Você está na página 1de 154

NOVA Sento

FlLOZOF1A ROMANO

DE

IAGULO
i

BRITISH ESPERANTO ASSOCIATION
17 Hart Street, London, W.C,
Anglujo
1915

ONI TRADUKI/.

V. T. Sumfield, Esperantisto-Presejo, Eastbourne, Anglujo.

Rigardas nin kompate kaj nomas la rozojn
De nia mondo — dornoj.

Mazcpa. Akto 5. Sceno 2»

kruda vintra tago.
— Sed ruĝaj literoj sur afiŝo ne varmigas, — mi
pensis. — Fremda planedo. — kriis knabo, proponante
al mi gazeton. — Fremda planedo ne interesas malsatan
homon. — mi respondis.
Kia malĝojiga tago ! Kia pestiga kvartalaĉo !

Kia malsana homaraĉo ! Sur la trotuaro kota mov-
iĝadis la mizera popolamaso. Jen kripla palvizaĝa
kudristino, kiu laboradas dek horojn ĉiutage ne
enspezante sufiĉon por nutri sin ; jen malsanulo kun
larmantaj okuloj serĉante laboron ; jen malsata,
bluvanga infano. Kiel abomene malbelaj estis la
konstruaĵoj kun siaj malpuraj, fendhavaj fenestroj.

7

ĉar vi estas scienc- istoj. kiun oni edukis en universitato. — li post unu minuto diris." kaj ĝiaj sciencistoj okupas sin per astronomio. kioman grandecon ĝi havas. kaj civilizacio respondas per la vortoj "nenio helpas. Dume en la bagateleme riĉulaj kvartaloj staras provizejoj plenplenaj de nutraĵoj kaj vestaĵoj. sed ne trovis. laboron serĉis en Londono kun multaj aliaj mal- dungitoj . se ili ne multobliĝos ? Kaj ĉu miaspecaj ne estas atentindaj ? Dum la tuta monato mi. . Venis al mi la estro. — Kion vi volus ? estas la Cu vi pensas. — Tia vivo. pestigaj kvartalaĉoj. Pensante tiel mi eniris manĝejon kaj sidiĝis sur flanka ligna benko ĉe nuda ligna tablo. samtempe donante al li unu pencon. malvarmiĝas kaj senloĝiĝas petante laboron. Miloj da homoj malsatas.— li klarigis. kie la vino de lavivo ŝaŭmas plena de aromaĵo . kaj mi diris. Fremda planedo eltrovita . malriĉeco kaj krimo. Kiom da malĝojoj ! Kiom da sangantaj koroj ! — Sciencistoj. — — Pizan supon. aliflanke abomenaj. ĉu ili estos danĝero por la regno. Sed vi okupas vin per astronomio kaj tiaspecaj. la lastan mi avide rigardis por vidi. kie pusas ulceroj. Unuflanke lukso. Li senparole alportis ĝin kun peco de pano . aŭtomobiloj kaj jaĥtoj. — Danke al nia konkura komerco.Mallumaj butikoj malbonodorante ellasis siajn vizit- antojn jam ŝuldantojn. ke ekzistas sufiĉe por ni ĉiuj ? 8 . . Strange estas. kiajn morojn donas la mabato ! — Pli da homoj estas maldungitaj hodiaŭ el la maŝinejo. — mi respondis. kaj vidiĝas grandaj lueblaj domoj. ke ĉia homo povas havi la bonaĵojn el la vivo ? Cu vi pensas. jen estas io por forigi aŭ beligi. kiel tio helpas al ĉi tiuj ruĝokulaj mizeruloj ? Cetere.

Venu la oka matene merkredon. el kiu pensus. Jen mi trovis. mi ne predikas tian ja egalecon. vi devas resti kontenta pro tio. kion oni ne povas aliigi aŭ plibonigi." je — Bone — mi diris enpense. Kian regalon donas la malsato ! — En mia poŝo estas tri pencoj ĉu manĝi plu . kaj la pano estis kvazaŭ frandaĵo. je mi fariĝis malvarme kaj ĉesis al Suprenrigardante. li La piza supo gustis bone. por la bono de ni ĉiuj ? — Car la tero estas privata posedaĵo. fine mi protestis — Ne diru: "Tia estas la vivo. ke ne ĉiu ni povas havi la plej bonajn riĉaĵojn la vivo.Ne. ? Sed subite frapis miajn okulojn gazeto sur la benko. Mi atendis tion de kaj dum kelka tempo mi restis silenta. ke multon el la nuna mizero oni povas forigi. Do. kiam ĉiuj havos tute similajn ĝuojn kaj havojn. forirante al ĵusa enirinto. kiuj malkontentigas la malri- ĉulojn.p. li. aŭ ĉu ŝpari — mi meditis. ĝi fabrikejojn k. Vi ne grumblu. 9 . kial la registaro ne permesas al ili produkti por Se povas si ĝi ? mastrumadi la vojojn. ke la sorto faris vin senkomforta. Mi bone komprenas. Tute ne utilas grumblado pri tio. el Mi ne estas tia infano. kvazaŭ timas ion. Mi rapide malfaldis ĝin kaj traserĉis ĝiajn anoncojn. kial ne povas mastrumadi la teron. Estas viaspecaj homoj. — mi estos tie morgaŭ ! la sesa. pli bone ol ia antaŭa bovidkapa supo. ke iam venos la tempo. — indigne li protestis. poŝtservadon kaj policon. kaj oni permesis al vi pli-malpli labori. amiko mia. Jen nune ekzistas multe da malsatantoj. Sed mi pensas." kvazaŭ ni estas destinitaj al certa mizero. ke vi ja vivadis ĝis nun. pontojn. kiuj serĉas laboron. "Maŝinistoj bezonataj ĉe la Stela Aeroplano Ko.t.

Tie antaŭ mi staris Vil Strong. ŝajnis. samtempe ĉifante parton de la gazeto per la maldekstra mano. kiuj forlasinte klubon aŭ balon veturis aŭtomobile. ke Dio estas justa. Cu regas Dio ? Oni diras. ke ekzistas ĉio tio ĉi.bati la koro. por ke mi forgesu. strangajn agojn aldone al frandaĵa piza supo. kiu ankaŭ serĉas laboron. la lastaj estis riĉaj rentuloj. La malsato ja venigas strangajn sentojn. Kiam mi alvenis al la "Stelo Aeroplano Ko. komforto kaj varmo. mi marŝis tra senbutikaj stratoj dum du horoj. bona maŝinisto. Mi koleris. ne povante resti tie sen plua elspezo de la tri pencoj. la unuaj estis malriĉaj laboristoj. Enirinte mi deprenis la botojn. — Cu vi trovis anoncon ? — li diris. por ke la anonco detruiĝu. — mi mensogis. nebula aero kvazaŭ penetris en mian koron. Morgaŭ mi leviĝis je la kvina. ke ĉiu enirinto ŝtelrigardas al mi. mi konsterniĝis vidante ses atendantojn jam ĉe la 10 . kie ne vidiĝas nutraĵo. — Kien iri ? Al la rentulaj domegaroj aŭ ĝis la pestigaj kvartalaĉoj ? Eble estus pli bone. ke mi mensogis. se mi iros tien. — Ne. La unuaj produktas riĉaĵon . Iom poste mi hontis. kvazaŭ li scias. kiuj iras piede. Kelkaj homoj jam eldomiĝis. mi eliris sur la malvarman straton. por ke min ne aŭdu la mastrino. ke mi mensogis al bona kamarado. tute ne. antaŭ ol iri al mia loĝejo. kaj eliris sur la mallumajn. Li foriris malĝoja. al kiu mi jam estas ŝuldanto pro Ia litĉambro." la malseka. kaj kelkaj ankoraŭ ne hejmeniĝis . Kial mi naskiĝis ? Pensante tiel. memorante. Enliti- ĝinte mi baldaŭ dormis. Fine. malvarmajn stratojn. la aliaj kun iliaj parazitoj konsumas ĝin.

Kiel vi kun via klereco povis maltrafi ĝin ? Mi respondis. — li daŭrigis. alia. Iliaj paloj vizaĝoj nun bildiĝis al mi. Sed la demando. provante prezenti al mi. — kaj jen vidu ! mi estas la sepa. ĉu estas juste. Dum kelka tempo mi forte min defendis. — Do. des pli klare mi pense vidis ilin. mensogante al li duan fojon. ke mi pli poste trovis ĝin en alia gazeto. Post kvaronhoro venis plua maŝinisto. ke vi ĝin ne vidis hieraŭ. Sed plejparte ni silentis. alparolante min kun mildeco. ke ili ne konscias mian malafablecon. — mi diris cedante al Strong mian U . Subite ektuŝis min la penso. La palaj infanaj vizaĝoj alrigardas ĝin. Kruda Novembra tago je la sesa matene ne estas babiliga por homoj kun malplena stomako.pordo. " tuj ŝanĝiĝis "kaj kion manĝos la infanoj ? en : Mi venigis en la memoron detalojn pri la laste elpensita petrola maŝino. Kiel malpeza ĝi estis ! Tute senutile. tamen ili ŝajnigis. Tre strange estas. kaj ju pli longe mi atendis. kiam mono mankas al edzo ? Mi timis kaj forpelis la penson. — Ha !— li diris. Strongestis edzo kaj havis kvar infanojn. ke naŭ — intermiksis sin bezoniĝas. kiajn frandaĵojn mi manĝos. kiel lerta strategiisto. Eble ili forprenos de mi laboron. Mi konis ilin kaj lian edzinon. kaj mi vidis kun ĉagreno. Mi koleris kaj malamis ilin. kiam vi legis la gazeton. ke tiu estas la bravulo Vil Strong. Tamen. — Oni diras. penis regi mian pensadon. ili havu. se mi dungiĝos. Ilin mi ne salutis. ĉu kaŭze de la malvarmo aŭ de la malplena stomako mi ne scias. — Mi aŭdis. sed ree kaj ree atakis min tiu demando. — vi do trovis la anoncon. Pli da homoj venis kaj atendis. ke fraŭlo havu laboron. ke nur ses dungitoj estas bezonataj.

ke estus absurde se mi atendus. Kaj strange estis. 12 . Mi foriris intencante regali min per iom da piza supo. Nun la atendantaj maŝinistoj estis multenom- braj.vicon. kaj mi vidis. ke survoje mi ĝojis ĝojis mi en la malvarma nebula krepusko. Mi ja havis tri pencojn en la poŝo.

Danĝero al la Tero ... kion konsilas sciencistoj. enmanigante al mi gazeton Mi sidiĝis kaj legis la ĉefliterajn vortojn : "Fremda Planedo . sciigis niajn legantojn antaŭ du semajnoj. TINGINTE la manĝejon mi eniris. Pozicioj de Neptuno kaj Uranuso jam deflankigitaj. Kaj sleloj kun teruraj fajraj vostoj Aperis tiam kiel antaŭsignoj De granda malfelito. Hamleto.. Malgraŭ la mokoj de kelkaj niaj samtempaj gazetoj ĝi ja grave influos al nia planedo. — Jen legu vi mem." kaj pli sube : — "La fremda planedo pli kaj pli alproksimiĝas. kiel ni insiste. por ke ili faru tion. spite kontraŭuloj..— li diris. kaj mi alportos lapizan supon. kaj I*.. Al ni ankaŭ certe Nun la tielo sendas tian signon.. Ni nun deziras tiri la atenton de ĉiuj aŭtoritatoj. Akto 1. tuj min salutis la mastro per la vortoj : — Kion vi pensas pri ĝi ? — Pri kio ? — mi demandis. Scbno t. Ni devas fari fronton kontraŭ la 13 .

. Pli sube ia kimra poeto priskribis ĝin jene : " La Fremda Planedo.t. En tiu la verkistoj insiste petis.p. ke oni ne forlasu sian laboron. ke oni faru preparojn pri la konservo de la viando kaj la pereema nutraĵo. Li skribis. faktojn kaj fari ĉion antaŭvideblan por sendangerigi 1a vivon kaj posedajon. Laŭ planedoj en nia suna sistemo." Sur alia paĝo fama sciencisto donis sian opinion. malmultaj nubetoj karmez- iniĝas pro la ĵus subirinta suno. Ankaŭ ni konsilas. karesitaj de someraj ventetoj. Okcidentaj. leviĝo de la tajdoj kaj uraganoj. tamen ni pensas. kiuj tre certe putriĝos. ke oni ne timu. ĉenaro de abruptaj ŝtonegoj ĉe la koro de la montaro. Super la purpuraj kaj blankaj suproj de la montoj la hela. — Do — mi pensis. kiajn miljarojn ili travivis Kiajn ! strangajn vidaĵojn ili vidis Kaj post tiom multe da ! 14 . ŝajnis.. vestitaj de multekoloraj likenoj.. Nepre certe okazos tertremoj. k. ke tre kredeble povos okazi kunfrapiĝo de li. se okazos granda varmo. k. havigi pli da al si li aeroplanoj. Kvankam ni opinias. Tiuj blokoj de ŝtonegoj fendigitaj de frostoj. Se en la fino la fremda planedo preterpasos la Teron ne detruinte ĝin. delikate bluverda ĉielo koloriĝas per pala ruĝeto. ke la orbito de Jupitero ankaŭ jam ŝanĝiĝis. ke la danĝero ne estas treege grava. vulkanaj erupcioj. Finante sian artikolon konsilis al la registaro. En Kimrujo . kiam la tiamaj Teranoj opiniis. Sur la benko kuŝis alia gazeto. ke oni restu trankvila. ke estas nepre necese gardi nin kontraŭ leviĝo de la tajdoj kaj veno de ventegoj. ĝi almenaŭ kaŭzos al nia globo ŝanĝiĝon de aksa kliniĝo. ke oni memoru pri la senkaŭza paniko en la jaro 1000.p. ĉar nepre detruiĝos la fervojoj per la leviĝantaj akvoj.— estas utile kelkfoje scii ion ja pri la astronomio.t. ke oni tio ĉerpu el instruan lecionon. ke finiĝos la mondo.

. .. ... ĉu ĝi pli kaj pli brilos. . — mi diris enpense englut- ante la bonan pizan supon. Al mi supozis. ĉu ĝi frapegos ion ? Kaj la vento leviĝas . . . . Pri kio ĝi sopiras ? . ĝis la suno aspektos lune ? . La paŝtisto rigardas ĝin eble tiel same. pli rapidkura. . kaj iakaŭze tia situacio ridigis min. Kion ĝi faros ? Kial ĝi alproksimiĝas al nia globo ? . pli timiga. ol iam antaŭe. . ke malkariĝis la viando kaj la pereema nutraĵo. nesci- ante. . kiel ĝi mallumigas la apudajn stelarojn dum sia flugado oricnten ! Horon post horo estingiĝas en ĝia lumo stelo post stelo. Kion ĝi profetas ?. — Do el tio estas videble. ke oni timas grandan varmecon. miljaroj sub la konataj steloj. Maltrankvila pro tio. Sed la nuna stelo estas pli brila. ke tio kredeble devenas de la nova lumanto sur la ĉielo. . El la valoj la nebuloj forbloviĝas. mian vivon. Tra la senfoliaj branĉoj de la arboj sopiras la varmeta vento. kaj mi vidis. .— La frosto forestu ! ! Venis la mastro. pli varma kaj pli forta . ĉu ĝi heroldas novan savonton por ni Teranoj ? . La esprimo sur liaj trajtoj kvazaŭ plordiris — Jen fremda planedo . 15 . . ke ia fremda planedo multe pli granda ol la Tero minacas al lia mizera vivo. Vidu. ke la prezo de glacio subite altiĝis kaj. Neniam antaŭe mi vidis lin tiom maltrank- vila. . Rapide ĝi flugas . ili nun ĝisvivas eĉ pli strangan novaĵon. Li havas edzinon. la paŝtisto kuŝiĝas ĝojante pri la malapero de la frosto. ĉu gi alportos novan vivon kaj esperon aŭ detruon kaj mizeron ? Responde aŭdiĝas nur bojado de hundo kaj blekado de ŝafaro. Tra la bonekonataj konstelacioj flugas fremda vizitanto. : venas kaj volas forfrakasi de mi ĉion ĉion. .. Li havas domon kaj povas satmanĝi kvar fojojn ĉiutage. Kien ĝi kuras ? .. . mian domon. li. stranga mistera planedo. ke la vivo estas bona.. Sed mi ne timas. Kion ĝi celas ? . kiel orientan stelon vidis antikvaj paŝtistoj antaŭ du miljaroj." En alia parto de la gazeto mi legis. ke li estas mal- trankvila.

li ŝajnis nekapabla kompreni la aferon. Kiel kutime ĉe soldatoj ĝenerale. — Mi ne scias. hieraŭan nokton mankis vizitantoj. kaj kiel la novaĵo pri la fremda planedo tuŝis al ili. — Kial ? — mi demandis. ĝi veturas. — Pro tiu malbenita planedo mi perdos okupon. Jen envenis kaduka malpurulo vestita per ĉifonoj. Al la diablo kun ĝi ! ! — li blasfeiriis.— li diris. ne eĉ fremda planedo. Li ŝajnis ĝoja. manĝado kaj virinoj ĝi vekiĝis kaj funkciis. Neniam mi vidis tiom da ekscitiĝo kaj malpacienco. — Ĝi venu kaj frakasu miajn ĉifonojn. — kaj kiam la homo ekscitiĝas. sed oni povas esperi. ke la planedo por li estas afero bona. Li tiom kutimis ne uzi sian cerbon. Soldato envenis. kaj al mia demando pri tio li respondis. Li nun estis preskaŭ senmona. kiu laŭfame frakasos la Teron. tial nenio interesis lin. tro laca ŝi estis por interesi sin pri tiaj aferoj. Ridinda. 16 . — La homo ekscitiĝas. ŝajne oni ne povas kviete resti hejme. — li klarigis. . malestiminda egoisto kun mallarĝa. ĉu ne ? — Kompreneble. Jen sidiĝis palvizaĝa fabrikeja knabino . ke ĝi fariĝis preskaŭ mortintaĵo. Alproksimiĝis butika komizo. Afero bona ! ! ! Balaisto parolis pri tio. — Eble ĝi kaŭzos. malkuraĝa spirito ! ! Mi restis tie dum preskaŭ unu horo observante diversajn tipojn de laboristoj. kaj tial oni ne intencas doni hodiaŭan prezentadon.— li diris. kie li laboras. Jen envenis veturigisto. ke oni pli frue ol kutime fermu la butikon. Nur por la drinkado. ke en kinematografejo.

. ili mallevis la okulojn kaj faradis sian okupon. Marŝante apud gejunuloj mi aŭdis de li la vortojn : "orbito . la iluminacioj estos belegaj. La grandiozeco de via intelekto mutigas min. ke la planedo ne estas videbla tage. Kiel strange estis . ĉe kiu adiaŭas sin reciproke du junuloj. mi eĉ pli rapidos .— Kaj ili ambaŭ ridis. Fulme rapidu. mi planede flugos ! ! ' Tagmeze sin montris surafiŝe la vortoj : Ter- tremoj ! ! ! Erupcioj !" 17 . Cio ŝajnis kiel kutime. ." — Kiel kurioze ! — ŝi moke intermetis.. Kaj ili ridetis ĝentile. Mi ilin.. la tuta observis universo turniĝis ĉirkaŭ ilia eta vivo. . Homoj ofte senpense rigardis al la ĉielo.— Kiel lertaj estas vi viroj eltrovi tiajn aferojn. oni eĉ la ĉielon planede lumigis — . En ĉies cerbo svarmis astronomiaj terminoj. tamen zorga observanto povis rimarki ian esprimon de timo sur la bone razitaj vizaĝoj." Mi marŝis al la riĉulaj kvartaloj. — Ne.— diris unu. Mi venis al aŭtomobilo. planedo. Sur multaj gazetaj afiŝoj estis unu sola vorto : "Pliproksima . Mi preterpasis Gesinjorojn (kun granda G) — kaj — aŭdiĝis : Mi kore deziras al vi feliĉan feston.. Mi eliris sur Ia stratojn . . ni faris ĉion fareblan. .. estis iom pli varme kaj la suno komencis brili... — Fulme rapidu. sed memorante.

. kion ĝi esprimas. Dia forto. La vorto ne eldirita estas ora. sekve la vorto konformiĝu ĝuste al tio. I d vorto estas la esprimo de kaj la 1'penso penso venas el la .

kelkaj eĉ veturis el Londono. la posttagmezo la sorto iom kompatis EN min donante al mi laboron. ŝajnis al mi . Mi bon- hazarde faris serveton al iu aŭtomobilisto per tio. ke oni forlasu la urbon : la vento forblovis la fumon. kiujn oni malfaldas kaj uzas laŭbezone. kiun la homo ne alhutimiĝos flari. t. Tolstoj. brilis la 19 . Malrapide la suno subiris. malpli rapide ol kutime. kiujn li.fine. -diris iu homo. Mi satmanĝis kaj benis lin. kiu estis novtipa. ĝi havis flugilojn. Li vidis. kiujn homo ne alkutimiĝos aŭdi . — La vento estas varmeta. ke mi helpis rebonigi pneŭmatikan tubon. kio mirigas homon.e. por ke ili evitu iajn nebulojn kaj povu vidi la planedon tra pli klara aero. Tiu samo fariĝas en la morala mondo. — iiel ke li jam ne rimarkas tion. Unua Stupo. ne ekzislas malbelaĵoj. nekutimintan. ne ekzislas sonoj. Jes — Strange !— flustris tria kun timoplenaj okuloj. ke mi vizitu Iin morgaŭ je la deka. — ja !— respondis alia. sed longe antaŭ ol ĝi malaperis. kolektiĝis sur plataj tegmentoj. Sed efektive ne estis necese. ke mi estas lerta maŝinisto kaj proponis al mi laboron ĉe sia aŭtomobilo. ne alkutimiĝos trankvile rigardi. Li donis al mi du ŝilingojn kaj petis. Ne ckzistas malbonodoro. * * * Antaŭ ol venis la vespero. homoj kuris al la mon- tetoj.

— diris knabino. klarigante astronomiajn leĝojn en sia ekscitiĝo. Bela fono por belega lumanto ! — Ĝi estas pli granda. larĝiĝis. minace brilanta ligilo. Ĝi estis pli brila ol ĉiu stelo. komizoj.. Oni tele- grafis alilanden orienten .. infanoj ĉiuj parolis unu kun la aliaj. knaboj. kiun oni tiom malofte vidas. — Pli grandal — ripetis virino. Teleskopoj stariĝis. Libroj pri la astronomio elvendiĝis kaj estis aĉeteblaj nur kontraŭ tre alta prezo. Oni tradukis en cent lingvojn. Sciencisto alparolis kamparanon. Oni ĉie aŭdis la vorton : "orbito. okcidenten. — Ĝi alproksimiĝas. Viroj. ofte forlasante sian devon por kuri al fenestro. knabinoj. La ombroj purpuriĝis. stranga. Anstataŭ diri :— Bonan vesperon! — oni salutis per : — Kion vi opinias ? — Cu vi vidis tion. Ciuj ni rigardis ĝin kaj miris. Dandoj aŭskultis virinaĉojn. Gi kuntiris ĉiujn. kiun mi iam vidis.stelo. virinoj. Elegant- ulinoj parolis kun vaguloj. kaj pli kaj pli brilis la planedo. kaj pli supre vidiĝis tia pala verdo kun nuanco smeralda. rentuloj.." eĉ sur la lipoj de infanoj. La ĉielo iom post iom mallumiĝis. — Ĝi estas pli granda . En la presejoj redak- toroj. La okcidenta ĉielo delikate ruĝiĝis ĉe la horizonto. kompostistoj laboris kun streĉita nervaro. pli proksima! !— ili kriis. — Pli alproksimiĝas ! ! — eĥe rediris da dekkelke voĉoj. vaguloj. kion skribis profesoro Krooks ?—Ĝi estas pli granda. policanoj..— aŭ— Kion vi intencas fari ? 20 . Gi mirigis ĉiujn. Raportantoj verkis.. Spektroskopoj kaj alispecaj astronomiaj instrumentoj elvendiĝis. — klarigis viro. Fotografaj aparatoj funkciis. kaj alrigardi la strangan vizitanton. kaj friponoj babilis kun policanoj.

arto. kaj mi baldaŭ trovis. Tuj okazis inter ni unu el tiuj amikiĝoj samsek- saj. Neklarigebla ĝi estis. Li certe estos unu el la elektitaj sur la Tero. ĉu foriras. La amanto alproksimiĝis al sia — fianĉino kaj flustris : Jen mia amo al vi brilegas. Li akceptis min kiel egalulon.. revenante al sia dometo ? Eble ili same kiel aliaj. estis ĉirkaŭ tridekjara. Vere por ili ĝi estis stranga. destinita al regado. Kion pensis la maristoj sur la maro. same kiel mi. La ĵus fariĝinta patro rigardis ĝin kaj pensis :— Jen la stelo.. kiuj ne vidis eĉ la gazetojn ? Superstiĉemaj ili ofte estas. Kelnerinoj en kafejoj malzorgis la malmultajn klientojn kaj staris sur la trotuaro rigardante al la stelo. En li mi trovis ion tre allogan .mi ne scias ĝuste kion. Ĝi estis kvazaŭ greka amikeco en 21 . * • * Morgaŭ je la deka mi iris al mia bonfaranto. kiel brilegas la fremda stelo tie sur la ĉielo. sub kiu naskiĝis mia filo. grumblis dirante— Mi ja devas labori. kiuj estas multe pli oftaj ol oni supozas. Li estis nomata Vilhelmo Klajn kaj. Mi instinkte sciis. aŭ scienco.. Niaj spiritoj kvazaŭ funkciis telepatie. kion fari por li. kaj ŝajne sciis li gajni mian amon. pestojn kaj militojn. Servistinoj en la infanejoj eligis sian kapon el fenestro dum la infanoj en la lito demandas — Kio okazas ? Kion pensis la laboristoj ? la ministoj ekrigardante ĝin lastan fojon antaŭ ol subteriĝi ? Kion pensis la kamparanoj. kaj trovis mil belaĵojn en la nova lumanto. mistera stelo antaŭdiranta ŝip- pereojn. ĉu ĝi alproksimiĝas. ke li estas lertulo pri la maŝinaj aferoj . Poetoj verkis sonetojn.

Sur la afiŝoj "Tertremoj Ventegoj Mi eniras kafejon !" vidiĝis ! ! : kaj per gazeto vidis. kian danĝeron . Mi sentis kvazaŭ mi trairus fajron kaj akvon por servi al kaj ventego li. Oni multe vizitis la drinkejojn por stimuli la kuraĝon. Pli poste li fariĝis serioza kaj parolis pri la fremda planedo dirante. al kien Norden la tclegrafejoj kuras knaboj. dum li de tempo al tempo ŝercis. ke ĝi nepre faros malutilon al la Tero. — Cu vi timus flugi kun mi al Germanujo ? — li subite demandis dum liaj okuloj hele kuraĝe brilis. kun estus nura bagateleto.. promesante reveni la sesa. kia tumulto ! Jen elegantulino kun siaj etaj hundoj kaj multaj pakaĵoj aŭtomobilas la stacidomo por forkuri .. Fininte la laboron. laŭte alvokante homojn al preĝado. — Ne grave. — daŭrigis — ni iru vespere la astronomi- al li isto necese estas. je * * * Sur la strato kia bruo. kelkaj eĉ ŝajnis fari grandan komercon. Estos ventege. nur malmultaj butikoj ne malfermiĝis. — Sed estos danĝere. Cu tiu mia sento estis li rezulto la kelktaga malsato aŭ ia alia kaŭzo multe el el pli profunda ? — Do.moderna tempo de petrolmaŝinoj kaj aeroplanoj . ke la fremda planedo leviĝos 22 . — Tute ne. ke li jam proponis sian servadon al la registaro. Li sciigis al mi. mi forlasis lin. Ni laboris kamarade super la maŝineroj.— mi respondis.. se okazos bezono por tio pro detruiĝo dc fervojoj. Tamen naŭ dekonoj da homoj laboris kiei kutime. el Jen ? ? Preĝejaj sonoriloj sonoris. kaj li ja havis ian grekan belecon laŭ siaj figuro kaj trajtoj. vi riskos. ke vi bone komprenu.

se ili povus esti liberaj. La sciencistoj multe verkis. La kutimo ! Kion ĝi ne faris. . same kiel faris la maljunulo el la mallibeiejo. tiel same la plimulto el la laboristoj. kiom oni supozas. ke ne estas tio. palaj vizaĝoj kliniĝantaj super timigaj gazetoj. Du-tri eĉ skribis. ke sur kelkajn partojn de la Tero jam venis granda varmo kaj ventegoj. ke oni reenlasu lin.malplifrue hodiaŭ. al la malbeleco. . faras kaj faros ? Ĝi laborigadis la ministojn sub la tero. post liberigo petas.ke la danĝero tute ne estas tiom grava. Ili timus sian novan respondecon. Tamen ŝajnis al mi. Ĝi vestigis nin per malbelaj nigraj vestoj. Ĝi faris nin manĝi kaj trinki en difinitaj horoj. Oni jam ne priskribis la planedon per flora lingvo kaj ritmitaj frazoj . Kiom da esperoj ruiniĝontaj ! ! — Cu ni laboradis kaj vivadis por ĉi tia fino ? — la komercisto kriis. kiuj iom post iom fariĝis necesaĵoj ! Kutimoj katenis nin al la pasinteco . . kompreneble ili ne havis multon por perdi. forvelkis. — Cu ĉio finiĝos. 23 . sed ho ve ! ili ne konsentis inter si. Kaj dume laŭtiĝis la preĝejaj sonoriloj kaj la gazetknaboj kriis: — Pliproksima ! ! ! Mi eliris sur la straton. kio ankoraŭ laborigas ilin. Mi rigardis ĉirkaŭen al la lacaj. Ĝi estiŝ la kutimo. Kiel homo maljuniĝinta en malliberejo. antaŭ ol mi faros mian ĉefverkon ? — ĝemis la artisto. . . petus siajn ĉenojn. Ili ne interkonsentis pri tio. Ĝi surŝipigadis la maristojn dum la vintro. la poezia flanko de la afero . Kiom da fojoj oni fumas nur pro kutimo ! Kiom da senutilaj kutimoj havas la homo. ĉu venos al la Tero granda malutilo aŭ malutileto. Plue mi legis. ke la mal- riĉuloj laboris kiel kutime . Strange estis.

Policanoj deĵoris. malgraŭ tio.Kvankam ekzistis bonaj kutimoj. la konstniistoj daŭrigis la konstruadon de domoj. En la presejoj la maŝinoj funkciis kiel kutinie. ĉion ĉi tion plejparte pro kutimo.. Kaj dume sonoradis sonoriloj kaj sur afiŝoj legiĝis : "Pliproksima.. kaj gradon post grado fariĝis baroj sur la evolua vojo al la beleco. la omnibusoj kuris kaj la vatjonaroj forruliĝis." 24 . Oni preparis la eldonon de libroj por la venonta monato. tamen ili baldaŭ eluziĝis. Oni laboradis ĉie. kaj oni desegnis planojn por militŝipoj .. ke la fremda planedo alproksiuii^atias.

Ifigenio en Taŭrido. jam aranĝis la intervidiĝon. Ke se mi nur ektuŝas tan lokon. Mia kunulo. kaj li ŝajne facilanime portis siajn sciojn. kvazaŭ ili dirus :— Cu ne la 25 . Akto 2. lia figuro estis sage rekta. ke ni ne sukcesos intervjui la famulon. kontraŭe. Ce lia saluto. Et la plej sanan. Sceno 1 . Sed oni ne atendigis nin. La ĉambro tuj min frapis per sia simpleco. mi supozis. kie ni VESPERE enaŭtomobiliĝis kaj veturis rekte al la domo de la f ama sciencisto. malvarma rideto kurbigis la lipojn. enlasis nin en la studejon spite la ĉagrenaj rigardoj de la ekscititaj. Seskelke da veturiloj staris ekstere. Nia vizitato havis ĉirkaŭ nur kvardek jarojn. Cio elbriligis sian celon. baldaŭ tirkaŭ mi Sur la vizaĝoj et la plej florantaj Aperas trajtoj de rampanta morto. kvazaŭ pestulo Doloron mi kaj morton en mi portas . nervemaj atendantoj. nenia senbezona ornamo sin montris. kaj mi pensis. mi iris al mia bonfaranto. En ĝi ĉio estis utila .

fremda planedo bone ludas per ni atomaj Teranoj ? — Anstataŭ tio. . iliaj vortoj estis— Ha jes ! vi deziras unu mallongan lecionon pri la suna sistemo. pli malproksime troviĝis Marso. Kvare. ankoraŭ pli malproksime sin turnis Jupitero. ke ĝin la imago ne povas prezenti al si. En la centro de kelkaj cirkloj. poste sin trovis Venuso. Vi komprenas ? Tridekoble. Dudek milionoble milionmejloj da interspaco almenaŭ ĝi estas. venis ia materio krom kelkaj kometoj el plej maldensaj gasoj. Trie ĝi ŝanĝos la akson de la Tero. Gi . kaj vi vidas. ĝi venigos al ni 26 . Li metis antaŭ ni grandan kartonon. ke Neptuno estas la plej mal- proksima el ĉiuj. pli poste Tero. venas laŭ direkto tute ne sama kiel aliaj ĉesunaj planedoj. En tiun vastegan interspacon neniam ĝis nun. kiuj reprezentis planedajn orbitojn.. poste pli malproksime estis Saturno. — Jen la planedaro suna. Sed nun. al la suno. estas tiom granda. due Neptuno. laŭ homa kono. kejam aliigis la orbiton ĝi de Neptuno kaj la diametro de Neptuno estas kvaroble pli longa ol tiu de nia Tero. kun la aliaj planedoj. sur kiu estis desegnita diagramo pri la suna sistemo. La distanco inter ĝi kaj la suno estas tridekoble pli granda ol la distanco inter nia Tero kaj la suno. Post dek kvar horoj ĝi alvenos plej proksime de ni .. vidu ! venas fremda planedo . Sed la tuta suna planedaro mem estas nura atomo en la vastaĵoj de la ĉielo. Ekster la orbito Neptuna ĝis la plej proksima stelo estas interspaco tiom vastega. Due. . Ciuj planedoj rondiras la sunon. kaj ekster ĉiuj turniĝis unue Uranuso. Do sidiĝu kaj aŭskultu. vidiĝis la suno. post tiam ĝi foriros.. Plej proksime de la suno estis Merkuro. ĝi alproksimigos Marson. Kion ĝi faros al ni ? Unue ĝi alproksimigos nin.

— mi respondis— Kion faros la homoj dum la venontaj dek kvar horoj ? — Ne. Tamen en lia eta cerbo troviĝis la tuta universo. — Cu vi havas ion por demandi ? Estis paŭzo. ke ĉio ĉi estas malbona ? Ne. li estis nur iom pli bela. Estas vere. fariĝas tute malsimilaj rilate al karaktero. pli dolĉevoĉa. la alia. kiel do mi povus antaŭvidi homan agon. . dum nuanco de mal- estimo sonis en lia voĉo. ĝi eble pli proksimigos iomete al ni la lunon. . la malplimulto. ni evitis nin rigardi reciproke kaj senbrue eliris. Jen unu el la astronomoj. Regis plena silento . Sed kio estas tio kompare kun la bonaj sekvoj ? Landlimoj ŝanĝiĝos. Tamen eble oni povas juĝi iomete pri la homamaseto . marvojaĝos. kaj sur la Tero regos nova sento de frateco. ke milkelke da homoj eble pereos. . La scienco ne povas tion klarigi. preĝos al Dio kaj penos kvitigi sin pri siaj pekoj. kanajlo. kiujn antaŭ ne longe mi males- timis. kion farus eĉ eta infano sub difinitaj cirkonstancoj . ne. kiun ni nomas la Tero. Mi kun miro rigardis lin. Li aspektis sama kiel ordinara homo . Unu fariĝas bravulo . — Jes. li estis kvazaŭ molekula insekto. Vi pensas. tute same edukitaj. Kion ĝi faros dum la venontaj dek kvar horoj ? Ĝi kredeble timos. Du homoj el samaj gepatroj. Sur la turniĝanta polvero. tute ne. panike forkuros. . Mi estas nur sciencisto. pli senafekta. Kvine. ĉe la polusoj estos varme.tertremojn. pli aktiva. Mi ne scias. . Malĝojo vualis liajn okulojn. altajn tajdojn kaj ventegojn. . internacie miksos sin. * • * 27 .

Pliproksima ! * • * En la domo de Klajn sendito atendis lin kun letero. Foje virino staris senmova antaŭ ni. Pli poste mia bonfaranto alvokis min al sia studejo. Responde li senvorte premis al mi la manon.. • • • Dum la tuta nokto muĝis ventego el nigra ĉielo. ŝi rigardis al la ĉielo. tamen ne rapide ni povis iri tra la strataj vojoj. Kaj vi ? — Ni iru kune. En cent stacioj lacaj homoj fajrerigis unu teruran vorton. — mi diris. Morgaŭ je Ia oka mi flugos al Germanujo. kaj tra la spaco laŭ lumonda rapideco vibradis konigojn de sciencistoj. durri sonoradis la preĝejaj sonoriloj kaj gazetknaboj kriis — Pliproks- ima . Pluvis... kaj ni devis fulme rapide almcti la haltigilon. Ofte en la radioj de niaj lampoj freneze kuris homo. Mil mastoj de ŝipoj sur maraj vastaĵoj ricevis ĝin : Pliproksima Pliproksima ! ! ! 2S . Ekstere estis granda bruo. Sed nur falis varmeta pluvo kaj siblis la vento. — Detruiĝis fervojoj. Kamentuboj disfalis. Telefoniloj ree kaj ree raŭke sonigadis unu vorton : Pliproksima Pliproksima ! En disaj landoj de la tera globo moviĝadis la klavoj de la manipuliloj en la radiotelegrafejoj. kaj la vento blovis forte. Ardezoj elŝiriĝis. Ni enaŭtomobiliĝis kaj forveturis.

La tagoj de homo estas kiel herbo l
kiel floro de kampo, tiel li floras.
Pasos super ĝi vento, kaj ĝi jam ne
ekzistas, kaĵ ĝia loho ĝin jam ne
rekonas.
Psalmo CIII.

la matena krepusko ni ellitiĝis kaj Vl^v
EN ordigis la
maŝinon. La veno de la jLM
lumo ŝajne kvietigis la venton, kaj al ni ne
vidiĝis danĝero por nia flugvojaĝo. Klajn v
estis en gaja humoro, kaj dum ni pretigis kelkajn aĵon,
li ŝerce demandis al mi, ĉu mi adiaŭis mian amatinon.
— Ne ekzistas . . . nek parencoj. Kaj vi . . . ?
— Ekzistas parencoj — li diris — sed ili jam foriris
ŝipe.
Fine ĉio estis preta, kaj ni antaŭeniris.
Bele zumis la maŝino tute kvazaŭ ia ĝoja viva
estaĵo. Maŝinoj ja estas diferencaj ; kelkaj funkcias
'
pli bone en varma vetero, aliaj en frosta. Ciuj ili
havas siajn ŝatojn kaj malŝatojn. Jen unu postulas
unuspecan oleon, jen unu kantas nur por speciala
karburilo, kaj alia vibradas ĉiam, ne grave kion oni
faras kontraŭ ŝi. Maŝinoj estas tiom diferencaj, kiom
estas la homoj.
— Donu al ŝi ankoraŭ iom da oleo.— diris Klajn.
Tuj poste ŝi supren ŝvebis en ia maldensajn nubetojn,
lasante posten longan strion de blua fumo.
Orienten ni flugis super la Tameso, balanciĝante
kvazaŭ ia ŝipeto sur kolera maro. Nun mi sentis

29

min tute hejme. Sube la rivero serpentumis arĝente,
kaj ambaŭflanke svarmis la nigre fummakulitaj
konstruaĵoj. Ili krcskis tute hazarde . . . nenia
antaŭzorgo. Jen vidiĝis mallarĝaj strataĉoj, kie devus
esti grandaj parkoj. Londono, vidata de supre ja
estis terura spektaklo kun sia manko de plano, manko
de fervoja sistemo kaj manko de aero kaj spaco.
Rapide la nigra, malbela urbego posteniĝis, kaj verdaj
kampoj sin etendis ambaŭflanke de la rivero. Iom
post iom ni altiĝis, ĝis la grizaj nubetoj tute envolvis
nin. La zumado lulis min en filozofian hiimoron.
Mi pensis pri Marso. Do la fama sciencisto certigis
al ni, ke la Tero alproksimiĝos al ĝi. Eble oni scdos
fine, ĉu ekzistas niaspeca vivado sur ĝi. Cu ekzistas
tic homoj ? Cu ili flugas maŝine ? Se jes, ĉu estos
eble flugi tien kaj reen ? Se tio estos ebla. mi mem
viz.itos la Marsanojn. Mi vizitos ilin kaj mi tie

30

Post longa, longa tempo tnia koro
Nun malfermiĝas por la granda ĝojo.
Ifigenio en Taŭrido. Akto 1. Sceno 1.

UR benan pacon, nepriskribeblan feliĉon kaj
1 svenigan odoron konsciis mia animo ; ne
vidis ĝi . . . ne aŭdis . . . ne sentis. Aroma
nebulo envolvis
ĝin, portis ĝin jen supren . . jen .

malsupren. Nebulo el parfumoj de mil rozoj kaj
lilioj karesis ĝin. Tien kaj reen ĝi ŝvebis. Ĝin kaptis
jen primole parfuma nebulo . . . jen viola nubego.
Forta, lonicere odoranta nubo forflugis kun ĝi konfuze
ebriigante ĝin ; sed gradon post grado enmiksiĝis
odoro levkoja kaj tiris ĝin suben . . . suben, rekon-
sciigis kaj alproksimigis ĝin al mi ; ni renkontiĝis . . .
unuiĝis.
— Mia animo mi dormas. — mi ekpensis.
en Ne
vidis mi . . . ne aŭdis . . . nur konsciis nepriskribe-
blan feliĉon, benan pacon kaj freŝan printempan
clizean bonodoron. Jen blovetis ĉerizflora odoro, jen
viola, jen ambaŭ intermikse kune kun roza.
— Mia animo ekvekiĝas en mi.— mi pensis. Ne
vidis mi . . . nek aŭdis . . . nur konsciis la ĉielan
bonodoron kaj iom post ioman vivigan, eliksiran vinon
en miaj vejnoj.

31

bonodoro . Poste mi malfermetis la okulojn kaj vidis la nokte malhelan bluon de vasta ĉielo plena de brilaj steloj. . ne moviĝis . . . • * * Mi enspiris. paradize lanuga. . pluen Ĝemelojn kaj Kankron. silentis . Muziko . . . revenis kaj rondiris Ĝemelojn kaj reen al Kankro. Jen arabeskaj arioj ludis kun najtingalaj melodioj . — Mia animo vekiĝas en mi. pli kaj pli rapidante. * * * Anĝele muzikaj ondetoj ekvibretis . Kaj jen dum mi ensorbis la melodiojn kaj bon- odorojn Plejadoj komencis moviĝi trans la ĉielo el Virbovo. fine en ravajn birdarajn harmoniojn. . Ne vidis vekiĝas. . Muzikis . pli rapidis kaj subite haltis . . . Ĝi ĉirkaŭiris Kankron. kaj gradon post grado envolvis min la paradize mola lanugaĵo.— mi pensis. — La konstelacioj muzikas*kaj ankaŭ valsas. ekvibradis. . — Mia animo en mi — mi pensis. . . Ne rigardis mi . ol ĉiu birda pli plumaĵo envolvis miajn membrojn. nek moviĝis . Ĝi rapidis . la belegaj ĥoroj sorĉis min senmova. mi . ludadis perdiĝante mallaŭte . .— mi pensis. . Denove kaj denove ĝi reflugis same. kaj iom post iom karesis min la elizee bonodoraj nebuloj. moleco ! ! — Mia animo jam ne dormas en mi— mi pensis. . nur dolĉe muzikajn tonojn mi ensorbis. Mi rekonis Plejadojn.— La konstelacioj muzikas. . muzikadis ĉio ĉi. Edena trankvila feliĉejo.— mi pensis— kaj mia animo vivigas mian korpon. . . . . kie forestas tempo kaj spaco. . * * * 32 . . . • • * Bela moleco. ĉe Ĝemeloj. . ekvibris .

33 . Poste aliaj konstelacioj sekvis ĝin . kiu verŝis siajn radiojn tra ronda fenestro kaj trovis min kuŝanta en hamako en ia strange bela ĉambro. pli paliĝis kaj malaperis. . . Ĝi ripozis tie senmovaj kaj iom post iom silentis kaj paliĝis . sur la ĉielo restis nur la matene krepuska lumo. Plejadoj fine laciĝis kaj revenis al sia Virbovo.

Sceno 4. des pli mi miris pri la nudeco de la ĉambro . la ĉambro estis. tablo. Kaj la malbenon vi malaperigas . Ju pli mi rigardis. novan vivon. konstruis la plankon. La BELA muroj konsistis el ia kvazaŭ pale blua sukceno.tamen preskaŭ nuda. nek seĝo. . ŝranko. ĉar ne povis mi trovi ian kunigan fendeton. Kaj vian familion vi ornamas Per novaj. Akto 4. 34 . Tiu kvazaŭ sukceno estis ŝajne multe pli mola ol vitro kaj kredeble fandiĝus en malpli varma temperaturo. Kie kutime oni trovas angulon. la murojn kaj plafonon. mi supozis. freŝaj floroj de la vivo. nur sur la planko kuŝis du silkaj kusenoj. Cio estis helbrile pura. Fluidigante ĝin oni. ne estis ia meblo. Ifigenio en Taŭrido. ĝojon. Trans la sojlon vi enportas Denovc savon. . nek povis mi vidi ian angulon. tie en la ĉambro vidiĝis nur konkavaĵoj kaj volbaĵoj.

eĉ la vesto. la tuton kronis kapo Apolona. mi klare enpense vidas ĝin. per kiuj. ke eĉ nun." Ĝis tiam mi neniam vidis tiel belforman figuron. duonronda niĉo. ĉio en la ĉambro estis blua. oni movas la pordon. tiel bela ĝi estis kaj tiel forte ĝi impresis mian spiriton. Ĝi estis supergreka. same ankaŭ estis la porda fermaĵo sed pli alta. La pordo mem ŝajnis esti ia rulkurteno el la sukcena materialo . Sendube okazis akci- dento. kies suba sojlo troviĝis duonmetron super la planko . aŭ pli ĝuste "superhomo. kiu tre bele kontrastis kun la blua ĉambro. kiam pasis tiom multe da tempo. sed kiom ajn mi cerbumadis. miaj pensoj flugis al la pasinteco.p. sin okupante pri tio. Mian veston mi nun esploris. Kaj jen io tre strange bela frapis miajn okulojn . nek ĉarnirojn sed apud la fermaĵo ĉe la muro estis kelkaj klavoj. kio povis okazi. estis rondforma. Krom la statueto. tiel ke ĝi fariĝis ovalo. aŭ prezenti al mi. La hama- ko estis kvazaŭ aro de aerkusenoj kunligitaj kaj faritaj el la samspeca silka ŝtofo. Ĝi estis el ia silka ŝtofo kaj ĉefe konsistis el larĝa simpla robo kun grandaj manikoj. Ĝi estis f arita el la samspeca materialo kiel la muroj. tiamaniere fariĝis nenia angulo. mi jam diris. ĝi ne havis anson. la kruroj longaj. sed ĝi havis oran koloron. la koksoj malgrandaj kaj la ŝultroj larĝaj . pensante pri mia nekonata gastiganto. — mi diris. Post kelktempa ĝuo al la belaĵoj. lumigas la ĉambron k. mi neniel povis memori ion. Kio 35 . en ĉi tiu senangula ĉambro loĝas estetikulo. kies plafono kurbiĝis super statueto de homo. La fenestro. Nenian piedveston mi surhavis. En la profundo de la ĉambro estis malgranda. — ĉi tie. kio fariĝis kun Klajn kaj la flugmaŝino. mi supozis.t. kiun mi portis.

unu-du hirundoj flugis tien kaj reen kaptante muŝojn. ke /ni estas tute forta kaj sana . estis vojstrio kaŝita jen de 36 . tra kies supraĵo de ombroj kaj Iumoj serpentis arĝenta rivero. La sorto ne povus esti tiel kruela. Pli proksime verdis mallume arbaroj sur nealtaj montetoj. ŝvebis kvazaŭ nepenetreblajn spacojn por serĉante forkaŝi sin de la leviĝanta suno. — Kaj la planedo. jen dekstren. kiu kredigus al mi. kies radioj estus por ili mortigaj. . Valaro de kampa verdaĵo sin trovis pli apude.ajn fariĝis. tio estis tute subita. ĉar ĝi ŝajne senkon- sciigis min dum sufiĉe longa tempo . Mi iris al la fenestro kaj elrigardis. Meditante pri Klajn mi forpelis ĉiun penson. ŝajnis al mi. fine pasante la monteton. Cu ni Teranoj jam estas ekster — mi pensis— Kion danĝero? ĝi detruis aŭ ŝanĝis sur la Tero ? Elhamakiĝinte mi ĝojis trovi. Multe da mejloj fluis ĝi. . kiom longa mi ĝis nun ne sciis. Dum la sunaj radioj oris la kampojn. Ekstere. ke tio ne povus okazi ĝuste tiam. En la mal- proksimo neĝe blankaj suproj de montaro akre kon- trastis kontraŭ blua ĉielo. jen maldekstren. Iom pli sube palaj nebuloj ŝvebis en la purpuraj ombroj de misteraj altaĵoj . kondukante al la rivero. ke li suferas aŭ ne vivas. ol iam antaŭe. de kiu mi elrigardis. mia korpo ŝajnis havi nur duonon el sia kutima pezo. — Cu do mi malsanis ses monatojn ? Aŭ ĉu mi senkonscie vojaĝis al Nov-Zelando ? Sed io eĉ pli miriga atendis min. mi sentis min eĉ pli forta. — Estas somero ! !— fulme venis al mi la penso. kiam ni amikiĝis.

— Li ne intencas malŝpari la tempon. Pli kaj pli apuden li venis. . Ne povante eliri el la ĉambro. la pordo flanken el al paŝis ruliĝis kaj malaperis. mi atendis dum kelkaj minutoj pensante. kiam mi eldiris lialingve la vorton "manĝi. Li li la pordo." komprenis. ke li ne komprenas min. mi povas doni nur proksimuman sonon. li 37 . Tiel ja fariĝis. spiri. jen de arboj. internacilingve kaj france." Tion komprenis kaj poste nomis li sin "Glaŭko" aŭ io simila ĉar parolis per tiel stranga li .rokoj. : manĝi k. tamen li paŝis proksimen dum mi mansignis. — mi diris mi. en ia kvazaŭ antikva greka robo.t. — Nun mi scios. Mi ripetis la demandon kaj kun ĉagreno vidis. Per signoj mi penis klarigi al Ii. dormi. lingvo. ke ni sidiĝu. — mi pensis. ĉar li vivis . kriante al li demandon. Li ŝajne venis kun la difinita intenco instrui al mi sian lingvon. ke la pordo forruliĝos. tuŝis unu la klavoj. kaj la belulo eniris depreninte ekstere siajn sandalojn. nur rapidis. Li mansalutis min kaj donis al mi unu el la kusenoj. Mi tuj komencis paroli al li angle. kie mi estas. La diversajn korpajn membrojn montris al li per la fingro kaj penis lernigi mi la nomojn faris al li . Subite mi vidis homan figuron strange belan. enlasante mian vizitanton.p. ke li envenu en la domon. sed ho ve ! li ne komprenis min. sed li estis pli bela. ke post ĉirkaŭ duonhoro. Li similis al la statueto en la ĉambro. — Tre strange ! — mi pensis. . kaj leviĝis por plenumi mian deziron. Li ne respondis. Mi tiel bone progresis. ke mi nomiĝas "Bernardo Gillett. ke li volas. montrante per gestoj. sin movis laŭ ritmaj paŝoj. Mia rigardo kelktempe restis sur thi vojeto. min salutante per la mano. agojn samtempe nomante ilin ekzemple.

la tablo oportuna kaj la kusenoj komfortaj." "jes" k. Glaŭko kondukis min al ban- ĉambro. Cio estis farita el la sukcena materialo kaj estis helbrile pura kaj senangula. Ĝi konsistis el sufiĉe granda planko kaj samampleksa kavo plenigita de tiom da akvo. ekzemple. ni eliris el la ĉambro kaj troviĝis en ronda halo kun kupolo supre. vestejon kaj aliajn ĉambrojn. kie mia kondukanto ĉiufoje penis lernigi al mi kelkajn vortojn. Kiam mi fine revenis al la blua ĉambro. rondforma kvazaŭ tablo el la sukcena materialo kvaronmetre dika. portante kelkajn korbetojn da fruktoj. sur kiuj estis desegnoj kaj signoj por daŭrigi mian lecionon pri la lingvo. La fruktoj estis bongustaj. vidigante al mi. ke la tablo turniĝas per centra akso. Ce la muro. spite la beleco de la ĉambro. kiujn li restigis sur la planko. Poste li tuŝis klavon. 38 . — Se nur li povus esti kun mi. Unue. kaj tuj en la centro de la ĉambro leviĝis ĝis alteco de duonmetro. Poste ni vizitis la fruktkonservejon. la nostalgio. ke atakis min Jes. terura penso ! karceristo.p.— mi pensis. la grekeco de mia gasti- ganto aŭ eble. Dum ni manĝis. fontano enverŝis multe da pura akvo. malpura urbo Londono. kiuj estis tute malsimilaj al ĉiuj antaŭe viditaj de mi. Refreŝiginte nin per la manĝaĵoj kaj trinkaĵoj. en kiu homo povus naĝi. Pluajn kusenojn li alportis kaj ni altabliĝis kuŝante. Mi devas konfesi. mia gastiganto aŭ karceristo alportis kun si kelkajn kartonojn. ke se efektive ĉi tiu ĉambro estas karcero.t. Glaŭko penis lernigi al mi kelkajn oftajn vortojn. mi sopiris al Klajn kaj la malbela. Baldaŭ aperis Glaŭko ĉe la pordo. Sur tiun li metis la manĝaĵojn. "ne. ĝi almenaŭ estas reĝa. kaj mi konsolis min per la penso.

. kaj pli kaj pli peza soleco konsternis min. rivero k. La tria montris detalojn de arbo. La tuto forgesiĝu. — pensis mi. La dua desegno vidigis domojn aŭ kapelojn.t.p. monto. ŝajne ili ĉiuj estis kapeloj. tamen ili estis tiom multenombraj. 39 . . sed mi tute ne rekonis la specon . la skribo ankaŭ estis tute fremda por mi. Ce vido de la ceteraj. . * * H En la nokto mi maldormis dum kelka tempo kaj vidis el la fenestro Plejadojn kaj aliajn konstelaciojn. .t. Ho ve ! el la desegnoj mi tute ne sciis. malĝojo premis mian koron . arbaro. ke eble ili estis domoj. sur kiu parto de la Tero mi loĝas. ŝipoj. Li montris la unuan bildon : vidiĝis suno.p. kiel faris ĉio alia. sed nenio rekonebla. Bildon post bildo li montris al mi. ĉar ĉe ĉiuj sin trovis kupoloj . . tirante el la arĝentaj lumetoj novan esperon . mi nur memoras ke mi iris dormi kun sopiroj al Klajn kaj larmoj pro perdo de la malnova. malbela Londono. vidiĝis nur strange belaj urboj. Ili ŝajnis malnovaj amikoj. almenaŭ ili ne ŝanĝiĝis. . mal- trankvilo plumbe pezis mian kapon. kunligante Klajn kaj min . — Nun mi certe fine komprenos. konstruaĵoj k. Sur la kvara mi vidis eksterordinarajn birdojn kaj bes- tojn. novan kuraĝon travivi ĉion. Longe mi ilin rigardis. kie mi estas . kaj la reston de tiu leciono kaj de tiu tago mi ne memoras. kio venos.

. Vorto ne eldirita estas ora. La tempo pasas sed Ia vorto dirita restas. Forton grandan havos tiu homo. kiu povas silenti. La vorto estas la esprimo de 1'penso kaj gi povas kunigi kaj disigi bomojn. pro tio estas necese singardeme uzi ĝin.

Pri kio ŝi ridigis nin ? Pri multo. kion mi faris . aliris al la blua ĉambro kaj elrigardis el la fenestro. fuŝprononcoj. pri mia miro je la nova por mi kostumoj kaj ĉambro. Mi ankaŭ penis influi al li lerni mian 41 .p. Samtempe mi bone profitis el la prilingva leciono de mia instruanto. ŝi venis al Glaŭko kaj mi tra tiu fenestro tiun matenon. La Suno ankoraŭ ne leviĝis. kies ĉeesto ne estas aĉetebla per ia surtera riĉaĵo.kaj bonodoris kvazaŭ pro printempaj floroj. dum ni manĝis kaj ridadis.t. Mi vestis min. pri miaj eraraj demandoj. sed ŝajne "La Feliĉo" jam sin movis. "La Feliĉo" ja estas kapricema strangulino. pri mia miro je la strangaj fruktoj k.

vestinte niajn piedojn per sandaloj. ni ilin sternis sur la herbon kaj kuŝigis nin. — Do ni estas proksime de la maro. kaj la malfermaĵoj estis rondformaj. tiel ke vidiĝis tre bela efekto. loĝigi min Iongtempe en sia lando ? Post la manĝeto.— Cu do li intencas. en la malproksimo vidiĝis nur purpuraj montetoj.internacian lingvon. Unue ni ĉirkaŭpaŝis nian loĝejon. granda sojlo formis ponteton. sed neniel tio prosperis. kaj la koloroj de la ĉambroj internaj trabrilis. La muroj estis el la sama sukcena materialo. Kiam ni sufiĉe longe admiris ĝin. malhele makulitajn bordojn. super kiu la porda.— mi murmuris enpense. Lia esprimo kvazaŭ diris:— Tute ne utilas. Alportinte kun ni kusenojn. La ventolilo precipe cstis bela. Tarrten mi ne povis ĝin vidi . ĉirkaŭ kiu grupiĝis kelkaj duonkupoletoj. Mia kunulo fariĝis serioza kaj montris geste al la okcidento. Nenia ornamo sin montris . Glaŭko kondukis min al herbaĵa deklivo. pasis kelka tempo. ni eliris en la ĝardenon. ke mi lernu la vian. brile vidigante ĝiajn artecajn konturojn kaj formojn. kie mi vidis plenlumon. kaj mi bone rimarkis ĝiajn krutajn. la lcviĝantan sunon. Ce la la bazo de la muroj fluis klara rivereto en kanaleto el la sukcena materialo. 42 . nur utilajn objektojn oni vidis. Li nomis ĝin kaj poste montris al la orienta suno kaj nomis ĝin ankaŭ. Tio pensigis min. la sudon kaj la okcidenton. Tute proksime ni estis de la rivero. Per tia nomado de diversaj objektoj. kiuj mon- tris. La tegmento konsistis el unu kupolo. sed vi nepre devas lerni la mian. kiun mi antaŭe priskribis. de kie ni povis vidi la riveron. ke la tajdoj ja atingas altan nivelon. La suno ĵus leviĝis kaj ĝiaj radioj verŝis sin sur la belan konstruaĵon.

surrokiĝis. kompreneble. la tajdoj aliiĝis laŭ tempoj. En la tuta navigacia mondo estis konfuzo. Mi demandis al mi pri tio. Pli kaj pli ĝi leviĝis. Ce la dokoj. . li nur observis min aglokule. Unue. Tio grave tuŝis al la vojaĝado kaj komerco ĉe apudriveraj urboj. . Cu eble estas prezenti miajn pensojn ? Jen en fremda lando ĉiuhore io venadis al mi kaj kvazaŭ rabis al mi ĉiajn ligojn kun la pasinteco kaj mia amiko Klajn. Unue mi ne vidis ion rimarkindan. maldikiĝis kaj paliĝis. Kvankam la estinteco estis plejparte malbela kaj nememorinda. La luno. La luno. ke mi ne plu revidos lin. anstataŭ subiri kiel kutime en la okcidento nun leviĝas .sed eĉ kiam mi tre bone konis la nomojn "suno" kaj "luno. leviĝas treege rapide ! ! ! Pasis ankoraŭ tempo . . pli kaj pli leviĝante. mi ne eraris. kaj havenoj fariĝis tumulto . La luno leviĝadis treege rapide ! Mia kunulo jam ne plu parolis aŭ montris geste. ke mi komprenas . Mi ribelis kontraŭ ĝi- Pensante pri la stranga konduto de la luno kaj ĝia kaŭzo. Mi tute rifuzis pensi." Glaŭko ankoraŭ fingre montris al ili. tamen ĝi kunigis min kun mia sola kamarado. li ŝajne estis kontenta. kiu volis forŝiri el mia animo ĉiujn patrujajn memoraĵojn. pli kaj pli paliĝante. dum ĝi iris renkonte al la suno. Ce la marbordoj ĝi fluigis rapidegajn neatenditajn tajdojn. kiuj forportis ŝipetojn kaj boatetojn. . estis por mi minacanta rabisto. kajoj. detruante 43 . kion ĝi ŝanĝis sur la Tero. nome : ke la fremda planedo per sia preterflugo tre rapidigis la kuradon de la luno en ĝia orbito ĉirkaŭ la Tero. mi venis al nur unu konkludo. ŝipoj malfruiĝis. sed post plua duonhoro mi subite ekkomprenis.

retojn de fiŝistoj. ambaŭ estas malbonaj. Tute vane..p. Kion farus la Tero sen la tajdoj ? Kaj la fremda planedo mem ? Cu tio. atendis de lernigi sian lingvon. kion mi nun ŝajnis gaja. kio fine fariĝos ? Aliflanke. Li.. iom post iom dronigante la mallume makulitajn bordojn. ke la akvo jam komencis altiĝi. kio okazos ? Cu ĝi venas. Eble la luno nur hodiaŭ ŝanĝis sian kutiman konduton. — Cu tio. estis ĝi aŭ la luno ? Cu ĝi jam faris sian volon kontraŭ ni ? Cu ĝi ankoraŭ alproksimiĝas aŭ jam malaperis ? Mi turnis min al Glaŭko kaj penis klarigi al li miajn < pensojn. — Cu estos superakvoj. mi rigardis al la rivero kaj rimarkis. aŭ forkuras de la Tero ? Se ĝi altiriĝas al ni. fervojoj k. Eble ĉio ĉi ankoraŭ ne okazis. detruiĝis . pensis. domoj. provante ridigi min kaj li. En mia al pro kompato ĉi li cerbo svarmis demandoj.. la de luno atingis sian zeniton. Post ĉirkaŭ tri horoj kiam la suno leviĝis. Meditante tiel. kion ĵus faris la luno. . aŭ ĉu jam de longe mi malsanis kaj dumtempe la Tero kutimis al la stranga moviĝo luna ?— mi min demandis. kiom da homoj en boatetoj maren forportiĝis el havenoj kaj riveregoj ! Cent neatenditaĵoj okazis 1 Fariĝis superakvoj kaj malutilo sur la lando . Apenaŭ ni povis ĝin vidi. Pli poste ĝi perdiĝis en la lumo de la suno. ĝi estis tiel pala. se ĝi foriras. kion mi ĵus vidis.t. kontraŭe al tio. pro preterflugo de la fremda planedo. estas nur kvazaŭ antaŭludo al granda tragedio ? Cu la luno alprok- simiĝas. 44 . aŭ ĉu ĝi forlasas nin. ke faris ĉion mi. Tio ne kontentigis min mi . kaj la akvoj de la rivero leviĝis. . Ce la subita malleviĝo de la akvoj.

Post plua pripensado. Dumvoje mi rimarkis. kaj ju pli la tajdo elfluis. kaj ni ekmarŝis. kaj Glaŭko povis daŭrigi sian lecionon. ĉu la akvo superfluos la bordojn. ho ve ! mi tute forgesis rimarki pri tio. ĉar la suno atingis sian zeniton. kaptis mian atenton. ke ni iru al la rivero . El tio mi supozis. mi neniel povis resti senage. sed estis proksimume la dekdua. por kiuj mi antaŭe estis blinda.du deklivoj. Tien kaj reen mi min movis kaj fine gestis al mia kunulo. ke sur ĉiu arbo. des pli mi ĝojis. Atinginte la riveron mi ĝojis konstati. kiun mi vidis. ke ĝi estas ŝtata posedaĵo. la tajdo staris plenalte kaj mi atendis por vidi. mi fariĝis pli kontenta. pendis 45 . jen ore verda arbaro speguliĝis en la akvo kaj jen pli malproksime nestis ruĝa dometo inter. kaj rimar- kinde estis. sed. Pasis kelka tempo . kiel mia kunulo povis nomi la horon. — Do nenio eksterordinara okazos pro la tajdoj hodiaŭ. — mi konkludis. ke la akvo ne estas pli ol kutime alta. Cent pentrindaĵoj. Vidiĝis fruktarboj. parte ĉar Glaŭko estis tiel gaja. ke sur la kampoj flanke de la rivero ne estas kreskaĵbariloj. mi ne povis eĉ kuŝadi kviete. Pasis ankoraŭ da tempo. Glaŭko proponis al mi fruktojn. La beleco de la rivero nun frapis min. Plua observo vidigis. ke la tajdo malaltiĝas. ho ĝojo ! ke kelkaj ŝtonetoj estas malsekaj. ĉu la luno aspektis pli granda aŭ pli eta ol kutime. Cirkaŭ tagmeze ni supreniris al nia herbaĵa kuŝejo. tamen mia ekscitiĝo ne permesis al mi manĝi. Mi diras ĉirkaŭ pro tio. Jen ĉe la Jcontraŭa bordo enfluis rivereto. Li konsentis. Mi penis memori. alivorte. ke mi ne havis horloĝon kaj ne sciis.

fremdaj por mi fruktoj. 4fi . mi pensis pri tio. li ankaŭ vidis ĝin leviĝanta kaj subiranta . ĝi estis streka. sed mi ne rekonis la specon. * * * En la vespera krepusko ni eliris sur la herbejon. ke ĝi kunigas nin cn la samaj pensoj. nun ĝi fariĝis io alia. Malpli granda ĝi estis ol iam antaŭe. novluno. Tie sur la ruĝiĝinta ĉielo leviĝis por la dua fojo tiutage la luno. Kelkaj birdoj flugis el la arboj. sed nun ĝi jam ne estis plenluno. Kvankam antaŭ ne longe ĝi ŝajnis rabisto. Kaj el tio mi iel ĉerpis konsolon. Mi vidis la lunon tuj subironta ! Ĝi estis sendube malpli granda ol kutime. Dum ĝi leviĝis. kaj mia kunulo montris al la subirejo de la suno. tradormante la tutan nokton. Glaŭko montris geste al la oriento. Kiam ni atingis nian verdan ripozejon. ke Klajn ie sur la Tero ankaŭ rigardas al ĝi .

Kion ĝi antaŭe faris en unu monato. la malpli granda nur rapide. La akvo en la rivero ne superfluis la bordojn. ĝi nun faris en ĉirkaŭ ok horoj. Mi nun konstatis. Ĝia rapideco estis laŭ mia kalkulo proksimume kvarono de tiu de la luno. sed kiom. Nokton post nokto mi ilin observis. tamen sur la ĉielo nokte mi vidis malgrandan lunon. pli kaj pli 47 . mi ne povis decidi. Pri la fremda planedo mi ne ricevis ian scion. kaj tre strange estis vidi la du satelitojn transflugantaj la ĉielon. kiu ankaŭ rondflugis nin tre rapide.ĉirkaŭ la Tero estis tute difinitaj. ke la luno estas pli eta ol antaŭe. kaj ĉio ŝaĵnis al mi tute trankvila. la pli granda rapidege. nome : en unu tago ĝi rondiris trifoje la Teron.

same kiel nia ordinara manskribo. Sed li ĉiam lerte ŝanĝis la temon kaj evitis 48 . Ekzemple. Do mi supozis. des pli mi demandis al Glaŭko pri tio. se oni dikigis strekon en signo. mi tre rapide lernis la lingvon de mia kunulo. Ju pli mi lertiĝis en la lingvo. ĉar ĉiu vorto estis por mi tute fremda. Ju pli mi lernis la lingvon. kiel oni parolas. Signoj ĉiam havis unu sencon. Ali- flanke la gramatiko estis treege simpla. Por skribi. Oni povis ĝin facile tiel rapide skribi.trankviliĝante pro tio. Li ja havis grandan paciencon en la instruado. De kie venis la malgranda luno mi ne povis imagi. kaj. kio estis tre agrabla por la okuloj. dirante ke ĝi estas tre granda. ĉar homo. tio ne aliigis la signifon. La skribo por mi ankaŭ estis tute nova. ke ĝi. Semajnoj forpasis. ke ĝi iam povu fariĝi satelito de la Tero. oni uzis birdan plumon kaj ian verdan fluidaĵon. sed ĝi estis eĉ pli simpla. Tio multe mirigis min kaj malfaciligis la lernadon. kiu ne povas komunikiĝi kun sia kunulo estas kvazaŭ senviva. des pli mi fariĝis pli viva . kaj kion li intencas fari kun mi. ke iliaj moviĝoj restas tute regulaj. sur aŭ sub la linio. kio estis tre helpa al la legebleco. ĉar ĉiu streko en la signoj estis aŭ horizontala aŭ kliniĝanta al nur unu direkto. vizitinte nin. Se la Londona sciencisto estis prava en siaj konigoj pri la fremda planedo. kiel okazas en multaj stenografiaj sistemoj. ne povante okupi min per ia alia afero. kio fariĝis kun mi. kaj ĉiu vorto havis nur unu signifon kaj skribiĝis fonetike. Ĝi iomete similis al ia germana sistemo de stenografio. kiu estis bezona. La papero plejparte estis pale verda. ĉu oni skribis ilin super. jam de longe forflugis kaj per ia maniero lasis ĉe ni la luneton. kie mi estas. eble sian iaman sateliton. tio malebligus.

des pli ĝi estros vin. — sed via cerbo volas ion alian. tiam ne volonte li faris gestojn. ol vidigis la antikvaj grekaj statuoj. tamen li havis pli da forteco kaj vireco. Pro tio li multe mteresis min. En lia ĉeesto mi min sentis plialtigita super la ordinaraj homaj malfort- ecoj. -Kial ? — Mia cerbo estas laca. li faris ĝin malrapide kaj trankvile. . Ni eliru. kaj se la cirkonstancoj en mia lernado devigis lin fari tion. ĉar vi povas diri al via cerbo. kaj ĝi laboros. kaj ju pli vi cedas al ĝi. mi estis forgesema. Liaj krispaj haroj estis hele brunaj. ke mi ne povis koleri. Traigaj okuloj brilis sub hirtaj brovoj. — Ni forlasu la lecionon. Se vi cedos al ĝi hodiaŭ. li estis kvazaŭ greka belulo. Fojon post fojo mi ne memoris eĉ simplajn vortojn. des Jes pli bone ĝi laboros por vi . ke ĝi estru vin. vi aŭ via cerbo ? — Mi estas mia cerbo. Ĝi estas nur ilo por via uzado. sed vi neniam permesu. Kiu estas la mastro. ke ĝi laboru dum tioma tempo. — — li daŭrigis — sed ju pli vi laborigas ĝin. — mi diris kun spirĝemo. same kiel lia barbo. Mi sentis min kompare kun li nur infano en la cerbstrategio. Ĝi estas tre bona servanto. — Vi mem deziras lerni— kun milda tono Ii diris. ĝi facile 49 . — Tute ne. — mi respondis. Kiam Ii parolis.respondi Ii faradis tion tiel lerte kaj tiel mildkore. — Cu — ĝi neniam laciĝas ? mi demandis. kaj mi deziris forlasi la lingvan aferon. Kiel mi jam diris. Unu tagon dum leciono mi malbone lernis . kaj mi kun ĝojo komencis studi liajn diversajn karaktertrajtojn.

kaj ili estis tiel simplaj. Hejtado de banĉambro kaj aliaj ĉambroj fariĝis per tuboj interne de la muroj sukcenaj . kiam ni estis lacaj. Ni daŭrigis la Iccionon. kaj apenaŭ ia lavado. ĝi 50 . Ne ekzistis ĉe ni boligado. li ne multe vivis en fizikaj aferoj. jen ion alian. ni dormis. Li klarigis al mi. tamen ĝi havisensi gusteton jen kariofilan. Neniam li koleris aŭ senpaciencigis pro mi. se klavo tuŝiĝis. Kiam li manĝis. la lumo verŝis siajn radiojn cl sub tavolo de sukceno ĉe la plafono. Lumigado oni faris same . kaj nun per diversaj teroj kaj ĥemiaĵoj oni povas kreskigi ĝin kun multe da malsimilaj gustoj. estis nur malmulte kaj nur unu-specan. Li trinkis nur akvon. por ke ĝi fine faru ĉion. brogado aŭ kuirado. Same estis pri la dormado. Ni ne ĉesigu la lccionon. oni uzis elektron. kaj la ĉambron ni purigis per akvo el tubŝprucigilo . Ni mem faris ĉion pri la mastrumado en la domo. kion ni volos. Ne estis difinitaj tempoj por manĝi : kiam ni malsatis. Ni devas nepre sklavigi la korpon. kiajn mi neniam antaŭe vidis. kaj tio estis tre malmulte. sengustan frukton. ni manĝis.estros vin morgaŭ kaj post morgaŭ. la akvo forfluis el speciala aparato. ŝajnis. Kaj. efektive. Ii alportis al mi ĉiaspeeajn fruktojn. por tio. jen vanilan. Unu speco similis al pomo. Malgraŭ sia trccge simpla vivmaniero. Se oni nomas ĉion ĉi asketismo. Ciaj nutraĵoj niaj estis nekuiritaj. Niajn vestojn ni mem purigis. kiom mi povis komprcni. kc dum longa tempo oni kulturis tiun frukton eksperimente. ke li jam kelkgrade estris sian korpon . ke tio fariĝis tute facile. Niaj hamakoj ne bezonis multe da prizorgo. Multe da specoj de nuksoj li ankaŭ donis al mi.

Glaŭko supreniris antaŭen sur la vojstrio. nun pli bone estas silenti pri tio. Mi 51 . dum ni malproksimen marŝis hodiaŭ ? — mi demandis al mia kunulo. Tio estis la ĉefa zorgo. ili tuj malaperis kaj mi povis nur ekrimarki. kion pensus Klajn. Mi mem estis iom laca. Estis evidente. Mi nun rimarkis. ke mia kunulo ilin avertis per sia fajfo. sed dum tiu tempo mi ne forgesis mian perditan amikon kaj ofte pensis pri li. ke la fruktoj el la arboj estas rikoltitaj. kaj ni pasigis multajn pluvajn horojn super ĝi. Li lernigis al mi ludon. Je tiu respondo mi devis resti kontenta. La sekvantan tagon mi kaj Glaŭko mem rikoltis la reston de la fruktoj. kiam ni atingis la deklivon. se li povus vidi nian domon kun ĉiuj ĝiaj mirindaĵoj. Mi ne deziris. kiu iom similis la ŝakludon. — Kial ? — Unu tagon mi klarigos kial. Ni posttagmeze revenis laŭirante la riveron el longa marŝo. Ni ofte promenis. Glaŭko faris ĉion por agrabligi al mi la tempon. sur kiu staris nia loĝejo. Mi vidis kelkajn homojn kun kbrboj transkurantajn la vojeton . — Vi ne deziris. kaj post iom da tempo la ĉirkaŭaj pejzaĝoj fariĝis tre konataj. Subite Glaŭko interrompis la silenton per longa. kaj mi sekvis revante pri tio. Tio por li estis tiel stranga. ke mi tion vidu ? — Ne.estis asketismo por nia propra pli alta komforto kaj spiriteco. — Jes. kiu pezis sur mia koro. — Cu oni rikoltis la fruktojn. ke mi tuj ĉirkaŭen rigardis. Tiel pasis semajnoj. laŭta fajfo. Nur unu fojon mi vidis homojn. ke ili estas nigruloj.

demandis al Glaŭko ofte pri lia sorto. mi estos tute libera iri. mi neniel povis eligi el li. ke kiam mi ellernos la lingvon. — Kiam vi ellernis la lingvon. Pri kie mi estas. ke kiam venos la tempo. tamen li neniam faris eĉ unu demandon. li volonte aŭskultis. li konigos al mi lian sorton. Post tiam mi laboradis super ĝi pli fervore ol antaŭe. Alian tagon responde al miaj demandoj pri Iiaj lntencoj rilate al mi. kvazaŭ tio interesas lin. Ciufoje kiam mi parolis pri mia antaŭa vivo en Londono. — li milde respondis. kaj kio fariĝis ĉe la veno de la fremda planedo. li diris. dirante ke mia amiko estas sendanĝera kaj. — Kaj kiam venos la tempo ?— mi senpacience demandis. 52 . Fine unu tagon li surprizis min. kien ajn mi volos. sed li lerte ŝanĝis la temon en sia bonhumora maniero.

kaj la aŭtuno jam 1 komencis ori la tremantajn arojn de maldikaj kvazaŭ fruktopoploj sur la riverbordoj. Ofte li traktis la postmortan vivon. Kiam oni hipnotigas iun. tute ne. ĉiu doloro. Tamen mi baldaŭ trovis. kiun mi travivis en pasinta vivo. 53 . Mi penos pruvi tion al vi. Glaŭko kaj mi nun interparolis tute flue. koro kaj sekve cerbo nur duone vivas. — Nenio en la naturo perdiĝas . — Ne. 'ORPASIS kelkaj semajnoj. La grenkampoj fariĝis pale nudaj. fariĝas forto. Li estis tute certa. kaj la tagoj mallongiĝis. hiun mi havas en la nuna. tamen la animo iomete senkatenigita el la korpaj zorgoj. ke tio ne estas tiom facila.— mi respondis. kaj instigis min argumenti kun li pri tio. ke tia vivado ekzistas. Edward Carpenter. se homa animo pliperfektiĝante.— li diris— ĝi nur ŝanĝiĝas. fariĝas eĉ pli aktiva ol antaŭe. Unue mi kun ĝojo kontraŭparolis lian al mi absurdan ideon pensante. plialtiĝante kaj plipotenciĝante fine detruiĝos ? — La animo dependas de la cerbo. ke mi povus facile refuti ĝin. ties korpo. ĉu ne estus absurde. Sekve.

Ekzemple. kaj kelkaj el ib" opinias. — Do vi kredas. Ili fariĝis pli altaj ol la ordinara homo. kiujn klarigas la okultisto. Tiu speciala afero estas la reenkorpiĝo.— mi intermetis— sed la sciencistoj estas reĝoj de la intelekta mondo. — Kiel tio povus okazi ?— mi mire demandis. pri kiu ili neniam okupis sin. dum ĝi dormas. hipnotigito povas legi en Iibro. Li nepre devas esti justeco mem. sed kiujn vi materialistoj ne povas lumigi. Mi konas multajn homojn. — Jes. Se ekzistas reganta Dio. Cetere ja ekzistas multe da fortoj kaj misteraj potencoj. kiujn ĝi ne povis en sia normala stato. tamen al ambaŭ povas manki simpla scio. ke la surtera reenkarniĝo estas fakto en la naturo ? — mi diris. — Ĝuste pro tio.— li konsentis— la sciencistoj estas intelektaj reĝoj. ĉu ne ? — Jes. ke ili estas pli lernintaj en ia speciala afero. kiam la korpo hipnotiĝas. La animo ankaŭ alimaniere laboras sen la korpo. Dum multaj vivoj la sanktulo kaj sciencisto progresadis laŭ sia unu linio de scio. sed tio ne sekvigas. 54 . tiamaniere akirante multe da scio. kies kovrilo sola estas videbla. — Tute vere. la surplaneda reenkorpiĝo estas fakto. sed en la lasta okazo miaj amikoj memoras. ke en antaŭaj vivoj ili ne laboris por akiri speciale tian simplan scion. — Certe. same kiel la sanktuloj estas spintecaj reĝoj . kiun havas la ordinara homo.Gi povas tiam fari agojn kaj doni sciigojn al la cerbo. kiuj povas forlasi sian korpon. same kiel hipnotigito . Por hipnotigito. Multajn pluajn mirindaĵojn povas fari la animo. ke ne ekzistas posttomba vivo. spaco iagrade ne ekzistas : tiu povas ricevi sciigojn el malproksimaj landoj.

spite niaj nunaj bonaj agoj. kiu entenas reenkorpiĝon kiel sian ĉefan tezon ? Mi silentis. por ke ni fariĝu perfektaj por eniri la ĉielon ? — Eble ne estos ĉielo. la aha fariĝas kanajlo . ke unu mallonga vivo estas sufiĉe da tempo. pri ĉiu streketo. krom tiu. Ciu vivo estas kvazaŭ unu tago en infana lernejo. — Tamen vi povas skribi. Ĝi kom- prenigas al ni kial. kaj por ĉiu tago estas difinita leciono. El la kripleco la kriplulo lernas lecionon. pri ĉiu leciono. kial homo naskiĝas kriplulo. se li ne memoras ilin ? — bonan demandon vi faris. kiun oni donis al vi. sen perdo de ia detalo. kiun vi faris. kion diris la scieneisto en Londono : "El du fratoj unu fariĝas bravulo.— kaj la okuloj de Jen mia kunulo bonkore brilis. — Do kiu filozofio klarigas la justecon de Dio. en km ni komprenos ĉiujn kaŭzojn kaj efikojn. pri ĉiu eraro. ni ne povas vidi la kaŭzon nek eĉ la lecionon>. tute ne. kial naskiĝas homo riĉa aŭ kaj kial homo naskiĝas lerta. — La reenkarniĝo vivon post vivo klangas al ni. venas malfcliĉoj kaj akcidentoj. kvankam vi ilin ne memoras. Same estas pri viaj pasmtaj vivoj . tamen vi 55 . Homo estas lerta. ĉar li laboris por akiri klerecon en pasintaj vivoj . — Cu vi povas skribi ? — Jes. El kaj akcidentoj ni ĉerpas grandajn lecion- malfeliĉoj ojn. — mi diris— Kiel utilas al la homo liaj pasintaj vivoj. kiun vi faris ? — Ne. — Cu vi memoras ĝuste. Nun mi memoris. malriĉa. El la rjĉeco aŭ malriĉeco homo same eltiras gravan scion. la scienco nc povas tion klarigi. dum li reparolis. kvankam en la nuna tempo. Tamen venos tago. el tio li ankaŭ lernas lecionon." — Cetere— Gl»ŭko redaŭrigis — ĉu vi opinias.

— li finis. mistera mi pensis. kio fariĝis en mil vivoj ? — Kelkfoje eĉ unu tago sufiĉas. Jen l 56 . kaj tio baldaŭ pruviĝos eĉ al vi. — Jes. — io stranga. Mi enpensiĝis. — Pensu. — Reenkorpiĝo donas al filozofio regantan justecon. — mi ridis. ĉu ne estus iom ĝene memori ĉion. ke mi vivis iam antaŭe sur la Tero ? Mi serioze rigardis lin. — Do vi opinias.havas la spertojn. vi havas alivorte konsciencon. fruktojn el ili .

kaj ne troviĝis tie spegulo. liio esias sitnpla. ke depost mia vekiĝo en la stranga domo. kio ĝuste taŭgas. Emerson. ĝi multe surprizos vin pro la aliiĝo. 57 . Tio neniam estis bezona. En la banĉambro la akvo ĉiam estadis maltrankvila pro la granda fontano. NU tagon Glaŭko demandis al mi. — Mi devas averti vin. kiu ŝaŭmige sin ĵetis el alte ĉemura kranego. neniam mi vidis ian reflektilon. Tuj mi memoris. ĉu mi scias. Vi ŝanĝiĝis belen. kio havas neniom da senbezonaj ecoj. ke kiam vi vidos vian reflektaĵon. Simpleco estas beleco GODFREY BLOUNT iV» atribuas belecon al tio. ke en la lastaj monatoj mi treege ŝanĝiĝis. Beleco apogas sin al neceso. ĉar Glaŭko mem tondis al mi la barbon kaj harojn.

— mi diris kun stranga sento ĉe la koro. Ni ne pensu pri via ŝanĝiĝo . Mi kure rapidis tien kaj kliniĝis super la reflekta akvo. ĉu mia malnova menso ankaŭ eksekvos ?— mi meditis. Belan. jen bona okazo. en kiu vi povas ekzerci vin. 58 . ke jen perdiĝis plua memoraĵo el la pasinteco. — li respondis. Poste. — kaj li forkondukis min. — tute ne. kaj eĉ provis kapti la subakvan manon. mi fariĝis gaja. Kaj nun la du pensoj komencis en mia kapo batalon. li faris same. li faris same. — Donu al mi reflektilon. Dum iom da tempo mia cerbo ne racie funkciis. jen la dua estris kaj gajigis min Subite mi sentis manon ĉe la ŝultro kaj aŭdiĝis la voĉo de Glaŭko. mi nur sciis. Mi genuis. ke mi faras ĉiaspecajn gestojn super la akvo. pripensante mian aliiĝon kaj kiel strange estis. sekve la banakvo estas trankvila. — kvazaŭ respondis ia mistera voĉo. kvazaŭ grekan viron rigardantan supren mi vidis. Pli poste en la tago. kaj la belforma vizaĝo tuj leviĝis renkonte al mi. Mi movis la manon . — Ho dioj !— mi diris— ĉu tio estas mi. — Eĉ mia malnova korpo forvelkis . — Tio ne estas mi ?— mi skuis la kapon . ke mi ja povos pruvi mian identecon. la figuro faris same. Mi svingis ambaŭ brakojn . sed revidante la reflektaĵon kaj pensante. ke mi ne eltrovis tion pli frue. Jen unu ekvenkis kaj mi malĝojis . ŝajnis. — En la banĉambro la fontano jam ne ŝprucas. venu eksteren kun mi. Ce tio mi malĝojis. vi nepre devos lerni regi vian pensadon . — Ne restu ĉi tie dum la tuta tago. aŭ ĉu ne estas sorĉarto de Glaŭko ?— kaj samtempe la enakvaj lipoj moviĝis. fulme venis al mi la penso : Cu Klajn rekonos min ? — Ne.

kion mi kutimis en Londono. kiajn ni en Londono tiom ofte legis. kaj plene ensorbi ĝiajn belecojn sen intermeto de io alia. ke ĝi bezonis kelktagan konon kaj nudan ĉambron. kaptante mian tutan atenton dum multaj horoj. kaj rememorigis al mi la verkojn de kelkaj lastatempaj dramistoj de la Ibsen'a skolo. * * * Pensante pri tiu tempo mi multe miras pro tio. kiujn tre certe mi ne trovus. Jen li starigis novan statueton en la niĉo. 59 . bataloj kaj tiaspecaj. En ili ne fariĝis mortigoj. Ja lerta. Tiamaniere mi povis studi ĝin. — diris Glaŭko donante ĝm al mi. Kaj efektive en la unuaj tagoj mi estis kvazaŭ ia flirtema knabino kun sia spegulo. ke mi ne pli enuis. — Jen vi povos satrigardadi. Ĝi estis tiom malsimila al tio. Tute prave faris Glaŭko donante per unu fojo nur unu artobjekton al mia ĉambro. De post tiu tago pendis en mia ĉambro spegulo. kaj same estis pri ĝi. se la ĉambro estus plena de artaĵoj. Kun ĉiu tago mi trovis novajn belecojn. La aventuroj estis kvazaŭ animaj anstataŭ korpaj. kiel estis kutime en Londono. Kvankam la romanoj estis tre ekscitaj kaj interesaj. koniĝi kun ĝi. Sendube la kaŭzo kuŝis en tio. Pruviĝis al mi. antaŭ ol malkaŝi siajn belecojn. alloga rakontanto li estis. en kiuj la reenkorpiĝo estas ĉefa temo. jen li instruis novan tabloludon. pentraĵo lokiĝis ĉe la niĉo. Unu-du-foje anstataŭ statueto. ke mia kunulo estis reĝa gastiganto donante siajn tagojn por plaĉi nur al mi. ke simpleco estas beleco. Nova statueto en la niĉo estis ĉiam por mi grava afero. tamen ili temis plejparte pri la intelekta mondo. kaj jen li rakontis romanojn.

mi pensis. Li komencis instrui al mi pri nia suna sistemo. ke ĝi estas tre bona por instigi la intelekton . kiun mi nomis Marso. jen Merkuro. similajn al tiuj.— Ii diris— mi zorgos pri vi. ke ĝi estis violkolora. 60 . — Mi ne eraras. Tamen tiom multe povas trompi ŝajno. — Pruvu tion. Tero kaj nia Marso. Tie sur la kartonoj desegniĝis la suno. Estus tre strange. Ni ne vivas sur tiu globo . kiun mi iam en la vivo ricevis. La ĉambro de Glaŭko similis la mian. sur kiu ni nun vivas. Venuso. ni vivas sur ĉi — tiu. Mi atente rigardis lin. kaj Ii remontris al Marso. kaj ĉirkaŭe vidiĝis la orbitoj planedaj. Mi ĝojis vidi ilin. krom tio. kiam Glaŭko donis al mi la plej grandan mirindaĵon. — Unue. — Pluen. se Glaŭko farus eraron. Jen — Pardonu. mia kunulo diris. ke mi trovis ĝin tia. Ekzistis flava ĉambro. li daŭrigis : — ni venas al la planedo. kaj por tion fari alportis kartonojn. Tie ni estis en unu tago neforgesebla por mi.. en kiu ni ofte studis . Ce liaj lastaj vortoj al mia koro kuris frosto . Mi bone komprenis kaj ne interrompis. pensante. kion vi ĵus asertis. Montrante per la fingro la planedon. Mia instruanto komencis klarigi la ĉirkaŭsunan orbiton de Merkuro. — Ne timu. — Ne.. la stranga domo. kaj strange estis. en kiu ni loĝas.. Venuso kaj Tero.— mi intermetis— vi ĵus traktis nian globon. kiujn uzis la sciencisto en Londono. ke jen fine estas kvazaŭ ligiloj kun mia pasinteco. ili estis plej grandaj disigiloj.— mi eksplodis. ke anstataŭ kunigiloj. tima sento regis min.

— Tute vere. — Kvare. la du satelitoj.t. la nekonataj kreskaĵoj. k. -Pli. skribo. pri kiuj vi Teranoj tre certe sciis. fruktoj kaj mang- ajoj. — Due. 61 . — Ankoraŭ pli. Sed kiel mi renkontos Klajn ? — Li ankaŭ estas ĉi tie.p. Trie. la lingvo. — mi senspire flustris.

diris. alivorte. ĉar sendube fizika korpo ne povus transflugi la senaeran spacon inter du planedoj. Mi tiel nesci- ante vivis. kiun antaŭe mi ne povis kompreni : unue tiu stranga malpezeco. Ĉb la Piedoj db la Majstro. ra Sur /a vojo de virlo estas vivo. sed por aliaj . Bernard Shavv. kaj gi estas ebenigita kontraŭ morto. kiun certigis Glaŭko . Marso estas malpli granda ol la Tero.t. NTAŬ duonjaro mi pensus. kiun mi sentis ĉe mia unua vekiĝo en la blua ĉambro. por servi ai ili. oni povas salti duoblan alton. kaj sen tia longa preparado eble la skuo de surprizo frenezigus min. ĉ. 12 La Sentencoj oe Salamono. nesciante kie mi estas. Kiu estas sur la Vojo. povus kelkmonate vivi sur Marso. ekzistas ne por si mem. Tamen per stranga renkontiĝo de cirkonstancoj tio fariĝis. Pro du kaŭzoj mi ne eltrovis. ke tiu fantazias. unu Tera funto pezas nur duonfunton sur Marso . kaj mi eĉ lernis ian Marsan lingvon ankoraŭ neorientinte min. kaj en agado fari tiun volon per ta tiumaniere eltrovitaj rimedoj. Jen nun klariĝis multo. Eble estis pli bone tiel. XII. 62 . li forgesis sin mem. per elpen- sado serti rimedojn por plenumi tiun volon. Mi prcdihas pri la filozofia homo . nome : la veno de fremda planedo.p. tiu. Glaŭko zorge pretigis min por tiu mirindaĵo. Jen ankaŭ la pruvo de la doktrino pri reenkorpiĝo. kie mi estas. sekve ĝia altireco aŭ pezoforto estas ankaŭ malpli granda . kiu penas per meditado serli la internan voion de la mondo. kiu *». G. ke mi. Kiel oni scias. k. kaj la lerteco de mia zorganto.

Jes. — Tio bezonas klarigojn : aŭskultu. sed ni nun ne traktu tion. kiu antaŭe vivigis ĉi tiun korpon ? — kaj mi geste montris mian propran grekan figuron. estas vere. 63 . ĉe ĝia foriro ili rerondiradis sian antaŭan orbiton. Sur tiu vojo al perfektiĝo ekzistas stadio. — Cu tio estas eksterordinara ? — Treege. kiu oni fariĝas klarvidulo. — Cu la Tero kaj Marso restis pli proksime. ke mi venis al Marso kaj okupis jam vivan korpon. ke mi reenkorpiĝis sur Marso. Ce veno de la planedo ili iom alflugis renkonte . kiun mi ne komprenis. — Estas fakto. povante vidi en senkorpajn animojn. Cu tiuj kondiĉoj fariĝis ? — mi demandis. por mi la reenkorpiĝo jam fariĝis fakto. — Vi diras. sed estis ankoraŭ multe pri ĝi. ke ia animo : forte deziru flugi al Marso. — Jes. ĉu ne ? — mi diris. post kiam la fremda planedo forlasis ilin ? — Ne. ĉar vi estas ĉi tie.— li ridis. — Evidente. nome ke la Tero kaj Marso alproksimiĝu. se mi ne sonĝis. kaj ke ties fizika Tera korpo detruiĝu. — komencis Glaŭko. Mi baldaŭ parolis al mia instruanto pri tio. ke via animo eniris jam vivantan Marsan korpon. ke multaj el la Marsanoj alten evoluis. lasante la malnovan mortintan sur la Tero. — Vi sciu. * Kio fariĝis kun la animo. Por ke tio fariĝu bezoniĝas tri kondiĉoj. Vivon post vivo ili dediĉis sin al la vojo al saĝeca kaj morala perfektiĝo. Ekzistas ankaŭ malalta speco de klarviduleco ĉe sovaĝuloj.

ĉu ili sur Marso estas multenombraj ? Kiaspecan perfektecon ili atingis ? Parolu pri ili. kien ajn vi deziros. estas alte progresinta kaj povis ofte memvole. kaj se vi akceptos min kiel vian gvidanton. kiujn vi unu tagon komprenos. Cu tio kontentigas vin ? — Mi ne povus peti pli. cedante ĝin al vi. — mi ĝoje respondis. Tiuj miaj vortoj videble plaĉis al Glaŭko pli ol io alia. li konsentis forlasi sian korpon. Vi estas tre bona por mi. kiam vi senkorpe venis al Marso. . Cu vi akceptas ? — Kompreneble. konscie forlasi sian korpon. Li sternis la kusenojn tiel. — Tiuj homoj. Poste pripensante tion. mi ĝojos konduki kaj gastigi vin klarigante ĉion. Cu vi komprenas ? — Tute . sed. Vi mem vivigas ĝin. dum li parolis : — Jes. sed ne pro tio ni reenkarnigis vin. . — Kion vi nun intencas fari kun mi ? — La afero ne estas tia. mi reparolis lin. kaj liaj bluaj okuloj plenaj de paco kaj mildo povis teni min per sia mistera povo. kiuj dediĉis sin al la saĝeca vojo al perfektiĝo . Kaj Klajn . Vi tute ne estis preta por la posttomba vivo . Vi estos tute de nun libera iri sur ĉi tiu globo. La dolĉa ritmo de Ha voĉo elvokis en mi strangajn novajn sentojn. La animo. Cu Ili sur Marso estas 64 . kion li diris pri la saĝeca vojo. kiu antaŭe okupis vian nunan korpon. Pri Ili ni pensu. se li iam deziros reenkorpiĝi. ke vi povos okupi ĝin ĝis vi estos plenaĝa kaj sata de vivo. ni kompatis vin. kiun mi iam diris al li. Do. Pro kaŭzoj. . ? — Same okazis pri li. ke ni ripozis vizaĝon kontraŭ vizaĝo. ni klarviduloj vidis vin. ĉu mi devos kvazaŭ morti kaj cedi ĝin al li ? — Li promesas al vi.

Kvankam Ili estas la plej okupataj homoj sur la tuta vasta globo. laborante por la evoluado de la mondo.multenombraj ? Ho ve ! Ili ne estas multenombraj . ĉu Ili reenkarniĝas aŭ ne. oni sentas sin pli altigita. ĉar Ili vivas laŭ tute higiena maniero kaj antaŭ ĉio. tio estas por helpi. Bonhumoraj estas Ili kaj ĉiam mildkoraj . tamen Ili estas pli silentaj. tamen proporcie al la Teranoj. ke la reenkorpiĝo por Ili ne estas Ili deviga . elpensistoj kaj la fondantoj de religioj. ol la ordinara homo. kuraĝigi aŭ averti. Ili estas tiel spiritecaj kiel la sanktuloj kaj multe pli kleraj ol la sciencistoj. Ili sendas telepatie pensojn kaj ideojn al ŝtatistoj. dum li demandis : 65 . kiuj dediĉis sin. progresis tiom. Ili neniam sin turmentas pense pri io. ilia intelekto estras iliajn instinktojn. Liberaj fariĝis Ili el ĉia homa malforteco . Ili estas tute neegoistaj kaj forlasis ĉian deziron al la komforto kaj korpaj ĝuoj. tamen multaj el Ili reenkorpiĝis. artistoj. ĉar per tio Ili povas helpi al la mondo en speciala maniero. filozofoj. Nur la grandanimo konas la grandani- mon. Ekzistas sur Marso pli da pro- gresintaj homoj. kiujn Ili vivigas ja fariĝas perfektaj. kaj neniam parolas senmotive. pasiojn kaj emociojn. Ili komunikiĝas unu kun alia en la pli altaj spiritaj kaj intelektaj mondoj. La korpoj. Ili estas pli multenombraj . Lia voĉo plena de admiro mallaŭtiĝis. Se Ili parolas. ni kun nia limeco ? Iomete mi povas kom- preni kaj tion mi provos eldiri. kaj ilia volo regas super ĉiuj iliaj kapabloj. tamen oni povas loĝi kun Ili en la sama domo kaj ne rekoni Ilin kiel superhomojn. Ili ĉiuj zorgaspri laevoluado de la planedoj. Kian perfektecon Ili atingis ? Kiel ni povas juĝi pri tio . en ilia ĉeesto oni neniam timas.

Jes. kiam homo fariĝis sufiĉe altruista por paŝi la vojon. se vi ne estas preta. sed senutile estas serĉi Ilin. — Cu vi havas pli altan idealon pri perfekteco ? — Cu Ili havas lernantojn ? — estis mia sola respon- do. 66 . Ilia voĉo ĉiam mallaŭte kantas en la mondo. kiuj helpas al la evoluado. Ili ĉiam scias. Ĝi kantas al tiuj. sed nur la memforgesuloj povas aŭdi ĝin. Pri ĉiu idealo ĝi kantas. kaj tiam Ili helpas kaj instruas.

— Diru al mi . ĉu sovaĝuloj ne ekzistas sur Marso ? — Jes. ." sed "pli junaj 67 . Shaw. MI stariĝis. El tiu fenestro mi vidis ĉion nigre abomena . Tio eslas la leĝo de mia vivo. intensa memkonscio kaj klara memkompreno G. ekzistas sur nia globo neprogresintaj homoj . kiam mi povas imagi ion pli bonan ol min mem. Tiel longe. se mi ne penadas efektivigi ĝin aŭ faciligi al ĝi la vojon. profunda. B. . Kia kontrasto ! ! Cu la lando. urboj kaj homoj. mi nun vidis blankajn suprojn kaj ĉion bela. kiujn mi estas vizitonta.iris al la fenestro kaj alrigardis al la neĝe blankaj suproj de la montaro. ni nomas ilin ne "sovaĝuloj. min impresos same kontraste ? Mi turniĝis kaj reiris al Glaŭko. mi ne povas Irankviliĝi. Mi pensis pri mia dormĉambra fenestro en Londono. pli vasta. Tio estas la movi- ĝado en mi de daŭra altcelado de "La Vivo" al pli altaj organizafoj.

— Venu en la veturilon kaj mi poste respondos. ni jus travivis la pli belan parton de la jaro.t. -Kio? — La veturilo atendas. se ni unue aliros al la plej progresinta urbo. kiun mi antaŭe vidis. kiel ni traktas ilin k. tio faciligos la aferon. — Nun venu . kaj postc de tie ni povos vojaĝi al aliaj partoj de nia globo. Ni kuŝigis nin sur kusenojn elrigardante el la fenestroj kune kun la junuloj. Glaŭko prezentis min per la vorto "Gillett" al la 68 . ke nia Marsa vetero estas pli pluva ol via Tera . Sed pli bone ni agos. kion vi faras pro ili. ĉar la vetero estas malbela. Ce la pordo atendis nin lukse simpla aŭtomobilo malsimila al ĉiu. — apologic diris Glaŭko.p. — li diris. kiam ni ilin vizitos. ke ili veturigos nian luksan kaleŝon per klavaro ĉe la antaŭaĵo. mi pli poste klarigos. — kiel ni vojaĝos tien ? — Ni iros veturile. . Kiel ili vivas. Car tiu urbo estas tre proksime. — mi respondis kun ĝojo. Mi supozas. . — li diris. Ne troviĝis ekstere sidlokoj. mi pensas. ili junaj animoj kaj ne longe evoluis estas el la besta rcgno. kondukante min eksteren. ni estas pretaj. Enirinte ni trovis du junulojn. kaj tre baldaŭ evidentiĝis. Cu vi konsentas ? — Kompreneble .fratoj" . — Sed ĉu ni ne bezonos specialajn vestojn kon- venajn al la diversaj moroj kaj ceremonioj ? Cu ne ekzistas ĉe vi modoj ? — mi demandis. Ĝi tuj frapis min per ia eksterordinara simileco al la senangulaj ĉambroj. — Do— mi diris kun miro — malbela vetero kaj sovaĝuloj ckzistas ĉe vi ? Mi estas tre scivola por vidi. kaj ĉio estis farita el ia malpeza metalo. Nenie troviĝis anguloj.

vestante sin per modaj ornamoj.— mi respondis— tio estas. Sandalojn ili surhavis. — Kiom el — ĝi vi memoras ? demandis Ionol.— nun intermiksis sin Glaŭko — Ionol veturigos. S-rino" kaj tiaspecajn vortojn. mi supozis. kion Terano kutime memoras el sia unu vivo. sed ne manpremis. per simpla robo kun larĝaj manikoj.t. kiel kutime en Britujo. ili nomiĝis Ionol kaj Mhsel. sed ne portis ĉapelon. kontraŭe al sia kunulo. tio estas. — Sed ĉu la sinjorinoj ne imitas unu la alian. Ni salutis unu la alian per mangesto. Ĝojajn ridemajn trajtojn havis Ionol . — Nia amiko Gillett demandis al mi. ĉu ekzistas ĉe ni modoj. — Tamen — mi daŭrigis por paroligi lin — vi devas konfesi. ke tiuj modoj donas multe da laboro al homoj.novekonatoj . — Jen mia amiko memoras sian antaŭan vivon. Kelkaj Marsanoj memoras iomete da siaj antaŭaj vivoj travivitaj sur via planedo.p. Mi estas tre scivola aŭdi pri viaj pasintaj travivaĵoj . ĉion. ol Ionol. 69 . dum ni penos klarigi la aferon. estis blonda kaj tre altkreska.— diris Glaŭko. kaj tia beleco sur Marso jam ne mirigis min. — Sur Marso ĉiu homo vestas sin tute laŭ sia bontrovo. sed nur malmultaj. koloroj k. havante. — mi respondis. ? — Nur la 'junaj fratoj ĉi tie faras tion. ambaŭ estis grektipaj. Mitsel. La du junuloj estis vestitaj same kiel Glaŭko kaj mi. Pli aĝa li estis. — li klarigis. — Plezure. Sur Marso oni havas nur unu simplan nomon kaj neniam uzas la antaŭnomojn "S-ro. ĉu vi promesos iam rakonti ilin al mi ? — kaj la malhele brunaj okuloj de Ionol brilis.— diris Mitsel. dudek jarojn. — Cion. — Ja estas mirinde.

c. sed tiel same iam faris la alkoholo. alia homo perdis ŝancon por fari ion utilan. kiujn posedis la diversaj nacioj. malsanulejojn kaj malli- berejojn. ke Glaŭko klarigu pri la diversaj landoj kaj registaroj sur Marso. unu-du homoj en mil komencis tiel paroli. nome : mankoj de mondlingvo.naskas metiojn.tiuj modoj. — Mi konsentas. al policanoj. — Antaŭ centkelke da jaroj— li komencis— ekzistis sur Marso apartaj armeoj. granda perdo al la venkinto. al mastroj de drinkejoj kun iliaj helpantoj. ĉu fremda aŭ ne. Cu tio estis bona por la socio ? Same. Nacioj ne povis interkompreniĝi kaj timis unu la alian. 70 . tiuj modoj estas tre bonaj por la komerco. tiam io tre utila fariĝis. kiam mi forlasis ĝin. tiamaniere donante multe da laboro al homoj. Kiam oni elspezis multe da mono pro festa rrianĝo. aliflanke.— mi respondis— kaj sur la Tero. ĉi donis laboron al multaj homoj. monda monsistemo k. kiuj produktis ion nutran por la socio.t. kaj sekve el tio. al kuracistoj k. kiu pagis pro ili .p. ĉe la fino nenio restis . Nun multe pluvis. kaj ne povante vidi ion en la ĉirkaŭaĵoj mi petis. ĉiufoje kiam oni laborigas homon por produkti diamanton aŭ ion similan. Privataj firmoj fabrikis bitalilojn kaj vendis ilin al ĉia nacio. Cia laboro pro modoj estis malŝparo al la socio. ke tiuj firmoj gajnis pli grandan profiton. Sur la globo estis multaj baroj kontraŭ la internacieco. kaj strange estis. ĉu ne ? — Ili certe povus doni laboron al homoj. ol aliaj firmoj. Ofte okazis militoj. La alkoholo plcnigis la frenezulejojn. al bierfaristoj. Danke al simpleco. mond- skribo. se oni elspezis la monon konstruante domojn aŭ fruktkampojn. ni jam de cent jaroj forigis ĝin el la pli granda parto de Marso.

Tio pensigis la homojn. Post dekjaroj. kiuj ne plu havis armeojn. En tiu tempo ofte okazis. kion oni tiam supozis. eble precipe pro tio. aĉetante la maŝinaron. la pli grandaj nacioj ne atakis ilin.p.same al la venkito. si Tre prosperis la nacietoj. La baroj inter landoj komencis disfali. maŝinejon k. — Kia multekosta afero estas la milito !— ili diris. Ili incitis la homon al batalado. Malgrandaj nacioj vidante. kaj fine kelkaj grandaj nacioj organizis konferencon. Pli kaj pli grandiĝis la armeoj kaj militŝiparoj. ke fondiĝu nur internacia ne kvazaŭ polica militistaro por restigadi ordon kaj justecon sur la globo. ke la privataj firmoj. Fine decidis nacioj mem fabriki batalilojn. sekvis ilin forigante sian militŝiparon. ke ili tute ne povas konkuri kontraŭ la pli grandaj laŭ sia armeo. kaj kelkaj tiuj firmoj. ili restis tute sendependaj . eĉ posedis tutan gazeton. ankaŭ incitis unu nacion kontraŭ alia per lertaj artikoloj en la tagaj gazetoj. en kiu ĉiuj nacioj sendis siajn deputitojn 71 . rifuzis plu havi ian soldataron. Nacioj pli kaj pli interrilatiĝis. nekonate de la publiko. ili devis pagi grandan sumon de mono al la firmoj.t. ke ĉiu nacia armeo kaj militŝiparo plu ekzistu. Samtempe fariĝis mond- federacio. Kun la disvastiĝo de internacia lingvo venis nova interkompreno. internacia lingvo elpensiĝis kelkaj kaj uziĝis. kiu decidis. Homoj en tiuj firmoj posedis akciojn en la gazetaj kompanioj. kaj okazis multe da internaciaj kongresoj. Kontraŭe al tio. kiuj fabrikis batalilojn. kaj poste pli grandaj nacioj fariĝis ĵaluzaj. ke ili ne povis interkonsenti inter pri la divido de la venkota lando. sed por tion fari. ke estas dezirinde. samtempe vendante ĉie en la mondo batalilojn.

sen tio. Same la homoj en ia kamparo elektis siajn deputitojn. sekve el tio ĝi devus esti organizita saĝeco uzata por la bono de la socio. La doktrino de reenkorpiĝo instruis al ili la malon. Homoj komencis pensi. ke deputito de kamparanoj faras luĝojn por ni urbanoj ? — diris la urbloĝantoj. ĉu pri lervoja. en la diversaj nacioj estis tio. ke regado de nacio 72 . ĉu pri eduka. kaj ili nomis tiun sistemon "referendumo. En unu-du landoj oni voĉdonis senpere pri ia demando aŭ leĝo. kiuj regis en la parlamento pri ĉia afero. En malmulte da landoj oni modifis tiun sistemon . estis banale evidente al ĉiuj. ke bona regado ne venas el la voĉoj de la plimulto. — Cu ne estas absurde. Unu homo havis unu voĉon en ĉiu elektado. ĉu pri kampara.al mondparlamento por regi pri difinitaj internaciaj aferoj. Same grumblis fabrikistoj. ke deputitoj de ministoj faras Ieĝojn por ni kamparanoj ?— diris la terkul- turistoj. — oni sur la tuta globo predikis. Sed baldaŭ ili trovis. kaj cetere." — Ni ĉiuj estas egalaj. por kiuj ĉiu homo povis voĉdoni por deputito. kiuj ankaŭ helpis fari leĝojn por ĉia afero. ke la plimulto ne povas klere voĉdoni pri treege malsimplaj sociaj demandoj. neatentante ĉu ili estas morale sagaj aŭ ne.p. homoj en la ininistaj regionoj sendis siajn deputitojn. Antaŭ ol ĉio ĉi okazis. same kiel nescia kamparano. La sciencisto havis unu voĉon. — Cu ne estas absurde. maŝinistoj kaj ĉiuj metiistaroj. k. ke ili ne estas egalaj. oni donis plimulte da voĉoj al riĉaj aŭ profesiaj homoj. ĉu pri internacia. kion oni nomis demokratiaj parlamentoj. Ekzemple. ĉu ĝi bezonis tre specialan scion kaj sperton aŭ ne.t. ke registaro deviis ekzisti nur por la bono de la regatoj .

Cion ĉi mi al vi klarigos alian tagon. ke ĉio ĉi ne estas bona. La historio pri tiu tempo estas malsimpla. k. Ekonomiaj kondiĉoj. Ci tiuj lastaj grupoj de saĝuloj ankaŭ elektis deputitojn por reprezenti ilin en parlamenteto de pli granda parto de la lando. elektante vilaĝan konsilantaron. El la dekoj elektiĝis unu-du deputitoj por la mondkonferencoj. verkado. Ĝi nepre devis veni ĉar ĝi estis pli racia. Tiu sistemo.t. La homoj pri la malgrandaj aferoj en siaj voĉdonis ĉirkaŭaĵoj. ĝis fine por reprezenti la nacion oni havis dek el la plej saĝaj homoj en la tuta lando. Tiel en la fino fariĝis mondfederacio kaj nova sistemo de elektado. longa. Tiuj konsilantaroj grupiĝis kaj elektis el si ia plej lertajn. kiu nun iomete diference funkcias sur la tuta globo. Same fariĝis pri kvartaloj de urboj. Naciajn aferojn devas gvidi nur la saĝuloj. spertajn kaj moralajn saĝuiojn por reprezenti ilin pri tiuj aferoj. kiujn ili komprenis. kaj bezonus. tedajn por vi. por ke tiuj regu kaj mas- trumadu la aferojn. 73 . k. moroj kaj vivmanieroj ŝanĝiĝis. ol la antikva sistemo.p. Tiu parlamenteto siavice sendis deputit- ojn al parlamento. polemikado kaj eksperimentado naskiĝis nova sistemo de balotado kaj regado. produktilojn. detalojn. Oni sociigis la landon. kiuj tuŝis al ili en pli granda regiono. ke mi rakontu multajn. Fine el la multa diskutado. ke spite ĉio ĉi oni donas al la deputitoj de ia plimulto la direktilon de la ŝtato.t.p. kiuj intime tuŝis al tiu vilaĝo. estis jena : En ĉiu vilaĝo kaj urbkvartalo homoj grupiĝis por elekti el si la plej saĝajn.estas la plej malfacila tasko en la mondo. demokrata en unu senco kaj aristokrata en alia. k.p.t. kiuj regis pri internaciaj aferoj.

kion signifas leĝo. kiam la du leĝistoj preskaŭ ĉiam malkonsentas. Posedaĵoj iaspecaj inklinas tenti homon al kĝfarado profitdona Ankaŭ aŭ protekta. ke ii estu tute libera por dediĉi sin al la servo al la socio. des pli da potenco tiu havas. ke homo ne edziĝu. En kelkaj landoj la trapasado cstas deviga. Sed tiun potencon oni ne povas uzi por sia propra profito. aŭtoritatoj kaj grupoj de 74 . ke li vivu en tute simpla maniero per nur malgranda rento. En la pli altaj konsilantaroj estis devige. ke homo estu atentigita pri siaj devoj. ke homo ne interrilatu kun siaj parencoj. ke homo ne havu edzinon aŭ posedaĵon. ke leĝoj ekzistas nur por tio. Estis tiam tre necese. ke tiaj leĝoj iam ekzistis. ĉar tio donus al li similajn tentojn. Ju pli saĝa. Same estis pri la virinoj ankaŭ iom post iom fariĝi ili . nuntempe multaj homoj ne scias. ŝtataj. En tiu nova sistemo homo ofte trapasas tra multaj cl lakonsilantaroj. Sed iom post iom. povis deputitoj. Ili komprenis. ĉar tio kompreneble malebligas. Tre severaj estis la leĝoj pri konduto kaj vivmaniero de la deputitoj altaj. ke estas eĉ pli absurde. Homoj nun faras bonon pro kutimo. ju pli morala kaj sperta fariĝas homo. komencante per la vilaĝa kaj finantc en unu grava Stato. kiam la homoj evoluis pli alten. ke estas absurde dungi specialistojn por klarigi tion. ke ĉiuj povis kompreni la signifon. ili faris sian memoferon volonte. Flanke la konsilantaroj kompreneble ekzistis de societoj. ĝoje kaj . Ili komencis fari leĝojn tiel simplajn. estis devige en la pli altaj konsilantaroj. Gradon post grado la severaj leĝoj kontraŭ la deputitoj fariĝis nenecesaj. En tiu tempo ekzistis multaj malsimplaj leĝoj kaj multe da leĝistoj por ilin klarigi. metiistaj unuiĝoj. ili komencis kompreni.

kion oni nomis "sporto.homoj. Socia servado fariĝis tre ofta ambicio ĉe gejunuloj. ian arton k. patrino. edziho aŭ infano..p." tie nun tiu trovis laboron en ia boniga afero por la ŝtato. jen Mitsel. kaj kelkfoje diskutante. La ŝtato komencis fariĝi por ili pli servinda ol patro. * 75 . ian sciencon. kaj kie antaŭe homo okupis sin per tio. ni post kelkaj horoj alvenis al la urbo Lajsiso. Kaj aŭskultante jen Glaŭkon. jen Ionol pri la maŝino. — Belega bildo ! — mi diris. kiuj studis ian socian demandon.t. kiuj servis al la registaro sendante siajn deputitojn.

kaj ni eliris. Ionol haltigis Ia kaleŝon. Arto eslas la ĝojo de laboranto en ties laboro kaj verko. Tolstoj. ke oni tre brile lumigis la urbon per elektro kaj ankaŭ tegmentis la stratojn ĝis kvarono de la larĝo. plene esplorinte ĝiajn mirindaĵojn. ke kiam ni eniras la urbon multaj ĵus viditaj stratoj estas tute sekaj. La tasko por arto estas disvastigi inier homoj jraiecan unuiĝon. En la muroj troviĝis pordoj de niaj ĉambroj . — diris Mitsel. granda kolonhalo kun arkaĵita plafono. Alveninte al granda konstruaĵo. tamen mi rimarkis. kiujn mi iam vidis. — Jen estas nia loĝejo. Interne estis ronda. Ili estis dekoble pli larĝaj ol ĉiuj vojoj. ke mi aliloke penas sisteme priskribi ĝin. La kaŭzoj de ĉio ĉi estis. VVlLLIAM MORRIS. Tiom rimarkinda mi trovis ĉi tiun urbon. ke la suno jam de longe subiris. 76 . ankoraŭ en la vojoj kaj placoj estas kvazaŭ luma tago. K 'VANKAM dum la tuta vojaĝo pluvis. kaj malgraŭ tio.

— Ionol estas lerta pri la flugmaŝinaro. provante ordigi la pensojn. . kvazaŭ birdajn flugilojn. . ĉu ne ? — mi demandis. tamen ĝi havis du belajn. la plej arteca rilate al la aviado. 77 . — Kompreneble. Tuj mi rimarkis skulptaĵoh en la niĉo . — mi diris. Kompreneble la formo de la maŝino estis por mi iom stranga. ŝi estas virino. sed ŝi havas ja multon por lerni. ŝi — -kaj li mire rigardis min. Ĝi estis majstraĵo en sia speco. sur kiuj antaŭeniras flugmaŝino. kiun mi ĝis tiam vidis. envenis Glaŭko. Dum mi admiris ĝin. — ŝi bone progresis. kaj ie kaj ie nebule. tre similajn al tiuj. — Cu sur Marso la kostumoj de la du seksoj ne malsimilas ? — Tute ne. — Kompreneble ilia mildeco kaj klereco mirigas min. Por kio oni bezonus tion ? — Mi devas pensi.Glaŭko kaj mi okupis ĉambrojn apudajn. malklare vidiĝis vizaĝoj kaj figuroj de kvazaŭ spiritoj aŭ feoj de la vento. . kiujn ni ĵus forlasis. ne ĉiuj Marsanoj estas tiom ŝatindaj. — ŝi ankaŭ estas virino. — Sed ŝi havas mallongajn harojn . kiuj svarmis en mia kapo. — Tamen. kial ne ? — Ankaŭ kostumon similan al la via . — Vi nomas Ionol "ŝi ?" — Jes. — Kiel plaĉas al vi Mitsel kaj Ionol ? — li diris. ĝi reprezentis amason de nubegoj. — Kial ne ? — Kaj Mitsel ? — mi redemandis. -ŝi ? — Jes. La kurboj de la nubegoj estis treege artecaj.

— li diris — kaj tre certe la aviadaj aferoj sur Marso interesos vin. — Jes. . . — mi diris. Modeleton post modeleto montris al mi Ionol. 78 . klarigante jen la formojn de la flugiloj. kiun bezonas Teranoj... kaj por lertiĝi. ke la Marsa aero ne estas tiom densa. — Ci tie oni eksperimentadas. fakte mi nur ĵus komencis flugi. — Post du semajnoj okazos apud Lajsiso grandaj konkursaj ludoj. Mi ĉeestos por rigardi . kvazaŭ imitante hirundojn. ĉar la altireco aŭ pezoforto de nia globo estas nur duono de tiu de la Tero .. mi meditis. Stranga globo kun strangaj loĝantoj . kiun ŝi ŝajne ne tre bone povis respondi. multe ekzercis sin per flugludoj. ke ni Marsanoj bezonas por flugi nur du trionojn de la forto. kaj tiu penis komprenigi al mi. ĉu ni iru kune ? — Cojigos min. ŝi alvokis alian studentan laboranton. — Cu oni uzas eksplodraotorojn por irigi ilin ?— mi demandis. tion mi decidos alian tagon. Konsiderinte ĉion. — klarigis Ionol — kaj ankaŭ elektrajn magnetojn por la fervojoj. kie estis ĉiaspecaj maŝinaroj. kiuj kaptas muŝojn. — Ho ne ! Mi ankoraŭ ne estas sufiĉe lerta. Cu vi partoprenos la konkurson ? — mi diris. ĉu la Tero aŭ ĉu Marso estas la pli stranga ? . jen la ĉasion. sed. oni kalkulas. Ofte. tamen. • * * Pli poste Glaŭko kondukis min al laborejo. oni memoru. jen la kaleŝon kaj jen la maSinon. — Jes mi tre ŝatos tion fari. Cu vi volus ĉeesti ? — demandis Ionol. Laŭ siaj diroj la Marsanoj estis tre mirindaj aviadistoj. kiam mi faris demandon.

ke homo donu sian tutan tempon al laborado en tiu maŝinejo ? — La afero ne estas pri "oni ne permesas. Mi ree parolis al li pri la studentoj en la laborejo. — Cu ili devas pagi multe da mono ? — Ili pagas neniom. ke la du seksoj mem ne estis tiom diferencaj. kaj iliaj kostumoj ne diferencis. Estis tiom da virinoj." En Lajsiso ĉiu homo. tiel ke la malagrablaj okupoj daŭras dum mallonga tempo. ĉu juna aŭ ĉu maljuna. kiom la surteraj. tie laboris nur homoj movante sin nudpiede. — Kiom da tempo ili ĉiutage tie laboras ? — Tiom. kaj kelkaj instruantoj pli aĝaj. pri kiuj vi povas labori. Ciu homo ĉe ni povas tute senpage kaj sendevige ĉeesti ĉiajn lernejojn de arto kaj scienco. lumigado. Tamen tiuj 79 . Viroj kaj virinoj ambaŭ kvazaŭ evoluis ĝis ia perfekta fizika idealo. Ni kredas al la aksiomo "Tiu ne lernas. kiom ili deziras. kiu ne sopiras al la lernejo. Apud ĉiu nomo skribiĝas la nombro de horoj ĉiutage bezonaj. Tiuj "bez- onaĵoj" entenas ĉion. kiom da viroj. drenado k." — Sed tre certe oni ne permesas. Inter ili en tiu laborejo forestis multo. ĉu knabino aŭ maljunulo prenas sur sin la devon labori dum du aŭ tri horoj ĉiutage super ia urba bezonaĵo. Mi nun rimarkis. vestaĵo. ekzemple : nutraĵo. Ja ŝajnis al mi. kaj oni montros al vi liston de aferoj. loĝejoj. • • • Antaŭ ol mi enhamakiĝis. ke en la laborejo estas multaj lernantoj plejparte gejunuloj.t.— li respondis. venis en mian ĉambron Glaŭko. kio estas nepre necesa por subteni la urban vivadon. Nenio vireca aŭ virineca unuavide sin trudis .p. kion oni vidus en simila loko sur la Tero. Morgaŭ vi povos iri al la urbdomo.

Mana laboro ĉe ni estas tiom necesa. Sed tre malofte oni malsanas ĉi tic. kiuj estis antaŭe malagrablaj. Kaj kion pensas pri vi la ceteraj loĝantoj de Marso ? — Ili plejparte agas same tiurilate. — Kaj ĉu vi ĉiuj vivas per nekuiritaj nutraĵoj ? — Preskaŭ. Mi deziras. ne.aferoj. Do. kutimojn kaj morojn. pro kiuj ili nomas nin "Maniuloj kaj Fantaziuloj" kaj tiaspecaj . kaj dum Ia pasintaj kvindek jaroj. Kaj nun mi volas peti de vi ian servon. se ni ne farus ĉiutage ion utilan per niaj manoj. de kiam venis al vi sur la Tero la fremda planedo. vi iros al la urbdomo kaj elektos vian laboron. eĉ la akuŝiĝa suferado nun fariĝis preskaŭ nula. tiam ne estas bezona. ke la homo bezonas ŝanĝon en siaj okupoj. La sperto montris al ni. ĉu . sed por tio oni ne bezonas specialan serviston . kio okazis al vi. kiel mi diris. kiujn oni kuiras. . Kaj tiakaŭze skribiĝis ĉio ĉi en Esperanto kaj en la Marsa lingvo. per kiu ni vivas. ke vi skribu ĉion. 80 . nun efektiviĝas plejparte per maŝinoj. kaj ĉiutaj. Tio Kiam oni malsanas. tamen ni havas kclkajn ideojn. ekzemple : la drenado. — Do sekve el ĉio ĉi. Estas kelkaj grenoj kaj fruktoj. ne estas en Lajsiso servistoj ? — De post pli ol cent jaroj ne ekzistas ĉe ni servis- toj. Cu vi donos kelkajn horojn ĉiusemajne al tio ? — Volonte. . krom tio. pro la higiena maniero. ke vi tion skribu internacilingve. venas amikoj kaj flegas. por kiu oni. Mi deziras. Tiu ŝanĝo sanigadas kaj feliĉigadas nin. uzas ĥemiaĵon. sed pri tio vi mem poste juĝu. kaj ni hontus.c vi plcnumos ĝin. ? — Kompreneble. Ne ekzistas ĉe ni stimuliloj. samtempe diktante nialingve al junulo. kiom estas la cerba.

La imago ne povas prezenli al si pli
abomenan hrimulon ol (iun, hiu kon-
struus urbon similan al Londono, aŭ
pii grandan bonfaranton ol tiun, kiu
detruus ĝin.
G B. Shaw.

kaj Ionol estis fratinoj ; kaj, same
MITSEL kiel malsimilis iliaj aspektoj, tiel same
iliaj karakteroj neniel estis similaj. Mitsel estis
trankvila, serioza filozofo, sed Ionol estis moviĝema,
ĝoja kaj . . . mi diru la veron . . . ŝanĝiĝema kaj
kapricema. La ĉeesto de Mitsel estis kvazaŭ tiu de
alpa monto, kaj alportis kun si pacon, kvieton kaj
altspiritecon ; la ĉeesto de Ionol similis al sudlanda,
frukta valo plena de lumoj kaj ombroj. Mitsel okupis
sin de post sia juneco per skulptado ; Ionol lastatempe
komencis interesi sin pri aviada maŝinaro. Mitsel ne
havis fianĉon ; Ionol jam fianĉiniĝis. La fianĉo de
Tonol nomiĝis Majrol ; li ankaŭ pasigis kelkajn horojn
ĉiutage lernante kaj laborante en la aviada maŝinejo.
Pro tio, ke la plastikarto interesis min multe pli, ol la

Sl

pcntrarto mi ĉiutage pasigis kelkajn horojn en tiu
lernejo kun Mitsel, provante krei ion el la mola, malseka
argilo. Nenia arto tiom allogis min, kiom faris la
plastika, kaj mi ĝojis trovi, ke sur Marso ĝi havis tre
altan lokon. Ĝi kvazaŭ anstataŭis la pentrarton de la
Tero. Tio estis ebla nur pro tio, ke ĉio en Lajsiso
estis simpla kaj oni kontentiĝis je unu artobjekto en sia
ĉambro per unu fojo. Oni ofte kolorigis la finitajn
skulptaĵojn.
Mi ankaŭ faris pluan laboron super urba bezonaĵo.
Tio estis sur la kampoj, kie ni prizorgis la fruktarbojn.
Mitsel ankaŭ laboris tie, kaj ŝi tre baldaŭ vidigis al
mi, kiel spertaj fariĝis la Marsanoj pri la fruktkulturado.
Oni kreskigis la arbojn laŭ ĉiuj formoj kaj rikoltis
maturajn fruktojn en ĉiuj monatoj de la jaro. Oni
uzis vitrajn konstruaĵojn kaj multe daĥemiaĵoj.
En la pluvaj tagoj ni tute same laboris sur la
kampoj.
Revenante al la laboro, foje mi diris al Mitsel :
— Cu oni sur Marso neniam atentas la pluvan
veteron ?

— Jes. Antaŭ multaj jaroj oni timis ĝin ; sed de
la tempo kiam oni konstruis la multajn, grandajn
naĝbanejojn kaj banis sin du-tri fojojn ĉiutage, tiam
fariĝis alie. Baldaŭ la homo kutimis al la pluvo.
Kutimo post kelkaj generacioj fariĝas "naturo." Spite
tio, eĉ nun en kelkaj landoj, kie loĝas pli junaj fratoj,
oni timas la pluvon, uzante pluvvestojn k.t.p. Kom-
preneble, estas maloportune fariĝi malseka en kelkaj
tempoj, tia! en niaj urboj ni multe tegmentis la stratojn
kaj lagojn k.c. Sed laboro en la pluvo neniel malsani-
gas la homon.
Kun mi kaj Mitsel fariĝis profunda kamaradeco.

82

Tre agrabla estis ŝia paca, filozofia karaktero. ŝi estis
kvazaŭ juna fratino de Glaŭko.
Ankaŭ en la aviada maŝinarejo estis tre interese.
Ionol kaj ŝia fianĉo multe amuzis min. La kom-
patindulo plene ĝis oreloj enamiĝis, kaj Ionol senhonte
profitis el tio, ordonante kaj makulige laborigante lin,
ĝis li aspektis kvazaŭ oleaĵo anstataŭ homo.
— Kia malpurulo vi fariĝis ! !— ŝi tiam diradis —
Rigardu min ; mi ne oleiĝis kiel vi. Tuj foriru kaj
lavu vin.
Tio ofte okazis du-tri fojojn en unu vespero.
Alifojon perdiĝis speciala ŝraŭbingo de la maŝinero,
super kiu laboris la gefianĉoj, aŭ pli ĝuste estus diri, ke
Ionol ordonis, dum Majrol ŝvite laboradis. La junulo
estis devigita palpe serĉi per la fingroj la ŝraŭbingon,
jen en ia konkavaĵo plena de oleaĵo, jen en alia mal-
purejo, jen malkonstrui parton de la maŝino, k.t.p.
Dum Majrol serĉadis kaj fariĝis pli kaj pli makulita
per oleo, Ionol interesis sin pri laboro de alia studento,
kaj iom post iom ŝajnigis sin tute senkonscia pri la
ekzisto de sia fianĉo, neatentante lin, kiam li alparolis
ŝin.
Dum la tuta vespero Majrol ŝvite serĉadis kaj Ionol
ĝoje laboris kun alia ....
beljunulo.
Kompatinda Majrol ! Li multe suferis.
En ĉi tiu laborejo mi amikiĝis kun junulo, kiu
nomiĝis Bafnel. Li estis altkreska kaj havis fortan
figuron kaj muskolajn membrojn. La seriozeco de la
li,

vivo ne multe tuŝis al of te ekkantis, dum laboris.
li
li

ŝajnis al mi, ke fariĝos tre brava aviadisto, senzorge
li

riskante sian vivon. Li ankoraŭ ne tre longe okupis sin
pri la aviado, kaj ĉar mia scio ankaŭ estis malmulta,
eble tio helpis kunigi nin. Estis kutime en la laborejo,
ke dekkelke da studentoj grupiĝu por konstrui unu

83

Lagoj konstruiĝis apud la rivero. ke oni apenaŭ rimarkis ilin. El kelkaj partoj de la rivero kaj lagoj leviĝis kolonoj. la efekto superis iajn fajraĵojn. Centkelke da gondoloj kaj kanotoj vidiĝis ie kaj ie. kies krimo kuŝis en tio. Mi ne plu 84 . kaj tre ofte vespere oni boatveturis aŭskultante orkestron. Tie troviĝis granda ĝardeno kun fruktarboj kaj belegaj palmoj. ke eĉ la vetero ne povis ĝeni la plezuron de la Lajsisanoj. ni komencis en la centro. unu en la centro kaj kvar en malproksimajanguloj. Aŭdiĝis nur la unutona murmuro de ondetaj plaŭdetoj kontraŭ la boatflankoj. kiajn mi iam vidis. Por esplori la urbon. Ciu konsistis el unu granda kupolo subtenita de multe da arkaĵoj sur forti- kaj. Ciu per unu fojo fariĝis granda potenca sonorilo. Dc li kaj Mitsel mi lernis multon pri la urbo. Ionol fine trovis la perditan ŝraŭbingon en la poŝo de sia antaŭtuko. kaj tuj grandanime pardonis al Majrol. ke li ne estas divenisto. kies altaj kapiteloj subtenis vitran tegmenton tial. muzikante vasten sian sonon. riĉe ornamitaj kolonoj. tra kiu serpentis la rivero. La gefianĉoj jam reamikiĝis . Subite tranĉis la aeron rava melodio el la kvin kupoloj. do mi aliĝis al la grupo. Belaj konstruaĵoj.maŝinon. en kiu li troviĝis. kaj ni tri kun Ionol kaj Majrol difinis unu matenon por sisteme esplori ĝin. Nokte multekoloraj iluminacioj fariĝis per elektro ĉe la tegmentoj. dum ni glitis antaŭen. Mi kun Mitsel en boato estis unu vesperon sur unu el la plej grandaj apudriveraj lagoj. ĉe kolonoj kaj ĉe fontanoj . tamen tiom granda estis la lago. orkestrejoj kaj manĝejoj staris sur larĝaj pitoreskaj pontoj. Estis mallume krom la iluminacioj. Kvin konstruaĵoj speguliĝis en la akvo . aŭ fari ian eksperimenton .

pri Mi komparis ilin kun la Lajsisaj . kiam 85 . majstran stilon. — Sur la Tero oni kutimis vidi la muzikistojn kaj amasiĝi en varmegan ĉambron. Cion oni faris el la sukcena materialo. sed multe pli mirigaj estis la publikaj konstruaĵoj.remis. sed ŝi plene profundiĝis en revojn kaj restis silenta. Mi ne miris pri tiaj konstruaĵoj. La simpleco de la privataj ĉambroj de la Marsanoj ja mirigis min. biblioteko. pli ĝuindaj estis la surlagaj. Gotikaj. pli belaj. beligitan de ravaj skulptaĵoj. staris la muzeo. Mi ne movis min. Mi atendis kelkajn minutojn. — Vi Lajsisanoj bone scias ĝui muzikon. — ŝi klarigis. nur povis mi senmove aŭskulti. Jen obtuze. — La Teranoj evoluos el tio. nur ekstaze ensorbis la ondantan harmonion. Poste mi pensis la Eŭropaj operejoj. — Cu oni povus alimaniere aŭskulti ĝin ? — ŝi demandis. Ci tiuj konstruaĵoj simbolis la* komunecan spiriton de la Lajsisa vivado. kun siaj nevideblaj muzikantoj ! ! Cirkaŭ tiuj rave belegaj. Multe kaj multe da kupoloj leviĝis unu super aliaj. jen laŭte flugis la ario. — estis ŝia sola respondo. kaj amasoj de niĉoj grupiĝis ĉe la muroj. — mi diris. — Kiel oni aranĝos. grekaj kaj hindaj stiloj kvazaŭ fandiĝis en unu superbelegan. Neniajn similajn mi iam antaŭe vidis. urbdomo kaj aliaj ĉefkonstruaĵoj. centraj ĝardenoj kaj lagoj. Mi rigardis al Mitsel. ke ĉiu orkestro muzikas samtempe ? — El la centra konstruaĵo la taktmezuro estas sendata de ĉefa orkestrestro al la aliaj kvar per elektro. kiom pli simplaj. Fine ĝi forvelkis.

Jes.p. ne multe da butikoj estis bezonaj. plena de kreskaĵoj ni trovis multe da butikoj . bibliotekoj. ke ĝi ŝanĝiĝu kun tiu hejme. kaj nur unu veston per unu fojo. .— mi konsentis. Vestojn kaj manĝaĵojn oni ankaŭ povis tie mendi . Se oni bezonis novan artaĵon por ornami sian ĉambron. nur malmulte da nutraĵo. m ne. mi atendos ĝis posttagmeze. la belecoj de la naturo. . la majstraĵoj de la arto kaj la scienco. maniuloj. Tie oni ne uzis monon. ĉu vi ne nun elektos kaj mendos la nutraĵon. Post trarigardo de tiuj provizejoj. La komunisma spirito ja povas fari centoble pli multon. kion povas fari homoj. kiam ili agas kune. oni elektis ĝin en la butiko. — Hal kompatinda Majrol deĵoros en la butiko tiam. kion plu ni povas bezoni ? — Vi estas prava. sed pro tio. sed ni celas ĝui. En tiu vintra ĝardeno. ke fremduloj ne bone komprenas kaj eĉ malŝatas ĝin nomante nin fantaziuloj. Ni promenis el la centro de la urbo. — Neniam homo ion forprenas . — Jen Ionol. ni liveras nur al Ioĝantoj unu artobjekton interŝanĝe.t. kiun vi bezonas ? — H . 86 . Ni havas ĉion ĉi. tamen en alia. ke en Lajsiso ĉio estis tiom simpla. kaj ordonis.mi pensas pri tio. tra granda parko plena de fruktarboj. ol faris la kapitalista. Cio estis senpaga. Ni Lajsisanoj ne celas posedi multon. . stranguloj k. ekster kiuj troviĝis vitraj verandoj kaj balkonoj. ili tute ne estis tiaj. Haveblaj por ĉiuj estas la vere grandaj objektoj. cetere la riĉaĵo en nia urbo estas tiel simpla. ĉu ne vere ?— intermiksis sin ridante Bafnel. en unu senco ili estis butikoj. Baldaŭ ni atingis multe da konstruaĵoj. forlasante la ĉefkonstruaĵojn. ke fremduloj envenas kaj forportas multe da riĉaĵoj ?— mi demandis. — Cu ne ofte okazas.

— Gillett ofte uzas ĝin. — Mi loĝis ĉi tie dum tri monatoj kaj ne vidis eĉ unu. Ciu vojo havis almenaŭ ambaŭflanke du riveretojn ĉe alta nivelo. kaj ĝi estis tre glata kaj senpolva. lasante la piedvestojn ĉe la pordo. ni do ne bredas ilin. ĉu ne ?— intermetis Ionol.komunaj manĝejoj k. ke "barbaroj" estas tiom neŝatata vorto. ŝajnigante. — Sed la sovaĝuloj havas multajn. ni promenis pluen. kiuj grupiĝis en dometaroj.c. kutime estis depreni la sandalojn kaj bani la piedojn. — Cu vi en Lajsiso ne havas ian beston ? — mi demandis al Ionol. kaj pro tio.— ŝi respondis. — diris Mitsel— ni ne bezonas ilin.— protestis Mitsel. Antaŭ ol eniri domon. tute facile oni elŝprucigis la akvon sur la vojon. kaj havis drenon. En ĉiu vojo mi vidis apud la konstruaĵoj klaran rivereton. kaj trovis ankoraŭ ĝardenojn. La centro de la vojoj estis la plej malalta parto de la larĝo. La supraĵo de la vojoj konsistis el grandaj platoj de marmoro. — Lastatempe mi ĝin ne uzis. — La bestoj formortas el Marso. naĝbanejoj k. kiom estas "sovaĝuloj.— ŝi sin senkulpigis. dirante kun akcento sur la unuaj tri vortoj : —Niaj junaj fratoj ja amas la bestojn. — Domaĝe estas. tia- maniere lavante ĝin helpura. la "barbarpj" havas multe da bestoj. Multe kaj multe da riveretoj mi vidis en la urbo. ĉu ne ? — daŭrigis Ionol." La pli aĝa fratino neniam konsciis. ke Ia pli juna ludas per ŝi.p.t. — mi min defendis. ke vi uzas tiun vorton. 87 . Iernejoj. ke ŝi ne scias. — Do. Kiel kutime ŝi korektis ŝin.

— Ne estu tiel naŭza. — Malĝentilulo li estas. La domaro konsistis el privataj loĝejoj. Antaŭ multaj jaroj ĝi superakvigis la landon. sed aliflanke la komuna konstruaĵo estis riĉe ornamita kaj skulptita kiel kutirae en Lajsiso. ke ili manĝ- adis ilin. kaj Ionol okule montris al mi aeroplanon farantan lertaĵojn super ni. kiu entenis la komunan manĝejon. — Car antaŭe ili tiel amis la bestojn. kaj dum mi staris admirante ilin. En la centro. — Kial ne ?— ni ĉiuj miris. — Sed ili nun manĝas fiŝaĵon. banejon k. aŭdiĝis pepado de birdoj. kiom antaŭe.— petis Mitsel. murmurado de riveretoj kaj piaŭdado de fontanoj.p. — Cesigu la malsanigan temon. Subite zumado aŭdiĝis. kaj estis treege simpla. kies konkava flanko frontas kontraŭ la sudo. — De kie venas tiom da akvo ?— mi demandis.t. Ni nun alvenis al domaro. kaj eĉ tio laŭ mi ne estas necesa. kanaletojn k.— redaŭrigis Ionol. lavejon. kiu havas formon de duonrondo. ke ĝi estas tre saniga kaj abunda . de kie venas vivo. — Somere multe kaj multe da neĝo sur Ia montoj degelas kaj fluas suden al ni. vidiĝis granda konstruaĵo. La digno kaj ĉarmo de la grupiĝo de ĉi tiuj konstruaĵoj forte min frapis. . — Sed ili ne tiom amas ilin nun. sed ĉi tie en Lajsiso ni uzas nur malgrandan maŝinaron por purigi la akvon. bibliotekon. kanalojn. lumo kaj feliĉo. En multaj apudmaraj urboj oni sensaligas la marakvon purigante ĝin tiel.— ni protestis.p. apartigita de la ĉef a domaro. ne uzante la silentigilon.t. — klarigis Mitsel. sed nun ĝi fluas en grandajn faritajn de ni lagojn.

— diris lonol ridante al mi pri la ĵaluzo de sia fianĉo. — Li volas.p.t. per kiu ili produktis kvazaŭ- katunan aŭ silkan ŝtofon laŭ diversaj desegnoj. Tia arteca flanko de Ionol mirigis min. laborantaj super ia katuna ŝtofo. Cio fariĝis sisteme. — Jes. — diris Majrol. plejparte ili malaperis. Grandaj maŝinaroj en la pasinteco ne fratecigis. intelekto kaj morala evoluo de la homo. Enirinte unu laborejon. — Cu vi mem faris tion ? — mi diris aJ ŝi. — kaj ŝiaj okuloj brilis entuziasme. — intermiksis sin Bafnel.p. ni trovis multe da gejunuloj. maŝinarejojn. ke ĉiuj Lajsisanoj vidu liajn fierindajn lertaĵojn.— ŝi respondis delikate ruĝiĝante de plezuro. kiuj kuŝis ĉe la eksteraj limoj de la urbo. kiun ŝi teksis. vidu la silkaĵon de Ionol. beligis. sed se ni bezonas kelksemajnan libertempon.? 89 . nek ĝojigis la vivon. tre malbone efikas al la sano. ŝi ankaŭ geste montris al mi laborejojn. fabrik- ejojn. — Antaŭ multaj jaroj ni trovis. Ciu havis unu malgrandan maŝinon. veturilejojn k.. ni laboras tri horojn tage antaŭ ol libertempi. lignejojn. fervojaj maŝinoj k. kiuj postulas longan unutonan laboron. — Sed vi certe uzas grandan maŝinaron por fab- riki partojn de viaj flugmaŝinoj. — Cu vi multe iaboras ĉi tie ? — Proksimume du horojn ĉiutage. ke grandaj maŝinoj. — Bedaŭrinde mi ne estas kun li. Ekzemple.t. — Cu ĉe vi ekzistas grandaj maŝinoj ? — Ne. Gi estis simple ellaborita kaj la koloroj gustoplene intermiksiĝis. ke oni elmontru sian propran individuecon kaj guston en la laboraĵo. per la maŝino. Aliflanke malgrandaj unuhomaj maŝinoj ne malhelpas. Tute apude rondiris la urbon elektra fervojo. Ionoi montris al mi belan silkaĵon.

— Jes. en kiu kuŝas plua urbeto. kaj sube etendiĝis la tero granda landkarto. oni ne sisteme konstruas fervojojn. ke la fervojo formas unu grandan rondon. — Cetere. Kompreneble. en kiu urbo povas kreski sanige kaj oportune. decentriĝis unu mejlon kaj formis pluan rondon. — Ho amikoj miaj !— mi diris. Oni tie ne planverkas urbojp. Ni nun atingis turon. kaj poste. jes. ne. — Jes. ni povos tre bone birdokule vidi la urbon. Tiu vojo.— varme diris Bafnel. oni eĉ 90 . — Sur la Tero ankoraŭ ekzistas la kapitalisma sistemo . kiu estas stacio por halto kaj ckiro dc iaspeca flugmaŝino. Por kompreni la opiniojn de la kontraŭuloj. — Tiamaniere ni havas bonan sistemon. oni gradon post grado konstruis la ses urbetojn. ĉirkaŭirante la tutan urbon. se vi havas iajn bonajn ideojn de la Tero por konigi al ni. ke se ni supreniros. Tio okazis ses fojojn. kaj sekve ĉion. ankoraŭ ne venis tien la komunisma spirito. ĝi estas havinda. kiam tiu atingis sian nunan amplekson. Oni iom post iom konstruis Lajsison. kaj multon ankaŭ kontraŭ. oni suspektas kaj timas. Multon oni diras por.— kaj ili ĉiuj rigardis min. Enliftiĝinte ni baldaŭ trovis nin ĉe Ia supro. en kiu kuŝas la urbo. ĉu tio estas bona aŭ ne. ĉu la aviado mem estas havinda. sed oni nun en Lajsiso multe diskutas. tio tre ĝojigos nin. ĝis fine grupiĝis ĉirkaŭ Lajsiso ses urbetoj. — diris Mitsel — laŭ mi estas diskuteble. kvazaŭ Videble estis. ni ankoraŭ uzas kelkajn grandajn. vi devas memori. ke ĉe ni ekzistas tre forta ĝojo en laboro. kaj miaj kamaradoj klarigis. kio minacas al tiu ĝojo. Cefurbo kun siaj ses kvazaŭ satelitoj formas unu urbsistemon.

— Ni iru naĝi. Dum la vojo al la naĝejo Ionol kaj mi promenis kune. — Kompatindaj Teranoj ! !— diris Ionol kun tiel multe da sento en sia voĉo. ke ŝia lango multe pli volonte laboris ol ŝiaj oreloj. 91 . — Konsentite. tio estus tro malĝojiga. dum ŝi jen klarigis la kutimojn de la Marsanoj. Pro tio mi ne estis malkontenta. Ĝis tiam ŝi certe ne elmontris multe da kunsento al la mizeroj de ia alia estaĵo. Ni ne parolu pri la stato de la Teranoj . ke mi mire rigardis ŝin.— ekkonsilis Majrol. Sed ŝi similis al la Eŭropaj virinoj per tio.— jesis Mitsel.ankoraŭ ne sociigis la produktilojn. kaj jen aŭskultis pri la Teranoj.

.

Felito vezike sin levas, sed baldaŭ
falas kaj krevas.
ESPERANTA PROVERBARO.

A Marsanoj havis unu tre ŝatindan ludon.
i Ĝi estis speco de laŭnteniso. Oni povis
ĝin ludi subĉiele en la somero kaj subtegmente en
la vintro. Kvar aŭ du homoj ludis per batilo, pilko
kaj reto, similaj al tiaj por laŭnteniso. Malgraŭ ĉi
tiuj similaĵoj ĝi estis dekoble pli ĝuebla ol la Tera ludo
pro tio, ke la Marsa altireco aŭ pezoforto estas nur duono
de la surtera. Car mi bone lernis ludi la laŭntenison
en Anglujo ĉe la universitato, mi baldaŭ povis sufiĉe
bone ekzerci min en la Marsa ludo, kiun mi de nun
nomos simple laŭnteniso. Nia korpo estis tiom
malmultepeza, ke ni povis nin movi tre rapide kaj salti
ĝis granda alto. , La maldenseco de la Marsa aero ankaŭ
helpis al la rapideco de la ludado ; la okulo apenaŭ
povis sekvi la flugadon de la pilko kaj la moviĝojn de la
batiloj. Por ludi ni surmetis specialan delikatŝtofan

93

kostumon, same por la virinoj kaj viroj.
similan Ni
ofte ludis dum unu tuta horo, kaj tio, mi trovis, estis
sufiĉe longa ; la saltado, kurado k.t.p. tiom bone
ekzercis la korpon kaj membrojn. Post la ludoj ni
enakviĝis en la granda naĝejo.
Cu pro la multaj ŝanĝiĝoj de okupoj aŭ pro la
saniga, simpla nutraĵo, pro la multa ludado kaj

multa baniĝado, mi ne scias, sed neniam antaŭe mi
tiom ĝuis la vivon. Kaj ne malpli ĝuinda estis mia
laboro sur la kampoj. Mitsel, kvankam altspirita
filozofo, tamen ankaŭ laboris same kiel ia Tera kam-
parano, kaj mi ja pensas, ke ŝia filozofio fariĝis des pli
bona pro tio ; tre certe ŝia korpo plibeliĝis, se tio estis
ebla.
— Kiom da jaroj vi havas ? — mi foje demandis al
ŝi, dum ni plantis arbetojn.
— Dek kvin jarojn.
-Kio?
— Dek kvin jarojn. — ŝi ridis.
Mi ne povis kredi al tio, ĉar ŝi jam de longe fariĝis
plenkreska virino. Mi supozis, ke ŝi estas almenaŭ
dudek-kvina.
— Sed memoru, ke la Marsaj jaroj estas duoble
pli longaj ol viaj Teraj.
— Tute vere.— mi diris.— Marsa jaro havas preskaŭ
sepcent tagojn.
— Kiom da jaroj havas Ionol ?
— Dek Marsajn, aŭ dudek Terajn.— ŝi respondis.
* * *
Ofte mi ludis la laŭntenison kun Bafnel. Li estis
spertulo pri tio, kaj oni devis streĉi la muskolojn kaj
plene atenti por gajni eĉ unu poenton. En ĉiu ludo li
donis al mi po du poentoj kaj, sekve el tio, la venkonto
ĉiam estis duba kaj la ludoj tre ekscitaj. Foje, ĉe la
94

fino de longa ludo, kiam mi ankoraŭ sentis la ĝojon
de la batalo, kaj ĉiuj muskoloj streĉiĝis, mi trovis,
farinte la finan, venkan baton, ke Ionol atente rigardas
nin.
— Vi venkis lin, ĉu ne ?— ŝi diris.
— Jes, sed la hazardo favoris al mi.— mi respondis.
— Tute ne,— diris Bafnel— vi ja lertiĝis, kaj nun
mi jam ne povas doni al .vi du poentojn.
— Ni iru
naĝi.— diris Ionol.
ŝi estis tre gracia akvulino, naĝante kvazaŭ ia
mara nimfo en ferakonto, kaj sin ĵetante de granda
alto ŝi subakviĝis preskaŭ sen plaŭdo. Bone ŝi povis
naĝi tute subakve, trovante ĉe la fundo metalajn
diskojn, kiujn ni tie kaŝis. Poste ni iris al la komuna
manĝejo, sentante tian ĝojigan lacecon kaj varmigon
en ĉiuj niaj membroj, kian tiel bone konas atletoj.
— Bona estas la vivo. — mi diris.
— Kaj bela estas la mondo.— eĥe kriis Ionol.
— Cu vi ĝojas, ke vi venis ĉi tien ?— demandis
Bafnel.
— Mi ne volas pensi pri la Tero pro timo, ke mi
subite vekiĝos trovante, ke ĉio ĉi estas nur bela sonĝo.
— kaj mi rigardis al la bela nigrharulino, kies vangoj jen
paliĝis, jen ruĝiĝis. s
— Cu ne amikoj surteraj malĝojas pro via
malapero ? — diris Ionol.
— Estas tie neniu, kiu funebras min.
— Neniu ?— ŝi rediris kun nuanceto de ĝojo en sia
voĉo.
— Neniu.
Post manĝeto ŝi kaj Bafnel fariĝis pli babilemaj,
kaj inter ili flugis vortoj diversaj, vivaj kaj ŝercaj. Li
estis unu el tiuj viroj, kiuj scias plaĉi al virinoj, tamen
en nenia senco estis li "salona sinjoro," ĉar tiaspeca ne

95

sed la fariĝo malserenigis eĉ lin. Nun ŝajnis al mi. tiu fariĝas pli bela. mi okupos min per la metala maŝinaro. ŝi eksperi- mentis dum longa tempo por kreskigi tian. ke Ionol fariĝis tute alia ol la kapricemulino de ia laborejo. ŝia tuta persono radiis ĝojon . Ionol ? — Tute vere . Lerta li estis pri la bagatela parolado. nur leviĝis kaj for- moviĝis kun Mitscl kaj Majrol. — Cu ĝi estas nova ? — Jes. — Li pcnis paroli trankvile. kaj kiam homo ĝojas. amiko mia ! Ni nun iru kaj Jaboru. ŝiaj okuloj sendis al mi plendajn parolotaĵojn. Nenion ŝi diris . Vi laboru kaj verku batante kaj manipulante la argilon . strange riĉa estis la lingvo per ili. — Kio okazis ? — mi demandis al Bafnel. Timo kaj tremo vidiĝis ĉe ŝi. Ne eble estas kapti tian tonon kaj traduki el Marsaĵo la multajn vortojn de ĝojo . —-Cu mi faris ion kontraŭ la Marsanaj kutimoj ? — Ne. tute ne. mirigis kaj maltrankviligis min. mi volas kun vi paroli. Tia subita fariĝo surprizis.ckzistas en Lajsiso. Kvankam Bafnel estis sprita. Kial ŝi subite malĝojis ? Kion ŝi volis eldiri ? 96 . . Subite grince sonis vortoj de Majrol : — Venu Ionol. kio cstas tre utila por glatigi la vivadon. Mi manĝos ankoraŭ unu. Ili Ŝajnis malserenaj. kaj ĝi ja valoras tian laboron. Mitscl kaj Majrol alvenis neviditaj de ni. ĝi estas spccialaĵo de Mitsel. Cie mi kvazaŭ vidis la plendajn okulojn de Ionol. tamen Ionol donis la tonon al la interparolado. gaje. Cu ne verc. eĉ sur Marso. — Kion vi pensas pri la gusto de la nova frukto? — diris Bafncl al mi. Responde li nur levis la ŝultrojn. . Mi rigardis al Ionol.

Hamleto.. — Aktoro estas tiu. kiu ŝajnigas sin ia persono en rakonto. La statueto. Tie mi komencis labori super plastika statueto. demandi al Mitsel." La ideon de tio donis al mi memoro pri iu fama Londona aktoro. Kaj pro kio? Pro fablo. tuta la teniĝo Konforma al la vortoj. Hamlkto. Akloro en la versoj elpensitaj. Pensante pri tio. kial ŝi kaj Majrol INTENCANTE tiel strange forkondukis Ionol. kio estas aktoro. mi deman- dis al knabo. Akto 3. Sceno 2. La voto tremis. Kun tia forto sin alkonformigis Al la teruro de V situacio. kiam oni profundiĝas en verko ! Pasis tempo. sed ne venis Mitsel. pro nenio. Ke li paliĝis de la ekscitiĝo. reprezentis "Malĝojo. 97 . mi iris al la lernejo de arto. Car mi ne konis la Marsan vorton por "teatro." mi penis klarigi tion.kio ĝi estas. Kiel rapide forfluas la tempo. Faru finon al la dramo. komprenigi al nek tion.mi diris. 17 En sola imagado de suferoj. kaj baldaŭ forgesis ĉion en la labora ĝojo. Tamen mi ne povis sukcese ĝin li. kie troviĝas en Lajsiso teatro. Sinceraj larmoj brilis en V okuloj Sur la vizaĝo signoj de sufero. kiun mi prilaboris. Tio estis nekutima. Akto 2. Sceno 2.

Mitsel ne venis. — Foje sur Marso ekzistis teatroj. Mi demandis al li pri aktoroj kaj teatroj. Rilate al artecaj aferoj ĝi estis ĥaoso kaj pekis kontraŭ la plej simplaj estetikaj leĝoj. — Kial tiu agas tiel ?— li demandis. li ja povas kelkfoje kredigi al la vidantoj. ke en Lajsiso ni ne havas aktorojn. mi ne komprenas tion. tamen oni 98 . — Kompreneble !— mi jesis. sed ne trovis ion por refuti al la logiko de la knabo. kie mi trovis Glaŭkon. kaj mi ĝojas. — mi diris — oni ne povas nomi tian homon trompisto. — Sed tre certe ĉiufoje. Vi diras. ke aktoro estas honorinda . Tiu malklarigas la komprenon de aliuloj. — Por ke homoj povu pli bone prezenti al si la personon en la rakonto. — Kial do fari tian sensencaĵon ? — Se la aktoro estas tre lerta. tute ne. ĝi estis tro plenigita de vidaĵoj kaj malharmonio de koloroj. — Ne. kaj li baldaŭ komprenis tion. Eble bona aktoro povas eĉ mem kredi tion. Oni sur la scenejo penis imiti la fariĝojn en la ĉiutaga vivo kaj la belaĵojn de la naturo. Mi enpensiĝis. sed li trompas ankaŭ sin mem. almenaŭ dum mallonga tempo.— mi klarigis. kiam homo trompas sin kaj aliulojn. tiu estas trompisto. — li klarigis — en kiuj oni konstruis tre malsimplan scenejon. — konkludis la knabo. Tiu malfortigas sian propran individuecon. ke la aktoro ne estas tia persono. ke li ja estas la fiktiva persono. tial mi iris hejmen. sckve li estas duobla tromp- isto. Aktoroj estas tre honorindaj .— li protestis. — Sed ĉiuj homoj scius. — Aktoro do trompas ne nur la vidantojn. kion mi volis diri. Tiu scenejo havis multe da maŝinoj.

— Kiaj estis la studoj de la lernejo de Giarc ? — Unue mi parolu pri la lernejo. Inter la junuloj ili disvastigis siajn ideojn. Li diris. li protestis kontraŭ la senarta teatro. jen strion de lumo.p. elektristoj. kiu venas de supre. jen drapajn faldojn plenajn de ombroj. ke li sciis elpensi idealan linion por prezenti ĝojon. Jen li uzis ŝtuparon. alian por espero. Giarc . Ili eksperimentis sub la estrado de Giarc. 99 . pli da saĝeco kaj pli da beleco al la homaro. Ĝi konsistis el du partoj. en kiu oni li esploris ĉion. k. unu linion por doloro. kiu ekscitis kaj maltrankviligis la homon. Oni havu. ĝi estu por la dramisto tia. En la mezo de tiu ĥaoso.sukcesis imiti nur la malbelaĵojn de la vivo. kia estas muziko por la komponisto. tre certe. Pli da lernantoj li.t. — Kaj ĉu Giarc sukcesis starigi tian scenejon ? — mi demandis. jen kvadratajn blokojn. nome. Cio ĉi ja havis tre vivecan efikon kaj efekton. pluan por malespero. sin aŭdigis genia homo. ke la devo de la teatro kuŝas en tio. konturo kaj maso de la sceno fariĝu simbolo de sentoj de la homa animo . kiam necese sur la scenejo grandajn spacojn kaj profundajn ombrojn. kiuj samtempe estas lernantoj. venis al kaj. — Jes. iaspecan. Li kaj liaj lernantoj rigardis al la estonteco kaj celis antaŭeniri sur la vojo de progreso. kvazaŭ ĝi estas ia mistera muziko. Ce la scenoj la linio. Scenejo estis loko. ŝajnis. starigis lernejon. kiuj estisjene : Oni simpligu ĉion kaj forigu la plimulton da pentritaj scenoj : Oni forigu la malsimplan. absurdan lumigadon kaj uzu tute simplan kaj naturan. sekve. unu por forto. kio rilatas al la teatro. skulptistoj. Ili estis muzikistoj. ke ĝi venigu pli da trankvilo. en la unua estis instruistoj.

Tamen. elpensado kaj farado de kostumoj. ke ni lernu ĝin eL multaj flankoj. muziko. kiam ni laboras en multaj metioj kaj artoj. la plastik- arto. tute ne.. — Cu vere oni devis lerni tiom da metioj kaj artoj ? Cu la ĉarpentado ne malbone efikis al la verkisto ? — Ne. — Sed ĉu la publiko ŝatis la verkon kaj ideojn de Giarc ? — Unue. Tiamaniere la unua parto neniam estis fuŝorganizita pro la enveno de nove bakita artisto. deacgnistoj.plastikistoj. ĝi tre helpas al la ĝenerala laboro. lumigarto kaj lumteorioj. Cio ĉi estas parto de la mastrumado de teatraĵoj. li trovis. Farado de truo por Iignaĵo de elektristo ŝajnas unuavide havi nenian rilaton al la teatra arto.p. Ciuj lernantoj studis la paroladarton kaj gestarton. laborante super unu metio. kiel estis la lernejo kaj la preĝejo. Cetere. tute ne. kaj se ili emis lerni ion specialan. kiujn instruas instruistoj de la unua.t. farado de teatraj modeloj. tiam lia elrigardo kaj intereso al la mondo vastiĝas. fotografistoj. scenarto. En la dua parto de la lernejo estis lernantoj. segas lignaĵon. la pordoj de plua subite malfermiĝas kaj lasas.kaj la teatro fariĝis tiel instrua por la homo. voĉedukado. skermarto. ke kiam li skulptas marioneton. iom post iom liaj ideoj pli disvastiĝis. oni trovas solvon por alia . tiam lia vidpovo kaj imago stimuliĝas. tiam li sin lokas sur la vojon de ekvilibro. oni donis al ili okazon por tion fari. Unu afero helpas al alia . pentristoj. k. ĉio pri marionetoj. kaj ĉiu el ili instruis al la aliaj ion pri sia propra metio. li 100 . Eĉ kontraŭe. tamen. ĉar- pentistoj kaj cetcraj. La objektoj por lernado estis la gimnastiko. se oni ĝin faras en la bona spirito kaj volo. kaj ankaŭ lernis ion de ili.

Tre grava estis la laboro de Giarc." — Cu en Lajsiso ekzistas teatro ? — En Lajsiso kaj kelkaj landoj de Marso. Post iom da tempo kelkaj landoj kaj urboj sendis al li lernantojn. Kiam ili forlasis la Giarc'an lernejon. tiel. starigu kaj prizorgu similan teatron kaj samspecan lernejon. Ĝia devizo estas : "Sim- pleco estas Beleco. teatroj jam ne ekzistas. El la 101 . kiam la scenejo forestis. unucela kaj difinita. ili fariĝis reprezentantoj de tiu lernejo kaj faris ĉion konforma al la patra institucio. Ili ne povis fari eĉ la plej simplan agon sen ŝajnigoj. alifoje ili estas ĵaluzaj. El liaj ideoj fondiĝis internacia frataro de artistoj kaj metiistoj. ke la ĉefa ideo ĉiam restis pura. Ciam ili ludadis ian rolon. La frataro enhavis kaj enhavas ĉiaspecajn artistojn el ĉiuj landoj. kiam oni atentas la publikon. — li diris. de la humila fabrikulo ĝis la arteca skulptisto. kiuj unuiĝis por helpi unu la alian. por ke ili instruiĝu. Tio estis peko kontraŭ la simpleco. eduki la publikon pri progresaj aferoj kaj pri pli simpla arto. Neniam en la tuta historio de arto oni povis fari bonan verkon. kaj li kuraĝis atendi. Tre ofte ili estas tre fieraj . fine revenu. Ili ne povis proponi al iu la salon ne farante la movon ceremonie laŭ ia reĝa ĉefrolulo. eĉ tiam. diskuti kaj prepari por propagando : la lastan ĝi faris precipe per prelegoj kaj publikigado de broŝuroj. ke fine ili tute perdis sian individuecon. La ĉefa celo de la frataro estis. Ili tiom kutimis ŝajnigi sin aliuloj.unue tute ne atentis la publikon. Giarc sciis tion. — Antaŭ multaj jaroj kelkaj filozofoj komencis elmontri la malbonojn en la prezentado de teatraĵoj. Ludado de roloj en dramoj tre malbone efikis al la karakteroj de aktoroj. Ĝiaj membroj kunvenis por studi.

Mi elrigardis tra la fenestro. tio estus peko kontraŭ la simpleco. precipe trumpetistoj kaj flutistoj ludantaj. — Kaj vi ne havas operejojn. — Kaj ankaŭ beligis ĝin. Ofte en teatro vidiĝis virino. atendante ŝin en ŝia veturilo. samtempe aŭskultante muzikon. ĉiascenejo estas nerealaĵo kaj peko kontraŭ la vero. en tio Marsanoj 102 . — mi konsentis. Tamen mi mem preferas ensorbi muzikon ferminte la okulojn.miloj de aktoroj. Fine ni forigis ĝin.— li diris lasante min sola. Povis esti. La belecoj de la naturo kaj niaj konstruaĵoj estas sufiĉe bela fono por nia muziko. povas esti ke la teatro restus ĉe ni ĝis hodiaŭ. tio estus peko kontraŭ la estetiko. ke teatraĵoj ne tre bone efikis al la vidantoj. Se la ideoj de Giarc venus al ni pli frue. apenaŭ unu el ili iam verkis aŭ faris ion bonan por la socio. kaj dume. ke kelkfoje teatroj faris iom da bono por la homaj karakteroj. ekstere ŝiaj propraj servistoj frostiĝas ĉe la pordo. sed ĝi kostis tro kare alirilate al la socio. — Vi ja simpligis la vivon. ke muzikistoj estas speciale belaj. Mi pensis pri tio. ĉar "beleco" estas "simpleco". Cetere. — Ne. Sur la ĉielo estis la bonekonataj Plejadoj kaj aliaj konstelacioj. kvankam multe da tempo kaj okazoj ili havis por kleriĝi. — Vi do jam ne havas teatrojn aŭ dramistojn ? — mi mire demandis. se oni volas plaĉi al la okuloj. ke la Teranoj ankaŭ vidas ilin. Ankaŭ evidentiĝis. kiu ploras pro la fiktivaj suferadoj de la roluloj. kie oni povas vidi la muzikistojn ? — Ne. Neniam mi rimarkis.

kion ili dirus ? Eble ili dirus : — Fantaziaĵoj ! ! ! Maniaĵoj ! ! ! 103 .kaj Teranoj similas. Cu nur tion ili vidas same ? Se oni povus vidigi al ili kelkajn Marsajn aferojn. Ili ambaŭ la stelarojn vidas sammaniere.

Bono kaj vero renkontiĝas. nekaŝita kaj vereca. Ni laboris dum kelka tempo. Sekreto enLajsiso estis des pli timiga pro tio. kontraste kun la mildeco de la loĝantoj. Ree ŝi fariĝis la kapricema. Eble tia kapriculino sur la Tero ne estus rimarkinda. — ŝi diris. mi ne povis diveni. — Kial vi subite lastan nokton forkondukis Ionol ? — mi demandis. tamen kiam ĝi refariĝadis. kaj tio kompreneble pli 104 . ke la pacienco de Majrol ankaŭ elĉerpiĝis. sin trudis tre malagrable. ŝanĝiĝema knabino. ĉar senutile estus peni paroligi Mitsel pri tio. ŝi estis same mildkora kiel kutime. kaj restis nur teda malĝentileco. sed ĉi tie en Lajsiso ŝia konduto. Pli poste en la tago venis kiel kutime en la maŝin- ejon Ionol. Psalmo LXXXV. parolante pri negravaĵoj. la plaĉa noveco forvelkis. kio fariĝis kun Ionol. Je tiu respondo mi devis resti kontenta. Io mistera inter tiuj simpluloj vere estis stranga kaj ne povis esti senkaŭza. ke ĉio enla urba vivado estis tiom simpla. Plu da klarigoj mi ne povas nun al vi doni. kion ŝi ne volis. Kia estis la sekreto pri Ionol. — Pro tre bona motivo. ŝajnis ankaŭ. En la unuaj tagoj ĝi amuzis min. sekvintan tagon. virioj kaj paco sin kisas. kiam mi LA vidis Mitsel sur la kampoj. Fine mi volis ion kompreni pri tio.

la manĝejo. la sekvintan matenon ŝi fariĝis eĉ ne alveninda. Se ŝi efektive ŝajnigis. ke vi deziris ion diri al mi. Entute ŝi kondutis kvazaŭ ia dekjara. — mi respondis. 105 . ŝi certe ĝin faris tre lerte. kaj jen ŝi fuŝkunmetis ion alian. Post iom da tempo ŝi alproksimiĝis al mi kaj ekinteresiĝis pri mia laboro. Hieraŭ vespere ŝi estis tiel alloga. forte neante. ja. — Forlasis vin ? — Jes. Cio ĉi por mi estis tre dolora. Mi rigardis atente al ŝi. ke ŝi kaj Majrol nepre devos kvietiĝi aŭ labori aliloke. ke ŝi estu pli zorga kaj pli atenta. Kial vi tiel subite lastan nokton forlasis nin ? — mi demandis. kiel li povis labori kun ŝi. kaj restis iom da trankvilo. — Kompatindulo ! ! vi sonĝis. nebone edukita infano. vi subite kun Mitsel kaj Majrol forlasis Bafnel kaj min.— ŝi ridis. mi dankas. kaj nun. Jen ŝi promesis prizorgi ion kaj iom poste tute forlasis ĝin. ŝi respondis al li krude kaj eĉ argumentis. ĉar Ionol ne kuraĝis malpaci kun iu el ni. kaj laborantoj jam komencis murmuri inter si pri tio. — Sufiĉe bone. jen ŝi malkonstruis ian maŝineron. kaj ŝajnis al mi.malagrabligis la aferon. tiel bela. — Kiel prosperas al vi ? — ŝi demandis. — Cu mi povas helpi al vi ? — Ne. Mi komencis senti maltrankvilon. ĉe — Mi ne forlasis vin. ke ŝi iam promesis tion fari . kaj ke vi ne foriris volonte. Kiam Majrol petis. ke ŝi tion ne memoras. Ne sciis mi. Tute senkonfuze ŝiaj belaj brunaj okuloj ridante rigardis en la miajn. — Jes. — Kia estas la ŝerco ? — ŝi fine diris. Fine Majrol forlasis la ĉambregon.

mortigoj k. kie ĉio estas tiel simpla. Mi demandis al ili pri la pasinteco de la gazetaro sur Marso. La filozofoj 106 . . — Antaŭ multaj jaroj— komencis Glaŭko — sur nia globo regis la kapitalismo. ĉar sklavon oni ĉiam bone nutris. Scd iom post iom kelkaj filozofoj predikis la socialismon. tiel vereca. ke ŝi ludas per mi . sed la granda plejmulto posedis nenion kaj devis sin vendi al la kapitalistoj. alivorte oni celis sociigi la komercadon kaj produktilojn. Mensogo estus la plej granda peko kontraŭ la simpleco. Tie oni forgesis ĉiajn malagrablaĵojn kaj altiĝis en filozofiajn regnojn. La dungitoj konkure sin vendis.p. krimoj. kiam mi konsolis min per la ĉeesto de Glaŭko kaj Mitsel . pace ja estis kun ili. kiuj postulis nemulte da salajro. en kiu oni celis anstataŭigi la konkuran komercadon per kooperativa komercado. la privatan posedadon per socia posedado . — diris Mitsel. — mi diris. ĉar tre certe ŝajnis al mi. — Parolu pri la evoluo de la gazetaro. . sekve la kapitalistoj povis elekti tiujn. El tia stato sekvis miloj da mizeroj. Mi eliris en la ĝardenojn promenante sola ĝis la vespero.— mi diris. kiel dungitojn. Dungito estis multe pli mizera ol sklavo. — Ne grave. — daŭrigis Glaŭko — estis pli multe da senhavaj homoj ol bezonis la kapital- istoj. dum venis la penso. .t. mensoge ludas. — Jes. Cu ĉio ĉi estis ia stranga Marso kutimo ? Sed tuj mi forĵetis la penson. — Kiam regis la kapitalismo. — Do ekzistis sklavoj sur Marso ?— mi intermetis. prostituadoj. Kelkaj homoj posedis la teron kaj la produktilojn. antaŭ pli ol mil jaroj. ke mensogoj ne povas ekzisti en Lajsiso. sed dungitojn la posedantoj ne prizorgis rilate al nutraĵo.

.

La kompatinda publiko. — redaŭrigis Glaŭko. aliflanke fondiĝis la kapitalistaj trustoj. ke ia aĵo vendiĝis ne pro tio. Unuflanke kreskis la socialistaj kooperativoj. ĉar ili jam ne povis konkuri kontraŭ la ŝtato. kelkaj grandaj firmoj eĉ gazeton presigis nekonate de la publiko. — En la zenito de la kapitalismo. — Sed kiel ĉio ĉi rilatas al la gazetaro ? — mi demandis. — Mi baldaŭ venos al tio. ili tial komencis elaĉeti unu la alian. ke oni sociigis la trustojn . pli profitdona. rentuloj. La homo pagis kare pro la multa reklamado . ol malgranda . kiam ĝi aĉetis ian komercaĵon. kaj fariĝis trustoj. — diris Mitsel.— daŭrigis Glaŭko.— diris Mitsel kun brilantaj okuloj. parazitoj kaj almozuloj. sed nur pro tio. Ili servis kiel reklamiloj por la kapitalistoj . "frateco".Kiel mi diris. ol ĝian efektivan valoron. sed samtempe la kapitalistoj trovis. vestaĵo kaj loĝejo estas garantiita al ĉiu homo en la lando. En tiu tempo la socialismo enpenetris en Ia parlamentojn kaj leĝdonado socialista fariĝis tiel. kaj tre strange estis. De post tiam okazis tre baldaŭ. kutime pagis pro ĝi dekoble pli multe. ke ĝi estis bona. ke granda komercado estas pli facila por mastrumadi. la socialistoj grupiĝis sur ĉiuĵ kampoj kaj prosperis. ke 108 . gazetoj formike svarmis. ke la socio povis aĉeti malkare kampojn fervojojn kaj tiajn necesaĵojn. — La kanto de la trustoj estis kantita. Forpasis la tago de la mallaboremuloj. sed malhelpis al la trustoj. la posedantoj ĝoje vendis kontraŭ malalta prezo. Leĝdonado ankaŭ helpis al la kooperativaj kaj urbaj entreprenoj. — Muzike ondis la melodio de la nova sento. — Venis la tago en kiu nutraĵo.

kiel vi jam rimarkis. Kiel vi ankaŭ vidis. sciencaj kaj artecaj demandoj. tial ĉio en la socio fariĝis malkara. kiajn ĝi aprobis. Tamen. Antaŭ ol venis la morto de la kapitalismo. Pro ĉio ĉi la ŝtato fine mem eldonis libretojn pri la estetiko.p. ke tia ripetado estas granda perdo kaj malŝparo por la socio. ekzemple . oni en ĝinur resumas la lastatempajn novaĵojn. Tute ne bezone estis. sur ĉi tiu parto de Marso. sed ĝi fariĝis tre malgranda . ke la ŝtato kaj kooperativoj reklamu siajn aĵojn . multe reklamis ĝin.t. Oni ankaŭ vidis. Pli poste ŝtataj oficejoj fondiĝis de la saĝuloj. priskriboj pri ĉia- specaj krimoj. Se oni bezonas pluajn detalojn. — Sed ĉio ĉi rilatas al la edukadaj kaj bibliotekaj aferoj. La ŝtato ankaŭ malfavoris la troan mult- obligadon de libroj kaj ankaŭ konigis tiajn. oni povas ricevi tiajn per telefono el la ŝtata oficejo. la politikaj novaĵoj tute malaperis. nesciaj artikoloj pri ekonomiaj. el kie oni povis havi iajn informojn pri ekonomiaj aferoj.p. kiu faris malutilon al la socio. pri la spirito de servo al la socio k.t. ĉiuj enhavantaj plejparte tute similajn nov- aĵojn. — diris Mitsel. pri ĉiaspecaj laboroj kaj entreprenoj. la ĉiutaga gazeto ja vivas. ĉar unu granda presejo povus facile eldoni la tutan je dekono de la kosto. — jesis Glaŭko— kaj tiajn mi pridiros alian vesperon. Oni baldaŭ komprenis. — Tute prave. eltrovoj. plenaj de konigoj pri la artoj k. por simplaj vilaĝanoj ĝis la plej altaj ŝtatuloj. centoj de gazetoj eldoniĝis ĉiutage.oni multe. kiam iom post iom mortis la kapitalismo. Kiam Mitsel forlasis nin. ke multo presiĝis. Nun- tempe. kaj nun la paĝoj estas plenaj de novaj sciencaj teorioj. multaj gazetoj ne havis viv- rimedojn kaj sekvc ankaŭ mortis. mi demandis al Glaŭko 109 .

ke Ionol ja proponis. 110 . — kaj nenion plu li volis diri.— mi diris. kiujn mi nepre ĉeestos. ke ni iru kune tien. pensante pri tio. Morgaŭ okazos la flugludoj.pri tio. — Kiam vi intencas forlasi Lajsison ?— li demandis. — Estas ankoraŭ multo. kiam mi renkontos mian perditan amikon Klajn ? — La tempo por tia renkontiĝo ankoraŭ ne venis. kion mi volas vidi kaj kompreni.

mi sentis ian timon. ĉar stranga maltrank- vilo kelkfoje kaptis min. minacan povon super ni. Mi kuŝiĝis sur benko. ke Majrol akompanos nin. nek ia afiŝo. ian misteran. ke se Ionol estos bonhumora ni havos gajan feston. En Londono oni freneze 111 . kaj pensis pri tio. kiel malsimila estas Lajsiso al Londono. nek iaj malbelaj nigraj vestoj kaj ĉapeloj. ke mi atendu Majrol kaj ŝin en ĝardeno IONOL survoje al la aviadejo. La Interrompita Kanto. Mi ĝojis. En Lajsiso ne vidiĝas eĉ unu reklamo. nek ia freneza rapida moviĝado tien kaj reen. petis. La tago estis bela kaj promesis ĉiel faciligi al la flugludoj . mi do pensis. En Lajsiso oni libertempe feste sin movis laŭ ritmaj paŝoj. kiam mi estis sola en la ĉeesto de Ionol. Interŝanĝante kun ŝi eĉ la plej simplajn vortojn. Flugis per songo la ora.

Kiel la Marsanoj havas sur la tuta globo unu logikan. En Londono ĉio fariĝis konkure . Sur Marso dek tagoj faras unu semajnon. ĉiuj homoj scias veturigi kaj povas uzi ilin senpage. ke ili estas pravaj. kaj kvankam mi nomas min maŝinisto. en tio kuŝis la kaŭzo. tiel same ili havas unu simplan monsistemon kaj unu simplan mezursistemon por tempo kaj spaco. mi do iris sur la vojo al la aviadejo. Mi rigardis al horloĝo. ke la tago estas proksimume same longa kiel la surteraj tagoj. Tamen la Marsanoj dividas unu tagon en dudek horojn . Kaj ĉio ĉi ne rezultistiom el la malsamaj pezofortoj. simplan mond- lingvon. fratecon kaj vivon. La marŝado sane beligas la korpon. La mezuriloj kaj peziloj sur la tuta globo ankaŭ baziĝas sur la "dekoblo" sistcmo. malamon kaj morton. ke ŝi tre malfruas. kaj unu sana korpo valoras pli ol cent maŝinoj. ĉar la flugadoj 112 . tamen mi pensas. kaj vidis. Mi atendis dum plua tempo. La komunismo sentigas novan ĉielon. Antaŭ ol mi atingis la aviadejon. Dum kelka tempo mi meditis tiel. Pri la tempokalkulo sur Marso. kiom el la malsimile ekonomiaj cirkonstancoj.lamis kompare kun la Marsa moviĝado. oni scias. Eble mi havis tre grandan imagpovon. La aŭtomobiloj en Lajsiso funkcias tre simile al tiuj sur la Tero. Sed la Marsanoj preferas iri piede. sekve ĉiu horo estas iom pli longa ol surteraj horoj. sed ankoraŭ ne venis Ionol. tamen ne ekzistas veturigistoj . en Lajsiso ĉio estis komunisma. kaj proksimume sep monatoj faras unu jaron. La konkuro signifas inferon. sed ne venis Ionol . mi povis vidi la konkursantojn flugantaj kvazaŭ grandaj hirundoj. dek semajnoj faras unu monaton.

Ionol sin turnis al sia kunulo kaj per glacie mal- varma tono diris : — Cu vi konas lin ? — Ne. kelkaj absurdaj. kelkaj teruraj. Mi koleris. — diris ŝia kunulo. Povis esti. mi ne konas lin. kompatinda Terano ne estas sufiĉe evoluinta por akompani Mar- sanojn ? Cu oni ludas per mi ? mi min demandis. Vi eraras amiko. Tien kaj reen mi remis. ke la aero estas malpli densa. Jes. ili ne multe superis la francojn. Ciaspecaj pensoj svarmis en mia kapo . rapide marŝis al la granda lago kaj boatveturis sola. — ŝia kunulo finis. Mi aliris al ili. por la unua fojo sur Marso mi koleris. kiun mi ne konis. — Fine mi trovis vin. El ĉio ĉi rezultas. kaj kiam homo koleras. ke aviadistoj devas ofte ŝanĝi partetojn de siaj maŝinoj por konformi al la pozicioj de la du lunoj. Fakte. kiel ŝi estis antaŭ kelkaj vesperoj post la laŭnteniso. ol ni Teranoj. ŝin akompanis junulo. kaj ju pli mi remis.kaj lertaĵoj de la Marsanoj ne mirigis min tiom. kiom mi atendis. Ekzemple la du lunoj ĉe Marso rondiras tre proksime al la globo kaj sekve influas ne nur la tajdojn. — Ne. — Mi ne nomiĝas "Ionol". Tie iom post iom venis paco. sed ankaŭ kaŭzas aerofluojn kaj aeroturniĝojn. Cu mi. esplorante la belan lagon. des pli mi trankviliĝis. ke tio fariĝis pro tio. - Post longa serĉo mi trovis Ionol . Mi tuj forlasis la aviadejon. — Ionol — mi rekomencis. ke ili orbite rondiras tre rapide kaj. ke ili devis kontraŭ- batali pli da malfacilaĵoj. La du satelitoj estas des pli potencaj pro tio.— ŝi intermetis. — mi diris. li ne povas racie pensi aŭ agi. 113 . dum ili formovis sin. Mi pensis pri Ionol en ŝia pli alloga humoro.

kiel vi ĝin faris. Mi ridis enpense . La glacie malvarma akvo envolvis mian korpon. — Ho. forestis ĉia absurda malagrablaĵo kaj restis nur la ĝojo de la atleto en la akvo. ke ŝi refaru ĝin. salte turniĝis kapantaŭen min jetante al la fundo. dezirante. malaperante sub la akvo sen ia plaŭdo. — ŝi diris. ŝi levis la brakojn super la kapon kaj vokis al mi : — Bone observu. — Do vi mem instruu. Tie vidiĝis la du lunoj kaj — Mallertulo ! ! ! — estis la voĉo de Ionol. mi pensis. kaj staris preta. Mirinde belforma kaj facila estis ŝia figuro. estus por ia artisto ja tre malfacile forturni la okulojn de ŝia pozo plena de ĉarmo. Pli poste en la naĝejo mi staris ĉe la bordo kaj enrigardis al la profunda. kiam fine ŝia kapo leviĝis. — Mi ne bone observis. Tio estos bona por mi. malvarma akvo. — mi diris. min observu atente. Mi surakviĝis kuŝante surdorse kaj rigardis supren al la ĉielo. elakviĝis kaj movelaste supren iris la ŝtuparon. naĝi en malvarma akvo. ŝi enspiris du-tri fojojn kaj poste ŝia figuro flugis tra la aero laŭ bela kurbo. Malrapide la suno ruĝiĝis. Mi levis la brakojn. ŝi diris : — Nun vi provu. — Estas nun via vico. malleviĝis kaj fine malaperis lasante post si purpurajn ombrojn ĉe la densaĵoj de la golfetoj Venis al mi deziro de la lago. — Jes. por ke vi faru same. terure ! — ŝi plendis. 114 . Dum preskaŭ duonminuto ŝi restis sube . ĝi — Cu mi plaŭdis ? — mi demandis.— kaj ŝi glitis al la bordo. Sed ŝi komprenis mian ruzaĵon.

— Bona estas la vivo. Kiu estis mi. jen nekomprenebla timo. ĉiajn kapricojn. kaj ni glitis antaŭen sur la spegula akvo nur aŭdiĝis la unutona murmurado de . kiu ombrigus ĉion alian artecan en Mi reprovis. ŝi elektis gondolon. Mi resentis tian ĝojon. kvazaŭ ia supertera povo faras sian volon kontraŭ ni. ke ni helpas al tio aŭ ne. — mi respondis. kiu devenas de multa ekzerciĝado de la korpo. Kiam fine ni renkontiĝis ekstere. ŝia ĉeesto senpovigis min. ne estas nun decidinde. Kaj bela estas la mondo. montru la vojon. sed ĉu mi estis Lajsiso. Nekomprenebla ĝi estis.— mi eĥe rediris. Mi forgesis ĉiajn ofendojn. — Ni iru al la lago. — ŝi diris. rigard- ante al ŝi. 115 . jam krepuskiĝis kaj ĉio estis paca. Mi provis sed malsukcesis. por juĝi ŝin ? En ŝia ĉeesto flugis al mi jen pacaj sentoj kvazaŭ en sankta loko. aŭ ĉu mi intence postulis multe da instruo. kriante : — Bone observu. ĉu ni pensas. Mi observis. kaj alportis kun si nedireblan timon. nature mallerta en tio. ŝi remontris al mi la arton. ondetoj ĉe la antaŭaĵo. — Konsentite. ŝi ŝajnis ornamo. samtempe mistere ĝojigante min. Certe ŝi tre longan tempon pacience instruis al mi.

sekve la vorto konformiĝu ĝuste al tio. La vorto estas la esprimo de 1'penso kaj la penso venas el la Dia forto. kion ĝi esprimas. La vorto ne eldirita estas ora. .

" eĥe resonadis la rivereto. PlTAGORASO sekvintan tagonsur la kampoj mi ne LA multe parolis kun Mitsel." kvazaŭ arĝentaj sonoriloj en ia feliĉejo. ke tio jam tute ne koncernas ŝin.— mi pensis. . en kiuj Ionol fariĝas reĝino. Mi ne aludis ŝian fratinon. Venas al mi ia bela ario kaj en mia memoro muzikis ŝiaj vortoj : "La vivo estas bona. . . Mi rigardis al la neĝe blankaj nuboj. Elektu arniko 1'amikon de /' virto Pfi liaj konsiloj kaj agoj atentu. Mi estis revema. Mi revis pri ĉiaj felandoj. estas bona . Mi greftis la arbetojn : — Fruktu. kaj ĉiuj revoj ŝvebis super Ionol. "La vivo estas bona . Pri la maŝinejo mi ne volis pensi kaj sekve ne 117 .— mi murmuris. fruktu bone por Ionol. . — Sed pli blanka estas la robo de Ionol. . ŝajnis al mi.

.

aŭ memo. kvankam ne tute civilizitaj. La pli multe da homoj paŝas la serĉan vojon kreskigante sian individuecon. ke ju pli juna laŭ vivoj estas animo. kiam ili elkreskigis sian individuecon. ĝi estas multe pli malsimpla. La ĉiuj junaj animoj. Ambaŭ vojoj estas bonaj kaj evoluigaj en sia tempo. 119 . memo kaj animo" . Ni penas stimuli la intelektajn kapablojn. — Car ni komprenis. kio feliĉigas. — Vi uzas la vortojn "spirito. nome : la vojo serĉa. La homa spirito laŭiras du surplanedajn vojojn. — Kial vi donis al ili tiom da amuzoj kaj plezuroj ? — mi demandis. Sed aliflanke ju pli progresinta estas animo des pli ĝi trovas interne tion. des pli da eksteraj amuziloj ĝi bezonas. kaj ne por la memamo. alivorte ni helpas al la memo plene regi la fizikan cerbon.da amuzejoj mastrumitaj de la instruantoj. ke en tiu memo ekzistas ĉiuj spertoj de pasintaj vivoj. krom libereco. ĉar por la socio ili estis danĝeraj. la eeteraj dumvive restis tie. sekve estas nia devo eltiri el tiu memo ĉiajn memorojn kaj konojn. Unue la doktrino de reenkorpiĝo komprenigis al ni. havis ĉion por plezurigi la vivon. Kelkaj per bona konduto fariĝis liberaj. ke en ĉiu infana korpo venis sur la mondon por evolui eterna spirito. kian vi ĵus pridiris ? — Ne. ili povas komenci fariĝi neegoistaj paŝante la vojon rezignan. vivante nur por helpi al la evoluado de la mondo. Nur poste. Tiuj regas sin per fera mano. Ci tiuj lastaj. Ni komprenas. kaj la vojo rezigna. kiujn vi nomas krimuloj. tamen tre multe evoluis kaj pliboniĝis dum sia surmarsa vivo. sur kiu ili ne serĉas ian objekton por si mem. por ke la cerbo ricevu ilin. — Cu la edukado de infanoj similas al tia metodo.

senfamiliaj. Mi parolas pri Teraj jaroj. puraj kutimoj pensaj kaj korpaj. kaj ni ĉiam penas utiligi tiun horon. Spertaj saĝuloj pli ol kvindek-jaraj konsilas al la gepatroj kaj instruantoj pri la edukado necesa por iu infano.ĉu ĉi tiuj vortoj signifas tiun parton de la homo. — Kian vi nomas sukcesa instruado ?— mi de- mandis. ke la geknaboj lernas tre rapide. instruado pri bona konduto. ni helpas al la memo plene regi la cerbon .t. ĝis dudeka jaro laŭ ties taŭgeco kaj klereco. Ni trovas. — Kiuj estas la instruantoj ? — La instruantoj estas la plenaĝaj. — Kiu instruas la skribarton. kaj la memo iaboras de interne. instruado pri amo al simpleco kaj pri aspirado al socia servado. La Iernantoj aŭskultas starante. — Cu la ĉiutagaj lernohoroj estas multenombraj ? — mi demandis. en la fruaj jaroj ne uzante librojn. — La ĉefaj principoj estas jenaj : instruado pri laboro por utilaj urbaj bezonaĵoj. Ni unue komencas instrui infanon kvina. ke en la vivo de infano estas kvazaŭ "facila horo.kiu ekzistas aparte de la fizika korpo ? — Jes. Kiel mi diris pri edukado de infano. Cio estas nun tiel simpla. ni helpas kvazaŭ de ekstere. tute ne." en kiu. kaj dum unu tago ni instruas nur unu objekton. ia objekto estas rapide lernebla. sed mi nun ne havas la tempon por klarigi iliajn signifajn nuancojn. Post manĝoj ni ne instruas. — Ne. en ties sesa.p. sepa k. legadon kaj arit- metikon ? — La gepatroj instruas tion. eble pro tio^ 120 .

Kiam oni havas por ĉiu vivo la saman lingvon. ĉu ne ?— mi diris. hardeco kaj ĉiuj devoj de la civitaneco. Nur la komenco estis malfacila. — Rimarkinde estas.p. Tiu devas plilertigi la junan rilate al la gimnastiko. — Cu oni instruas kune geknabojn ? — Jes. — Do vi ankaŭ simpligis la edukadajn aferojn ? — mi diris — Jes. ĉar tio estus malŝparo de tempo kaj senutila ŝarĝo por la memoro. sed antaŭ longa tempo ni faris leĝojn por gvidi kaj helpi al la plej aĝa en Iia respondeco. ludoj k. kiu troviĝas ĉe ĉiuj domoj. el siaj pasintaj vivoj. Se oni deziras ion scii pri iu lando. sendube estas pli facile.t.t. Pri seksaj aferoj tiu devas klarigi malkaŝe kaj prudente.p. Oni nun ne lernas ion. kaj instrui al li pri la idealoj de vireco aŭ virineco.p. kio troviĝas en enciklopedioj.ke ili komencas kvazaŭ memori la simplan mond- lingvon. kompreneble. ke ĉe vi ekzistas tre ofta amikeco inter samseksaj lernantoj kaj instruantoj . la simplan aritmetikon k. ni ne povis halti. — Jes. Mi meditis dum iom da tempo. same kiel pri ĉia afero. oni iras al la biblioteko.t. Se oni bezonas multe da detaloj. ni ne nur estigas amikecon inter pli aĝa kaj juna homoj kiel Marsan moron aŭ institucion. kiam ni komencis simpligi. Tiu devas gardi la junan kontraŭ la malsobreco en kutimoj k. lainstrumetodoj ŝanĝiĝis. tio helpas al la edukado. Kiam venis sur nian globon mondlingvo kaj enciklopedioj. oni serĉas en enciklopedio. — Sed kiu instruas la geografion kaj historion ? — Neniu ĝin instruas nun. La pli juna amiko povas laŭ plaĉo forlasi sian pli 121 . kuraĝo.

ĝi en efektiveco estas kamaradeco el pasintaj vivoj. tre certe. Ili estas pli sentemaj. — Jes.aĝan kamaradon . ke Glaŭko aglokule rigardis al mi . — Ili estas la ĉefoj kaj gvidantoj en ĉiuj aferoj kaj movadoj de la vivo. . ĉar mi dum la tuta tago revadis. ludado. Mi tuj pensis pri tiu neklarigebla amikeco inter Klajn kaj mi. — Cu vi opinias.t. pli nervemaj kaj kelkfoje tre praktikaj sed neniam revemaj. ŝajnis al mi. studado k. kaj pri amaferoj ili povas ofte tre bone konsili. inspirante idealojn de heroeco kaj mildeco. tamen tio ne ofte okazas. kiu inspiras amikecon ĉe siaj samseksuloj estas progresinto ? — mi demandis. 122 . Dumvivaj samseksaj amikecoj ĉe ni estas tre oftaj. Tia kamaradeco havas difinitan lokon en la lerneja vivado.kaj mi ja havis kaŭzon senti min kulpa. Sed tamen mi ne diris al li ion pri 1onol. ili ofte pasigas kune tre grandan parton de Ia vivo. ke tiu.p. — Ree Glaŭko rigardis al mi kaj atendis. Ekzistas inter du samseksaj homoj ia kunsento .

al la cmocioj per tio. N la sekvinta mateno sur la kampoj Mitsel parolis al mi pri Ionol. malĝojigajn konigojn. PlTAGORASO. flekseblecon kaj obeon. kaj lastatempe fariĝis pli kaj pli malbona. pltol infano aŭ amiko. Arundale. iujanoj miaj. G. — Antaŭ du tagoj ŝi ŝajnis tute feliĉa. 123 . Gi devus esti pli ol pairo aŭ patrino. ĝi devus esli pli ol edzo aŭ edzino. ke ĝi kulturas la Mfditado efikas plt altajn kaj ekstermas la malaltajn. kio deous es. ke ĝi iom poil iom donas al ĝi unupunktecon. — Mi havas gravajn novaĵojn por vi. Aŭskuliu. — Ne.— mi diris. — Dum kelka tempo ŝi pli kaj pli malsaniĝis. Ce tio fariĝis al mi malvarme. S.— ŝi daŭrigis— de post multaj semajnoj la malsano komenciĝis. 21 Meditado cjikas al la inlelekio per lio.— ŝi diris— Ionol ne estas tute sana.i la ŝtato por bona sociano.

— Eble vi eraras.— mi diris.
— Ĝi ne estas korpa malperfekteco.
— Diru, kio
ĝi estas.— Mi parolis preskaŭ kolere,
mi apenaŭ povis elporti la turmenton.
— ŝia cerbo ne bone funkcias.
Fine mi komprenis. Kompatinda Ionol ! !
— Ce la aviadejo kaj alifoje ŝi tute forgesis, kiu ŝi
estas. Du-tri fojojn ŝi kondutis preskaŭ freneze, kaj
hieraŭ oni devis ŝin forkonduki el la maŝinejo ; ŝi
kondutis tiel strange. Nun oni ne permesas, ke ŝi
iradu sola, sed ŝin akompanas aŭ Majrol, aŭ Glaŭko aŭ
mi. Por mi la afero estas tre dolora. Vi komprenas
. . . . ?— kaj ŝia voĉo preskaŭ plore mallaŭtiĝis.
Dum kelka tempo mi ne bonc komprenis, kion
mi faras.
— Ni devas, . . devas resanigi ŝin. — mi rine diris.
— Glaŭko jam de longe ŝin kuracis, sed, kiel vi
vidas, senefike.
Subite la plena signifo de la terura fariĝo frapis
min.
— Kion fari ? Kie ŝi estas ? Cu mi povas nun
vidi ŝin ?— mi raŭke kriis.
Mitsel min rigardis mire, poste kompreneme, kaj
divenis miajn sentojn.
— Mi komprenas.— ŝi diris.
— Cu mi povas ŝin vidi ? Kiu scias, eble. %. . .
— - Ne nun ; en la vfspero.

* * *

Mi restis sur la kampoj dum la tuta tago freneze
fosante la teron. Antaŭ apenaŭ du tagoj en la
zenito de mia ĝojo kantiĝis al mi la bela ario "La vivo
estas bona", kaj nun . . . nun . . . ĉiuj revoj ruiniĝis. . .
Kruela, peza sorto. ! !

124

— Sed ni nepre devos resanigi ŝin. — mi diradis kaj
rediradis, kvazaŭ parolante al la terbuloj.
Antaŭ la vespero ŝi kaj Mitsel venis al mi sur la
kampo, ne avertinte min pri tio. ŝi rec estis la kapric-
ulino, tamen. krom tio, kondutis tute racie. ŝi
rekonis min sed ne memoris, ke ni renkontiĝis ĉe la
naĝejo. Tia forgeso estis piko al mia koro, kvankam
mi ne atendis, ke ŝi memoros. Post iom da tempo ŝia
ĉeesto tiel same efikis al mi kiel antaŭe, kaj ankaŭ ŝi
komencis perdi sian kapricemon. Ni paŝis hejmen.
Kiel bele kaj sane ŝi aspektis ! Vidante ŝin tiel, mi
pensis kun ĝojo, ke mi dediĉos mian vivon por servi
al ŝi, por faciligi al ŝi la vivon. La dioj donu, ke ŝi
ne tute freneziĝu.
* * *

Malfrue tiun vesperon mi iris al Glaŭko.
— Klarigu la evoluadon de la edzeeaj aferoj.— mi
diris.
— Antaŭ multaj jaroj, kiam regis la kapitalismo,—
li komencis— la edzino estis dum la tuta vivo posedaĵo
de la edzo. Oni povis tre facile, malkare kaj private
edziĝi, sed por ordinara homo preskaŭ neeble estis
eksedziĝi. Kiam la homoj pli poste kleriĝis kaj
evoluis, ili volis havi la eksedziĝajn leĝojn tiel liberigaj,
tiel malkaraj, kaj tiel privataj, kiel la edziĝaj. Iom
post iom tio fariĝis, ĝis fine ni evoluis ĝis nia nuna
stato, en kiu la devo al la socjo estas la ĉefa afero en
ĉiu edziĝo. Oni nun kompreneble enamiĝas, same
kiel antaŭ mil jaroj, tamen nun, antaŭ tio, devo al la
socio estas tio, kio influas al nia konduto. Ne pasio,
sed devo nun agigas nin. — kaj Glaŭko aglokule rigardis
min.
— Oni pensas nun pri la naskotoj anstataŭ pri sia
emocio. Oni scias estri sian pasion kaj agas nur por

125

tio, ke bonaj, sanaj korpoj naskiĝu. La edzeca vivo
ĉe ni estas memofero al la socio, en kiu ni gardas nin
kontraŭ perdo de la racio.
Kiam gejunuloj enamiĝas, ili iras al saĝulo por
demandi, ĉu ili taŭgas unu por la alia. Se li permesas
al ili geedziĝi, ili kunvivas tiom longe, kiom ili deziras.
La konsento de la saĝulo estas la sola edziĝa ceremonio.
Ne estas nun ĉe ni festa manĝado, trinkado kaj
donacado, kiel antaŭe. La edziĝa soleno jam ne estas
publika ĝi fariĝis privata. Spite la manko de edzecaj
;

katenoj, plejofte geedzoj kunvivas dumvive.
— La devo al la socio estas ĉe vi tre forta penso. —
mi diris.
— Jes, tio estas la senegoisma kaj dia parto de la
homo.
— Mi ne tute komprenas.
— La spirito vivas per memoferado, per altruista
agado ; sed la fizika formo vivas per akirado. Kiam
homo vivadas memofere kaj altruiste, li fariĝas die
forta.
— La spirito en homo dependas de la fizika formo,
de la fizika cerbo. — mi intermetis.
— Ne, tute ne. — diris Glaŭko — La homa spirito
estas esence eterna, kaj la fizika korpo kaj la sentoj
estas nur iloj, per kiuj la spirito laboras kaj akiras
spertojn. Kiel la okulo konscias eterajn ondojn, kiujn
ni nomas lumo, tiel same en la cerbo ekzistas la povo
konscii multajn pluajn eterajn ondojn, intelektajn
kaj spiritajn ondojn. La scienco ja instruas, ke multaj
eteraj ondoj ekzistas, kiujn ne konscias la ordinara
homo. Tiuj pensondoj vibras al la animo, same kiel
lumondoj vibras al la okulo. Se iu penso estas ekster
nia konscio, ĝi por ni ne ekzistas ; ni estas parte
blindaj.
*

126

Oni devas sklavigi la dezirojn. Afero konata ĝi estas en la scienca mondo. kiu 127 . senlime antaŭen ankoraŭ ni evoluados. unu pruvo kuŝas en tio. tiel. kiam oni dormigas la cerbon. fariĝas treege eksterordinaraj intelektaj aktivecoj. — Do. Por klarigi tiajn fariĝojn pos- tuliĝas tezo. tute ne. — Do la ekzisto de aparta spirito en la homo. Oni devas sklavigi la pensadon sub la spiritan intcli- genton. Kiel mi antaŭ kelkaj semajnoj klarigis al vi. kvankam centfoje reenkorpiĝis la plej altaj el ni. en kiu oni forlasas la sentajn konsciojn. emociojn kaj la tutan malaltan homan parton. kaj jam ne argumentebla. Tiu liberiĝo el la personeco ne estas perdiĝo de la indi- vidueco. — Kaj la spirita ĝermo en la sovaĝuloj apenaŭ estas viva ? — mi demandis. — Kiel oni povas konscii la pli altajn eterajn pensondojn ? — mi demandis. en kiu oni tute estras la pensadon. — Parte per meditado. ke oni povas pri kio ajn pensi. ke ĉe hipnotigitoj. — Per meditado ? — Jes. ke ekzistas spirito tute aparta de la fizika korpo. ke per eksperi- mentoj evidentiĝas. sed ĝi estas pli alta evoluo. tamen ni kvazaŭ ĵus naskiĝis . la spirita pensanto estos libera de ĉiaj korpaj doloroj kaj limoj kaj ĉio personeca. Oni tiam memoras siajn pasintajn vivojn. ke ĉi tiu spirita parto de homo estadas aparte de la korpo ? Cu mia tuta pensado ne dependas de mia cerbo ? — Ne. — Apenaŭ ? — Sed kia pruvo ekzistas. ĉu ĵus komenciĝis nia evoluado ? — Jes. pasiojn. per profunda meditado. aŭ eĉ tute ne pensi. gis fine la eterna memo.

— Jes. ke fariĝu edziĝo kun iu. 128 . — li respondis. kaj sekve el ĉio ĉi. evoluante al perfekteco. kiu ne estas cerbe sana ? — La devo al la socio ne permesus tion. — Cu oni permesas. fariĝante pli altruista. oni ĉiam pensu pri sia devo al la socio en ĉiu ago.ree kaj ree enkorpiĝadas. pli potenca . tio estas via filozofio ? — mi demandis.

.

Ni ofte trans- pasis turniĝojn de la rivero. Ce tio mi malpli malĝajis. ĉu pri tiu vorto aŭ pri "barbaroj. — Ne. Mitsel jam ne korektis ŝin. — Cu en la alilandaj Marsaj urboj ekzistas antikvaj pitoreskaj konstruaĵoj ? — mi demandis al Mitsel. Cio estis planverkita por la estonteco . oni antaŭzorgis pri ĉio. ne al la pasin- teco. Ionol kiel antaŭe zorgis pri la veturigado funkciigante la maŝinon. — Por vidi la sovaĝulojn. ĉirkaŭ kiuj rondiris ekstere de grandaj parklandoj. Kelkajn vilaĝojn mi vidis. Mi mem zorgis pri la haltigiloj. — Morgaŭ ni forveturos. Ni iras antaŭen . plena de grenkampoj kaj fruktarbejoj. kie ĉio rememorigis al mi pri pli feliĉaj tempoj. estis plejparte ebena. ĉu ne ?— diris Ionol. kaj kelkaj domaroj. — li diris. Por veturi tien ni uzis aŭtomobilon similan al tiu. ne posten. — Jes. tra kiu ni iris. beleco. — diris Mitsel — ili havas. ni rigardas al la estonteco . 130 . utileco kaj saneco de la urbo- sistemo. kiu celis la marbordon same kiel ni." — — Jes. kio tuŝos al la oportuneco. cirkla fervojo. aŭ pli ĝuste estus diri. — diris Mitsel. — Ni iros al la marbordo. kiujn ili admiras. kvazaŭ ŝi estas tute cerbe sana. li diris. La lando. En tiuj sin trovis nur unu-du ĉefkonstruaĵoj en la centro. kiel ni poste vidos. en kiu ni venis. La vojaĝado estus pli bona ol restado en Lajsiso. komencitajn urbosistemojn. ĉu ne ? — diris Ionol. — Cu estas malproksime ? — Dutaga vojaĝo. — Sed la sovaĝuloj havas antikvajn konstruaĵojn.

oriente kaj okcidente. "frateco" valoras pli ol montlego da anti- kvaĵoj. Pro tio. troviĝis fortikigita urbo.— Ionol petis Glaŭkon. Antaŭ milkelke da jaroj sur enlanda parto de Marso. Bela estis la lando. ekzistis flanke dc ĉiu turo nur unu pordego bone gardata. Por eniri aŭ cliri la urbon. — Rakontu al ni novcleton. — mi konsentis.Ili havas multon el la pasintcco. kaj la grenkampoj estis nudaj. En la tuta longo de la muro trovigis koridoro. Longe li sukcese regis. jen rabante al siaj malamikoj rikoltojn kaj riĉaĵojn. jen organizante la urbajn kaj ĉirkaŭe kamparajn aferojn. tamen oni jam rikoltis. Li siatempe batalis kontraŭ preskaŭ ĉiuj aliaj baronoj en tiu parto de la lando . aranĝis pli oportune siajn kusenojn. Oni en la unua tempo nomis ĝin la septura r. de kie la soldatoj defende eljetis siajn batalilojn. kies suproj estis diversformaj. ke la ĉirkaŭa kamparo tre plate etendis sin kaj la domamaso grupiĝis sur nealta monteto. — Jes. Glaŭko enpensiĝis. kaj jen sian urbon defendante kontraŭ atako. ili ne povas havi la "novan senton. por ke li povu rigardi al ni ĉiuj." — Jes. la sep turoj bone vidiĝis de malproksime. kies nomo estis Sirobo." kiu ĝisvivis hodiaŭ kiel mondnomo„ En Septuro regis barono.rbo. — konsentis ni — rakontu. super kiu leviĝis sep altaj turoj. Ui aspektis malĝojaj kaj akordiĝis kun mia koro. kaj dum ili rifuzas rezigni tion. kaj poste tio aliiĝis en "Septuro. kaj per sia base belsona voĉo komencis jene : Kaŭzo kaj Efiko. Li tute estris per fera mano la loĝantaron. tra kiu ni iris. tre malofte konsentis li amikiĝi 131 . de norde kaj sude. Ĝi estis ĉirkaŭmurita per dika masonaĵo.

eĉ tiam. li apenaŭ povis silenti. sed ankaŭ vidiĝis kelkaj virinoj kaj knaboj kaj eĉ unu-du knabinoj. la abunda. kiu portis signojn de dumknabina trolaborado. malluksa nutraĵo restis nemanĝita . ili vivis sole por malpaci. kaj de post tiam li. Antaŭ du semajnoj. kio doloris lin. Kun sia armeo li estis kvazaŭ ia freneze sovaĝa besto. flagris torĉoj kaj ie kaj ie sur la muroj strangformaj ombroj eksaltis kaj moviĝis. jen maljunulo kun kripla membro apatie respondas al junulo. Antaŭ kelkaj el ili sur la tablo. ke ne petegis de la li li barono plifaciligon de la laboro. Jen kelkaj servutuloj sin apogis sur la tablo profunde dormante. Kontraste al tiu mizera homamaso staris junulo ĉe la muro apud torĉo . kiam minacis al li trc timiga potenculo. Tre lacaj estis ili pro ĵusa tro- laborado sur la kampoj. senĝue manĝetis. kaj jen virino. sed ne same kiel suferis liaj kunuloj. kaj lia koro fariĝis plena de kompato. kies dorso jam tro frue kurbiĝis. estis la malfacilaĵoj de liaj kunlaborantoj. Liaj okuloj reflektis la brilon de la flagrantaj torĉoj kaj liaj trajtoj estis plenaj de varma sentemo al la malfacila doloro de la mizeruloj. Li pensis pri ili. Same estis pri la ceteraj baronoj . Plejparte ili estis viroj. ke oni lin trolaborigadis. Li meditis pri tio. Forta li estis spite tio. Ce longa tablo sidis tridekkelke da servutuloj. ne pri si mem. li nomiĝis Anako. 132 . kiu vidas en siaj samspeculoj nur prirabotojn kaj batotojn. Tio. batali kaj rabi. Lia koro fajre ribelis kontraŭ la krueleco de la barono.kun ili. kiam Sirobo venis en la manĝejon. ĉar lia konscienco diradis al li. ne pace estis al ke estas malkuraĝulo pro tio. Ankaŭ li suferis. la kompatinduloj bezonis ripozon pli ol manĝaĵon. Estis nokte en granda ĉambro en unu el la turoj .

Estis nun evidente al Anako. Pli kaj pli 133 . ke li petegos plifaciligajn kondiĉojn por la servutuloj. Fine ili sattrinkis kaj ekvenis al la pordo. ke bone traktata besto pli volonte laboras. kaj jen li kuraĝe diris. insidante kontraŭ ia kompatindulo en Septuro. Post iom da tempo li ŝajne akiris sian volon. ke li ne por si mem petegas. vidiĝis. apenaŭ kredante al siaj oreloj. Pli oportune ofte estis al Sirobo paroli per glata lango kaj agi kaŝe en la nokto. Elokvente elfluis la vortoj dum komencis stariĝi la ĉetabluloj. forgesis sian doloron. Jen lia voĉo preskaŭ plore petegis kompaton. ludante rolon de ia bonkorulo. Subite Sirobo eniris la ĉambron. nun parolante pli laŭte kaj eĉ kelkfoje ridante. ol malbone zorgata . Li paŝis antaŭen kaj baris al la alvenantoj la vojon. obtuze. kiel antaŭe. kaj ĉiuj ne povis dcturni la okulojn for de la junulo. ke li laŭ bezono uzus ruzon aldone al kuraĝo. forgesis sian malsaton . Tiuj. Nun decido venis al la junulo. Jen esprimo sur lia vizaĝo montris. ke Sirobo ruzas. sed por ili. ol uzi sian povon en luma tago. ke li laboros same. kiuj suferis. kiuj manĝis. ke li estas diplomatiisto same kiel rabisto. ĉe kiu staris Anako. La dormantoj vekiĝis kaj forgesis sian lacecon. Li aliris al la mastro. tiuj. Stranga ago kontraŭ barono estis tiu de servutulo. kiun ili ambaŭ trinkis. ke li laŭde flatas la mastron. Unue time. sed poste pli kaj pli kuraĝe laŭte H parolis. jen li mallonge eldiris vortojn klarigante. kaj dum li parolis. aŭskul- tante la vortojn de Anako. kiu prizorgis la servutulan nutraĵon. tamen la junulo kuraĝe staris tie kaj komencis paroli. Pli kaj pli multe da servutuloj starigis dum la vortoj de ilia pledanto ritmiĝis laŭ la pasio de la juna koro. ke li alparolos Sirobon. kaj la mastro alportis ruĝan alkoholaĵon.

. tia knabo estas ribelema. Varme fluis la sango en liaj vejnoj. Servuta knabo kuraĝis kontraŭparoli al li . kiam li eniris la kastelan ĉam- bron. enspiris longe. ĉar li ĵus ludis rolon de bonulo . 134 . Mi nepre devos forigi lin. justa kaj brava ? Sed Ii forpelis la pensojn. flegante venenajn. Pli poste.. li lasis lin paroli iom plu.. . Kelkaj ploris. Lia vizaĝo fariĝis jen dente blanka. EI la ĉambro Ii rapide elpaŝis. dum la silento fariĝis turmento.. li trovis sin senpova kontraŭ ties elokventeco. Li pensis : jes. jen sange ruĝa. li la barona estro de Septuro ! ! Neniam tia okazo fariĝis antaŭe. iom post iom kolero komencis boli en la brusto de Sirobo . Se li restos ĉi tie en Septuro. Kolero fariĝis kolerego.. dum li iris kastelen. Tamen. furioza. kolero pro tio.. ke ĝi faris unue lin senparola poste. Li kuntiris la lipojn. kaj fine. kiam li atingis sian ĉambron kaj iom ripozis. justeco kaj kompato. longe . Kial la barono ne silentigis Anakon ? Videble la surprizo estis tiom granda kaj subita. atakis lin la pensoj : ĉu ne estus bone doni al la laboristoj iom malpli da laboro ? Cu ne la knabo estis prava. ne rigardante ĉirkaŭen.. — Letereton vi alportu al Tresedo la Ruĝa. kronis la kapon de la junulo. fajra pasio ondis en lia brusto detruante ĉian eron de racio. mallumajn pensojn. kiam li volis mutigi la junulon. fulme rapide faligis la knabon per unu pugnobato. antaŭ la mastro. Bandaĝo sanga.alproksimiĝas Ia mizeraj servutuloj kvazaŭ sorĉitaj de la bela muziko de la nobla junulo. tia knabo estas danĝera. ke oni venigu tuj Anakon. kaj fine . Ii ribeligos la servutulojn. Ne ! tio por li estis neelportebla. pli honorinda ol ia juvelo ora. ke tia servuta knabo kuraĝis paroli tiamaniere al li. Li vokis serviston kaj ordonis.

— Kiam mi ekiru. kiel kutime kun ĉeestuloj de la barono. partianoj aŭ kaptitoj de Tresedo la Ruĝa. tamen en lia animo. sentime. Pluvis kaj la vento siblis tra la arboj . En la ĉambro estis plena. antaŭen al kruela. senhezite. Floris tie la industria maŝinaro. kc li farus same kun ĉiu Septurano. Li sciis. via barona moŝto ?— Ii humile diris. * * * En Ia sekvinta mateno. Longe li sidis tie. kiun la sorto enmanigos al li. La knabo respekte sin klinis. dolora morto. kie antaŭe staris Septuro. • * * Post miljaro sur ĝuste la sama loko. silento. ke sekve Tresedo ĵuris per ĉiuj profan- aĵoj de la infero. rigardante al la pordo. Li sciis. 135 . ke lia devo ordonas al-li obei al la barono. — Morgaŭ matene antaŭ la sunlcviĝo. Malforta li scntis sin . Sirobo sidis senmova. lia kapo turniĝis. Antaŭen rajdis la knabo. ke ĉiuj senditoj. sed ĉar li vivis tiatcmpe li pensis. La vizaĝo de la knabo eĉ pli paliĝis. ke jes . li sciis. La multaj fabrikejaj kamentuboj vomis funebran nebulon super la malĝoja domamasaĉo. raŭke kriis la korvo. La knabo sciis ĉion ĉi. el Septura pordego rajdis Anako. ie naskiĝis germe ia eta dubo. kaptinda ? Li pensis. Cu la venĝo al li estis dolĉa. havinda. ke tia alporto venigos al li torturojn kaj morton. nun staris komerca domamaso. kaj malaperis. posteniĝis ne detur- nante la vizaĝon. kaj la urbo estis nigre maku- lita de la fumoj de la komerca konkuro. ke tiu Tresedo estas la plcj ĝismorta malamiko de Sirobo. de la fulgo de la kapitalismo. kiuj venis en la manojn dc Sirobo estis mortigitaj.

tamen sur ŝiaj noblaj trajtoj fluas pli da ribelemo ol ĉe la laboris- toj. ostaj vizaĝoj vidiĝis apenaŭ unu kruela . Laboristoj amasiĝas jam ne laborante. moviĝemaj kaj ridantaj estas multaj. En unu vintra tago leviĝis la vento kaj forblovis la inferan plafonon de la domamasaĉo. Ce ili vidiĝas malgaja atendo kaj infana pacienco . mire brilu super la mizeruloj. Proteste marŝas tie grizharaj maljunuloj. Tio estas Anako. de atletaj superhomoj. En tiu bonkoreco kaj bonhumoreco kuŝas la vivforto de la evoluado. nature ĝi emas al kamaradeco. kiu reenkorpiĝis. En la ĉefstratojn ili svarmas kvazaŭ nigra formikaro. Sunbrilinda tago ĝi ja estis . spite la torditaj de trolaborado vizaĝoj. Tiu kamaradeco tra ĉiuj mallumaj tempoj promesis estontan gloron de ĉiaj perfektecoj. senĉapela. Ili formiĝas laŭ longa linio kaj komencas marŝi kvinope. ŝi kontraste aspektas kun la strikantoj. tamen la frateco en ili faras ĉion ĉi elportebla. de urboj kiel Lajsiso. ebligante ke la suno pale. Esence la homo estas bonkora . diverstipaj estas ili. Plej- parte ili estas viroj.Vento en tia loko estis beno . sed ĉiuj portas signojn de trolaborado. Ili ŝercis kaj ridis.la palaj. blua aŭ bruna jupo. Ui ŝercas malgraŭ tio. io okazas. Antaŭen moviĝis la longa homstrio kvazaii giganta nigra serpento. tamen le kaj ie vidiĝis virina. ke ili strikas. sub kiuj ili laboras en fabrikejo. kaj en tio kuŝis la promeso al la nuna Marso. malriĉa. ĝi fendis la nigran kovrilon kaj enlasis la sunbrilon. Ce apuda konstruaĵo staras junulino. Babilemaj. En. knaboj kaj eĉ kelkaj knabinoj. Ili strikas kaj malsatas. ĉe ŝi 136 . Tiuj milkelke da homoj marŝas por protesti kontraŭ kondiĉoj. ŝi ne estas unu el la strikantoj.

Jen palvizaĝa virino kun infaneto. ŝi klarigas. ili povos akiri pli da salajro. ke ŝia tuta animo proteste ekflamiĝas. — Karulo mia." ŝi pensas. Kvazaŭ instinkte ili rekonas en ŝi ĉcfon kaj gvidanton. kiajn vivojn ili rajte devus travivi. kiaj ili devus esti. ŝi nun kuras antaŭen. ĝis ŝi atingas la plej antaŭajn. nur ŝi konscias. ĉe la strikantoj kelkaj el la viroj muzikas. — La strikantoj venas. ŝi parolas al ili. scd estas alie por ŝi. — Strange ! — Knabino kondukas ilin al monumento. — Kion vi vidas ?— diras la edzino en la lito. Ne povas ili kompreni tion. Sed en sia koro la junulino malĝojas komprenante. ŝi montras al ili tion. por ili la estonteco ne ekzistas.— li respondas. nur la nuno. jen malsata. Jen strikanto svingas flagon. — li diras paliĝante. minuton post minuto. ŝi ne komprenas. kio forestas el ilia vivo . Interne de la sufiĉe komforta domo estas ŝiaj gepatroj . ŝi parolas incite al ili. nome : Sirobo. al la ĉefplaco. malsana knabo. kaj subite ŝi trovas. Li en sia dormĉambro staras ĉe la fenestro. Tie en granda. Ili rigardas al ŝi kiel al ĉefo. ke ŝi marŝas kun gi. ankoraŭ antaŭen serpentas la homamaso. fermu la fenestron. reenkorpiĝinta. Antaŭen. kio mankas al ili. Ce la sojlo de la pordo ŝi staras en la sunbrilo rigardante al la serpenta amaso. ke se ili nur agas kune. kial ŝi tiom simpatias la mizerulojn. ŝi kondukas ilin al la centro de la urbo. Antaŭen ili marŝas. kaj tio pli ordigas la marŝa- don kaj samtempe kuraĝigas ilin. altruista ribelemo. Memoru ke 137 . jen unu krias ŝercan saluton al amiko . "Kiel honte.ekflamas nobla. Al ŝi la muziko sonas tre ironie. ilin ne interesas la strikantoj. Iuksa domo loĝas la estro kaj posedanto de la fabrikejo.

Tamen. — Lukso . se li pagus al ili tiom. al iliaj malfacilaj ĉu ne estus bone doni vivoj iom da ĝojo. Sed Sirobo rigardas al la ekscitita homamaso kaj timo kaptas lian koron. . — Ni laboradis kaj malsatas. tamen ĝi ne estis tiom dolĉa. ke via kormalsano fariĝis lastatempe pli kronika. Do. ne. kaj li demandas al si : ĉu ne estus bone. li ĉiam pli malpli frue venĝis. domaĉoj !— krias la strikantoj. havinda kaj kaptinda. Kaj en lia animo pli kreskis ia eta dubo. — Vidu en kia lukso li — loĝas ŝi diras— -dum vi en domaĉoj malsatas. neatentante ŝian konsilon. 138 . iom da lumo Sed aŭdiĝas kolera ? muĝado de strikantoj kaj vidiĝas la figuro de la knabino. . tiom havinda. li neniam kompatis.ĉia ekscito estus por vi tre danĝera . ĉu ili estas malpli sentemaj ol bestoj ? Ili respondas : ne. tiom kaptinda. kreskis en lia animo ia eta dubo. memoru.— krias la strikantoj. Sirobo koleras pro tiu blondhara knabino. ke li traktu vin malpli honorinde ol bestojn ? Vi laboradis kaj nun malsatas. — ripetas al sia edzino la kompatinda Sirobo. — La knabino ankoraŭ flame parolas. kiu montras geste al lia domo. ke ŝi venas kaj incitas al liaj dungitoj ? Kial ŝi baras al li la vojon ? Neniam dum sia vivo li per- mesis al iu bari al li la vojon . ne aŭskultu !— diras la edzino— Fermu la fenestron. kiom li pensis. Tio estis longe atendita venĝo. La venĝo por li estas dolĉa. kiu fondis metiunuiĝon. — Ne aŭskultu. Kiu ŝi estas. kiom ili petas . Antaŭ ne longe li trovis prctekston por maldungi laboriston. sed tamen. ne. Si deman- das al ili. Nur la vido de ŝia figuro naskas en li malamon. Nun li vidas la strikantojn. kial vi permesas.

Li parolis kontraŭ ilia heroino. ke multo en la vivo. En tiuj kelke da minutoj li travivas multajn dolorojn. Ili rehejmeniĝas. sed multajn. tiel same rapide pasas antaŭ li liaj multaj vivoj. kriante al la strikantoj : vi mortigis lin . kaj komencas aliri al la domo. Li komencas kompreni. Fine li agonie falas sur la plankon. kaj kiel dronanto vidas en tre mallonga tempo siajn tutajn dumvivajn tagojn. ke la leĝo de kaŭzo kaj efiko estas tute justa same kiel ĉia alia natura leĝo. Li komprenas. ke ĉio. ke kaŭzoj kaj efikoj por plenumiĝi bezonas ne nur unu vivon. Ili ĉirkaŭis la domon kaj leviĝas terura raŭka homara muĝado. Li subite komprenas. vi mortigis lin. fariĝas tre hele klara sub la lumo de vivaro. ke multaj fariĝoj havas kaŭzojn en pasintaj vivoj. ke la amo naskas amon. Tio por Sirobo estas terura torturo. Kee. sin eligante el la fenestro kaj levante la pugnon kontraŭ la hom- amaso. Li 139 . kaj ke ĝi helpas al la evoluado. kiu estas neklarigebla en la lumo de unu vivo. La edzino freneze elkuras el la domo. • • • Sirobo ŝvebas senkorpe en la astra mondo. Li komencas lerni la lecionon. Li komprenas. — Malbenu la knabinaĉon !— li krias. Sirobo morte paligas. kaj la malamo naskas malamon. kio venas. pli kaj pli laŭtiĝantc. el kio helpe fariĝos karaktertrajto en venontaj vivoj. ilia savonto. estas aŭ ŝuldo el la pasinteco. kiel sensenca estas la persekutado al venĝo. Lia koro doloras lin. Haj trajtoj tordiĝas kaj el lia brusto elfluas la lasta konvulsio de la vivo. senpensa pro kolero li levas la pugnon kaj krias : — Malbenu vin kaj vian knabinaĉon ! 1 Ce tio alkuras amase la strikantoj. aŭ io. Kolero naskas koleron . Kelkaj homoj vidas lin. Li vidas. ilia idealo.

Mi pensis. en kiun li portos kun si la spertojn el pasintaj vivoj. ĉar la evoluado de Sirobo estis tiom grava.komencas pretigi sin por venonta vivo en la lernejo de la mondo. sed ne la memorojn. kaj fariĝis kelkminuta silento. * * * Glaŭko finis. Tamen. rapide forpasis la tago. pli instrua. por alia vivo. kaj dum ni aŭskultis lin. Pli poste Glaŭko rakontis plue. ke en tia rakonto sur la Tero oni rakontus en la fino. kio fariĝas kun Anako. ke la Marsa fino de la rakonto estas pli nobla. kiom tiu de Anako. . 140 . mi pensas.

.

kaj tio por mi estis ĝojiga. Seneko. Glaŭko kaj Mitsel promenis ekstere. kaj trinkas nur pro soifo. kaj provizas al si por uzado kaj necesado. pli milda. haĵ vivas laŭ la racio ne imitante. des pli ŝi forgesis la banalajn okazojn en la Lajsisa vivado. kiu venis al ni kelkfoje antaŭe. ke mia ĉeesto efikis En mia kunesto ŝi iom post iom fariĝis pli kvieta. ke estas pli konore Forgesi tian moron. Bela ŝi ĉiam estis. Ekzistas tia moro ? Jes. Komencis ŝvebi ĉirkaŭ ni tia nedirebla sento de ia mistera fariĝonta okazo. tamen ŝi samtempe fariĝis pli kaj pli aminda. 142 . tre raciige al Ionol. Ni longe parolis pri bagateloj. Foje dum vespero ĉe nia haltejo ŝi kaj mi estis solaj dum longa tempo. NI trovis. ol ĝin sekvi. . Akto 1. Sed pensas mi. sendube. ho ve ! ne pli memorema. ne por paraclo kaj pompo. — Cu vi povas naĝi ?— mi demandis. Ju pli ni parolis. . sed aliflanke. Kiom multe mi volas naĝi en malvarma akvo. Hamleto.— ŝi subite diris. sed en siaj mildaj humoroj ŝi fariĝis eĉ pli alloga. kiu tnanĝas nur pro malsalo. Felita estas tiu homo. ŝi estis tiel bela. Sceno 4.

faritaj el pajlo . Laflirante la ĉefstraton.— mi diris. dum dubo kaj necerteco brilis en ŝiaj okuloj. — mi diris. ni vidis multe da homoj. ke mi memoras tiun nomon. — Tute ne. Sur sian kapon ili starigis ĉiaspecan ĉapelon. kion ŝi forgesis. kiu estis malpura kaj havis kelkajn malpurajn antikvajn konstruaĵojn. Jes.— diris Ionol. Multaj estis nigraj kaj grandaj. Iliaj picdoj vestiĝis per ia nigra. Ni alvenis al Odnetso. kaj ŝi fariĝis ree kapricema kaj bagatele nekontenta. gi estis "ledo. ko ili penis ĉitirilate kaŝi tiun fakton. ĉiuj estis pezaj. — Kial do ili portas ilin ? — Pro kutimo. kelkaj estis tre rigidaj kaj malmolaj. — ŝajnas al mi." — Cu ili bredas bestojn. pro modo. 143 . ke mi povas. — Ankaŭ mi kvazaŭ memoras ĝin. Iom poste revenis Glaŭko kaj Mitsel. umado memoris . — Mi pensas. pro modo. — Tute ne. Ni unu la alian okule " rigardis dirante : Jen estas io plu. — Cu la ledaj botoj kaj la lanaj vestoj estas komfortaj ?— demandis Ionol. — mi rediris. ili efektive estis homoj malgraŭ tio.— ŝi respondis. — Jes. — Cu ili estas komfortaj ?— ripetis Ionol. por ke ili povu senfeligi ilin ? — diris Ionol.— diris Glaŭko. precipe tiuj de la virinoj ." Ni lasis la aŭtomobilon ĉe gastejo kaj marŝis de tie ĝis la marbordo. — Kial do ili portas ilin ? — Pro kutimo.— klarigis Glaŭko. malmola materialo la nomon mi post multa cerb- .

ili ja similis unu la alian per tio. pro modo. kiujn ili nomas modoj.— filozofiis Glaŭko. kiuj estas signoj de barbareco. — Por kio estas la bastoneto ? — venis la demando de Ionol. tio ŝajnas al ili bagatelo. se ili nur sed estas laŭmodaj. — Kial do ili faras tian sensencaĵon ? Kial la virinoj malbeligas sin tiamaniere ? — demandis Ionol. nun tiuj plenkreskaj infanoj same havas ludilon. 144 . — Jes. donante ai ĝi multe da laboro. mi eraras. ke la subaj pulmoj funkciu? — demandis Mitsel. Ne. ambaŭ estis same absurdaj. — Tute ne. — Cu ili estas belaj ? — demandis Ionol. Cu tio estas vera ?— demandis Mitsel. — Cu tio ne malebligas. nun pro kutimo ili portas bastoneton. kiam parenco mortis. La virinoj portis tute malsimilan kostumon al la viroj. — Iam antaŭe infanoj ludis per lignaj glavoj . — mi miavice klarigis. — Kompatindaj sovaĝuloj ! — diris Ionol. ke la homoj ĉi tie vestas sin per tute nigraj vestoj. — Kial ili pinĉas al si tiuloke ? — demandis Ionol — Kial ne pli alte ? Kial ne pli sube ? Kial ili ne pinĉas al si la brakon aŭ la kruron ? Pro kutimo. ke ambaŭ atingis la fundon de malbeleco . kvankam ĝi nur faras malutilon al la socio. Foje tiuj plenkreskuloj portis glavon por dueli . silkaĵoj. La virinoj pinĉis al si per ia korsaĵo meze de la korpo.— diris Glaŭko. — respondis Mitsel. — Pro kutimoj. Kelkaj viroj svingas bastoneton. — Mi aŭdis. Sur la ĉapeloj de la virinoj troviĝis ĉiuspecaj birdplumoj. ili ne estis tute malaj. florimitaĵoj kaj aliaj strangaĵoj.

kiom mi scias. — Pro kutimo. — mi klarigis antaŭ ol Glaŭko povis eldiri la vortojn. kaj viroj tute alimaniere ?— demandis Ionol. kiam la homo estis duon- besta. Poste. Ni ĝojis trovi. — Kion ili lernas el tiuj libroj sidante en tiaj strangaj hamakoj ? — Ui ne lernas. kvankam nekredeble.— diris Glaŭko. kaj por malebligi. — Jes. ili nigre pentris sin. la kutimo vivas ĝis hodiaŭ. Kiel vi vidas. — mi intermetis — jen estas la marbordo. Multaj el ili sidiĝis sur seĝoj kaj legis. Tie vidiĝis amasego da homoj. ne povis respondi. ke la spirito aŭ fantomo rekonu kaj venĝu. 145 . La intereso pri la vojaĝadaj kuriozaĵoj kaj fremdaj kutimoj ja estas sanigilo por la cerbo. ili ankaŭ estis klarvidaj.— kaj li geste montris al ni kelkajn gefratojn vestitajn tute per nigraj vestoj. — Kial ili faras tion ? — Antaŭ multaj jaroj. estas tamen vere. Eble li povis. ili konservis la kutimon. — La origino mortis en la nebula pasinteco. sed anstataŭ nigre pentri sin. Mi turnis min al Glaŭko sed li por la unua fojo. ĉar ili vivis interbatale kaj malpacc. — Kial ili formike svarmas ?— diris Ionol. ke ŝi tiom interepiĝis pri la junaj fratoj. ili iom post la morto de sia kunulo. — Kial virinoj unumaniere vestas sin. ili legas amrakonton. — Sufiĉe pri la vestoj.— li diris — sed la absurdaĵo ankoraŭ floras ĉi tie en Odnetso. tio estas. povis vidi ties fantomon. — mi diris kaptante la vortojn el la lipoj de Glaŭko. sed li ne volis. Tio timigis ilin. kiam ili pli civiliz- iĝis kaj komencis vesti sin. ili nigre vestis sin.

Iliaj poetoj. antikvaj "vidindaĵoj" sur Marso. — Jes . de kiuj ili povas deŝiri lanon kaj ledon. tute proksime al fenestroj kaj pordoj. Jes. — senpacience protestis Mitsel. la enamiĝo estas granda pasio. jen ĉio. — Jen ni nepre devos vidi ilin ĉe ilia vespermanĝo. bela kaj sanktiga. kio fariĝis interne. La vespermanĝo estas ĉefafero en la Odnetsa vivado. pentristoj kaj aliaj artistoj adoras la "enamiĝon. — Amrakonton ?— miris Mitsel. tra kiuj ni povis vidi ĉion. Ili speciale ornamas sin por ĝi . ili ofte faras grandajn agojn por ĝi. kio ekzistas por skribi pri tio ? Kiam la pasio venas. teatraĵoj. Preskaŭ ĉiuj rakontoj. — Ne estas tiel ĉe la Odnetsanoj. Tie estis granda ĉambro." — Samtempe ili gvidas la "grandan pasion" en la bestoj. ili frake vestiĝas. kial ne ankaŭ " la enamiĝo servu ? tamen ili obstine respondas : "NE. Por ili la enamiĝo estas pli ol ĉio alia en la vivo. — diris Glaŭko. oni simple regas ĝin por la bono de la socio ." La enamiĝo estas ilia religio . Rakontoj kaj teatraĵoj ĉiam finiĝas per edziĝo aŭ sukcesa amafero. glora. tiu ne vivis.— kontraste diris Mitsel. ornamita de la tre bone konata de mi stilo. Ili estas sklavoj sub la "granda pasio". — diris Glaŭko — Tio estas unu el la tre rimarkindaj. — Kaj ni Lajsisanoj estasreĝoj superĝi.kiu floris 146 . kantoj kaj artaĵoj elmontras ĉe ili la "grandan pasion.— daŭrigis Glaŭko — kvankam ni diradas al ili "Cio en la naturo servas al la homo.— — Sed. Kiu ne enamiĝis." kiel ili nomas ĝin.— diris Mitsel. ankaŭ grandajn krimojn. — diris Glaŭko. Ni iris al hotelo kaj sidiĝis en ĝia ĝardeno. bredante por si estaĵojn plej bonajn.

kiam mi estis tie. Antaŭ unu jaro. kion oni tie nomis. artajoj. tute ofenda por arteca okulo. Kvankam mortis la kapitalismo. Cu ili estas amuzistoj aŭ ĵonglistoj. Ĝi donis al mi tre strangan senton.en Londono. Vidu la diamantojn en la ĉemizoj. Vidu kiel amuze ili vestis sin !— kaj ŝi ridis pli ol iam. Jes. — Kiaj strangaj homoj. fuŝornamoj k. malsanigaj. La ĉambro estis plenplena de ornamaĵoj kaj. Mi ne ridis je tiuj "salonaj sinjoroj. ĝi tute similis la altrangajn hotelojn en Parizo kaj Londono. Ce la muro estis tapeto tre ofenda por sentema okulo. tia ĉambro ŝajnis al mi reĝa palaco. — Pro kio vi ridas ? — mi demandis. ŝtofe tegitaj mebloj. — diris Glaŭko. — Ĝi estas la plej altranga en la urbo Odnetso. — Nepre malpura kaj malsaniga tiu fariĝos ĉambro kun siaj multaj anguloj." Ili frake vestiĝis. kaj mi memoris kun honto.— diris Glaŭko— -ili ne nomas sin amuzistoj aŭ ĵonglistoj. pri kiuj mi legis en antikvaj libroj.p. vidu ringojn ĉe la fingroj kaj vidu juvelaĵojn ĉe la longaj haroj de la virinoj.t.Glaŭko. ke mi mem foje estis frakulo. sed Lordoj. ĝi ŝajnis abomcna ĉambraĉo. — Kiel amuze ! ! ! Kiel ridigaj estas iliaj rigide amelitaj ĉemizoj ! ! ! Sed kiel malkomfortaj ! ! ! — Ne.— diris Mitsel. mal- puraj mebloj. Ankaŭ en la ĉambro estis multe da malbelaj. tamen la 147 . kaj la loĝantoj tre fieras pri ĝi. malkomfortaj. Mi rigardis al ĝi. nun post loĝado kun. La tuta ellaborita efckto estis tre ekstreme malakorda. koloroj kaj temo dolorigis la vidon. Altranguloj kaj Financistoj. Nun Mitsel komencis ridi. kie multe da bildoj ĉiuj malsimilaj laŭ formato.

ke lia morala kaj intelekta evoluo estas multe pli progresinta. tute ne pro sia intelekta aŭ morala evoluo li estas kelnero . — Ili pensas. — diris Glaŭko. — KION ? ? ? ? Salte leviĝis Mitsel kaj Ionol samtempe. — Mi ne komprenas vin. dum Mitsel silentis jam ne ridante. ke liaj prapatroj ne ekspluatis la laboristojn. — Ne. Glaŭko. ke tio beligas ilin. — Kion ili manĝas ? — mi demandis. — Cu tiu homo. — Cu ili efektive pensas. — Plorindaj barbaroj ! — diris Ionol. — Kuiritaj ? — Jes. — certigis Glaŭko. kiu servas al la aliaj. kaj ju pli da titoloj havas ĉi tie iu homo.— diris Mitsel — 148 . kie ekzemple saĝulo kiel Glaŭko manĝis nur unuspecan nutraĵon. — Ne estu naŭza.li diferencas de la aliaj sidantoj pro tio. des pli da diversaj nutraĵoj li manĝas ĉe unu manĝo. Tute male estas en Lajsiso.loĝantoj ĉi tic ankoraŭ amas la "bonan malnovan tempon" kun ĝiaj moroj kaj kutimoj. — Estas vere. — protestis la junulinoj. ol tiu de la sidantoj sur !a malkomfortaj seĝoj ?— demandis Ionol. — Ankaŭ multe da diversaj kuiritaj manĝaĵoj troviĝas ĉe ilia tablo. tiu estas kelnero. — Kial ili portas juvelaĵojn ?— demandis Ionol. ke juvelaĵo aŭ ringo povas beligi ilin ? — Estas fakto. estas instru- anto ? — Ne. — Mi supozas. — Fiŝaĵon.

kuraĝas kaj krimas por la "granda afero. kiel ilia koro batas." Mi rigardis al Ionol. . jen junulo ridis kun virino. — ŝajnas kvazaŭ mi iam kun ili vivis. tiajn blankajn tablotukojn. kaj ree mi sentis en ŝia ĉeesto ion mistere potencan. Mi kun miaj Teraj pasioj. — ŝia tuta animo ensorbis la scenon . komprenis.— kaj ŝi geste montris al la salonaj sinjoroj. kiam oni pensas profunde pri ĝi. 149 . — Ankaŭ mi. ili ambaŭ lasis Ionol kaj min solaj. ili ne trinkas alkoholaĵon. ke mi memoras ilin.Mi vidis sufiĉon. . Rigardu. emocioj kaj avidoj. tiujn virinojn kun iliaj longaj haroj. kiel ĝi estis. ŝi kliniĝis antaŭen kaj per brilaj okuloj observis . observadis. iam en la nebula pasinteco mi vidis ilin. kvazaŭ ion fariĝontan. ili nun volas muziki. Malĝojiga ĝi estas. jen virino vidas sian edzon kun fremda virino. — Jes." Mitsel ne komprenis tion. mi pensis. Jes. tie ili estas. ĉe tiuj frakulaj sklavoj de la "enamiĝo" ! Mi povis kunsenti kun ili pli ol povas Mitsel aŭ Ionol. kaj tian ĉambron mi iam antaŭe vidis.— kaj Glaŭko leviĝis . Mi promenos. Nun en ŝiaj okuloj vidiĝis dolĉa brilo. Tamen ili estas pli altaj. kaj ili ne manĝas viandon. mi pensis. donante al ŝi juvelaĵon . Strange bela ŝi estis. Kiom da korbatoj. . Jes. Ciufoje kiam mi rigardis ŝin. . Jen pudrovizaĝa virino sidis kun grasa maljunulo . kvazaŭ rentuloj en kapitalista Londono. ŝi movis sin pli proksimen al mi. — Sajnas al mi. dirante "Kiam la pasio venas oni simple regas ĝin por la bono de la socio. kiam ni gondole glitis sur la lago en Lajsiso. . ŝi ŝajnis eĉ plibeliĝi. tremoj kaj timoj ĉe tiuj salonaj elegant- uloj .— ŝia voĉo fariĝis tiel dolĉa.

ankaŭ sidis tie violonisto.." Mi forgesis. supozeble. kio venos. fariĝis akcidento.— mi diris. la frateco. — Sed vi parolas angle. — Jes kaj poste poste ? — Cu mi vivis en urbo L . Laj .— ŝi diris en la angla lingvo. rekonsciante kie mi estas. Al mi la sceno ankaŭ estis strange konata. Mi vivis nur en tiu momento. Mi rigardis al Ionol. — Jes kompreneble. kaj kvankam mi ne povis aŭdi la vortojn en la ĉambro. sed post tio.." Ne pri la nova sento. Tie estis piano... Mi sciis. — Tute vere. Mi pensis pri ia fama angla kanto "Cion por la amo. Lajsis . Mi komencis kanti. kiun mi kantis. orienten. .. I remember all this. Jes. sur kiu ludos frakulo. — Ni altiĝis kaj flugis orienten. ne konsciis mi pri alitempo. . Li kantos pri "La Amo. sed dankon. — La vortoj estas sensencaj. iu kantisto nun intencis kanti. kaj tre serioze rigardis al la plafono per fiŝokuloj. ni ekiris al Germanujo cl Londono. ? 150 . Mi ĝin kantis denove. . ĉu vi ne memoras. ne malkonvene al la sceno. ke mi estas sur Marso.— Sing it again. kiujn li kantos. Ne strange sonis miaj vortoj. tamen la ario ŝajnis simila al tiu. ke kiam venis la fremda planedo. kantante ĝin en la angla Iingvo. La kantisto staris tie.— mi diris.— ŝi diris. sed pri la malnova egoista seksamo. — ŝi daŭrigis— Ĉu mia akcidento estis grava ? Cu ŝi estas tute rebonigita ? — Pri kiu vi parolas per "ŝi " ? — Pri mia aeroplano. I remember . . Mi eĉ povis prezenti al mi la vortojn. — Pri via aeroplano ? — Jes.

Ree ni fariĝis la feliĉaj. Mi revenis al ŝi. sed ĝi subite finiĝis . kaj mi bone povis vidi. Ja bona estas la naĝarto. Jes kaj phe ? — Mi memoras. Lajsiso.. Kio okazis en Lajsiso lastatempe ? ŝi enpensiĝis. . — Poste ni iris naĝi. . Tre feliĉan vesperon ni tri pasigis kune. kion mi faru ? — Parolu al ŝi nur en via lingvo. . — Mi memoras. vi promesis rakonti al mi multon pri viaj pasintaj vivoj. pacaj gejunuloj. . ke kiam ni promenis kune en Lajsiso. iris al li kaj diris : — Ionol parolas angle . . En tiu momento mi vidis Glaŭkon en la ĝardeno. ke mi montris al vi la maŝinon. — Atendu . jes. Estis en la naĝejo. ĉiam parolu al ŝi nur vialingve. — Bafnel. . same kiel nun. Mi forestos dum pli da tempo. . per kiu ni veturis al Lajsiso. — Jes. kion plu ? — Mi memoras. — Jes. . Mi lasis Ionol. — Poste sur la lago ni gondole veturis . jes .. Ni jam 151 . . Miaj revoj efektiviĝis . Lajsiso. — Jes. Ionol reĝis en ia sorĉlando. . Bafnel.— mi helpis al ŝi. — Cu neniom ? — mi senpacience demandis. tre feliĉa estis mi. ke vi tre bone ludis la laŭntenison kontraŭ Baf Baf .. — Ha. Memoru. Bafnel . — Cu vi memoras Lajsison ?— mi diris. Lajsiso . — Jes. ke ŝi penas ion memori. mi ne memoras pli.

Ni paŝis en la ĝardeno tien kaj reen. . Mi ne volis pensi pri klarigoj . 152 . nur al ni mem. — La vivo estas bona— ŝi diris. — Kaj la mondo estas bela— mi murmuris.ne rigardis al la junaj fratoj . . nek volis Ionol.

ke ŝi lernis la lingvon. Mi skribas. mi supozas. ol havas la ordinara Marsano. Ni estis. kaj dumvoje mi parolis angle al lonol. Unue ŝi ne povis paroli en la Marsa lingvo. ke la sorto ne venigis nin al Marso. sed post kelkaj tagoj ŝi tre rapide komencis lerni ĝin. Ni revenis al Lajsiso. ni havis pli da pasio. Sendube ŝi kaj mi sur la Tero multfoje. estis veraj Teranoj . por ke ni vivu aparte. tamen mi ne deziris. ni ambaŭ estis tiel feliĉaj. kia estas pli memorado ol 153 . vivon post vivo amikiĝis laborante kune. ŝajnis al mi. sed ĝi estis tiaspeca lernado. Ambaŭ ni.korpo kaj nomiĝis Klajn. ke ni geedziĝu . Glaŭko permesis. ke ĉio ĉi ŝanĝiĝu . li eĉ konsilis tion dirante. ne tiom multe evol- uintaj.

kiu okupis vian nunan korpon. ŝi same rapide lernis la Teran mondlingvon. ke pro ia kaŭzo la reenkarniĝo de Klajn ne fariĝis sukcese en la unuaj monatoj. — Kion faras tiuj du spiritoj nun ? — Ili laboras helpe al la evoluado en pli altaj mondoj . kapricema spirito kaj vivigis ĝin. ĝis ĉiuj ĉesunaj planedoj elsendas la ĝustajn vibrojn al la reenkorpiĝejo. prizorgis kaj penis sukcesigi la reenkarniĝon. tre certe estas. estas unu spirito. Poste. Kelkfoje la spirito devis reeniri la korpon de lonol. kiam ĝi volis cedi ĝin al Klajn. Oni memoru. — Kial Klajn ne reenkorpiĝis sur Marso tiel same facile kiel mi ? — Ekzistas multaj eblaj kaŭzoj. kiam Ionol estis kapricema. kiu forlasis la korpon de 1onol ĉe la veno de Klajn ? — Tiu kaj la spirito. tion kaŭzis la vagantaj spiritoj. Unu vesperon mi petis deGlaŭkokelkajn klarigojn. 154 . kiuj regis ŝian korpon ? — Jes. Mi mem havas teorion.iernado . — Kie estas la spirito. kiun mi antaŭe konis. — Cu ŝi kondutis al mi amike nur tiam. ĉu ne ?— mi demandis. — Jes. — Cu tiam. kiuj faciligas al la reenkorpiĝo. kiam Klajn komencis sukcese regi kaj eniĝi en ŝian korpon ? — Jes. Spiritoj en la astra mondo uzis ŝian korpon. ke ĉiu spirito devas atendi. — Klajn. venis iu vaganta. kaj kiujn ni nune ne komprenas. Alifoje. ke ni Marsanoj nur ĵus komencis eksperimenti pri tiaj aferoj. Sed mi ne tedos vin per miaj malsimplaj teorioj . ĝi similis al la lernado de la Teraj geniuloĵ. kaj Ionol. ankaŭ ili atendas. Sendube ekzistas multaj fortoj kaj leĝoj en la naturo. kiun mi nun konas.

reiros al la Tero. Tio por ili estos tre interesa. kaj dek kvin Terjaroj estas longa tempo. — Jes. ĝis vi volos foriri. ni eksperimentas. kaj iri Teren. — Cu oni ofte ĉi tie faras tiajn agojn ? — Ne. — Jes. kaj ni per tio esperas akiri multe da sciencaj konoj. vi povos decidi helpi al ni pri niaj eksperimentoj. — Vi eksperimentas je animoj per la reenkorpiĝo ? — mi mire demandis. kion vi faros post unu monato. vi ambaŭ cedos viajn korpojn al ili. en kiu oni povas multe ŝanĝiĝi. La du spiritoj penos reeniri vian korpon kaj la korpon de Ionol. Mi meditis dum kelkaj minutoj. Yi viavice sur la Tero. en kiu vi kaj lonol. ke mi mem vizitos la Teron ? 155 . sed mi tre dubas. kicl tio tuŝos al tiuj du spiritoj. ke vi povos resti ĉi tie ĝis vi estos sataj de vivo. Tiu estus superhomo. kiu unufojon loĝante en Lajsiso povus forlasi ĝin. tute ne. Fine mi diris : — Kial mi devas skribi miajn travivaĵojn. se estas vere.scion. pro amo al la Tero. pro dezirego helpi al evoluado kaj pro volego akiri . — Kion ili atendas ? — Ili atendas la tempon. povos doni al ili multajn el la Marsaj helpaj ideoj. — Eĉ se tiu tempo venos. — Vi ne scias.— mi diris. En ĉiu dek kvin Terjaroj Marso plej alproksimiĝas al la Tero. kiuj atendas ? — Forirante de Marso. — Kiam venos la tempo por nia foriro ? — Mi jam promesis al vi ambaŭ. ĉu mi iam fariĝos sufiĉe altruista por forlasi Marson. kaj ĉe unu el Ia venontaj plejproksimiĝoj.

por senti ĝin ni devas ŝanĝi la kutimojn. mi pensis. — Kvankam oni povas nur en ĉiu dekkvino da jaroj reenkorpiĝi Marsen aŭ Teren. per stranga maniero sendas sian rebrilon sur la Teron. kiujn ni ankoraŭ ne komprenas. — mi respondis. — Jes. por ke tiu spirito uzu la manon de Terano. kaj kvankam ĝi ŝajnis simila al io Tera. tamen ĉar en la pli altaj spiritaj kaj intelektaj mondoj ne ekzistas tempo kaj spaco. Pli poste mi komprenis kaj legis. — Cu tiamaniere venos sur la Teron progresaj ideoj kaj idealoj ? — Jes sed ankaŭ helpas multaj leĝoj naturaj. Tian Teranon. kaj al unu el ili mi deziras konigi tion. La nova "Frateco" estas nova vero . mi sur la Tero aŭdis pri ili. ke viaj travivaĵoj kun la doktrino de la nova sento estos skribitaj per mano de mediumo. tiel same en la estonto ĉio sur Marso rebrilos tie. tamen mi ne povis diri. sed por kompreni novan veron.— diris Glaŭko. Cio sur Marso. Mi rigardis al la vorto Odnetso. se vi ĝin scias legi. ke mi ĝin rekonas. Cirkaŭ la Tero estas multaj sen- korpaj spiritoj. oni ofte devas uzi novan kutimon. — mi intermetis. kelkaj el niaj progresintoj povas iri spirite al la Tero. Kiel la vorto Odnetso havas sian rebrilon sur la Tero. — Liberigu vin el kutimoj kaj legu. Mi longe rigardis al la vorto. — Cu Odnetso ekzistas sur la Tero ? — Tre certe. kies manon uzas senkorpa spirito oni nomas mediumo. — Kutimoj estas kelkfoje utilaj. ĉu ne ? — Jes. kion vi skribas. — Ni do esperas. ĜlS KESKRIBO ! . komencante per la lastaj literoj.

.

W. Libroj pri la reenkorpigo estas haveblaj Ĉe la Teozona Societo en multaj landoj. Neder- lando. Anglujo. Madras. Metioj kaj Industrioj (The Brotherhood of Arts. La Okdeno de la Stelo Orienta. Amsterdamo... Skribu por Esperanta flugfolio al la sekretario de la Teozofia Societo en ĉiu lando. Mann. Chicago. India (Hindujo). Gregg Stenografio estas sistemo kun kursivaj vokaloj kaj konsonantoj. W. . Usono. Cefoficejo estas : The Theosophical Publishing House. London. Adyar. Gregg Publishing Co. La Frateco de Artoj. Ostadestraat 94. "La Internacia Socia Revuo" : Monata ĵurnalo : W. Nutters. 19 Tavi- stock Sq.C. Crafts and Industries) Internacia Sekretario estas W. North Michigan Avenue. 6. senpozicia kaj nedikiĝa.