! as! d!s pedest#es M)e neessita5 de t#ansp!# a $ia1
A es!*a p!ss)i )" p#4di! a"p*!5 de t#Ls anda#es5 !" )" aneE! de 7 anda#es1 A
es!*a !nta !" 8J sa*as de a)*a5 C sa*a de p#!<ess!#es5 C se#eta#ia5 )"a peM)ena KiK*i!tea5
p!#ta#ia5 C *aK!#at+#i! de in<!#"'tia5 C sa*a da di#e%&!5 C sa*a d! $ie:di#et!#5 C sa*a da
s)pe#$is&! peda(+(ia5 C sa*a de ap#esenta%Ies !" pian!5 C a)dit+#i! !" apaidade pa#a
899 pess!as =!" pian! de a)da>5 C sa*a pa#a !s est)dantes de pe#)ss&!5 sa*a de a#tes
p*'stias5 C sa*a de p#'tia de !nF)nt!5 7 sa*as de $Ode!5 C sa*a de ")sia*i0a%&!5 C sa*a de
")*ti"ei!s5 a*"!Ea#i<ad!5 C !0inHa5 ; sanit'#i!s pa#a est)dantes5 7 sanit'#i!s pa#a !s
p#!<ess!#es5 C sanit'#i! pa#a a ad"inist#a%&! e a se#eta#ia5 C dep+sit!5 a"p*! p'ti!5 Fa#dins
eEte#n!s e '#eas *i$#es1
O edi<Oi!5 !nst#)Od! e" C@695 p!ss)i in<#aest#)t)#a antiM)ada5 !" p!)as Fane*as
nas sa*as de a)*as !*eti$as5 siste"a adii!na* de $enti*a%&! a#ti<iia* =$enti*ad!#es>5 e"
a*()ns as!s !" de<eit!5 ! M)e p#eF)dia )" p!)! a $enti*a%&! d! a"Kiente1 N&! eEiste
p#e!)pa%&! !" a aessiKi*idade5 )"a $e0 M)e a es!*a p!ss)i (#ande n,"e#! de esadas5

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

79


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
se" a p#esen%a de #a"pas M)e <ai*ite" ! aess! Ns pess!as !" di<i)*dade de *!!"!%&!1
Ta"K4" n&! !nta !" KanHei#!s pa#a de<iientes1
A sa*a de a)*a de ant! !#a* p!ss)i a#tei#as t#adii!nais e antiM)adas5 !" "esa e
adei#a5 ! M)e di<i)*ta a #ea*i0a%&! d! a*!n(a"ent!5 aM)ei"ent! e ! p!sii!na"ent! de p45
neess'#i!s pa#a a #ea*i0a%&! das ati$idades da a)*a1 O pian! eEistente na sa*a5 F' se en!nt#a
Ke" dani<iad! e desa<inad!1 A "es"a sa*a 4 e"p#e(ada e" a*()"as a)*as te+#ias5 M)e
neessita" d! )s! deste "!Ki*i'#i!1 U"a #e!*!a%&! das a)*as de ant! !#a* se#ia ! "ais
adeM)ad! pa#a )" K!" <)ni!na"ent!5 )"a $e0 M)e a edi<ia%&! 4 (#ande e pe#"ite )"
#e"aneFa"ent!1
O C!nse#$at+#i! !nta !" data sH!V e" a*()"as sa*as de a)*a5 e a*()ns pian!s5 F'
anti(!s e e" "a) estad! de !nse#$a%&!5 <!#a" s)Kstit)Od!s p!# *a$in!$as1 O "!Ki*i'#i!5 e"
(e#a*5 4 anti(!5 p#!$a$e*"ente da "es"a 4p!a da edi<ia%&!1
A KiK*i!tea5 apesa# de peM)ena5 p!ss)i )" ae#$! de *i$#!s M)e atende
satis<at!#ia"ente N !")nidade es!*a#1 O "ate#ia* did'ti! n&! en!nt#ad! na KiK*i!tea 4
disp!niKi*i0ad! pe*!s p#!<ess!#es5 M)e p!ss)e" a#"'#i!s indi$id)ais pa#a a#"a0ena"ent! de
se) "ate#ia*1
As sa*as de a)*a de inst#)"ent! e ant!5 e" (e#a*5 atende" Ke" N de"anda5 !" K!"
is!*a"ent! a,sti!5 ainda M)e n&! p!ss)a" nenH)" t#ata"ent! espeia*1 O "!Ki*i'#i! 4
anti(!5 "as e<iiente1 A sa*a de pe#)ss&! se en!nt#a n! aneE!5 e p!ss)i t#ata"ent! a,sti!1
A sa*a de ant! !#a* in<anti* 4 Ke" a"p*a5 e adeM)ada N #ea*i0a%&! das ati$idades neess'#ias5
p!ss)ind!5 a*4" de )"a *a$in!$a5 eM)ipa"ent! de ')di! e $Ode!1 As sa*as de a)*a de
inst#)"ent! e ant!5 eEistentes n! edi<Oi! aneE!5 n&! !"p!#ta" Ke" as ati$idades5 )"a $e0
M)e p!ss)e" pis! <#i! e p!)a p#esen%a de "ate#iais M)e aKs!#$e" ! s!"5 #es)*tand! e"
a"Kientes ")it! #e$e#Ke#antes1
A p!#ta#ia se en!nt#a Ke" *!a*i0ada5 di#eta"ente na ent#ada5 p!ssiKi*itand! <'i*
atendi"ent! a! p,K*i!1 /e" a! *ad! est' a KiK*i!tea5 M)e 4 atendida5 e" a*()ns H!#'#i!s5
pe*a "es"a pess!a M)e )ida da p!#ta#ia1 A sa*a d! di#et!# e a d! $ie:di#et!# ta"K4" se
en!nt#a" Ke" p#+Ei"as da p!#ta#ia5 assi" !"! a sa*a da !!#denad!#a peda(+(ia1

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

7C


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
As sa*as M)e atende" Ns #ian%as est&! n! p#4di! d! <)nd!5 M)e 4 se#$id! p!# )"
(#ande p'ti! inte#n!5 !" "ais KanHei#!s N disp!si%&!1 Este a"Kiente #ia )"a sensa%&! de
se()#an%a5 )"a $e0 M)e <ia "ais a<astad! da #)a1
E" $i#t)de da di"in)i%&! da $e#Ka destinada a! !nse#$at+#i!5 pe*! G!$e#n! d!
Estad!5 <!#a" #ea*i0adas de"issIes5 p#inipa*"ente n! set!# de se#$i%!s (e#ais =<!#a"
de"itid!s in! p#!<issi!nais>5 aa##etand! )"a des!#(ani0a%&! n! set!#1 As sa*as ne"
se"p#e se en!nt#a" !#(ani0adas e *i"pas pa#a as a)*as s)KseM)entes5 e !s KanHei#!s5 M)e F'
n&! s&! ")it!s =! p#4di! p#inipa*5 de t#Ls anda#es5 p!ss)i )" KanHei#! p!# anda#>5 ne" sep#e
s&! "antid!s *i"p!s1 A*()ns p#!<issi!nais d! set!# ad"inist#ati$! <!#a" i()a*"ente
dispensad!s1 A antina ta"K4" <!i desati$ada5 e" $i#t)de de !#de" s)pe#i!#1
A es!*a n&! !nta !" se()#an%a n!t)#na5 ! M)e F' !asi!n!) sit)a%Ies de #is! a
p#!<ess!#es5 <)ni!n'#i!s e a*)n!s1 C!"! F' <!i dit! ante#i!#"ente5 a di"in)i%&! da $e#Ka
destinada a! !nse#$at+#i!5 !s !K#i(!) a #ea*i0a# )"a #ed)%&! n! n,"e#! de <)ni!n'#i!s1
E" "e) est'(i! ti$e a !p!#t)nidade de assisti# a *asses de ant! !#a*5 t)#"as de
#ian%as de seis an!s5 d! i*! iniia*5 eM)i$a*ente N ed)a%&! in<anti*D t)#"as "istas =ad)*t!s
e ad!*esentes> d! inte#"edi'#i! I e II5 eM)i$a*entes a! <)nda"enta* ID a*4" de a*()"as
*asses d! )#s! de ant!5 d! i*! Inte#"edi'#i! I e II1 E" t!das as *asses5 !s a*)n!s ainda
n&! s&! apa0es de !"p#eende# a n!ta%&! ")sia*1
As *asses de ant! !#a* in<anti*5 p!ss)e" )"a "4dia de de0 a M)in0e #ian%as1 S&!
t#aKa*Had!s aM)ei"ent!5 #espi#a%&! e t4nia $!a*5 "e"+#ia a)diti$a5 a<ina%&!5 #it"!5
intensidade5 anda"ent! e ti"K#es5 se"p#e de <!#"a *,dia e adeM)ada5 $isand! !
desen$!*$i"ent! das HaKi*idades e !"petLnias neess'#ias a! p#!ess! de <!#"a%&!
")sia*1 N! de!##e# da a)*a s&! inse#idas ati$idades !"! ! desenH! e a eEp#ess&! !#p!#a*1
A p#!<ess!#a C!nei%&! p!ss)i )"a +ti"a p#epa#a%&! e d!"Oni! s!K#e a dinW"ia da
a)*a5 !nse()ind! at#ai# a aten%&! das #ian%as !" K#inadei#as ed)ati$as5 $!a*i0es !"
teEt!s5 ")dan%a de p!sii!na"ent! dent#! da sa*a de a)*a1 O #epe#t+#i! 4 $a#iad!5
e"p#e(and! ",sias !" te"as in<antis5 !" t#eH!s e" )nOss!n! !) a d)as $!0es1


Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

77


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
Nas t)#"as "istas de ant! !#a*5 *asses de CJ a*)n!s5 ! p#!<ess!# Ca#*!s e"p#e(a )"
"ate#ia* $a#iad! e inte#essante pa#a a #ea*i0a%&! d! aM)ei"ent!1 P#i"ei#a"ente5 #ea*i0a )"
a*!n(a"ent!5 )ti*i0and! ",sia a"Kiente5 !" ! !KFeti$! de p#!piia# "ai!# !nent#a%&!
a!s "ais F!$ens5 e #e*aEa# !s ad)*t!s1 Pa#a ! aM)ei"ent!5 se#$e:se de di<e#entes $!a*i0es
a!"panHad!s5 (#a$ad!s e" CD5 dent#! de )"a tessit)#a U"!da5 !ndi0ente !" ! nO$e*
d!s a*)n!s1 O p#!<ess!# p!ss)i )"a <!#"a *,dia e #e*aEada de #ea*i0a# ! ensai!5 M)e
p#i$i*e(ia )" #epe#t+#i! pe#tenente N ",sia p!p)*a# K#asi*ei#a5 !nHeid! pe*!s a*)n!s5
t#aKa*Had!s !#a e" )nOss!n!5 !#a a d)as !) t#Ls $!0es5 !) e" esti*! #esp!ns!#ia*1 O #epe#t+#i!
4 !")" a t!das as *asses de ant! !#a* =d! i*! inte#"edi'#i!>5 es!*Hid! e" !")"
pe*!s di<e#entes p#!<ess!#es da disip*ina5 pa#a M)e p!ssa" se# ap#esentadas a! <ina* d!
se"est#e !" )" (#ande !#a*1
As *asses de ant! !#a* !nt#iK)e" pa#a ! desen$!*$i"ent! da pe#ep%&! a)diti$a e
a "e"+#ia ")sia*5 t#aKa*Hand! ! desen$!*$i"ent! ")sia*5 #Ot"i!5 "e*+di!5 tO"K#i! e a
inte#p#eta%&!5 estand! e" !n<!#"idade !" !s !KFeti$!s t#atad!s n!s Pa#W"et#!s
C)##i)*a#es Nai!nais =PCN>1
As a)*as de ant!5 p!# s)a $e05 te" ! !KFeti$! *a#! de desen$!*$e# as HaKi*idades
$!ais e a apaidade de inte#p#eta%&! $!a* d! a*)n!1 C!"! F' <!i dit! ante#i!#"ente5 !s
a*)n!s ainda n&! p!ss)e"5 neste nO$e*5 a apaidade de !"p#eende# a n!ta%&! ")sia*1 O
t#aKa*H! de t4nia $!a*5 assi" !"! ! de inst#)"ent!5 4 )" t#aKa*H! #epetiti$! e di'#i!1 O
p#!<ess!# M'#i! se p#e!)pa5 iniia*"ente5 e" es*a#ee# a p!st)#a5 p!# "ei! de eEe#Oi!s de
#e*aEa"ent!5 e a #espi#a%&!5 #ea*i0and!5 a ada a)*a5 !s "es"!s eEe#Oi!s #espi#at+#i!s5 pa#a
M)e ! a*)n! p!ssa !"p#eende# e eEe)ta# a #espi#a%&! dia<#a("'tia !) aKd!"ina*5
e"p#e(ada e" s)a t4nia1 S&! #ea*i0ad!s $!a*i0es pa#a ! aM)ei"ent! $!a* e t#aKa*H!
t4ni!5 iniiand! e" )" nO$e* K'si! e )ti*i0and! a eEtens&! p!ssO$e*5 dent#! das
p!ssiKi*idades de ada $!01 X "edida M)e ! a*)n! e$!*)i5 a eEtens&! $ai send! a"p*iada e
n!$!s $!a*i0es s&! ap#esentad!s1 S&! t#aKa*Had!s a p!st)#a5 #espi#a%&!5 a e"iss&!5 !*!a%&!
da $!05 p!sii!na"ent! da *a#in(e5 a#ti)*a%&!5 di%&!5 eEtens&! e ti"K#e1
N! inii! d! t#aKa*H! $!a*5 n&! 4 inse#id! nenH)" #epe#t+#i!1 C!" ! passa# das a)*as5
! p#!<ess!# iniia )" t#aKa*H! !" ! #epe#t+#i! t#adii!na* de ant!5 e"p#e(ad! )s)a*"ente
nas es!*as de ant! *O#i! e !nse#$at+#i!s5 e" *On()a ita*iana5 p#e<e#enia*"ente5 !)

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

78


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
p!#t)()Ls1 O #epe#t+#i! 4 <*eEO$e* e $a#ia de a!#d! !" ! p#!<ess!#5 ! a*)n! e se)
ap#endi0ad!1 A idade "Oni"a d!s a*)n!s d! P#!<1 M'#i! 4 de C6 an!s =apenas d!is a*)n!s>5
de$id! N di<i)*dade d! t#aKa*H! $!a* !" ad!*esentes n! pe#O!d! da ")dan%a da $!01 N&!
4 !<e#eid! ! )#s! de ant! pa#a #ian%as1 As t)#"as de ant! s&! <!#"adas p!# )" a d!is
a*)n!s1
Ti$e"!s a !p!#t)nidade de assisti# Ns disip*inas de ant! d! i*! !"p*e"enta#5
eM)i$a*ente a! <)nda"enta* II1 C!"! F' <!i dit! ante#i!#"ente5 ! p#!<ess!# te" (#ande
p#e!)pa%&! e" !##i(i# e es*a#ee# a #espi#a%&!5 p!# se# a Kase de )"a K!a t4nia $!a*1 As
t)#"as p!ss)e" de C a 7 a*)n!s5 ! M)e <ai*ita ! t#aKa*H!1
O p#!<ess!# M'#i! p!ss)i +ti"a p#epa#a%&! e K!a $!ntade n! sentid! de aF)da# !s
a*)n!s e" s)a t4nia1 N! nO$e* <)nda"enta* II5 !s a*)n!s F' eEpe#i"enta" )" #epe#t+#i! )"
p!)! "ais e*aK!#ad!5 e" ita*ian! e p!#t)()Ls1 O !nt#!*e d! #epe#t+#i! te" !"! p#inipa*
!KFeti$!5 ! a)"ent! (#ad)a* das di<i)*dades5 $isand! )" t#aKa*H! t4ni! !nsiente e
"in)i!s!1 N&! eEiste M)a*M)e# !KFe%&! Ns in$estidas d!s a*)n!s e" )" #epe#t+#i! $a#iad!5 !
p#+p#i! p#!<ess!# at)a p#!<issi!na*"ente !"! int4#p#ete de ",sia p!p)*a#1
Neste nO$e*5 !s a*)n!s F' p!ss)e" "ai!# !nHei"ent! da n!ta%&! ")sia*5 ! M)e
<ai*ita ! t#aKa*H! de ap#endi0ad! d! #epe#t+#i!1 E$ent)a*"ente5 !s a*)n!s ensaia" !" )"
pianista a!"panHad!#1 D)#ante ! i*! !"p*e"enta# !s a*)n!s $&! desen$!*$end! )"
#epe#t+#i!5 F' se p#epa#and! pa#a ! eEe#Oi! p,K*i! !K#i(at+#i! a! <ina* d! )#s! de
Ed)a%&! M)sia* =te#ei#! an! d! i*! !"p*e"enta#>1
C!"! dit! ante#i!#"ente5 as a)*as de ant! tL" ! !KFeti$! *a#! de desen$!*$e# as
HaKi*idades $!ais5 !s !nHei"ent!s de t4nia e Hi(iene $!a*5 e a apaidade de
inte#p#eta%&! d! a*)n!1 S&! #ea*i0ad!s $!a*i0es pa#a ! aM)ei"ent! $!a*5 #espeitand! a
eEtens&! e as di<i)*dades de ada )"1 S&! ap#i"!#ad!s a p!st)#a5 #espi#a%&!5 a e"iss&!5
!*!a%&! da $!05 p!sii!na"ent! da *a#in(e5 a#ti)*a%&!5 di%&!5 eEtens&! e ti"K#e1
A "!nit!#ia a!ntee) nat)#a*"ente d)#ante as a)*as d! )#s! de Ed)a%&! M)sia*1
Nas *asses de ant! !#a* in<anti*5 p)de !*aK!#a# na dinW"ia da a)*a5 antand! F)nt! !" !s
a*)n!s5 aF)dand!:!s a "e"!#i0a# as $!0es5 !) #esp!ndend! a a*()"a M)est&!1 O "ate#ia*

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

7A


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
)ti*i0ad! pe*a p#!<ess!#a 4 Kastante #i! e inte#essante5 !nt#iK)ind! Kastante pa#a ! "e)
ap#endi0ad!1
Nas *asses de ant! !#a* d! 2)nda"enta* I5 ta"K4" p)de assess!#a# n! ap#endi0ad!
e "e"!#i0a%&! das "e*!dias5 !) #esp!ndend! a M)estIes !) d,$idas1 At#a$4s deste t#aKa*H!5
t!"ei !nHei"ent! de )"a dinW"ia di<e#ente de ensai! e p)de en#iM)ee# ! "e) #epe#t+#i!
de $!a*i0es e eEe#Oi!s de aM)ei"ent! pa#a !#!1
Nas *asses de ant! d! 2)nda"enta* I e II5 at)ei "ais intensa"ente5 eEe"p*i<iand!5
!Kse#$and! e !##i(ind! !s a*)n!s d)#ante !s eEe#Oi!s #espi#at+#i!s e $!a*i0es5 t!and! as
"e*!dias e ! a!"panHa"ent! d! #epe#t+#i!5 e a$a*iand! s)a inte#p#eta%&!1 2!i Kastante
en#iM)eed!#a a eEpe#iLnia5 )"a $e0 M)e H!)$e )"a sint!nia5 e a t#!a de "ate#iais e
eEpe#iLnias1
N! nO$e* t4ni!5 a "!nit!#ia <!i #ea*i0ada nas disip*inas5 ant!5 n!%Ies de ed)a%&!
")sia*5 <!**!#e e e"p#eended!#is"!5 t!das "inist#adas pe*! P#!<ess!# M'#i! -#a)ss1 Nas
disip*inas te+#ias =n!%Ies de ed)a%&! ")sia*5 <!**!#e e e"p#eended!#is"!>5 p)de aF)da#
na dist#iK)i%&!5 !) en$i! p!# e"ai*5 d!s teEt!s )ti*i0ad!s e" sa*a de a)*aD a)Ei*ia# na
#ea*i0a%&! d!s t#aKa*H!s5 #esp!ndend! a M)estIes5 passand! eEpe#iLnias5 !) at4 K)sand!
n!$!s "ate#iais pa#a pesM)isa5 !) "es"! !*aK!#and! !" ! p#!<ess!# e" sa*a de a)*a1
Nas a)*as de ant!5 a "!nit!#ia !##e) !"! nas t)#"as de ant! d! 2)nda"enta* I e
II5 !*aK!#and! !" ! p#!<ess!# na eEe"p*i<ia%&!5 !Kse#$a%&! e !##e%&! d!s eEe#Oi!s
#espi#at+#i!s e $!a*i0esD t!and! ! a!"panHa"ent! de $!a*i0es e d! #epe#t+#i!D e
!*aK!#and! na a$a*ia%&! da inte#p#eta%&!1
A #e(Lnia se de) nas disip*inas d! )#s! t4ni! R n!%Ies de ed)a%&! ")sia*5
<!**!#e5 e"p#eended!#is"! e ant!1 Nas disip*inas te+#ias5 a*4" d! a)EO*i! a! p#!<ess!#5
p)de"!s !nd)0i# a)*as nas disip*inas <!**!#e e n!%Ies de ed)a%&! ")sia*1 Na disip*ina
2!**!#e5 a*4" d! a)EO*i! a! p#!<ess!# na #e(Lnia das a)*as5 ap#esenta"!s )" teEt! s!K#e a
!#i(e" da pa*a$#a <!**!#e e s)a e$!*)%&! na Hist+#ia =2RADE5 C'sia1 Re!ntand! t#eH! de
s)a Hist+#ia In: 2RADE5 C1 Folclore1 7S Ed1 S&! Pa)*!: G*!Ka*5 C@@?5 p1 @:CJ>1 Na disip*ina
N!%Ies de Ed)a%&! M)sia*5 p)de"!s at)a# F)nt! a!s a*)n!s na dist#iK)i%&! de se)s
t#aKa*H!s5 assess!#ia nas a)*as5 e a)*a s!K#e a ed)a%&! ")sia* na Hist+#ia5 en<!and! as s)as

Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

7J


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
!#i(ens5 s)a e$!*)%&! e an'*ise Hist+#ia5 Kasead! n! teEt! de Este# /e.e# =/EYER5 Este#1 A
ed)a%&! ")sia* s!K a pe#speti$a de )"a !nst#)%&! te+#ia: )"a an'*ise Hist+#ia In:
MARTINS5 R1 =Ed1>1 Fundamentos da educao musical1 N1 C Zs1*1[: A/EM5 C@@85 p1 J:7J1>1
Nas *asses de ant!5 p)de"!s assess!#a# ! p#!<ess!#5 !"! itad! ante#i!#"ente5
a*4" de !#ienta# ! a*)n! 3!&! Pa)*! na "!nta(e" de se) #eita* de <!#"at)#a5 !#ientand!:! na
inte#p#eta%&!5 di%&!5 p!st)#a e !*!a%&! da $!05 nas pe%as ante#i!#"ente de<inidas pe*!
p#!<ess!# M'#i! -#a)ss1








Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes

7?


NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica

CONC9US!O
A eEpe#iLnia d! est'(i! s)pe#$isi!nad! <!i Kastante en#iM)eed!#a5 )"a $e0 M)e n!s
de) a !p!#t)nidade de !Kse#$a# a at)a%&! de )" p#!<issi!na*5 inte#a(i# e t#!a# !nHei"ent!s
!" ! "es"!5 e #e<*eti# a #espeit! da p#'tia1 At#a$4s d! est'(i!5 n!s !*!a"!s diante da
sit)a%&! #ea* d! ensin!:ap#endi0ad!5 !"p#eendend! as di<e#entes p!ssiKi*idades de at)a%&!5
inte#a(ind! !" ! p#!<ess!# e ! a*)n!5 inte#p#etand! a"K!s !s pap4is5 p!ssiKi*itand! p!# e"
p#'tia t)d! ! M)e 4 $ist! e" te!#ia5 e #e$end! M)estIes a ada inte#a%&!1 Desta <!#"a5
p)de"!s !"p#eende# as neessidades indi$id)ais de ada a*)n!5 !"pa#ti*Hand!
!nHei"ent!s5 t!#nand! p!ssO$e* ! ap#endi0ad! e a s)a ap*ia%&! n! dia a dia1
A !n$i$Lnia n! C!nse#$at+#i! de M,sia Pad#e 3!s4 Ma#ia Ba$ie# <!i eEt#e"a"ente
p!siti$a5 a sint!nia !" ! t#aKa*H! d!s p#!<ess!#es5 a t#!a de eEpe#iLnias e de "ate#ia*
did'ti!5 t)d! !nt#iK)i) pa#a ! en#iM)ei"ent! das HaKi*idades e !"petLnias !"!
p#!<issi!na* d! ensin! da ",sia1







Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes




NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica
TERMO DE COMPROMISSO


Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes




NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica


Universidade Vale do Rio Verde
Trs Coraes




NCLEO DE ESTGIO
Complementao Pedaggica em Msica