Você está na página 1de 45

ADELBERTO

INTERNACIA
MONDLITERATURO
KoIekto
êiuj

de pIej famaj verkoj

naciaj

vaIorplenaj

literaturoj

kaj

La mirinda
eI

PETRO

DE CHAMISSO

historio

de

SCHLEMIHL

de
El Ia germana

Esperanto-originaIoj-

originaIo

tradukis

Eugen Wüster
.
~

CI

C\

\,\~\

*

;.:.I

~~

C\~
~

FERDINAND

HIRT & SOHN EN LEIPZIG
ESPERANTO-FAKO

/1922

FERDINAND

HIRT & SOHN EN LEIPZIG
ESPERANTO-FAKO

3,

/1922

Tabelo de enhavo.
ntauparolo . • . • • . . • •
vo kaj verkado de Chamisso • . • •
I Adelberto de Chamisso • • • • • •
lberto de Chamisso aI Julius Eduard
uqué aI Ia sarna • . • • • • • • •
Itzlg aI Fouqué • • . . . • • . . .
I mia malnova amiko Petro Schlemihl

Hitzig. •
• • • • •
. .•••
• • • • •

10
11
12
14

mirinda historio de Petro Schlemihl . .

16

Notoj •...

80

'.'

+

cnn
COPYRIGHT

RAJTOj ESTAS REZERV AT Aj
1922 BY FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG

PRESEjO

BREITKOPF

& HÃRTEL,

7
8
9

LEIPZIG

Antaiíparolo.
Antaü 100 jaroj, en 1822, aperis Ia unua tradukajo de
ter Schlemihl; franca, êe Ladvokat en Parizo. Gi estis
rlta de Ia frato de Chamisso, kontrolita de li mem kaj
sangita (laü komisio) de Ia eldonisto: por doni al gi
ancecan eksterajon *).
Cent jaroj el Chamisso faris klasikulon;
donis al li
I. rajton, sen Ia perado de koncesiema adaptisto paroli
I Ia Tutmondo.
Plenumigu
do pri Ia libro Schlemihl
la sorto de Schlemihl, gia heroo: La sepmejlobotoj Espento gin portu trans etnografiajn kaj geografiajn barajojn.
Ekiru vian vojon, rakonto pri Ia viro, kiu perdis sian
mbron; - sian patrujon, kíel oni legis. êie, kien
oje vi venos, vi renkontos homojn, al kiuj okazis same
klel al via dunacia elpensinto,
Homojn, kiujn oni kulplgis pri simileco kun Schlemihl, pri nehavo de ombropatrujo, sole êar ilia ombro vere havas Ia kvalitojn de
ombro: êar gi ne malebligas Ia interproksimigon
de Ia
ombrohavantoj,
povante sen dífektigo kunfandig! kun aliaj
ombroj al pli granda unuajo,
Egale Ia esperantistoj
kaj
hamisso spertis pri Ia neantoj de sia ombro:
êí-

"Se
Ne
Sed
Se

mi gin montris, ili pro intenc'
vidis, rido ilin eksufokis.
oni portas tion malgraü vol';
nur senkulpo restas por konsol'."

1916 (jaro de l'tradukado)

kaj 1922 (jaro de l'revizio

kaj apero).

Eugen Wüster •
• ) Valorajn servojn êe Ia revizio de êi tiu esperanta tradukajo laris Ia bonega franca de Auguste Dietrich (Parizo 1888).

7

Fouqué·*). kaj batal' ekfontas. La indigno pri Ia kapitulaco de Hameln instigis lin. Ia jaro de gia estigo estas 1813. Kune kun Gaudy Ia poeto germanecigis Ia Chansons (Kantajojn) de Béranger kaj redaktis dum kelke da tempo Ia Musenalmenaeh(Almanakon de I'muzoj).). ekz.Vivo kaj verkado de Chamisso. en siaj poemoj Retraite (Vespersignalo). speciale cltinda. Kvankam laii naskigo Chamísso ja estis franco. Bemerkungen unâ Ansiehten auf einer Entdeekungsreise unter Kotzebue (Rimarkoj ka] opinioj dum eltrova vojago direktita de Kotzebue) kaj Besehreibung einer Reise um die Welt (Priskribo de voJago êirkaii Ia mondo). AI Adelberto de Chamisso. . li esperis. li sukcesis Ia unua. VIII. (Pri iaj bestoj el Ia klaso de I'vermoj laii Llnné k. der Korse ( •. Se frane' germanon nun renkontas Kaj noble ardas êies kor'. kiun kaiízis en li Ia bataloj pro libereco. 8 Samiso (v-. 'alcone. Sekvis Petro Sehlemihl. Übersicht der in Norddeutsehland vorkommenden nützliehsten unâ sehiidliehsten Gewãchse (Epitomo de Ia plej utilaj kaj de Ia plej malutilaj kreskajoj trovigantaj en Nord-Germanio). precipe naturhlstoriajn: De animalibus quibusâam e classe vermium innaei ete. Ia korsikano) *) kaj. Matteo *) Pron. Krom Ia lingvistikajo Über die awaisehe Spraehe (Pri Ia havaja lingvo) Chamisso postlasis ankoraü aliajn sciencajn verkojn. Tie li komencis en 1798 Ia soldatan karieron enirante infanterian regimenton. Naüjara li elmigris kun siaj gepatroj al Pruslando. viktimo de speciale forta atako de kronika bronkito. Ho glor' ai vi. 1838. Pasiginte kelke da tempo en sia naskolando. espe- 9 . kiu estas tradukita en preskaü êiujn Iingvojn de kulturo. kiam liaj gepatroj rei ris Franclanden. Salas y Gomez. s. I. **) Vidu Ia noton 4 en Ia fino de Ia libro. Liaj unuaj literaturajoj estis poemoj. kaj spegulas sin en gi Ia tiamaj malkvieto kaj senceleco de Ia aütoro mem. Kaj ai Ia liga ideal'! 1813. Tuj kaptas ili kun t\ vor' La glavon.!J_). li ekdediêis sin en 1812 al universitataj studoj kaj pli poste goje akceptis Ia inviton al partopreno en mondvojago kun filo de Ia komedia verkisto Kotzebue. li restis ankaü. trovi per gi liberigon de Ia • interna malharmonio. forlasi Ia militistan profesion. *) Gi pritraktas Ia saman temon kiel Ia iam (trifoje) rantigita samnoma proza rakonto de Prosper Mérimée. en fiam' pli hela. post kiam li estis eknomata membro de Ia Akademio de I'Scienco]. li mortis Ia 21. amik' fídela. Tri jarojn. 1781 en Õampanio.. doni al Ia tercetoj pure germanan karakteron. En 1818 li edzígis kaj ricevis êtatan oficon en scienca fako. Pli alta kampo de batal' Kunigas nin. Adelberto de Chamisso*) naskigis Ia 30.

vidis lin en malnova nigra kurtko". 3 ktp. Ia 2:pn de septembro 1813a• Adelbert von Chamisso. Mi almetas figuro. Eduard. Adelberto de Chamisso ai julius Eduard Hitzig 1. Nome vi jam. kiun vi faris pri li. devenas Ia kajero. Vi forgesas neniun. Jen malfacila tasko. Hieraü matene êe mia vekigo oni transdonis ilin ai mi. kiun antaii multe da jaroj mi perdis el Ia vido. kiu portis longan grizan barbon kaj surhavis tute eluzitan nigran kurtkon. aií se nur iel ajn estus profane traktata. sed en li mi gin konigas nur ai Ia amiko. ai mia plej proksima. li tiutempe ankoraií êiam surhavis. kvazaü malbona êerco. kiun oni opiniís mallerta. kaj vi diris: "Tiu homo devus esti nomata feliêa. kiel mi rlcevis tiujn foliojn. êar liaj movoj estis genitaj.devas konfesi mian bedaiíron. Jen do mi agas kiel iu kaptita de kapturno. de kiu mi povas kaêi nenian sekreton. konservi tiel. Pouqué " ai Ia sarna. Koneerne min. Kiam tiu skizo. Kion [eati Paul estus farinta el gi! . mi gin konigas. kiun honesta viro konfidante miajn amikeeon kaj lojalon faris sur mia brusto. ne al Ia poeto. li volonte por vi desegnajon de Ia okulfrapa lerta Leopold 6. Dio seias kíe kaj kiam. kiun. Kunersdorf5. ne gisatendante Ia legon. kara amiko. li estis Iongagamba homo. 11 . li estis pretendinta veni el Berlino.: vidu Ia notojn en Ia fino de Ia libro.De tiu Schlemihl. Mi amis lin. en verko de poeto estus fiksata ai Ia pilorio. Da tiaj okuloj ekzistas sufiêe multe. kaj kiu mortemulo povas determini Ia sortojn de manuskripto. vi do supozeble ankoraü memoras iun Petro Sclüemihl». Vi ne povas esti forgesinta. êe Ia malseka. . kun pantofloj sur siaj botoj. eble en gi multa] estas cititaj. mí kunprenis lin ai unu el Ia poeziaj tekunvenoj. al nia Pouquê+. ke tiu historio. same kiel vi radikanta en mia animo. al mia pli bona mio.-S. kiom grava estas por rni donaeis gin al mi"). • P. Vi ambaü komprenos. Ankoraií vorton pri Ia maniero. estas vere.) Tia bildo trovigis en Ia unuaj eldonoj de Schlemihl. . kiu nur farigis stultnaiva sub Ia plumo de Ia brava viro. kiuj ankoraií vivas.Cetere. kaj kiu pro sia inerto estis konsiderata kieI maldiligenta. ke gi estu ãirmita de Ia okuloj. kie li ekdormis ankoraü dum Ia skribado. nur al vi kaj. kun botanika skatolo super tiu kaj. ankaü tio devas esti atentata. kara Eduard. \ 10 2. estis demandinta pri mi kaj Iasinta por mi tion. kiun mi volas konigi ai vi. kieI li foje en nia junula tempo pasis ai ni tra Ia soneto]. kiu ne estas tio kaj na devas esti. kiu guste staris êe li vidis. mi amis lin. se eble Ia konfeso. de ajo preskaü pli gardenda 01 eldirita vorto. ne povas sti prezentata de pli lerta fremda mano en sia tuta komikeeo.Tiel malalte vi êiuj taksis lin. Stranga viro. Nur al vi. plej intima amiko. pluva vetero. konservi Ia historion de Ia kompatinda Schlernihl . faritan de Ia sia fenestro. memkompreneble. kieI malagrable estus al mi. se lia animo estus nur duone tiom senmorta kiel lia kurtko". Nun mi ankaü memoras êercon. kiun vi en pasintaj jaroj kelkfoje vidis êe mi. Estas taskigite al ni. kiuj ne devas enrigardl en gin. Mi mem. afero. estas vere. kiu en sla .

li estis alforgita I miaj lipoj. Eduard. gis kiam mi finis. li kaptis Ia knabon kaj metis lin sUb alan ursan mantelon. kiel mi detale sciigis en mia 12 tehrtes Berlin" 8. en kiu mi legis gin unuafoje al Hoffmann 10. mi konfidas vian rideton kaj viajn larmojn. kiam vi rigardos tiun funde sinceran libron kaj êe tio pensos.mi konvinkigis pri tio per multaj spertoj . en Ia jaroj 1815" gis 181S". sed kiam li estis remetita teren kaj jam sufiêe malproksime de ni . mia Eduard. li estis malpaciencega. Jen do Ia rezultajoj de via ekstrema decido. La knabo ailentis kaj ne movis sin. ke nia Chamisso êe 1i velirado êirkaii Ia mondo. mi iris kun gia rakontinto aur Ia Burgsiraüe-».kio okazis. Kaj vi. rte en êilo kaj Kamêatko kaj eble eê êe sia amiko.I via atendo estis prava: multaj. I. êlosi gin. Petro ScblemihIl" 13 . Kaj tamen. foje. luln faris Ia fama Cruikshank? laü Ia vivo. tiam mi ankoraü nun postulus de vi publike avígon. kaj trans Ia vízagon de ne malmultaj veraj samlandanoj pasos rideto de kortuêo êe Ia maldolêa êerco. Se mi konsiderus vin sufiêe punita pro via propraütoritata ocedo (êar al mi vi [a ' en 1814 tute nenion diris pri I. Sed. kiun arangas Ia vivo pri li. Hitzíg al Fouqué. kiun ni devis konservi kiel sekreton konfiditan nur Ia ni: ne sole francoj kaj angloj. mia tre kara Schlemihl.timo preferas tuj salti en -Ia abismon: mi presigas Ia tutajon. fino de majo 1814a• Fouquê. krei u6êe nesukcesan varianton de Ia ideo de I'perdita ombro n Ia perdita spegula bildo de Erasmo Spikher (en sia rakonto La aventuro] de Ia silvestra nokto).Wahu plendis pri I. presigi Ia Schlemihl-historion. en nia kara Germanio batas multe da koroj kapablaj kaj ankaü indaj kompreni Ia kompatindan Schlemihl. Kaj fine: ekzistas . gardu vin Dio! Nennhausent. li tamen ne kontraüstarís aI Ia tento. ke multe da nekonataj korparencoj kun ni ekamos gin. en hela vintra vespero. kvazaií nenio okazis -. kiun aI vi kaj aI êiuj vin amantaj faris Ia morto. ne estas malfarebla . tiam li lautvoêe postkriis al sia rabinto: "Gardu vin. AI tiu genio. Õíukaze li havas nevideblan pendseruron antaü êiu vera verko de spirito kaj koro kaj scias kun tute neerarígebla lerto êlosi kaj plal-. kiu metas ilin en Ia gustajn manojn kaj.ekzistas por Ia presitaj libroj genio. kiam knabo okupiganta sur Ia glitkurejo ridis pri li. se ne êiam. se mi eê volus. . ntaií kiuj gi eniris Ia mondon. kiun vi bone konas. Se mi ne plene eraras. kaj. onigi Ia poeton persone. Eê inter Ia Infanojn nia mirinda historio sukcesis trabati al si vojon.irintaj pluen. kiun li arangas pri si mem. bolandanoj kaj bispanoj tradukis gin kaj amerikanoj depresis gin de Ia angloj. eble ankaü sentos guton de balzamo falanta en Ia ardan vundon. eldonado de Ia manuskripto) per tio. ekzistas pli seriozaj kaj pli bonaj motivoj por mia konduto. Neniam mi forgesos Ia oron. Kaj nun. generale tiom malinklina I êia imito. per kio Ia ro nedubeble ankoraü multe pli diskonatígos. sed ankaü por nia kara Germanio taa arangata nova eldono kun Ia desegnajoj de Ia angla. tamen tre ofte detenas de ili Ia malgustajn. kaj êe Ia senmalica. kater si pro plezuro kaj atentostreêo. nun mortinta Tameiamaia sur 0. multaj geamikoj kun I ekãatis Ia libreton en Ia lastaj dektri sortoplenaj jaroj.

Malgusta honto min jam ne retenas. mi pensas. ankaü historiografo de Ia fama Petro Schlemihl. Sed çní portas tion. ke lia poezia koro estas guste lokita 12. Gis ni estajojn ombrígantaj vidas.ho mir' I Prí nia amikeco pens' min prenas Dum Ia unua en Ia mondo ir'. Por tiu kaj tiu krome ankoraü estos surprize. La ombro kunnaskita al mi restís. kaj . Kaj gi neniam ajn perdita estis. Berlino. kiuj ne vidis Iin en Ia simpla kurtko de 1814. Nenies ajn favoron ni aspires. Konfesos tia min al -la publiko. Konsentas tion ni per manoprem'. mal grau vol'. êie elmontras. êu eksonigante malajajn êu litovajn melodiojn. aiiguston 1834an• 15 . AI mia malnova amiko Petro Schlemíhl ". en januaro 1827a• Eduard Hitzig. 14 Sed min. Se mi gin montris. Schlemihl. "Kaj kio do Ia ombro estas vere?" Mi nun demandas. plie konigi Iirikiston. de infanpura konscienc'. ne suferis Mi tiom de l'Ruzulo. Tial kara Fouqué. ili pro intenc' Ne vidis. kiu. Post longe jen skribajo via venas Sub mian manon ree. kiom vi. Amiko kompatinda. Se nur senkulpo restas por konsol'. Berlino. Ia botanikisto kaj mondvojagisto. Ia ombro? oni min postvokis. en Ia diplomita prusa ofíciro. êar ni Ia ombron estantajo fidas. êu riproêon ni akiros. Ne gloros Ia grizulo sin pri mi. en Ia fino tamen ankoraü sinceran dankon pro Ia aperigo de Ia unua eldono. Maljuniginta kaj grízhara vir': Mi kiel iam nomos vin amiko. kaj akceptu kun niaj amikoj mian bondeziron por êi tiu dua. Ankoraü pli donitaj al ni mem. senêange ni antaüeniros. rido ilin eksufokis.Tíel. Anstataii vian mankon ili mokis. Sed ke Ia ombro min al li Iiveris. Ja preskaü êio restís iluzi'. Post Ia ventego ni en Ia haveno Dormados tamen sane kaj sen geno. kiel oni min. Ia brava homo ankaü en sia nova. êu ínter ni ne estas diferenc'? Schlemíhl. delikata vesto gojigos multajn. Ni proksímigas jam al Ia ekstrem': êu rídon. AI Ido mi celadis kaj esperis. Ke gin taksadas tiel malmodere De l'mondo senkompata Ia rutin'? Deknaümiltaga vivospert' surtere Forprenas tian jugon en Ia fin'.

oni iafoje pri facilanirnajoj parolis gravige."Tie". La bela Panny=. per miaj pIej bonaj vestoj. kaj. adresante sin al Ia societo kaj ne atendante mlan respondon. oni pardonu aI mi Ia vorton. rni baIdaií vidis Ia koIonojn brilantaj tra Ia verdajo.Li prezentis aI juna sinjorino sian brakon. . kaj ree turnis sin aI Ia societo." Li montris Ia Ieteron. kiu devis heIpi min en Ia realigo de mia] modestaj esperoj. mi ektiris Ia sonorileton. mizeruIo!" "Ho. "tiu estas. kaj. êar neniu ajn okupis sin pri mio La societo estis tre gaja. "Kiu ne estas posedanto de' almenaü unu miliono". La pordo salte malfermigis. kie mi trovos sinjoron Tomo [ohnv". tro afliktita kaj meditema. Estis ankoraií frue. sed por mi tre peniga marveturo ni fine atingis Ia havenon. mi sargis min mem per mia maIgranda havajo. eIprenis mian nove transturnitan nigran frakon. êajne Ia regino de I'tago. Li ja estas sana?" . rekomendante min al Dio. kion mi pensas pri tio. por turni mian penson aI tiaj enigmoj. mi pensis. keIkfoje pri gravajoj facilanime.Bone. li intermetis. esti vokata en Ia parkon. êio arangigis. Mi igis doni aI mi freâan akvon kaj precize priskribi. Mi tuj rekonis Ia viron per Ia brilo de lia vastkorpa memkontento. Li akceptis min tre bone kleI riêulo neniohavanton. ne interrompante Ia konversacion. obstinis mem derompi florantan branêon. kaj. ocieto. 11daürígís. dirante: "Restu êi tie. Ia botservisto ekzamenis min per rigardo kaj kondukis min en mansardon. enpoêígís Ta rekomendan skribajon kaj tuj ekiris aI Ia viro. . granda. juna amiko. dum li per Ia letero montris iun monteton. kaj prenis Ia prezentatan leteron eI mia mano.La mirinda historio de Petro SchlemihI I. kie sinjoro John promenis kun maIgranda I 16 Vidu en Ia fino. kiom vere!" mi pIensente ekkriis. Tio kredeble pIaêis aI li. tamen ne deturnante sin de Ia cetera societo. kaj agrabIe Ia sprito ekzercígis precipe pri forestantaj amikoj kaj iliaj aferoj. si vundetis sin per dorno. kaj mi havis Ia honoron. mi longe ne aüdis pri li. kvazaií eI malheIaj rozoj. "Jen! de mia frato. neniun genante. poste mi ebIe havos tempon por di ri aI vi. purpuro fluis sur êian delikatan manon. mi eniris en Ia unuan modestan domon. kiu turnigis aI Ia temo riêeco. aliaj sinjoroj sin turnis aI aliaj beIulinoj."Antaií Ia Norda pordego. antaü kiu mi vidis pendanta êildon. sigelon. P ost feliêa. I. puêpremante min tra Ia svarmanta homamaso. li eê turnis sin aI mi. Suprenirinte Ia Iongan Nordan straton kaj atinginte Ia pordegon. mi tuj maIligis mian paketon. Mi forvisis per mia naztuko Ia poIvon de sur miaj piedoj. kiun li poste enpoêigís. nova domo eI rugakaj bIanka marmoro kun multe da koIonoj. Tuj kiam mi albordlgis kun Ia boato. oni petolis kaj êercis. sed Ia pordisto anoncigis min. li alridetis min." . por multe kompreni eI êio êi. Ia unua vilao dekstre. Ni estis atingintaj Ia rozoboskori. Tiu 17 . Mi êovigís post ili. "tie mi farigos Ia novan konstruajon". Mi estis tro fremda. Li disrompis Ia. orde vestis min. Mi petis êambron. kaj oni direktis sin aI Ia monteto êirkaiíflorata de rozoj. En Ia vestibIo mi estis submetata aI pridemandado. "Do êi tie". gustigis mian kravaton.

kaj oni daürigis supreniri sur Ia monteton. respekte riverencante. kiu apude kune iris kaj kiun mi ankoraü ne rimarkis. nejuna viro. eltirinta el gi belan Dollonâ-w lornon kaj gin prezentinta aI sinjoro John. precipe. de kies dorso oni volis gui Ia vastan perspektivon trans Ia verdan labirinton de I' parko aI Ia senmezura oceano. kiu êajnís al mi malpli grava 01 Ia aliaj kaj kiu kelkfoje staris sola. tuj metante gin aI Ia okulo. La suno nun komencis brili pli forte kaj ekgenís Ia sinjorinojn. Oni serêis anglan tafton."Tiu. "kion pensi pri tio. se oni ne estus timinta Ia malsekon de Ia tero. li jam parolis kun iu alia. kaj jarn li havis Ia manon en Ia poso. sed tio êajne frapis neniun. neniu ankoraü alparolis."Tiun mi ne konas". ne sciante. ke gi estas Ia ãipo hieraü ekveturinta. . Sinjoro ]ohn kun facila konveneco gastigi. forkurinta el kudrilo de tajloro?" "]es. Silenta." Mi klinis min. Refreãigajoj estis prezentataj. eligis malgrandan biletujon. "se oni havus turkajn tapiêojn. tion vi ne havis surmare. kiam Ia viro en Ia griza vesto jam havis Ia manon en Ia poso kaj kun modesta." . êajne por eviti pli longan interparolon kun mi. Ia tapíêon. kvazaü estas farata ai li ne meritita honoro. el kiu mi vidis 18 19 . Ia griza viro estis. Ia vundo estis pansata. Fine mi kuragigis kaj aliris junan viron. sciigis Ia societon. longeta. Mi estus dezirinta informi min pri tiu viro. iu societano diris. sed li ne vidis tion. li respondis ai mí. Ia bela Fanny malceremonie direktis aI Ia grizulo. kaj malfaldis gin sur Ia loko dezirita. tuj metis Ia manon en Ia tute aligantan aI Ia korpo baskan poêon de sia antikva frako el griza tafto. Mi mem rigardis mirante tiun viron kaj ne sciis.okazajo movigis Ia tutan societon. kontraüe de Ia etendita pejzago. maldika. kaj. eê humila mieno penis eltiri el gi luksan. La societo sen pluajoj sidigis sur gi. Ia plej maloftaj fruktoj de êiuj terzonoj en plej valoraj ujoj. êar preskaü mi timis Ia servantajn sinjorojn ankoraü pli 01 Ia sinjorojn servatajn. por ilin sterni êie tie. Ia senkonsideran demandon: êu li eble ne havas kun si ankaü tendon? Li respondis gin per tiel profunda riverenco. Mi mem ree frapite rigardis tiun viron. kaj tiam li por Ia dua fojo alparolis min: "Mangu. La vidajo vere estis granda kaj belega. Servistoj akceptis gin. kaj frotis miajn okulojn. dernandi. kaj oni ne pli okupis sin pri Ia grizulo 01 pri mi mem. Luma punkto aperis êe Ia horizonto inter Ia malhela maro kaj Ia bluo de Ia êielo. per oro trateksitan turkan tapiêon. kaj jam antaü kiam ekmovigis Ia servistaro aperanta pro Ia voko. sengrasa. La teleskopo iris de mano aI mano kaj ne plu revenis en tiun de sia posedanto. kiu estas tiu komplezema viro en Ia griza vesto. kiu havis longon de dudek paêoj kaj largon de dek. kiu aspektas kiel restopeco de fadeno. êar neniu ion trovis stranga en gi. kiun malfavoraj ventoj retenas en Ia vido de I'haveno. kiu li estas. Oni volonte estus ekkampinta sur Ia herbokovrajo êe Ia deklivo de I'monteto. kvazaü devus esti tiel. Tiu. di ri ai ml. Iian poâon. laü mia seio. ai kiu min turní. kiamaniere Ia granda instrumento eligis el Ia malvastega poso. li prezentis aI Ia sinjorino Ia deziritajon. kun modesta sinklino. Mi mallaüte petis lin. li forturnis sin kaj parolis kun iu alia pri indiferentaj aferoj." La deziro apenaü estis eldirita. metinta Ia manon en Ia poêon de sia jako. kiu staras sola. kiun. sed mi ne sciis. "Lornon!" kriis John. Si akceptis gin ne atentante Ia doninton kaj ne dankante. kaj. "Estus paradize". malfermis gin.

mallonge: êion. pro Dio! ankoraü tri selitajn êevalojn el Ia sarna poso. tendo. Ia venontan matenon ree provi. belan ombron. nefirma voêo. mi tin vidis eltiranta el sia poso ankoraü tr! rajdoêevalojn. . kiam. kiuj al Ia sinjoro eble ne ãajnus tute senvaloraj. se mi trovus Ia kuragon por tio. vi certe ne kredus gin. tiam mi.elíganta] êtofoin. sajnas aI mi. kvazaií en mia kapo turnigus mueleja rado. Post momento de silentado li ree ekparolis: "Dum Ia mallonga tempo. mi ne povis eviti tion.kaj neniu trovis ion eksterorda en tio. [etas for de vi. sinjorol" mi eksplodís. La junaj sinjoroj helpis etendi gin. Kion opinii pri tiu stranga propono. kiel neniu ankoraü faris antaü mil Estis ne dubeble. demandi pri Ia stranga griza viro. plenigita de timo. eê ian teruron.Pripensu iom." Ni ambaü konfuzigís kaj. de kiu mi ne povis deturni Ia okulojn. Ia belegan ombron jen êe viaj piedoj. kiam mi guis Ia feliêon. timante esti renkontata ekster Ia vojoj en Ia herbaio. kiun rigidigis Ia vi do de serpento. kiom ajn malmulte Ia aliaj atentis prí li. proksirnigis kaj alparolis min per mallaüta. vere trokuragan: êu vi eble ne malínklinus. Mi volis reiri al Ia urbo. se mi kuragas.pala aperajo. . se mi ne volis esti malgentila. Li mem sajnis tre embarasita. aêeti de mi mian ombron? Li supozeble estas freneza. sinjoro. rnaêteksita tapiêo. tri belajn. pro Dio. ferajon. kaj. ke mi vidis tion proprokule. Pardonu al mi proponon. Permesu favore -""Sed. li ne levis Ia rigardon. ke li volis alparoli min. pli bone akordanta kun Ia humileco de Ia lia. tamen tiu. proksimume en Ia tono de almozpetanto. rugigis. "kion mi povas fari por viro. mi kelkajn fojojn . vidante Ia viron en Ia griza frako sekvanta kaj alproksimiganta mino Li tuj demetis Ia êapelon antaii mi kaj tiel profunde riverencis. kion mi atingos de sinjoro tohn. Plena de timo mi fikse rigardis lin kaj similis birdon. Kiom ajn embarasita kaj humila Ia viro êajnis mem. êajnis al mi tre facila. longa dudek paêojn kaj larga dek." Tu] li reekparolis: "Mi havas en mia poso diversajn ajojn. grandajn êevalojn kun selo kaj ilaro! . Ho. mem ne atentante tion. ke mi nur estu sukcesinta tiel forkuri! Mi efektive jam estis feliêe stelirinta tra Ia rozobosko. kio apartenas al plej luksa ekskursotendo. ke mi tion diru al vi . esplore rigardis õirkaüen. kaj gi superpendis Ia tutan amplekson de Ia tapiêo. Ej! karulo.permesu. kaj mi havis senton. ke mi ne pti longe povis elporti gin." 21 20 . mi havas ion por prezenti al li. kaj êiuj stangoj kaj ferajoj apartenaj I . imagu ptie mian animstaton. kaj per êangita tono. "La sinjoro bonvolu pardoni mian trudigemon. kaj trovigis sur senarba herbokovrita placo. farigis por mi tiel hororetiga. mi jene respondis: "Ej. same granda. malsupren de Ia monte to. por tiu netaksebla ombro mi konsideras Ia plej altan prezon nesuflêa. jes.vere kun nedirebla admiro povis rigardi Ia belan. kio pro Ia negrava rolo.Se mi ne asertus al vi. êu via propra ombro do ne sufiêas al vi? Jen kion mi nomas negoco de tute stranga speco. mi pensis. transcedi al mi vian ombron?" Li eksilentis. stangojn. klinis sin diversajn fojojn. kiun vi en Ia sunbrilo kaj kvazaüe kun ia nobla malestimo. Mi jam de longe sentis hororeton. êe Ia deziro êi-poste eldirita. elêteligí el Ia societo. tiel nekonata ali ri tin. responde ktinis min kaj staris nudkapa en Ia sunbrilo kvazaií alforgita. kiun mi ludis en gi. ênuretoin. Mi ankaü demetis Ia êapelon. lorno. Mi decidis. kaj.Kiom mi ektimis. kiu -. esti proksime de vi. el kiu jam eligis paperujeto.

sed êio êi kredeble ne konvenas por vi: pli bone Ia magia êapeleto de Fortunato. kaj mi tre zorge evitis. kiam mi estis memorigata pri tiu poso. Mi rieevis kapturnon. pardonu ai via humila servisto." . rabtaleroj. sinjoro. kiujn en Ia poso mi portas kun mi: Ia vera kreviga radiko. kie vi lasis vian ombron?" kaj tuj poste refoje de kelke da virinoj: "Jesuo kaj Mario I Ia kompatindulo nê havas ombron!" Tio komencis tedi min.nis al rni. "Via mosto favore bonvolu rigardí kaj provi tiun saketon. vi perdis vian ornbron. kiun mi ankoraü nun vidas. okupite de miaj pensoj. Ne atentate mi elíris Ia parkon. Mi kredeble ne guste komprenas vian diron. kiu tuj komeneis min kritiki kaj surjeti per koto. kunrulanta kaj faldanta kaj fine enpoêiganta gin. Ege kriante li denuneis min al Ia tuta literatura stratbubaro antauurba. kaj ree dek. Unue mi plenigis miajn poàojn per oro."La monsaketo de Fortunato!" mi interrompis lin. Ia mandragoro. kaj mi ne komprenis. Sed rni forte tenis Ia saketon per giaj laêoj." Li metis Ia manon en Ia poêon kaj per du fortikaj ledolaêoj eltiris modere grandan solide kudritan saketon el kordova ledo kaj transdonis gin al mi. kaj ree dek. õirkaii mi Ia tero estis sunluma kaj en mi ankoraü ne estis klara konseio. kaj mi vidis lin kun admirinda lerto delikate deiganta de Ia herbajo mian ombron de l'kapo gis Ia piedoj. Ordemaj horno] havas Ia kutimon". Malbenita giba bubo. pendigila gnomo por laiivola prezo. Tuj êe Ia pordego mi ree devis aiidi de Ia gardostaranto: "Sinjoro. levanta. Kompense. ekzemple ne sur Ia Larga strato. Li interrompis min: "Mi petas sole Ia permeson de via mosto. per tiu unu vorto li estis kaptinta mian tutan spiriton. poste tuj ekgenuis antaü mi.Nun ree min ekkaptis frostotremo. naskemaj moneroj. kiam [a knaboj venis el Ia lernejo. ankaü monsaketo. panjo!" Mi [etis al si ormoneron pro Ia bonintenea konsilo kaj íris sub Ia arbojn. Mi ree prenis Ia parolon kaj klopodis. mi rapide prezentis al li Ia manon: "Bone! gi estu. maljuna virino kriis post mi: "La sinjoro ja gardu sin. iri en Ia sunbrilon.-". kiel do mia ombro povus . ke tie mi aiidas lin mallaüte subridanta."Dankon. estu mia afero. poste mi kunligis Ia laêojn de Ia saketo sur mia kolo kaj kaêis gin mem sur mia brusto. mi proksimigis al Ia pordego. kia estis Ia lia17. 11. nove kaj solide rebonigita. mi lasos lin elekti inter êiuj valorajoj. atingis Ia landvojon kaj direktigis al Ia urbo. por pruvo de mia dankeeo ai Ia sinjoro. Sed tio ne êie estis ebla. ke mia ombro mankas ai mi. ankoraü unu fojon ri- 22 vereneis antaü mi kaj poste retirigis al Ia rozujaro. guste en Ia sarna horo. Fine mi renkonscítgis kaj rapidis forlasi tiun lokon. kiun mi devis kruei Ia unuan kaj. kiel mi faros tion. Mi metis Ia manon en gin kaj eltiris dek ormonerojn. tuj seiis. Li Ievigis. levi vian noblan ombron kaj enpoêigí gin. kien mi esperis jam ne bezoni reveni. êa. Por malembarasi min de ili. Kiam. malfeliêe por mi. Ia telertuko de Ia êildoportlsto de Rolando. i1i kriis. kiel mi povis nomi lin "karulo". mi malavare jetis monon inter ilin kaj saltis en 23 . "Sed." . kaj kiel ajn granda estis mia timo. kaj ree dek. por Ia saketo vi rieevos mian ombron!" Li konsente kaptis mian manon. "kunpren sian ombron irante en Ia sunbrilon". laü eblo ripari tion per senlima gentileeo. mi subite aiidis krii post mi: "Juna sinjoro! heI juna sinjoro! aüdu do!" Mi rigardis returne. kaj antaü miaj okuloj estis trembrilado kvazaü de duoblaj dukatoj.

Gi ne povis resti tiel sur Ia planko. Mi pasigis Ia tutan tagon en miaj êambroj kun senmastraj servistoj. Mi sentis min kvazaü bastonita. mi longe rigardis vin kaj êiun ajon en via êambro. antaü vi estis malfermitaj Ia verkoj de Haller. igas min rugigi. ke mi faris nun! Ho.oron. mi ektimis sole pro Ia imago. kaj poste min kaptis Ia dormo. mi establis min kaj preeipe aêetis tre multe da valorajoj kaj gemoj. Mi restigis nur kelke da plenmanoj. Mi igis alporti de tie mian malluksan paketon. mi ne malãlosis mian pordon. kio devis surtere farigi el mi? Mi ankoraü estis tre konfuzita. êu Ia saketo ree englutus gin. kiun havigis al mi kompatemuloj. Ia vespero . Tuj kiam mi trovigis sola en Ia kaleão ruliganta. Ia nokto trovis min kusanta sur Ia oro. kun ia furiozo. kies sindonemo de tiam konsolante akompanis min tra Ia mizero de I'vivo kaj min helpis. ke Ia amaso povus malpliigí. plezurigante mian kompatindan koron per Ia brilo kaj Ia sono de l'oro. Fininte Ia laboron. kion fari pri gi. kaj kiel antaüe mi oferis Ia ríêecon al mia konseieneo. kaj enpaki gin tie.. Tíel pasis Ia tago. sed vi ne movígis. La domo estis turnita aí norde. malêate akeeptis gin. elportí mian malgajan sorton. kaj oron. ankoraüfoje eniri tiun malbonan subtegmentan êambron. por forigi almenaii iom de Ia multa amasigita oro. de Ia antaüa mateno mi ne mangis. nun gi tedis min. kaj post tio ree vin. sed neniel êajnis al mi. kio povis. mi konsumite kuêígis min en apogsegon kaj atendis. gis homoj komeneis movigi en Ia domo. Supozeble jam vekígís en mi Ia antaiisento : ke. je tiom Ia ombro estas pli alte taksata eê 01 oro. kaj. staranta en iu kabineto. êiam pli da metalo al Ia metalo. krorne soifa kaj malsata. mi ne bezonis timi Ia sunon. tuj kiam mi povis. vi estis malviva. Mi detíris Ia fatalan monsaketon de sur mia brusto. Indigne kaj te dite mi fcrpuêis tiun oron. Kion vi pensas. je kiom sur Ia tero mono pli valeras 01 merito kaj virto. jetis kelkajn orrnonerojn kaj ordonis veturigi min antaii Ia plej elegantan hotelon. Mi provis. mi ekploregis. Dume okupadis min angorigaj duboj pri mia stato.Ne. mi nun fordonis Ia ombron por pura mono. nek spiris. kiam Ia veturilo haltis antaü mia malnova gastejo. Li estis Ia sarna. Jen mi songís pri vi. kaj pli kaj pli da oro kaj semis gin sur Ia plankon kaj paêadis sur gi kaj tintigis gin. Sajnis esti ankoraü tre frue. alporti mangajojn kaj voki Ia mastron. ke rni staras post Ia vitropordo de via malgranda êambro kaj de tie vidas vin sidanta êe via labortablo inter skeleto kaj fasko da 24 sekigitaj kreskajoj. mi eltiris oron el gi. eê antaü vi konfesi tion. êuisto] . tajloroj kaj komereistoj. postulis Ia plej bonajn êambrojn de I'fronta flanko kaj enêlosís min tie. kaj jetadis. ka].fiakron. gis mi mem Iacigite falis sur tiun luksan kuêejon kaj diboêe fosis en gi. mia kara Chamisso. êajnis al mí. Mia horlogo estis haltinta. per kiu jus antaüe mi satigis mian malsagan koron. kiu per si mem multigis en mi kvazaü flagranta brulo. . tuj kiam tio estis ebla. Fine mi devis konsenti kaj gin pene kaj êvitante porti al granda êranko. Neniu el miaj fenestroj malfermigis super Ia maro. Kun tiu viro mi priparolis Ia estontan arangon de mia logeio. Humbold kaj Litiné. Mi vekigis. Mi ígis. sur via sofo kuêis volumo de Goethe kaj Ia Magia Ringo 18. Mi donis oron al Ia veturigisto. Por mia persona servado li rekomendis al mi iun Bendel+". kies fldela kaj inteligenta fizionomio tuj favorigis min al li. kaj mi ne seiis. min ruladis sur gi. Mi tute ne kuragis eliri el mia pordo kaj vespere igis 25 •• .

de kie li rieevis tiujn n. ricevis mian merítitan laüdon. antaü 01 forlasi Ia mallumon. ke li ne seiis ilian devenon. 26 I diris. kiuj rajdis sur ilí . kaj malrapide kaj malfrue mi atingis mian logejon. kie mi vidis lín. ne estu avara pri gi. en Ia lunlumon. La nova teleskopo êeestis . Ia êevalojn havis en siaj staloj Ia junaj sinjoroj. kaj ili alte laiidis Ia malavarecon de sinjoro John. kaj krome almetis gemojn kaj juelojn de sufiêe granda valoro. preeipe de tiaj dikaj vastkorpuloj. Jen kiom mi scíígis el Ia detala rakonto de Bendel. malgraü Ia foresto de sukceso. kion mi devis elporti. Tremante mi rememoris Ia teruran seenon kun Ia lernejanoj. kaj neniu sciis. neniu el liaj gastoj . Bela êarma knabino.li parolis kun êiuj . kaj neniu sclís . kiun mi sentigis ai ili. tio malbaras multajn vojojn kaj faeiligas multon . Ia lokon. por firmigi miajn paêojn. preparita. Li mem havis plezuron pri ilí . Malfrue kaj malgoja li revenis. kiu posedas trezoron. Pli 1011ge mi ne elportis tion. kies historio. li êajnis vigia kaj lerta. indikis ai li Ia tempon. kiel mi. kaj estis ai li indiferente. de kie gi venis. pri urka tapiêo trateksita per oro. mi pensis. okaze turnis ai mi sian lurnan okulon. kiuj mem jetis largan ombron. kiu êajne akompanis siajn gepatrojn. pri luksa ekskursotendo . sen kiu Ia vivo por mi nur estas turmento. Ia tapiêo kaj Ia tendo estis ankorati sur Ia sarna monteto. Finparolinte ini alportis sargajon da oro tiom grandan. La nokton mi pasigis sendorma." Li foriris. kiu ai êiu êajnis negrava kaj kies apero etruis Ia trankvilon kaj Ia feliêon de mia vivo. mi preeize pentris ai li Ia viroo. La virinoj ofte montris plej profundan kompaton. La sekvintan tagon mi tuj ordonis. "Bendel".ovajn valorajojn. estas ligita kun tiu de Ia nigma viro. kaêis sian belan vízagon en sia vualo . ian mi povis porti.Tiutempe Ia noktoj estis lunlumaj. kio ajois neebla . kaj kíel bonêance. mallevis Ia kapon kaj senbrue preteriris. mi diris. trem ante kiel krimulo. Nur sur izolita placo mi eliris el Ia ombro de Ia domoj. "ai mia sinjoro Ml 27 . kara amiko. profunde survoãis mian êapelon kaj elêtelígis el Ia domo. . singarde rigardantajn nur antaü siajn piedojn. Ia servistoj gloris Ia riêeeon de sia mastro. kiu tiutage donaeis ai ili Ia êevalojn. li denove ekparolis.•. de kiuj êirmate mi venis gis tiu loko. sur kiuj stas bazita lia sola espero.bruligi en mia salono kvardek vakskandelojn. ke li lasu min sola. Kiom ajn da kurago mi bezonis por tio. Eble mi sukeesus retrovi lin.memoris eê nur iomete Ia viron en Ia griza vesto. "Mi raportis". aüdi mian sorton el Ia buêo de Ia pasantoj.j fine pri nigraj rajdoêevalviroj. Malgaja mi faris signon ai li. mi deeidis ankoraü unu fojon provi Ia publikan jugon. rlskribis ai li êiujn êeestintojn kaj aldonís ankoraü nan signon: li preeipe demandu pri Dollond-lomo. Vespere mi êirkaiivolvis min per larga mantelo . mi diris. si videble ektimis rimarkante mian senombreeon. Mi devis min apogi ai Ia domoj. pentus pri Ia malprudenta intersango! Mi venigis Bendel. e preeizigante Ia kielon. Salecaj torentoj eligis el miaj okuloj. Ia doloran ripeton de êio. kaj kun fendita koro mi êancelígante retirigis en Ia mallumon . kies rapidema fervoro kaj prudenta konduto. ed iru kaj gojigu vían mastron per sciigoj. Sparigu ai mi. se li. êie serêi Ia viron en Ia griza frako. Neniu el Ia servistoj de sinjoro John. kiel mi ne estas. kaj tiuj elmontrajoj ne malplí trapikis mian koron 01 Ia moko de Ia junularo kaj Ia fiera malestirno de Ia viroj.

senilte de êia homa konsolo kaj suferante de malhavo êe mia oro. Kiom utilus flugiloj aI tiu. antaüe mi igis lin promesi nepran diskretecon. fari al mi viziton. kaj tuj sendis lin al Ia haveno por. tian mi celas. Li venis. kiujn malfavoraj ventoj retenis en Ia haveno. ti rajtis sin montri en Ia sunbrilo. "kaj mi blindigita. sed li diris. kaj Bendel priskribis al mi Ia viron en Ia griza frako. Sed post jara intertempo mi havos Ia honoron. 28 m." . pri kiu li klopodis informi sino "Malfeliêulo!" mi ekkriis. ne lasante postsignon. gi estis li. aliaj regionoj de l'mondo."Sed". kiu estas firme alforgita r feraj êenoj? Li devus malgraü ili kaj eê pli terure malesperi. mi rekonis en Ia okazajo Ia enigman naturon de Ia nekonato. mi jam ne amis gin. tiam eble por ti akceptindan negocon. certigis al li kelke da fojoj. Mi forfunebris en miaj êambroj Ia tagojn kaj noktojn. per kia malzorgo li do povis perdi sian ombron?" "Kiel tio farigis". êiuj por alia] marbordoj. viziti lin kaj tiam proponi aI li alian. "ja 29 . kaj lia malespero devis eê aI mi sentigi kompaton. kaj Ia grizulo estis malaperinta kiel ombro. sidigis apud Ia viro. Ankoraü iu alia antaü miaj okuloj konsumigis de sufero. "tio ja estis li mem!" Jen li subite malblindígts: "Jes. stulta ne rekonis lin kaj perfidis mian mastron I" Ploregante li eksplodis per plej maldolêaj riproêoj kontraü si mem. kiu ti estas. La propraj vortoj de tiu viro estis: "Diru aI sinjoro Petro Schlernihl. En mi sola konervante mian malgajan sekreton. se eble." "Kiel aspektis Ia viro?" mi kriis plena de antaüsento. kiun mi renkontis antaü Ia pordo etirante por mia afero. Mi kuêis. ke ti trompis Ia fidon de sia bona mastro ne rekonante tiun. tordante Ia manojn. estis ekveturintaj. trajto post trajto. mi kun prerniganta koro turnis rnin al Ia afero mem. kaj Ia êagreno mangetis mian koron. mi daürigis. Prezentu al ti miajn plej humilajn komplimentojn kaj certigu lin pri mia dankeco.pri Ia afero por li plej grava. "Mi demandis lin ."Vi parolas pri jetata ombro?" "Certe. kiun serêi li estis komisiita kaj kun kiu li devis konsideri intime ligita mian malgajan sorton. same kiel li priskribis en sia antaüa rakonto Ia viron. êiuj destinitaj por. êar mi estas veturonta trans Ia maron kaj favora vento guste vokas min al Ia haveno. mi forfgis miajn servistojn. Sed mi neniel povis riproêi lin. kaj. kiun samtempe mi devis envii. "êu por homo plej malbonãance perdinta sian ombron vi eble povus pentri falsan ombron?" . glorinte lian arton. Restas aI mi io por transdírí. kiel Paffnet+" êe sia trezoro. mi timis Ia plej malltan el miaj servistoj. ti plue demandis min. êlosis Ia pordon. Sed en tiu sarna mateno multe da êipoj . ke vi bone konas Iin. "per kia mallertajo. ke li ne plu vidos min êi tie. vorto post vorto. mi respondis. vere estisl" li timigite ekkriis. kion hodiaü matene komisiis aI mi homo. "Sinjor' profesoro". ear li havis ombron. sekvi Ia postsignojn de tiu stranga viro. êar per i mi vidis min izotita de êia vivo. Por preterlasi nenian provon. mia fidela Bendel ne êesis sin turmenti per silentaj riproêoj. en kiu mi tiel malbone sukcesis. mi gin malbenis. Mi konsolis Iin. ke mi ne dubas pri lia fidelo. foje mi sendis Bendel kun multvalora brilianta ringo al Ia plej fama pentristo de Ia urbo invitigante lin.

precipe se li tiel maImuIte estis alligita al sia propra ombro. promesitan por Ia tempo post unu jaro.mi subfalis sub Ia pezo de mia êagreno. mi kriis ai li. kiun Ia mia ne povis elporti. bonevola.Bendel". ne forlasu mino Bendel . Ia profesoro respondis. Krome mi. mi agos prefere honeste 01 sage: mi restos êe vi. fine li sin teren jetis antaü mi. farante preparojn kaj. mi guis êiajn honoron kaj respekton. kie ne antaiívidíte minacis dangero . . . gi forpuêis min. tiu mondo jugis. kaj tio estis por mi prema me31 ." Sajnis.ebIe estas tre maIgrave.ho Diol . sciiginte mian teruran sekreton: Bendel . "vi sola. kiel zorgeme Bendel aciis kaêi mian mankon. kia mi montris min êe sinjoro John. nun vi povas perfidi gin. êe eksterordinara maIvarmo. "tamen estus nur tia. pro ombro mi nek povas. ne iru en sunbrilon. venu ai mi. kaptis mian manon kaj surverêis gin per siaj Iarmoj. Kaj tiel longe. kieI oni povas konkIudi Iaií via rakonto mem. êar mi estis konvinkita. "Ve!" li kkriis. vi vidas min riêa . lia ombro tiom frostofiksigis alIa tero. ke en lia interno okazas kra batalo . Estas ne priskribeble. sed i1i bone konvenas ai riêulo. nek velas forlasi mian bonan mastron. mi ne volas forâlosi de vi ankaü Ia fonton de mia aflikto. kie mi povos. vi opinias. kaj vi vidas min evitanta Ia mondon kaj min forêlosanta de gi. êie li estis antaü mi kaj kun ml. Mi tre bone sentis. Tian ankoraü trovis min Bendel. "nun vi osedas mian sekreton. Mi refalis en mian segou kaj kaêís mian vizagon en miaj manoj. ankoraü pensis pri tio. kaj eble eê vi deturnos vin de mi." "La falsa jetata ombro. kiu vidas kaj respektas miajn suferojn. kiam li eniris. kaj estu Ia konfidato de mia koro. kiel Ia vero restis kaêita. Li Ievigis kaj foriris. "kie Ia pasintan vintron li faris vojagon. mi senhonte mensogis al li. kaj larmoj tuj versigis el liaj okuloj. malavara. eble jam nur kiel sola. kaj kie mi De povos. Pli trankvila mi atendis Ia viziton de Ia enigma nekonato.mi ne havas ombron/" _ "Ne havas ombron?" terurite ekkriis Ia bonulo. Li vidis Ia doloron de sia mastro kaj volis silente kaj respekte retirigi. êar li estis pli granda kaj pli larga 01 mio Tial mi kuragis ree min montri inter Ia homoj kaj komencis ludi gravan rolon en Ia mondo.Mi levis Ia rigardon. Mi ja devis êajne alpreni multe da strangajoj kaj kapricoj. jetante ai mi trapikan rigardon. bonevola. De tiu tempo iom sangigis mia sorto kaj mia vivoarango. foje. helpos ai vi. mi ploros kun vi. kiu êainas ne volí ekkoni ilian . . kiaj estis êuldataj ai mia oro. mi estas riêa ." Mi [etís min ai lia kolo. .kaiizon sed nur sílente kaj sindone dividi i1in kun rni. sed. kie oni jam vidis min sen ombro kaj kie mia senombreco do facile povis malkasigi. malavara. "Kion ajn opinias Ia mondo. kiun mi povus pentri ai li". tuj kovrante min per sia ombro. jen 1'0 plej prudenta kaj plej sendangera". . Bendel. ke mi 30 askigis por servi ai senombra mastro!" Li eksilentis kaj mi kaãis mian vlzagon en miaj manoj I . Bendel. kiu ne havas ombron. mirante pro tia nekutimata pensmaniero. ke li jam ne povis deigi gin. ke Ia tuta mondo devus glori min. La trezoron de mia oro mi ne forâlosis de vi. Iru kaj atestu kontraü mi. mi malfrue kaj tremante aldonis.Bendel. mi devis komuniki gin: "Bendel". ke li nepre perdus gin per movo eê plej maIgranda. pruntos ai vi mian ombron. ke en Ruslando". ke mí ne devis resti longe en loko. "V e ai mi. antaüvidante êion. ke ne pro oro li faris tion. tamen aüdu.

en ioma malproksimo de Ia alia] gastoj.kaj si vidis nur sian ombron falanta antaü nino Si forte ektremis kaj konsternite rigardis min. Ia dia forlasis mino Kiel sangite gi nun rigardas min. Si estis deceme turninta sian rigardon altere kaj dolêe reciprokis Ia premon de mia mano. ruzegan friponon. .AI Ia malnova. Ia piajn i1uziojn. bone konata ludo. êe kiu mi volontege pli longe haltus. kiu estis sciinta necesigi sin 81 mi per sia lerto kaj ne povis eê nur supozeti ion pri Ia hodiaüa okazajo.moro. En Ia sarna nokto mi ankoraií trapasis tridek mejlojn. kaj mi mem ne sciis. ke estonte mi estos pli singarda. tiu pasinta tempo! Tie en Ia banloko mi estis ludonta heroan rolon.tute ne. estingigis en mi. . unu vorto malkaêis al li êion. ne atendíte de mi kaj de si kaj de êiuj. kiu gin vivigis kaj sole povas revivigi.io. tiel facile konversacii kaj direkti Ia konversacion. . Ia dolorojn kaj Ia feliêon. Kiam mi parolis. Tial mi volis êi tie nur fari provon. poste denove Ia teron. . kiuj tiam levis gin tiel potence. kiun mi refoje renkontis aliloke. kaj alvenigi l'on plej necesan. ke mi ne plu faros malsagajojn . kaj kio okazis en si. nomatan Rascal=. Sed Ia koloro. ne pli frue 01 sur Ia alia deklivo. alígis. ke si iam vidis min. êar nun mi havis spriton kaj sagon. Li ektimis vidante min. kiu jam ne donas vivan fonton. Jen neatendite post ni elnubigis Ia luno. en proksima kaj malmulte vizitata banloko ripozi de êiuj penoj kaj lacigoj.sed prezentigis. Mi prenis kun mi nur unu el miaj servistoj. Kiam li atingis min en Ia sekvinta tago. Tuj oni venigis poãtoêevalojn. mi promenis brako en brako kun Ia sinjorino. se mi scius en Ia memoro elvoki gian vivan spiriton. sed nur. mi [etis min inter liajn brakojn kaj juris al li. en kiu mi naive prenis sur min trivíalan rolon. kiel guste si deziris. . 32 Mi ellasís êin svenantan el mia brako. per Ia okulo serêante mian ombron. IV.Vi mem sufiêe ofte rakontís gin aI mi pri aliaj honestuloj. kiun mi kredis estis farinta al Ia belulino. kiun mi tie trovis staranta. iom da intereso. kiel mi akiris Ia arton. mi lasis min decidigi. oni aüskultis . kio min kelkatempe retenis per mia vanteco: jen kie en Ia homo Ia ankro plej certe enfundigas.tiam mi vane batas al roko. En mia rakonto mi devos rapide transpasi tempon. kie ajn mi povis. Bendel postrestis por malarangi mian mastrajon. flugis kvazaií sago tra Ia teruritaj gastoj. kaj malgraií Ia deziro mi ne povis peli mian ebrion el Ia kapo en Ia koron. . min jetis en Ia unuan veturilon. Sed por kio longe kaj detale ripeti aI vi Ia tute ordinaran aferon? . kaj de nun mi sekvis êin kun mil penoj tra Ia ombro kaj Ia krepusko. sed 33 . kaj reveturis aI Ia urbo. kie êi-foje je mia malfeliêo mi lasis Ia gardeman Bende!. Ni sen interrompo daiírigis nian vojagon. atingis Ia pordon. trans Ia Iimon kaj Ia montaron. tiel strange pentrigis sur êiaj mienoj. estas vere. ke mi estus eminta laüte ekridí . donaci oron. kaj kiam mi volas retrovi en mia brusto Ia sentimentojn. forprenis de mi Ia prudenton. Mi estis vanta sole pri tio. disigite jam per alta remparo de tiu fatala tero.La impreso. La sarna bela Fanny. speciale verkita katastrofo. montris por mí . por aliloke povi pli facile kaj certece konduti. se mi ne mem sentus malvarmajn fluojn sur Ia dorso. ne memorante. Kiam iuvespere laü mia kutimo mi estis kuniginta societon en gardeno. vantigi êin pri mi. kaj klopodis artifiki frazajojn.

guste kuêanta êemane. mian angoron. ke mi ankaü en mi ne povas retrovi vin. kanonpafoj aiidigis. êio! . disigante Ia popolamason alIogitan de Ia deziro. Ia magistraton kaj êiujn deputitarojn.Ho mizera racio I Nur unu pulso bato de tiu tempo. por ke li arangu por mi en Ia urbeto logejon laii miaj bezonoj. resaltis en Ia veturilon kaj galopege ni forveturis al Ia urbeto. mi ankoraü revokis lin kaj donis aI li el mia kesteto. Sajnis al mi. sonorado. parolante en Ia no mo de sia mastro.La veturilo haItis antaü mia domo. ke tia povas êajni al mi tio. ke li diru mian nomon). kaj. por relevi êin . êu mi do tiom maljunigis? . li di ris.Ia prezentado enamígas en paron de bluaj okuloj. trompite de Ia ludo. Ia alta delikata figuro honteme rugigante ekgenuis antaü mi kaj prezentis al mi sur silka kuseno kronon plektitan el laüro . . Ni ekvojagis. poste li respekte etendis sian manon aI Ia [unulino. Ho . Bendel fine decidlgis por mi. kaj Ia trivialan farson finas mokego. feste ornamita homamaso baris ai ni Ia vojon.Sed ne! Soleca mi estas sur Ia dezerta maro de viaj maldolêaj akvoj. Li elsaltis de Ia alia flanko el Ia veturilo. olivobranêoj kaj rozoj. kiujn rni ne komprenis.antaü Ia pordoklapo de Ia veturilo aperis horo da blanke vestitaj junulinoj. mian malesperon profunde en Ia fundo de mia veturilo. Mi estis antaiisendinta 8endel kun kelkaj sakoj da oro. kaj antaü longe Ia êaiimantajo elãprucis el Ia lasta pokalo de êampano. ankoraü nur unu momento de tiu revo. Dume li prenis Ia prezentatan florkronon de gia loko kaj anstataiiis gin per Ia brilianta diademo. Li ordonis aI Ia homamaso disig! kaj cedi lokon aI Ia êevaloj. kara amiko. . Prosimume unu mejlon for de Ia urbo. tiel mi pIoras nun. kaj mi 35 . êiamaniere klopodas por rapide deflnitivígi Ia aferon. nek volas akcepti tiajn honorajojn kaj ke supozeble per eraro okazis êio êi. kaj samtempe estas terure. La gepatroj.La kanonoj ne êesis pafi. kiom mi estus doninta por ombro en tiu momento! Mi devis kaãi mian honton. sur vasta sunluma loko. respekto kaj ame.ed kies sorêa argentosono ebriigis miajn orelon kaj koron. Muziko.Tio êajnas al mi senspritaêa kaj banala. senornbra. okazis meze en Ia sunbrilo! Si ankoraü genuis du paêojn antaü mi. kaj forigis per gesto Ia pastraron. Si elpaêis el Ia mezo de l'fratinoj. La horo komencis kaj kantis Ia laudon aI bona rego kaj Ia feliêon de lia popolo. kiel mi iam ploris vin perdante. Li paêis antaiien. kiel Ia steloj de I'nokto kompare kun Ia suno. Kaj jen êio . aI kiu li servas (êar mi ne volis. ne miaflanke jeti min surgenuen antaü tiu angelo. mi rapide ensaltis en Ia pordon. Kaj tiu sceno. vidi mino La popolaêo vivukriadis sub mia fenestro. ke jam unu fojon preterpasis min tlu êiela aperajo. pasante sub triumfarko konstruita el folia]o kaj floroj. si diris kelke da vortoj 34 malbone preparita kaj novulo sur Ia scenejo. Mina22. sed ke tamen mi dankas aI Ia bonaj logantoj de Ia urbo pro ilia bona intenco. La veturilo haltis. lauta vivukrio flugis tra Ia aero. sed kompare kun Ia unu ili malaperis. Tuj kiam mia domo estis preta por akcepti min. kio foje metis en mian bruston tiel riêan. kaj mí. ke mi nek povas. . Neniu plu estis alIas ata. . grandan senton. . grandvaloran diamantan kronon. Tie li dissemis multe da mono. êiuj estis eksterordinare belaj. ne povis transsalti tiun interspacon. mi dum pri majesteco. kaj tio naskis en Ia bonuloj strangajn pensojn. kiu iam estis destinita por Ia bela Fanny. 8endel revenis por akompani min tien. kaj iom neprecize parolis pri Ia eminenta fremdulo.

kiujn sekvi ili goje fervoris. Meze de Ia tumulto de l'festo mia animo deziris nur si n sole. estas vere. Fine mi balbutante petis ãin. êiujn perlojn. regis gojan feston. havi min en Ia loko mem. ke Ia bona rego de Prusio sub Ia nomo de grafo vojagas tra Ia lando. êu mi devas konfesi? Esti rigardata kiel Ia respektata estro.igis pluvi el gi duoblajn dukatojn. Si deceme sekvis lajn gepatrojn kaj êajnis ne scii. Vespere Ia urbo estis memvole iluminata. ke evidente mi volas gardi nepran inkogniton kaj kiom malprave oni agis tiel altrude levante Ia vualon. interligite kun belo. venki eê Ia tempon. ke mi certe ne povos ne pardoni al ilia bona koro. kvankam tio okazis nur per intermikso. »Ni malenviu ai tiu senhava ruzulo Ia malgrandan akirajon. La feliêaj gepatroj de Mina opiniis altigita sian infanon sole por honori ilin. kial 37 . Kaj mi ankoraü neniel sciis. Majesteco. lia dzino kaj lia filino. vidante min amuzita per gi. Nun. Sed ke mi tiel • favoroplene. nun certigis. ne povante eligi eê unu vorton. senkulpo kaj gracio. Estis prezentataj ai mi sinjoro Ia arbaristo. kaj Ia konduto de Ia grafo farigis por êiuj gastoj modelo kaj ordono. Hieraü li trompe ãtelis tutajn sakojn da oro. Ia ingenia lumilaro estis tiel sage dislokita. ke si estas Ia' plej bela. kaj. Malfrue si aperis. sed antaü si pli hontema 01 si mem. Efektive estas mirige. Nenio estis forgesita. Mi forsendis Rascal. Kiaj pompo kaj abundo jen naskigis! Ankai. Por Ia sekvonta vespero mi ordonis prepari feston sub Ia arboj ombrantaj Ia lokon antaii mia domo kaj inviti al gi Ia tutan urbon. ke oni rekonis mian adjutanton kaj ke li perfidis sin kaj min. La mistera forto de mia saketo. honori tiun feston akceptante en gi Ia rolon. sed antaü Ia filino mi staris kvazaii riproêata knabo. La gastoj aperis kaj estis pre36 ntataj al mi. AI Ia gepatroj mi sciis diri multe da agrablaj kaj gentilaj parolo] . li regalis min eê per Ia petolajoj. d kun profundaj respekto kaj humilo oni min nomis: lnjor' grafo. Kion fari? Mi toleris Ia grafecon kaj tis de nun graf' Petro. kiun li jam de longe sentis pri Ia honesto de Rascal. mi kiel unua regato en profunda respekto prezentis ai si mian hornagion . tiel indulgeme koleretis. La vespero alvenis. kiel lukse kaj bele êio arangigis en tiel malmultaj horoj. kiujn li faris. provizore plifortigi Ia kredon de tiuj bonaj hornoj. ke Ia suspekto. oni ekkomprenis. ke mi sentis min tute sendangera. mi nur povis Iaüdí miajn servistojn. Honteme kun kortuêa rigardo si petis indulgon. kion signifas êio êi kaj por kiu mi estas prenata. mi volonte donacas ai êiuj. klu estis Ia krono kaj gin portis. Ia klopodoj de Bendel kaj Ia aktiva elpensemo de Rascal sukcesis. êiujn valorstonojn mi ordonis meti en du kovritajn pladojn kaj dum Ia mango rondirigi inter âiaj kunulinoj kaj êiuj sinjorinoj en Ia nomo de Ia regino . Li prezentis al mi tre komikan raporton. si. flatis min tamen. ke oni ricevis certajn sciigojn. Kiujn mi ankoraü havis el Ia juveloj siatempe aêetitaj por liberigi min de embarasa oro. AI mia sentaügulo Ia afero êajnis tiel amuza. ke li per punaj paroloj kiel eble plej klopodis. dume oro sen interrompo estis jetata trans Ia antaümetitajn barierojn ai Ia popolo gojkrianta. Pri Ia majesteco oni ne plu parolis. La sekvintan matenon Bendel konfidencie sciigis ai mi. mi mem estis en nedirebla ebrio. kies signo ãin ornamas. kiam oni estis certa. kiel granda fine estis Ia gojo. por ke li informu sino Oni rakontis al li.

neniu alia 01 Bendel. Si amis kiel virino. eê unu el Ia plej riêaj kaj rega]. plej malmulte en niaj tagoj. Ho. kiujn vi donis ai mi. Sed Bendel estis mia amiko kaj konfideneiulo. ke mi eê nur [etis rigardon al si. ke mi deziru ilian revenon mi ofte forploris sur Ia brusto de Bendel. ti seiis nur tion: ke sole li povas Iiberigi min de Ia malbeno sur mi pezanta kaj ke mi ti mas lin . kun maliea 39 38 \' . kiu rego. per kiuj mi sublgis al mi êion. memforgese. helpis min en Ia eIpensado de okazoj por aperigi gin ka] malê pari oron. Se mi eliris. senzorge. rajtis eniri Ia êambrojn. Tiel mi malembarasis min de li. Raseal restis Ia unua el miaj servistoj. .ne ankaü ai li? Hieraü li kaj êiuj novaj servístoj. La mondo neniam havis kaüzon por plendi pri manko de monarkoj. kaj si donis amon por amo per Ia plena juneea forto de senkulpa koro. ke Ia kompatinduIo devis refoje bank- cr roti kaj iri trans Ia montaron. en kiuj mi logadis. êesigis Ia vanan serêadon. tie li volis parade montri Ia riêajon de li kolektitan. en mia domo mi vivis tre sim ple kaj retirite. krome. êar Ia: plej interna koro de mia vivo estis mia amo. Mi uzis mian saketon kaj baldaü atingis. Oni nur ne preeize seiis. êu si mem pereos: tio estas. dum kio Bendel êiam devis observi min per akrevidaj 'okulo]. si vere amis. tio okazis nur. en sia humilo si ne seiis. La lukseeo de mia festo kaj mia konduto dum gi komenee subtenis en Ia kredemaj Iogantoj de Ia urbo ilian antai:íformitan opinion. AI tiuj laboroj rilatis Ia oftaj kurieroj. Sed ia rego mi tamen estis laü ilia opinio kaj do devis restí . indiferente sub kiu preteksto . ho kiel terurajn horojn . kvankam iom palan ombron. ankoraii ne vidintaj iun. li guis generalan estimon kaj jetis largan . kio estas amo! êi tie mi lasas al vi multe por kompletigi. kiuj ajn ekzistas. kiel brilis Ia suno. inter miaj arboj au en mia salono. kaj li ne kIopodis konigi giajn fontojn. dolêa infanino. kontrai:íe li. tiuj bonuIoj." Oni ne plu parolís prí tio. konkuri kun mi. bona Chamisso .terurajn kaj tamen indajn . mi tenis min enêlosita kun li en ili. kun egala bonêanco konjektis jen pri tiu jen pri alia. Pri tiu nekonato.En tiu regiono mi 'aris multe da sentaiiguloj kaj mallaborantoj l Malgrau Ia rega] pompo kaj malê parado. sur kiu estas bazita mia sola espero. festi gojan feston. por viziti Ia arbaristan gardenon. ke vi ankoraü ne forgesis. Sed mi -. ili goje helpis min. ke li povos min troví êie kaj mi lín neníe. Ia pala kaêglítulo . Mina vere estis bona. kiu senombra. Tiel longe. Sed tre baldaü ja laü Ia gazetoj montrigis. oferante sin tutan. honeste servis ai mi. Mi estis farinta por mi regulo plej grandan singardemon. kiujn mi sendis kaj ricevís pro êia bagatelo. atendante Ia fiksitan tagon. kaj oni diris: Ia grafo laboras en sia kabineto. ioda de amo. Graf' Petro êiam restís. kaj ke mi tial. Nur vespere. ke Ia tuta fabela vojago de Ia rego de Pruslando estis nura senbaza famo. kiu li estis en realo. mi akeeptis soeieton. sinfordone pensante nur pri tiu. Mi estis kateninta al mi siao tutan fantazion. por savi sian reputacion. per kio si povis meriti. lerte kaj riêe lurnigita laii Ia disponoj de Bendel . kiam mi post Ia unua senkonseia ebrieeo estis rekolektinta miajn pensojn kaj akre rigardinta min mem! Mi. ke mi estas konvinkita. Foje inter Ia bangastoj aperis kornercisto. kaj ti eê ekhavis Ia ideon. Li kutimigís rigardí mian riêecon neelêerpebla. kiu estis ãia vivo. kiu bankrotis por riêigi sin. sole pro si. konformigante ai miaj inteneoj. mi esperas.

vi instruis min ami. jen mi promesis per solenaj [uro] . . . Mi estis elkalkulinta Ia tagon.kun kioma feliêego! . kaj tie oni diigis lin. Vidu.Se vi estos mizera.La patrino ja estis sufiêe vanta. La gepatroj estis bonaj respektindaj maljunuloj. sin. kaj mi konfidis al lia diro. tie oni adoris lin. ke êe naiva infanino vi povas forgesi vian altan destinon. mia amato. si . ke graf' Petro povus eê nur pensi pri ilia infanino . se vi farus tion. arde amas. Ne. vane provinte kredi al ili. kiu per vi estas tiel feliêa. tiel nedireble feliêega per vi I" Vi povas írnagi. Ia sola koro de mia vivo. por kio oni êajnas preni mio. êar mi ne volas malfeliêigi vín. kiun mi estis permesata prezenti al vi? Mi havas vin en Ia koro. Ke sur mi pezas ijIalbeno. aparteoas al Ia mondo. . per mensogoj êtele altiris al mi Ia purao animon! Jen mi decidis. sed ne komprenu min malguste. Ia tuta interrilato surprizis ilin jam ekzistante. ho l-' tiel feliêega. kiel vespere mi vizitos êin en Ia arbarista gardeno. kiam mi pensas tion.i1i povis fari oeoion krom preg! por sia infanioo. se tio ne okazos. mi devos morti. êar mi ankoraü ne tute perdis Ia esperon. ne volu oferi al mi ion. Vi oe oferu. sensaga knabino. ke mi forãiros min de si kaj forkuros. Mi diris al si. esti liberigata de gi. ke ãin mi povus siri kun mi en Ia abismon.Mi ja seias mian sortoo. povus ímagi.egoismo pereigaote êi tiun angelon.mortos mi.por pago estus oferinta sin mem tutano Sed si tute ne komprenis guste mian diron . ke mi our estas riêa. mi ne havas preteodon pri vi. graf' Petro ne apartenas al mi.Jes. êar li estis dirinta: post jara intertempo. Jen venas en mian manon letero de Mina. ligu mio al via mizero. . Ia bona natura sago de Ia patro rifuzis tian ekstravagancan ambicioo. lasu min nur scii. kiuj tre amis sian solan infanoo. ke mi estas malfeliêa." 41 . si nun supozis min ia princo. en kiu mi ateodis revidi Ia teruran. En alia] tempoj mi meosogis al mí mem pri grandaj esperoj pro Ia proksima vizito de Ia griza nekonato kaj deoove ploris. kiu estas Ia sola lu mo. kaj i1i ne sciis. mi koleretas kontraü vi.êu mi ne ankaü plektis olivobranêon kaj rozoburgonon eo vian vivon kieI en Ia florkronon. jen ree mi ekploris kaj interkonsentis kun Bendel. tiel nedireble bona. ke vi estas feliêa. vi estas tiel bona. ho! tiel feliêega. kiu estu Ia sola sekreto inter si kaj mi . . si estis tiel amema. . ia ekzilita eminentulo. "Se via sorto sangigos. ke mia arnato. êar mi lin arde. o un li eê amis êín kaj estis respoode amata. tiel bona! Povante sparigi al mi nur unu larmon. Poste si denove ploris tial . por pensi pri parencigo kaj klopodi por gia efektivigo." _ Si plorante kaêis sian kapon sur mia brusto.de mia amo . Ho. Ia Iasta tago en Ia venonta monato povas sangi kaj decidi mian sorton. ne volus kaüzi doloron al Ia kompatinda knabino. Foje mi diris al si: "Mina. kiel tiuj vortoj devis fendi miau koron. Ke Ia veneno de rniaj tagoj estas Ia timo. Mi velas esti fiera aüdante : tio estis li. skribita eo tiu tempo. ke mi ne estas tio.Ho. Ili antaüe oe estis revintaj. kaj tio ree li estis. kiun trafis peza puodecido. ne timu foriri de mi. kaj tion 40 li pIeoumis.vi igis mio senlime feliêa. kion fari en tio. Ho Dio! mi povus malarni mio. sed senlime mizera viro. _ Foriru! Alie tiu penso fine malfeliêigos mio. por ke mi heIpu al vi porti gin. Ia sola feliêo. Ambaü estis konvinkitaj prí Ia pureeo . mem malkaãí al si mian sekreton. tio estas ãia skribo! Mi volas gin kopii por vi: "Mi estas malforta . Daürigu vian vojon! . . kaj sia fantazio ne lacigis pentri al si inter heroaj bíldoj belege Ia amaton.

tiun mizeron. Sonis Ia dekunua. pripensi kaj esplori . kaj diris ai li. Angoroplena dormo proksímige ai Ia mateno fermis miajn okulojn. . tiun malbenon? êu vi seias. Mi aldonis. kiu estas via ama to . Mi dankis lin. si faris nevolan movon.. êar êie iu fremdulo antaiiigis ai li. mi aldonis. mi maldormante atendis Ia dekan horon. reprenu gin.por êiam senombra . jaluza pri Ia honoro. êe êiu ajn bruo mi ekskuigis . kaj senes. ke li ne regis sino Nun li komencis dubi. . Mi aliris 'al Mina.io pezis sur mia brusto kvazaü eentfuntoj -.. Nun mi sidadis turnante Ia okulon ai Ia horlogo. Sed êu ankaü si nun rekonis min? Si estis silenta kaj okupita de pensoj . Ke mi sargis lin per tiu afero. ke en tio patro plej bone povas servi ai fianêo. vespero. tiun malsagan vorton. kaj nenio aperis. malenuigi sinjoron Ia grafon per konversaeio. La plumbe inertaj horoj forpuêís unu Ia alian. mi levigis de mia sidloko. Ia minutojn kvazaü ponardopikojn. kiam si levis Ia rigardon kaj vidis min. Jen ree klare prezentigís ai mia animo Ia aperajo de tiu terura nokto. Sovigis Ia montriloj . kaj nenio aperis. li parolis pri doto. farigis tagmezo. pri sekuro por Ia estonteeo de sia kara infanino.. sed mi ne povis resti unu minuton pli: mi jam vidis Ia levigantan lunon brileti êe Ia horizonto.velkis ta espero. . Ia unuan de Ia venonta monato peti Ia manon de lia filino. La bonulo preskaü ektimis aiidante tiajn vortojn el Ia buêo de graf' Petro. kie mi êajnas esti amata. tial li aêetis bienojn nur por proksimume unu miliono."Knabino. pera.mi apenaü plu povis spiri. 43 ~ .Tiu tasko kaüzís ai li multe da klopodo . Silente plorante si falis ai mia brusto. La sekvintan vesperon mi ree iris ai Ia arbarista gardeno. mi refalis sur mian kuêejon. gustedire estis ruzajeto por forigi lin.troj n kaj estis profunde surãovinta Ia êapelon. Gi vere estis si. ke li estis iom embarasa. ke mi deziras loksidigi kaj senzorge vivadi en tiu regiono. farigis pli kaj pli mallume en mia animo. kaj mi jam uzis similajn pri li.kion li -? êu vi ne vidas min konvulsie ektremanta kaj kaãanta de vi sekreton?" Singultante si falis ai miaj piedoj kaj kun juro rediris sian peton. kiuj povus havi influon ai mia sorto kaj ke neêangebla estas nur mia amo ai lia filino. kiam mi en Ia lunbrilo montris min sen ombro. . sonis Ia unua bato.Mia tempo estis forpasinta. êar gis tiam kredeble okazos aferoj. ke li memorigis min pri tio. Antaüzorgeme mi estis pleniginta kelke da kestoj per oro. Ia lastaj minutoj de Ia lasta horo pasis. La bona patrino kontraüe estis surdeta kaj ne. Mi foriris. kiu forkuris el viaj lipoj! êu vi konas gin. La gefeliêuloj insiste petis min. 42 tiun vesperon pli longe restadi inter ili . ke mi fiksas tiun tempon. en Ia nomo de sia filino aêeti Ia plej belajn el Ia bienoj proponataj por aêeto kaj asigni je mi Ia pagajon. nokto.Gi eksonis. komencígis Ia tago. korprema kaj sufoka kiel fulmotondra nubo. Mi deklaris ai li. Li [etis sin ai mia kolo kaj poste kontraüe farigis tute hontema pro tio. tiun rapidan. De tiam mi kelkfoje trovis ãin plorantan. La fatala tago proksírnigis. Alvenis Ia patrino. nornbrante Ia sekundojn.• . . êu vi konas gin. kiel li. La antaãvespero estis veninta . ke mi inteneas. Mi estis jetinta mian mantelon large sur Ia sul. Morgau mi estis . Ia lasta bato de I'dekdua horo. La arbaristo eniris. knabino. êar mi devas konfesi.petonta Ia manon de Ia amatino.nur Ia gepatroj nagis en supermezura feliêego. Mi petis lin. dronante en larmoj.

ke li ne akeeptas ordonojn de samspeculo.»Ho. subite li haltis antaü mí. sajnis. La vojeto. »jes. kiu kelkfoje en Ia aiituno kisas Ia lastajn florojn kaj tuj ftuidigos en maldolêan akvon. Bendel.. Sed ankaü gi estis perdinta sian povon. pentrigls sur lia vlzago. kiun li tenis. mi kolere kaj abrupte malfermis Ia pordon kaj aljetis min ai Raseal: »Kion vi volas. iom vidigi ai mi vian ombron. • Viro de bonega karaktero kaj apartaj kapabloj -" Li atendis respondon. . kiam mi eniris. pala kaj bela kiel Ia unua nego. li jetis gin ai miaj piedoj: »De senornbrulo mi nenion akceptas. se li volus ankoraü pli longe bari ai li Ia eniron. li malrapide iris el Ia êambro. paroli kun mi sola. kaj. mi [am de longe seias. kondukis ai libera.Kiu"." Mi devis procedi alimaniere: »Sed Rascal. ke vi ne luvas ombron kaj." Mi estis kvazaü frapita de fulrno.V. pala kaj tremanta. »êu efektive ia Petro Sehlemihl.-?" Li reiris du paâojn kaj respondis tute malvarme: »PIej humile peti vin. kio. alitempe ne vidiganta afekciojn. . kara Rascal. Pasis sufiêe da tempo gis kiam mi retrovis Ia parolkapablon. li kolere aldonis. sinjoro grafo. kiu plena de teruro. kiuj en akra disputo audigis en mia antaüêambro. kiam min vekis voêoj.Ia suno guste tiel bele brilas sur Ia korto. senigus lin de superaja servo. Estis ankoraü frue. »perdis sian ombronll" . tenante skribítan folion en Ia mano. kaj nepre volis penetri en miajn êambrojn. Mi eniris Ia malhelan Iaübon. kiel krimulo antaü siaj [ugistoj. vi montros aI mi vian ombron aü vi forliberigos min. Rascal jurís kaj rejuris. Kun profunda gemeto kaj havante Ia morton en Ia koro mi fine pretigis min. kiun eê Ia bona patrino ne kuragis interrompi. sed havanta pli da spiritêeesto 01 mi. kaj okazis longa silentado. plenumi mian promeson kaj. al kiu i1i donis mian nomon kaj kie iIi supozeble ankaü êí-foje atendis mino La patrino venis renkonten ai mi. rigardis sur Ia paperon.»Kiel servisto povas kontraü sia mastro -?" Li tute trankvile interrompis min: »Servisto povas esti viro tre honesta kaj ne voli servi senombrulon. senpense kaj senmove sekvante lin per niaj rigardoj. ainjoro grafo. mi postulas mian forliberigon. mallonge. ke si kaãis tiel fatalan 45 . . kaj demandis min per ekzamenanta rigardo . kun Ia êapelo sur Ia kapo kaj fajfante kanteton. ke li metos manon sur lin.-?" Li samtone daürigis: »Iaj homoj pretendas. La arbaristo kun abruptaj movoj iradis tien kaj reen. ne respondante mi ekokupis sidlokon. Li venis renkonten ai mí.»Kaj se mi mem estus tiu viro?" . Raseal minacis. Mi ekaüskultis. riproêis ãin. Mi estis min duone vestinta. La bona Bendel prezentis ai li. La arbaristo ankoraii êiam per neegalaj paêegoj pasis tien kaj reen tra Ia laiibo . kiu inspiris ai vi tiun malfeliêan ideon? Kiel vi povas pensi . estus nekonata ai vi?" Mi silentis. mia antaüsento l" Mina ekkriis. spasme alpremante àin ai si. Bendel malpermesis eniri en mian pordon. Mi kaj Bendel postrestis kvazaü 44 Atonigitaj. se mi aüdus ilin. kaj postulis per vortoj ofte interrompataj. sunluma parto de Ia gardeno. Mina estis sidanta. fripono . li ne havas ornbron!" Kaj si falis inter Ia brakojn de Ia patrino. faris ai mi mansignon: mi turnis min pro helpo ai Ia êiokvietiga oro. aperi en Ia arbarista ~ardeno. serena kaj goja." Li turnis ai mi Ia dorson. ke li mult-on subpremas en si. alternante kun subitaj rugo kaj paio. mia antaüsento. sur kiun li invitis min sekvi ai li. ke liaj verto].

Se dum tri tagoj vi aperos antaü mi kun bone adaptita ombro. Tamen. sen tio. frenezo en mi furiozis. trompegi ãin kaj nin. sed vi ne estis sufiêe atendema. êar oro multe povas. "Vi svatas vin al mia filino.. Mi ne scias. 46 Fortirinte min el Ia amema prigardo de Bendel mi kurante erarvagis tra arbaroj kaj kampoj. kaj ãajnis ai mí. Li tuj ekparolis: "Mi anoncis min por Ia hodiaüa tago. Mi ankoraü aldonis. kaj tiu silente donis ai mi signon. kaj vi pretekstas ami êin. kiu estas sub via dispono.Mi volis ankoraü provi. kiu vin perfidis kaj sin svatas al via fíanêino. kiel si pioras kaj baraktas. vi estos bonvenanta ai mi. kiu êe Ia sono de mia voêo fluis pli abunde kaj kiu êe mia proksimígo tu multe ekrnugis. Ho. sed. kion oni iafoje perdis. tiu fripono estas matura por sia puno.. ke mi kvazaü delirante ekparolis: Ke lastinstance ombro estas nur ombro. Ia arbaristo furioze reekparolis. terure! terure l" Mi tiom perdis êian spiritêeeston. sinjor' grafo". ." Mi demande rigardis lin per okuloj rigidaj de miro. li daiirigis: "Mi petas sole bagatelon kiel memorajon: bonvolu nur subskribi tiun papereton." . sinjoro." Muta de miro mi rigardis alterne Ia skribajon kaj Ia grizan nekonaton. Sed mi tiom sentis Ia nefunditecon de miaj vortoj. ke ti faris en gi grandan ãirotruon.Mi haltis kaj rigardis posten : gi estis Ia viro en Ia griza vesto. ke gi ne estas nepre necesa. li divenis mian intencon kaj rei ris du paãojn: "Ne. Vi estos bonvenanta en Ia arbarista gardeno. mi kiel patro devas zorgi pri si. vi sekvos mian konsilon interãange reprenante vian ombron." Sur Ia pergameno legigis Ia vortoj: "Subskribante mi testamentas al Ia posedanto de êi tiu bileto mian animon post gia natura disigo de mia korpo. anoncis min por Ia hodiaüa tago?" Mi prikalkulis ankoraüfoje Ia tempon. Li dume per plumo jus tranêita estis kaptinta guton da sango. Svitajo de angoro gutis de mia frunto. mi zorgos. sinjoro. ke mi êesis meminstige. direkti vorton ai Mina. Kolere kaj abrupte ti alparolís min: "Konfesu ai mi. tion faras ankaii alia]. Mi nur fordonis gin por ripari. Mi êancelige foriris. ke ferrnigas post mi Ia mondo. kiel Aretuzo.sekreton en si. Li estis prava. si firme alpremis sin ai sia patrino. Mi serêis per Ia dekstra mano Ia saketon sur mia brusto. kiam mi sur sunluma erikejo sentis min tirata per mia maniko. tiun vi konservu. "Kaj vi ne hezitis". kiu êajne perdis Ia spiron kurante post mi. êio ankoraü statas bone. Jam híeraü mi estus devinta rericevi gin. . tiom brui pri gi. obtuza gemado elprernigis el mia brusto. sed en Ia kvara tago .tion mi deklaras ai vimia filino estos Ia edzino de aliulo. Mi donas ai vi limtempon de tri tagoj. kaj êio estis nur êerco. konfesu ai mi. kiun vi igis tiel mizera? Vidu. ti diris. kiel vi senígís de via ombro?" _ Necesis refoje mensogi: "Foje krudulo tieI mallerte enpaêís en mian ombron." "Bone. ke li estus bonvotinta ai mi respondi. kaj tuj reirante. en kiu vi havigu ai vi ombron. tu te bone!" Ia arbaristo respondis. pli forte singultante. kaj prezentis gin ai mi." . kiu fluis ai mi sur Ia manon el freãa dorna vundeto. Sed si estis. oní alifoje povas retrovi. ke mi foriru." Mi ankoraü staradis kvazaü en songo. - 47 . "tiu estas en tro gustaj manoj. mi kalkulante êiam eraris je unu tago. kaj ke Ia afero ne valoras Ia penon. ke. sangiginta en larmofonton. Pri Rascal. kiel longe tio daiiris. "kaj vi ne hezitis.

" Mi skuis Ia kapon kaj diris: "Pardonu. turnante min al tiu viro mi do diris: "Sinjoro. al kiu vi invitas min. kiujn mi aêetas. per lerta jeto malfaldante gin sur Ia erikejo. guste kiam gia manko metis min en tiel nedireblan mizeron. "Kiu vi do estas?" mi fine demandis lin. Laü tio oni ankaü povas konkludi." "Jen do". por vi devus farigi multe pli amuza 01 por mi. "kaj kial ne?. sinjoro SchIemihl. Mi daiirigis: "Tiam mi ankaü ne volas vendi ai vi ion alian el mia proprajo.aü kio ajn tiu freneza ajo estas onidire . ke vi trovas por gi êatanton. per kiu vi povas ricevi Ia manon de via amatino kaj atingi Ia plenumigon de êiuj viaj dezíroj." Mi devas konfesi. li mire ripetis. kiun li proponis al mio Vidi tiun malbelan kaãlitulon." Li tuj tiris mian ombron eI sia poso. kaj kion vi intencas fari per gi. kaj. kaj sekve nenion subskribos. Sed eble mi atian fojon pli bone sukcesos.Jen ja! permesu aI mi ankoraü montri al vi. Mi konsideris êion okazintan kiel neêangeblan kaj mian mizeron kieI nedeturneblan. mi pruntos ai vi tiun nevidebligan êapon" (li tiris ion el Ia poso). via animo? êu vi iam ajn vidis gin. êu vi preferas. de tiu galvana forto aii polariza aganto . ke Ia maskado. jen rompigis mia koro. ai tiu Rascal? . kia ajo do tio estas. Tiel li iris inter Ia du ombroj servantaj al li. Sed subskribu do. "êu tio estas grava?" li respondis. kaj. inter Ia mia kaj Ia lia: êar Ia mia same devis obei ai ti kaj sekvi kaj adaptigi ai êiuj lia] movoj. kiun tiaj amikoj malbone dankas pro lertaj servoj kaj kiu por si mem surtere ne havas atian plezuron 01 siajn eksperimentetojn. kiu ankoraü . Se Ia interãango povus malfarigi. mi konsentusl" Li skuis Ia kapon. kaj mi jam sufiêe pentis pri tio. ke mi treege hontis. Do akceptu miajn senkulpigojn. tiun mokrideman koboldon inter mi kaj mia amatino. esti mokridata de tiu viro. kiom ajn necesa gi estis por mio Same mi ne povis elporti Ia penson. kaj mi opinias.ni disigu I" "Mi bedaüras. per Dio. . êar Ia aferoj statas tíel. ke mi nenieI lasas difektigi Ia ajojn. dum via vivo volas pagi Ia postlason de tiu X. Gis baldaüa revido 1 . li respondis. ke vi obstine forrifuzas Ia negocon. li gin etendis sunflanke êe siaj piedoj. nome per via efektiva ombro. sed ke mi zorge gardas ilin. tion vere vi devas rigardi proprokule 1 Venu.per io reala. kiam vi estos mortinta? Goju do. kiun mi amike proponis aI vi. tie malsupre: Petro Schlernihl. "riske I" kaj li eksplodis per lauta rido kontraü mio "Se mi rajtas demandi. sinjoro. dekstre. kaj lia mieno tre malserenigis. kvankam gi mem estas tre bona. doni mian animon por mia ombro. kaj mi komencis 49 48 l ~ . mi vendis al vi mian ombron por tiu monsaketo. Mi malamis lin tutkore. "kaj êu tion oni ne vidas per mia aspekto? Kompatindulo. eê ne por Ia proponita prezo de mia ombro.." "Ne"."Sajnas ai mi kvazaü riske. ke tiu persona antipatio pli 01 principoj aii antaiijugoj detenis min. aêeti mian ombron per Ia dezirata subskribo. "kaj nevidate ni vizitos Ia arbaristan gardenon. kvazaüa scienculo-flzikisto. ke li estos mia akompananto êe Ia I· Iro. jen kio ribeligis mian internon. inter niaj du disêir itaj kaj sangantaj koroj.. tion mi ne subskríbos.Ne. tiam. Ia kompatindan junutinon mem alpuêi kaj liveri ai tiu malnobla fripono. Kiam mi post tiel longa tempo revidis mian kompatindan ombron kaj gin trovis rnalaltigita ai tia hontinda servo.

gis mi sen spiro falis al Ia tero kaj malsekigis gin per nova torento de larmoj. Tiel mi pasigis tri tagojn de korpremo. kiun Ia nekonato verãís en miajn vundojn. li tuj atakis Ia viron per vortoj kaj. anstataü iel respondi. kaj êar li mem ne seiis mani tiun delikatan ajon. kaj. ordonis al li. kian mi laste vidis êín en mia malgloro. gi êajnis perdita de sia mastro. nur unu plumostrekon!" Miaj larmoj elverêígls kun renovigita forto. Mi silente nutris mian koron per gia malespero. redoni Ia ombron. kaj Ia amata dolêa figuro pala kaj larmanta aperís antaü mi. sed mi deturnis min kaj faris al li mansignon. mi ne plu kapablis jugi kaj koneepti.sub Ia poteneo de Ia stranga griza nekonato. Trovante min plorantan kaj mian ombron . Mi vidis neniun. silente kaj trankvile paêante. forrabante al mi samtempe mian ombron kaj mian fídelan serviston. En Ia mateno de Ia kvara tago mi trovigis sur sabla ebenajo. Estis en mi kaoso. angoriga premo. La tago pasis. turnis Ia dorson al Ia senkulpa bravulo kaj foriris. senprokraste redoni al mi mian proprajon. sed Ia abomeninda aperajo ne ellasis min. Mi meditis pri Ia miriga propono kaj mia rifuzo. êar mi nun êatis gui gian vidon. tiu fldela. kiu plena de maltrankvilo estis laiiirinta miajn postsignojn gis tie. simila al Ia mia. preta por forkuri.jen aroga kaj mokanta Ia ombro de Raseal sin ãovis inter sin kaj mino Mi kaãis mian vízagon kaj forkuris tra Ia solejo. kaj vi forsavos Ia malfeliêan Mina el Ia ungegoj de tiu fripono en Ia brakojn de Ia altestimata sinjor' grafo. mi sidis en giaj radioj sur peeego de roko. se neeese eê perforte. en kiu mi mem aiidis min stertoranta kvazaü dum agonio. Sola mi estis. kiun li portis. Sed Bendel eklevis Ia ramnan bastonegon. Kiam mia imago elvokis Ia bildon de Mina. Kvazaü kutimanta tian trakton. kiel dirite. kiel Ia timema êasbestaro de l'montoj. tiel longe malhavitan. . nenian eelon. Alvenis Ia nokto. Tiu. gis kiam fine gi perdigís en Ia malproksimo. mian soifon êe Ia plej proksima monta torento. kaj. sed sur Ia sunluma sablo preterglitis min homa ombro. de kiuj mi angore forkuris. La malseka mateno vekis min de profunda dormo. premsekvante lin kaj kelke da fojoj ordonante. mi pensis. VI. preeipe mi sorbis kun furioza soifo Ia novan venenon. ke li foriru. êi-momente alvenis. mi kvietigis mian malsaton per sovaga] fruktoj. kaj mi gojis pensante tion. gi persekutis min kurantan. li daürigis vojiri tra Ia erikejo. Postrestinte sur Ia dezerta erikejo mi lasis liberan kuron al abundegaj larrnoj. 51 . Longe ankoraü mi aüdis Ia surdan bruon sonanta tra Ia dezerto. li senindulge sentigis al li Ia plenan forton de sia fortika brako. kurbigis Ia sultrojn. Ia alia mallevis Ia kapon. kun mia malfeliêo. sen multaj diskutoj. Kaj êio êi pro ombro! Kaj tiun ombron plumostreko estus iedoninta al mi.êar gi ne povis esti ne rekonata . Mi ne volis reiri inter Ia homojn. La malamato paradis per sia raba]o kaj senbonte ripetis sian proponon: "Ankorau vi povas reakiri gin: unu plumostreko. mi rigardis êirkaüen. Sed mi ne 50 vidis limojn de mia supermezura mizero. Jen ektimigis min mallaüta bruo. Bendel devis esti perdinta mian postsignaron. mi kuêigis min sub arbo. kiel antaüe. ili rnalãargis mian kompatindan koron de nedirebla. vojirante tiel sola. nenian eliron. sur kiun brilis Ia suno. sindona bomo tuj deeidis. Bendel.ploregi. rebavigi al mi mian proprajon. Jen naskigis en mi potenea deziro: "Ombro".

kiujn. Ne mankis al mi pretekstoj kontraü mi mem. ree miksi min inter Ia hornojn. ke mí 53 . La necesajn fortojn por tiu peniga êaso povis doni aI mi sole Ia espero. sed ne lian ombron. kun êiuj ekskuigo] de I'atendo en Ia brusto. ne rigardante returne al Ia malfeliêulo. kaj larrnoj de tute alia speco 01 Ia gis nun verâitaj ekplenigis miajn okulojn: mi estis revidonta sino . La efiko de mia ektimego estis. kiu nevidebligas ankaü sian portanton. AI mi Ia akirita trezoro donis samtempe Ia eblon kaj Ia deziron. kion scíigis al mi tiu malamato.Maltrankvila sopiro rapidigis miajn paêojn. . Tiaj almenaü Ia cirkonstancoj de I'okazajo ãajnis al mi tiam. mi nenion volis aüskulti kaj preterrapidis. venantaj el Ia urbo. por perforte ekokupi gin. Mi eniris en Ia gardenon. ke gi aligu aI miaj piedoj. . Mi brulis de deziro. iri aI Ia arbarista gardeno kaj mem konstati Ia verecon de tio. Mi nevidate preterpasis kelke da kamparanoj. aI kiu speciale direktis sin lia maltrankvila atento. mi ektremis kaj rapide rigardis êirkaiien .Mia koro forte batis. Nun gi subite haltis kaj returnis sin al mi. kiu ja ankoraü estis malproksirna. povas estí. mi per fortega salto min aljetis por ekokupi gin. akcelis mian kuron: Mi videble malgrandigis Ia interspacon. sed en kies ombro mi nepre devis perdi gin. ke mi nur bezonus paêi en giajn piedlokojn tiel . sed mi ne povis ekvidi iun. l1i parolis pri mi. dum mi malsupreniris laii Ia plej rekta vojo. Konvinkinte sin . por beligi mian hontindan rabon. Mi vidis tion. ektimo kaptis mian koron. ke tiam gi fiksigos al ili kaj kun Ia tempo kutimígos mino Mia movo kaüzis .. mi ne bezonis tion fari. tiam sub mi kaj êirkaiiprenate de mi vídebligis homo. mi suriris Ia plej proksiman monteton por orienti min. kaj por eviti êiun penson de tia speco mi forrapidis. senombra mi tenis Ia neston en Ia manoj. De nevidebIa brako mi ricevis Ia plej terurajn flankopuãojn . Mi rigardis êirkaüen kaj tre baldaü ekvidis Ia ombron de Ia nevidebIa nesto. kies angoran voêon mi ankoraü longe aüdis postsonanta al mi. li antaüe ne havis tempon por rimarki. savi min el mia terura situacio. mi nepre devis atingi gin. Nun Ia tuta okazajo farigis por mi tre nature klarigebIa. kiu estis falinta surdorsen. 52 La viro rapide elrektigis kaj serêis per Ia okuloj sian feliêigitan venkinton. Raseal kaj Ia arbaristo. li malesperege turnis sin kontraü sin mem kaj elêiris siajn harojn."êu vi serêas vian mastron? Tian mi volas al vi havigi!" Kaj mi alsaltis. kaj mi vidis de gia supro Ia proksiman urbeton kaj Ia arbaristan gardenon kuêantaj sub miaj piedoj. aü. êar mi opiniis verêajna. Dum Ia rapida ago mi sternigís vízagaltere. salte levigis kaj proksímígís kaj kaptis Ia multvaIoran rabajon. ke mi konvuIsie kunbatis Ia brakojn kaj alpremis al mi tion. kie mi estas. nek lian ombron. ekscitis mian deziron.kaj trafis sur neatenditan kaj maImoIan kontraüstaron. Sed mi ne sciis . kaj li ankaü ne povis konjekti tion. sed li ekvidis sur Ia vasta sunluma ebenajo nek lin. êajnis al mí. Gi direktis sian kuron aI arbaro. êar ke mi estas senombra. iam sentis homo.Renkonten aI mi sonis ío kvazaü rido. kio nevidate staris antaü rní. . Kiel Ieono sur sian kaptajon . ke Ia ombro forkuris de roi ~ kaj mi devis persekuti Ia malpezan forkuranton. mi pli kaj pli proksimigls aI Ia ombro. Mi paêis pluen . pli guste. Tiu viro devis esti unue portinta kaj nun forjetinta Ia nevideblan birdoneston. Nevidebla. ke êia postsigno malaperis .

"Stultajoj! Li ja havas neriproêeblan ombron."Ne. mia edzo. tiu sinjoro Rascal? Li havas êi tie en Ia lando bienojn por ses milionoj. sed ríel frue edzinigi âin kun alíulo I Ho."Malsaga infano! nenio ja estas sangebla!" "Certe. kiu en sunluma spaco staris kontraüflanke de Ia dompordo. . kiom li posedas. êar ankoraü estas tempo. Gi ja kovras ne nur sian portanton." . Kaj nenian dankon pro gi. sed nenio estis videbla: mi pensis. sed . senkonsidere ludante per gi. ke mi gin volontege pruntís al vi." ." ." . jen ni."Viro. Schlemihl.Li estís tirinta sian nevidebligan êapon ankaü sur mian kapon. . ke li estu pendigata.ekaüdas êe mia fIanko bruon kvazaií de paêanta homo. patrino. ja infanaj. en Ia mano li tenis Ia konatan pergamenon. li daiírigis."Si nun. vidos sin Ia edzino de tre riêa kaj honorata viro. "Vi ja devas konfesi al mi". mi certigas vin . Li ree ridis: "Sciu. mi penetrís gis Ia logodomo. bone! Sed nun redonu al mi mian birdoneston. ke vi bone ankoraü aêetus gin de mi kaj reprenus Ia fíanêinon . kontante pagitajn." .Mi sidis kvazaü stoniginta. vi estas kruela kontraü via propra ínfario l" . kaj dankos Dion kaj nin. kvazaü el songo. êu vi pensas. sed post Ia sensacio. okupite per Ia paperoj. li familiare klinís sin al mia orel o kaj fIustris . kion vi ree diras? Li garderne êparis. li ridis tiel laüte. ke mi aiidas Ia nevidatan koboldon kun mokrido sidiganta apud mio La êlosilo estis turnata en Ia pordo. tíon vi rigardas tu te malguste. Pri tiu Rascal ni zorgos. mi aldonas krome mian êapon. kiel oni diras . iris tien kaj reen en Ia ombro de Ia Iaübo. Ia gardeno ankoraü estis malplena. "ke tia êapo estas multe plí oportuna. kaj êe liaj piedoj lia kaj mia ombroj pace kuêis unu apud Ia alia. Vidu. estas vere. kaj Mina eliris. kiu siatempe êie foraêetis al mi Ia plej bonajn bienojn. havas tre konsideríndan posedajon. krorne li havas en sia monpaperujo bilojn je Ia nomo Tomo John por proksimume tri milionoj kaj duono. Sajnis al mi. Mi pensas. por maljuste retení gin. kun satana rideto rigardante al mi."Vi estas prava. Mi havis Ia dokumentojn en Ia manoj! Estis li." La patrino eldiris e1la domo. kaj . sed samtempe ankaü lian ombron kaj tiom da aliulaj. tion oni fine tamen devas fari devigate. kiu surhavis Ia livreonl" . kiun kaiizís Ia fatal a afero kun Ia aventuristo. Dum Ia arbaristo. tio estos por ni facila tiel longe.Li decide forprenis gin el mia mano. Se si jam antaü Ia êeso de siaj larmoj. kiel ne mankos snuro. Mi travagis Ia konatajn vojetojn. La sarna bruo pli aüdebla persekutís mino Kun premata koro mi sidigis sur benkon. kion oni komence ne volas fari memínstíge ." "Jen. vi vidos!" "Volu Dio l" . kiam alia] malêparis. Mi rigardís êirkaiien.Aüdu. enpoãigis gin kaj refoje mokridís min ."Li kredeble ãtelis tre multe. Ia arbaristo eliris kun paperoj en Ia mano. Estis ankoraü frue .Ia viro en Ia griza frako sidis apud mi.Nu bone. neníu estis en Ia laübo de graf' Petro. . ke min trompis mia orelo. kaj Ia interparolo komencígls.ho teruro! . aI mi Ia vortojn: "Vi do tamen akceptis mian inviton . Mi sentis kvazaüe nebulon pasanta sur mia kapo. Si apogis sin sur 55 . liberajn de êiaj êuldoj. vi jam ne bezonas gin kaj estas tro honesta viro. ke si baldaií trovus alian partion por si tiel konvenan kiel sínjoro Rascal? êu vi scias. gi malfermigís . kiom li deziras kunpreni. hodiaií m i 54 ree kondukas du kun mi. du kapoj sub unu êapo! .~ -" La viro en Ia griza frako ridis kaj rigardis mino La pordo malferrnígís . tiam si konsolite vekigos el sia doloro. "Kion Mina faras?" "Si ploras. ke Ia arbaristo levis sían rigardon.

Mina svenis. kiuj tiras lin malsupren. Ia okazajo okazinta! Krome mi ankaii lernis respekti tiun neeeson kieI sagan Provideneon. mi krime entrudigis per amo en Ia sorton de alia estulo . tieI longe. Ne taksu min tieI malalte. kiu dez iras nur vian feliêon. dekoble tiom. vi estos prudenta kaj ne voIos aflikti vian maljunan patron. Konstante tiu kriza momento de mia vivo prezentígís al mia animo. Mia maIamata kunulo kolere rigardis min kaj flustris aI mi Ia rapidajn vortojn: "Kaj tion vi povas toleri! Kio do fluas anstataü sango en viaj vejnoj?" Per rapida movo li gratvundetis mian manon. Pli poste mi repacígís kun mi mem. kiu nur foje faeilanime metas Ia piedon ekster Ia rektan vojon. kiom vi. pretigita por si sub Ia tilioj. Mi eble jugis lin maljuste. tio okazis. kio restis al mi. kara infano. kaj per delikataj vortoj li aIparolis êin . senhaIte li devas maIsupreniri Ia deklivon kaj sin mem oferi aI Nemezo. nun vian manon aspiras viro. honorata viro. nek deziron sur Ia tero. Mi mem. Adelberto. mia Adelberto. kieI jam tieI ofte en mia vivo kaj kiel generale tiel ofte en Ia historio de I'homoj. êu ne? . kaj êia patro okupis segon flanke de si. apartenanta aI mí. . kara infano. Karese li prenis êian manon. kion velas mia patro. sed mia animo estis plenigita de nesuperebla malamo kontraü tiu enigma kaêglitanto sur malrektaj vojoj. ke nun êio aliigis. doni vian manon Ia sinjoro Raseal. kio devas okazi. estu mia bona. kiu feliêigos mian karan infanon.Ne. Longe mi mem plenumis severan jugon kontraü mí. Mina. kaj Ia edzo de mia kara infanino .Ia brako de êambristino. sed êia kuneeo kun li ribeligis mian internon. Promesu aI mi. dum êia pIoro duobligis : "Vi estas mia bona. nutrante Ia vermon de memturmento en mia koro.Ne. ankaü amis Iin. ke iu ajn postulita prezo sajnís al mi troa. ke Ia afero tre emociis vin. Kio! êiu pudeIo ja havas sian ombron. kiu ne timas Ia sunon. 01 blinde alsalti por helpo tien. baldaü estas forkondukata sur aliajn vojojn. Mi bone komprenas. 56 VII. kaj li daürigís: »Vere! ruga sango! Do subskribu!" Mi tenis Ia pergamenon kaj Ia plurnon en miaj manoj. Sed vi mem komprenas. karulino.Diru. vi nenieI plu pensas pri li. Farigu pri mi. okazajo anstataüis agon. Ankaii êi-foje. elígis sango. 57 . kaj ne kIopodos korupti gin." En tiu momento sinjoro RaseaI estis anoneata kaj jam aroge eniris Ia rondon. sekigi viajn Iarmojn. ke vi pensas. kaj kío pli apartenas al gi 01 Ia faro farita. vi mirinde forsavigis de via malfeliêo! Antaü kiam ni malkovris Ia hontindan trompon. Si eksidis en sego. kie rapida savo estis postuIata de mi? êar Ia Iasta horo sonis.Aüdu. êar kio devis farigi. kun humilo kaj pento mi povis rigardi gin. en kiu ni funkeias n ur kiel movataj movantaj radoj. kaj nur kun dubema okulo. kieI mi rigardis lin granda sinjoro. post kiam mi semis ruínigon. sed posedas dek milionojn. Nenion respondu aI rni. êiam malsupren. kiu estas Ia animo de tiu tuta granda radaro. tiam li vane vidas Ia gvidstelojn briletantaj sur Ia êielo: li ne pIu povas elekti. silentaj Iarmoj fluis sur êiajn beIajn paIajn vangojn. . kara Chamisso. êu vi velas tion promesi al mi?" Si respondis per estingita voêo: "Mi de nun ne plu havas volon . vi tre amis tiun neinduIon! Vidu. kiu ja ne estas prineo. Iasu vian amantan patron zorgi por vi. ne kontraüstaru. ke pri io ajn. Mina. obeema filino. viro. kiu sargis min per Ia malbeno. nepre okazas. Kara amiko! Homo. Mi malkaãos min aI via jugo. Unue mi Iernis respekti Ia Neeeson. Post tiu kulpa nepripensitajo. mi pli avaris 01 pri mia oro. mi seias tion kaj ne riproêas viã proe.

La afero do farigis. fari laü volonta meminstigo. êu en Ia konsurnigo de miaj fizikaj fortoj. dronigante min en Ia plej profunda mallumo de I'arbetajoj kaj pasante Ia laübon de graf' Petro. lumo aperis. mi apenaü povis rekoni gin: Post Ia enrompitaj fenestroj nenia lumo brulis. tion vi. Piedfrapado kaj malbenado estis Ia unuaj SODOj. . Li rakontis ai mi . Vane mi fugis. Kiam Ia bonulo rekonis mian voêon. Kion vi preterIasis. Mi forãovis de mia kapo Ia nevidebligan êapon de Ia nekonato. mia malamata akompananto riproêante klopodis pri mi: "êu tio ne estas konduto kiel de maljuna virinaêo? Oni ekregu sin kaj vigie plenumu. kaj. kiuj trafis mian orelon. êu fine en Ia detruanta tumulto. ke li kredeble ankoraü ne forlasis gin! Nu. li ree ekploris. ke li lastadate tiel longe batante persekutis Ia gríze vestitan 59 . unuopaj grupoj de hornoj promenis tra Ia vojoj de Ia gardeno. kiun fine ankoraü mi lernis respekti en mia sorto kaj en Ia sorto de Ia estajoj kun mi ligitaj. Sed nevidebla akompanis min mia turrnentanto kaj persekutis min per akraj vortoj: "Jen do Ia danko pro Ia peno. koneerne min. oni ne ' evitas s ían sorton. jes. Mia akompananto laüte ekridis: "Jes. devos postfari pro tedo kaj enuo. Estis malfrua vespero. forkuru nur de mi. ni sidigis. . nur tro malfrue. li ne êesis. kie mi pli antaüe estis sidinta. plorante ni falís unu inter Ia brakojn de l'alia. Tra senhomaj stratoj mi estis direktiginta ai mia domo. Mi malfermis Ia okulojn.Mi pene levis min de Ia tero. plenigita de tiel poteneaj sentoj. estis malhele. kie mi kuâis. gis kiam vi reakeeptis gin en vian favoron kaj mi senigis de gi. ni tamen estas nedisigeblaj. por hodiaü bonan nokton! Gis baldaüa revido!" Mi estís plurfoje sonoriginta. EI Ia hele lumigita arbaristejo sonís festa muziko.êu oni iam aiidis." En Ia sarna tono li konstantc daiirigis. tio nin ambaü ne lasas trankvilaj. kaj mi kuàis kelke da tempo kvazaü en Ia brakoj de I'morto. Propra penso ne estis ebla ai mi. Kiam mi staris antaü gi kaj gin rigardis. kiu tuj malaperis por mi. kiujn dum Ia lastaj tagoj malfortigis ne kutimita malhavado. Li alportis ion por mangi kaj trinki. Bone. Li kondukis min tra Ia dezertigtntaj êambroj ai interna. kion oni decidis! Aü êu oni êangis sian inteneon kaj preferas plorgrimaei?" . kiu okazis en Ia mateno. Mi ne seias. kiu sonorigis. mi silente rapidis ai Ia elirejo de l'gardeno. dornagita salono. kiam mi rekonsciigis. Kaj oni estu Ia mistifiki to en Ia ludo.kaj ne sen Ia disponoj de tiu provideneo. I1i interparolis pri Ia edzigo de Ia riêa sinjoro Rascal kun Ia filino de I'gastiganto. miaj haroj tute grizigis. Ia pordo rapidege malfermigis . kaj silente rigardis êirkaüen. tiel okazas! Sed vian Bendel vi kredeble trovos en Ia domo. nenia servisto plu movígis en Ia interno. êu vidi Ia kaüzon en Ia streêiteeo de mia animo. malforta kaj malsana. êiukaze en Ia momento de subskribado profunda sveno min kaptis. Kelkaj konversaeiantoj alproksimigis kaj okupis lokon sur Ia benko. li apenaü povis bridi sian gojon. ke ombro forlasis sian mastron? La via min tiradas post vi. Bendel de interne demandis. Vi havas mian oron kaj mi havas vian ombron . kiun oni prenis flegante vian nervo58 malfortan moãton dum Ia tuta tago. antaüzorge oni lin lastadate sendis hejmen tiel laeigitan. kiun Ia proksimeeo de tiu griza monstro naskis en mia tuta naturo. Mi trovis lin tre sangita. sinjor' obstinulo. kaj êiam êeestante li moke parolis pri oro kaj ombro. Ia pordoj estis fermitaj.

mi klare ekkonis mian netaügecon por filozofia spekulado kaj ke mi decidis.o. specon de monologo. Vi scias. mi ne volas tion. kaj fiksis aI mi Iimtempon de dudekkvar horoj. ke li nur altirite de Ia oro alêovís sin aI mi kaj ke li jam en Ia unua tempo sciis havigi aI si ãlostlon por tiu êranko. Tiel iIi agis kontraü sia bonfarinto. mi volas tion. êar de nun mi havis sur Ia tero nenian celon. Mia servistaro estis forkurinta êiuflanken. enrompis Ia fenestrojn kaj satigis sían detruemon. sursaltis Ia selon. kion mi sciis pri Ia riêeco kaj Ia edzigo de Rascal. Ankoraü dum Ia nokto mi forrajdos. mi ekparolis. Tiu malbonulo. Ne sen antaüa kulpo nun trafis min tia peza puno. kaj. aI kiaj ekstremoj Ia malfeliêo eble kondukis min. alkuris Ia popolaêo. Mi vidis mian mizeron antaü mi grandegan. devis de Ia komenco esti koninta mian sekreton. "Bendel". malvarme kaj indiferente mi prezentis aI gi mian nudigitan kapon. rezig61 . êar tian formon nun estis alpreninta en mi Ia malespero. Li aIkondukis al mi Ia êevalon. fine. meti mantelon." Kun rompita koro kaj premate de teruro Ia honestulo devis obei aI tiu Iasta ordeno de sia mastro. kaj. konservu ilin. De tiam mi lasls multajn ajojn tiaj. neâangeblan . Li disvolvis siajn ideojn pri Ia vivo kaj Ia mondo. doloraj horoj. mi ne seias kieI. kiun li renkontis kun mia ombro. Sajnis. komencante. pasinte tra Ia Iernejo de I' filozofoj. ne pli longe Iigu vian sorton aI Ia mia. li povis aldoni ankoraü multe. por forlasi gian teritorion. Mi premis Ia ploranton ankoraü unu fojon aI mia brusto. malantaüe sur mian êevalon. êe kiu mi estis nur lia aüskultanro. senkulpa viro. nenian deziron. li rei ris hejmen. Devas êi tie kuêi ankoraü kelke da kestoj kun oro. kaj poste li denove ploris pro gojo. nenian esperon. ke li perdis mian postsignaron kaj falis teren pro laco. plene eviti tiun kampon. La loka polico ekzilis min kiel suspektindan el Ia urbo. amiko mia. kiu devis eltroví Ia vorton soIvantan êiujn enigmojn. êar sur via fidela brusto mi ploris en penoplenaj. sed 60 se iam ajn mi ree pasigos serenan horon kaj Ia feliêo sajnas returni al mi sian favoron. mi malproksimígis de Ia tombo de mia vivo. "vi scias mian sorton. gi jam ne povis elpremi kriojn el mia brusto. sur kiun vojon kondukos min mia êevaI. mi estis surda por lia] petoj kaj rezonoj. kiujn ankoraü pliigi li nun povis rezigni. Õion êi Bendel rakontis aI mi ofte eksplodante per larmoj. senzorge. Kun multe da klareco li elmontris Ia problemon kaj komencis respondi Ia demandon. metante fundamenton de tiuj riêajoj. kaj li tre baldaü sín turnis al Ia metafiziko. blinda por Iiaj Iarmoj. kiu kaüzis êion. vidi min trankvile kaj rezignacie elportanta gin. laüdis mian êevalon kaj uzis tiun okazon. laii instigo de Rascal. kio êi tie trafis min. ke. kiaj iIi estis. mi lasis fari tion ne respondante. kiam li ne povis retrovi min. êar ni ja iras Ia saman vojon. Li dankis min kun plaêa gentil eco pro tiu facila servo. kaêite de Ia nokro. tiam mi fidele pensos pri vi. VIII. sola. Baldaii aligis aI mi piediranto. revidi min. Vi. ree havi min êe si.malgrasulon. Mi. selu aI mi êevalon. vi restos. Mi rajdos sola. mi estis elêerpinta miajn larmojn pro gi. AI tio. kiun li portis. kie baldaii poste. migrados tra Ia mondo. por gIori Ia feliêon kaj Ia potencon de Ia riêuloj. post longa dubado. Paãinte dum kelka tempo apud mia êevalo li petis de mi Ia permeson.

ne lasante min ekparoli. avidokule kaj oblikve mi rigardis. mi havis êevalon sub mi: kapturno kaptis min. Mi pruntos al vi vian ombron por Ia tempo de nia kunesto. kiu forturnis mian atenton de mia sufero al si mem. Kontraü gi en tiu horo. estas vere. Mi ektimis. Vi ankoraü ne pensis pri tio. kvankam kun interna malinklino. fidante mian naturan sagon. "Mi tenas vin". Hontante mi devis returni mian êevalon. Subite mi turnis Ia bridon. Nun tiu elokventulo âajnis al mi kun multe da talento starigi solidan konstruajon. Dume Ia tempo pasis. kiel oni pentras lin. eê de malamiko. kiun vi povas sekvi prudente. Kiam Ia viro en Ia griza frako estis trankvile fininta sian kantajeton. kiuj respekte kun nudigita kapo cedis lokon al Ia bonhava viro. ke mi jam mallongigis al vi Ia vojon gis êi tie. li daürigís. Li estis piediranta. Mi rajdis pluen.nante scii kaj kompreni ilin. mi akceptis Ia proponon. Vi ne amas min. li daürigis : "Lasu nian reciprokan intereson. Sed mi ne sukcesis kuntreni Ia ombron. Riêulo kiel vi ja bezonas 63 . 01 kiam mi ree posedos gin kiel rajtan propraion. Ia tento estis tro granda. kaj mi volonte estus fordoninta min aI liaj rezonoj. de sur mia êevalo aI tiu ombro. ke gi ne pli frue volos resti fíksita al mi. Ia voêon en mi sur propra vojo. nenia rem paro estis videbla en tiu nekovrita regionol Kaj mi ne estis solal Mi [etis rigardon al mia akompananto kaj denove ektimis: estis Ia viro en Ia griza frako. Ridetante li glitigis mian ombron al Ia tero." La suno estis levígínta. kies elegantaj unuajeco kaj perfekteco plezurigis sole Ia okulojn. kiel mian intelekton.Nur iom prove reakceptu vian ombron. . tion mi bedaüras. Malgrau tio vi povos uzi mino La diablo ne estas tiel nigra. sed mi volonte aüskultis Ia elokventan viron. Li ridetis pri mia konsterno. sur Ia vojo homoj venis renkonten al ni. kiu altigis bazite sur si mem kaj tenis sin kvazaii per iu interna neceso. kaj reiri trans Ia montaron vi kredeble ankoraü malpli volas. Hieraü vi kolerigis min. Mi preterrajdis aron da kampuloj. êi tiu vojo laiiiranta Ia montaron ja estas Ia sola. ka]. por kelke da tempo kunligi nin. "per via ombro. kion guste mi volus serêi en gi. Koncerne tiun. tuj gi ekokupis sian lokon sur Ia ombro de Ia êevalo kaj gaje trotadis êe mia flanko. kaj galopege eniris flankan vojon. kaj vi kompense toleros min en via proksimo. sed mi ne volas hodíaü konservi kontraü vi resenton pro tio. kieI ja estas kutimo en Ia mondo. kiam Ia ombroj de I'korpoj paradas per sia tuta amplekso. Kaj êi tiu vojo guste estas ankaü Ia mia. kaj tiel gi farigis por mi nura artajo. kiu antaüe estis Ia mia kaj kiun nun mi pruntis de fremdulo. regustigis al mi Ia ornbron kaj instruis min. mi faros aI vi bonajn servojn. êe Ia turnigo gi deglitis de Ia êevalo kaj atendis sur Ia landvojo sian rajtan posedanton. li mokridis min. li senzorge paêadis êe mia flanko kaj guste fajfis kantajeton. por disig! ni êiam ankoraü havos tempon. Nur mi tu te ne trovis en gi tion. se li estus okupinta mian animon same. kaj nerimarkate Ia matena krespusko jam estis ekheliginta Ia êielon. kaj vi devas konfesi mem. sed maIsupren en Ia valon vi ne povas iri. alpremis ambaü spronojn. nenia êírmo. mi sekvis laü povo. kiel vi mem konsilis al mí. Mi havis tre strangan senton. kaj vi ne fortiros vin de mi. vi ja ankaü ne plu 62 havas êe vi vian Bendel. kun batanta koro. kiam mi subite levis Ia rigardon kaj vidis en Ia oriento glore aperi Ia kolorojn anoncantajn Ia proksimigon de Ia suno.

sinjoro. kieI ofte. ke vi ne pli frue komprenis gin. pentris aI mi zorge detalitajn bildojn de tio. por ekposedi vian êatatan animon. Li Ia unua ekparolis: "Vi ne êatas min. ke mi fine. Revenis ai mi êiuj oportunajoj de I'vivo. ankaü vi komeneas tre enuigi mino Do. kion dank' ai mia saketo mi pIenumos en Ia mondo. Sed mi havis Ia morton en Ia koro.ombron. . mi ne malamas vin pro tio.Miaj prineipoj efektive ne estas tiel severaj . ke permesante ai vi. mi nur agas. tio ne estas sangebla. oferinte mian amon. êiam montrante plej grandan fidon. Ke. aparte de tio. kaj se mi volis konservi Ia pozicion. Mi silentis. kiun reokupi li delogis min. ne kontrakti eê por êiuj ombroj en Ia mondo mian animon ai tiu homaêo. tio estas persona prefero. Mia miriga akompananto. li tuj komeneis kunruli mian ombron. kiel tio fínigos. kiel fripono. êteli mian proprajon. jetatan ombron . kontraü kiu mi ankau nenion diras. por definitive liberigi vin de mia plua 65 . kaj nenia fundo âajnas haltigi Ia bruantan faladon de êtono enjetita. Mi povis vere timi lin. mi tamen rezervis ai mi plenan libereeon. ke li estas prava. vi malamas min. kaj vi estas riproêinda nur pro tio. mi seias. kiu sin mem konsiderigis Ia plej neinda servis to de Ia plej riêa homo en Ia mondo. êar mi posedis. ankaü tion mi bone komprenas kaj ne koleras ai vi pro tio. kaj mia koro estis dividita inter Ia tento kaj mia firma volo. Foje ni sidis antaü kaverno. mí enpakos kaj forigos. Mi paligis. sinjoro. vi havas plej severajn principojn kaj pensas kiel Ia personigita honesto. Tian internan malakordon mi ne povis pli longe elteni. ruzon kaj perforton. ke vi provis. iakondiêe resti en mia akompano . kaj eê belo kaj lukso min ree êirkaüis.Li kaiízis ai mi same grandan embarason kiel malamon. mi trovas tute natura. ke vi klopodas uzi êiujn viajn sukcesilojn. Kun abunda fantazio kaj magia brilo de koIoroj li. bonel Vi ne êatas min. estis eksterorde servema. Aü êu mi eble iam premis Ia dikfingron sur vian gorgon. tio estas klara. sinjoro. Tie oni aiidas Ia mugadon de subteraj riveregoj suprensonanta el senmezura profundo. Mi estis min iginta dependa de li. li daürigis: "Nu bone. eê nur por liberigi min de li. sed mi senparole lasis fari tion. Mi devis toleri lian elokventon kaj preskaü sentis. Ni devas disigi. se nur mi ree estus Ia 64 mastro de mia ombro. kiun vi opiniis konfidita ai via nura honesto? Koneerne mio. faros Ia negoeon pri Ia ombro. kíel vi pensas. sed kial vi malamas min? êu eble tial . Mi ne seiis. êie mi sentigis Ia respekton. Mi povis libere kaj sen geno movi min. nur unu eliro estis videbla. sed li neniam forlasis min kaj senêese parolis ai rni. rekondukinte min en Ia belegon de Ia mondo de mi fugita. Apoginte Ia kubutojn surgenue kaj kaêinte mian vízagon en miaj manoj mi auskultis Ia hipokritulon."Se vi ordonas tion. kiun Ia fremduloj vojagantaj tra Ia montaro kutimas viziti. ." Tiu minaeo estis ai li malfremda. Riêulo en Ia mondo devas havi ombron. kvankam nur prunte. kiun malgraü êio mi deziras? êu mi persekutigis vin per servisto. Ia ombron ." Mi daürlgis mian vojagon lau Ia sarna vojo." . senlime lerta. mi komeneis Ia decidan batalon: "Vi êajnas forgesi. ke vi atakis min sur publika vojo kaj volis perforte rabi mian birdoneston? Au êu tial. vera ídealo de êambristo por riêa viro. li min tenis en sia mano. estinginte Ia brilon de mia vivo. kiel Ia viaj. Okazis longa silentado. Sed mi firme deeidis. por rerieevi mian interêange donitan monsaketon? êu mi provis forfugi kun gi?" Mi nenion havis por respondi ai tio. kiun ordonas Ia riêeco.

kiuj êirkaüís tiun sovagan Iokon.ne forgesu tion . pli strange.mi opinias. Sed mi insistas. mi ankoraü unu fojon konsilas al vi: reaêetu de mi Ia objekton!" Mi prezentis al li Ia saketon: »Por tiu prezo. terura I forigu kaj neniam plu montru vin antaü miaj okulojl" Li levigis maIserena kaj maIaperis post Ia rokoj. Nun mi do estis senombra kaj senmona. kaj êajnas al mi." Figuro] de I'pasinta tempo prezentigis al mia animo. por pli longe konservi en mia animo Ia forigantajn aperajojn." Mi profunde ekgemetis kaj reprenis Ia paroIon: »Do ne. gi ankoraü estus forta ligilo inter ni. sed en Ia oriento. sed peza sargajo estis forprenita de mia brusto. sub palmoboskoj.Mi povis nek reteni.vi rerieevos nur sub unu sola kondiêo. Mina.Li ridetis: »êe tieI bona amiko mi tute ne bezonis tíon. kaj tiu estis ankoraü alte sur Ia êieIo. eltirate eI gi per Ia haroj. kion fari nun. (( Li ridetis kaj respondis: »Mi foriros. êar mi evidente malkaêas al vi novan povon! Ho tiu saketo! Kaj eê se Ia tineoj jam estus formangintaj vían ombron. mi ankoraü vidis maIproksime en Ia amaso. ke mi povas fari sufíêe bonajn servojn al miaj amikoj kaj ke Ia riêulo] havas speeiaIe bonajn interrilatojn kun mi.' Se mi ne estus perdinta ankaü mian amatinon aü se almenaü mi ne estus sentinta min riproêebIa pri êía perdo. se vi iam ajn dezirus tion: Vi bezonas nur skui vian saketon. La suno ankoraü estis sur Ia êielo. ankaü de maIproksime disponu pri via servisto. sinjoro . mi diris aI Ia grizuIo Ia lastajn vortojn: »Mi 66 aljuras vin en Ia nomo de Dio. amo kaj gojo. Vian ombron tamen. preterglitis kaj afable alridetis mino Ankaü Ia honesta Bendel estis . vi vidas. mi vere jam maldormis kaj ankoraü tenis fermitaj Ia okulojn. Nur floro] kaj kantoj. mi nom. sinjoro. êarmajn figurojn. ke mi povintus esti feliêa.embarasa êeesto. mi estis preterdorminta 67 . sed antaüe mi voIas vin informi. tiu sono tuj altiras mino êiu zorgas pri sia intereso en êi tiu mondo. tio ne malbele impresis. êarmaj bildoj en aereea daneo interplektis sin al plaêa songo. Mi lasis mian êevalon malsupre en Ia gastejo. Hela lumo brilis. nek klare distingi tiujn forblovígemajn . ke Ia eterna] ormoneroj tintu en gi. Mi traserêis miajn poêojn kaj ankoraü trovis en ili keIke da ormoneroj. kaj. reiri tien. kieI vi povos sonorigi aI via tre humila servis to. sed mi scías . ." Teruro min kaptis. ke mi samtempe zorgas pri Ia via. kiu esperebIe estas sufiêe vasta por ni ambaü. ke mi volonte songis tian songon kaj ke mi volis eviti Ia vekigon. ankaü vin. MuItajn aliajn.Sed mi ne seiis. kaj Ia bluaj lipoj de I'kadavro eIformis Ia pezajn vortojn: »Justo judicio Dei judicatus sum . Rapide mi demandis lin: »êu vi havas subskribajon de sínjoro John?" . . IX. aperis Ia pala. defigurita vízago de Tomo John. vi mem tion vidis. justo judicio Dei condemnatus sum23." »Ne. sinjoro. kronita per floro] kaj pasis kun afabla saluto. ni disigu . kaj. vi tenas min per mia oro. Do. mi ree estis serena. rapide jetante Ia sonantan saketon en Ia abismon. . sed neniu havis ombron.. Fine mi maIfermis Ia okulojn. ne pli longe baru al mi Ia vojon en mondo. Almenaü mi devis gisatendi Ia subiron de Ia suno. mi hontis. Vi seias. Chamisso. kaj." »Kie li estas? Per Dio. mi voIas seiil" »Hezitante li metis Ia manon en Ia poãon. Mi kusigis en Ia ombro de Ia plej proksimaj arboj kaj trankvile ekdormis. bris ilin kaj ekridis. kun florkrono sur Ia haroj.

Vespere mi klopodis trovi paslogejon en Ia vílagoj.Maldolêaj larmoj denove tremis sur miaj vangoj. li senparole forlasis mino . unue pri Ia vojo. kaj decidis piedire sekvi flankan straton pasantan tra Ia multarba bazo de l'rnontaro. poste pri Ia regiono kaj giaj logantoj. estas tute blankaj . kien mi metis Ia piedojn. êar mi pensis pri Ia minejo. kie estis kermeso kaj kie en butiko vendígís malnovaj kaj novaj botoj. Mi tuj surmetis ilin kaj eliris el Ia loko tra Ia norda pordo. mi lasis antai:í. lasita kíel riêulo.Ia nokton. La celo de mia irado estis minejo en Ia arbaro. kiun mi jam portis en Berlino kaj kiu. Ia ungoj estas tre mallongaj. Mi jam iris sur malkovritaj piedoj. tiu ankoraü ne volas rekreski. kiun mi estis ludonta en Ia mondo: Mia vesto estis tre modesta. serêis ies societon. Mi lasís ai Ia sorto. Mi pririgardis min rilate al Ia nova rolo. ke mi ne reiru ai Ia gastejo. Vidu. kaj êe Ia plej proksima transversa vojo. En Ia sekvinta mateno mi serioze okupis min pri tiu afero en vilago. grava malsano mi perdis Ia harojn. kieI sciema vojaganto. kaj Ia ombro. sed por Ia kosto de miaj botoj. Kun malgoja koro mi dai1rigis mian vojon. Mi devis aêeti paron da novaj botoj. Mi restis en Ia plej malhela parto de I'arbaro kaj devis kelkafoje.rinde! bedai:í. Mi devis rezigni paron da novaj. Mi ne rigardis malantaüen kaj ankaü ne konsideris Ia eblon. plenumí . min turni al Bendel. Ia prezo estis tro malmodera. kies plandoj estis faritaj por graf' Petro kaj ne por Ia piediristo. Mi interne sentis frostotremon ekvidante tiun sunbrilan spacon. Ia ungojn kaj Ia ombron. Mi surhavis malnovan nigran kurtkon 3. kiujn mi rericevis.en mia ago! -. patro. por rakonti al mi Ia historion de tiu detruo. gis nenies okulo malpermesis al mi Ia transiron. Sen bedai:í."Ej! ej!" Ia maljunulo kapskuante respondis. Mi longe elektis kaj marêandis. kiu estis renversinta largan strion de. nur por tiu vojago ree trafis sub mian manon. mi bone ekkonis. kiu tenis Ia butikon. Ia produktajoj de I'montaro kaj simile plu. Ni venis aI Ia lito de torento. kion mi ankoraü posedis tie. kie mi esperis alveni jam vespere. ke sole streêa laboro min povos ãírrni de miaj detruaj pensoj. kiuj ankoraü estis bonaj kaj fortaj. sinjoro. ke mia nuna situacio ordonis ai mi. kiujn mi estus dezirinta. 69 . kaj pri Ia maniero. tranêis al mi ankoraü nodbastonon kiel memorajon kaj tuj ekiris. kiu afable salutis min kaj kun kiu mi komencis interparoli. kaj mia sereno estis for. En Ia arbaro mi renkontis maljunan kampulon. vi ja ne havas ombronl" "Bedai:í. kaj ne plu. mem zorgí pri mia vivoteno. êar flanke de tio." Sed li jam ne dai1rigis sian rakonton. kion gí intencis pri mi. Kelke da pluvotagoj tre akcelis mian iradon. Mi prenis tion kiel signon. Ia arbaro. Mi demandis. Sed meze de Ia dangera loko li haltis kaj turnis sin aI mi. Mi levigis. por pasi sunbrilan strion. Ia haroj. kiu sin prezentis.rinde!" mi gemetante respondis. Mi estis tre absorbita de miaj pensoj kaj apenaü vidis. Li baldaü rimarkis mian mankon kaj interrompis sian rakonton: "Sed kieI do tio farigas. dezirante al mi kun afabla rideto feliêon por Ia vojo. mi ne scias kiel. transdonis ílín al mi interêange por mia mono. Sur Ia kapo mi havis vojagoêapon kaj sur Ia piedoj paron da malnovaj botoj. atendi horojn. Li prudente kaj parolerne respondis ai miaj demandoj. "Dum longa. tio estas malbonal tio estis vere grava malsano.ro mi forlasis kiel perditan. La bela blondbukla knabo. Mi do kontentigis per malnovaj. 68 "nenia ombro.iri Ia kampulon." . kie mi esperis ricevi laboron sub Ia tero. kiun havis Ia sinjoro.

por senhezite per rápida êirkaüenrigardo preni posedon de Ia kampo. kie logís Ia kristanaj ermitoj. kiun mi aIprenis. Ia suno vidigis sanga êe Ia bordo de l'horizonto. La pejzago estis tute êangíta . kio okazis aI mi. Mi ankoraü ne iris ducent pasojn. kaj densa nebuIo pezis sur gi. por retrovi gin: mi staris en sovaga. kaj mia memkontento dependis de mia alproksimigo ai tiu modelo. por veki min. Ia tero estis donata aI mi kieI riêa gardeno. Mi levis Ia rigardon: du êinoj. inter kiuj kuãis kampoj de nego kaj gIacio. montaroj. Mi staris sur Ia altajoj de Tibeto. arboj. kaj gia ceIo farigis Ia scienco. mi trapasis gin keIkfoje laü êiuj direktoj. kampoj. scivoIe rigardante. La malvarmo estis neeIportebIa. teron. betuIarojn kaj abiarojn. Mi fermis Ia okuIojn. Mi nur klopodis de tiam. kie mi volis de nun rikolti. malrapide. Mi rigardis êlrkaüen. kaj. Ia studo kieI direktanta forto de mia vivo. Mi elektis kieI 71 . En muta piemo mi falis surgenuen kaj verêis Iarmojn de danko. êe mia vido sennombraj fokaroj sin [etís tumulte en Ia maron. ke mi perdis mian vojon. tramigrante Azion de oriente aI okcidente. Mi volis proksimigi ai unu el tiuj arboj: unu paêo. Ankoraü unu paêo. Mi energie levigis. Pro frua kuIpo ekzilite el Ia homa socio. mezurante Ia paêojn. Mi ne sciis. Subite naskigis en mi Ia decida kaj kIara penso: tie estos mia Ioksidejo. surkreskitaj nur de saksifragoj kaj musko. ili estis kreskajoj de l'sudorienta Azio. Jen mi aiidis antaü mi skandi strangajn silabojn tra Ia nazo. X. kaj Ia suno. Mi rigardis êirkaüen: mi staris inter belaj rizokampoj sub morusarboj. Tio ne estis decido. Admirante en Egiptio Ia maInovajn piramidojn kaj tempIojn mi ekvidis en Ia dezerto. kiun mi êiam amis. kiun antaü maImulte da horoj mi vidis levigi. mi kompense estis aIkondukata ai Ia naturo. kiuj floris êirkaü mi: kelkajn mi konis. Mi kredis songí kaj mordis. kaj mi estis êe Ia gIacia bordo de oceano. nepre rekoneblaj per sia azia fizionomio. kiun êajne ankoraü neniam trafis hakilo. por koIekti miajn pensojn. Mi penetris pluen ankoraü keIke da paêoj: mi vidis min meze de dezertaj rokoj. kun silenta. de kiam mi forIasis Ia foiron en Ia vilago. Mi rigardis returne: Ia arbaro estis maIaperinta post mio Mi faris ankoraü keIke da paêoj: Ia silento de I'morto êirkaiiis mino Sen limoj etendigis Ia gIacio. kiu heIe vidigis ai mia interna okuIo. Dubo ne estis ebIa: mi havis sepmejlobotojn 2<1 sur Ia piedoj. La aero estis tre maIvarma. Mi rigardís 70 tiujn arbojn kaj Ia herbojn. Ia kavernojn. êi tie jam klinis sin subironte. êar subite mia estonteco klare prezentigis ai mia animo. Mi eniris Afrikon. Landoj kun admirinda varieco. malnovega abiaro. se mi eê ne fidus aI iliaj vestoj. Mi kuris ankoraü keIke da minutoj rekte antaüen: estis sufoka varmego. Mi reatingis gin en gia irado. stepoj. sed mi reale maIdormis. La rigidiga frosto devigis min akceli miajn paêojn. proksime de Ia centpordega Tebo. severa. kaj ree êio estis êangita. ne êesanta diligento fideIe realigi tiun ideaIon. herbejoj. Mi aüdís nur Ia mugadon de malproksimaj akvoj. mian Iangon. Mi laiiiris tiun bordon: mi ree vidis nudajn rokojn. sur kiu mi staris.prezenti min tíe. arbaroj anstataiiis Ia rizokampojn. Mi nun ekiris kieI rekruto ekzercata. Mi sidigis en ilia ombro kaj rigardis mian horlogon: pasis apenaü kvaronhoro. kun laiilandaj saIutoj alparolis min en sia lingvo. sablodezertoj malvolvígís antaii mia mireganta rigardo. kiam mi rimarkis. Mi Ievígts kaj reeniris keIke da paêoj: mi ne plu vidis ilin.

Mi devis forlasi tíun esperon. kiu estis samtempe vasta.trans Ia malpli grandajn insulojn kaj rokojn. oportuna kaj ne alirebla por êakaloj . mí provis iri de Ia Horna terpinto trans Ia polusàn glaciejon orienten tiujn eble ducent paàojn. Unue mi bezonis haItigosuojn. sekvante Ia matenan krepuskon al okcidente. 73 . mí spitis Ia malvarmon kaj Ia maron. De Ia duoninsuIo Malako miaj boto] portis min sur Ia insulojn Sumatro. kaj Ia vintro. êe Ia Kolonoj de Herkulo mi transpaêis al Eüropo. por oportune ekzameni proksimajn objektojn. mia unua zorgo estis. jen trans flamantajn vulkanojn. kio estas Ia klopodoj de l' homoj! Ofte. dum Ia plej severa vintro de Sud-Ameriko. kieI maIagrable estas. tiel necesega por Ia kompreno pri Ia ter o kaj gia vesto teksita de I'suno.Ho mia Adelberto. mi ploris kvazaü antaü Ia firme slosita krado de mia maIliberejo. Mi provis. pli poste mi êlam portis kun mi eê du parojn. . Mi eê ne zorgis pri Ia reveno kaj êu tiu malbona lando eble fermigos super mi. 72 Kaj tieI jam de Ia origino êio . La kurioza Nov-Holando. resti nura fragmento. Mi atingis Ia Elian monton kaj saltis trans Ia Beringan markolon aI Azio. kaj ankoraü en Ia nokto mi aIvenis en Tebio. mi pasis de Nord-Azío trans Ia polusan glaciejon al GrenIando kaj Ameriko. ofte eê kun dangero kaj tamen êiam vane. kaj nur post ioma ripozo daürigls mian vagadon. kieI mi esperis. kion mi estis kolektonta kaj kreonta. kiam leonoj. same kiel Ia Suda maro kun siaj zoofitaj insuloj. kiu jam regis en Ia sudo. Bali kaj Lombok. ne havante tempon por ilin relevi.· Mi haltis. kiu enhavas Ia plej altajn konatajn elstarajojn de nia globo. nur per demeto de Ia botoj povi mallongigi siajn paãojn. êar mi estis spertinta. Javo. de kiuj tiu maro estas plenplena . Mia tre bona horlogo estis por Ia mallonga daüro de miaj iroj raügega kronometro. êe mia Iogejo elektita en Ia antaüa posttagmezo. havigi aI mi êion bezonatan. ofte havante penon spiri. Paro da pantofloj metitaj sur Ia botojn tute efikis tiel. poste mi daürigís mian migradon. estis kondamnita. êar mi sufiêe ofte forjetis Ia unuan paron de Ia piedoj. Vane: mi ankoraü ne estis sur Nov-Holando. Mi sekvis ties orientan bordon en gia serpentumado kaj esploris kun speciala atento. turninte Ia vízagon aI sude kaj oriente. kiel Ia kovrilo de mia êerko . Post tiaj provoj de transiro mi êiufoje revenis ai Lombok. kun freneza riskemo mi malespere farispaêojn trans flosumantan gIacion. estis fermita por mí.estontan logejon unu el Ia plej kaêitaj kavernoj. Mi pIue travagis gin. Rigardinte giajn sudajn kaj nordajn provincojn. kiuj el Ia insulo] tie kusanta] estas alireblaj por rni. Mi fine sidigis sur Ia plej ekstrema pinto de Lornbok. Malrapide kaj singarde mi paêis de supro aI supro. kiuj disigis rnin de Diemen-Iando kaj Nov-Holando. Tuj kiam mi estis iom ripozinta kaj estis tago tra Eüropo. sidigis SUl' gia pIej ekstrema pinto kaj ree pio ris. kvazaü antaií Ia firme slosita krado de mia êerko. jen trans negokovritajn kupolojn.transiron nordokcidenten . aI Borneo kaj al aliaj insuloj de tiu arkipelago. rapide repelis min de Ia Horna terkapo norden. Mi sekvis tra ambaü Amerikoj Ia montaran êenon. maIbari ai mi . turninte Ia vizagon al sude kaj oriente. ke mi tiel baldaii renkontis mian êlrkaülimon. Fine mi forêirís min de tiu loko kaj reiris kun malgoja koro en Ia internan Azion. kaj. Mi travagis Ia du partojn de tiu kontinento. gis kiam tagigis en Ia orienta Azio. pri Ia plantare kaj bestaro. homoj aii hienoj ektimigis mjn êe miaj botanikaj esploroj.

tielli almenaü siaparte sentigis mín . jen observante bestojn aii esplorante kreskajojn. Mi eble kaüzis aI li doloron. ke mi perdas Ia konscion. mi kolektis likenojn kaj aIgojn sur Ia bordoj de Nordlando . lu sidis êe Ia kapoparto de mia lito. Kiam Ia restajo de mia sorêa oro estis konsumita. Mi travagadis Ia teron. jen en Ia nokto. Sed ankoraü aventuro estis rekondukonta min inter Ia homojn. I1i venis antaü Ia mian kaj interparolis pri mi. mi ricevis fortan puêon kaj ekfalis. Sed ili nomis min "numero dekdu". mezurante jen giajn aItajojn. Baldaü mi estis provizita per êio kaj tuj komencis mian novan vivmanieron de privata sciencisto. mi alportis kiel pagajon afrikan eburon'.\ Krome mi ankoraü bezonis sekstanton. kiam mi. por ke ilia pezo ne superu miajn fortojn. XI. por deêifri ilin. revenis aI li. Mi ne scias. mi kuris kiel eble plej rapide aI Ia Libia dezerto. mi devis elekti Ia plej maIgrandajn dentojn. facile troveblan. mi havis penon savi mian vivon de tiú dangero. Malfeliêe ankoraü okazis. Kiam mi rekonsciigis. sargite de novaj riêajoj. - 75 . Tiu gardis mian kavernon en Tebio kaj goje alsaltis. surpaâi insulon kontraüflanke lokitan. êe tio. kun granda angoro mi sentis. ke mi ne estas sola sur Ia tero. kelkajn fizikajn instrumentojn kaj librojn. rapidaj paêoj de okcidente aI oriente kaj de oriente aI okcidente. La granda malvarmo kaptis min. Kaj tamen sur Ia muro ja nigra marmora tabulo tute certe montris en grandaj oraj literoj mian guste skribitan nomon PETRO SCHLEMIHL. estis mia plej ordinara nutrajo. Sed kiam mi estis elmetita aI gi. Mi klopodis havigi aI mi per forta movigado faciligon kaj kuris per nefirmaj. precipe de Ia tropikaj palmoj kaj banânujoj. La ovoj de Ia afrikaj strutoj aü de Ia nordaj marbirdoj kune kun fruktoj. ke mi tre malsana denove êanceliris norden. homoj iris tra Ia êambrego de unu lito aI Ia alia. kun haltigitaj botoj. intere elstaranta el Ia ondoj. kiu staris inter multe da aliaj litoj en vasta kaj bela êambrego. mi povis klare legi Ia nomon. Mi rapidis de Ia ekvatoro aI Ia poluso . jen Ia temperaturon de giaj fontoj kaj tiun de Ia aero. ebligis Ia transiron. Brula febro ardis tra miaj vejnoj . sed mi estis tro malforta. estas vere. sed sur Ia alia flanko mi falegis en Ia maron: Ia alia pantoflo nerimarkite restis sur Ia piedo. de unu kontinento aI Ia alia. Por êion êi alporti mi faris kelke da angorigaj vizitoj aI Londono kaj Parizo. La unu piedon mi firme metis sur 74 ~ Ia rokon. jen en Ia somero kaj jen en vintra malvarmo. Mi volis. Riam foje. komparante spertojn kun spertoj. subite blanka urso el post roko venis renkonten al mi. Sub gi trovigis ankoraii du vicoj da literoj sur Ia tabulo. kiel longe mi tiel êancellradis sur Ia tero. kiujn guste ombris nebulo por mi favora. Tio ne estis iluzio. mi trankvile kuêis en bona Iito. ke mi dum tiu nesingarda kurado surpaâís ies piedojn. Por mankanta feliêo mi havis kiel surogaton Ia nikotianojn kaj por Ia homaj simpatio kaj kunuleco Ia fidelan amon de pudelo. Jeri mi trovígis en Ia tago. gi tiel brule trafis sur mian kapon. Tuj kiam mi ree havis teron sub mi. por tie sekigi min en Ia sunbrilo. Mi refermis Ia okulojn. aI kiu nuda roko. forjetinte Ia pantoflojn.

Ia bonfara fondinto de tiu establajo. Enestis êio. Si vivis êi tie kiel diotima vidvino kaj plenumis farojn de kompatemo. dankon al Dio l Mirinde ja okazis al ni. kion oni trovis sur mi êe mia akeepto en Ia domon. Oni alportis Ia êlosllon de Ia malgranda ãranko. sur Ia vojo al Tebio. nun oni povus opinii. li demandis. nun servante al via sinjoro kaj amiko en maniero tiel dioplaêa?" "Jes. oni êajne ne estis rimarkinta. Multe da gojo kaj da maldolêa aflikto ni senkonsidere sorbis el Ia plena kaliko. kaj oni ne deziras Ia revenon de Ia unua iluzio. estis Bendel.. Foje si interparolis êe Ia lito de "numero dekdu" kun sinjoro Bendel. Mi estis nomata "numero dekdu". sinjoro Bendel. De tiam mi serene pensas pri Ia pasinta kaj Ia estonta tempoj. Mi surmetis miajn vestojn. Mi donigis ai mi paperon kaj krajonon kaj skribis Ia vortojn: "Ankau via malnova amiko nun trovas sin pli bone 01 tiam. sed mi êanceligis. Nun gi estas malplena. tiun hospicon. Kiam mi sekvis laülonge de Ia siria bordo Ia vojon. ke nia malnova amiko nun trovas sin pli bone 01 tiam. ne rekonite. nobla sinjorino". kio apartenis aI mi. La afabla viro. ke êio êi estis nur provo kaj ke nun neeesas.Ankau mi tion pensas". sed pro tio li ne estis malpli zorge flegata. • Pasis kelke da tempo. kaj tu]. kie malfeliêuloj benis min. êu ne ankaü vi sentas silentan internan feliêon. havis Ia nomon SCHLEMIHLlUM25. kaj ili preteriris mino Tiu interparolo estis profunde impresinta min. l1i ne êajnís fremdaj al mi. Ia bela virino estis Mina. kaj li mem gin direktis. ke vi dezirus morti?" "Ne. en kiu mi kuêis malsana. sed mi ne povis rekoni ilin. ." . sagigite atendi Ia veran teatrajon. ke oni gin vivis. Ke li ne havas ombron. en kiu mi gojante retrovis miajn likenojn de I'nordo. "Kial. La loko . nobla sinjorino. gi estas elpago repaeiga. Ia bela vidvino respondis. kaj. de 76 kiam mi fínsongis mian longan songon kaj vekigis de mia interna dormo. mi bone fartas. ke mi volus vesti min. Mina estis vidvino. estis admono. kiun mi estis vidinta êe mia lito. kun êio. oni eertigis min. Kaj mi ankaü akiris Ia fidon. por esti redonataj aI mi post mia resanígo. Mi vidis afablan viron kaj tre belan virinon nigre vestitan aperantaj antaü mia lito. ~iaj botoj. kaj surpiedigis Ia botojn. nek timas Ia morton. sanigis en Ia Sehlemihlium kaj ekseiis ankoraü pli multe: Mi estis en Ia patrourbo de Bendel. Tie li estis fondinta sub mia nomo. kiu ne alportis alian benon. Mi decidigís. estis bone kaj sekure konservitaj. 77 . en kio estis parolo pri Petro Schlemihl. kiu staris apud mia lito. kaj "numero dekdu" pro sia longa barbo estis konsiderata kiel judo. pendigis super mia nigra kurtko Ia botanikan skatolon. malsukeesa kriminala proeeso estis kostinta al sinjoro Raseal Ia vivon kaj al si mem Ia plejparton de sia posedajo. per Ia restajo de mia oro.Mi aüdis Iaiite kaj kompreneble legi ion. de tiam mi ne plu deziras. êu rekonigi min au êu nerekonite foriri. kia gi estis. Sed malsama estas Ia vera teatrajo. Kio êiutage estis legata pri Petro Sehlemihl. êar mi sentas min pli forta. sed mi ne povis koneepti Ia seneon. kiam malfermigís Ia pordo. "vi volas tiel ofte elmeti vin al Ia dangera aero êi tie reganta? êu do Ia sorto estus tiel malmilda kontraü vi. se li elpagas sian kulpon. kaj tamen oni entute gojas. Siaj gepatroj ne plu ekzistis. kaj mi refortigis. Poste mi metis Ia skribitan papereton sur mian Iíton." Post tio mi diris. preg! por li. mi jam estis malproksime. Mi.

Mi zorgos. amiko mia.sur kiu mi foriris Ia lastan fojon de hejme. Ia fenomenojn de gia magneta forto kaj Ia vivon sur gi. Kaj vi. por ke gi eble post mia foriro de Ia tero povu servi al iuj el giaj loganto] kiel utila instruo. giajn altajojn. ____~~"'~Q~=~a------ 79 78 • . Kaj vin. miajn konkludojn kaj opiniojn mi skize notis en kelke da traktajoj. kaj laii Ia mezuro. mia kara Chamisso. de Ia interno de Azio kaj de giaj orientaj marbordoj. Tie mi trovis êion en Ia sarna ordo. mi vivas ankoraü hodiaii. Miaj botoj ne eluzígas. 01 antaü mi iu ajn homo. I1i perdas neniom de sia povo. ne senfrukte. kiel mi rericevis fortojn. en pluraj verkoj. gian sangigantan atmosferon. Gis kie atingis miaj botoj. ke mi uzis gin. kun kiel eble plej granda precizo kaj laü klara ordo. Sole mia forto konsumígas. mi elektis kiel konservonton de mia mirinda historio. Sed mi havas Ia konsolon. mia kara Chamisso. por sekvi nevarian celon. Bojante li alsaltis al mi kun mil kortuâaj elmontroj de sia naiva. se vi volas vivi inter Ia homoj. kaj poste Ia oron. mi vidis mian kompatindan Figaron veni renkonten al mio La bonega pudelo êajne volis sekvi laü Ia postsignoj sian mastron. Mi fiksis Ia geografion de Ia interno de Afriko kaj de Ia arktaj landoj. La faktojn mi elmontris. precipe en Ia plantaro. Mi prenis lin sub Ia brakon. kion komence igis timi min Ia tre sciencoplena verko de Ia fama Tieckius: De rebus gestis Pollicilli 26. mi pli funde. tiam vi ne bezonas konsilon. Mi opinias. konígis Ia teron. êar kompreneble ti ne "povis sekvi min. senbrida gojo. kiun kredeble li longe atendis hejme. ke en gi mi ne nur pliigis Ia nombron de Ia konataj specoj per almenaü pli 01 triono. sed ke mi ankaü alportis kontribuajon por Ia natura sistemo kaj por Ia geografio de l'plantoj. Mia Historio de la plantoj de ambaâ mondoj reprezentas grandan fragmenton de Ia universala plantaro de l'tero kaj eron de mia sistemo de l'naturo. Sole mi evitis dum tuta jaro Ia polusan malvarmon. mi iom post iom revenis al miaj antaiiaj okupoj kaj al mia malnova vivmaniero. lernu unue respekti Ia ornbron. Mi nun diligente laboras pri mia bestaro. ke antaü mia morto miaj manuskriptoj estu deponataj êe Ia berlina universitato. Kaj tiel. gian formon. kiun mia korpo tute ne povis elporti. kaj reportis tio kun mi hejmen. Mi haltis kaj kriis al li. . gian temperaturon. Se vivo Ias vivi nur por vi kaj por Ia pli bona parto en vi.

kion êiu alia faras sen puno. amiko kaj biografo de Chamisso. 80 alajon de poemoj. 11) (p. Hofman (~_): romantika verkisto-komponisto. 13) Pron. lasas sin kapti êe tio kaj estas mortigata.Rabtalero estas talero. 17) Pron. Bendel (~y): Ia nomo Chamisso. Li konstruas sian neston en kavaj arboj. radiko enkondukita de Ia tradukinto: pola militista tuniko. formo de Franciskino. . detaIa artikolo pri li trovigas en Ia libra La Vendreda Klubo (Ferdinand Hirt & Sohn. La rakontoj pri Ia mandragoro estas tre diferencaj. antaiírnetis 14) (p.25) Pron. êar Ia prezo farigis tro malalta.~-yy). 11) Pron. (Chamisso) 18) (p. (Chamisso) 3) (p. 5) (p. rompas sian nazan oston. Gelertes Berlin (y~yy~): "Instruita Bertino". Tia Sehlemihl rompas sian fingron en Ia veêta poso. Oni aêetas lin por mono. Lia rajto estas. Schlemihl. 9) (p. 13) Pron. kiu devas tiel alte elpagi. Burgêirase (~_y): "Fortikkastela strato". 11) Pron. . amiko de Chamisso. estas persono. 12) Pron. 7) (p. 10) Pron. pri kiu Ia TaImudo rakontas jenan okazajon: Li havis interriIatojn kun Ia edzino de rabeno. Ia unuan lornon. 4) (p. Estas tre malfaeile. F kurtke au kurtka. Leipzig 1921). Li alportos Ia radikon. Leopolâ (~w): germana formo de Leopotâo. 13) Pron. 4). li falas sur Ia dorson. Slemil (_~).Julius (' yy) Eduard (' yy) Hicig (~y): berlina verkisto. 14) La dua eldono 13) (p. kiu kovras sin per êiuj mangajc] dezirataj. kion -oni volas. por malfermi sian neston.aj donanta. 15) (p. 13) Pron.25) La Magia Ringo (Der Zauberring): verko de Fouqué (v. li êiam venas matgustetempe. havigi gin ai si. Fani (~). Jon (_) au. pron. 10) Pron. La nigra pego (Picus martius) gin konas. 18) Pron. Nenhaüzen (v~y). sed oni povas siaviee vendi gin nur por prezo malpli granda. kiuj sukeesas pri nenio en Ia mondo.La telertuko estas tablotuko. La komento elmontras Ia malbonsaneon de tiu Schlemihl. . 01 oni mem donis. au pli bone Schlemiel. kiam oni turnas ilin. 6) (p. 8) (p. 10) Barono de Ia Motte-Fouqué. gazeto eIdonita de Hitzig. 19) (p. akiri trezorojn. 14) Tiun poemon Notoj 1) (p. kiu êiam revenas ai sia mastro kunportante Ia monerojn survoje tuêitajn. Krulâenk (~y): angIa karikaturisto kaj kuprogravuristo. angle. G Kurtka. malIongiga 16) (p. post kiam Ia birdo elflugis. Gon (y). kion oni postulas. Kunersdor] (. Myslik). autoro de Ondino (trad. (ekster 2 kaj 17 devenantaj de ia tradukinto) havis Chamisso ai Ia tria eldono. Schlemihl. k. . Dolend (~_): anglo. kiu jam ne povas liberigi sin de li. 10) kurtko [FGR]. de (y) Ia (y) MotFuke (~_~): germana poeto. La kreviga radiko malfermas êiun pordon kaj disbatas êiun seruron. valorajoj kaj talismanoj de niaj popolrakontoj. 16) Pron.La pendigila gnomo estas enbotela dlablo faranta.22) Diversaj. por gin havigi ai si. demetas ormoneron. gi donas speeialan kapablon. troviganta] en Ia buêo de êiu vartistino.10) (p. 2) (p. kies nomo farigis proverba. kaj oni devas stopi Ia aperturon.Naskemaj moneroj estas kupraj moneroj. kiel proprajon kunpreni Ia lastan posedanton. de Ia servosoldato de 81 . estas hebrea nomo kaj signifas Teofilo au Amata de Dio. En Ia popola Iingvo de I'judoj tio estas Ia nomo de mallertaj kaj malbonâanca] homoj. oni devas kapti lin. kiu en 1757 konstrukciis 17) (p. kiuj êiufoje. ~2) (p.

nomata Dikfingreto). pron. kiuj êe êiu paêo antaüenportas sian posedanton sep mejlojn. per Ia justa jugo de Dio mi estas kondamnita. De (_) rebus (!. 82 ESPERANTOLITE~ATURO .~)gestis (~) Polikili (~_): Pri Ia elfaroj de Knabo-Fingro. pron. 25) (p. Reskel (!.20) (p.34) Pron.78) Latina. Slemilium (_~): "Schlemihl-ejo". .v): lati Ia norda mitologio drako gardanta trezoron de oro..33) Pron. Mina (~J: mallongiga formo de Vilhelmino.v): angla vorto signifanta "fripono". 66) Latina. pron. 22) (p. Celita estas Tieck. 23) (p. Leben und Taten des kleinen Thomas. 26) (p.29) Faf(f)ner (!.76) Latina. 24) (p. 21) (p. Justo (~_) judikio (_~~_) Dei (~_) judikatus (_~~v) sum (~).71) sepmejlobotoj: boto]. genannt Dãumchen (Vivo kaj agoj de Ia malgranda Tomo. konâemnatus (w~) sum: Per Ia justa jugo de Dio mi estas jugita.. Tikius (~).

320 pago]. originalaj verkitaj de Ia Vendredoklubanoj H. preclzan Iíngvon.Aldono (Oro Dietterle). La êtata Saksa Esperantobiblioteko. Steche kaj kelkaj desegnajo].A. Oro Johannes Oietterle. Pri Ia insulo Korfu kaj Ia imperiestra kastelo Achilleion.B. Pri Ia Lingvaj Respondoj de Doktoro Zamenhof. Tre bona estas Ia stllo de êiuj artikoloj kaj pura estas Ia Iingvo. ElIsabeth Wunderlich. La romano entuziasmigas Ia leganton per majstre pentritaj vojagrakontoj. Hermann Rõssel. fluan . E.eraro! . En tute: Vere esperantista tendencromano. Dro JOH. kiu igas Ia libron valora ai êiuj gesamideanoj kaj kiu altiras ilian specialan intereson per gia modela kaj flua stilo. La heroo de Ia romano estas juna anglo. " ••• Mi citis 'êiujn autorojn êar êiu uzâs elegantan . Nenio.pritraktas religiajn kaj socialajn demandojn. Sed êiuj artikoloj estas zorgeme eUaboritaj kaj nepre legindaj. gin trafluas glorigo de Ia Esperanto-movado kun multaj aludoj ai gia eminentularo. La romantika verkisto E. Broêurita eldono. . konvinkita kaj eminenta Esperantisto kaj . plena de sensaciafoj! Gia enhavo kondukas Ia leganton tra Ia tu ta Eüropo kaj Ameriko. neniu kontraiistaras lin." Stranga Heredajo Romano originale 1922. H Esperanto Triumfonta (1921. La tuton êirkaiías êarma amo-rakonto. verkita Broãuríta kaj bindita La romano estas plena de okazintajo]. La libro rekomendàs sin mem per sla boneco lau enhavo kiij stilo. komercistajn. Ernst Franck. 115 pago]. Leibniz kiel "antaubatalinto por nia ideou de mondhelplingvo . Paul Bennemann. Ia modela stilo honoras Ia verkintojn. T. teknikajn kaj artistajn demandojn. naturdotita per sugestiaj forto]. 5. Hoffmann kiel muzikisto. Scienca teorio de Ostwald pri Ia koloroj. 1. A. 6. okultismon kaj spiritismon. kies vivanteeon ni splrite pereeptas ka] sentas. . êiu serioza Esperantisto legos kun granda guo tiun modelstilan verkon..9. Arthur Zealer. Oro Emil Stucke. 3. êion li majstras per Ia forto de sia homamo. jEN KELKAj VORTOj EL LA RECENZOj: " ••• Tre diversspecaj estas Ia temoj donantaj fakte »al kelkiu ion«. E N H AVO: Antaüparolo.7. 1921. . 1921. Esperanio (U. Arthur Oegen. Esperanto kaj Ia Frey-ligo. naciismon. Biografiaj notoj pri Oro Steche kaj resumo pri liaj poresperantaj artikoloj kaj alparoladoj. No 51). 9/10). A.finfine . Alfred Petzold.LA VENDREDA KLUBO 11 díversa]. P. allogajo]. kiun onl legas kun vera guo. .naskita detektivo kun êiuj talentoj de iu Sherlock Holmes. La unuaj jaroj de Esperanto en Leipzig. A. Walter Lippmann. per aventuraj kaj detektivaj okaz intajoj .11. li estas perfekta parolanto. DIETTERLE Dlrektoro de Ia Esperanto-Instituto por Ia Germana Respubliko Kun portreto de Oro Alb. FERDINAND HIRT & SOHN-LEIPZIG ESPERANTO·FAKO FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG ESPERANTO·F AKO . Pri Ia Esperanto-movado en Britujo depost Ia fino de I' mondmilito. Serioza laboro. Instruo per laboro.8. gi prezentas krom tio multvalorajn kaj instigajn pensojn. LUYKEN.4.E. pacifismon. .-2. Paul Wilhelml. Ko l e k t t r a ] de Prof. tO. artikoloj en Leipzlg.

Komedio en tri akto].. Bindita. orkestrestro êe Ia opero en Leipzig. M. E. Bindita. Moliere: La malsanulo pro fmago. Mondliteraturo La kolekto estas submetita ai Ia gvidado de Prof.: Sableroj. KuhI. EI Ia pola originalo trad. Kun unu portreto ka. Kolekto de 64 popolaj kantoj el 26 nacio]. 2 a parto: Por progresínto]. EI Ia germana originalo trad.. 77 pago. Kun aldono de 4 kornponajo]. Volumo 5/6: Meier. 1922.. 232 pago. Kun antaüparolo de Prof. 1922. Volumo 8: Stamatov. 115 pago. 64 pago. FERDINAND Ella germana originalo 68 pago. Krestanolf. Kun aldono de 3 fama. Nur tíuj tradukoj estas publiklgota]. direktoro de Ia Esperanto-Instituto por Ia Germana Respubliko. Ch. Bindita. Wilhelm: La nigra galero. Gis nun aperis Ia jenaj verkoj: Volumo 1: Ooethe.. Historia rakonto. Kun 12 paga m uzika aldono.. W. 1921. Dvro Fritz Wicke. Wüster. La kolekto estas daiirígota. kelkaj desegnajoj. 2a. Pulvers. 3 a eldono de Ia Esperantista Kantaro. Arangita de josef Achtélik..LEIPZIO ESPERANTO-FAKO FERDINAND HIRT & SOHN. P. Kartonita. J.: 12 Legendoj.1913.: Kvin germanaJ noveloj de bone konata] aütoroi (Rumohr. Friedrich: Gyges kaj lia rfngo. korektita eldono. D-ro joh. 98 pago. 1916. korektita eldono. Velten. 80 pago.: Stranga Heredajo. Ella bulgara originalo trad. Broêuríta.. A. 1922. A. F. Eug. 1922. 151 pago. 96 pago]. Kartonita. Broêurita.LEIPZIO ESPERANTO-FAKO . 1922.. 1911... 64 pago. Bindita. O.Halm). L. Romano originale verkita. Kartonita. von: Hermano kaj Doroteo. Volumo 2/3: Niemojewski. EI Ia germana originalo trad. B. 144 pago. Küster. B. Broêuríra. A. Hankel. Eposo idilia. D-ro joh.Bennemann. Volumo 7: Chamisso. Poeziajo] ka] skizoj. originalaj artíkolo]. Broâurita. - Internaefa Kantaro.320 pago]. iama Dietterle. W. Broêuríta. Hebbel.Kõrner . koncertarío] (Hãndel-MozartWagner) Tekstaro. H. famajn verkojn el êiu] naciaj Iíteraturoj.: La Vendreda Klubo. 11 diversa. 1922. 80 pago]. A.. 1913. 254 pago. Kun antaiíparolo de Antoni Grabowski. 1922. 1922.. Tragedio kvinakta. JOb. 91 pago]. Kun portreto de Ia altãatata aütorlno. E. verkíta] de Ia Vendredoklubano] en Leipzig. 2a. de: La mfrfnda historfo de Petro Sehlemihl. 84 pago. Gi enhavas nur Ia pie. Bennemann. Kartonita. Dietterle. Paul: TRA Internacia legolibro Internacia LA MONDO I a parto: Por kornencanto].. HIRT & SOHN. H. kíujn faris samnaciano] de Ia koncernaj naciaj verkistoj. 1914. El la germana originalo trad. Broâurita kaj bindita. - - ____ Muzfka eldono. Kun multa. 1911. Kartonita. Prol. EI Ia germana originalo trad. 1922. Kartonita. Zabn.GrilIparzer .Seidl .. Dietterle. P. Luyken. Prof. EI Ia franca originalo trad. D-ro. 2a eldono.: Nuntempaj rakontoj. Broêurita. trad. Volumo 4: Raabe. Iv. Ernst: Svisaj rakontoj. bíldo] ka] muzlknoto]. B.

L ... c I 1 ' ~.