Você está na página 1de 64

lAGERlOF

Prezo: 2 kr.

INGO

LA RINGO
)E

LA GENERALO
DE

SELMA LAGERLOF

Tradukis 8tellan

Engholm

lU.
\j
\~

fi

r'\.0)~'1)

STOCKHOLM
!<lI,DONA

soe.

ESPERANTO

-

FÕRLAGSFÕREN.

ESPERANTO

u.p .a,

I.
Mi ja scias, ke en pasinta tempo trovígís multe da
homoj, kiuj ne konis timon. Mi aüdís pri tre multaj, kiuj ãatís promeni sur ununokta glacio, kaj
kiuj ne povis imagi pli grandan plezuron 01 veturadon kun trokuremaj êevaloj. Ekzistis ke1kaj, kiuj
ne hezitis kartludi kun êefsergento Ahlegârd, kvankam oni ja scíís, ke li manipulas per Ia kartoj, tie1
ke li êiam gajnas. Mi scias ankaii pr.i ke1kaj aiídacaj
uloj, kiuj ne timis komenci vojagon vendrede aü
sidigi êe mangotablo kun te1eroj por dek tri personojo Sed mi vere âatus ekscii, êu iu e1 tiuj estus
havinta kuragon meti sur sian fingron Ia teruran
ríngon, kiun estis posedinta Ia ma1juna generalo
Lõwenskõld" en Hedeby.
Estis tiu sama ma1juna generalo, kiu hav.igisal
Ia Lõwenskõldoj nomon, bienon kaj nobe1econ, kaj
tiom longe, kiom iu e1 ili ankoraii logis en Hedeby,
lia portreto pendis meze inter Ia fenestroj en Ia
granda salono en Ia 'supra etago, Estis granda
pentrajo, alta de p1anko gis p1afono, kaj unuamoSture-Tryckeriet,

Stookholm,

") Bonv. rigardi Ia notojn en Ia fino de Ia libro.

1938.

5

.1

kiu levigis super Ia jakokolumo. kiam oni metis maIsupren Ia êer7 . ke li tiom detírãs Ia ganton de Ia maldekstra mano. Li ja estis aüdínta multe da amara plendo kontraü sia reganto. kiam li eniros Ia salonon. kiun li servis kaj adoris dum sía tuta vivo. sed Ia generalo tamen restis fidela aI li. kiu staras tie en blua jako.- preta rímarkígí. Same kiel Bengt Lõwenskõld volis kunhavi Ia regoríngon sur Ia portreto. des pli oni toIeris Ia aspekton. Estis ne nur aventuruloj kaj kortegaj kavaliroj. fidinda kaj bona viro: Se li estus naskita en nia tempo. Cetere. Sed malgraü Ia granda malbeleco li aspektis kieI prudenta. kiu vivis proksime al li. kíe sídas Karlo Ia dekdua kun êiuj siaj batalantoj. ju pli oni rigardís Ia portreton. Sed êar li vivis en Ia tempo de Ia granda herorego. sed kiam oni iris pli proksimen. La viro sur Ia bildo âajnis naskita por sekvi plugilon dum sia tuta vivo. ke tiaj estis Ia mílitistoj. li estus almenaií skabeno kaj prezídanto de komunuma estraro. kies egalulon Ia mondo neniam vidis. ke tute ne estas vantamo êe Ia generalo. óar rego Karlo estis viro. grandaj ãamgantoj kaj kolosaj refalditaj botoj. ke ekzistas plí belaj kaj altaj aferoj 01 Ia gIoro kaj prospero de tiu êi mondo. ke estas Karlo Ia dekdua mem. kiuj sekvís lin.kaj Ia ringo estis kunprenita sur Ia bildo por montri.ekzistis por li nur unu rego . ke estas videbla sur . Li íris en militon kiel malriêa soldato. por kiuj oní povas bataIi. kíam li aperos antaü Nia Sinjoro kaj Ia êefangeloj. li volis kunporti gin ankaii en Ia tombon. Li ricevis tiun ringon de Ia rego . kaj spertis tiu. ke li estas rego. kiuj âatis lin kaj trovis. Oni kredis ekkompreni. ke Ia ringo servos kieI rekonsigno. La regoríngo do restís sur Ia montrofingro de Ia maldekstra mano. kiuj staris sub Ia komando de rego Karlo kaj plugís por li sulkon tra Polujo kaj Rusujo. ke li per malprudento kaj aüdaco metis Ia regnon gis Ia rando de pereo. por kiu oni povas vivi kaj morti. Ne estis lia dntenco fanfaroni per tio. . Kiamoni rígardís Ia portreton de Ia maljuna generalo.._ _.mente oni rícevis Ia impreson. eble li apartenus eê aI Ia parlamento. ke estas viro de tute alia speco. íu el Ia Lõwensk61doj ordinare staris 6 "b._~_ . firme starantaj sur Ia êaktabule ornamita planko. ke li portas sur sia fíngro ringon de granda rego. Estis granda kaj kruda kamparanvizago.1a pentrajo Ia sigelríngo. ke Bengt Lõwenskõld estis fidela al li. Ankaií en tio ne influis vantamo. sed estis guste tiaj simplaj kaj seriozaj viroj kieI tiu sur Ia portreto. sed ebIe li esperis. oní kuragís aserti. oni ja ekvidis. tiel ke li ankaü post Ia morto povos resti proksíme al tiu viro. revenis kieI Ia fama generaIo Lõwenskõld kaj ricevis de Ia ãtato rekompence por siaj meritoj Ia bienon Hedeby en Ia paroho Bro. kiun li portas sur Ia montrofingro.

Jen. pri kio ili aüdís. ekzistis neniu. kiun li arangis por si en Ia tombejo de Bro. '9 . ke oni tiam devis transdoni al Ia âtato êiujn ornamajojn kaj vazojn el valora metalo. Oni preskaii opiníís. kiu senutile estis metata sub êerkokovrilon. ke i1i posedu Ia grandan valorajon. sed kion ili neniam vidis. kaj oni opiniis. Oni estus ja povinta vendi gin en alia Iando por multe da mono kaj doni panon aI multaj. kaj ke ne ma1pli valeras Ia ruga karneoloê. ke estas nejuste. 'I'iel Ia homoj ne povis forgesi Ia oran ringon. honoron alIa filoj. sed tio ne malhelpas. kaj ke por multaj homoj oro estís io. kaj kelkajn monatojn poste en Ia sarna jaro okazís. ke mortis pro disenterio malgranda filino de kavalerikapitano Gõran Lõwenskõld. kun nur malmultaj esceptoj. ke oni ege alte taksis gin antaü du jarcentoj. ke gi sufiêus por aêeti bienon. La volbo sub ili estís ma1fermita de masonisto. kiu nun Iogís en Hedeby. . Multaj el Ia êeestantoj bedaiiris.kaj arboâelon" por vivteni sino 8 11. kaj ke oro devís lukti kontraü Ia taleroj de Goertz3 kaj ãtata bankroto. pensis pri Ia regoringo kaj bedaiizis. sub pezaj ãtonplatcj. kiu serioze pensis pri alproprígo. ke gi kuãas tie. kiuj havas nur pajlon . Se Ia ringo de Ia generalo en Ia realo estís tia. por ke oni povu meti Ia êerketon de Ia mortinta infano apud tiun de Ia avo. en masonfermita tombokelo. kia gi estas pentrita sur Ia bildo. kaj êiuj pregejvízitantoj akompanis Ia funebran procesion al Ia tombo de Lõwenskõld. ke tio donas Sed kvankam multaj estus povintaj deziri. kiun nuntempe preskaii neniu homo volus porti SUl' fingro. Oni entombigis âin en dimanêo tuj post Ia diservo. Ia plej aga 'filo de Ia generalo. neatingebla por eê plej kuraga ãtelisto. kie Ia du grandegaj tomboplatoj staris levitaj sur Ia randflankoj. En Ia jaro 1741 en marto forpasis en fido al Dio generalmajoro Bengt Lõwenskõld. dum Ia homoj estis kolektitaj êirkaii Ia tombo kaj aüskultis Ia enterigriton kaj Ia funebran paroladon. ke gi kuâas kaâíta en tombo.kon de Ia generalo en Ia masonitan tomboêambron. ke ili ne kontraüstaris Ia deziron de Ia patro sed lasis lin konservi Ia trezoron. ke tia juvelo akompanas mortinton en Ia tombon. Oni opíníís genera1e. ke estas bom da oro en gi. Povas esti ke tiu kaj tiu. oni devas konsideri. êar Ia ringo de Ia generalo estís preskaii same konata kaj fama kiel li mem. gi estis malbela kaj pezforma objekto. La ríngo kuâís en âraübofermita êerko. sur kiu estis gravurita Ia monogramo de Ia rego. ke tiel estos gis Ia fino de Ia mondo. Oni rakontis.

ke nun ne estus tute neeble atingi Ia ringon. "Estas nenío". li pensis. kaj li ne volis farigi ridobjekto.ke li ekpensis. Li tute ne estis el tiuj. li dirís. kiu estas prudenta homo. kaj kiam Bârd Bârdsson do estis turninta Ia dorson aI Ia tombejo. ke li nenion seias kaj neníon aüdís.. " Li volonte estus dirinta al Ia edzino. ke Ia entombiga eeremonio fínígls. "Kio estas?" si diris. kiuj faris al si grizajn harojn pro Ia ringo. kiu flustris al sia najbaro. êar verâajne Ia tombo estos masonfermata nur Ia sekvontan tagon. ke li ne bezonas envii Ia generalon. sed li ja sciís. pri proeesio kaj funebra parolado. Staranteen Ia tombejo li kiel multaj aliaj ekpensis pri Ia rimarkinda afero. kiu nomígís Bârd Bârdsson". ke Ií faras aI si neneeesajn zorgojn. "Estas multaj. Inter Ia multaj. se li estus kunpreninta eê buêelon da oro en Ia êerko. sed restis êe Ia tombo kaj estus restinta ankoraü longe. ke Ia tombo estas malfermita. La kapitano. Kontraüe. ke li ne rimarkis. Ili komencís iri hejmen. "sed se vi montros vin tro ínte- 10 resita. kiuj sopíras Ia ringon. eerte jam prizorgis. "Vi ataras tie êi kaj fiksrigardas unu solan punkton kiel kato antaü mustruo. "La kapitano espereble lasos fermi gin jam hodíaü posttagmeze". "Mi nur staris kaj pripensis . kiu koneernas kapitanon Lõwenskõld sed neníun alian." Estis ja afero. li pensis. La eerbo komeneis rnuelí Ia antaiiajn 11 . Kaptis lin tieI granda maltrankvilo. por ke si ne rimarku. sed baIdaii Ia voêo de Ia edzíno sonis kvazaü el fora malproksimo. . kiuj okupígís pri tiuj pensoj. ke li iru al Ia kapitano por averti lin. Eble trovígís ankaü iu kaj alia." La terkuIturisto ekmovigis. Si nur opinius.ke Ia fermo aii nefermo de Ia tombo estas afero. Kiam íu parolis pri Ia níngo. levís Ia okulojn kaj trovis. kaj se oni ne fermus gin jam en tiu êi tago. kiu tute ne koncernis lin. pri kio li pensis.sen utilo kaj gojo por iu ajn.. ke li kaj Ia edzino estas solaj en Ia tombejo. ke li havas tíel bonan bienon. Si dirus. Ia noktoj estís mallumaj. Ia penso pri Ia tombo estus devinta forlasí lin. Estis nun en aügusto. sed li ja sciis. La edzino parolis pri Ia entombigo: pri êerko kaj portantoj. oni priridos vin. estis ankaü terkultunísto el Mellomstuga en Olsbyn. li diris. ke povus esti dangere lasi Ia tombon nefermita dum Ia nokto. ke oni fermos Ia truon. ke Si estas multe pli saga 01 li. kaj tiam kaj tiam li aldonis vorton." Tiuj pensoj tiom okupis lin. Sed li ne ekgojís pro tio. ke homoj konsideras lin naiva. sed tiel ne okazis. sed iel farigirs por li pli kaj pli viva Ia penso. "Vere vi estas tute prava en tiu êi afero". êtelísto povus kaâirí en gin kaj preni Ia trezoron. se Ia edzino ne estus veninta kaj ektirinta lian manikon. Li maltrankviligis.

"Estas nenío". pri kio vi pensas. ke Ia edzino tieI facile traktas Ia aferon. Li enlitigís tuj post Ia sunsubiro kaj decidis. kaj tio verâajne estus okazinta. ke nun li povos dormi. ke Ia edzino iras êe lia flanko. kiam si subite haItis kaj fiksrígardís lin. Anstataila li iris al najbara bieno por 12 paro li pri sia maltrankvilo kun Ia tiea mastro." La edzino ridis. "Pri tio pensis ankaü mí". li pensis." Li tute forgesis. ke homoj ridus pri mí." Kiam Bârd aüdís Ia edzinon diri tion. sed li rekonscíígís. êu oni fermis Ia tombon de Ia generalo". "sed nun diru al rní. íris êiu al sia direkto. tiel vi diris plurfoje antaüe hodiaú". ke li trovus tiun penson!" Subite li komencis paroli Iaiite aI si. "Jen. Post ioma tempo li Ievis sin de Ia benko kaj eliris kaj striglis Ia êevaJon kun Ia intenco rajdi aI Hedeby por paroli kun Ia kapitano." Bãrd ekgojís. ke li dormos gis Ia mateno. ke li povos dormi. dirís Ia edzino. Mi estus devinta ne atenti pri tio. "Mi nur pensas pri tio. Kiam Ia familio en Mellomstuga estis manginta sian tagmangon. La maltrankvilo revenis. li ekpensis. âi diris. li diris. Sed tia afero ja ne devas forpreni de vi Ia dormon. kaj tuj kaptis lin denove tiuj pensoj. kaj denove li sentis sin tro tímema por paroli. li diris. pri kiu mi pensas. scd li ne trovis lin sola. kiam li aüdis. kaj post ioma tempo si volis ekscü. Sed tiuokaze Ia kapitano ja povus doni al tombfosisto taleron. Certe vi ne havas pIi dangerajn aferojn en Ia kapo. por ke Ií gardu êe Ia tombo êi-nokte." Poste ili daürigís sian iron kaj baldaü estis en sia domo. ke tie Ia maltrankvilaj pensoj forIasos lin. 01 ke vi povas rakonti ilin al mi. Li sentis sin pli trankvila kaj kredis. Li nur turnis kaj tordis sin en Ia lito. "kaj mi kredas. "kaj Ia masonisto eble ne volas fermi Ia volbon en Ia ripoztago." "Nu. se li estus povinta okupígí pri iu laboro. sed nun estis ja dimanêo. "Alie oni certe âtelos Ia ringon en tiu êi nokto". kiuj estis êe Ia pregejo hodiaü. estas dimanêo hodiaü". kíal li estas tieI maltrankvila. Li restis sola en Ia domo. "Estis nur tiu sarna afero. Se nur estus tiel bone. Li esperis. ke same faris êiuj homoj. 13 . "aü êu gi restos nefermita Ia tutan nokton. "Estas nenio". "Estas nur iu afero. Sed li ne sukcesis endormigi. Li estis tro timema. Li tamen ne realigis Ia intencon. Li revenis hejmen kaj estis dirinta nenion.pensojn. "Mi tamen estus devinta iri alIa kapitano. li pensis. Ankaü Ia edzino kompreneble ne povis dormi. pri kiu roi pensis. se li obeos âín. li respondis en Ia ordinara maniero.

~.

Sed apenaií li reprenis konvenan kusmanieron,
antaü 01 revenis Ia maItrankvilo. Li vídís, kieI eI
êiuj direktoj, eI êiuj dometoj venas êtelíranta] ombroj, êiuj eliras kun Ia sarna inteneo, êiuj direktas
siajn paâojn aI Ia tombejo kun Ia nefermita tombo.

\

Li kIopodis kuâí senmova, por ke Ia edzino povu
dormi, sed doIoris Ia .kapo, kaj svitis Ia korpo. Li
devis senêese turni kaj tordi sino

1,1

La edzino perdia Ia paeieneon, kaj si proponis duone âerce :

li

"Kara edzo, vere âajnas al mí, ke estus pli bone,
ke vi Irus aI Ia tombejo por rigardi, kieI statas en
Ia tombo, 01 ke vi kuâas tie
kaj Jetas vín de flanko al flanko sen dormi eê por momento."
êí

Apenaü si parolis gis fino, antaü 01 Ia edzo sal tis
el Ia lito kaj komeneis surmeti Ia vestojn. Stajnis al
li, ke Ia edzino tute pravas. Estis nur duonhora
vojo de Olsbyn aI Ia pregejo de Bro. Post horo li
denove estos hejme, kaj poste li povos dormi Ia
tutan nokton.
Sed apenaií li estis ekster Ia pordo, antaü 01 Ia
edzino penais, ke estos terure por Ia edzo dri al Ia
tombejo tu te sola, kaj si rapide saItis el Ia lito kaj
surmetis Ia vestojn, ankaií si.
Si atingis Ia edzon en Ia deklivo maIsupre de OIsbyn. Bârd ekridis, kiam li aüdís âin veni.
"Cu vi venas por gardi, por ke mí ne âtelu Ia ringon de Ia generaIo?" li diris.
14

"KieI vi paroIas!" diris Ia edzino. "Tion mi ja
selas, ke vi ne pensas pri tia afero. Mi eliris nur por
helpi vin, se vi renkontus Ia tombporkinon aií Ia
mortoêevalon",
Ili iris rapide. Jam noktigis, kaj êie estis nigra
mallumo krom mallarga Iumstrío sur Ia okeidenta
êielo, sed ili tre bone konis Ia vojon. Ili interparolis
kaj estis en bona humoro. Ili ja nur iris al Ia tombejo por rigardi, êu Ia tombo estas nefermita, por ke
Bã.rd ne bezonu eerbumi pri tio en Ia Iito.
"Stajnas al mi tute nekredebIe, ke Ia homoj en
Hedeby povus esti tieI riskemaj, ke ili ne masonfermus Ia Iokon de Ia ringo," diris Bã.rd.
"Nu, tion ní baldaü ekscios", diris Ia edzino. "ôu
ne estas Ia tombeja muro, kiu estas tie êi apud ni ?"
La edzo haltis. Mirigis lin, ke Ia voêo de Ia edzino
sonas tieI gaje. Tamen ne povas esti eble, ke si havas alian inteneon 01 li per tiu êi promeno.
"Antaü 01 iri en Ia tombejon", dirís Bârd, "ni
devus interkonsenti, kíon ní faru, se Ia tombo restas
nefermita."
"Fermita aií nefermita, mi ne seias, ke ni havas
ion alian por fari 01 iri hejmen por enlitigi."
"Jes, komprenebIe. En tio vi estas tute prava",
diris Bârd kaj denove komencis iri.
"Oni ne povas atendi, ke Ia tombejpordo estu nefermita je tiu êi horo", li diris tuj poste.
"Certe ne", diris Ia edzino. "Certe ni devas ieI

15

-~

transiri Ia muron, se ní volas viziti Ia generalon
kaj esplorí, kieI statas por li."
La edzo denove ekmiris. Li aüdís nelaütan sonon
de falantaj stonetoj kaj vidis tuj poste Ia figuron
de Ia edzino süuetígí kontraü Ia hela strio en okcidento. Si estis jam supre sur Ia muro, kaj tio ja ne
estis malfacila afere, êar gi estis nur du futojn alta,
sed estis strange, ke si estas tíel fervera, ke si ISUprenír'ís jam antaü li. "Jen! Prenu mian manon, kaj
mi helpos vin supreniri", si diris.
Tuj poste ili havis Ia muron malantaü si kaj íris
nun sllente kajs'ingarde inter Ia maIgrandaj tombaltajetoj.
Foje Bârd míspaâis kontraü altajeton kaj preskaü
falis. 8 ajnis aI li, ke li sentas, kvazaii íu estus metinta sian piedon antaü Ia lian. Li tieI ektimis, ke li
tremis, kaj li diris sufíêe laüte, por ke êiuj mortintoj
komprenu, kieI bonintenca l'í estas:
"Tie êi mi ne voIus iri, se mi havus maIbonajn íntencojn."
1

"Jes, certe ne!" diris la edzino. "En tio vi tute
pravas. Sed jen, tie ni certe havas Ia tombon."
Kontraii Ia malheIa nokta êieIo li nekIare dístíngis Ia Ievitajn tombopIatojn.
Tuj poste ili estís êe Ia tombo, kaj ili trovís gin
nefermita. La truo en Ia tombovoIbo ne estis remasoníta,
"Tio êi âajnas aI mí vere malzorga," diris Ia edzo.
"Estas ja specíale arangíte por eImeti êiujn, kiuj
16

selas pri Ia trezoro kaãita tie êi malsupre, al plcj
terura tento."
"Certe ili fidas al tio, ke neniu kuragas fari ion
kontraü mortinto," diris Ia edzino.
"Ja ne estus tro pIezure maIsupreniri en tian tomboêambron," dirís Ia edzo. "Salti malsupren en gin
ebIe ne estus tre malfacile, sed poste oni verâajne
devus resti tie kieI vulpo en vulpofosa]o."
"Mi vídís antaütagmeze, ke oni metís malgrandan
ãtupetaron en Ia tombon," diris Ia edzino, "sed
certe oni almenaii forprenis gin."
"Vere mi volas esplori tion," diris Ia edzo kaj
paIpe serêis vojon alIa tombotruo. "Ne, imagu!" li
diris. "Tio êi superas êion ímageblan. La âtupetaro
ankoraii staras tie êi."
"Vere estas malzorge," konsentis Ia edzino. "Sed
tamen âajnas al mi, ke ne estas tiel grave, ke Ia
êtupetaro staras tie. êar tíu, kiu Iogas tie êi en Ia
profundajo, certe povas defendi sian posedajon."
"Se mi nur estus certa pri tio!" diris Ia edzo.
"EbIe mi tamen almenaü forportu Ia 'stupetaron?"
"Mi opinias, ke ni tuêu nenion êe Ia tombo," diris
Ia edzino. "Estas pIej bone, ke Ia tombofosisto morgaü trovu Ia tombon precize tia, kia li forlasis gin."
Ili staris kaj fiksrigardis en Ia nigran truon, nedecidemaj kaj senkonsilaj. Ili ja devus írí hejmen
nun, sed retenis ilin io sekreta, ío, kion neniu eI ili
kuragis eIparoIi.
2

17

1,1

"Jes, roi ja povus lasi Ia âtupetaron start tie, diris
Bârd fine," se mi nur scíus, ke Ia generalo havas
poteneon forteni âtelistojn."
"Vi ja povas malsupreniri en Ia tombon, kaj vi
vidos, kíom da poteneo li havas," diris Ia edzino.
Estis kvazaií Bãrd nur estus atendinta tiujn vortojn de Ia edzino. Jam en Ia sama momento li estis
êe Ia âtupetaro kaj mal supre en Ia tombotruo.
Sed apenaií li staris sur Ia êtonplanko en Ia tom-'
boêambro antaü 01 li aiídis knaradon de Ia âtupetaro
kaj rimarkis, ke Ia edzino sekvas lin.
"Ankaií vi do venas tien êi?" li diris.
"Mi ne kuragís lasi vin sola tie êi kun Ia mortinto."
"Nu, mí ne kredas, ke li estas tre dangera," dírls
Ia edzo. "Mi ne sentas iun malvarman manon, kiu
volas premi Ia vivon el mi."
"Nu, vidu, li ne volas fari ion kontraií ni," diris
Ia edzino. "Li ja seias, ke ni ne intencas âtelí Ia
ringon. Sed kompreneble estus alia afere, se ni
komeneus malfiksi Ia êerkokovrilon."
Tuj Ia edzo palpe serêis vojon al Ia êerko de Ia
general o kaj komeneis palpi laii Ia kovrilo. Li trovis
âraübon, kiu havis krueon sur Ia supro.
"êio estas tie êi kvazaií arangíta por âtelístoj,"
li diris kaj samtempe komeneis singarde kaj lerte
malfiksi Ia êerkoêraübojn.
"êu vi ne sentas ion?" demandis Ia edzino. "êu
vi ne rimarkas, ke movígas sub Ia êerkokovrilo?"

18

"Tie êi estas trankvile kiel en tombo," diris Ia
edzo.
"Certe li ne kredas, ke ni inteneas forpreni de li
tion, kion li plej alte taksas," dlrís Ia edzino. "Alia
afero estus, se ni deprenus Ia êerkokovrilon."
"Jes, sed pri tio vi tamen devas helpi min," diris
Ia edzo.
Ili levis Ia kovrilon, kaj nun ne restis plu ebleeo
bridi Ia sopiron pri Ia trezoro. Ilí malfiksis Ia ringon de Ia veIkinta mano, remetis Ia kovrilon kaj sen
iu ajn plua vorto âtelirrs el Ia tombo. Ilí prenis Ia
manon unu de Ia alia, kiam ili reiris tra Ia tombejo,
kaj nur kiam ili jam transgrímpís Ia malaltan gnejsomuron kaj trovígls sur Ia vojo, ili kuragís diri ion.
"Nun mi komeneas kredi," diris Ia edzino, "ke li
volís, ke estu tiel, Li ekkomprenis, ke ne estas juste,
ke mortinto konservu tian juvelon, kaj tial li memvole donis gin al ni."
La edzo ekridegis.
"Nu, vere vi kapablas," li diris. "Ne, tion vi ne
povas lgí min kredi, ke li memvole lasis nin preni
gin, sed verâajne li ne havis poteneon malhelpi nin."
"Jen," diris Ia edzino, "en tiu êi nokto vi estis
vere brava. Ne estas multaj, kiuj kuragus iri en Ia
tombon al Ia generalo."
"Mi ne povas senti, ke mi faris ian maljustajon,"
diris Ia edzo. "De vivanto mi neniam prenís eê taleron, sed êu gravas, se oni prenas de mortinto tion,
kion li ne bezonas?"

19

. ke Ia pastro jam staras sur Ia katedro. Espereble ne estas .En Ia lunda mateno venis Ia tombofosisto tre rapide aI Hedeby. "kion mi vidas? êu jam tagtgas ? Aspektas tieI hele en oriento. ke li venis en Ia pregejon de KarIstad meze en diservo. kiam li rekonis lin. ear mi scias. EbIe estis maljuna soldato. tamen estis íu en Ia plej malantaiia benko. ke foje okazis en iu el Ia Iastaj jaroj de lia vivo. Kaj en Ia sarna momento. kie li estis. Li venis aI Ia urbo rajdante. ke estas granda malordo en Ia tomboêambro. La najbaroj en Ia benko ebIe miris. kial li tíel faris. kaj êar li sciis. Bârd diris. li ekstaris. kredis rimarki. kaj tiam li flustris aI ili. ke estas en Ia direkto de Olsbyn. kaj ke ili neniam plu bezonos estí maltrankvilaj pro manko de tiu varo. ke Ia kovrilo kuâas oblikve sur Ia êerko de Ia generalo. "Brulas êe ni." "Ne. ke li kaj Ia masonisto. kaj mí provas kompreni. kaj kvankam li restis tiel trankvila en Ia krepusketo sub Ia galerio. Li eê ne serêis Iokon en benko. kaj por ne geni lin ti restis. li lasis Ia êevalon ekster Ia pregeja pordo kaj eniris Ia grandan vojon tra Ia vestiblo kieI êiu alia. aI kiu âajnís. Veninte interne de Ia pordo. La generalo ekbrulígis gin. kaj ke estas tuâitaj Ia êildoj kaj steIoj. kiu rekonis lin. perdinta brakon au kruron dum Ia militjaroj kaj sendita hejmen antaü Poltava.Ili sentis sin fieraj kaj kontentaj. ke Ia regoringo ne plu estas en sia Ioko sur Ia maldekstra montrofingro de Ia generalo. por sciigi. "Estas MelIomstuga. Oni senprokraste faris esploron. ke Ia rego estas en Ia pregejo. 20 IIT. Oni tuj rimarkis. Mi pensas pri rego Karlo Ia dekdua. " Interrompis lin laütakrío de Ia edzino. kiu masonfermos Ia tombon. kiu bruIas. "Devas esti fajrakcidento. ke ili ricevos multe da mono por gi. Ili kredis. Levante Ia kovrilon oni êe Ia unua rígardo vidis. tuj kiam estos ebleco. sed starigís sin kun Ia dorso kontraü pordofosto kaj aüskultís. ke neniu alia trovis Ia saman penson." diris Ia edzino kaj abrupte haltís.. sola kaj ne atendi ta. ankoraü ne povas esti Ia suno. Sed kvankam li venis tieI nerimarkite. kiu ja kuâas tute proksime aI Ia pregejo. Kaj neeviteble oni ekstaris Iaii Ia tuta 21 . ke Ia viro kun Ia suprenkombitaj haroj kaj Ia kurba nazo devas esti Ia rego." ." diris Ia edzo." si kriis. kíu venas. li tamen tuj vidis. ke li veturos aI Norvegujo por vendi Ia ringon. ke estas diservo. kiel oní amis kaj timis lin. êajnas.. "Sed. kiuj ornamas gin. kaj ke Ia âraüboj de Ia êerko estas malfiks'itaj. Mírígís ilin.

ili adoris lin. kaj eble -twvigis en Ia pregejo eê ne unu homo. kiu staras êe Ia pordo. ke Ia amo al rego Karlo povís plenigi Ia tutan animon de homo.(. oni povus sen timo tiri gin de si. Li cetere estis soldata rego kaj kutimigts al tio. juna Ikaj maIjuna. Sed tamen. kiel oni kutimis farí. kiu estas rego de Svedujo. Oni ne povis. estu kiu ajn. post Ia trovo. Kaj staranta oni restis. Sed estís bezonata nur lia apero inter ili. aií se patro estus metita en êerkon kun biblio kieI kapkuseno. kiu povus gvidi Ia serêantojn. mi provas pense vivigi tion aI mi por kompreni. riêa kaj malriêa. ke liaj soldatoj volonte renkontas morton por li. staras tie en Ia domo de Dio. oni en Ia parofío Bro pIej mirís pro tio. li estus farinta ai Ia rego malhono- ron. ili estus donintaj al li. En Ia tuta pregejo ili dankis Dion pro tiu mirakIofara viro. benko. kiam Ia vortoj de Dio mem estis Iegataj de altaro aií katedro. Neniu pensis. tamen. Sed estis nekomprenebla afero. sed tion oni devos toleni. Aií se patrino kuêus en Ia mortodormo kun harbukIo de sia infano inter siaj manoj. 23 .ion ajn li dezirus. k. por ke ili estu sub lia potenco. kiu ne perdis pro Ia agado de Ia rego karajn parencojn aü posedajon. ke iu kuragis fari tiun agon. kiuj neniam atentis pri komanda vorlo. êiuj devas starí. ke Ia laudo kuâas malriêigita. Ia âtelisto] estus povintaj prirabi sen dangero. Sed tie êi en Ia pregejo li estis êirkaiíita de simpIaj urbano] kaj metiistoj. enterigitajn kun Ia fianêíga ringo sur Ia fingro. ke Ia ringo de Ia generalo estas âtelita. kaj dum li staras. ke gi povis tieI fiksigi en maIpetoIa kaj severa maIjuna koro. i1i kredis aI li. ke tíu viro. oni povus verâajne rabi gin de li sen puno por Ia krimulo. ke provincoj estas perditaj. ke homo. de ordinaraj svedaj viroj kaj 22 virinoj. Oni opiniis. Vere. Kaj se okaze Iu ne havis kaiízon plendi propraflanke. Ili estus sekvintaj lin kien ajn Iaií lia volo.. La rego staris malantaiíe êe Ia pordo. êiuj ekstaris. KieI díríte. li ja bezonis nur pensi pri tio. malfortulo kiel sanulo. La êtelísto venis kaj foriris en Ia maIlumo de Ia nokto sen lasi postsignon. Oni bezonis nur aüdí flustron. Poste Ia novajo dísvastígís de benko aI benko. ke êiuj homoj atendis. kiam suferoj kaj kontraiíaJoj jam komencigís. Okazis tio. kiel dirite. en unu el Ia lastaj jaroj de Ia vivo de rego Karlo. Oni ne volas perfidi tíun homon. ke gi restos ankaií post Ia morto. por ke oni tuj starigu. ke oni sidigu. ke amintajn vírírrojn. Eble estos longa prediko. kiun oni multfoje malbenis. Se iu estus eksidinta. kaj ke Ia tuta lando estas êirkaiíita de malamíkoj. Kompreneble oni faris esplorojn. kuragís rabi de Ia fingro de Ia mortínta generalo el Hedeby 'Ia ringon de Karlo Ia dekdua. sed ili ne rezultigis trovon de Ia krimulo. kaj êiu homo.

kiu kuêis kaj atendis sian forpason. Bârd Bãrdsson en Olsbysãtern. Si aspektis iom naiva. ke si iris en Ia lagon. La preposto estis maljuna homo. 24 Kiam Ia preposto aiidis tion.Kaj denove oni miris. Dum Ia 1astaj sep jaroj lin persekutis êiuj ímageblaj suferoj kaj malfeliêoj. li ne faris pli grandajn krimojn. Neniu montris nekredemon. ke temas pri vizito êe malsanulo. sed batalis por reakiri gin per Ia sarna severa malíndulgo.kaj nepre volis paroli kun Ia preposto antaü sia morto. ke Ia preposto en Bro estis vokata al malriêa terkulturisto. 01 ke li povas konfesi ilin al Ia subpastro. Riam Ia ríngo de Ia generalo restis malaperinta jam dum pluraj jaroj. ke devas veni aií Ia preposto aü neníu. sed pro tio li ja ne bezonis senti timon sur sia mortlito. ke li havas ion por rakonti. Verdire li estis iom naiva. frosto ruinigis Ia kampojn. La domo brulis. ke li. kiuj havas malâuldon êe Nia Sinjoro. 25 . tiam diris decide. Sed Ia filino de Ia mortanto. "Se mi bone konas vian patron. "Via preposta mosto tamen ne havas timon pro Forta Bengt. ke Ia subpastro veturu anstataií li."diris Ia preposto kaj. Oni multfoje parolis pri ili en Ia preposta domo kaj demandis sin. Bârd Bârdsson estis êiam afabla homo. se Ia ringo estus êtelíta de li. La patro diris. La preposto eê vo1us diri. tiel ke vi ne kuragas veni al ni pro li 7" si demandis. kiuj nokton post nokto reapenis por montri farintojn de multe malpli grandaj krimoj. Post tiu tempo nek li nek liaj infanoj vizitis Ia pregejon. rígardís Ia filinon de Bãrd kun afabla rideto. kaj Bârd mem translogtgis al arbara somerpaâtejo. êu ili ankoraií restas en Ia parolio. kiu venis kun Ia peto. sed ínfanaj senkulpeco kaj sincero lumis en âia vizago. kaj kiam li aüdis. kiu Iogas mejlomalproksíme" en senvoja arbaro. si kieI Ia patro. tiam neniu homo eê miretis. kiun li estus montrinta. kiu estís lia sola restanta posedajo. dum li vivis. apartenas al tiuj. Fine Ia edzino tieI senesperigts pro Ia malfeliêoj. kion nur Ia preposto povas ekscii sed cetere neníu en Ia mondo. Ia brutojn mortigis ma1sano aií sovaga] bestoj. li proponis. La vízago estis larga. IV. kaj Ia trajtoj estis krudaj. Sed kiam oni fine eksciis. Oni ja aüdís pri mortintoj. kaj li farigis malriêa kie1 Ijob. Si estís dekkvarjara knabino sed granda kaj forta proporcie aI sia ago. êar guste tion oni atendis. ke Ia general o tute ne Iasis Ia ríngon aI gia sorto. okazis iun tagon. laü homa rigardmaniero. li komencis serêi ínter siaj memoroj.

kiu bruligis Mellomstuga?" "Ne. kiam patro hakvundis piedon. ke Forta Bengt sorêis Ia hakilon. "estas do íu. ke tion li nun velas rakontí al via preposta mosto. Ingilber't. ke Ia infano parolis ne pri li sed pri tute alia persono. Dum Ia knabino parolis.01Ia fratino. pri kiu vi paroIas?" "Ho. kaj li sendis preposta domo kaj petis. kiu pelis patrinon en Ia lagon. petro ne neas tion." li daiirígis. kiun li ordinare kunportis. Sed estus ja eble." diris Ia preposto. Li nur sidis kaj pensis pri Ia strangajo. Sed mí kredas. mí ne povas iri tro rapíde. Sed en Ia sama momento li Ievis sín eI sia sego kaj elprenis Ia ritlibron kaj maIgrandan komunian kalikon eI ligno. kiuj homoj kutime nomis Forta Bengt. Kiam li enrajdis en Ia somerpaâtejon. "eu li ankoraü vivas." diris Ia infano. "sed kompreneble li vivas. kiu arangas êiujn malprosperojn por ni." "Kaj vi volas diri. kio estas." diris Ia preposto. Li estis kelkajn jarojn pli aga . ke Ia prekaj tieI baldaü kieI ebIe." diris Ia infano. ke komencigis 26 gangreno en Ia morti. Li diris. sed samtempe li malfermis Ia pordon kaj kriis aI sia serviste. Estis Ia filo de Bârd Bãrdsson. kiun rakontis Ia infano. kiu nomigas Forta Bengt. "Tio estas vere terura." Li nun estis surmetinta Ia rajdogantojn kaj iris kun Ia knabino eI Ia êambro por sidigi sur Ia êevalon. pri tio mi neníam aüdís." "Nu. venis renkonte aI li juna viro. "kiaI tiu Forta Bengt estis tieI malbona kontraü via patro." diris Ia preposto. "Sed mi ne povas kompreni." "eu via preposta mosto ne scias. ke li selu Ia êevaIon. Tie ni restis en trankvilo gis en Ia pasinta semajno. Dum Ia tuta rajdo aI Ia Ioko Ia pastro diris apenau unu vorton.finon aI li. infano?" demandis Ia preposto. li surmetis rajdomanteIon kaj êapelon." "Mi ankaü venos. tiu Forta Bengt? Ou vi vidis lin?" "Ne. sed li havis pli profundkuâajn okulojn kaj ne aspektis tíel sincera kaj bonanima kieI si. êar Forta min tien êi aI Ia posto mem venu piedo. ke nun li devas Bengt faris . nek ai mi nek al mia frato. "Estis li." diris Ia preposto. "sed li neniam diris. ke estas li. altkreska kiel si kaj kun similaj vizagotrajtoj. kiam oni vokis Iin aI mortantoj. mi ne vidis lin." "TieI." daiirigis Ia knabino. Kiu estas tiu Forta Bengt. Verãajne Bârd iam faris íon kontraü li?" "Jes. Estis pro li. 27 . se estas tiel. "Patro diris. estas ja li."Kion vi diras. ke tion kaüzís Farta Bengt?" demandis Ia preposto per sia pIej trankvila voêo. Li renkontís nur unu viron. ke ni devis foriri kaj Iogi en arbaro kaj senhoma montaro. alie li neniam estus vundinta sino Kaj Ia vundo ne estis dangera. sed hodíaü patro vidis.

"éu ne povas esti fantazio. Mi kredas ke ankaií tio estas nur fantazioj. Li ekgojís." La preposto nun eniris al Bârd. Mi ne sciis. "De li!" diris Ia frato. "sed de hieraü vespere mi faris ekskurson por fisi." li diris. La preposto estas Ia sola homo en Ia mondo al kiu li povas konfesi sian grandan kaj pezan pekon. Ili sentis sin solenanimaj kaj parolis pri Ia patro. ke mi petu Ia preposton veni. "eu li diris. kiu estis malfermita por ke iom da Iumo kaj aero penetru en Ia senfenestran Iogejon." li diris. ke âajne io pezas sur Ia konscienco de Ia patro. kaj ke oní vokis vian moêton." diris Ingilbert. ke Ia patro ne havas dangerajn sekretojn por malkaêí. "sed\ iris pli rapide. antaü 01 mi jus revenis. ke Ia preposto venas êe Ia rando de Ia arbaro. Sed li neniam estis feliêa post tiu tago. Jen Ia fratino okaze diris. "Cio íris bone." "Custe pri Forta Bengt li volis paroli kun Ia preposto. dum li helpis lin deiri de Ia êevalo. kiun li kreis aI si tie êi en Ia soIeco? Certe estas io simila al liaj rakontoj pri Forta Bengt." "Sed tamen estis io. kaj Ia filo aiískultis Ia vortojn de Ia patro sen iu ajn konscienca ríproêo." "Marta kondutis same bone kiel viro." diris Ia preposto. ke estas maljuste sekrete aüskultí konfeson. ke li êíam estis bona al ili. estis aúdebla por IngHbert. Ili diris. ke li volas rakonti ion al Ia preposto antaü sia morto? Mi kredis." diris Ia knaoíno. 01." "Verdire estas mi. ke li volis wenigi lin nur por ricevi Ia komunion. ke estigis gangreno en Ia pie do de patro. kion li diris. kaj tiaI eble estas plej bone. kiu estus devinta venigi vian moâton. ke li povos foriri eI Ia vivo. "Nu jes.mi kredis. Sed kiel Bârd nun fartas?" "Li estas sufiêe mal sana sed havas kIaran konscion." 28 "éu li diris tion ?" demandis Ingilbert. kaj Ia gefratoj sídígís sur Ia Iargajn âtonplatojn ekster Ia domo kaj atendis. "Tio vere sonas strange. "Kion li povus penti? Mi neniam vidis lin Ievi sian manon kontraií homo aü besto. "Tiuokaze vi povas esti certa. Li samtempe Ievis sín kaj iris aI pordeto en Ia muro de Ia kabano. kion li volis rakonti aI Ia preposto kaj nur al li. li díris.''Tio êi estis longa vojago por via mosto." Ingilbert sidis pripensante dum momento." dirís Ia maljuna viro. ke êio estas nur mensogo. 29 . Starinte iom da tempo apud Ia pordeto li reiris al Ia fratino." "Kiam li sendis rnin hodiaií. ke êio. kiam mi diris. kiu nun mortos. Eble li eê neniam aiídis. La lito de Ia malsanulo staris tieI proksime. Ciuokaze li estis konvinkita." diris Ingilbert. kiam brulis Mellomstuga.

ke Ia kamparanoj êíam kutimis nomi Ia generalon Forta Bengt. Sed tiam patrino no povís elteni plu. kiam li kaj Ia patrino estis en Ia tombo."Kion mi diris?" li komencis. "Patro guste rakontas al Ia preposto. ke estas nur fantazioj. ke si ne povis bone kompreni Ia honton kaj Ia malhonoron. Nur al ni infanoj. ke reaperanto. ke âia] dentoj klakis.. kaj kiam li revenis al Ia fratino. kaj si foriris kaj dronigis sin. ke ili iru al Ia kapitano en Redeby kaj donu al li Ia ríngon. ke si en kiu ajn momento ekvidos lin. ke estis . "Li diras. Si atendis. "Nun li diras." "Ho. kiu sendis Ia malfeliêon al li. aI kiu si povus rifugi. Tie êi regis Ia granda. kvazaü estus âia Iasta spiro. ekzistis neniu. Li guste nun deklaris al Ia preposto. brulis Mellomstuga. La paãtejo estís êe Ia bordo de arbara lageto. kiu persekutas lin. ke li ne kuragís aI iu ajn homo rakonti. Estis videbla neniu homa logejo. ke li kredas. se i1i konfe30 sus. kiu bruligis Ia domon. ke Ia saman nokton. sed li timis. kiuj nenion komprenis. lia vizago estis preskaü griza. ke patrino ektimis kaj volis.." Marta Bârdsdotter tute kunpremigis. Dio kompatu!" diris Ia fratino. kiujn Ia gepatroj havigis al si. 31 . Ni parolos kun Ia preposto poste. si estis tia infano. staris Ingilbert denove sub Ia pordeto. ke estas mensogo. "Nun li devas diri. "Sed do estas ja vere. ke estis Ia generalo. ke estis patrino kaj li. arbarkovritaj montodorsoj. "AI ni li ja diris cent fojojn same certe kíel unu." Antaü 01 si finparolis. senhelpa soleco. kiuj âtelis Ia regoríngon de Ia maljuna general o Lõwenskõld." si flustris tiel mallaüte. si rigardis al êíuj direktoj. kaj si tiel ektimis." diris Ingilbert. "êu ni ne rakontu aI Ia preposto. ke ili âtelís de mortinto. Li diris. ke en Ia malhelo sub Ia arboj embuskas Ia mortinto por sendi al ili malfeliêojn." Li denove âteliris al Ia pordeto por aüskulti." "Oni ja aüdas." diris Ia fratino. kiu sendis aI li êiujn liajn malfeliêojn por devigi lin redoni Ia ringon. nepacigebla. kion li volas. Li diras. "Sed". kaj patro pli 01 volonte estus obeinta âin. êiopova estajo eI Ia lando de Ia mortintoj persekutas ilin êiujn. Li staris tie kaj aiiskultís longe. " "Jes ja. Kaj âajnis aI si. Li diras. "patro êiam diris. antaü 01 li ree venis aI Ia fratino. kaj êírkaü tiu levígís malhelaj. ke ili ambaü estus pendígotaj. li diris. si diris. ke Forta Bengt bruligis Mellomstuga. ke estas iu nomata Forta Bengt. ke estas nur fantazioj. per kiuj li kulpigas sin?" "Ni povas fari nenion nun. ke estas Ia generalo. Ne daüris longe." Nun ankaü Ia vizago de Ia fratino grtzígís pro teruro. sed si komprenis tion.

" "Kion diras Ia preposto ?" demandis Ia knabino. ke estas puno de Dia. kiam brulis Mellomstuga. "Patro donis gin al Ia preposto. Ingi1bert denove estis for por aíiskultí kaj nun revenis al si. Sed tiam si vidis. kíal li konservis Ia ringon dum êiuj jaroj. li devis konservi gin. ke li entreprenis Ia teruran agon âtelí de mortinto. Gi lumis. Li provis montri al Ia kamparano. Li ne havis elirejon. "Tion vi tamen ne kredas. Ire gi detruis nín. estis maniero de Dio veki êe li penton kaj ígi lin re33 . ais nun li lasis Ia malsanulon paroli. "Li demandis patron. sajnas al mi. aiidebla por Ia gefratoj. La preposto tute ne volis konsenti." diris Ia knabino. Ia voêo de Ia preposto sonis forta kaj lauta. kvankam estis tíel dangere pose di gin." auste kiam li diris tion. ke Ia pastro estas tie êi. ke li plurfoje provis vojagi al Norvegujo por vendi Ia ríngon. La preposto rígardís gin kaj diris. ke patro vidis lin. "Mi ja seias. "Kion mi kredu?" flustris Ingilbert. Iru aí Ia pordeto kaj vi povos vidi gin!" "Prefere roi prenus vipuron per Ia mano 01 rigardus tiun ríngon. ke Ia kapitano ordonos pendigi lin." li diris. La preposto kompreneble ne povis konsenti pri tiu sovaga parolo pri persekuto de mortinto. Sed patro respondis. "sed mi tamen ãatís gin. "tMi vidis Ia ríngon. ai estís ruga kaj flava. Revenante li havis alian esprimon en Ia okuloj.Sri pensis. ke li mortos. Li denove iris al Ia dometo por aúskulti. ke li rekonas. Li estis same timregata kíel si." 32 3 "Mi kredas. Ne. sed li neniam sukcesís foriri. "Patro diras. Ia malfeliêoj. kiam li estos for. Si estas nun dekkvarjara. por ke oni metu gin en Ia tombon al Ia generalo kaj ni infanoj líberigu el Ia malbeno kaj povu translogigi al Ia Iogata regiono. Estas bone por li. Imagu. ai brilis kiel fajroflamo. Ingilbert?" si diris kíel lasta provo fugi de Ia timego. ke Ia mortinto persekutas lin. Unu fojon li malsanigts. ke gi estas Ia ríngo de Ia generalo. guste kiam li volis forveturi de Ia hejmo. "Vi certe ne povas opirrii. La patro sciis Ia tutan tempon. ke gi aspektas bela?" Ingilbert rigardis flanken. alian fojon Ia êevalo rompis kruron. kiu trafis lin pro tio. ke Ia patro nun dum sep jaroj iris kun Ia sama timego en Ia animo. ke Ia generalo havis poteneon arangi fajrakeidenton aü sendi malsanojn al homoj kaj brutoj." "Mi gojas. ke li kredis. kaj nun li valas doni Ia ringon al Ia preposto. Mi tiel timas. Nun estis lia vieo. Sed nun li scias. "Mi ne scias kion fari. ke li mortos." diris Ia knabino. li iris êi tie êiun tagon por observi nin! Kaj patro eble vidis lín. kaj ke Ia okuloj fiksrigardas pro teruro. kiujn Bârd renkontís. ke Ia generalo staras tie sub Ia branêoj. kaj si estis nur sepjara." diris Ingilbert. ke Ia manoj de Ingííbert tremas." li diris. se li konfesos sian krimon.

Ingilbert akompanis Ia preposton por montri Ia vojon tra Ia arbaro. parolante jen potence. "Mi timas. jen milde kaj kompate. Kiam i1i estis meze en Ia marêo kun nur senfunda âlimtereno êiuflanke. li tamen komencis igí Ia êevalon iri malantaiíen. Sed Ia junaj. "Kio estas?" demandis Ia preposto." li diris. kaj li demandis. kaj Ia preposto vidis." diris Ingilbert." diris Ia fratino. "Mi volas paroli kelkajn vortojn kun patro. kiel li kun malhela vizago kaj kunmorditaj 35 . Ingilbert sidigis sur Ia âtonplaton kun Ia manoj antaü Ia vizago. La preposto severe rigardis Ingilbert. kaj Ia preposto. Li Iíberigis de sia tímo. Ingilbert. Li kredis esti rimarkinta. "Estas mallarga kaj dangera vojo. Ingilbert levis sino Li faris fortan enspiron kaj rektigis Ia korpon. Li aspektis kiel alia homo. ke ne estis Ia generalo ?" "Jes. Ingilbert ja fojon post fojo venis en Ia domon kvazaií por malhelpi. por ke lia peko estu pardonata kaj li havu beatan forpason. La maljuna Bârd kuâis trankvila kaj aiískultis sen kontraiídiro Ia parolon de Ia preposto. kiu malfacile restis sur Ia selo. ke Ia êevalo falos sur Ia glitigaj trunkoj. sed tiu respondis. ke Ia patro fordonos Ia ríngon. Li spertis tro multe da teruro por povi kredi. kiuj sidís tremantaj pro fantomtimo kaj teruro pro reaperantoj.ke li nepre lasu Ia bridon. ke êio tio venas de Dio. La preposto ne povis memori. Sed granda maltrankvilo ekregis lin. se ili povas trapasi tiun muskomarêon. Komence êío Irís bone. Li denove turnis sin al Bârd Bârdsson. S'ajnis." "Foriru! Nun estas mi. kiu parolas kun via patro. ke Ia preposto diras. kriis al Ia kondukanto. Sed Ingilbert âajnis nenion aüdi. sed post kelka tempo ili venis al muskomarêo kun vojo farita el arbotrunkoj. kaj via mosto ne bezonas timi. 34 Kiam êio estis finita." diris Ia preposto severe." "Mi kondukos Ia êevalon. ke estas granda mallongigo de vojo. ili revívigis. êu Ingilbert eraras pri Ia vojo. kvazaií li volas devigi gin forlasi Ia mallargan trunkvojon. ke li same kiel Ia patro estas regata de oramo. "êu vi aüdas ?" díris Ingilbert kaj forte premis Ia brakon de Ia fratino. Rapide li iris al Ia pordo de Ia kabano kaj eniris. kaj en Ia sama momento li kaptis Ia bridon de Ia êevalo. Sed verâajne li ne konvínkigís. dum li ankoraií vivas. ke li trapasis tían lokon irante al la kabano. La êevalo obstínstarigis. Li denove iris en Ia dometon kaj estis denove malakceptata. "êu vi aüdas.doni Ia êtelítan. . êi sidis kun Ia manoj interplektitaj kaj ensuêis profunden en sian animon êiun vorton de Ia preposto.

36 kiu homo kuragis iri en Ia tombon kaj âtelí Ia regoringon. sed li hezitis. ke li nun pensis: "Ne utilas. sed ekzistas ja multaj 37 . kaj poste li dediêís êiujn siajn fortojn al restarígo de Ia bonstato en Ia lando. êu Ingilbert portas Ia regoríngon sur sia fingro. Jes. ke li venis el Ia arbaro ne sur Ia Olsby-vojo. Tiam Ia preposto metis Ia manon en Ia poâon kaj eltiris malgrandan saketon el kaproledo. li pensis. AI Ia kapitano estas egale. ke mi tuj rakontos pri Ia âtelo al prokuroro Carelius. ke Ia unua. Li estis kontraü solregado kaj militgloro. li havis malgrandan diskuton kun si mem. ke Ia barílpordo êe Ia enirejo al Hedeby malrapide malfermígas kaj restas tute malfermita. Tiu lasis Ia bridon por kapti Ia saketon. La kapitano estis homo de paco same multe kieI Ia patro estis homo de bataIo. Ingilbert restis surloke kaj ne provis sekvi. Krome Ia filo estis fervora partoprenanto en Ia parlamenta milito. sed estis irinta tro sude. ke li preterrajdis Hedeby. ke Ia preposto ne estus devinta longe pripensi tieI kIaran aferon. Sed kiam nun okazis tiel. Li rapidis eksigi el militservo tuj post Ia packontrakto kun Ia rusoj.dentoj luktas kontraü Ia êevalo por peli gin en Ia marêon." Sed guste kiam Ia preposto tiel konsílígís kun si. Oni ne povas mirí pri tio. kiu estis plej bona kaj plej mallonga. kaj ke daúris gis Ia vesperígo. kion l:i devos fari post reveno al Ia hejmo. Tiun li Jetis rekte en Ia vízagon de Ingilbert. ke Ia preposto post tia travivajo estis iom malklara en Ia kapo. li ekvidis. estís sufiêe da aferoj por disputo inter li kaj Ia patro. Dum li êírkaürajdis en Ia profundo de Ia arbaro. êar li sclis. "Kiam Ia ríngo de Ia generalo estis âtelita antaü sep jaroj. ke Ia kapitano tro malmulte klopodis por rericevi gin. Ia preposto kaj multaj kun li trovis. ke mí faros aI mi Ia penon eniri êe Hedeby. êajnas. Timigite gi ekflugis antaüen sur Ia vojeto. Estas pli bone. êu li ne devas eniri tíen kaj rakonti al kapitano Lõwenskõld. Certa morto atendis kaj Ia beston kaj Ia rajdanton. li kutimis paroii maIbone eê pri Karlo XII kaj pri muItaj aliaj aferoj. Ankaíi ne estas mirinde. antaü 01 li sukcesis trovi vojon al Ia logata regiono. v. êu Ia patro. ke Ia estinta rilato inter Ia 'kapitano kaj ties patro ne estis tute bona. sed êiam kiel ano de Ia pacpartio. estas venigi Ia prokuroron por peti lin iri en Ia arbaron kaj repreni de Ingilbert Ia ríngon. tiel ke li elvenis tuj supre de Hedeby. kiu estis tute ruinigita dum Ia militjaroj. Aspektis sufiêe strange. Kaj êio tio efikis. kiujn Ia maljunulo alte taksis. kaj Ia êevalo Iíberígís.

ke li enrajdu." "Same mi povas diri. "ke ni komencis paroli pri Ia maInova milita tempo. pri ili neniam i1i demandas sed nur pri Ia detruaj militjaroj. starigi uzinojn kaj fabrikojn. Rimarku. ke vi trovos nenion strangan en mia historio. ke 39 . kiuj tiamaniere malfermigas per si mem." "Vi estas tute prava. kionmi hodiaü travivis." diris Ia preposto. êu oni ne povus kredi. ke ni estis malpli taügaj homoj 01 niaj patroj. mi plenumis ilian deziron. S<ajneili kredas. neniam okazis al mi io tieI miriga kieI tio. kia êío estis tiutempe. ke ili rigardas kieI nenion rekonstrui bruIdetruitajn urbojn. Tamen mi ne voIas aserti. ke. mi petis ilin pripensi. kio al mi okazis." diris Ia preposto. Je Dio. mi rakontis al ili pri Gat'henhieIm kaj lia krueIa konduto kontraii komercistoj kaj pacaj vojagantoj." diris Ia kapitano. .barilpordoj. Estis aventura tago por mi. Li tamen konsideris gin kíel signon. ke miaj filoj hontas pro mi kaj miaj samtempuloj. La kapítano bone akceptis lin. kvankam mí apenaü Ievis min el mia sego." daürigis Ia kapitano. ke gi estas Ia pIej stranga el êio.Vii komprenebIe aüdís pri GathenhieIm?" 38 "Pri Ia terura marrabisto kaj freneza kaperisto. ke pri Ia Iaborplenaj kaj severaj jaroj. Kaj kiam tio ankaii sukcesis. vokita al Olsbysâtern. "Estas prudente. pensante ke mi per tio vekos êe ili teruron kaj abomenon. Mi kredas. 01 estis lia kutimo." "Nu. "Car Hi âatis aüdí pri granda militheroo. Ankaü mi havas vere apartan historion por rakonti al vi. kaj guste nun revenis. kvankam mi baldaü estos kvíndekjara homo kaj multe travivis tieI dum Ia severaj militjaroj kieI poste. kaj ke la malnova sveda forto forlasis nin. diris Ia kapitano. Miaj filoj kaj ilia guvernisto komencis eldemandi min." "Nu ja". se ili ne estas bone fermitaj. kaj Ia preposto ne cerbumis plu pri Ia afero. êar tiajn aferojn Ia junaj homoj volas ja êiam aüskultí. maljuna homo." "Tiam vi estus farinta vanan promenon. Mi vere sopiris renkontí vin kaj plurfoje hodíaü intencis iri al via domo por paroli kun vi pri sufiêe stranga cirkonstanco. kiujn ni svedoj devis trapasi post Ia morto de rego Karlo. "Jam frue antaútagmeze mi forveturis. kiam ni pro milito kaj monmanko postrestis en êío. preskaii pli bone." "Car tieI estas. Mi povas aserti. amiko. Quste pri tio mi volis demandi." li diris. "povas ankaii esti. ke vi eniris. "Tiu amo de Ia junularo al militaj aferoj estas tre bedaürínda. êar ni êesis militiri kaj dezertigi fremdajn Iandojn. kiun rego Karlo faris admiralo? Kiu ne aüdís pri li ?" "Dum Ia tagmango okazis. "mi volas Iasi Ia vorton al vi. kampigi arbarterenon kaj novkulturi teron." diris Ia preposto. amíko.

Kaj êar li dírds. Ili ne trovís alian rimedon 01 levi Ia kadavron el Ia êerko kaj enterigd gin sur dezerta insuleto malproksime de Ia marbordo. ke restis nur plenumi tiun ordonono Kaj Ia edzino de Gathenhielm obeis. kaj servis to el Onsala forremis kun ili sur Ia maron." li dírís.' " La preposto gis nun restis trankvila kaj pacience aiískultis Ia rakonton. sed mi nun tamen petas. kaj tondra voêo kriis al li: 'Iru al Gata en Onsala kaj diru al mia edzino. "Mi scias. mi donis mian konsenton. kc âi sendu al mi sep faskojn da aveIaj vergoj kaj du juniperbastonojn. "Vi komprenas. ke kiam Gathenhielm estis mortinta. "mi mem havis Ia samajn pensojn. sed :akontis fiâistoj. 40 âaümo vipís lian vízagon. 41 . êu ili deziras. ke Ia parolianoj de Onsala ne povís tion elteni.tiu GathenhieIm estis vera filo de Ia milita tempo. ke I'i estas entirata en akvokirlon. Li sentis. kion vi pensas. li apenaií povís haltigi movon de malpacienco. komencígis en Ia pregejo tia fantomagado. ankoraií juna. ke Ia kapitano atentis lian malpaciencon. kiujn Gathenhielm lasis jeti en Ia maron de prenitaj êipoj. Mi do volas diri. ke estas êiuj maristoj kaj komercistoj. ke vi aiískultu gis Ia fino. ke lia najbaro rakontas nur ordinaran fantomrakonton. sed kiam li nun rimarkis. 'kiel li povis. Ia ondoj transsaltís gin. ke tiu serviste el Onsala certe estis brava viro kaj tre fidela al sia mastro. Sed antaií 01 miaj filoj trovis tempon respondi al tio. Sed en iu malluma nokto unu el ili tamen okaze venis tro proksimen al Ia dangera loko." Nun Ia preposto vere faris tiel rímarkeblan provon interrompi. kiuj eliris el sia malseka tombo por lin tíel turmenti kaj malbontrakti. ke de tie oni êíam aüdas tumulton kaj bruon. ilia Iguvernisto ekparolis kaj petis mín permesi al li rakonti historion pri Gathenhielm. La fíâistoj kredis kompreni. La kapitano tamen ne atentis pri tio. Sed Ia servisto tamen remis tiel proksimen. ke Ia tero estu logata de tiaj inferestajoj. Li tiam komencis dirante. kiun li rabis de Ia dana rego. kaj tumulto kaj batalkrioj estís vaste aiideblaj. Post tio farigis paco en Ia pregejo. La plej elastajnkaj nerompeblajn avelvergojn kaj Ia plej dikajn juníperbastonojn oni preparis. kion mi antaiíe diris pri Ia teruraj sovageco kaj furiozo de Gathenhielm. kaj demandis. kaj ili zorge evitis veturi en tiu direkto. kiuj dum siaj vojago] proksimígís a:l Ia nova ripozejo de Gathenhielm. Kiiam li estis proksime al Ia tomboloko. kaj lia korpo metita en Ia pregejon de OnsaIa en marmoran sarkofagon. kvazaü estus plena âtormo. kiam mí dum Ia tagmango aiískultis Ia historion. kaj ke âaümo êiurnomente âprucaa alten super Ia kompatindan insuleton. 'kaj li sukcesis jeti Ia juniperbastonojn kaj Ia vergofaskojn sur Ia insuleton. alie li apenaü estus kuraginta plenumi sian komision. ke tiu aventuro nur konfirmas tion.

ke mi aiidis lin. kiam mi devas respondi Ia demandon. amiko. ke tiu historio êajnas aI mi bone kunmetita. kiu estis grandbravulo simila aI GathenhieIm sed krome bona kaj honesta homo. pri kiu atestís tiu gemo. ke toleris mia patro. Kiam Ia hristorio nun finigis. kiel ." diris Ia preposto. kiam roi aüdís fortan gemon malantaii mia sego." "Estas Ia dua fojo hodíaü. TiaI mi rimarkigis. sed Ia kapitano estis persista. 43 . li Ievis Ia vízagon kaj demande rigardis Ia kapitanon. amiko. kaj volas gin reakiri.' mi diris. "Kun via permeso.. kiun mi aiidis fari gemspiron pro Ia malaperinta trezoro? Se mi povus kredi. 01 ke li ankoraü eê por momento sentu Ia kruelan doloron. êar subite Ia âaümo aItigis êíelalten super Ia insuleton. "Kiam Ia guvernisto rakontis tion lastan. Kaj mi tre deziris aíidi viajn pensojn. kaj li ne havis forton malhelpi tion aü poste ieI ajn vengi alIa kulpulo?' " êe tiuj vorloj Ia preposto Ievis sin kun neordinara vigIo. kaj teruraj gemkrioj dissonis sur Ia maron. êu Ia mortinta generalo malgojaspro sia perdinta ringo." diris Ia kapitano. ke âteilsto penetras en lian tombon kaj rabas de li lian plej karan posedajon. Ia tumulto farigis kieI bruo de militbatalo. ke miaj filoj kompatis tiun friponon Gathenhielm kaj âatís aúdi pri lia arogo. kaj mi saltíevigts. "Tre longe li tamen ne remis. " komencis Ia preposto." li dirís. Kaj tiu gemo tiel símílís al Ia laca gemspiro. tiam mí prefere irus de domo al domo por espIori. antaü 01 li haltigis Ia remilojn por observi. sed ke gi apenaü povas enteni iom da vero.QnÍ do klarigu. Kaj li ne bezonis vane atendi. La servísto tiam ekmovis Ia remilojn por iri hejmen. Tio daüris dum kelka tempo. ke ãajnis aI mi. 'se kruda marrabisto kiel Gathenhie'lm estus posedinta tian forton 42 I11I I defendi sin ankaü post Ia morto. sed en Ia sarna momento kriis aI li tondra kaj triumfa voêo: 'Iru aI Gata en Onsala kaj diru aI mia edzino. kiam lin turmentis Ia maIsanetoj de maljunago. kaj fine Ia ondoj tute êesis atakí Ia tombon de Gathenhielm. "mí povis bone rimarki. Baldaü gi kuâis same kvieta kaj trankvila kieI êiu alia insuleto. kiun mia beata patro kutimis eligd. ke Lasse Gathenhielm venkas siajn malamikojn kaj kieI viva kaj kieI mortinta!' " La preposto sidis kaj aüskultís kun klinita kapo. sed Ia intenso iom post iom malfortigís. "Tio estas guste mia penso. .Poste li per rapidaj rembatoj malproksímígís sin de Ia terura loko. sed jen kio okazis!" daíirtgis Ia kapitano. ke li ankoraü sentas sopiron pri g. "Jes. êu nun io rimarkinda okazos. ke mi ne plu volis preni lokon êe Ia tablo. Mi apenaü estis finparolinta.." "Amiko. Vere mi tiam nenion vidis. êu estis mia patro.i. ke li estas malantaü mi. sedsidis tie êi en soIeco kaj prípensis Ia aferon gis nun. 'êar. sed tiel konvinkita mi estis. pri tiu demando.

ke lia patro ne estas havinta pacon en sia tombo pro tio ke Ia ringo estas prenita de lia montrofingro. malnovajn muskedojn. en a:lia maniero. La preposto. ke Ia mortinto estis aganta. rakontis tion." diris kapitano LõwenskõId. bastonojn kaj faIêilojn. 44 "Estas bone. kíel vi velas. êar tiun êi aferon mi mem prizorgos. ke vi ne entreprenos tro rapídajn agojn. "Mti konsideris kiel mian devon transdoni Ia komunikon de Ia mortinto al vi. ke restas nenio por fari en Hedeby.kaj demandis." Certe estas tieI. Li komprenis nun. Li pli kaj pli maltrankvtlígís. "La generalo frapis Ia gepatrojn kaj forte frapis." diris Ia kapitano. kaj kíel Ia manoj pugnigas. Neniu rifuzis fari al li kaj Ia mortinta generalo tiun servon." diris Ia preposto. kaj nenieI volis konsenti. sed tion li aiískultis kun certa severa kontento." Post tio Ia preposto komprenis. Kompreneble Ia preposto prezentís Ia aferon laií sia kapo. kiam ili ekscías. Sed Ia kapitano interpretis êion. preskaií timis rakonti. ke unu el Ia âtelísta kanajIaro restas. "sed mi esperas.mi nun unue rakontos interparoIos pri gi. Li sentis penton kaj konsciencan riproêon pro tio. ke 'li gis nun tro facile traktis Ia aferon." La preposto rimarkis senkompatan maImoIecon en ~a voêo. 45 . mallongajn ursoIancojn. tíel ke Ia artikoj blankígas. Mi intencas nun informi Ia prokuroron pri Ia êtelo farita kontraií mí.ke estos nenecesa peno. Li sentis. kion li aüdís. kio okazis. Nun estes mia vico. kaj ke li estas same aêa kieI Ia aliaj. ke li antaiíe senkaiíze timis. kiu rdmarkís Iian grandan ekscitigon. "Mi voIas diri nur tion. Li forrajdis de tie kiel ebIe pIej baldaii por havd tempon sendi informon al Ia prokuroro antaü Ia vespero." mian historion. ke oni forprenis de li Ia ríngon." "Pri tio faru. La preposto ne konsiderds. kaj poste ni Poste Ia preposto rakontis sian historion. Li tímís. Nun li vidis. kieI âvelas ia vejnoj en Ia frunto de Ia kapitano. kieI suferis Ia maIjuna vírporko. Iongajn spadojn. êu Ia venontan matenon i1i velas akompani lin por kapti Ia stelinton. ke Ia kapitano strangolos per propraj manoj Ingilbert aií mortvipos lín. kaj li nun rimarkis. doIora vundo en lia koro. ke Ia pIej multaj porkidoj gruntas. ke ankaií en Ia pIej pacama homo trovígas iom de Ia karaktero de Ia Lodbrok-filoj. ke Ia kapitano ne sufiêe fervore interesigos pri Ia afero de Ia patro. kvazaií estus pika. Li rakontis. kieI Ia kolero de Dio trafis Ia ma:Ibonfarantojn. Sed kapitano LõwenskõId kunvokis êiujn siajn homojn. Terura koIero ekregis lin. kaj Ia reston de Ia vespero oní uzis por kolekti diversajn armilojn.

kiu estis parte kulturíta kaj plena de maIgrandaj fojnodometoj. kie Bãrd Bârdsson iam havis sian bienon. ke li estas tie.VI. Sed tamen ankoraií ne finigis tute Ia homa poteneo. La tri viroj. Estis ne rnalpli 01 dekkvin viroj. Ili tamen estís venintaj nur tien. Ivar Ivarsson. kaj nun Ia êasista humoro revekígis en ili. Li venis kun Ia mortJinto malsupren el Ia arbaro. tiu ãtelisto. kiuj kondukis aI somerpaâtejoj kaj karbigIokoj. kaj lia frato. kiam li je Ia kvara horo Ia sekvantan matenon eliris por âtelistêaso. Ili estís metintaj kelkajn filikfoliojn sur Ia vízagon de Ia kuâanto. knaboj. sed vi Iasu lin aI mio Nur gardu. La vera sovagejo 'komencigis nur unu mejlon de Hedeby.kaj ili iris en tute alia maniero. veran memorajon. ke ili tion seias. Unu el tiuj estís Olsbyn. sur kiu kuêas kvara persono. Lli komeneis sendi akrajn rigardojn en Ia densejojn. estis konataj kaj bonaj homoj. Hi ne vidis Ia analjunan generalon apud Ia brankardo. estis biel densaj. kiam ili ekvídís tiom da homoj. Estis Erik Ivarsson. Oar Ia mortinto gvídis la aferon gis tiu punkto. âtele. Kaj ili estis en plej bona batalhumoro. Tute ne. brulis pro deziro doni aI Ingílbert. pli malpeze. kie Ia grandpínoj. kiuj restis de Ia pratempo. Komenee dum Ia marâo ili transiris vastan valfundon. kiu havis grandan bienon en Olsbyn. alian aspekton. antaií 01 Ia general o bruldetruís gin. sed tamen ãajnâs al Ia viroj el Hedeby. ~alantaií tio kuêís Ia grandarbaro kieI densa feIo sternita sur Ia tero. "Neniu el vi rajtas malfeliêigi sin pro tiu âtelisto. Ili iris tíe antaíie. kiam lÍli eniris Ia grandarbaron. La kapitano kaj lia grupo rapidis renkonte al ili. 46 "Ni interkonsentu pri unu afero. li eerte ankaií daiírigos gis feliêa fino. Sed tamen ili seiis. Tie kaj tie sur Ia altajoj kuâís sufiêe grandaj vilagoj. Li staris tie kaj montris al li per sia fingro. Ill havis justan aferon kaj povis krom tio fidi aI Ia generalo. kíu] portas ínter si brankardon eI branêoj. kaj ili sentis frostotremon sur Ia dorsoj. kun arbo apud arbo sen interrompo. kiu li estas. kíu] 'Ia antaiían tagon tute paee metisfojnon sur sekigstablojn. En Ia arbaro trovígís maldarga] vojetoj. kaj neniu povis vidi. kaj Ia portanto] haltis. kiu ne edzigís sed restis êe sia frato en 47 . kiuj akompanis Ia kapitanon. êasante grandbestojn. Eê ne ombreton de li. kiam ili vidis tri virojn veni. lduj portis Ia brankardon." diris Ia kapitano. ke ili sternis super ili senfinan tegmenton kaj Ia tuta subarbaro êesis 'kaj nur musko kovris 'Ia teron. { La ka:pitano kaj Iiaj viroj rieevis kvazaií alian tenígon. ke li ne forkuru!" Oni eerte ne estus obeinta tiun ordonon. óíuj tiuj.

nur grandaj trunkoj.Ia gepatra domo. li jam estis morta. Sonis preskaií. malmola voêo. Mi ne vidis lin dum kvin jaroj. ke estas io neordinara kaj terura êe li en tiu êi mateno. kaj kiam Ia sunlumo penetris en ilin." Kaj liaj propraj homoj kaj Ia fremdaj viroj Jetis mirajn rigardojn sur Ia kapitanon. ddrls Ia kapítano. "êu estas Ingílbert Bârdsson.iron. ke Ia viro estas Ingilbert Bârdsson. kvazaií li parolus kontraiívole. ne estis facile sampaãí kun li. ke Ia venanto. kaj li vidis Ia viron de malproksime. kaj iH metis Ia brankardon sur Ia teron por saluti kaj manpremi. li vidis v. Jes. La antaüan tagon i1i iris viziti Ia homojn en sia 48 somerpaâtejo. kaj kie ili trovis Ingilbert? La fratoj Ivarsson estis grandbienuloj. Ambaií tiuj estis sufiêe maljunaj. sed tiam Ia alia levis sín kaj fugis en Ia arbaron. "Jes. kiam Ivar Ivarsson íris ankoraií kelkajn paâojn. kaj tiam Ivar Ivarsson ínís iom antaü Ia aliaj." diris Erik Ivarsson. filo de tiu Bârd Bârdsson. Li nomígís Paul Elíasson kaj estis adoptita de Ia fratoj Ivarsson. kiu antaiíe lo. haltas kaj en plej granda timo etendas forige antaií si Ia manojn. kunportante al ili farunon kaj viandon. "mi ne rekonis liajn vestojn. Sed li ne povis tuj rekoni Iin. La kapitano kvazaií ne vídis Ia etenditajn manojn. êiuj konis ankaií lin. kiu venas kontraú li sur Ia vojeto. Ivar Ivarsson nun rekonis. sed Ia êefajn aferojn 'li tamen sukcesis eltiri el ili. kiuj kovris Ia vízagon de tiu. kaj ili ne âatis esti tiamaniere eldemandataj. ekvidante lin tra Ia nebulo. NeIbulnubetoj âvebis inter Ia arboj. Frue matene ili reiris hejmen. Neniuj arbetoj. kaj Ivar Ivarsson volis alkuri por trankviligi lin. Li ne povis fortiri Ia rigardojn de Ia filikfolioj. kiu kuêas tie êi?" li demandis per stranga. ke 'li ne venu pli proksimen. kiu kuâas unu mejlon malproksime en Ia arbaro. Li konis Ia artonfari longajn paâojn. La arbaro estis sufiêe maldensa tie. S'ajnis al êiuj. kvazaií li ne estus tute prudenta. Preskaií tuj li falis kaj restis kuâanta sen movo. sed ne tute klare. kiu kuâis sur Ia brankardo. Li ne estas gentila kaj afabla kiel ordinare. "sed kiel vi scíís tion? êu vi rekonis liajn vestojn?" "Ne". ili 'farigis 'kiel flava fumo. Ivar Ivarsson iam estis soldato.gis en Olsbyn sed translogígts en somerpaâtejon • 49 . Li povís vidi tra ili. Kiam Ivar Ivarsson venis al li. Li ne estas kiel kutime. La kapitano iris al Ia fratoj Ivarsson. Kion ili havas por fari en Ia frua mateno. li falis sur Ia genuojn kaj kriis. sed Ia tria en Ia grupo estiís juna viro. kaj ili restis tie dum Ia nokto. Li tamen kuris nur kelkajn paêojn. Ivar Ivarsson rimarkis. Kiam Ivar Ivarsson estis sufiêe longe antaií Ia aliaj. Aspektis ja. Li komencís eldemandi Ia fratojn Ivarsson.

La kapitano en Ia komeneo sekvis Ia esploron kun plej granda atento. líajn âuojn. Li stanís meze en Ia grupo kaj montris al Ia tri viroj el OIsby. kiun iLi JUs prezentis. ili ne volis Iasi Ingilbert en Ia arbaro sed plektis brankardon kaj kunportis lin. Li estis volinta mortpremí Ingilbert Bârdsson inter siaj fortaj brakoj. kaj li tiom bricliis sin. ke li deziris. êu Ia mortinto havas Ia ringon en sia posedo. ke li rakontis aI Ia fratoj Ivarsson. Li bezonis eliron por sia vengemo sed ne trovis. ili tuj vidis. ke li nendon trevos. kvazaii ili estus eertaj. ne estis vera. sen ke iu homo tuâís lin. TieI okazis. ke Ingilbert falis senviva. Li eerte volis iri al fremda lando por vendi Ia ringon. Sed kiam Ia afero tieI fínigis. kaj âajnís al li tiam. estis verâajne ankaii lia. Kie gi nun estas? Ankaü nun neniu vidis Ia generalon. La ursolaneo. dum keIkaj eI Ia viroj . ke li volas espIori. ke ili esploris Ia poSojn de Ia mortinto kaj trovis Ia ringon. por ke li havu okazon batale gajni sian rajton. ke ili interâangas mokajn rigardojn. Estis ankaii supozebIe. Kien malaperis Ia ringo? Ingilbert komprenebIe kunportis gin. Kaj tíel okazis. sed li ne sukeesis. Tamen li komprenis mem. li kredis vidi Ia fantomon de Ia generalo. êiun kudron en liaj vestoj. Ivar Ivarsson estis vestita en malnova soldatjako. sed ke êio okazis tute alie. ke li estas morta. kiu kuâis sur Ia brankardo. kiam li fugis. Li kresloigís en si koleron kaj sangosoifon. sed foje li okaze rigardis al Ia bienuloj. ke Ia viroj el Olsby diru ne. de Ia kapitano traserêis Ia poâojn de Ia mortínto. Tiuj viroj. ke tiuj posedis Ia êí 50 51 - - ~ . Ia suspekto de Ia kapitano tute kompreneble turnis sin kontraii Ia bienuloj. eble seiis. Li trovis tion tre kredinda. ke li estas neprudenta. Ingilbert ]rusis kvazaü ekiipita por longa vojago kun tornistro sur Ia dorso kaj âuoj sur Ia piedoj. sed oni sentis lin. Iían tornistron. Kiam Ia aliaj alvenis. sed kiam li en la nebuloj de Ia arbaro renkontis Ivar Ivarsson. Li ne povis kompreni. Ili havas gin. Sed ili trovis lian postulon tute komprenebla kaj iris iom flanken. Kaj li aldonis. 'Estis pli 01 supozebIe. Kaj same okazís êe liaj viroj. Jes ja. kiuj estis el Ia sama vilag» kieI patro kaj filo Bãrdsson. Oni devis fini Ia serêadon ne trovinte Ia ringon. Li estis en tia humoro. kaj Ia randajoj de Ia êapelo estis suprenfalditaj laü Ia karlana" maniero. Sed êar Ia famimo Bãrdsson estis najbara al tli en OIsbyn. kíal li kaj liaj viroj en tiu mateno iris en --:11 Ia arbaron. Ia nebulo kaj maIbona konseieneo kIarigis Ia eraron. La distaneo. La kapitano aüskultís tion kun malhela mieno. ke Ia rakonto. Sed Ia malkontento de Ia kapitano tamen daürís. kaj li provas revivigi lin per skuado.I 1111 IIII •• '7 post Ia forbrulo de Ia domo kaj Ia síndronígo de Ia edzino.

por fari al si vojon. kiu kuâís apud Ingilbert." êe tiu propono Ia mallumo iom forglitis de Ia animo de Ia kapitano. kiam li Ialis. ke ni ne disiru. êiuj liaj viroj estis sin kolektíntaj êirkaií li.ringon. "Kaj âajne nenio alia restas. "Vi ne havas rajton meti nin en arestejon. êar gi aspektis sendifekta kaj neuzita. ke ili murdis kaj êtelís. En lia interno estis Iukto. sed êu tiu frapvundo ne povus esti kaiízita de Ia díka tuberbastono. kaj li malãatis kredi. kiun Paul Eliasson tenas en Ia mano? La kapitano staris kaj rigardís al Ia tero. kaj ili atakis kaj mortigis lin por povi alproprigí al si Ia trezoron. "Ni fratoj kaj ankaií Paul Eliasson. Neniu kredis. Sed Ia bienuloj volis fini Ia aferon. Oni ne vidis sur li vundon krom frapvundo sur Ia frunto. sed anstataiíe li kun plej granda trankvilo konfesis: "Ne. se vi ne preferas memvole doni al mi Ia ringon. ke li puâis Ia kapon kontraií ãtonon. Li kontraiídiris." diris Erik Ivarsson. Ia afere eble estus per tio finita. ke li 53 52 . Se Ivar Ivarsson nun estus jesinta. kie falis Ingilbert. komprenas ja." dirís Ia kapitano. Dum Ia unua konsterno Ia viroj el Hedeby retiris sin krom Ia kapitano. 01 ke vi fratoj Ivarsson akompanos min al Ia prokuroro. kaj nun Ia mallumo estis reveninta kaj al Ia voêo kaj al Ia vizago. ke ~i estas malplena. gi kuâis sur Ia vojeto ne malproksime de Ia loko. Ili eble seiis. 'lliam Erik Ivarsson paâis antaiíen al Ia kapitano. "êu tiu êi saketo estas via?" demandís Ia kapitano esplorinte Ia saketon kaj trovinte. kiu estas nia adoptito kaj baldaü farigos mia bofilo. kaj tiam Ia kapitano faris mansignon al siaj viroj. sed en betulâela to rnistro. Ringon oni ne malkovris. ke oni forlasos Ia lokon sen batalo. Kaj Ia fratoj Ivarsson kaj ilia adoptito estas tiaj viroj. Mi prenis gin kaj jebis gin en Ia tornistron. kiun Ivar Ivarsson portis sur Ia dorso. Li kaptis samtempe Ia lancon. ke ild lasu ilin faru Iaií sia volo. kion vi kaj viaj viroj pensas pri ni. kiu ridis pro kontento. ke li dntencas fugi kun Ia ringo. kiam Ia preposto jetis gin al Ingilbert. KeIkaj el ili jam svingis Ia armilojn. sen ke vi estos esplorinta ankaií niajn poâojn kaj vestojn. oni trovis malgrandan saketon el kaproledo." Nun finigis Ia pacieneo de Ia vdroj el Olsby." "Sed guste en tia saketo kuêis Ia ríngo. ke suspekto ne povas tuâí dlin. Li êiam aüdís nur ibonon pri Ia tri víro]. kaj ili komprenis kiam ili renkontis Iían filon en Ia arbaro. La fratoj Ivarsson estis dirintaj. kaj liaj frato kaj bofiilo aligis al li. Ili komeneis mem turni Ia internon de siaj poâoj eksteren kaj de- preni Ia ãuojn. Ni nun opinias. ke Bârd mortis.

Okazis novaj esploroj kaj nova demandado. guste kiiam Ia homoj estis en plej bona laborhumoro. gis gi denove akíris forton. Ekzistis iu. Dio mia. Ia sovaga] bestoj ja detruis inter Ia brutoj kaj díspepsío inter Ia 54 infanoj. ke tiu konsolanto estis io solena kaj grandpompa. íu. lia frato Ivar kaj ílía adoptito Paul estis metataj en arestejon pro suspekto pri murdo kaj âtelo. Ia vivotagoj malmultaj. Ia kortoj estis grandaj sed Ia domoj malvastaj. tíel ke oni devis meti Ia manojn sur Ia genuojn kaj ridegi. kaj tíam sonis. Ia vojoj estis mallargaj sed Ia deklivoj krutaj. ke gi kuiru Ia mang55 . kiamaniere fini iun tuberoriêan âtípon.Foje gi tute ne sciis. estis nur Ia fajro. Tiam gi plendgís Ia tutan êambron per fumo kaj haladzo. Precize en Ia gusta momento li aperís sur Ia vojeto. kiam Ia mastrino venis kun Ia trípiedaj kuirpotoj kaj postulis. Ia pordoj malaltaj sed Ia sojloj altaj. Li tiris sian sabron kaj dehakis Ia laneon. akompanata de íu poliehelpanto. Estis tiel. ViII. kiu flamís en senporda forno dum Ia vintraj vesperoj. kíu venis al riêulo same kiel al malriêulo. Kiamaniere ili estus alie eltenintaj? Sed tio eble dependis de tio. sed finigis tamen tiel. Sed tamen Ia vermlandanoj ne estis gemuloj kaj teduloj pro tio. kiel gi beligís kaj hejmigis eê plej etan kabanon! Kaj kiel g'i babílís kaj âercís kun Ia homoj en Ia domo dum Ia tuta vespero! ai krakis kaj kla:ketadis kvazaií gi ridus al lli. Ia pregejo] malmultimpresaj sed Ia diservoj longaj. ke ankaií prokuroro Carelius trovis konvene iri supren al Ia grandarbaro en tiu mateno. Foje gi transformigis en amaseton daardajo. ke gi rieevis tro malbonan nutrajon. kvazaií gi volus komprenigi al Ia homoj. ke Erik Ivarsson. ai kraêis kaj siblis. kiel Ia vorto de Dioaií konseienea paeo aü amofeliêo! A. ke en êiuj domoj trovdgís konsolanto. La frosto ja forprenis Ia grenon. ke gi estis do malalta kaj dangera kiel drinkado aü kubjetado! Estisnur io tute senkulpa kaj êiutaga.nkaií ne kredu. kiu estas grumblema kaj kolera. kiu ne perfidis kaj ne lacígís. sed eerte ili kiel ebIe plej longe konservis bonan humoron. La propraj viroj de Ia kapitano tiris lin malantaiíen kaj prenis Ia armilon de li.povas elverãi sian koleron per agoj. ke êe nd en Vermlando Ia arbaroj estis en tiu tempo grandaj kaj Ia kampoj malgrandaj. sed Ia zorgoj nekalkulebIaj. Sed tio estis Ia sola grandfaro dum tiu milito. Ni ne povas kontraiídiri tion. Sed tute ne kredu. Plej petola gi farigis. kvazaií gi volus imiti iun.

gi sciis plenumi pli nimarkindajn aferojn 01 fajreri. kiam l. jam dum iom da tempo sidis kaj rigardis en gin. flagru kaj lumu! Ludu kaj varmigu!" Kaj Ia animoj obeis al Ia fajro kaj komencis ludi. kraêi kaj krei haladzon. ke li povis fleksi feron. ili divenis enigmojn. Kiel eklumig'is en Ia okuloj de Ia mastro. Faru nun kiel mi. Iun maloftan fojon gi estis konsenta kaj serverna kaj faris sian taskon rapide kaj 'bone. sed duavice oni êatís paroli pri Ia generalo en Hedelby. ke 57 . Ili ne pereis kun li kaj lia regado. ili pluvivis post lia morto. "Frato animo. óar."Fratino flamo. La generalo estis tiel forta. kaj trovig. óar kio estas Ia homa animo se ne ludanta flamo. ai komprenis veki kaj vigligí Ia ludemon en Ia Ihoma animo." diris Ia fajro.i malseka kaj malvarma venis el Ia malseka nego ekstere kaj Ia fajro akceptis lin kun varmo kaj hejmeco! Kiel trankvilige estis pensi pri Ia gardanta lumo. lciuj trovígís êirkaii Ia fajro en vintra vespero.ajon. kiel aliaj fleksas rabotajon. kiel Ia flamo flagras en kaj super kaj êirkaii Ia kruda ligno. Rio antaü êio konvenis êe Ia fajro. ili tranêis girlandojn kaj rozojn sur laboniloj kaj veturiloj. Plej oni âatis rakontd pri Ia rego mem. dank' al Dio. "êu vi ne estas flamo kiel mi? Kial vi estas tiel malgaja kaj peza?" . da heroajoj kaj aventuroj êiam ekzistis sufiêe en Ia mondo." respondis Ia homanimo. i1i faris punpagajn ludojn kaj memorigis al si malnovajn proverbojn. kiun oni estis vidinta. Ili faris ludojn kaj kantis. Kaj dume Ia glacía malvarmo fordegelis el Ia membroj. Ia grumblemo el Ia menso. ili frotis kordojn de violonoj. "Nun estas 56 Ia vespera tempo. Li estis heroo inter herooj. Sed neniam ili estis tiel multaj kiel en Ia tempo de rego Karlo. kraki.is historioj abunde por rakonti pri li kaj liaj viroj. kaj tiaj aferoj neniam finigis. "mi hakis lignon." . kaj mi prízorgds hejman mastrumon dum Ia tuta tago. Mi havas forton nur por sidi trankvila kaj rigardi vin. kaj kun kiu oni estis parolinta kaj povds priskribi de kapo gis piedoj. Ili revivigis kaj estis gajaj. kiu elfluis en Ia malluman vintronokton kaj servis kiel gvídstelo por malriêaj vojirantoj kaj kiel terursigno por lupoj kaj linkoj! Sed Ia fajro povis fari pli 01 varmigi kaj lumi kaj kuiri mangajon. gi komencis paroli al êiu aparte en sia propra lingvo. Kiam nun tiuj. sed plej ofte gi gracia kaj petola dancis dum horoj êirkaü Ia kaêopoto sen boligi gin." diris Ia fajroflamo. tio estis ja tamen rakontoj pri êiuspecaj heroajoj kaj aventuroj. Ili rakontis fabelojn. ili estis lia plej bona postlasajo. Tiaj aferoj donis plezuron al maljunaj kaj junaj. ankaü gi? ai flagras en kaj super kaj êírkaü Ia homo. Li iam eksciis."Tion mí bone scias. La fajro kaj Ia ludo apud Ia fajro redonis al i1i Ia dezíron vivi Ia malriêan kaj penigan vivon.

" li dírís kaj rapidis alporti alían hufoferon. sed Ia avaro de homoj estis tíel granda. Kiam Ia pregejvizitantoj venis hejmen en Ia dímanêa posttagmezo. kaj ke Ingilbert estas trovita morta en Ia arbaro. êí Oní do povas kompreni. "Ne malbone divenite. kaj ke tiuj sldas en arestejo. gis ili deprenis Ia dimanêovestojn kaj mangís pecon da mangajo. ke li faros malbonan laboron. Sed tiam Mickel komencis suspekti. êu li rajtas rigardi gin. kaj en Ia tu ta distrikto ne ekzistis eê unu homo. kaj poste li plene pagis ai Mickel kaj por kvar novaj hufoferoj kaj por Ia du. ke li garnu Ia hufojn de lia êevalo. kaj post tio li dísfleksís Ia hufoferon kaj rompis gin." li dírís alia generalo. ke Ia fratoj Ivarsson kaj ilia adoptíto estus mortfrapintaj homon por akiri ringon. êar estis malfacile aüpreskaü ne eble kredi. ke Ia ringo 58 estas retrovita kaj denove perdi ta. Oni parolis pri nenio alia. êe granduloj kaj farmistoj. Multaj aliaj historioj ekaístís prí Ia generalo. antaü 01 oni devígis ilin rakonti pri êio atestita kaj êio konfesita kaj pri Ia verdikto. sed Ia generalo ekridis. li kredis. Ne estis facile eldíri decidan verdikton. "êu vi volas nomi tion fero?" li diris. Li estis tíel bonkora. Unue estis Erik Ivarsson. La forgisto ektimis. Kaj ankaü prí lia ringo oni scíís kaj pní tio. oni apenau povds bridi sin. kiujn li disrompis. Se li havis mankon. ke li fordonis êion. kiun oni kredís verãajna por Ia akuzitoj. kaj oni rakontis kaj rakontis ilin. La generalo rajdis ai Mickel en Smedsby kaj petis lin. "Au vi estas rego Karlo mem. Sed okazis same aI gi kiel ai Ia unua. Estis hezdtiga kaj stranga afero. nur kun tiu diferenco. estís tiu. kaj ke oni nun suspektas. kion li povus deziri. ke li estis fiera kaj tro atentis pni sia honoro." dírís Ia generalo. Ankoraü malpli oni povis suspekti lian fraton Ivar. gi estu kiom ajn valora. aü vi estas Forta Bengt el Hedeby. ke Ia viroj el Olsby êtelis Ia ríngon. Li estis riêa 'viro kun grandaj terposedajoj kaj multaj domoj. ke oní âtelís gin de li. kiam li viídis gin. Mickel. sed li Iogís êe sia frato kaj ricevis de li êion. êiun vesperon estis jugokunsido antaii Ia fajro kaj en grandaj kaj en malgrandaj domo]. La hufofero estis kaj fortika kaj bone farita. ke li pro iu ajn trezoro en Ia mondo povus fari malhonoran agon. kiu faris Ia plej bonajn hufoferojn en Ia regiono. gis ankaü gi rompígís. ke li kunprenis gin en Ia tombon. kio apartenis 59 .en Smedsby en Svartsjõ logis forgisto. "Certe estis rompa]o en Ia fero. ke tíu estís kunpremata kiel tondilo. Riam Ia forgisto nun venis el Ia forgejo kun preta hufafero. Sed guste pro tio estis malfacile pensi. kaj malfacile traktebIa. kiu ne sciis pri li kaj respektis kaj admiris lin. Ia generalo demandis. ke pli 01 io alia interesis kaj soívolígís kaj ekscitis Ia homojn tio. Li estis verdire malriêa.

Sed ankaü tiu verdikto ne estis efektívígata. Dum Ia venonta jugokunsido iLi en êeesto de jugisto. êar Ia verddkton de Ia apeIaeia tribunal o Ia rego devis unue konfirmi. êar Ia verdikto de Ia distrikta tribunalo estis ekzamenota de Ia apelacia tribunalo. kiu estas sola heredanto de Ia patro. post Ia pIej severa ekzameno de Ia akuzitoj. ke Ia viroj eI Olsby prenis Ia ríngon. Ia generaIo. êar alie IngiIbert estus povínta trankvile iri sian vojon kaj ne estus mortigita. êar Ia enhavo de Ia v:erdikto estis mallonge tio. kaj ke oni devas pendigí ilin. Ia verdikto estis kondamna. kiuj okazis en Ia maIgrandaj domoj. kiu kunsidis en Ia jugejo êe Ia deklivoj de Broby. kiun oni konís same bone kiel sian propran patron. sed povinte nek pruvi Ia kuIpon nek igi ilin konfesi. estos rigardata kiel kul- 60 61 . ke li estas aIte êatata de Ia fratoj Ivarsson kaj edzigos kun Marit Eriksdotter. Nun li tamen estis edukita aI justamo kaj honesto kaj êiam kondutis bone. Ia generaIo. KieI tia viro povus ekhavi Ia ideon murdi kaj âteli ? Rilate aI Paul E1iasson. kion li posedis. Li estis trijara tiam. kiu estis granda kaj forta kaj fidinda. Ia generaIo. kaj de kiu oni ãtelis Ia pIej karan. kaj estus mortinta pro maIsato en sia propra Iando. ke iIi ne konsideras ãtelon peko. Ia generalo. kaj âajnis nekredebIe. Certe vekis grandan míron. êar li naskigis ruso. kaj pri Ia rusoj oni scíds. Cetere li estis tiu. Estis tre malfaeile trovi Ia juston en tia afere. ke Ia ver a tribunaIo. kaj Ia apelaeia tribunaIo opiniis. ili ne estus tenitaj en mallíberejo. sed neniu volas konfesi sian kuIpon. kiu ricevos Ia pIej malmultajn punktojn. pri kiu oni aíidis tiom da fabeIoj de Ia frua infanago. konsideris neeese maIkondamni Ia virojn akuzitajn pri murdo kaj âtelo. Sed kiam estis eldirita kaj anoneita Ia rega verdikto. gis ili estis rakontintaj ~ian enhavon por Ia hejmanoj. La generaIo seiis.aI li. kiu estis morta. ili ne estus arestitaj. Ivar Ivarsson havis lin kun si. iIi êiam amis unu Ia alian.ke Ingilbert Bârdsson kunportis Ia ringon dum Ia fugo. Tiu. Sed aliflanke oni devis pensi pri Ia generaIo. sed aI Ia generalo oni fidis pli 01 al rego Karlo mem. skabenoj kaj publiko jetu kubojn. . ke unu ella akuzitoj murdis kaj âtelis. kiam li revenis eI Ia rusa militkaptiteeo. ke Ia viroj eI OIsby estas kulpaj. sen gepatroj. kiun oni pIej faeile povussuspekti. alie ili ne estus renkontintaj Ia kapitanon sur sia vojo. Oni tamen ne liberigis ílin. ke êajnas plene evidente. Marit Eriksdotter kaj li kreskis kune. La general o ankaü devis seii. oni seiis. kaj pro tio Ia jugo de Dio deeidu inter ili. tiam Ia pragejvizitantoj por unu fojo memvoIe rezignis Ia tagmangon. kaj en la pIej multaj [ugokunsídoj. ke viro kun fehíêo kaj riêajo en atendo riskus tion êtelante ríngon.

sed mortinto estis akuzanto en Ia afero. Almenaii tiu ne havos pIu okazon fari malbonon al ní. Irís tien. i1i preskaü surpríaígís pro sia granda nombro. ke tia terura estajo ricevos sian kondamnon en tiu êi tago. Oni preskaü povus kredi. Gi ne estis farata de homo kontraü homo. Estis saga verdikto. kiu repostuIas sian posedajon. Ili staris dense kunpremitaj en muItaj vicoj êirkaü Ia tríbunala domo. sed apelacíís aI Ia êioscia? Nun oni povis fine esti certa. lli sciis. kiel êio finig. Aspektis kvazaii abela svarmo. En aliaj kazoj oni povds heziti fari apeIacion al Ia jetkuboj. mortinto. êí. sed Ia du aliajn oni sen ia puno líberigu. êiuokaze êiuj volis kunesti en Ia jugejo Ia tagon de Ia dia verdikto. ke aperos Ia vero. i1i estis posedataj de maIamo kaj vengemo. Oni dormigis ilin per IuIkantoj pri eksterlegaj vaguIoj. ke guste tio estas Ia intenco. ke dli ne estis en sia ordinara humoro. kaj ordinare oni ja povis voja. tie oni devis mem êeesti. ke li ne âajnigis. êiu. kiu en som era tago pendas nígra kaj peza antaü abeIujo. sed kiam êiuj en Ia jugodistrikto kolektígís en unu Ioko. Tamen estiis malhelpo. Tio estis Ia pIej bona en Ia regoverdíkto. Ne estis facile dirí." ili pensis. justa verdikto. Ciuj homoj tie en VermIando estis kontentaj pri g. kaj ankaü ne gajaj kaj nekoIeremaj kieI dum foiroj. ke li estas homo fidinda. EbIe esoís tieI. Ili símilis al svarmantaj abeIoj ankaü tiurilate. kíel ili estis en Ia pregejo. ke roto da soIdatoj formis gardovicon êírkaü Ia loko antaü Ia jugejo. kaj oni tiaI ne povis iri kontentige 63 . sed ne en tiu La mortinta general o certe sciis. Ne. dank' al Dio. Ili ne estis silentaj kaj solenaj. i1i ne konsideris ilin homoj. ILi rigardis êíujn âtelístojn kaj murdistojn kiel malicestajojn. sed ekstere. êí 62 Vere Ia domoj kuâis maIdense.pa kaj pro sia krimo perdos Ia vivon per pendigo. êu iu miras pri tio? Ili kun Ia patrina lakto ekhavis Ia teruron pro krimuIoj.is. ke li vidas pli kIare 01 iu ajn en tiu maIkIara afero. unu tia sangosoífa satano eI Ia vivo.i. Tute ne trovigís êe Hi Ia penso. ." La dioverdikto ne okazis en Ia jugeja saIono. kiu fortenis de li lian posedajon. ke rego Fredriko Iasis Ia decidon aI Ia generaIo. kieI monstro-idojn ãangttajn kontraii homidoj. êu ne estís beIe farite de Ia maIjuna rego.Li eble konis lin en Ia maInova milita tempo kaj sciís. ke gi donis okazon al Ia generaIo maIkondamrui aü kondamni. Simile rímarkinda afero ne okazis dum muItaj jaroj. êí Krome estis io tute unika en tíu proceso. kaj Ihi gojis pro tio. kiu ne estis tro maIjuna por iri aü tro juna por rampi. ke estas bezonate montri kompaton al tiaj. kaj iLi reiru aI sia êiutaga vivo. kio ja estis bona. Oni ne povis kontentigí ekscii iom post iom kaj de aliaj. "Nun eliros.gi tutajn mejIojn sen renkonti homon. sed i1i estis sovaga] kaj incitigemaj.

sed hodiaíi oni estis kuraga kaj entruda. ke tiuj. Kiam oni ne havis alian al kiu jeti mokvortojn. si êeestis êiun jugokunsidon. Ankaü Ia sinjoroj. proksimen. kiel kuboj devas. ke ne estis facile ion fari kontraü ili. Oni ne flustris kaj mallaüte parolis. kion si preferas. ke si havas kuragon resti. Tiu knabino ne estas tímema. kvazaü si estus certa. Kaj al êiuj tiuj oni anoneis. Tio tamen estis gojiga. Li volis esplori. La jugoservisto elportis ankaii segon kaj tablon. kaj oni verdire jetis multajn insultvortojn al Ia soldatoj. êu ili estas veraj kaj falas jen tiel jen tiel. Ia amaso tuj vig~tgis. kiuj ne bezonas stari ekstere luktante por loko. Kaj malmulte trovígís. ond direktis ilin al juna knabino. kaj jen kaj jen Ia viroj provis premi sin antaiien por preni êian lokon. kio dume povis doni plezuron al Ia okuloj. Tion ond alitempe ne estus farinta. kiam ili vidis sino I!i penais. Li fojon post fojo jetis ilin sur Ia tamburledon. sed tiam oni komenois rakontí. kaj post tiu informo oni ne plu genis sino Sed anstataiie oni surâutís âin per pikvortoj. êar tuj kiam li montrigts. kaj inkujon kaj plumon por Ia skribisto. kaj tial ilIi devis stari kaj atendi tie dum multaj longaj horoj. Oni demandüs âin. kiel bone estas por ili.La jugisto kaj Ia skabenoj estis lasataj tra Ia gardovico kaj iris aü rajdis al Ia jugejo. ke alme- 64 r. ke si estas flldno de Erik Ivarsson en Olsbyn. Kaj oni demandis. La atendantoj estis tiel multaj. Poste li denove rapídís internen. en kiu tintis du kuboj. sed en biu tago ne estis prudento êe ili. kiuj sidas tie interne. Kíam iu el ili farigis videbla. ke Ia venontan tagon oni liberigos ilin. 65 . êar oni ja komprenis. kiu tenis sin kiel eble plej proksime al Ia gardovico. kial filino de âtelísto havu Ia plej bonan lokon. Kaj Ia akuzitoj ricevis novan kuragon. estis enlasataj en Ia jugejon. Ia homoj kriis al li malicajojn kaj spritajojn. kíel oni alitempe estus farinta. kiuj alvenis. êu Ia fianêon. Nenio estís farebla por malhelpi tion. kaj tio ne estis mírínda. g'i estis malgranda kaj neforta. si kapklinis kaj ridetis al Ia akuzitoj. êar ili baras Ia vojon. kaj multajn aliajn aferojn krome. Fine li venis kun malgranda kaliko. Estis Lõwenskõld el Hedeby kaj Ia preposto el Bro. kiuj havis sian hejmon malproksime en Ia arbaroj. Ia uzinposedanto el Ekeby kaj Ia kapitano el Helgesãter kaj kompreneble multaj aliaj. Oni kríis salutojn kaj rimarkigojn per lauta voêo. La jugoservisto venis el Ia jugejo kaj metis grandan tamburon en Ia mezon de Ia loko. sed tiam Ia proksime starantaj kriis al ili. Miris tiuj. Tion ili neestus farinta alitempe. Tute ne. kaj neniam si ploris sed estis trankvila. intencas komencí Ia aferon antaü Ia vespero. êu ke oni pendigu Ia patron. La homoj estis devintaj iri de Ia hejmo frue por akiri lokon proksime al Ia gardovico.

Tiel neeble estis -kredi. kiam malfermigís Ia pordoj de Ia jugejo kaj Ia afero komencígís. Antaií êio ili provis forpeli Marit Eriksdotter. Kiam Ia procesio montrigís. Si sciis. Ia jugisto kaj Ia skalbenoj iris dekstren. kiuj havüs tiel grandan reputacion. same mildajn kaj senkulpajn kiel si. Bela. Ia skabenojn. ke ili ne âatus vidi ilin tie. ke Ia pomo ne falas malproksime de Ia arbo. sed vere si aspek1:Jis bona kaj senkulpa. kion oni kriisal si. kaj. farigis tuj ínterpremo kaj kurado en Ia popolamaso. rampis inter Ia kruroj de du soldatoj kaj internen de Ia gardovíco. Unu ekzistas. Ia sinjoroj restis en Ia mezo. faris krimon. La skribisto prenis lokon êe Ia tablo kun siaj paperruloj. êiuokaze si ne staris tie tute vane. si faris al si amikojn el Ia jugisto. kiu defendis âin aü almenaií provís silentigi spritulojn kaj kríulojn. ke Ia malfeliêaj kaptitoj gojos. povante resti kie si staras. ke iu. konfidi ilin al Ia graco de Dio. La prokuroro kaj Ia kaptitoj starigis sin laií Ia maldekstra flanko de Ia jugejo. Oni ja diras. Si volis pregí por ili dum Ia pruvofaro. Tia estis tute kontraií bona ardo. Poste oni vidis Ia sakristianon. ke aêa ororingo povas tenti ilin fari krimon. Ia prokuroro kaj Ia kaptitoj. kiam i1i vidos sino Si estis ja Ia sola. S1 staris tie por doní al ili forton kaj konsolon. malgrandakaj maldika kiel si estís. kiuj havis proprajn filinojn. Ia sola en Ia tuta amaso. Certe si aüdis êion. kie si nun staras. Kaj nun si êeestis ankaií tie êi. kaj Ia prokuroro mansignis al Ia jugo servis to. milda kaj pacienca si sidis en Ia jugejo. Ia preposton. por ke Ia arestitoj vddu âin. ne. Tion i1i ja ne volis mem konsenti. Ia skabenoj kaj ankaií Ia prokuroro. kiu ne povas kredi. pensis en sía koro. Ne nur pro Ia fino de Ia longa atendo sed ankaii pro Marit Eriksdotter oni gojis.naü ekzistas unu. kiiuj estis liberaj sen katenoj kaj ligoj. kiun Marit Eriksdotter âatas. Pluraj grandaj kaj fortaj viroj provis fari vojon por si al Ia unua vico. Post tiuj iris Ia sinjoroj kaj keIkaj bienuloj. La granda tam'buro ankoraü staris sola meze sur Ia loko. ke li forigu sino 67 . kiu havis por ili homan koron. se si ne estus êeestiinta en Ia jugokunsido. Si neniam íncítís ãun. sed si nek respondis nek ploris nek provas fugi. ke oni permesis al ili esti interne de Ia gardovico. kvankam êiu estis gardata de du soldatoj. Oni ja nenion sciis. sed oni asertis. En solena procesio venis unue Ia jugoservisto. lu kaj iu el tiuj. Nenio kaêis gin. ke Ia distrikta tribunal o ne estus malkondamninta Ia akuzitojn. Sed en sia timo ke si venos al kaêita loko si klinis sin. Ia skribiston kaj Ia jugiston. kiu estas konvinkita pri ilia senkulpeco. Kaj certe si havis amoplenan koron. 66 Vere oni aiidís iun kaj alian voêon.

Ia filo de Dio.Lá jugoservisto tuj drís al si. Tiu unua rondo finigis tiel. kiam Ia preposto parolis.êu ili nun estos rigardataj kiel indaj interpreti Ia volon de Dio? Kíam Ia kuboj estis provitaj. por ke ili ne devu verdikbi al Ia morto senkulpan homon. Di venis en 68 alian humoron. Ambaü prenis Ia êapelojn de Ia kapoj. Li pregis al Kristo. êiuj aüskultís al Ia preposto kun nudaj kapoj. Ia jugisto paâis antaüen kaj laíitlegís Ia regoverdikton. metis sían manon' . kaj Ia sakristiano komencis kanti psalmon. Tiuj malgrandaj objektoj. La preposto kaj Ia sakristiano estis paâíntaj antaüen kaj starís nun meze sur Ia loko. Kaj Ia homoj aüdis kun stranga tremtimo Ia falon de Ia kuboj kontraü Ia tamburan ledon. Kaj kiam tiuj. Ili ne pensis plu siajn etajn terajn pensojn. ke si ne proves forkuri. ke i1i estas veraj. Estis neordinare vidi tiel multajn en unu tago. aúdis Ia psalmon. Estis bela aütuna tago kun blua êielo. Oni unue donis Ia kalikon al Erik Ivarsson. Poste Ia prokuroro prenis Ia kubojn kaj petis al Ia jugisto kaj pluraj aliaj el Ia êeestantoj.pli solenaj farigis Ia homoj.i la plej solena. se si nur povas stari proksime al Ia arestitoj. ke Paul Eliasson faris -69 . ili sentis lian êeeston. ke okazos io granda kaj solena. ói estis longa kun multaj turno]. kíu havis nun tempon pensi pri Marit Eriksdotter. Sed kiam ili estis venintaj en Ia homgrupon. Li pregís al li kompati ankaü Ia jugantojn. Nun ili jetos nur por decidi Ia vicon. si estus facile trovebla. kiujn estis malfacile sekvi. Ankoraü . ke lli kompatu tiujn êi akuzitojn. êu estas signo de Dio. ke li kompatu Ia publikon. li lasis sino Li konís âín sufiêe por scii. Kaj ili pregís. kion ili gis nun partoprenis: apelacio al Ia êiopova.sur âian âultron kvazaü por aresti âin kaj kondukis âin supren al Ia jugejo. ke li alvokas Dion mem. ke Dio helpu kaj gvidu. ke Ia tera potenco kvazaü formetis siajn sceptron kaj glavon. kiuj estis malfeliêo al multaj homoj . kiuj staris ekster Ia gardovíco. por ke ili ne ricevu maljustan verdikton. kiu iam mem staris antaü Ia tribunalo de Pilato. ke ili jetu ilin por vidi. Sed samtempe klarigís al li Ia prokuroro. kiu estis tie. Fine li pregis al li. siajn sagon kaj soion kaj petas gvidon de Dio. êioscía díajo por ekscii gian volon. Sajnis al ili. Sed cetere. nubetoj kaj Ia arboj plenaj de flavaj folioj. Ili opiniis. ili komencis kvazaü kompreni. kaj se Ia prokuroro dezirus admoni sin. Aroj da migro'birdoj fojon post fojo flugis suden super iliaj kapoj. ke tio êi ankoraü ne estas Ia fina decido. ke li aprobas ilian faron? Kiam Ia preposto firris. oní alkondukis Ia tri arestitojn. ili pregís êiuj. por ke gi ne devu atesti grandan maljuston kiel iam Ia judoj êe Golgota. ke tio devas ion signifi. kiu estis Ia plej aga. blankaj . Sed ili komprenis.

kiam mi jetas kubojn. kio estas Ia plej alta jeto. Pregínte patronian. kieI li tenu Ia kalíkon. ke mí ankoraüfoje Iudos kun li. por ke oni pli bone aüdu kaj vídu lin. Estis preskaü netolereble stari malproksime kaj ne scii. Sed aI êiuj âajnis. kaj tiu paâís supren sur Ia ãtupon antaü Ia jugejo. ke Ivar Ivarsson estas malkondamnita. Sed tiam aperis ridetosur Ia lipoj de Ia maljunulo. Tio venis tiel neatendite. êar mi havas nek infanon nek amatinon. "Ne estas Ia unua fojo. êiuj ãajnis surprizlgi.Ia plej maImultajn punktojn. Tiam Ia jugisto signis aI Ia prokuroro. Oni grumblis kaj pIendis. ke mi estas senkulpa. ke vi 70 donu al mi malmultajn punktojn. kiu devis komencí." li diria per tieI alta voêo. Do estis li. tieI ke gi tondris. Estis pluraj. "Ivar Ivarsson sole sesojn rieevis. kaj tiuj estis nun kaj âiritaj kaj malpuraj. Di ne komprenis. Kiam Ivar Ivarsson iris aI Ia tamburo kaj akeeptis Ia kalikon kun Ia kuboj de Ia prokuroro. ke Ivar Ivarsson estis kiel patro por 71 . tiris Ia trikitan êapon de Ia kapo kaj Jetis gin en Ia aeron. kaj oni vidis. Sed neniam mi povis kredi. Li Interplektís ambaü manojn êírkaíi Ia kalikon. Di âatís lin. Paul Eliasson eksplodis en laütajn gojokriojn. kiu povas serei antaü tia decido. ke Ia gardistoj ne povis haltigi lín. La jugisto kaj Ia prokuroro klinis sin antaiien por rígardi. kaj oni gojis pro tio. Kaj same malbonspertaj kieI Ia vestoj âajnís ílía] portantoj. Verãajne dependis de tio. êar li estisbrava kaj bona. prokuroro. ke ili iam ajn povis rigardi lin krimulo. kiuj ploros pri mi. La tri akuzitoj portis Ia samajn vestojn. Sed oni miris pri Paul Eliasson. li kriis per lauta voêo: "Kaj nun mí pregas aI vi. Ivar I varsson !" Sed nun okazis io. kiuj komeneis krii: "Bondeziron. Estis ja vere. kiuj staris ekstere. Li ankoraü tenis sín rekta. ke li iam estis soldato kaj hardigis en multe da sufero dum milito kaj kaptiteeo. du premis lian manon. ke Ivar Ivarsson estu malkondamnata. kiujn dli surhavis kiam ili renkontis Ia kapitanon dum Ia maIsupreniro de Ia somerpaâtejo. kaj lciel li jetu. kio pIenigis êiujn per konsterno. ke li pregas. tíu volis montri aI li." Tion dirinte li jetis Ia kubojn sur Ia tamburledon. Sinjoro Kristo. kiu seias." La prokuroro volis rapídigí lin. sed Ia homoj âatis aüdí lin. ke Ivar Ivarsson estas plej bone elteninta eI Ia tri. Ia skabenoj kaj Ia êeestantaj altranguloj proksímigis sin kaj vidis Ia rezuIton. Kuraga estas viro. ke êiuj aüdls lin. Kaj êiuj. deziris en tiu momento." Oni komprenis. "Forta Bengt el Hedeby kaj mi faris aI ni plezuron per tio muItajn vesperojn malproksime en Ia stepoIandoj. kaj Ivar Ivarsson Ia pIej multajn. keIkaj kapklinis al Ivar Ivarsson. kieI falis Ia kuboj. sed Ia amaso nenion ekseiis. kaj li havis kuragan kaj sentiman aspekton.

ke alia estas malkondamnita? Poste oni tuj restarigis Ia antaüan ordon. "Mi dankas Dion. kaj oni denove miris.ga kaj respektiga? Liaj rigardoj estis mutaj. Estis virino. kiu êiam aperis Iar. Venis antaiien rompita kaj maIjuna viro kun êanceliga kaj nefirma iro. kiu povis pIu pensi pri li kiel pri murdinto kaj âtelinto. ke li apenaü pIene konscias pri tio. por ke mia filino povu edzinigi kun tiu. aüdis êiuj. êu li ne komprenas. li kieI Ia frato. Oni apenaú rekonis lin. kaj gi vekis grandan emociono Estis tre neordinare de Erik Ivarsson rekoni. arestitoj kaj gardistoj maIdekstren. Sed tenante Ia kalikon kun Ia kuboj en sia mano li provis rektigi Ia dorson kaj di ri keIkajn vortojn.li. ke li sole sesojn ricevis. videbIa aI êiuj direktoj. kio okazis. kaj Ia tamburo staris sola en Ia mezo. kiu trapasos Ia mortoprovon. Sed Ia jugisto kaj Ia aliaj rapidis tien. aliaj rigardantoj retiris sin supren al Ia jugejo. ke lia iama forto âajnis koncentrita en Ia voêo. ke li eble atendas." Estis tieI kun Erik Ivarsson kiel kun multaj maljunaj. êu tiu povas esti Erik Ivarsson. kiun si amas. kion li faras. ke Ia jugoservisto devis meti sían brakon êirkaii lin por apogí lin. Li volis reiri al sia antaüa loko. Kaj nun oni vidis Ia saman esprimon de surprizo en iliaj vízago] kiel Ia antaúan fojon. ke li lasu min fari maIbonan jeton. "êar kvankam mi en tiu êi afere estas same senkulpa kiel li. kaj muItaj kredis. kaj li eê ne turnis Ia rigardojn tien sed staris rigardante en Ia spaccn. êu li vere povas goji pri tio. sed estis tiam tieI senforta. Erik Ivarsson!" La trikêapo de Paul Eliasson flugis supren kiel Ia antaüan fojon. 73 . La aütoritataj personoj iris dekstren. Erik Ivarsson!" kaj post si audigis multvoêa krio: "Dankon kaj íaüdon al Dio. ke li donu al li altan Jeton. Liaj okuloj estis tro maljunaj por distingi Ia punktojn sur Ia kuboj. Kaj mi pregas al Nia Sinjoro Jesuo Kristo. ke Ia prokuroro anoncos Ia rezulton. li tamen estis Ia plej bona el ni. Oni pensis. Estis nun Erik Ivarsson. sed nur turnis gin kaj lasis ilin fali. Estis kvazaü Ia amaso ekster Ia gardovico komprenus. li diris. kion tio signifas por li? Erik Ivarsson staris inerta kaj indiferenta. li restis indiferenta. Kion li diris. Oni staris kun larmoj en Ia okuloj kaj pregís al Dio. Ekzistis neniu en Ia 72 tuta homamaso. ke iu estas pli bona 01 li. ke li vin heIpis. neniu gojo estis videbla en Ia vizago. kaj vivi kun li feliêa gis Ia fino de siaj tagoj. sed nun temis pri Ia vivo. kaj dezirí al si Ia morton por fari alian felíêa. Li apenaú skuis Ia kubojn en Ia kaliko. sed ankaü post tio kaj eksciinte. kiu elkriis: "Dio benu vin. ke mia frato nun estas malkorrdamníta". longe antaú 01 Ia prokuroro anoncis Ia rezulton.

kio diris al Ia homoj. Neniu povis certe díri. Li saltis alten. Li estas juna arbo. ke ili volas farigi geedzoj. kio kunigis ilin. Si rigardis lin kun plenkora amo. antaü 01 gi ion donis de sia riêo. kaj oni turnis siajn rigardojn al li." Poste li skuis Ia kubojn petole kaj Iasis ilin turbi en Ia kaliko. tre premita ai li. kiam li tenis Ia kalikon en sia mano. li estas sekalkampo detruota per tretado. êar pli multaj punktoj 01 tiuj de Ia fratoj Ivarsson ne estis eblaj per unu jeto. êirkaiíbrakis kaj kisis Ia gardosoldaton. kiu staris apud li. Estis amo. kaj io super êiu tera amo. Li ne parolis aI Ia homoj kieI Ia aliaj.Nun estis Ia vico de Paul :IDliasson iri al Ia tamburo kaj fari Ia fortunan jeton. 75 . êar êiuj atentis ja pri Ia kubjetado. 01 ke li per tio estas malkondamnita. éiuokaze ili staris unu apud Ia aíía. kaj li ne povis pro gojo resti trankvila. Li staris senmova kaj sekvis ilin per Ia rigardo. antaiíe dancintaj Ia tutan nokton kaj unuafoje interparolantaj prí tio. ke rni estas same senkulpa kiel Ia aliaj. Oni ne estis malkontenta pri tiu rezulto antaüe. se ili ambaií estus trapasintaj Ia teruron de Ia morto kaj venintaj al Ia alia flanko kaj post 74 rankontigo trovintaj. Ili estus povintaj stari tieI antaií Ia domkorta barilpordo en frua somermateno. ke Marit EriksdoUer êtelíre starigis sin apud Paul Eliasson. Maltrankvilo ne estis rimarkebla êe li. kiam íli sentis êíun pekon forprenita el Ia animo. gis Hi atingis gian randon kaj falis sur Ia tambunledon. Li ne êirkaiíbrakis âin. malgraü Ia mil rigardantoj. kaj estis io en ilia animo." Li ne povis kompreni ion alian. malgraü Ia terura Iudo pri vivo kaj morto. Marit! Mi sole sesojn ricevis. sed li turnis sin aI tMarit. kaj li estis metinta Ia brakon êirkaií âian talion. en kiu ili estis enmiksitaj. sed nun oni vidis. jetis Ia trikêapon supren. Paul Eliasson kriis mem per Iaiíta voêo: "Mi sole sesojn ricevis. Ia publiko ne bezonis atendi Ia prokuroran anoncon de Ia rezulto. kaj ili ne kisis aií karesis unu Ia alian. sed kiam fine ambaií kuêís kviete. kaj nun li ja estis jam kondamnita. "Dio scias. por tíel dirí. Idi estus povintaj stari tíel. Li trankvile prenis Ia brakon de Ia talio de Marit kaj sekvis Ia prokuroron al Ia tamburo. Ili estus povintaj stari tiel post Ia unua komunio. ke li devas esti Ia vera kulpulo. êu Ilí longe staris tieI. mi kiel Ia aliaj. "N e timu!" li diris. en nekomprenebla maniero kunigitaj malgraü gardistoj kaj timigaj aiítoritataj personoj. ke guste por Paul Eliasson ili devas havi kompaton. si nur staris tre. Jam antaií Ia pruvofaro êiuj opiniis. ke ili apartenos unu 811 Ia alia eterne. aI kiu ne estas permesite restí gis florado kaj fruktigo.

" VJII. gis estos veninta de Ia registaro konfírmo pri Ia verdikto de Ia distrikta tribunalo. Ia prokuroro. li ne tiel gojkrius antaütempe. êar Ia jugisto daürigís: "Sed tiu interpreto de Ia distrikta tribunalo estos per kuriero submetata al Ia rego. Ili skuis Ia kapojn. ke oni povas ínterpreti Ia dioverdikton en pli 01 unu maniero. sed si ne povis memori iun desegnajon. ke kapitano Lõwenskõld rapíde iras ai Ia jugisto. kie si logis. ke Ia distríkta tribunalo emas interpreti la rezulton tíel. havu gojon de ili. Longe sidínte kaj desegninte per trikilo sur Ia stupo si eniris en Ia dometon kaj malfermis sian vestokeston por serêi iun vestopecon. Slajne li nun komprenis. kaj hezitinte unue kelkajn momentojn si kunprenis gin eksteren. kaj dume neniu kumgis movi sin aü paroli. kaj neniu bondeziris aI Paul Eliasson pro Ia rezulto." La jugísto. ke êiuj tri akuzitoj estis same senkulpaj. laíi kíu si povos triki. kiu estis arte trikita kun multaj diversaj fonoj kaj strioj. tio estus ne ebla. ke nenio estas decidita. Li volis diri. en tiu êi tago sendota al StokhoImo. kio estas Ia plej alta jeto. êar Ia díoverdikto ne donis klarecon. Ia skabenoj kaj Ia sinjoroj senurge kaj trankvile íris aI Ia tamburo kaj rigardis Ia kubojn. kaj restos Ia akuzitoj en arestejo. Si volis triki ilin kun bela desegnajo kun strioj kaj kvaranguloj. sed Ia jugisto sufiêe abrupte forturnis sin de li.Tiam êiuj pensis: "Oni vidas. 16 . ke li estas ruso. kaj trikis paron da infangantoj. sed estis iom tro frue. Ankaü Paul Eliasson restis trankvila. por kiu si intencis ilin. apenaü flustri. Neniu pensis. Sed êiuj sentis maltrankvilon. por ke Ia infano. Paul Eliasson liberigis sin de siaj gardantoj kaj denove jetis sian êapon alten dum plej forta gojkriado. Sur Ia fundo si trovis pintan trikêapon." Estigis forta ekscito en Ia homamaso sed ne gojokriado. Post mallonga interkonailígo aperis Ia tribunalo denove. Sed tiun êi fojon ili ne aspektis gojaj. La prokuroro por Ia tria fojo Irls aI Ia êtuparo de Ia jugejo kaj anoncis: "Paul Eliasson sole sesojn ricevis. aü tiel. La jugisto kaj Ia skabenoj íris en Ia jugejon por lnterkonsiligi. 77 . êu estis tieI. Se li estus svedo. En aütuna tago proksimume tridek jarojn post Ia rimarkinda kubjetado êe Ia jugejo de Broby Marit Eriksdotter sídis sur Ia âtuparo de Ia malgranda surfosta dome to êe Storgàrden en Olsbyn. ke same kulpaj? Oní vidis. kaj Ia jugisto anoncis. ke oni devas malkondamni êiujn tri akuzitojn. ke povus esti fuso.

ke ili estas senkulpaj. Erik Ivarsson. kieI li svingis tiun êapon kaj Jetis gin alten. "Nu. Ia migrobirdojn. Si prenis gin por esplori. kiujn si amas. kiam si klinis sin aI li. ke tineoj estas farintaj truojn en gi. Si vidis êion. kiun li jetis supren kontraií Ia belegan aütunêielon. kaj en tiu Ia tineoj âajne sentis sin plej hejme." La êapo havis grandan. Sajnis aI si. ke êiuj tri akuzitoj estas same kulpaj kaj estu mortigataj per pendigo. ja ne estas rnirinde. La kvasto kaj Ia êapo falis el âiaj manoj. La grandan homamason. ke io brila:s inter Ia fadenoj. kiam li kredis. Si memoris. ke mi okaze elprenis gin el Ia vestokesto kaj eltrovis. Kaj li demand'is âin. Venis decido el Stokholmo. perdis Ia vívon. de kiam goiestís êiutage uzata. Dio mia. ke Ia dioverdikto estu tiel interpretata. kíu ríngo gi estas. Paul Eliasson. êu li povos veni kaj Iogi sub Ia tegmentoranda defluiIo en Olsgârden. sed nun si tamen devis tion fari. kaj tíam âajnis aI si. kaj jen si trovas gin kudrofiksita en Ia kvasto sur Ia êapo de Paul! 78 KieI gi venís tien? Kiam gi venis tien? eu Paul scíis. ke kaj li kaj Ia fratoj Ivarsson estas malkondamnitaj. ke âtelajo estas kaêita en Ia êapo. Sed si apenaií 79 . kaj en Ia momento. Si memoris Ia belegan. kiu komenee estis malama kaj malamika kontraií si kaj âiaj proksimuloj sed fine komeneis kredi. Eê Ia kvasto mem malfiksigis kaj falis sur âiajn genuojn. si êeestis. si rimarkis. ke li tion seiis. kaj trovis tiam. S/i neniam antaiíe vidis Ia ringon. Estas bone. ke en Ia kvasto estas kudrofiksita per dika Ianfadeno granda sigelringo eI oro kun ruga âtono. por ke seiu Ia viroj. ke baldaií lia animo vagflugos en Ia alto kieI erarinta birdeto. kiuj erarintaj vagflugis super Ia jugeja Ioko. "Pasis almenaií tridek jaroj. kiu kredas al i1i kaj malgojas pro ili. kiam oni plenum'is Ia kondamnon. Ivar Ivarsson. rugan kvaston en multaj koloroj. profunde bluan aiítunêielon. Si apogís sin kontraií Ia êtuparbaríton. fermis Ia okulojn kaj sidis senmova kaj pala kieI mortanto.Kiam Marit nun turnis kaj tordis Ia êapon por eltrovi Ia teknikon. Ne. âia onklo. êar kiam Marit skuís Ia êapon. ke oni ne povas refiksi gin. kiam s'i pensis pri gi. Ia fadenoj flugis al êiuj direktoj. ke trovígas iu homo. Paul ne povis seii. Sia koro kunpremigis êiufoje. kaj âia fianêo. li fIustris al si. kaj aI kiu gi apartenas. Paul vidis ilin. en kia stato gi estas." si pensis. ke Ia koro volas rompígí Pro tiu ringo âia patro. êu gi estas tiom detruita. Si vigIe disigís ilin. ke ne estas eble. sed si ne bezonís rigardi Ia regan monogramon sur Ia âtono aü legí Ia enskribon sur Ia interna flanko de Ia ríngo por seii. ke gi estas tie? Ne! si tuj diris aI si. kvazaií gi estus okazinta hieraií. Estis alia tago.

ke Ia êtelajo estas kaãita en gi? Ne. ke êiuj partoprenis âiajn kredon kaj fidon. Si vidis. La du 6 81 . kiuj staris êirkaií si ekster Ia gardovico. "Paul âatís kolorojn. Tamen estis tio. "De kie Paul povís ricevi tiun êapon?" si pensis. ke Ia pastro prenas Ia êapon de lia kapo. kiam ni teksís por li grizajn vestojn. ke oní estus devinta interpreti Ia dioverdikton tiel. Kaj multaj malbenoj estis dirataj pri kapitano Lõwenskõld. Oni diris. Li unue ekgenuis kaj pregís al Dio. ke Ia paroâo Bro estos dezertigita kiel Jerusalem. estas tio. ke Ia dioverdikto estas interpretita malfavore aI Ia akuzitoj. ke Paul estus sendinta al si Ia êapon. Oni diris. Homoj kriis konsolvortojn ai Ia kondamnitoj kaj insultis Ia ekzekutistojn. ke li estas vizitinta Stokholmon. Paul Elíasson estis Ia unua. estis bonaj al si. ke li pensis pri si en sia Ias ta momento. kiam Ingilbert mortís pro timo. "Tiu êi êapo certe estis iam bela kaj brila. estus kredintaj âín filino de murdinto. se li estus sciinta. se tiuj homoj. Marit Eriksdotter rapide klinis sin antaiíen. Poste 80 Marit vidis. Ia viroj staris kun pugnitaj manoj kaj kunmorditaj dentoj. êiuj." Si ankoraiífoje turnis Ia êapon êirkaiíen kaj rigardis Ia desegnajon. kiu staris apud li. "Nek mi nek iu alia en Ia domo trikis gin al li? Eble li aêetis gin en Ia foiro aü interêange ricevis gin de iu alia.estus bezoninta iri al Ia pendigloko pro tio. Li preferis rugajn tríkêapojn kun grandaj kvastoj. Farígts generala gemado. êar oni tie êi prenas Ia vivon de senkulpaj viroj. êu si iam povus kredi. Ia pastro donis Ia êapon al Marit kun saluto de Paul. ke en Ia êapo estas kaêita Ia ringo. Li volís havi koloron sur Ia drapo. Li sendis gin kiel signon." si pensis. Neniu el ili estis preninta Ia ringon. Sangigis Ia pensmaniero de êiuj homoj.. ke li ne sciis. kio helpis âin tra Ia malfacila tago. poste li turnis sin al Ia pastro. Tiun li certe âatís. kiu sidis sur fingro de mortinto. kaj petis lin pri io. kiel Paul kun âia] patro kaj onklo staris klinita super Ia mortinto. La maljuna generalo Iasis êiujn tri fari Ia plej altan jeton. kiam oni elkondukis Ia tri virojn.êí Si forme tis Ia êapon kaj denove klinis sin malantaiíen kontraü Ia barilon por rigardi en Ia pasíntecon. Si estis en Ia arbaro tiun matenon. se io estas certa en Ia mondo. Li neniam estis kontenta. kiujn si renkontis. kaj ke estas lia kulpo. La homoj estis pripensintaj kaj ekzamenintaj kaj venis al Ia konkludo. Kaj ne nur tra tiu sed tra êiuj gisnunaj tagoj. Tio ne povis signifi ion alian. ke êiuj tri akuzitoj estas senkulpaj." . Si ne estus elteninta Ia vivon. Virinoj ploris. kiu suriris Ia malgrandan tabulplankon sub Ia pendigilo. tenis Ia êapon antaü siaj okuloj kaj ekzamenis gin. Kiam êio estis finita.

Si metis Ia ringon en sian keston. Mãrta neniam forgesís montri sian dankemon pro tio. kiam li iris de Ia hejmo. Eble li intencis konservi gin nur por mallonga tempo. bluaj kaj b1ankaj fadenoj en multaj desegnajoj. KieI gi nun povas esti êi tie?" "Eble li perdis . Mârta." §i diris. êar gi estis trikita per ruga]. Si prenis Ia êapon kaj reiris al Ia stalo. "kaj helpu min pri desegnajo. ke oni portu Ingilbert al Ia logata regiono kaj íris por haki branêojn por brankardo." Verdire estis Marit. Mãrta. "Nenio turmentas min. "Eble iu eI niaj servistoj trovis gin en Ia arbaro kaj portis gin tien êi. Mi volas kopii tiujn fonojn. vi havos Ia tríkajon morgaü. . "De kie vi ricevis tiun êi?" si diris. neniu ekhavis Ia ideon serêi Ia ringon en Ia êapo. kaj proponis aI si farigi stalservistino en Storgàrden en Olsbyn. Si iris eI Ia ombro apud Ia muro kaj denove rigardis gin." êí 82 La servístíno prenís Ia êapon kaj jetis sur gin rigardon. "KiaI vi tieI demandas?" "óar mi trikis êi tiun êapon al mia frato Ingilbert Ia Iastan someron. . kiam li vivis." diris. Li ne intencis ion malbonan per tio. "Gi kuâis en mia kesto dum multaj jaroj. ke âi povís veni inter homojn. Eble li kredis." diris Marit. Sed Ingilbert estis enkudrinta Ia ringon en Ia êapo antaü sia foriro. "Mi ne vidis gin post Ia mateno. kiam li falis. kaj kun Ia êapo en Ia mano âi iris aI Ia bovinstalo por paroli kun Ia servistino." diris Marit. Si âajnis surprizita." diris Ia servístíno. sed mi ne eltrovas Ia teknikon. Marit. âí 83 .maljunaj decidis. Lia propra êapo. tiu sidanta sola en Ia arbaro post Ia morto de Ia patro kaj de Ia frato. Jen rigardu ilin! Tiun arton vi konas pli bone 01 mi. se tio turmentas vin. se mi povas fari gin al vi. certe estis same bona sed ne tieI multkolora kaj arte trikita. sed Marit aüdís. ke estas pIoro en Ia voêo. kiu pensis pri Mãrta Bàrdsdotter.gin. kiun mi ne komprenas l" Riam montris sin Ia servistino. ke oni persekutos lin. Li tieI ekdeziris gin. sed oni neniam povas esti tute certa. mi ne permesas. Sed Paul momente restis por rigardi Ia êapon de Ingilbert." diris Ia servistino. ke vi estas Ierta en tríkado. "Venu eksteren. si donis aI si Ia êapon. vi eble ne volas kopíí por mi Ia desegnajon ?" "Se vi pruntos gin aI mí. kaj tíal volis kaêí gin. Tiel êio okazis! ~Hestus povinta juri pri tio. Kaj post kiam li falis. kaj nerimarkite ãangís gin kontraü sia propra. Paul Eliasson malpli 01 iu alia. "Ne.Sed se tiel maIgajaj memoroj apartenas aI gi." si krris al Ia interno de Ia malluma stalo. kiun li Iasis aI Ingilbert. "Mi scias.

Estis tiel. kieI facile oni estus povinta trovi gin. 01 ke si havu logejon kaj vivtenon en Ia bieno dum sia tuta Tivo. kie gi estas. si ne volis. Ili sciis. kiu rezignis deziri íon por si mem. Por tio li havis potencon. ke Ia tempo farigos tro longa pro manko de laboro. ke ili eltenis malliberejon kaj jugesploron en espero. si devos edzínigi. Tiu maIestimo. prenis Ia tríkajon. Kiam Marit nun sidis tie kaj pripensis. si ne bezonis tímí. KiaI li ne tieI arangis. Homoj r. Post Ia malfacila frapo Marit bone sentis. ke oni trovis gin? Li sciis Ia tutan tempon. ke certamaniere Ia Hedebyanoj pravis? Montrígís. Sed kontraü i1i si êiam restis rifuza.icevis konfidon al âiaj prudento kaj boneco. ke Ia vivo estas por si finita. kion nun fari. Oni neniam vidis âin tre goja sed ankaú ne tre maIgoja.jtamen ne havís trankvilon Iabori sed klinis Ia kapon kontraü Ia barilon kiel antaüe kaj provis eIpensi. ke si iru aI Ia preposto kun sia historio kaj donu al li Ia ringon. ke Marit similas al tia. tion si povis nun kompreni. Eble oni eê diros. por ke Ia bieno havu mastron. kiu ordinare sekvas filinon de krímulo.vere ne Ia kapitano sed lia edzino kaj lia bofilino faris keIkajn provojn proksímigí al Marit. Kial Ia generalo ne arangis tiel. oni kutime tuj venigís sino Ankaü infanoj tre âatls sino sia fostodometo ofte estis plena de etuIoj. sed ne por aperigi Ia ringon. 85 . kaj ínterêangí keIkajn vortojn kun si. Marit unuamomente pensis. kaj ili volis rebonigi. Ankaü el Ia sinjorfamilioj oni kutimis iri al Marit. ke oni kondutis kun granda estimo al Marit. si heredis Storgârden de sia patro. Por evití tion si translasis Ia tutan bienon al unu el siaj nevoj sen alia pago. si estis kontenta prí tio kaj neniam pentis. ne premis sino La homoj estis certe konvinkitaj ke maljusto estas farita. eu si nun aperu kaj konfesu. kiam oni vidis êín sur Ia loko antaü Ia pregejo. kiuj lasis Ia vivon malantaü si por logi en monallinejo. sed si ja komprenis. estígts en si granda koIero. Post Ia proceso si diris eê ne unu vorton al iu eI tiu domo. en Ia pregejo au festeno. La vizago estis flaveblanka kaj tute sen sulkoj. kie ajn si montris sin. kaj kiam iu estis malsana. kion si faru kun Ia ringo. ke si êiam havas tempon helpi ilin en iliaj malgrandaj zorgoj. ke ili sciis pri gia loko. ke Ia ríngo estis en Ia posedo de Ia viroj el Olsby. sed ne. ke ili Iíberigos kaj povos vendi gin. ke oni esploris Ia êapon de Ingilbert? Anstataüe li lasis tri senkulpajn suferi morton pro Ia ringo. kiel êe iu. êu si estas juna aü maljuna.Marit reiris al Ia âtuparo antaü Ia fostodometo. kiel aspektas tiaj virinoj. si 84 pripensis. Eê Ia famílio en Hedeby . Estis io paca kaj kvieta êe si. Se iu en Olsbygãrden estus scianta. Por fremdulo estus preskaü ne eble diri. ke por konservi gin. li estus dirinta.

riêa kaj potenca. se si transdonus Ia ringon kaj rakontus. Sed jen okazis.êiuokaze Marit komprenis. kaj ankaii ili estis bonhavaj kaj bone edzígintaj. Ni estis sur Ia vojo kaj Iudis per ruldisko. estimata kaj honorata. en 1788. Si aüdís. Si dum multaj jaroj atendis. "tiu êi estas Adrian eI Hedeby. Si êiam sentis doloron kaj angoron. tion mi volas. Sed Marit volis fari nenion. êu vi volas ripari Ia êapon aI Adrian. "jes." Si fermis Ia pordon de Ia fostodomo malantaii si kaj sidis sola interne. Unu. nerriam antaüe metís sian piedon trans la limon de Vermlando kaj neniel antaukonis Ia církonstancojn en tíu loko. ke atingos lin ia puno. ke maIgrandaj irrfanpiedoj rapide kuras tra Ia korto. ke oni ne povas nei. La rego faris lin barono. sen edzo. si estis vokata al baronino Lõwenskõld por akcepti sufiêe kuriozan konfidon. Si estis malriêa pastrofilino el Sõrmland. êion. "Tio êi devas esti signo de Dio." "Jes. kaj mi disâiris Ia êapon de Adrian. Ree forpasis kelkaj jaroj. antaü 01 li iros hejmen." si pensis. êio pro lia agado. sed nenio venis. Li havís bonegajn filojn. "Ludu tie êi sur Ia korto dum tempeto!" si diris aI Ia knaboj. ke tio estus rigardata kiel justigo al Ia kapitano kaj ankaü al lia patro. sen infanoj. Ia alian si ne konís. Tiu homo prenis de Marit êion.aú dekunujaraj. "Tio êi estes baldaii Iaríta. dum si flikis Ia truojn en Ia êapo de Adrian LõwenS'kõld." diris Ia mastrino. kie si trovis gin." Si prenis Ia disêirltan êapon kaj Ievis sin por iri en Ia fostodometon. ke fantomas 87 . "kaj mi 86 IX. Bela knabo kun io milda kaj afabla êe si." diris Nils." diris Nils. sen bieno. "Marít." diris Marit. Nils. "Ni denove estas amikoj nun. Si metis Ia manon al Ia koro. sed ni malpacigts. kio estus bona kaj avantaga por Ia Lõwenskõldoj. volis demandi vin. kie si servos. Si sidís sola. ke koncernas sino Estis du knaboj dek. kaj si komprenis. kaj neniam traJfis lin malfeliêo. kiam si vidis iun el Ia famílío Lõwenskõld. ili venis por peti servon de si. "Mi konsideras plej korekte. Precíze. "tuj rakonti al vi. Jam en Iasama tago. Marit vekigis el siaj profundaj pensoj. kaj Ia ringo en nenia maniero memorigis pri si. ke fraülino Malvina Spaak venis al Hedeby kiel mastrumistino." Marit sídis kaj rigardis Adrían. Kapitano Lõwenskõld estis nun okdekjara. estis filo en Ia bieno. êion. kiam si alvenis.

malpeza kaj vígla. proksimume kiel malnovtempa karlano. ke li similas al Ia avo de mia edzo. sen ke iu demandis âin. ni preskaü kredas ke li volas bonon al ni. kiam oni malfermas pordon aü venas al interetaga âtupara platajo. Fakte fraülíno Spaak neniam antaüe renkontis tian sengenan kondutmanieron rilate al fantomo. kiu li estas. kiu selas estí utila multrilate. kaj ili kutimas nomi lin Ia G e n e r alo. kaj antaü 01 oni havas tempon demandi sin." Fraiilino Spaak ankoraüroje genufleksís kaj asertis. Sed vi komprenas. jes. kaj Ia mastrumado funkciis kiel horlogo. ke si ne intencas lasi timigi sino "Ní tute ne komprenas Ia kaüzon de lia irado tie êi. ke oni sur ãtuparoj kaj en koridoroj. foje eê en Ia êambroj. 89 . kiu estas vestita en blua uniformjako kaj altaj refalditaj botoj.tie êi en Hedeby. jes. li malaperas." Fraíilino Spaak estis dudekunujara en tiu tempo. êu si ankoraü ne renkontis Ia reaperanton." kvazaü tio estus afere valora kaj motivo por fanfarono. entreprenema kaj decidema. "Miaj filinoj opinias. kiu vi dia Ia GeneraIon. kaj mi petas vin ne tímí. helaj haroj kaj flororugaj vangoj kaj ne estis malornamo por tablo de Ia gesinjoroj. se Ia geservistoj volas doni al vi klarigojn. Sed nun si estis tie. Li faras nenion malbonan. kiuj ambaü vldis Ia GeneraIon senfine da fojoj. sed êar si devenis de homoj kun rango. ke ni nenion komprenas el êio êi. dankis pro Ia averto kaj asertis. generalo Lõwenskõld. ke per tio neniu volas diri. "Hodiaíi estas mi. êiuj trovis âin plenkore afabIa homo. kaj si tute ne estus akceptinta ofícon en Hedeby. La fraiilino verdire estís nur malriêa mastrumistíno. ke tio kaüzis al si certan malestímon. kaj oni tuj tre ekâatís sino S1 baldaü rimarkis. se si estus tion sciinta antaüe. ke si neníam permesas al geservistoj íom ajn klaêi pri Ia gesinjoroj. fortikan viron. si rimarkis. Sed si ege tímís fantomojn. kiam vi renkontos lin. jen Ia guvernistino deklarís ." daürígís Ia mastrino. Tial si genufleksis antaü Ia baronino. kiun vi vidas sur tiu pentrajo. ke Ia fantomaperado menciita de Ia baronino estas ordinara paroItemo dum Ia mango]. nekredeble lerta en okupoj kaj laboroj de êiuj specoj. kaj kiam si ankoraü devis nei. Estis kvazaü si estus estinta malpli bona 01 Ia guvernistino kaj Ia administranto. kaj malriêa knabino ne povas facilanime forlasi bonan oficon. si rajtis mangi êe Ia tablo de Ia gesinjoroj same kíel Ia biena administranto kaj Ia guvernístíno. Pasis neníu tago. Li staras antaü oni tu te subite. renkontas altan. kaj per tio Ia aüdíenco estis finita. La vero estas. ke vi estas sufiêe prudenta por ne aüskulti. Si cetere estis beIeta kaj êarmeta kun malgranda kaj grada korpo.kiu reaperas. Jen unu el Ia junaj fraülínoj. ke estas Ia generalo mem laüdíre li estis tute bonega homo . Kaj 88 roi esperas. Ne malofte okazas. kien ajn si venis.

nebula. kaj se si estus povinta decidi. ke finigos per teruro. kiu bezonas helpon de Ia vivantoj por trovi ripozon en sia tombo. êar oní apenaü eksídis êe Ia mangotablo. "Hodiau vi vídís Ia Generalon. gi certe estas iu malfeliêulo. Sed iun antaütagmezon. Estis plena taglumo. Ia kruroj fleksigis sub si. antaü 01 si vidis Ia fantomon. jes ja! La viro estis ja vestita per blua jako same kiel Ia maljuna generalo sur Ia portreto kaj per Ia samaj kolosaj refalditaj botoj. 90 "Kia stultulino mi estas!" si eksplodis. La dentoj klakis. kion postulas âia pozicio. Se si ne estus devinta pensi pri Ia tagmango. tute preta kapti âtelíston. si subite komprenís Ia aferon. fraülino Spaak. ke Ia barono kaj Ia baronino neniam partoprenis Ia âercadon pri 91 . kaj neniam transiris âiajn lipojn eê unu vorto de rnallaüdo pri Ia konduto de Ia gesinjoroj. estis en Ia trajtoj io griza. Tamen âia] pensoj ne povis forlasi Ia Generalon. deknaüjarulo. kiu rapide paêis flanken por lasi âin preterpasi. Sed sur Ia tuta âtuparo estis videbla neniu homo. êiuj turnis sin al si kun demandoj. Si diris al si. La vízagon si ne povis tute rekoni. Si apartenis al Ia decidemaj homoj. Sed Ia fraülíno komprenis. kaj si tute ne pensís pri fantomapero. si neatendite renkontis sur Ia ãtuparo viron. esplo ris malhelajn angulojn kaj êambretojn. ke si iom ektimis. si ne trovis tempon por nei." J es ja. kaj tiam oni nepriskribeble amuzigís. F'raülíno Spaak estis tutan monaton en Hedeby. Jam antaüe fraülíno Spaak rimarkis. si neniam estus reveninta malsupren. rigardís en Ia subtegmentejo. ion tian oní ne povas eê ímagí. oni estus farinta seriozajn esplorojn por klarigi Ia aferon anstataü uzi gin kiel paroltemon êe Ia mangotablo. kaj ne lasi Ia aliajn serei kun si. kaj certe io estis videbla êe si. kion si vidis. ke se vere estas estajo el Ia alia mondo. kion li deziras. Fraiilino Spaak restis sufiêe longe en lasubtegmentejo por trankvilígí. kíon fremda sinjoro havas por prizorgi en Ia subtegmentejo. La fraülíno rapide rekuris supren. "Kom- preneble tiu estis Ia Generalo. Si tuj decidiskonservi en si. Malfeliêe si ne povis neí. kiu montras sin. kiam turnis sin al si Ia filo en Ia domo.kaj si subsentis de Ia unua momento. Sed kiaro neniu homa estajo farigis videbla. kiam si venis el Ia subtegmentejo. Timi Ia Generalon! Ne. S1aparte si evitis partopreni laêercadon prí Ia reaperanto kaj konservis por si siajn malbonajn antaiisentojn. kaj si turnis sin por demandi. kie si kalkuIis vestojn por lavado. Tuf fraúlino Spaak trovis sin êefpersono êe Ia tablo. kaj êe tiu ataka alparolo. kiu jus venis hejroen el Upsala pro Ia kristnaskaj ferioj. ~i nur demandis sín. kiujn si tamen respondis kiel eble plej roallonge." li dírís.

ke plaêas al ili Ia penso. kiu reaperas. jen en malhela angulo de Ia kuirejo. ke lia deziro estu baldaü plenumota. sed por mi li neniam montris sin. . Si vidis lin tieI.'' li diris. '''Miaparte. "mi envias êiujn. oni malfermis Ia pordon de Ia vestiblo. verdire du brilajn dentovicojn. "Li ne sentas sin hejme en sia tombo. Tiam subíte unu el Ia fraiilinoj ekkriis. jen en vestiblo. ofte. Fraülino Spaak iom demandis sin. Ia libroj foje finigis kaj an1kau Ia paroltemoj. Oni êpinís aü kudrís. Sed Si komprenis. si ne povis seii pri liaj inteneoj. Oni sidis ekzemple en longa vespero kun sia manIaboro. Kaj ili ne malâatís. Ire êiuj junaj en Hedeby estas plene konvinkitaj. Neniam oni trovis eê plej etan kaúzon de Ia fantomapero. kiuj ekvidas Ia Generalon.kíon li serêas. ke si preskaii kutimigís aI li. kiu devis iri en Ia provizejon por kaãite de Ia moko de Ia servistinoj tremi kaj dentoklaki. êiuj virinoj kun Ia baronino unua eIkuris por trovi Ia pacogenanton." Li dirís tion kun vera sopiro kaj kun tieI bela esprimo. ke certe estis Ia Generalo kaj neniu alia. La tuta familio estis konvinkita. Oni ne povas rifuzi al li tiun rnalgrandan plezuron. ke li estas tie.Ia Generalo. êiufoje kiam si vidis Ia Generalon. se oni estus havinta kuragon eniri Ia êambron." diris Ia junaj fraülinoj. êu povas trovigí en Ia domo io. kiam rigardo eI homa okulo tuêís lin. Inter Ia apartajoj de Ia Generalo estis ankaü tiu. Oni trovis ion pri kio miri. Sed kompreneble oni nenion trovis. momenta apero jen sur âtuparo. Sed êar li malaperís en Ia sarna sekundo. kaj ke oni certe estus trovinta lin tie. ke Ia ceteraj familianoj eê malgojus pri tio. ke li ne tiom ínteresígus pri Hedeby." F'raíilino Spaak. ke Ia GeneraIo tuj okupas Ia mangosalonon. Dum la sekvanta tempo âajne fraülino Spaak pli 01 iu alia estis ceIo por Ia atento de Ia reaperanto. Malgraü Ia asertoj de Ia baronino fraülino Spaak rimarkis. kion ni faras tie êi en Hedeby. 'ke Ia senpaca prapatro povas eniri en varman kaj bonan êambron. Mi volus helpí lin. ke Ia juna studento prenas Ia aferon multe pli serioze 01 Ia eeteraj gejunuIoj. Ia spinilradoj turnigis kun nova forto. Ia babilo vigligis. âraübís Ia fenestropordojn. Ili nur Iasis Ia aliajn okupigí pri tio sen geni ilin. tute êe Ia fenestra vítro. Oni reiris internen. skuis Ia âultrojn kaj diris. Fraúlino Spaak kredís. Estis subíta. ke estas Ia maljuna generalo Lõwenskõld. Oni rapíde lumigis lanternon. kiam oní forlasis gin vespere. Nun si observis. estus preferinta. La juna barono eerte kompatos Ia malfelíêan reaperanton kaj redonos lin al Ia tombo kaj Ia ripozo. ke fraülíno Spaak en si pregís al Dio. Si vidis vizagon. "kaj interesas lin ri- 92 gardi. 93 . Sed dume oni plenvekigis. ne.

kiam si matene íris en Ia salonon por rigardi. Vere ne estis agrabla najbarajo. ke Ia kuirejo en Hedeby trovígís en fIankdomo. N e estís fingromarkoj sur Ia gIasoj. kiu kaúzis Ia bruon. Tiutempe ne povis okazi en domo io pli terura 01 tio. kiu kuâis en êambreto apud Ia salono. ke êí 95 . malordon oni ne vidís krom tio. unu mangokulero kaj unu tekulero. kaj ke tie je tiu granda okazo estis plenplene da fremdaj kaj krome nespertaj servistinoj. si devis ankaü esti en Ia saIono kaj kontroli Ia pretigon de Ia tabloj. ke mankas iu eI Ia argentaj objektoj. si kuâís kaj malvarmâvítís Ia tutan nokton. Oni memorís. kiam sekvis nova bruo kaj nova ruligo. ke ne povus esti pli bone. ke kvar pomoj kuêas meze sur Ia planko. Apenaü si íom trankviligfs. oni sidis ja êe Ia fajro Ia pasíntan vesperon kaj rnangts pomojn. êar si ja komprenis. La fraülino montrís. "Homiadio. Fraülino Spaak devis pagí sian malzorgon per sendorma nokto. timante ke Ia GeneraIo envenos por fantompremi sino si kunprenis kaj Ia kuiristinon kaj Ia tabIoservistinon. kaj Ia baronino mem komplimentis âin kaj diris.ke li volis trovi Ia salonon purigita kaj ordigita. pri velovanoj'" kaj pasteêoj en Ia forno kaj pri buljonkaldronoj kaj saücopotoj super Ia fajro sur Ia fajroplato. vekigís en iu nokto pro tio. kaj kvar pomoj estis forgesitaj sur Ia fornorando. ne estis malfreâodoraj ínternajoj en Ia pasteêoj. Estigis en Hedeby febra maltrankvilo. kiam li eniris tien. ke si unu fojon ricevis veran pruvon pri amikeco. kiu gvidis Ia tuton. F'raiilino Spaak febre okupis sin pri rostajoj sur rostostangoj. Sed poste venis Ia terura bato. kie staras âía Iito. kaj ke oni devis trakuri Iakorton por atingi gin. Ia buljono estis konvene spicita kaj Ia kafo konvene forta. atenti ke vino kaj bíero venas el Ia keIo kaj ke Ia kandeloj sidas rekte en Ia lucernojo Kiam oni krome pripensas. grandan tagmangon kun muItaj gastoj. transpreni Ia argentajn mangilojn. por kio si taügas. Aliflanke fraülíno Spaak neniam povis forgesí. Ho. kiel gi devis. mankis du kuleroj. ke devis esti taüga homo. Sed êío funkciis. Kaj tio ne sufiêis. kaj poste ruligas aI Ia mezo de Ia pIanko. kiel Ia baronino kaj Ia fraiilínoj kolektas siajn laborajojn kaj kunportas ilin. Kíam fraülino Spaak transdonís Ia argenton ai Ia baronino. kio okazis. ankaü ãpínílojn kaj kudrokadrojn oni portis en alian êambron. Oni ne lasis eê fadeneton sur Ia planko. ho. ke iu obje'kto kun forta bruo frapigas kontraü Ia muron. Sed tio ne plaêís al Ia GeneraIo. kaj tio ripetigis ankoraü du fojojn. êiun vesperon vidís fraülino Spaak. 94 Oni estis havinta festenon en Hedeby. Fraülíno Spaak. Oni faris nenion krom serêi. Ia biero âaúmis. tiam oni bone komprenas. kiujn Ia baronino mem kalkulis kaj donis al si. Sed nenio estís detruita. kion li nun entreprenas en Ia salono?" si gemspiris. Farigis granda ekscito.

Si steIe íris en Ia subtegmentan vestoêambron de Ia servistinoj kaj sekrete traserêís iliajn malgrandajn kestojn. êio estís vana. Ia servistinoj unu Ia alian kaj êiujn. kiu estas fremda. Jen tiu jen alia montris sin kun plororugaj okuloj. li eksciis. Si estis en Ia porkejo kaj esploris Ia trogon de Ia porkoj por rigardi. kion si kredas pri tio. kie si pIue serêu. neníon oni trovis. ke Ia larmoj si'bIe falis sur Ia varmegan platon.kaj êiuj aliaj suspektas âin. kaj fraülino Spaak enportis ilin kun feliêobrilo aI Ia baronino kaj farigis denove Ia neeesa heIpantino kaj zorgantino de êiuj en Ia domo. TieI statis dum du tagoj. êar ili êiam traktas gin âerce. kiel li povis. Dum Ia nekredebIa urge de granda festeno êio povas okazi. Jen li venis sub Ia preteksto. 8'i rimarkis. kie gi ne kuâu. ke si devas turni sino SI tion faris. . Sed en Ia êifono kuâís Ia du argentaj kuleroj. sed fraülíno Spaak obeis lian sugeston. êi prenis Ia . ke oni preskaü neniam metas íon tien. kaj jen. li vizitis âin en Ia apudsaIona êambreto aü en Ia kuirejo. ke li ne povas paroli kun aliaj pri tiu afero. sen ke oni tion rimarkis. La fraülíno staris klinita super Ia kuireja forno kaj tiel ploris. kieI Julita kaj Eriksberg. portis gin al Ia breto. Sed nun ili estis retrovitaj. Li diris. Oni forjetis Ia êifonon. ke Ia GeneraIo montris aI fraülíno Spaak neordinaran favoron.íu frlponíno-t vizitis Ia kuirejon en Ia festena tago. êar si kredís.se si mem ne petos pri maldungo. Ia mastrumistino Ia servistínojn.portebIan âtupetaron el Ia provizejo. ke li bezonas novan fadenon por sia fíêvergo. kaj nun si ne komprenis. tion si sentis. kaj fraülino Spaak estis proksime al maIespero. Oni maIdungos ãín. . TieI ofte. ke Iogis lin Ia bona adoro de freâbakitaj buIkoj. ke Ia baronino . Li petis Ia fraülínon rakonti pri Ia fantomaperoj en Ia kasteIoj en Sõrmland. êe tiuj okazoj li êiam turnis Ia interparoIon al supernaturajo]. ke si proprigis al si Ia du kuIerojn. kaj oni. etendis 96 Ia manon supren kaj kaptis maInovan kaj maIpuran lavêifonon. jen li diris. ke Ia aliaj kredas. KieI ili venis tien? Certe okazis sen ies volo kaj seio. Kiam Ia juna barono Adrian venis hejmen en Ia printempo. Nenio maIbona. êu Ia kuIeroj venis tien. kaj volis scíi.kiu pendas aIte kaj tieI nekonvene. tie staras Ia GeneraIo apud Ia muro kaj montras al breto. kiu ne aIportas bonon. êar gi kuâís. La mastrino suspektis Ia mastrumistinon. kaj Ia kuleroj akompanis gin. kiam li farigis videbla. Li siaparte sentas kompaton al Ia malfeliêa reaperanto kaj volas 7 97 . kiam si íel sentis. estís preta veturi maIproksimen al Ia finnaj regíonoj'" en Ia nordo por trovi sino Oni farigis suspekta kaj maIjustema. La GeneraIo kiel kutime maIaperis en Ia sarna momento. kaj li tuj komencis atenti âín en tute speciaIa maniero. Sed plej ofte li deziris paroli pri Ia GeneraIo.

" diris Ia fraülino en admona tono." diris Ia alia. kiel si unue kredis. Sed kion ajn li faris. "estas kurioza ideo. Iun someran dimanêon fraülino Spaak estis vizitinta Ia pregejon kaj iris hejmen sur malgranda mallongvojo. laii Ia opinio de Ia fraülíno. tion mi ja scías. kiu prizorgas Ia mastrumon en Hedeby. Kiam Ia virino estis hel pita transgrimpi. ne deee. kiu iris tra Ia kampoj de Ia preposta bieno. Sed estis nur pro tio. Si etendis al si Ia manon kaj tiam rimarkis. kaj Ia fraülíno. "Ma foi13. Estis rimarkeble. ke ili ne konis lin. kíel fari tion! Fraiilíno Spaak tíam diris. Sed mi eertigas al vi. Foje li jetis Ia kapon supren. preterpasís virinon. Kvankam si evidente estas nur ordinara kamparanino. kiu iris malpli rapide 01 si. fraülíno Spaak. li havis esprimon de pensado." si diris. kion homoj babilas. ke si ne havas pli 01 kvindek jarojn. "kaj tial mí volas doni al vi bonan konsilon. kion li serêas. ke tre povas esti. ke Ia virino ne estas tiel maljuna. kiu rekomeneis Ia interparolon. Estis silente dum iom da tempo." Fraülíno Spaak ja tre bone komprenis. Ia fraíilino kaj si iris unu apud Ia alia sur Ia mallarga vojeto. kio altigis âin super âian klason. ser eis kaj faris petolajojn pli 01 iu alia. ke Ia juna barono vizitas âin sole pro Ia fantomapero. Se li nur seius. ke tiu virino ion selas. Li portis Ia kapon iom klínita antaiien. ke ni eê por momento ne hezitus doni al Ia Generalo tion. oni ne devas. "eu vi sentas vin hejme tie?" "Kial oni ne sentu sin hejme en tiel bona loko?" diris Ia fraiilino iom retene. multaj eê opiniis. "Jes. "Oni diras ja. Ne restu 99 . ke li estas tro serioza." li díris. en lia rideto. Si havas neordinare glatan kaj blankan vízagohaüton. kion li deziras. Li esplore rigardis Ia fraiilínon. Jes. kaj fakte Ia fraülíno brulis pro deziro eldemandi sino Sed ja ne estis korekte. pli 01 bela. ke âia humila opinio estas. ke en Ia domo trovlgas io.al li trovi ripozon.tian en Hedeby.helpi. jes. âi havas êe si apartan dignon. "Certe estas vi. kvazaü si estus ion travivinta." dírís Ia kamparanino. kiu devis rapidi. estas mi. "Jes. La juna barono iom palígía. estis nepriskribebla êarmo en liaj gestoj. kaj Ia fraiilino pensis. sed li estis tiel afabla junulo kaj bela. kaj servem a kiel êiam si pensis pri Ia irantino kaj haltís por heIpi âin transgrímpi Ia 98 stangobarilon. Estis Ia virino." "Oní ne devas kredi." respondis fraúlíno Spaak. en lia voêo. ke estas fantomapero tie. se ni posedus ion . ke vi aspektas bona. Kelkaj el Ia pregejvízítíntoj prenis Ia saman vojon. Tuj poste Ia fraiilino venis al barílâtupetarovkiu estis sufiêe malfaeila. "Sajnas al mi.

kiam vekis lin nelaüta bruo. "Kion li volas havi? êu vi seias." "Sed êu si seias. Mi ankaii ne rajtas rakonti tion por vi. vestítan en malnovtempa kavaleria uniformo. sed Ia lastaj vortoj vekis âían seivolon. "êu vi seias. foriris sur alia vojeto kaj baldaü malaperis. Sed Ia gepatroj ne volis. kion diris al si Ia fremda virino. sed jen vidis. Mi sekvos lin. gis li rieevos kion li volas havi. Adrían Lõwenskõld dormis en subtegmenta gabloêambro>. li klare vidis. ke Ia pordokadron plenigas malhela figuro. kion li volas havi T" "êu tíon vi ne scias ?" dirís Ia kamparanino." Fraülíno Spaak inteneis unue iom superule danki pro Ia averto. "roi kredas.." "Ho. kiu iras tie." "Dío gardu nín !" diris Ia fraúlino. Fraülíno Spaak bone evitis rakonti pri tiu interparolo por Ia tuta familio êe Ia mangotablo. fraúlino Spaak. kvazaü si volus eltiri miajn okulojn. êar estas ne faeile kontraüstari tiun. Kaj ankaü mi selas tion. ke tio estas Ia unua fojo dum tridek jaroj. Li persistos. sed si aspektis. sed en Ia vespero. ke vi povus helpi mín. "Certe estis Marit Eriksdotter el Olsbyn. AI roi si iam riparis êapon. "mí volas helpi al Ia malfelíêa reaperanto trovi ripozon. Mi ne timas lin." dírís barono Adrian. ke oni rakontu gin al Ia fratínoj. "Se Ia barono malpermesis . Mia patro rakontis Ia hístorion por roi. se nur estus tiel!" "êar. Li malfermis Ia okulojn. kaj êar Ia fenestropordoj ne estis fermitaj kaj ekstere regis hela somera nokto. ke Ia pordo malfermigas. tuj kiam li vokos mino Kial li montras sin al êiuj aliaj sed neniam al mi?" X. Eble estas por vi plej bone nenion scíí. " "Mi bedaiiras. Jako el alkoledo estis videbla sub Ia iom malbutonita 101 . Li vere tre surprízígís. Li kredis. kiam si diras afablan vorton al íu el Hedeby. kion serêas Ia Generalo?" "êi seias tion pli bone 01 iu alia." diris barono Adrian." Post tio si etendis Ia manon al fraiilino Spaak." li diris. si komunikis al li.. tiuokaze mí nenion plu diru. AJdrian sufiêe klare distingis maljunan viron.tro longe en Hedeby. kiun knabo el Olsby dlsâiris. Ilí ektimus pro fantomoj 100 kaj eble ne povus resti tie êi. kiu esplore klinas sin internen al Ia êambro. kiam barono Adrian vizitis âin en Ia laktoêambro. ke malfermis gin trablovo. mi ripetas tíon. "Nu.

" Verdire li dum multaj jaroj atendis tiun momenLi preparis sin por gi. fortigis sian kuragon por gi. "óu mi timas. kaj kiam li vidis. li atingos tion. kiam oni fiksis sur lin Ia rigardojn. antaüen en Ia subtegmentejon sed Ia tutan tempon iris kankre. sed Adrian tamen vidis klare Ia malhelan figuron kun Ia prege etenditaj manoj. Li ne volis atendigi Ia GeneraIon sed sekvis lin tu te tia. Ia botoj estis pli aItaj 01 gis Ia genuoj. ke tamen povas esti dangere tieI transdoni sin aI estajo el Ia alia mondo. haltis sur êiu êtupo kaj kvazaü kuntrenis Ia hezitantan junulon per Ia forto de sia volo. ke li devas fermi Ia pordon kaj rapide reiri en sian liton. kaj Ia ira komenclgís denove. Adrian tuj sidigis sin en Ia lito. kvazaü kontrolinte ke Adrían eItenas vidi lin. Li komeneis senti." Kiam Adrian estis trapasonta Ia sojlon por forlasi Ia êambron kaj iri en Ia subtegmentejon. ke li tuj maIaperis. Se li eltenos ankoraü nur kelkajn minutojn. post kiam Adrian ekvidis lin. ke Ia GeneraIo etendas kontraü lin ambaü manojn. Li êiam seiis. Ankoraü li iris kankre. ke Ia junulo sekvas "Vere estas Ia GeneraIo. "Nun aü neníam. 10 diris al li. Ia GeneraIo paâis lin. ke Adrian sekvas." li pensis. li komencis paãi malsupren. "Fine li petas mian helpon. La reaperanto tiris sin al Ia êtuparo. Li nur aItiris litotukon kaj volvis gin êirkaü sino ton." pensis Ia juna barono. Tamen restis êe li ankoraü iom da kurago. Li intencas nur montri al li. transpasis Ia sojlon. Li rezonis kun si kaj diris. ke li venu. "Bone. trakuris lin denove terurtremo." li pensis. Ia longan spadon li tenis levita. tojn de Ia alia mondo. Nur kiam li staris meze en Ia êambro. jam antaü 01 mi forIasis Ia êambron?" Li proksimigis 102 sin aI Ia pordo. kia li venis eI Ia lito. ke Ia Generalo certe ne voIas logi lin en dangerojn. ke li mistaksis sian forton. kvazaii por ke gi ne tintu. ke tion êi li deves iam trapasi. Li kuragtgís sin. kiuj sen difektigo povas rigardi en Ia sekre- Ciuj alíaj. kvazaii por kontroli. kion li dum longaj jaroj aspiris. kvazaü pregante en malespero.\\ ekstera jako. Post minuto. kie estas Ia ringo. kaj resendos Ia lacan mígranton al Ia eterna ripozo. kaj li retiris sino Sed tiam li vidis. kaj mi ankaü akompanos Iín. La Generalo estis haltinta meze sur Ia subtegmenteja planko por atendi lin. diris. Li ne estis el tiuj. 103 . La GeneraIo longe restis en Ia pordo. li ekpensis. Estis iom pli mallume tie. kiuj vidis Ia GeneraIon. Sed tieI ne okazis tiun êi fojon. kiu ne tímas lín. li Ievis unu manon kaj signis. Tie êi li renkontas homon. "Kiel stulta mi estas.

Teruro superregis lin. ãajnís al Adrian kieI forloganto. Tiu estajo. Ia vizagotrajtojn de Ia Generalo. vidi terajn pasiojn spegulitaj êe mortinto. estis tro terura. kaj en tiu lumo Adrian vidis por Ia unua fojo . Sed tio. sed tra Ia pordo enfluis nun pli forta lumo. Kiam Adrian staris meze sur Ia êtuparo. En nebridebla angoro li ektire malfermis Ia pordon al Ia dormoêambro de Ia gepatroj. Li provis doni al si kuragon memorigante al si. sed Adrian tamen daúrigis. Kiam Adrian staris sur Ia plej malsupra âtupo. kíel li de sia ínfanago ardis pro deziro esplori Ia nekonatajon kaj penetri en tion. kio estas fermíta por Ia homoj. ligitaj nur alêieIaj ajo]. kiu velas tiri lin en pereon. ke li tute transdonos sin al Ia potenco de Ia Generalo.Estis malrapida ira kun multaj interrompoj. estis Ia pordo de Ia dormoêambro de Ia gepatroj. êu lia aêa malkurago malhelpos al li fine ekscii ion? Tiamaniere li devigís sin persisti. ke ili estas vaste disigitaj de êio tera. Ili esprimis sovagan deziregon. li vídís. ke li staras tie êi ekstere kun tia kunulo! Li sopiris jeti sin en Ia brakojn de sia patrino. ke multfoje li fanfaronis antaü Ia fratinoj kaj diris. Estis vízago de maljuna viro. Mi ankoraü aüdas 105 . tre malproksime de homaj dezlro] kaj pasioj estas niaj mortintoj. Sed tie Adrían haltís denove. êiam disigis ilin distanco de kelkaj ulnoj. tute apud Ia ãtuparo. Tre. kieI li atendis. Li ankaii memoris. kiel malbona spirito. ke vokita de Ia Generalo li sekvos lin kiam ajn. Estis sufiêe malhele kaj en Ia subtegmentejo kaj sur Ia êtuparo. Ho. kaj Ia Generalo transiras Ia sojlon por iri eks- teren. sur Ia buêo âvebís terura rideto de triumfo 'kaj certeco pri venko. Sed sur Ia trajtoj ne kuâís Ia trankvilo de Ia morto. Kaj jen venis nun Ia granda momento. kiam li Iasos tiun pord-ansono Kiam li ankoraii staris tie kun Ia mano sur Ia seruro. * La plumo falas el mia mano. sed li evitis veni tute proksimen al Ia reaperanto. Dekstre. nur por ame karesi gin. Ia Generalo estis en Ia vestíblo. se Ia gepatroj scius. Li bone rekonis gin de Ia portreto en Ia salono. Ia Generalo trovigís êe gia mal supro. ensaItis kaj kriis: "Patro! Patrino! La GeneraIo!" Kaj en Ia sama momento li senkonscia falis sur Ia plankon. ni volas pensL Ni volas ímagí. Li metis Ia manon sur Ia seruron sed ne por malfermi. nun li sekvas reaperanton en íon necertan. kiu gluigís al teraj aferoj. ke unu eI Ia vestiblopordoj malferm- 104 igas. Sajnis al li. êu ne estas sensence provi skribi tion? AI mi oni rakontis Ia historion en la krepusko êe Ia fajro.

pala kaj senmova. kvazaü fraülíno Spaak vere estus aüdinta. sed êirkaíi Ia kvara horo matene servisto rajdis aI KarIstad por provi venigi iun. Metante Ia fíngron sur Ia manradikon. La barono foje sidís êe Ia alia flanko de Ia lito. KieI streêite ni aüskultís guste tiun êi historion. kiu devenas ne nur eI teruro sed ankaü eI streêita atendo. kio li estis? êu ne estas io neordinare klara kaj solida en lia apero? êu li ne diferencas per certa aparteco de Ia multegaj grandbienaj fantomoj? Ou ne âajnas. tiun timtremon. oni povus atendi lin plej frue post dekdu horoj. ke povus daüri ankaü unu aú du tagojn. Kuracisto ne trovígís en Ia paroho Bro. sed li ne povis resti trankvila. Sed êu gi tamen ne enhavas kerneton de vero? êu gi ne faras ímpreson esti priskribo de io. oni sentís. Dume li respondis per kaposkuo al Ia atendoplenaj demandoj. kaj poste reiris en Ia maIsanulêambron. sed Ia vivo ne estíngígís. ke li jetas pomojn kontraü Ia muron de Ia salono. alia forprenis. Li prenis unu eI Ia senfortaj manoj inter Ia siajn kaj kontrolis Ia pulson. kiu estis videbla eê meze en Ia tago. li farís promenon tra Ia êambroj por rigardi Ia salonhorlogon. êar gi âajnís Ievi randon de Ia vuaIo antaü Ia nesciebIa! Kian strangan animagordon gi postlasis. La juna barono Adrian kuâís en Ia granda lito de Ia gepatroj.. kiu êírkaüírís en Hedeby. ke Ia sango ankoraü fluas sed preskaü nerimarkeble.Ia konvinkan voêon. Estis sesmejla vojago. kiu kuâas malantaü Ia realo. Sed oni devis esti preparita por tio. kiuj estis videblaj en Ia okuloj de Ia filinoj kaj de Ia guvernistino. 107 . kiu rehavigís perditajn objektojn. ke Ia malforta vivofajrero ne estíngígos. Li ne rericevis Ia konscion post Ia profunda sveno. kiu li estis.. eble povas diveni Ia enigmon íu eI tiuj. kaj kvazaü Adrian estus sekvinta lin tra Ia subtegmentejo kaj maIsupren sur Ia êtuparo ? Sed en tiu okazo. unu aldonis. kiuj jam nun vidas tiun realon. kaj se Ia kuracisto estus hejme kaj volus forveturi de Ia urbo. Mi sentas Ia gustan timtremon pro fantomoj kuri laü Ia dorso. si âajnis kredi. kio vere okazis? La reaperanto. li iris al Ia fenestro kaj rígardis al Ia vojo. en kiu ni nun vivas. kvazaü nun fine io aperus eI Ia granda maIhelo! Kiom estas vera en gi? Unu rakontistino heredis de alia. en tiu okazo . Baronino Lõwenskõld sidis êe unu flanko de Ia lito kaj ne forturnis Ia okulojn de Ia vízag» de Ia filo. kvazaü pordo estus malfermita. kiu intervenis en Ia mastrumado. se si restos tie senêese maldormante kaj gardante. 106 XI.

kiam li forkondukis -Ia bovinojn. Li eerte volis havi sian ringon. lasis Ia fraiílinon zorgi pri si. âi konvenis en malsanula êambro. kiu venis por voki helpon. ke Adrian baldaií revekigos. sed unu el âiaj saga] reguloj estis. La baronino havis Ia senton. ke Ia homoj rieevas sian mangajon kiel ordinare. l1i ja nur ridis pri li." diris Ia kuireja servis tino. ke Ia ringo trovigas deby?" diris Ia tabloservistino. si ne seiis kiel. êar tiam oni neniun utilon povas fari. nur Ia fraiílino." 108 "Estas eerte. Si nenion forgesis. Si. En Ia salo no âi renkontis Ia baroninon. Nek Ia filinoj. ke oni neniam elkuru neves ti ta. La baronino ãatís havi fraiílinon Spaak en Ia êambro. kio okazis al Ia juna barono kaj Ia fraiílino respondis. eble revivigi lin. Baldaií ili senkuragigís kaj kuragís nenion entrepreni. êar si estis tute trankvila kaj plene konvinkita. La fraiílino envenis kun taso da kafo kaj afable insiste devigis âin eltrinki gin. ke oni seias nur.Cetere neniu estis Ias ata tien krom fraiílino Spaak. verâajne li perdis Ia paeieneon kun ili. ke Ia Generalo montris sin por li. gi âajnis nur malfortig]." Fraiílino Spaak tiun tagon faris eseepton de sia 109 . estis pala kiel mortinto. si surjetis Ia vestojn. lasis âin kombi Ia harojn kaj surmeti Ia suojn.havís Ia gustan irmanieron. kaj nun ne estis l1i faris kelkajn el Ia ordinaraj revivigaj provoj. sed Ia fraiílino estis ankaü en Ia kuirejo kaj kontrolís. nek iu el Ia servistinoj. "alie li ne êíam êirkaiíirus en Hebruligi diris Ia tie êi. ke li tiel malmilde traktas unu el siaj propraj?" demandis Ia tabloservistino. Si. âi saltis el Ia lito. sed si lasis al Ia fraiílino butoni kaj gustigi gin ka] ne prenis Ia rigardojn de Ia vizago de Ia filo. ke li enkuris al Ia gepatroj kaj kriis íon pri Ia Generalo. Ia gustan voêon. "Nu." kuireja servistino. Fraiílino Spaak vekígis meze en Ia nokto pro Ia krio de Adrian. La matena mangalo de Ia gesinjoroj venis sur Ia tablon en gusta tempo. "Li povus Ia domon super nia kapo por rerieevi gin. kaj la paãtoknabo rieevis sian mangajprovizon. "Vi tamen ne kredas. Poste li svenis. sed Ia rnalgranda vivdfajrero estis ekstreme malforta. Restis por i1i nur atendi. ke li jam estas morta. ée Ia surmeto de Ia robo si devis levi sin. ke Ia fraiílino Ia tutan tempon estas êe si en Ia êambro. kion ili faris. kaj dum êío. sed si prizorgis siajn taskojn." "Certe gi trovígas tie êi en iu angulo. "éu ne estas strange. Si. Kiam âi tuj poste aüdís Ia pezan falon. kaj poste si kaj Ia gepatroj levis Adrian kaj metis lin en Ia grandan duoblan liton. En Ia kuirejo Ia servistinoj demandis. sed poste fraiílino Spaak rimarkis malgrandan pulsomovon en Ia manradiko. Komenee ili kredis êiuj.

kieI kruela kaj senkompata tiu reaperanto povas estio Estis tute klare al si. S'i seiis nun. êí si kaj Ia tabloservistino rapidis rakonti aI fraiíIino Spaak Ia historion pri Ia âtelo en Ia tombo kaj pri Ia dioverdikto. komprenís. Se la terura ringo trovígas en Hedeby." si diris. Estis guste tio. se Ia juna barono ne vivos. kaj kiam Ia fraiílino estis tion ekseiinta. kiu estis deeidema homo. 110 entrepreni. ke ili komprenu pri kio temas. "Li fartas malplí bone. kion si dum Ia tuta tempo timis. por ke gi estu preta. prefere iom pli bone. se li farígus pli bonfarta kaj oni povus porti lin tien. ke 'Ia baronino ploras. prenis Ia senfortan manon de Adrian en Ia sian kaj palpis Ia pulsono "Tute ne. ke Ia ringo iamaniere venis al Hedeby kaj trovígas kaâíta tie. Sed Ia fraülíno apenaií venis aI tiu konkludo. si donis al gi LU . kiam si unuafoje renkontis Ia Generalon sur Ia subtegmenteja ãtuparo. al tio ili tuj konsentis." si diris. se li ne rerieevos sian ríngon. kiu ekgojís pro Ia demando. kion Ia geservistoj diras pri Ia gesinjoroj. Fraiílino Spaak komeneis tremi. gis si trovos Ia ringon! • En sia angoro si momente forgesis atenti pri si. en Ia bakejo kaj Ia bierfarejo. si rakontis al ílí tiom. "Pri kiu ríngo vi parolas ?" si demandis. estas ja eble serêi kaj retrovi gin. Dum unu eI siaj vizitoj tie si trovis." Oni renversis êion. La fraiílinoj kaj Ia guvernistino prenis sur sin serêí en Ia domo. si ne por momento dubis. Jen. "Ou vi ne seias. Kiam si remetís Ia manon de Adrian. "10 diras aI mi. kie êio estis kieI antaiíe. baronino. ke li estas mortanta. en êambroj kaj subtegmentejaj vestejoj.bela regulo neniam aüskultí al tio. Oni serêis en murfendoj kaj fornoj. Fraiílino Spaak mem iris aI Ia kuireja flankdomo kaj igis êiujn servistinojn de Ia domo ekmovigí. kion si ekseiis. ke Ia ringo estas tie êí." si pensís. proksimume tieI. "La Generalo montras sin same ofte en Ia kuirejo kíel en Ia granda domo. rigardis en Ia malsanulêambron. kaj demandis. ke barono Adrian mortos. Poste si eniris al Ia fraiílinoj kaj Ia guvernistino. "ne malpli bone. Jes. êu ili ne valas helpi al si serêi Ia ríngon. si iris en Ia grandan logodomon. kiuj sidis tute timigitaj kaj ne havis forton ion ajn taü 01 Si." si sukcesís trankvjligi Ia mastrinon. elverâis Ia kestojn de Ia spicoêrankoj kaj palpis eê en Ia mustruoj. kieI si tremis. sed mem si sentis grandan malesperon. ke Ia Generalo iras tie kaj serêas sian sigelringon?" diris Ia kuireja servistino. EI tio. Dume si ne forgesis tiam kaj tiam kuri tra Ia korto kaj rigardi en Ia dormoêambron. suprenkuris Ia subtegmentejan êtuparon kaj ordigis Ia liton en Ia êambro de Adrian. ankion oni devas fari." Fraiílino Spaak klinis sin antaiíen. "Mi kredas. kio estis en Ia kuirejo kaj Ia provizejo.

" Posttagmeze fraülíno rSpaak iris al Olsbyn. "Estus domage distondi gin. êu estas tiel? Eble mí devus diri al si . . gis venos Ia kuracisto? Nu." La fraiílino ne kuragts kontraiídiri post tiu seiígo." Fraiílino Spaak indignígis. kaj li donis gin al mí. "Li elkreskis gin." Kiam Ia fraiílino revenis en Ia kuirejon. Marit Eriksdotter ne venos aI Hedeby. Ia kuireja servistino staris pIej supre sur Ia portebIa âtupetaro kaj rigardis sur Ia altan breton. por ke mi faru eI gi du pototuketojn. kiun oni kutimas venigi êe tiaj akcidentoj. La Generalo koleras al fi. Dum interparolis Ia tabloservistino kaj fraúlino Spaak. La pulsobatoj sentígís pli malfortaj kaj venis kun pli kaj pli longaj intertempoj por êiu nova fojo. kiu komprenas kuracan arton?" demandis âajne sen iu ajn subintenco Ia fraiílino. M estis apenaii konscia pri tio. "§ajnas al ni. si demandis Ia servístínojn." si pensis. êu oni nepre devas atendi. Kia ordo do estis en Hedeby." li diris. zorgis por Ia tagmango kaj igis ankaü Ia baroninon mangí keIkajn pecojn. kion mi longe serêis. antaü 01 si alvenis! Kiel venis tien Ia êapo de barono Adrian? "Tio ne estas mirinda. ke Adrian fartas maIpli bone. "Oni povas doni gin aI iu maIriêa. "La servistinoj mencüs virinon. kiu nomigas iMarit Eriksdotter. Dum si estis faranta tion. §i iris laii propra decido. êar li ne restos en Ia vivo. ke roi retrovis gin. kaj fojon post fojo ripetis aI si fraiílino Spaak: "Ni devas trovi Ia ringon. "Ho. kiam temas pri Ia vivo de Adrian. Sed ne gravas. La Generalo lasos Adrian morti. kiam si estis êe Ia malsanulo. "jen roi trovas ion. kaj devas morti tiu. M ne havis trankvilon por atendi Ia kuraciston eI 112 8 êí êí I ! 1 1 ~ 113 . "êu ne trovigas proksime iu. kiam iu difektis sino M povas haltigi sangofluon kaj gustigi elartíkigojn. kaj si certe povus veki baronon Adrian el Ia mortodormo." La fraiílino prenis Ia êapon de si. se ni ne retrovos al li Ia ringon. sed tien al Hedeby si verêajne ne volus veni. §i daürígís Ia serêadon tra Ia tuta kuireja domo." si diris. al kiu Ia Generalo koleras. Ia barono venis eI Ia granda domo.malgrandan kareson. "Mon díeu'". Vere bone." li diris. "kompatinda infano. Tie êi kuêas ja Ia malnova pintoêapo de barono Adrian. en aliaj domoj oni venigas Marit Eriksdotter el Olsbyn." Tuj poste si iris kun Ia êapo sur Ia korton kaj komencis vipi eI gi Ia poIvon.." si eIkrüs. sed Ia baronino rimarkis Ia okazon. La ringo ne estís trovita. "KomprenebIe mi ne hezitus venigi mian pIej grandan maIamikon. êu ne ekzistas en Ia regiono íu homo." La barono rigidigis." diris Ia kuireja servistino. kie oni iam retrovis Ia perditajn argentokulerojn. "Sed ne havus sencon.

ke Marit gojas." 115 . Si sidís surprizita kaj diris al si: "Tíel mí sentis en tiu tempo. Estis pli 01 kredeble. IMarit klinis sin iom antaüen. áis nun Ia fraülino sukcesis konservi sian kuragon. statas êe ni ?" "Jes. ke Marit rifuzos. Si havís nur Ia penson helpi lin kaj Ia aliajn. Sed samtempe. kaj tuj ili venas al si por peti pri helpo! Kial ili ne iras same bone al Ia mortintoj en Ia pendigIoko? -Estis guo por si diri: "Mi ne iros. Si âancelige iris aI griza domomuro." diris Marit." La fraülino ne respondis per eê unu vorto. Si ne kriis aü lamentis. "Aha. Sed kiam Marit vidis Ia junulinon plori. vekígís en si memoro. Sed nun Ia malfeliêo atíngís ilin. êu estas tieI?" si pensis. klinis Ia frunton kontraü gin kaj larmis kaj plorgemetis. ~i ne havís laboron inter Ia manoj. sed sidis klinita malantaüen kun fermitaj okuIoj. kun Ia kapo kontraii Ia muro. Mi havís neniun homon. -si malfermis Ia okulojn. kun Ia kapo kontraü Ia malmola muro. "êu oni en Hedeby nun vokas "Ou vi jam aíidis. kaj si diris al si. "TieI ankaü mí staris kaj ploris. kiam fraülíno Spaak venis. kaj si tuj rekonis sino "Aha. Si komencis plori. sed Ia fraülino ne volis lasi iun ajn eblecon neprovíta. de kiam si sendis tien Ia ringon. TieI estís iun ami. kaj tio êi estas Ia plej malfacila eI êio. ke fine estas veninta Ia horo de vengo. mi aüdís tíon. forte kaj senêese. kiam Marit sidis kaj rigardis Ia fraülínon. Dum sufiêe longa 114 tempo si ne forprenis Ia rigardojn de Ia kompatinda knabino. kiel malbone diris fraülíno Spaak. TieI dolêe kaj forte sentigis. Marit Eriksdotter sidis en Ia kutima loko sur Ia êtuparo ekster Ia fostodomo. ke Ia Generalo montris sin al Adrian kaj preskaii timomortigis lin. Si eksciis antaü kelkaj horoj. "kaj mi ne voIas iri. Sed si ne dormis. ke li ne volas persekuti siajn proprajn per Ia ordínara kruelo." Estis âia maniero vengi. Si povís vidi kaj aüdi. kiam venis Ia fraülino. Si sidis tie sur Ia êtuparo kaj gojis pro Ia malfeliêo. Vere Ia Generalo iradis en Hedeby. okazis io ankaü en âia propra animo. kiam si vidis Adrian kuâantasur Ia planko. kontraü kiu apogí mín. La kapitano iris en sian tombon. kaj puno ne estis lin trafinta." Kaj en Ia sama momento Ia fonto de Ia junaga amo revivígis en Marit kaj plenigis âín per sia varma fluo." min?" si diris. gojis pro tio. Peza malespero komencis premi sino êio estas kontraü si. kiu ploris Ia larmojn de amo pro amato. ke mortos Adrian Lõwenskõld. Sed Ia rezisto de Marit rompis âian forton.Karlstad. Tion si atendis dum multa] jaroj sed êiam vane. sed âajnis.

Mi seiis. si ankaü memoris Ia teruran doloron. ke si amis lin Ia tutan tempon. gajan. sed Ia kompatinda patrino sekvis ãin surgenue. Antaü kelkaj momentoj âin kovris Ia malvarmeeo de Ia multaj jaroj. Dum Ia tuta vojo Marit ne diris eê unu vorton. kieI sentígas Ia fajro. fortan. "êar estas tieI: mi ne povas pardoni. Adrían kuâís bela kaj pala. kaj Ia baronino sídís kaj gardis lin sen movi sino Nur kiam Marit Eriksdotter aperis êe Ia lito. si tuj falis sur Ia genuojn antaü si kaj metis sian vízagon kontraü Ia randon de âia jupo. 'I'íe êio estis kieI antaiie. belan Paul Eliasson. kaj peti vian pardonon al Ia Lõwenskõldoj. Marit! Helpu lin!" Sed en Ia sarna momento.Si vidis antaü si Ia junan. La fraülíno poste komprenis. La fraülíno íris kun Marit rekte al Ia granda pordo kaj kondukís âín en Ia dormoêambron. kiu rigardas âian filon. iMarit rigardis al fraíilino Spaak. Sed kiam si rekonis Ia virínon. kiu ankoraíi staris plorante. kion si mem suferis. 116 La kamparanino retiris sin." "Ne petu min. kiun sentas homo perdante Ia amaton. Tiam si estis forgesinta. Si metis sian manon sur Ia bruston de Ia malsanulo kaj murmuris kelkajn vortojn. "lMi volis iri al vi. Samtempe si sulkigis Ia frunton. Fraiilino Spaak estis certa. eerte faris. Sia tuta koro plenigis de li." "lMi venis pro Ia fraiilino." Post tio Marit íris al Ia alia flanko de Ia larga lito. kiel mi timis. kion faris aI vi Ia Lõwenskõldoj! Helpu lin. kiel si sentas. Sed kieI malvarmigis Ia sentoj dum Ia longaj jaroj! Nun en tiu êi momento aia animo denove brulis kun plena fIamo. de kiam Ia generalo komeneis reaperi tie Mi timis kaj atendis Ia tutan tempon. Nun Marit seiis. êar si petis min." êí. kiam vekígís en si Ia amo. Si memoris lían rigardon. kiamaniere si trovu Ia ringon. kaj tion Si. kaj si Ievis sin kaj iris al Ia fraiilino. ke si pripensis. iMarit kredis. ke íu suferos. ke nun turnos sin lia kolero kontraü nín. turnis Ia okulojn kaj kunpremis 117 . Marit staris senmova. Marit!" si diris. ke plaêas al si aüskultí. lian voêon. kiam Ia baronino parolas pri sia sufero. "Marit." diris Marit. sed senmova kiel mortinto. nun si memoris tion. "Ne pensu pri êio malbona. "Venu! Mi iros kun vi. Fraülino Spaak do revenis al Hedeby kune kun Marit Eriksdotter. "Vi ne seias. Mi kredis." "Sed nun vi tamen estas tie êi. si Ievis Ia okulojn. Marit. ke vi ne povas pardoni. Sed mi ne kuragis. Si ne volis kaüzí. kiel mi nun faras. baronino. Si fermis Ia okulojn kaj âajnis mediti. êiun geston de li." si diris abrupte. kaj genui antaíi vi.

" respondis Ia baronino." Fraiílino Spaak estis atendinta. sed tiu espero montrígls vana." "Mi devas havi ion por Ia kapo. kiel mi volas. gantojn kaj êapojn. "Li eerte vivos. Mi petis lin rajdi por renkonti Ia kuraciston kaj rapidigi lin. si tamen rapidis serêi en komodoj kaj subtegmentejoj. sed Ia kuireja servistino antaiivenis sino "íMi ja trovis lian malnovan trikêapon antaütagmeze tie sur Ia breto. sed si interrompis sin kaj forte kunpremís Ia lipojn. Marit. Rieevinte Ia êapon Marit komencís denove murmuri ian sorêajon.r' Ia buâon. ke oni kolektu êíujn vestojn de Adrian. "Ne." "Jes. Anstataiíe Marit ordonis. iMarit sternis Ia vestojn sur Ia kuireja tablo kaj zorge ekzamenis êiun pecpn." dírís Marit. 8'ajnis aI fraiilino Spaak. Si volis vidi êion. kiel vi volas. kiuj sufiêe bone seiis. "mi devas havi ion. kiujn li uzis dum pasintaj jaroj kaj kiuj eble ankoraií restas. baronino. kiun si intencis neniam fordoni sed volis konservi kiel karan memorajon gis sia lasta tago. 118 kio apartenis al Ia malsanulo. En tiu tago oni faris nenion krom serêi en Hedeby. ke Marit estas nem o krom ordinara saga virino kun kutimaj sorêajoj." Sajms al Ia fraiílino. kiujn si trovis." si subi te diris per sía ordinara voêo. sed Ia fraülino prenis gin de mi. kion li portís sur sía korpo. ke si ne vidís tían. "Kaj nun vi lasas min fari. "sed memoru. êar si ne entreprenis ion tian. same paron da malgrandaj gantoj kaj êemizon. kiu ãpínas pro kontento. ãtrumpojn kaj êemizojn." "Vi povas fari kaj arangí. Estis kvazaií kato. kio estas varma kaj mola. La junaj filinoj. en kestoj kaj ârankoj por trovi êion. kiel faras saga] virinoj. kiujn vestojn Adrian uzis. kaj baldaü si venis al Marit kun granda vestovolvajo." diris Marit. 119 . ke si kondutas. "êu barono Adrian ne havis pintan trikêapon kiel aliaj knaboj?" La lfraiílino estis preta diri. unu por Ia korpo kaj unu por Ia kapo. helpis âin. "tíon mi neniam forgesos. baronino. ke estas nur pro Ia fraülíno." La fraiílino montris al si Ia êapelojn kaj Ia kaskedojn. ke Ia mastrino estus volinta ion aldoni. ke mí helpas lin." Tiamaniere Ia fraülíno devis doni Ia êapon. Kvankam fraiílino Spaak gemetis. Marit. Paron da malnovaj âuoj si metis flanken. ke Marit Eriksdotter faros iun provon veki Ia junan baronon el lia senkonseieeo. devas esti io varma kaj mola. La barono ne estas hejme. Dume si murmuria unutone kaj senêese: "Unu paro por Ia piedoj. unu paro por Ia manoj. sed nun estis alia sono en Ia voêo. kaj nun uzatajn kaj tiajn.

tieI ke ili starís kun Ia dorsoj al êiuj aliaj. kiam si jam longe murmuris super Ia êapo kaj turnis kaj tordis gin. Marit rigardis âin kaj iom ridetis. "Ia tombo estos malfermata ne por Ia ríngo sed por iu. Ia fraülino kuragís sciigí al Ia barono Ia faktan interrilaton Ia afero. ke Marit riparis lian êapon. tion si tute ne seiis. ke aI Ia juna viro restas nur kelkaj horoj por vivi. Poste si tenis Ia êapon antaii Ia okuIoj de Ia fraülíno kaj per Ia fingroj disigis Ia fadenojn en Ia granda kvasto. kiun mi eterne príploros."Nun estas bezonata nenio pli." Meze dum Ia prego Ia fraiilíno rimarkis maIgran- 121 . por enmeti maInovan senvalorajon ?" si diris al Marit. Fraülino Spaak iris en Ia tombejon iom post Ia deka vespere. ke tio êi venos en Ia tombon. ke estas Marit. Li diris. ke si ne sentis tímon en tiu vespero." diris Marit. "Sed êion tion oni devas meti en Ia tombon de Ia generalo. sed Ia fraíilino estis mortpaIa kíam returnis sin. ke estas absoIute neebIe persvadi baronon Lõwenskõld levígí Ia tomboplaton kaj malfermigi Ia masonfermitan tombon nur por enmeti kelkajn maInovajn vestopeeojn de Adrían. Barono Lõwenskõld revenis kune kun Ia kuraeisto tuj post Ia foriro de Marit. sed per tio si estus farinta perfidon kontraü Marit Eriksdotter. S'i kunprenis Ia volvajon de Marit. "nun vi aliaj devas prizorgí. kiamaniere si enigu Ia ringon. kaj Ia manoj tremis. Si ne dubis. Barono Adrian iam rakontis tio." Post tio si foriris. Si sciis. "Nun mi faris Ia mian. ke Ia barono lasos malfermi Ia tombon." si pensis. kaj Ia fraülíno esperis. si tute perdis Ia esperon." Sed kiam fraülíno Spaak tion aüdís. si 120 ke Ia kuraeisto povos reveki Adrian sen pIua agado de si por Ia afero. sed eetere estis nur seneeIa vago. Tiam fraiilino Spaak prenis Ia volvajon sub Ia brakon kaj foriris. Ia pri ne de Poste âajnis strange eê al fraülino Spaak mem. li tuj estus reportinta gin aI Ia vera posedanto. pri tio si estis certa. Si sidigis sur Ia tomboplaton kaj interpIektis Ia fingrojn por pregí. "eu vi do povas kredi. ke li povas neníon fari. Sed si transgrímpís Ia malaltan tombejan muron kaj iris aI Ia tombo de Ia famílio Lõwenskõld pensante sole pri tio. Sed Ia kuraeisto tuj deklaris. Se si estus dirinta aI li. kiuj estis en Ia kuirejo. Neniun vorton si diris. "Se Dio ne helpos min nun." si diris. Ne. Si prenis Ia manon de fraíilíno Spaak kaj tiris âin aI fenestro. kiu iam venigis ringon aI Hedeby. KieI si enigu Ia objektojn en Ia tombon de Ia generaIo. kio vere trovígas en Ia volvajo. Marit faris volvajon eI Ia kolektitaj objektoj kaj donis gin aI Ia fraülíno. kaj neniun vorton diris fraülíno Spaak.

kaj tiam gi penetris malproksimen en Ia direkto al Ia tombo. kiam Ia fraiílino subite ekmovlgís. li ne mortis. kiu kovris Ia malaltan tomboaltajeton. Baldaii 122 gi maIaperis. aü dísfalis iu bríko." diris Ia barono. sed tiam si tuj trovis reziston. fraiílino Spaak. forigis iom de Ia mola tero kaj enmetis Ia brakon. Si metis gin sur Ia ekstremon de Ia vergo kaj provis maIrapide puêí gin en Ia truon. Neniam en Ia tuta vivo de fraülíno Spaak âia kapo estís tieI orda kaj klara kieI nun. kaj liaj unuaj vortoj es- si 123 . ke gi tiom profunden penetris. La vergo nepre penetris gis en Ia tomboêambro." diris Ia barono. Antaü iom da tempo li revekigis. Poste si provis konduki gin oblikve maIsupren. sed si estis tute certa. Same maIrapide kaj singarde si kondukís Ia vergou pli kaj pli profunden. ke sukcesis konduki tra Ia mustruo almenaii unu el Ia objektoj en Ia tombovolbon. Kaj nun si fine ektimis. Si unue kondukis gin rekte maIsupren. Kiam si venis en Ia korton." tíe êi kaj atendas "êu barono Adrian mortis?" demandis fraiílino Spaak. Povus ja esti. I1i vigIe iris kontraií sino "Kie vi estís ?" ili demandis sino "Ni ataras vin. "Tio êi estas tre stranga. Si ne iris eê unu paêon sed kuris Ia tutan vojon aI Hedeby. remetis teron kaj herbajon kieI eble plej bone kaj forkuris. sekan branêon kaj enigis gin en Ia mustruon. kiun Marit donís aI si. êar Ia fraiíIino same multe timis musojn. EbIe estas iu ventoltruo en Ia muro. kio estis en Ia volvajo. ke gi estis tirata for de si. Si povís sen maIhelpo enigí gin profunden sed ne gis Ia muro. Si rapide iris al granda siringa arbeto. MaIgranda kapo montrígís kaj ree malaperís. ai estis tri ulnojn longa. kaj metís gin en Ia truon. "sed diru unue. ke rapida ektiro forigas gin eI aia mano. Si kuãígís sin sur Ia teron. Si rapide suprentiris gin kaj mezuris gin per sia brako. sed si rakontis pri Ia komisio. fraiílino Spaak.dan movon en Ia herbo. kie vi estis!" La fraülino apenaü povis paroli pro spirmanko. La brako ne sufiêis. La tuta vergo malaperis. kaj gi estís en Ia tero laü Ia tuta longo. Kiam preskaü Ia tuta vergo maIaperis en Ia tero. êar Adrian vere fartas pli bone. "Ne. Si komprenis ke Ia musoj faris aI si vojon en Ia tombon. kieI musoj sino Sed tio donis al Ia fraiílino subitan impuIson. derompis Iongan. forâiris pecon da herbajo. Si miris. si subite eksentís. staris kaj Ia barono kaj Ia baronino sur Ia perono. sur kiu ripozis Ia plato. Nun si rapide malligís Ia volvajon kaj eIprenis Ia êapon. kaj diris. ai profundigis en Ia truon kaj maIaperis. Si prenis êion alian. ke gi falis nur pro sia propra pezo.

Li sidis en Ia lito kaj etendís Ia brakojn. Sed si sukcesís bridi sino Malriêa knabino ne povas faeilanime forlasi bonan oficon. kaj li kisis âian frunton. Si deziris diri al li. Oni neniam povas sufiêe danki pro io tia. kaj tio estas via merito." Fraiílino Spaak ridis kaj ploris. Li rapide aldonís: "Estas iu alia." li diris. "Vi estas Ia unua krom Ia gepatroj. ke estas vi. per kiu Ia junulo salutis âin. "IMi scías." li díris. "kaj li nepre velas paroli kun vi. kiun li portís êe Ia kolo. Li diras. "La generalo rieevis Ia ringon.' " a g e n e r a I o r i e e v i 'S I a r i n- "La koro ree batas kiel ordinare. kiu savis lin.tis: 'N uni gon. eble kaüzís. "Kiam si post kelkaj semajnoj venos al Hedeby. Fraiílino Spaak neklare distingis portreton de junulino. estas ankaü Li montris ai si medalionon. kiu ekseias tion. "Sen vi mi estus en tiu êi momento senviva." La ekstazo." Ili lasls fraiílinon Spaak iri sola aI Adrian. "Mi dankas vin pro mia vivo. kuâante inter liaj brakoj." 124 125 ." diris Ia baronino. 01 povas mi. kiu dankas vin. ke Ia kompatinda fraülíno Spaak iom tro longe restis inter liaj brakoj." ne nur mi. kiam li vidis sino Kaj fraiílino Spaak genufleksis antaií Ia juna barono por esprimi sian dankon pro Ia konfido. si dankos vin ankoraií plí bone. mi jam selas!" li krüs. ke si ne intencas resti en Hedeby por akeepti lian fianêinon.

1. Eriksdotter. filino. ankaü ne donis akuzativan finajon. franca eu. germana O.Lodbrok estis vikinga rego. Kameolo . Por solvi Ia financajn problemojn de Ia Iando. estas proks. Ia angla vokalo en w o r d.franca esprimo: mia Dio. 11. Volovano .pufkuketo. Lodbrok-filoj . Eiparolu: Lõvenâõld. 13. 3. Finnaj regionoj. Gablo .En Ia pasinto oni en tempoj de malsato ofte uzís por panfarado Ia molan substancon inter Ia ligno kaj Ia kruda selo de pinoj. Sveda mejlo estas 10 km. malfermita e.Laüvorta traduko.franca esprimo: je mia kredo. . . Taieroj de Goertz. 15. 7. estis konsilisto de Karlo XII. E. li eldonis krizmonon.mallongflanko de domo. Tomlboporkino. Bârdsaon.Car êiuj nomoj en Ia llibro estas sufíêe símplaj. Ma foi . Mi konservis. 8. havas tie sencon de rasmikso ãnter ciganoj kaj svedoj. 2. mortôevaío estajoj en Ia iama popolkredo. . . aludante ai siaj filoj: "Gruntus Ia porkidoj. 5. kun du esceptoj. ekz. germana ü. kvankam k e komprenebIe apartenas ai alia prop. õ ã êí * 126 127 . vol-au-vent. Ia orlglnalan skrlbmanieron de êiuj propraj nomoj. . mi ne donas Ia elparolon por Ia aliaj. kaj en du. Bârdsdotter.ruga valorãtono. kio kaüzís inflacion. Mon dieu . Por virinoj estis en pasinta tempo general a Ia patra antaiínomo plus dotter. kieI suferas Ia maljuna virporko. Mortante li diris.." NOTOJ. . franca u. Y estas proks. 10. Dum militiro al Anglujo li estís kaptata kaj jetata en fosajon kun serpentoj. fr.G. 14." 9. tri Iokoj mi uzis Ia nebelan se n k e . Friponino. 4. Arboãelo. 6. se ili scíus. Karlanoj oni nomis Ia militistojn de Karlo XII.Son estas filo.esprimmanieroj komprenebIe evitindaj. A estas fermita o. ia nomo do signifas "filo de Bãrd".Finnaj koloniistoj kulturís unue Ia nordan parton de Vermlando. 12. S. Por ne tro iiangi Ia origlnaIan frazkonstruon mi permesis al mi uzi en íu Ioko k e k i a m kieI enkondukon de propozicio.