Você está na página 1de 4

AVT

987

Cyfrowa stacja lutownicza

Analogowe stacje lutownicze do regulacji temperatury


wykorzystuj ukady dwustanowe wcz/wycz. W tego typu
rozwizaniach temperatura moe oscylowa wok
nastawionej wartoci nawet o kilkadziesit stopni. Jeeli
zaley nam na precyzyjnej
stabilizacji temperatury, do
sterowania grzaki naley
wykorzysta algorytm regulacji
cigej. Cechuje go pynnie
regulowana moc grzaki w
zalenoci od temperatury.
W prezentowanym zestawie
wykorzystano algorytm PID
(proporcjonalno-cakujcorniczkujcy). Czytelny
wywietlacz LCD prezentuje
wszystkie nastawy i pozwala na
bieco kontrolowa dziaanie
urzdzenia. Jako czujnik
temperatury wykorzystano
termopar typu K.

Waciwoci

wsppraca z dowoln lutownic na napicie 24 V wykorzystujc jako czujnik temperatury termopar typu K
regulacja PID zapewniajca du stabilno temperatury
Zeskanuj kod
i pobierz PDF
dokadno pomiaru temperatury: 1C
zakres regulacji temperatury 80...450C
funkcja SLEEP redukujca utlenianie grota
samostrojenie regulatora dostosowujce nastawy regulatora PID do lutownicy
zasilanie: transformator 212 V / 100 W

Opis ukadu
Prezentowana stacja lutownicza, wykorzystuje do regulacji cigy algorytm PID (proporcjonalno-cakujcorniczkujcy), zapewniajc precyzyjne utrzymywanie temperatury na wybranym poziomie. Czytelny wywietlacz LCD
wywietla temperatur zadan, temperatur biec oraz procentow moc grzaki lutownicy. Do regulacji mocy grzaki
zastosowano algorytm grupowej regulacji mocy, ktry umoliwia pynn regulacj mocy, zapewniajc przy tym
minimalny poziom zakce radioelektrycznych. Stacja moe pracowa w trzech trybach: w trybie zaczenia (zadana
temperatura jest utrzymywana na ustawionym poziomie), w trybie upienia (temperatura jest utrzymywana na poowie
temperatury zadanej, co umoliwia pniej powrt do temperatury nominalnej w cigu dziesiciu sekund oraz powoduje
zmniejszenie utleniania grota) oraz w trybie cakowitego wyczenia (grzaka jest wyczona). Stacja moe
wsppracowa z dowoln lutownic posiadajc termopar typu K i grzak na napicie 24 V. Zostaa wyposaona w
algorytm automatycznego doboru nastaw, umoliwiajc tym samym zastosowanie dowolnej lutownicy, ktra posiada
czujnik temperatury w postaci termopary typu K. Doboru nastaw stacji dokonujemy tylko raz po pierwszym wczeniu
lutownicy lub po jej wymianie. Po wykonaniu samonastrajania parametry regulatora s zapamitywane w pamici
EEPROM.
Schemat elektryczny stacji lutowniczej przedstawiono na rysunku 1. Sercem urzdzenia jest mikrokontroler ATmega8
taktowany wewntrznym oscylatorem o czstotliwoci 8 MHz. Do komunikacji z uytkownikiem suy wywietlacz LCD
2x16 znakw. Potencjometr montaowy R9 suy do regulacji kontrastu wywietlacza. Napicie z termopary
umieszczonej w lutownicy podawane jest na klasyczny wzmacniacz nieodwracajcy zbudowany w oparciu o wzmacniacz
operacyjny OP07 (IC6). Ukad ten charakteryzuje si niewielkim napiciem niezrwnowaenia. Napicie wystpujce na
AVT 987

Cyfrowa stacja lutownicza

Rys. 1 Schemat ideowy stacji lutowniczej


O

termoparze typu K dla rnicy temperatur 500 C wynosi okoo 21 mV, wic aby wykorzysta jak najwikszy zakres
przetwornikaA/C, wzmocnienie wzmacniacza zostao ustalone na 100. Dla wyej wspomnianej temperatury napicie
wyjciowe bdzie miao warto ok. 2,1 V. W ptli ujemnego sprzenia zwrotnego, rwnolegle do rezystora podczono
kondensator o wartoci 10 nF, ktry powoduje ograniczenie pasma przenoszenia wzmacniacza do okoo 10 Hz. Wyjcie
wzmacniacza, za porednictwem ogranicznika z diod Zenera D5 i rezystora R14, podczone jest do wejcia ADC0
przetwornika A/C. Do wejcia INT0 (PD2) podczony jest sygna informujcy o przejciu napicia zasilajcego przez
zero, ktry jest wykorzystywany do sterowania grzaki wedug algorytmu grupowej regulacji mocy. Linia PD3 jest
wykorzystywana do sterowania zaczeniem grzaki, ktrej ukad sterujcy znajduje si w bloku zasilacza. Do linii PD3
podczona jest take dioda LED1, sygnalizujca stan zaczenia grzaki. Do zasilania lutownicy wykorzystano
transformator TST100 2x12 V, ktry dodostarcza napi 2x12 V i zapewnia odpowiedni zapas mocy dla grzaki
lutownicy. Do zasilania grzaki lutownicy wykorzystywane jest bezporednio napicie przemienne 24 V, zaczane za
pomoc ukadu sterujcego z triakiem BT136 (T1) oraz optotriakiem MOC3020 (IC7).

Monta i uruchomienie

Schemat montaowy stacji lutowniczej pokazano na rysunku 2.


Pytka drukowana zostaa dopasowana do obudowy typu KM85.
Monta stacji lutowniczej wykonujemy typowo poza
wywietlaczem LCD, diod LED1 oraz przyciskami S1...S3, ktre
naley wlutowa w ostanim etapie montau, po przeciwnej stronie
pytki. Sposb montau wspomnianych elementw pokazano na
fotografii tytuowej. Prawidowo zmontowany ukad jest ju prawie
gotowy do pracy naley jeszcze uruchomi proces samonastrajania,
czyli automatycznego doboru nastaw regulatora do posiadanej
lutownicy.

AVT 987

Cyfrowa stacja lutownicza

Rys. 2 Schemat montaowy

Obsuga urzdzenia
Uytkowanie lutownicy sprowadza si tylko do ustawienia danej temperatury klawiszami S2 i S1 oraz sterownia trybem jej
pracy On/Sleep/Off za pomoc klawisza S3 podczas wywietlania menu gwnego, w grnej linii wywietlacza wywietlana
jest aktualna temperatura grota lutownicy (Tw) oraz procentowa moc, z jak w danej chwili pracuje grzaka (P). W dolnej linii
wywietlana jest natomiast ustawiona temperatura lutowania (Tz) oraz stan pracy (On/Sleep/Off), w jakim znajduje si
regulator. Wcinicie klawisza MNU powoduje zmian trybu pracy lutownicy po kolei na On, Sleep, Off. W przypadku, gdy
lutownica znajduje si w trybie On, zadana temperatura utrzymywana jest na okrelonym poziomie jest to normalny tryb
wykorzystywany podczas lutowania. Jeeli chcemy na chwil przerwa lutowanie, w celu zapobieenia utlenianiu grota
przechodzimy w tryb Sleep. Wwczas temperatura grota jest obniana o poow. Jeeli natomiast chcemy na duszy okres
przerwa lutowanie, wwczas moemy wyczy lutownic wybierajc tryb Off. Wcinicie klawisza S2 lub S1 powoduje
O
zwikszenie lub zmniejszenie zadanej temperatury o 1 C, natomiast dusze przytrzymanie jednego z klawiszy powoduje
O
cykliczne zwikszanie/zmniejszanie temperatury o 10 C. Rwnoczesne wcinicie klawiszy S3 i S2 powoduje przejcie do
trybu kalibracji wzmacniacza termopary (Ku) oraz wywietlenia nastaw regulatora PID. Bdc w tym trybie klawiszem S3
AVT 987

Cyfrowa stacja lutownicza

przechodzimyprzez kolejne nastawy regulatora,do ktrych nale:


wzmocnienie wzmacniacza termopary Ku
nastawy czonu proporcjonalnego Kp regulatora PID
nastawy czonu cakujcego Ti regulatora PID
nastawy czonu rniczkujcego Td regulatora PID
czas cyklu Tp regulatora PID
Rwnoczesne nacisnicie klawiszy S3 i S1 uruchamia procedur automatycznego doboru nastaw regulatora PID. Proces ten
trwa nawet kilkanacie minut, a po jego zakoczeniu na wywietlaczu jest wywietlany komunikat AutoSet Success Press
Any Key informujcy o prawidowym procesie doboru nastaw. Wyznaczone nastawy regulatora po zakoczeniu procesu s
zapisywane do nieulotnej pamici EEPROM. Czasami moe si zdarzy, e z powodu zakce proces samonastrajania nie
powiedzie si. Wwczas na ekranie pojawi si komunikat AutoSet Failed Press Any Key. W takim przypadku po
wychodzeniu lutownicy do temperatury pokojowej proces automatycznego doboru nastaw naley powtrzy.
Przy pierwszym uruchomieniu lutownicy naley przeprowadzi proces kalibracji wzmacniacza sygnau z termopary (IC6).
Polega to na takim ustawieniu parametru Ku aby temperatura Tw pokazywana na wywietlaczu odpowiadaa temperaturze
grota lutownicy. Warto tego wspczynnika zaley od parametrw elementw w torze wzmacniacza oraz od parametrw
termopary w lutownicy. Wstpnie naley ustawi warto Ku na 100 a potem, porwnujc temperatur wskazywan z
rzeczywist, zmienia a do uzyskania prawidowego wskazania. Kalibracj najdokadniej mona wykona przy pomocy
termometru o odpowiednim zakresie (przynajmniej do 300 stopni). Jeli nie dysponujemy takim przyrzdem kalibracj mona
przeprowadzi metod nieco mniej dokadn ale skuteczna. Potrzebne bdzie spoiwo lutownicze (cyna) o znanej temperaturze
topnienia, zwykle mieci si w przedziale od 200 do 250 stopni. Naley wtedy zwiksza temperatur co kilka stopni a gdy
spoiwo zacznie si topi, tak dobrac parametr Ku aby temperatura wywietlana odpowiadaa temperaturze topnienia spoiwa.
Przy pierwszym uruchomieniu lutownicy naley przeprowadzi proces kalibracji toru wzmocnienia wzmacniacza oraz
uruchomi procedur automatycznego doboru nastaw regulatora PID. Natomiast w przypadku samej wymiany lutownicy na
inny typ wystarczy tylko przeprowadzi sam proces automatycznego doboru nastaw (samostrojenia). Aby uruchomi proces
samonastrajania, naley rwnoczenie wcisn przyciski S3 oraz S1.
Uwaga! Naley pamita, aby proces samonastrajania rozpoczyna w momencie, gdy lutownica jest cakowicie
zimna i posiada temperatur otoczenia. Jeeli tak nie jest, wwczas proces doboru nastaw jest zafaszowany i
uzyskane w ten sposb nastawy nie bd optymalne.

Wykaz elementw
Rezystory:
R1, R6, R8, R15: ..........................................................10kW
R3, R10, R11, L1, L2: ..................................................220W
R4, R5, R12, R14: ..........................................................1kW
R2, R7: .............................................................................1W
R13: ..............................................................................1MW
R16: ................................................................................22W
R9: .......................................Potencjometr montaowy 10kW
Kondensatory:
C2...C5,C9,C10,C14...C16,C18,C19,C21,C23,C25,C26: 100nF
C24: ...............................................................................10nF
C8, C11: .....................................................NIE MONTOWA
C1, C7, C13, C17, C20, C22, C27: ........................100uF/25V
C6, C12: ..............................................................1000uF/25V
Pprzewodniki:
D1...D4: ....................................................................1N4148
D5: ..........................................................................0,4W5V1
IC1: ...............................................................................7805
IC2: .............................................................................78L09

KITy
AVT

AVT Korporacja sp. z o.o.


ul. Leszczynowa 11
03-197 Warszawa
tel.: 22 257 84 50
fax: 22 257 84 55
www.sklep.avt.pl

IC3: ..............................ATMEGA8 (zaprogramowany)


IC4: ...................................................................79L09
IC5: ...............................................................LM311N
IC6: ..................................................................OP07N
IC7: .............................................................MOC3020
IC8: .........................................wywietlacz LCD 2X16
B1: .................................mostek prostowniczy RS205
T1: .............................................................BT139/800
LED1: .........................................................dioda LED
X1: ....................................................NIE MONTOWA
Pozostae:
S1, S2, S3: ...........................................mikroprzyciski
CON1...CON5: ..........................................zcze ARK2
F1: .....................................................bezpiecznik 6,3A
Zeskanuj
kod
i pobierz
katalog
zestaww
AVT

07/2007

Dzia pomocy technicznej:


tel.: 22 257 84 58
serwis@avt.pl

AVT Korporacja zastrzega sobie prawo do wprowadzania zmian bez uprzedniego powiadamiania.
Monta i podczenie urzdzenia niezgodny z instrukcj, samowolna zmiana czci skadowych oraz jakiekolwiek przerbki konstrukcyjne mog spowodowa uszkodzenie
urzdzenia oraz narazi na szkod osoby z niego korzystajce. W takim przypadku producent i jego autoryzowani przedstawiciele nie ponosi odpowiedzialnoci za jakiekolwiek
szkody powstae bezporednio lub porednio w wyniku uycia lub nieprawidowego dziaania produktu.

AVT 987

Cyfrowa stacja lutownicza