Você está na página 1de 34

POR RECENZO!

DE

K. R. c. STURMER

1930
THE ESPERANTO PUBLISHING CO., LTD.
LONDON, W.C. I
POR RECENZO!
LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO

AI mia amiko,
L UNDON matene, dum Ia rnatenmango, Profesoro Davis,
profesoro pri angla literaturo e Ia universitato de
Londono, trovis Ia avenkaon trokuirita, kaj tio estis ~uste
L. N. NEWELL Ia afero, kiun li ne povis toleri. Li lasis, ke Ia servantino
rompu telerojn, ke i metu liajn kolumojn en Ia tirkeston
(" Eleno Vinfero "). destinitan al naztukoj, e ke i ordigu lian skribtabIon kaj
danke. tiel kau liajn plej gravajn paperojn. Li ne protestis se
i invitis amikon en Ia kuirejon, por tetrinki, kvankam li
opiniis, ke havante liberaj iun merkredan posttagmezon kaj

s iun duan dimanon i povus rezigni pri tio. Sed li havis


grandan amon al guste kuirita avenkao, kaj ee Ia plej precize
fritita lardo, kiu sekvis, ne povis redoni Ia bonhumoron.
" Jam tro longe ni tenis tiun inon," li dekIaris aI sia edzino,
"i ekindas forsendon." Profesoro Davis estis finnlipa,
grasa viro kvardekjara, kun vizago bonkora, sed sulkigita de
Ia dispepsio. Oni povus imagi, ke tiavoe li parolus pri stu-
dento sekvinta neregule kaj senvigle liajn kursojn.
" Ne stulte parolu,' diris s-ino Davis gaje, " vi ajne kredas
nin -vivantaj en antamilitaj tempoj, kiam oni povis elekti Ia
servistinojn. Nuntempe Ia servistinoj elektas siajn mastrinojn
kaj ni devus goji, ke Mario elektis nino Efektive, i estas
~tre bona knabino, mi tute ne plendas pri i,
"Eble, tiaI ke vi ne mangas avenkaon, a se foje vi
mangas, via buo estas tro difektita per trinkado de varmega
teo, vi ne rimarkus, eu gi estas bruligita a ne.'
"Nu," diris s-ino Davis, dezirante angi Ia temon, "vi
tiuj raito] rezervitaj estos hejme je Ia kvina,-kvina kaj duono, u ne? Kion vi
Copyright hy the author, 1930 faros-prilaboros tiujn ekzamenpaperojn ?"
" Ne," gruntis li, lasante in sangi Ia temon nur, ar li vidis
5
6 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 7
novan okazon por plendo, "u mi ne diris al vi almena 11
sesfoje dum Ia lasta semajno, ke roi iras unuafoje gvidi tiun
kurson pri moderna literaturo e Wirobledon? Unue mi EI liaj sarkasmaj aludoj al Ia proletaro oni povus kredi
pensis, ke mi venos hejmen, kaj post temango veturos ai Profesoron Davis arogantema en sociaj aferoj, sed vere ne
Wimbledon, sed efektive, apena estas sufice da tempo, veni estis tieI. Nur Ia dispepsio generale kaj precipe Ia trokuirita
i tien el la civito, tiam veturi ai alia antaurbo. Plej bone avenkao kazis tiun humoron; efektive li tre amis rakonti
mi mangos e Ia universitato, ne, plej bone en restoracio- kontra sin Ia anekdoton, ke iam Ia karbportisto vidis lin en
preferinde estos, se mi evitos Ia lernejan atmosferon dum Ia ~ardeno antai Ia domo, sarkantan kaj vestitan en eluzitaj
mallonga tempo. Post Ia kurso mi trafos trajnon al Streatham, vestoj, kaj elkrs, "Jen, vi, u Ia mastro trovigas?" Li
de tie omnibuson tien i. similis multajn el sia klaso, kredante, ke li bone konas Ia
" Kia kurso estas ?" laboristaron, nur pro Ia kapablo erci kun iu tramkonduktoro,
"Nu, unu el tiuj kursoj por plenagulaj laboristoj, kiuj pri kies menso kaj medio li estas tute senscia. Li nomis sin
nunterope svarmas en nia demokrata lando. Vi komprenas, socialisto, vodonis por tiu partio e Ia balotoj, kaj sendis Ia
Ia literaturon kaj Ia arton oni donas ai Ia proletaro por ok filon al gimnazio, evitante Ia popollernejon.
ilingoj. Nu, oni bone pagas Ia profesorojn, ok dek funtojn Tiun Iundon li temangis e Ia universitato kun alia pro-
por dudek kvar lecionoj. Estis Allen kiu diris al mi, ke li fesoro kiun li kore roalamis. Tiu estis maldika, nigrahara,
bone profitis, gvidante unu-du iuvintre, kaj sugestis, ke mi birdokula viro, kiu parolis iam nur pri golfo, atomobiloj
permesu al li, doni ankai mian nomon alia asocio--estas Ia kaj virinoj. Profesoro Davis ne Iudis golfon, nteresgs
Laborista Kleriga Asocio, a iun similan titolon ~i havas, nur pri Ia propra ato, kaj malatis, ke frailoj obscene parolu;
estas subvenciata de Ia tato, mi kredas, iuokaze Ia tuta ~enerale malats fralojn, krom se ili estis tiaj pro familiaj
salajro venas el Ia impostoj, au lokaj au tataj, vere roi ne cirkonstancoj. Li trafis Ia trajnon al Wimbledon kun plezuro,
scias. Nu, finfine mi ne volas plian Iaboron, sed Ia mono kaj seris Ia domon de Ia kurso.
utilos, kaj se Ia proletaro de Wimbledon volas lerni pri Ia Wimbledon estas sufie tipa Londona antaurbo, enha-
moderna angla Iiteraturo, bone, tio estos reciproka helpo." vanta Iongajn stratojn da dometoj laboristaj kaj aleojn da
Profesoro Davis eltiris sian pohorlogon kun kontenta mieno, domoj burgaj. Ne estis necese ke li esploru Ia flankstratojn,
kaj ekkrietis. "Dio, jam kvin antau Ia naa=-apena mi tamen, ar Ia ejo de li serata trovgis sur Ia efstrato, apude
trafos Ia naa-kaj-unu. Dankon, kara, do ~s malfrue al Ia teatro kaj Ia kinoj. La grandaj magazenoj versas
ivespere." lumon ien, sed sur malmultajn homojn en tiu horo.
S-ino Davis helpis 1in surmeti Ia palton, ricevis Ia iuma- Estas iom post Ia sepa, kaj Ia plejmultaj nun vespermangas
tenan kaj suprajan kison, kaj staradis e Ia dompordo, rgar- endoroe, nur rapidas kelkaj malfruantoj kaj vagas, enrigardas
dante Ia gfasan korpon de sia edzo pezkuretanta al la stacido- Ia meblobutikojn, revas pri estontaj hejmoj kelkaj paroj da
mo de Ia antaurbo Sydenham. Sur Ia sarna trotuaro, preter geamantoj.
la sarnaj domgardenoj, venintaj eI similaspektaj dometoj, La profesoro trovis konstruajon iom malnovan kaj malpura-
kuris a paadis la diversaj rapidecoj, profesoroj, komercistoj, spektan, kun surskribo "Laborista Halo," vidis per sia
bankoficistoj kaj iaj enlogantoj de burga antaurbo de pohorlogo, ke mankas kvaronhoro al la sepa tridek, kaj iom
Londono. Cuj celis Ia trajnon de g.I, Ia plejmulto iutage, retumis Ia paojn. Li observis Ia butikojn, Ia teatron, Ia
krom dimane. Sed kompreneble profesoroj kaj instruistoj kinojn, aetis vesperan [urnalon, legis artikolon pri Ia futbal-
havas longajn feriojn. trupo de Carnbridge, ludonta kontrau Oxford. Tiam li metis
8 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 9

Ia pipon en Ia poon, kaj plirapidigis Ia paojn retroen. Li etendis sian manon al Ia profesoro, kiu firme premis gin,
rimarkis, ke li pasis jam tri bombonbutikojn, pensis, ke ili esperante, ke li ne montris sian eksurprlzon. Poste aliris
estas tiom multaj en Anglujo, kiom kafejoj en Francujo, vidis knabino de dek-kvar a dek-kvin jaroj, kiu klarigis, ke si
restoracion, kie eble li povos iam tage mangi anta la kurso. ne povos veni proksiman semajnon, ar si devos konfirmigi
Trovante sin e Ia enirejo, li penis ekmemori Ia nomon de tiun vesperon, e Ia pregejo. Davis diris taigajn vortojn,
Ia kursa sekretario. Allen estis klariginta ai li, ke iam unu dume rigardis in observeme. Si estis de tipo nekonata aI li,
ella studantoj agas kiel sekretario, prizorgas Ia registron, kaj naiva, freskolora, montranta respekton, al kiu li ne kutimis
tiel plu, kaj Ia Laborista Kleriga Asocio estis sciiginta ties e knabinoj. Li faris aI si demandojn pri ia legado, trovis, ke
nomon kune kun aliaj informoj. Estis iu Sinjoro Bell. si eestas gimnazion, akirinte stipendion. Li demandis Ia
En Ia vestiblo li vidis anonctabulon, kaj eksciis, ke en nomon de Ia efinstruistino; estas amikino lia.
diversaj ambroj kunvenas pluraj metiunuigoj, sportkluboj Du-tri aliaj alparolis lin, unu mezaga virino, kies mieno
kaj societoj. En ambro 8 kunvenas kurso pri moderna proklamis, ke si estas edzino kaj patrino, kaj kiu konfesis,
angla literaturo, sub Profesoro Hugh Davis, M.A., D.Litt., ke Ia dommastrumado multe okupas ian tempon, ankai
profesoro pri angla literaturo en Ia universitato de Londono, unu viro de lia ago, malpure vestita, evidente stratlaboristo.
redaktoro de Ia serio, "Anglaj Poetoj de l'dekkvina Estis interese.
jarcento gis nuntempo." Fine Davis turnis sin al la sekretario.
Profesoro Davis supreniris Ia tuparon al ambro 8. Fer- "Sajne ni havos sukcesplenan kurson-tre viglajn anojn
minte post si Ia pordon, li adis Ia babilan zumegon etigi aI ni havas."
nura ilustrado. Li sentis sin strange nervoza, diris " Bonan " Jes, ili havas entuziasmon."
vesperon," kaj okule seris Ia sekretarion. Tiu tuj prezentis " Tion mi rimarkis, kaj jen Ia plej grava afero. Vere, i
sin; li estis junulo eble dudektrijara, tipa inteligenta ano de tiun vesperon mi estis tre felia." Davis hezitis momenton,
sia klaso kaj sia postmilita generacio. Li demandis, u Ia scivolante, u Ia rimarko tagis. Ciuj kursanoj jam estis for,
profesoro bezonos iun akcesorajon? Nigrotabulon oni jam Ia sekretario ordigis siajn paperojn. Davis etendis cigare-
provizis. Eble oni povos komenci tuj; iuj studantoj jam dujon, lumigis alumeton por amba ; li vidis Ia alian rapide
eestas, krom du kiuj kromlaboras e sia fabrikejo. rigardi al sia cigaredo, konstati gin de ne ordinara kvalito.
La profesoro prenis sian notaron, kaj prelegis pri Wells, " Kaj u vi trovas tempon por multa legado ?" demandis
klarigante ties signifon en Ia literaturo, tusante liajn ekono- Ia profesoro.
miajn ideojn. De Ia komenco li trovis Ia etoson simpatia, kaj " Nu, jes, sufie. Mi laboras en oficejo, malmultajn horojn,
kiam poste li petis demandojn, ilia trafeco surprizis lin. Oni tio donas al mi okazojn."
montris viglan intereson, malkais multan legadon. " Precipe modernan ?"
La kursanoj komence estis pretaj trovi nesimpatia viron " Plejparte. Wells, kompreneble, Arnold ~Bennett, kaj
el supera klaso, havantan titolon kaj plurajn literojn post Shaw .... "
sia nomo. Baldau, tamen, lia karaktero komencis plai ilin, La kutiman elekton, pensis Davis, demandis " Huxley ?"
kaj ili formetis Ia barilojn de formaleco kaj respektparolo. " Jes, ' Punkto-Kontrapunkto: "
La kurso finigis en bona humoro ambafanka. " Ha, jen majstroverko moderna .. ." Davis haltis, bridis
Davis turnis sin al la sekretario, sed interrompis lin iu viro, Ia entuziasmon al konvena dimensio. Vere strange, ke Ia
kiu dankis lin korege pro lia prelego, petis pardonon, ke li ne sekretario legis tiun verkon. Supozeble li akiris gin el publika
povos regule veni, pro kromlaborado e Ia fabrikejo. Li biblioteko, certe li ne pagis Ia dek kvin ilingcjn. Li plue
12 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 13
gimnaziaj amikoj, darantaj Ia studadon a akirintaj intere- gazetojn. Vere, Emerton estis Ia lasta el la amikoj kun kiuj
sajn kaj felieigajn oficojn; balda e tio esis. Li anigis al la li tenis rilaton; anta nur kelkaj monatoj li ricevis leteron de
oficeja futbaltrupo, kaj unufoje ludis kontra trupo de iamaj li el Germanujo, kie li feriis. te Ia lernejo preska ekestis amo
lernantoj eI sia gimnazio. Tiuj disvastigis Ia famon, ke Bell inter ili, tiom forta estis Ia simpatio; iun vesperon, post kuna
estis multon lerninta; oni vidu lin dribli Ia pilkon e Ia dekstra ekskurseto al Kingston, sidante en publika parko apud
flanko I
Tamizo, Bell trovis sin askultanta al konfeso pri hejmaj
Kaj nun, marSante hejmen, Bell gojis, ke kiam oni proponis malfacilajoj, ke malgra ajna kontenteco mankas mono,
en Ia loka socialista klubo starigi tian kurson pri moderna ekzistas kreditoroj, kiuj premas, ke eble venos fino, e ..
literaturo, li konsentis igi sekretario. La renkonto kaj babi- fugo. Bell ne povis kredi Ia proprajn orelojn. Venis detrui
Iadeto kun Ia profesoro revokis en Ia menson amason de lian koncepton pri tiu alloga mondo novaj vortoj kaj ideoj.
memoroj, pri scenoj viditaj, pri homoj renkontitaj, emocioj Kreditoroj, e ... fugo.
sentitaj, iuj pere de libroj. Li rememoris iun pikan re- Li ne reciproke koilfrdis pri Ia propra hejmo, pro mensa
cenzon, amuzan Ieteron de Ia vundita atoro, respondon de konfuzo pli 01 pro nevolo. Tial Ia ebleco de dara ligilo
Ia recenzisto; ankora li havas Ia eItranajojn, li kredas; li perdigis. Kiom ajn Emerton estis dankema al li pro lia
kutimis kolekti en albumo interesajn artikolojn pri literaturo, kompatemo, anka iometan envion li sentis; poste, kiam
poemojn kaj noveletojn. Li unua pensis pri tio, poste Ia liaj hejmaferoj fine bongs, kiam Ia pensoj pri kreditoroj kaj
amikoj e Ia gimnazio imitis lin. Oni amike rivalis inter si. eventuala fugo ajns malproksimaj, e absurdaj, Emerton
Liaj amikoj havis preska ian avantagon, plej ofte iliaj sentis, ke li malsatas Bell. Ne nur li evitis lin e Ia gimnazio,
gepatroj atentigis ilin pri Ia recenzoj de iu nova libro, montris li incitis aliajn knabojn kontra Iin, Bell rimarkis, sentis
al ili Ia lastan novelon de Gerald Bullett en Ia Londona doIoron, ne povis kompreni. Unufoje li rekte alparolis Iin,
Merkuro a soneton de Lordo Alfred Douglas en La Sabata "Diru, Emjo, kio okazis inter ni? Mi nenion faris, nenion
Revuo. Sed konatignts kun tiuj revuoj, Bell iris pli mal- diris, kio povus-intence, tio estas-se neintence, nu, pardonon
proksimen, hantis Ia librobutikojn de Ia strato Charing Cross, mi petas." Li volis etendi Ia manon, sed hezitis, rigardante
paris pencojn kaj elspezis ilin je francaj literaturaj revuoj, Ia vizagon de Emerton.
povis montri alIa amikoj artikolojn pri Barrs kaj Barbusse, Tiu volis etendi Ia sian, en tiu momento li sentis Ia simpation
Efektive, li ricevis de sia patro pli da pomono 01 ili de siaj. inter ili, memoris pri pasintaj babiladoj, kunaj ekskursetoj.
Tio tre mirigis lin, ke li, filo de laboristo, ricevas pli da pos- Sed li estis parolinta al Bell pri kreditoroj, e pri eventuala
mono 01 Ia filoj de kuracistoj kaj notarioj, kiuj havas hejmojn fugo....
kompare luksajn. Tamen, tiel estis. Li ne havis belajn Emerton rigardis al Bell kun kruela indiferenteco, tiretis
vestojn, li ne havis gramofonon kun muItaj diskoj, li ne povis Ia ultrojn. "tu vi ne fantazias? Vere estas nenio."
ferii alilande, sed li havis pli da elspezeblamono. Bell turnis Ia dorson kaj formaris. 10 bruletis malanta Ia
El gi restis nun liaj libroj kaj liaj albumoj. Kaj atinginte okuloj, li sentis doloron en Ia lipo pro Ia premantaj dentoj.
Ia hejmon li tuj deprenos kelkajn amatajn volumojn. Li *
enrigardos Ia albumon-artikolojn pri Wells li metis kune, Bell komencis late fajfi Ia melodion antae en Ia kapo,
li klare memoris. Ja, e trovigas unu de guste tiu Profesoro plivigligis Ia paojn. Certe li tuj seros tiun artikolon de
Davis J Nu, jen koincido. Li memoris gin, ar gi estis el Profesoro Davis. Nu, fine Ia vivo ne estas tiom malbona,
usona revuo, kaj li ricevis gin donace de Emerton, lerneja kvankam gi eble perdis sian unuan rozkoloron, Li memoris,
kamarado kies patro abonis diversajn usonajn literaturajn ke gis anta nur kelkaj jaroj li ofte kantis sur Ia strato kiam
14 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO
LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 15
Ia homoj mankis kaj Ia mallumo kaadis. E nun li fajfas, kaj
ke Ia franca kabineto denove demisias, pri aktorino edzini-
memoras pri pasintaj belaj tempoj, ekzemple pri tiu vespero
~nta kun oficiro de Ia gvardio CoIdstream, kaj depeon pri
kun Emerton, kiam i1i sidis sur sego en publika parko, e
Tamizbordo. Estis bele. nova milito en :A:inio. Li sentis en si, ke li estas fikse rigardata
de iu, turnis sin, kaj vidis Emerton.
Estis bele en Ia memoro, ar Ia menso de Bell estis forba-
rinta ella bldo Ia sekvon de Ia babilado, estis pentrinta nur
Ia varmecon de Ia kunigitaj brakoj kaj de Ia mensa simpatio. IV
Estis bela bildo, de du junaj kaj soIecaj animoj, travivantaj Emerton estis studento, kaj havis sur Ia vzago tiun sen-
momentojn de Ia vivo, kiuj venas al u, sed nur malofte. zorgan, sengenan esprimon kiu karakterizas studentojn
AI gi Bell aldonis detalon post detalo, Ia krepuskajn ombrojn, generale (krom stipendiuloj kiuj devas studegi en senkomfor-
Ia pIaudetadon de Ia rivero kontrau Ia bordon, Ia Iumojn de taj hejmoj), irka Ia kolo neamelitan kolumon de palbruna
keIkaj tendantoj sur Ia insuletoj. Li audis Ia sonorigadon, nuanco, samkoloran kiel Ia emizo. Vestaro kaj feltapelo
kiu avertis pri ferrnode Ia parko, sentis denove, kieIi1istumblas tagis. Sub Ia brako li portis keIkajn volumojn kaj ekzem-
kun interplektitaj manoj elen al Ia Iumigataj stratoj, kie Ia pleron de Ia tiusemajna Sabata Reouo,
humoro sangigis, kaj ili petole incitadis kaj mokadis' unu Li estis jus veninta el Ia lukssalono de Ia trinkejo, post
Ia alian, gis Ia stacidomo, kie i1i metis Iastajn pencojn en Ia
soIeca gIaso de biero. Iusubita impulso estis pelinta lin
~okoladmasinojn,kaj amike dividis kaj maadis Ia rezulton.
enen, kvankam li tre malofte trinkis sen kunuloj. En Ia
Bell sentis, ke nun li multe atus renkonti Emerton denove, salono li trovis neniun interesa, eestisnur babilantoj pri eva-
priparoli pasintajn tempojn. Li aetis gazeton de strat-
loj, rakontantoj de viraj anekdotoj, velvizagaj,grasaj homoj,
vendisto, Iegis Ia efliniojn. Dume Ia menso tiris el si kaj maldikvizagaj, palaj, vulpaspektaj homoj, uj kun tiu
aldonis alIa bildo pluajn detalojn.
nedifinebla vzagesprmo, kiun oni ofte trovas en anglaj
Cu ili ne audis Ia parkgardiston nvorti kontrau ili, pro iIia trinkejoj. Alilande oni vidas en Ia kafejoj samajn homojn,
malrapidemo, eliri Ia parkon? Emerton mokis Iin, imitante kiel sur Ia stratoj, sed en Ia anglaj bierejoj oni renkontas
unu eI Ia instruistoj e Ia Iernejo. "Cu rni prave ads, ke
tipojn, kiuj ajnas nerenkonteblaj aliloke.
vi uzis ofendan vorton? Vi venos al mi posttagmeze, post Ia Nur unu el Ia kelkaj virinoj aspektis frea sub Ia pudro;
tria leciono." Jes, tiu ests Ia frazo. "Vi venos al mi
estis iu fralino akompanata de junulo, eble fiano, eble
posttagmeze, post Ia tria leciono." Il estis ripetintaj gin
amante, eble frato. Li estis Ieganta avide Ia evaIkuradajn
fojon post fojo, pIoreme, insulteme, knare, altvoe, ridegintaj rezultojn en Ia vespera jurnalo ; dume Ia fralino rigardis
poste. Kom on estas stulta, kiam Iernejano! Tiel oni
senceIe alIa pordo.
pensas en pIenago, sed ebIe estas en pIenago, ke vere stulte Emerton kae observis sino Si memorigis Iin la aspekto
. . . nu, iuokaze li tre atus renkonti Emerton denove.
kaj la sinteno aI Alico. Anka Alico havis tiun profilon,
Li haltis momenton sub stratIanterno por rigardi ree Ia tiel tenis Ia kapon, kiel cervo flaris Ia venton. Strange, ke
gazeton. Estis sur anguIo de efstrato; pIuraj homoj staris, ieli devas memori pri si; arjes, tiu fralino nepre memorigas,
atendante tramojn, amantojn, amikojn. Granda trinkejo estis anka saj manoj kuas tiel sur Ia genuoj....
fermanta siajn pordojn, elpusanta klientojn, kiuj emis rest,
En tiu momento Ia fralino turnis Ia kapon por paroli aI
kiuj petis pIuan bieron, vane provante persvadi Ia servistojn
Ia junuIo, kaj malaperis Ia revo de Emerton. Li vidis, ke li
perfidi Ia Iegaron de Granda Britujo. Estis Ia deka vespere.
eraris. Simileco ne ekzistas. Li metis Ia manon sur siajn
BellIegis, malgrau venteton kiu kunbIovis Ia gazetfoliojn, librojn, du Iernolibrojn kaj unu kontlibron por Ia universitata
16 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO
LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 17
tenisklubo, kies sekretario li estas de Ia tiuvespera kunveno
ble Iegis pri Ia morto de Scott Moncrieff?" Bell estis
de Ia komitato. En Ia sama momento adgis Ia familiara krio
inta pri tio en iu tagjurnalo, kaj dum preska kvaronhoro
"Ferm'" de Ia trinkservistoj, Ia horlogo batis Ia dekan.
vlvinta en antaaj interesoj kaj tempoj pasintaj.
Emerton tiris aI si Ia Iibrojn, poste Ia anson de Ia pordo, kaj
jcs, terure, ke oni perdas lin, nur lastan semajnon mi
eliris unua.
dis Compton Mackenziediri, dum iu prelego, ke lia traduko
Li preska tuj rekonis Bell, kaj hezitis momenton. Li emis
Proust e superas Ia originalon." La voo de Emerton
preterpasi lin, malgra ioman scivolemon; tiam Bell turnis
sin, kaj li etendis Ia manon. mi~is, Ia entuziasmo venis. Finfine, malmultaj amas Ia
teraturon tiom kiom Bell, e e Ia universitato. Subite li
"Nu, kaj kiu atendus vidi vin post tiom da tempo I E
mi supozis, ke vi transloggis ai alia distrikto, neniam mi vidis \llItI~issian elfluon.
Kaj tamen vi ankora ne donis al mi viajn novajojn.
vin surstrate."
inkora Iogas en Ia distrikto, nu, jen bone, kaj kian pro-
" Jen nenio-diversajn vojojn oni havas, u ne, kaj nu-
ion=-pardonu, jen, patro! estas Bell, kiu estis e gimnazio
kieI vi, fine vi iris aI universtato, studentas ?"
n mi, venis e nin foje, vi memoras."
" Ja, en Ia Iasta jaro mi estas, en anglalingva fako, precip
sub Davis. Ne estas malbone, kaj oni ne tro Iaboras. Tenisonmi
ta patro de Emerton, jus painta sur Ia trotuaron el
nnlbuso, estis altstatura, konservinta Ia vizagtrajtojn kaj
Iudas multe, hodia oni elektis min sekretario. eu vi vizits
Ia gimnazion en Ia Iasta tempo? Du kunlernejanoj estas kun
I" lipharojn de siaj militistaj tagoj. Li metis firman manon
ur tiun de Bell, estis demandonta pri lia bonfarto.
mi en i tiu jaro en mia fako, Jones, vi memoras lin, eu ne,
La menso de Bell, tamen, estis jam farinta komparon inter
li studas por igi instruisto. Kaj vi, vi fartas bone? Vi n
skribis de.... " rj Ia propra patro, verukmana kaj krudparola, jam bildi-
til Ia kurbajn ultrojn de unu kaj Ia rektan korpon de
La menso de Bell esis atenti Iin post Ia vorto Davis. Lia
llu. Emerton kaj lia patro ne vidis Ia menson de Bell, ili
cerbo plengis de bildoj pri Emerton, dumtage studanta anglan
literaturon sub Davis e Londona universitato, renkontanta
11" nur, ke li iom subite donis Ia manon al amba.
li Nu, vere mi devos rapidi, mi ja estis-plezure, sed aI kiu
interesajn homojn, interanganta ideojn kun diverspensantoj.
Gi tuj baris Ia vojon alIa konsciode tiaj imagoj, direktis liajn lreso skribi? Bone, kompreneble, e Ia universitato. Nu,
I Emerton, estis gojo, trafi vin denove, bonan nokton, s-ro
okulojn alIa gazeto sub Ia brako de Emerton. Ci ekpintumis
merton, gis revido, espereble denove ni-gis I"
lian Iangon, dirigis ~, " La Sabata'n vi havas sub Ia brako ?
LI turnis, kaj pais tre rapide tra flankstrato preter cento
ei tiun semajnon mi ne Iegis~. eu io interesa ?"
dornoj. Tiam li ekmalrapidis. Scott Moncrieff, La
" Artikolo de Gerald Gould pri Ia lasta romano de Italo
lia/a Recuo, Gerald Gould, kia malproksima mondo estis
Svevo, kaj poemo--"
, t nmcn~i allogislin denove. Li memoris Ia unuajn versojn
" Svevo ?"
IMII'mo,kiun Emerton estis kopiinta por li el iu gazeto,
" Jes, vi scias, Ia itala milionulo jus mortinta, kiun James
IIfl iam li konis parkere.
Joyce konigis alIa italoj; bone, u ne, ke irlandano konigu ai
Ia italoj unu el iliaj verkistoj! Kaj nu, u vi Iegis, ke aperos
Kara, memoros tagon vi
proksiman semajnon hispana traduko de lia Ulysses I
kiam Ia harmoni en. . . .
Jen post franca traduko oni havas hispanan-estas mirinde,
apena oni kredus Ia verkon tradukebla--"
j Ia sekvo ? La sekvon li ne povis mernori, kiom ajn li
" Dum oni parolas pri traduko," diris Bell, "-vi kompre-
. Li memoris Ia belon, kiun Ia vortoj kunhavis por li,
2
16 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO
LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 17
tenisklubo, kies sekretario li estas de Ia tiuvespera kunveno
de Ia komitato. En Ia sarna momento adgis Ia familiara krio nebIe Iegis pri Ia morto de Scott Moncrieff?" Bell estis
" Ferm'" de Ia trinkservistoj, Ia horlogo batis Ia dekan. Ieginta pri tio en iu tagjurnalo, kaj dum preska kvaronhoro
Emerton tiris al si Ia librojn, poste Ia anson de Ia pordo, kaj revivinta en antaiaj interesoj kaj tempoj pasintaj.
eliris unua. "Jes, terure, ke oni perdas lin, nur Iastan semajnon mi
Li preskai tuj rekonis Bell, kaj hezitis momenton. Li emis adis Compton Mackenziediri, dum iu prelego, ke lia traduko
preterpasi lin, malgra ioman scivoIemon; tiam Bell turnis de Proust e superas Ia originalon." La voto de Emerton
sin, kaj li etendis Ia manon. varmigis, Ia entuziasmo venis. Finfine, malmultaj amas Ia
"Nu, kaj kiu atendus vidi vin post tiom da tempo! E literaturon tiom kiom Bell, e e Ia universitato. Subite li
mi supozis, ke vi transloggs al alia distrikto, neniam mi vidis haltigis sian elfluon.
vin surstrate." "Kaj tamen vi ankorai ne donis al mi viajn novajojn.
" Jen nenio-diversajn vojojn oni havas, tu ne, kaj nu- Vi ankorai Iogas en Ia distrikto, nu, jen bone, kaj kian pro-
kieI vi, fine vi iris aI universitato, studentas ?" fesion-pardonu, jen, patro! estas Bell, kiu estis e gimnazio
" Ja, en Ia lasta jaro mi estas, en anglalingva fako, precipe kun mi, venis e nin foje, vi memoras."
sub Davis. Ne estas malbone, kaj oni ne tro Iaboras. Tenisonmi La patro de Emerton, jus pasinta sur Ia trotuaron el
Iudas multe, hodia oni elektis min sekretario. Cu vi vizits omnibuso, estis altstatura, konservinta Ia vizagtrajtojn kaj
Ia gimnazion en Ia Iasta tempo? Du kunlernejanoj estas kun Ia Iipharojn de siaj militistaj tagoj. Li metis firman manon
mi en ti tiu jaro en mia fako, Jones, vi memoras lin, u ne, sur tiun de Bell, estis demandonta pri lia bonfarto.
li studas por igi instruisto. Kaj vi, vi fartas bone? Vi ne La menso de Bell, tamen, estis jam farinta komparon inter
skribis de.... u li kaj Ia propra patro, verukmana kaj krudparola, jam bildi-
La menso de Bell ess atenti Iin post Ia vorto Davis. Lia ginta Ia kurbajn ultrojn de unu kaj Ia rektan korpon de
cerbo plengis de bildoj pri Emerton, dumtage studanta anglan l'alia. Emerton kaj lia patro ne vidis Ia menson de BeU,ili
literaturon sub Davis te Londona universitato, renkontanta vidis nur, ke li iom subite donis Ia manon aI ambai.
interesajn homojn, interanganta ideojn kun diverspensantoj. " Nu, vere mi devos rapidi, mi ja estis-plezure, sed al kiu
Gi tuj baris Ia vojon alIa konscio de tiaj imagoj, direktis liajn adreso skribi? Bone, kompreneble, e Ia universitato. Nu,
okulojn alIa gazeto sub Ia brako de Emerton. Ci ekpintumis 'gis I Emerton, estis gojo, trafi vin denove, bonan nokton, s-ro
lian Iangon, dirigis gin, " La Sabata'n vi havas sub Ia brako ? Emerton, gis revido, espereble denove ni-gis I"
Ci tiun semajnon mi ne Iegis gm. Cu io interesa ?" Li turnis, kaj pasis tre rapide tra flankstrato preter cento
" Artikolo de GeraId Gould pri Ia Iasta romano de Italo da domoj. Tiam li ekmalrapidis. Scott Moncrieff, La
Svevo, kaj poemo--" Sabata Reouo, Gerald Gould, kia malproksima mondo estis
" Svevo ?" tiu, tamen gi allogisIin denove. Li memoris Ia unuajn versojn
" Jes, vi scias, Ia itaIa milionulo jus mortinta, kiun James de poemo, kiun Emerton estis kopiinta por li el iu gazeto,
Joyce konigis alIa italoj; bone, tu ne, ke irlandano konigu aI kiun iam li konis parkere.
Ia italoj unu eI iliaj verkistoj! Kaj nu, tu vi Iegis, ke aperos
proksiman semajnon hispana traduko de lia Ulysses I Kara, memoros tagon vi
Jen post franca traduko oni havas hispanan-estas mirinde, kiam Ia harmoni en. . . .
apena oni kredus Ia verkon tradukebla--"
" Dum oni parolas pri traduko," diris BeU, "-vi kompre- Kaj Ia sekvo? La sekvon li ne povis memori, kiom ajn li
penis. Li memoris Ia belon, kiun Ia vortoj kunhavis por li,
2
liiI --- "1

1
I

18 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 19


gia varmo ekpenetris jam liajn vejnojn, sed Ia vortojn, Ia El du fratinoj si estis Ia pli [una, kaj ia karaktero estis
efektivajn vortojn li ne povis kapti. formita eI dudek jaroj de subigemo alIa estremo kaj superemo
Li promesis al si, ke li seros ilin tuj kiam li alvenos hejmen. de Etelo. Kiel infano si ludis per Ia pupoj, kiujn Etelo romps,
Ankorai li konservas Ia kopion, en Ia skribo de Emerton mem. knabino e Ia lernejo si observis Ia popularecon kaj admiron
La poemo estis verko de iu Brooks, kies volumon li promesas kiun Etelo ricevis de Ia aliaj kursaninoj kaj de Ia instruistinoj.
al si, aeti morgai, nepre morgai. Nu, ke renkonto kun Si alkutimigis al fido, ke en io si povos lasi aferojn al Etelo, Ij
I
Emerton kostu al li ses ilingojnl Kaj tamen, jam antai ke Etelo prizorgos aferojn, ke EteIo kuragos proponi al Ia
multaj jaroj li estis promesinta sin, ke li aetos. Poste Ia gepatroj plialtigon de Ia ricevata pomono. TieI dairis en
deziro estis malfortiginta, sed nun, nun, li sentis, ke li nepre plenagon, kaj dum Ia danco e Ia socialista klubo, kiam si
devos havi Ia solan volumon da poemoj, ~is nun eldonitan de konatigis kun Bell, tiam si estis portanta robon, kiun si
Brooks en neluksa eldono. prunteprenis de Etelo.
Mirinde, ke iu povas produkti tian belon, nepre li estas Oni povas diri, ke si konatigis kun Bell tiun vesperon,
escepta, simpatia homo. Bell sentis grandan sopiron, havi Ia kvankam si konis Iin de infanago kiel kunIudanto. Ne sur
okazon persone koni Brooks, esti ano de lia medio. Ia stratoj. La gepatroj neniam permesis al siaj infanoj, ludi
Kara, memoros tagon vi-- sur Ia strato, kun iu ajn infanao. La gepatroj sciis teni sin
La verso hantis lian menson, trakuris ~in, zumis en ~i, al si, kaj anka siajn infanojn, kaj Ia samo estis vera pri
kvazai por vengi tion, ke li ne povas memori Ia tutan strofon. Gesinjoroj Bell. Certe jes. Oni ne kredu, ke mankas klasaj
Bell trempis sin en Ia vervo kiun li sentis invadi ln, en Ia diferencoj en strato da domoj samspecaj, kies logantoj havas
fluon de rememoroj el pasinteco. Tute felia li alvenis al sia samajn metiojn kaj salajrojn. Oni sciu, ke ankau tie Ia
hejmo, nova domo en ankora konstruata strato. Li eniris superuloj konscias sian superecon, scias konsciigi Ia neindu-
tra Ia ~ardena pordeto, tiris el sia poso Ia loslon, funkciigis lojn pri ilia neindeco.
~n, kaj pasis kun sia gajeco trans Ia sojlon en Ia domon. Li Inter Ia familioj Atkinson kaj Bell ekzistis reciproka estimo,
vidis, ke venas alli renkonte lia edzino. reciproka rekono pri supereco al Ia medio, kaj Ia du familioj
Subite li sentis sin tre soleca, Ia sento premis lian koron, formis parton de Ia pIej alta klaso inter Ia laboristoj en Ia
teruris lin. Li pensis al Emerton, envie malamis lin pro lia distrikto. S-inoj Atkinson kaj Bell estis Ia soIaj virinoj,
universitata kaj libera vivo. invititaj al temango en Ia hejmon de Ia tateklezia paro-
v hestro, kies edzino estis tre altnaza sinjorino, kaj spite tre
sinceran Iaboron inter Ia mizeruloj de Ia distrikto, tamen ne
S-ino Bell estis virino dudek-tri jara, kun haroj de flavo povis ne aludi de tempo al tempo al nobeItitolaj kuzoj. te
iom malpala, "zingibra," la Ia angla esprimo. La trajtoj Ia loka tateldezio Ia familio Bell estis Ia pli influa, ar tiu de
de ia vzago estis delikataj, kaj formis tuton nerimarkindan, Atkinson estis dividita; Ia gekuzoj de s-ino Atkinson apartenis
tiel ke centon da tiaj oni preterpasus senatente sur Ia strato. al sekto de Ia liberekleziuloj.
La esprimo estis de iu, kiu jam de junago atendis en Ia vivo Entute, do, Filiso Atkinson sufice ofte kontaktis kun Ia
nur Ia triarangajn aferojn, nur tion, kion Ia sorto mem decidus infanoj Bell, e lernejo, e pregejo, kaj ankai dum familiaj
doni. Mankis en gi, kieI ankai en Ia sinteno ~enerale, Ia festetoj. Tiuj estis ses, el kiuj Rudolfo Ia plej aga, krom unu,
fiera rigideco de tiuj, kiuj aIiras Ia vivon kun militantaj koroj, Knabino, si rigardis lin, kieI iujn knabojn si kutimis rigardi,
kun akreobservemaj okuloj, kun ultroj kaj kapo ekvilibri- silente, retireme, per grandaj, grizaj, molaj okuloj. Si
gitaj aI atako. observis lian eksterajon, lian semajnan vestaron el fusteno,

~
20 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 21

kaj Iian dimanan el stofo malpalblua. Poste, kiam li iris Kaj ~i iom ploris en Ia lito, kaj [uris alIa fratino, ke estas
gimnazion, li ne plu portis fustenon, sed iam tofon malpal- dentdoloro. Kaj si provis forgesi pri iu, kaj plejparte sukeesis.
bluan, kaj kvankam dum Ia unua jaro li eble kelkfoje havis ira- Kaj poste si tenis sin ferma en Ia ofieejo, kaj vespere restis
jon e Ia genuo, poste li estis iam tre deee vestata, li aspektis plejofte hejme. Kelkfoje, por plai al la fratino, si konsentis
tute kieI iu ajn ordinara gimnazia knabo, kaj dimanon .... eesti daneon e Ia socialista klubo, kaj tiam si kutime vidis
Nu, dimanon, en sia nigra jako, li aspektis vera junulo, Rudolfon Bell. Tio estis en Ia tempo, kiam li jam forlasis Ia
kaj Ia gimnazion apon li forlasis, li portis grizan apelon el gimnazion, kaj laboras e iu metisindikato. Anka kiam
feIto, tuce same, kiel iu ajn sinjoro, kaj li havis faldon en sia lia pli aga frato edzigs, tiam si eestis Ia feston kune kun Ia
pantolono, kaj li promenis en Ia parko kun junuloj laborantaj fratino kaj Ia gepatroj. Estis tre gaja tempo, oni muzikis,
en ofieejoj, kaj fums, Jes, ja, kiam li forlasis la gimnazion daneis, kaj Ia gepatroj sidis kaj ridetadis bonkore. Kaj
apon, li fumis sur Ia strato, tute publike. Filiso estis frallno Rudolfo, li e ebretgis.
sen fratoj, tamen si kapablis diveni, ke tio simbolis Iongan Si observis lin tiam tre zorge. Si estis leginta en iu romano
lukton, multan bataladon en Ia hejma rondo, multajn humili- senteneon, kiu restis en ia memoro, la kiu " Ia alkoholo kaj
gojn de Ia gepatroj, mokojn de Ia familio. Kompreneble, si ne Ia seksa ekscito estas Ia plej severaj provoj pri Ia interna
povis ion diveni, si ne povis seii pri iuj emocioj kaj spertoj homo." La tiu kriterio li ajnis tre aminda junulo, lia rido
de Rudolfo rilate Ia fumadon, de Ia unua momento, kiam lia estis pli 01 iam gajiga kaj saniga; si rimarkis, ke rakontante
patro trovis lin fumanta en Ia neeesejo, gis Ia tempo en kiu historion iom riskan, li forigis el gi an malpureeon, netigis
tiu nur ridetis, vidante, ke Ia filo proponas sian cigaredujon aI Ia komikan f1.ankon. Li havis korpon nature sveItan, kaj
vizitanto al Ia domo. En tiaj aferoj neniu povas seii ion, aspektis bela en iuj ajn vestoj, sed hodia, en vestaro la
sed Filiso komprenis Ia esenean kernon, kaj si kunsentis lin. Ia plej lasta fasono, li memorigis sin pri iu greka dio.
Li neniam aludis pri tiaj aferoj al si, nek pri fumado, nek Oni kantis gajan horajon, kiun Rudolfo plej late partoprenis,
pri Ia iam pli belaj vestoj, kaj ankau si nenion diris, nur kaj si sidis en angulo de Ia homplena ambro, e neatentante
partoprenis Ia generalan enrondan amkmoketadon. Efektive, sian fratinon, kiu staris meze de Ia saloneto, fiera en Ia konscio
post Ia lerneja tempo si malpli ofte vidis lin. Li heredis de Ia de sia beleeo.
familia medio socialistajn ideojn, sed li iris pli malproksimen, Si komparis lin kun Ia junuloj en Ia ofieejo, kiujn si plej-
li ne kontentigis per Ia religia, respektinda socialismo de Ia parte malestimis. Si trovis, ke ili estas kiel tipoj, pli bone,
gepatroj, li estis de Ia nova generacio. Ne per Ia baloto, sed la Ia moderna frazo, kiel mehanikaj robotoj. Ili diskutas
per revolueio, jen kiel oni devas sangi Ia nunan soeian ordon; eterne kaj senfine Ia diversajn markojn de atomobiloj, kelkfoje
almena tieI oni instruis Iin kiam li aligs alIa Ioka socialista iun novan libron, pri kiuj Ia [urnaloj asertas, ke gi estas
klubo. Kaj li komeneis legi multajn librojn de ateista speco, maldeea. Ili nazis in, kiam ili fustris, penis subpremi sian
kaj poste li venis malpli ofte aI Ia pregejo kaj ... dum tiu ridaadon ....
Iukto, Filiso malpli kunsentis lin. Rigardante lin, si sentis, ke li ne estas tia. AI si li ajnis
Kiam si iris Iabori en ofieejo si muIte vizitis teatrojn kaj simboli ion belan kaj puran, esti iu ano de fremda mondo,
daneojn kun Ia kunlaborantinoj, kaj dum longa tempo Ia anstata Rudolfo Bell, dua filo de ojo Bell, Rudolfo Bell, ia
nova vivo preska turnis ian kapon, ar unuafoje si staris en kunludanto e Ia infanlernejo, Rudolfo Bell, kiu promenis en
Ia vivo sola, sen apogo aI Ia fratino, sendepende de iu ajn. Ia parko, tiom fiera pro sia griza apelo el felto, en kiu li
Balda, tamen, venis reakcio. aspektis tute same, kiel iu ajn sinjoro.
La pianisto diris, ke si jam ludis trifoje Ia tutan stokon da

LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 23
22 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO
stis antadirinta iun nokton dum dek jaroj da edzina vivo,
dancmuziko, kaj oni proponis, ke Rudolfo iru aI najbaro Glass,
ke tia ebri~ porko nepre trovos sin sub omnibuso, kaj tiom
kiu volonte pruntedonos ankai siajn kajerojn. Rudolfo
konsentis, sed erce postulis, ke oni donu al li belan kunulinon
pli bone, ~alla infanoj, kaj e ili povos profiti ella forigo
de tia fia ~templo. La voo plue demandis, u li serioze
por Ia promeno. Serce oni kriis Ia nomojn de kelkaj, hazarde
kredas, ke ~l multe pli longe toleros Ia kunlo~adon kun iu,
li vidis Filison en Ia angulo, nomis sino
kiu pensas unue al biero, due al biero, kaj trie al biero. Pri
Estis en revo, ke si premis sin tra Ia segoj kaj vizagoj.
Ia virinoj, ne. La voo asertis, ke li ne havis sufie da vireeo
por tio.
La voo sendube estus farinta multajn pIuajn asertojn, sed
Ekstere estis mallume, pluvetis per apartaj sed grandaj
en tiu minuto Bell anoncis, ke li ne estas s-ro Glass. Sekvis
gutetoj. La horo estis malfrua, kaj homoj mankis sur Ia
dum momento frapanta silento, kaj tiam aperis bonhumora
stratoj. Rudolfo prenis ian brakon, kaj ili pais lai Ia
grasvanga virino, kiu sajnis bone spiri spite Ia jusan elkriadon.
pavimo kiun ili kune pais en antaaj jaroj, survoje al Ia
fi Nu, kaj jen amuze, Rudolfo, ke mi kredu vin mia malju-
lernejo kaj al la diservo.
nulo I Vere, li ne estas malbonuIo, nur li indas admonon de
Ili ne tuj parolis inter si, poste nur pri Ia festo, kaj denove
tempo al tempo. KomprenebIe, ke nia muzika kajeraro estas
silentis.
Subite li diris, "Finjo, ni ne multe vidis unu Ia alian dum je via dispono. Momenton I"
La figuro malaperis en Ia malluman haleton, el kiu ~i aperis,
Ia lastaj jaroj."
dume Ia du junaj atendantoj interangis ridetojn. Subite
" Ne, vere. Sed, vidis ... jes, ofte mi vidis vin, u ne,
gaslumo plenigis Ia sojlon, kaj s-ino Glass reaperis kun Ia
sed ajnas malproksime, ke ni babiladis kune. Neniam vi
venas pregejon ?" kajeretoj.
Jen, kaj bonan
fi dairigon de Ia festo mi deziras al vi I
"Vi bone scias, ke mi ne plu-sciu, Finjo, ankorai Ia
patrino ne pardonis min tiurilate. Kaj aI mi estas malfacile, Redono ne urgas."
kiam mi vidas Ia frateton preganta, kaj li demandas min, kial ,.. ,..
mi ne faras. Kaj-sed sciu, Finjo, ehejme, estas ae nuntempe
e Ia hejmo. Pajo bonintencas, sed li havas nenian kom- Ili returnis Ia pasojn, dum kelkaj minutoj ne parolis. Li
prenon, kaj Panjo .... " rigardis sian poshorlogon.
Li darigis sian rakonton pri Ia agrenoj de Ia interhoma La dekunua."
fi

fretado, kaj Ia rozkolora bildo de Filiso pri junulo gaja kaj Jam?"
fi

" La nokto estas ankorai [una," li diris, kun serea senten-


senzorga san~i~is grizen, novaj koneeptoj pri Ia hejmo Bell
alkrois sin )en ian menson. Si sentis grandan bedaron, ke cemo. Poste, "Tomaso aspektas stranga en tiu kolumo, u ne?"
si ne antae sciis pri io, ne povis kunsenti lin. Gis Ia pordo Jes, anka mi rimarkis.
fi Sed u vi ne memoras, kiam
de Ia hejmo Glass li parolis, kviete, senhalte, kiel iu, kiu jam lastan jaron li portis rakon, tiun de sia kuzo. . .." Si
daire babilis, klaetis. Si komprenis, ke ankai alli Ia vizito
de longe seris okazon veri en komprenon sian doloron.
Longa frapado e Ia domo de Ia familio Glass rezultigis e s-ino Glass estis gena interrompo al Ia antaia humoro.
neniun respondon dum pluraj minutoj. Rudolfo prenis Silento kaptis sin tuj antai Ia reveno al Ia domo de Bell.
Venis Ia sonoj de daneario tra Ia lumo kiun Ia fenestro jetis
denove Ia frapilon, kiam Ia pordo malfermigis subite, kaj akra
virina voo demandis, u estas li denove, ai u efektive oni antai Ia domon, kelkajn voojn oni povis rekoni, precipe de
hejmenportas nur lian korpon. La voo volis seii, ar ~i Ia fratino de Filiso kaj tiun de s-ro Bell.
24 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 25
Ili haltis momenton sur Ia rando de Ia lumpeco.
" Diru, Filiso, ni promenu ankora minuton. Oni ankora VI
ne atendas nin=-e mi vetas, ke oni forgesis pri ni.' S-ino Bell estis atendanta dum Ia dua horo de Ia kurso kun
Tion li diris nek serioze, nek erce; estis konvena frazo, maltrankvilo Ia revenon de sia edzo. Si sentis, ke tiu kurso
klajo, Lia menso okupigs pri tiu apud li. Estis malfacile estas io malamika aI si, ke jen Ia unua ekstera minaco de
konstati, ke tiu estas Ia Finjo, kiun li konis bubino kaj knabino unujara geedza vivo. Kiam li anoncis, ke li akceptis esti
kun haroj sur Ia dorso en unu plektajo, " porkvosto." g-ia sekretario, si diris nenion, nek proponis mem anigi, nek
" Finjo, eu ne estas strange .... " Li haltis. plendis, ke li intencas foresti iun lundon vespere. Estis
" Nu, kio do ?" strange, ke li neniam montris aI si Ia plej etan inklinon paroli
"Nu, vi bone scias, eu ne. Mi volas diri .... " Diablo, pri literaturaj aferoj. Frue dum Ia fiantempo li malkais aI
kion li volis diri? Dum unu sekundo li kredis, ke si volas si, ke Ia literaturo ludas grandan rolon en lia menso, kvankam
ludi kun li. Malfacile scii. Li ne kredis in tia, kaj pravis, en fako tute aparta. Tiam ili kune eestis kelkajn prelegojn,
kvankam li preska nenion sciis pri fralinoj de Ia vidpunkto, iris aiskulti Shaw e Ia halo Kingsway. S-ino Bell ne tre
aI kiu Ia sorto estis tiranta lin. bone komprenis Shaw, sed si konfesis, ke li havas spriton;
si ne komprenis, kial ia rimarko ajnis ne plai aI Rudolfo.
eu estis io stulta en tio, ke si konfesu M ioma nekompreno'jir
Sajnis al si eterne, anta 01 lia premo ig-ismalpi rigida, kaj Shaw? Kaj eu ne estas vere, ke li havas spriton ?
ankora kaj ankorai li repremis iajn lipojn. Poste ili restis Kiam li revenis de Ia kurso, si tuj seresploris lian vizagon,
dum minuto, rigardante unu Ia alia en Ia okulojn, penante kaj ia timemo konfirmigis. Si vidis lian feliecon, vidis Ia
kredi, ke tia belo povas estio subitan sangon de esprimorsurprizips, kiam limets Ia vizagon
" Rojo." por kisi sino
" Finjo." li Nu ?"
" eu estas vere ?" " Nemalbone."
" Jes, ja, kara." " Kiom ?"
Si kisis lin, rapide, amike; tiam pro komuna penso ili " Dek ses. Kaj kvar prlfiesojn. Hampton promesis veni,
ekmarsis alIa fino de Ia strato, alIa domo de Bell. anka lia fratino."
En Ia homplena saloneto oni estis preska forgesinta pri Li sidgs en braksegon, mehanike, senatente aI meblaro kaj
ilia foresto, sed e Ia reveno de tre trankvilmienaj junulo kaj etoso, kiuj antai unu jaro ravis lin. La ambro, kvankam eta,
junulino oni komentis ilian malfruecon. Oni amike moketis. estis sufie bela. Tapio, murpapero, mebloj, iuj montris
" Jes, jes, ni scias, trovigas mallumaj anguloj survoje al zorgeman elekton kaj artan guston, kvankam kelkloke iu
Ia domo Glass, eu ne. . . ." eta netaugajo perfidis, ke Ia gusto estas de nur unu generacio.
Kaj trankvilmiena junulo postenjetis sian kapon kaj sengene La domo estis nova, unu el aro ankorai konstruata,
ridegis, senzorge. kaj en fianaj tagoj Bell kun sento de malstreo diskutis Ia
" eu vi kredas ke ni amindumis, do ?!" novajn meblojn, gojis, ke li povos adiam hejman domon kies
Kaj tre trankvilmiena junulino, kun vizagtrajtoj delikataj, iu porcelana ornamajo (H Donaco el Brajtono li), kaj iu
nerimarkindaj, ankai tiu ridetis, klarigis, ke tiu s-ino Glass gravurajo (" Regino Viktoria akceptanta tribestrojn eI
tenis ilin longe. Estis amuze. kolonio Niger li), presis sian formon en lian menson, kies
linoleumo simbolis al li vivrnanierojn, kiujn li sopiris forlasi.
26 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 27
Lia edzino enportis tason da teo, donis alli, staris hezite.
" eu ankau vi ne trinkas ?" li diris. . VII
" Jam sufion. Panjo estis tie i ~is Ia naa, kaj ni trinkis Emerton kaj lia patro siIentis dum kelkaj momentoj post
tiam." Ia adiao de Bell, kaj pais tra strato e Ia alia fanko de Ia
Bell sentis, ke i atendas inviton sidigi, al cigaredo. Li efvojo, tra distrikto da burgetaj domoj, iu kun eta gardeno
fiksis Ia rigardon sur biIdon surmuran, bildon pri geamantoj, te Ia antao kaj malpli eta ~ardeno e Ia malantao. Prok-
" La Premkiso." Si hezitstaradis. simume unu inter ses portis sur Ia lastrata ferbarilo iun
"Nu," diris i, "iom da kapdoIoro mi havas. Mi emas latunan tabuleton, kun nomo kaj titolo. Jen sinjoro E. H.
enlitgi: vi restos longe i tie ?" fones, L.D.S. Dentkuracisto, a sinjorino N. Lamb, M.R.C.S.
" Nelonge." (Edinburgo), kies klientaro konsistas ekskluzive el virinoj, en
Si hezitis ankora sekundon, lasis Ia okulojn resti sur lian epoko, kiam oni multe parolas pri seksegaleco, kvankam
vaIizeton, en kiu, si sciis, trovgas Ia sekretariaj paperoj, kaj efektive kuracistino apena povas akiri virajn pacientojn.
romano de Wells kiun si estis leginta. Si volis paroli pri gi, La vivo en tiuj stratoj estis tiom regulaj, kiom en aliaj.
komenci babiladon pri Ia kurso. Frue, tre frue dum Ia mateno, trapasis kelkaj laktaroj,
La edzo fikse rigardis Ia kovrilon de libro sur Ia ranko, aitomobiIoj, kiuj portas Ia Iakton alIa logantoj en Ia granda
volumon da poemoj. urbo. Poste, oni vidis preska neniun anta Ia sepa horo.
" Do, mi vidos vin poste." Tiam kelkaj knaboj kaj junuloj trapasis, portante Ia matenajn
" Jes," li respondis, "mi vidos vin poste." jurnalojn kaj eble iujn gazetojn alIa enlogantoj de Ia domoj.
Post ia foresto li ankora kaj atente rigardis Ia volumon da Jen unu knabo dek-kvarjara lasis jurnalojn e numeroj 1,7,
poemoj. Fine li prenis sian valizon, malfermis gin, kaj metis sur 19, 21, dum samtempe junulo el alia butiko lasis [urnalojn e
Ia tableton anta si blankan paperfolion. Li tiris sian fontan- 2, 3, 8, II, kaj 17, kaj alia knabo, aspektanta kvaza li povus
plumon ella poso, kaj post konsidero skribis Ia unuan Iinion bone profiti el plua dormo, rapidis de 4 al 9, kaj de 12 al 14,
de obscena versajo. 15 kaj 20.
Li rigardis gin dum longa tempo, kaj ajnis ricevi ian kon- Tia racia arango kaj konkursado inter diversaj butikoj
tentigon el gi. Li anstatais unu vorton per alia, ankora daris Ia tutan matenon pri aliaj aferoj, pri mangajoj, kiujn
pli kruda, aldonis plian verson, trian, kvaran, relegis Ia tuton alportis lamende sargveturiloj el pluraj butikoj, pri medika-
aI si. mentoj, kaj tiel plu. Tio estas signo, per kiu oni povas
Rideto komencis tiri Iiajn Iipojn. Li faldis Ia paperfolion konstati Ia apudeston de burga distrikto, se dum aeto de iu
zorge, kaj metis gin en sian posaketon. Li rigardis al Ia etajo Ia butikisto diras, "eu mi ne sendigu gin hejmen por
mortantaj cindroj de Ia fajro, poste denove al Ia volumo da . ;."
VI.
poemoj sur Ia ranko. Li memoris, ke li promesis al si aeti De Ia sepa kaj duono gis Ia deka oni vidis Ia fluetadon de Ia
Ia poemojn de Brooks, anka, seri artikolon de Profesoro pangajnantoj al la stacidomoj kaj trarnhaltejoj.
Davis pri Wells. Tamen, li devos prokrasti gis morga, li Precipe estis bankistoj kaj oficistoj, kiuj devas vojagi
e ne klare memoras, kie trovgas Ia albumo da eltranajoj. iutage en Londonon, iu nigre vestita, portanta valizon kaj
Li rigardis sian pohorlogon. Estas Ia dekunua horo. Kun gravan mienon. Kelkaj estis junaj, kaj montris ian viglecon,
sento, ke io pezas en Ia gorgo, li iris ella ambro. kvaza ili kredis, ke Ia vivo entenas ankora belan surprizon.
Aliaj anka estis junaj, kaj montris, ke ili scias ion sciindan,
kaj ne intencas malkai muIton. Kelkaj estis inaj, junaj, kaj
28 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 29
belaj. Plue, maIgrai Ia sentenco de SamueI Butler, "Paro de disputas, envias inter si, amas. Li konis apena unu familion
geamantoj similas al sunlevigo-jen iutaga afere, kiun oni n tiu strato.
malofte efektive vidas," oni foje vidis geamantojn, kiuj e ne Dume Bell estis maranta tra stratoj, kies Iogantoj pIejparte
hontis kisi unu Ia alan, disigante e tramhaltejo en Ia efstrato. konas lin kaj lian familion, kiuj diris unu alIa alia, kiam en
Balda anta Ia naa venis Ia infanoj gis dek-na jaroj, kiuj taglumo li preterpasis, " Jen Rojo Bell." Se ili estis amikoj
devas iri aI Ia gimnazioj a aI Ia privataj Iernejoj, kaj ili de Ia familio Bell, ili diris Ia frazon amike, se ili estis eI klaseto,
miksigis kun Ia nigrajakuloj, donante iom da koloro per siaj kiun Ia familio Bell ignoris, ili diris gin malestime. Sed
apoj kaj (e Ia knabinoj) per siaj kostumoj. preskau iu faris ian rimarkon, kiam li preterpasis.
Post Ia deka estis tre trankvile, nur Ia edzinoj iris mendi Anka Emerton estis loginta de knabago en sia strato. Sed
e Ia butikoj; tagmeze hejmenvenis tiuj infanoj, kiuj eestas tre malmultaj komentis lin, kiam li preterpasis en taglumo.
apudajn Iernejojn; posttagmeze Ia edzinoj faris vizitojn. Tiom da diferenco venas el domoj apartigitaj de gardenoj
Post Ia kvina horo venis Ia refluo, kaj gis Ia sepa fluetadis Ia kaj ferbariloj. Tamen, eble Ia diferenco venas ne ella hegoj,
sama marionetaro, kiun matene oni vidis forirantan. La sed eI al klasdiferenco. Estas malfacile diri.
mieno estis ebIe iom pli vigIa, sed ne multe. Cefa diferenco La patro de Emerton haltis momenton, por frapi Ia taba-
estis, ke e reveno Ia dekstraj rnanoj iris poen e alproksmigo krestajon eI sian pipon. Adigis Ia sono de malplena pipo
aI Ia propra domo, tial ke oni povas fermi sian pordon sen kontra gardenmuro, poste Ia voo de s-ro Emerton.
losilo, sed ne povas sen gi malferrni gin. "Estis iom strange e via amiko, u ne? Lian manieron
La losiloj funkciis, kaj Ia marionetoj pais enen, kaj ang- mi aludas, iom abrupte li forlasis nin, anka."
gis aI homoj, al edzoj, aI patroj, aI filoj, Oni estis hejme. " Ho, jen nenio. Eble li devis rapidi."
Kaj tiam, vespere, precipe tiam oni uzis Ia atomobilojn " H-m, eble. eu vi longe parolis kun li, anta mia alveno ?"
(krom semajnfine, kompreneble) kaj adigis Ia knarado de "Ne. Kelkajn minutojn nur. Precipe pri libroj."
radaksoj, vidgis en Ia malluma strato Ia strilumoj eI atomo- " Jes, mi rnemoras, ke kiam vi venigis lin e nin en antaaj
biIoj de gedancontoj a de vizitontoj alIa Londonaj teatroj. tagoj, anka tiam li havis entuziasmon pri literaturo. Kion
En Ia momento, kiam Emerton kaj lia patro pais en Ia li faras en Ia vivo ?"
straton, oni vidis nek multan Iumon atomobilan, nek multajn " Mi adis iel, ke li laboras e Ia oficejo de u metisindikato.
homojn. Ne pli frue 01 Ia dek-unua revenos Ia dancintoj kaj Vi scias, ke lia patro estas metiisto. Sed kio estas stranga-
Ia vizitintoj al Ia teatroj, kredebIe nur je noktomezo a gis oni diris aI mi, ke li edzigis, tamen li neniel aIudis Ia fakton.
Ia unua. Kompreneble, mi mem ne diris ion rektan, sed--"
Emerton akordigis siajn paojn kun Ia patraj, kaj rigardis " Jam edzo ?" Sinjoro Emerton kunpremetis Ia lpojn, ete
trans Ia hegojn kaj ferbariIojn alIa lumpIenaj fenestroj de Ia suprentiris Ia brovojn. "Tamen li ne ajnas tre aga."
domaj saIonoj. Plejofte oni vidis nur Ia strieton da lumo " Eble dudek-du, dudek-tri."
inter du kurtenoj, a e Ia randoj de Ia fenestroj, sed e " Nu, vere, e lia klaso Ia frua edzigo estas sufe ofta afere,
keIkaj domoj oni havis diafanajn kurtenojn, tieI ke Ia preter- La junuloj de Ia Iaboristaj klasoj kutime edzigas multe pli
pasantoj, preska iuj logantaj en Ia strato, povis vidi neklarajn frue, 01 estas sage. Riam ili pasas ella knaba stadio ili trovas
formojn, Ia fajrIangojn en Ia kameno, Ia vespermangan tabIon siajn hejmojn malgrandaj, nekomfortaj, Ia imaga bildo pri
kaj Ia bIank-kufan servistinon. Emerton enrigardis kelkajn, propra hejmo allogas. Iun vesperon tia junulo venas hejmen
scivoIis pri Ia vivoj de Ia homoj interne, u i1i estas feliaj, post promeno kun amikino, li trovas Ia saman premecon kaj
kiaj estas iliaj doIoroj kaj ambicioj, u ili pregas, keIkfoje mankon de komforto, kredeble li e ne havas ambron aI si,
30 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNDA KUNVENO DE LA KURSO 31

sed devas dividi kun frato-kaj kiam h denove renkontas Ia VIII


amikinon, li rapidas igi fiano.
"Kompreneble, en antaaj generacioj baldai post Ia En Ia momento, kiam Bell dom enviis Ia poeton Brooks, tiu
edzgo venis serio da infanoj, sed tion oni scias eviti nuntempe, ti sentis sin tre mizera.
almenai plejofte, krom e Ia plej neinstruita klaso, kaj via Kvankam Bell sentis tian sopiron, koni Brooks persone, estas
amiko ne venas el tiu. Nu, jes, li estas ja el gi, sed ne de gi. dubinde, u li estus trovinta Ia poeton tre simpatia. Spite
Li kaj tiuj de lia speco formas kvazai novan klason en nia sian konatgon, pere de libroj, kun pluraj kaj malproksimaj
socio .... " medioj, spite tion, ke pere de libroj li aprezis fremdajn gustojn
Sinjoro Emerton dare pritraktis Ia temon, Ia burgetigntan kaj kriteriojn, tamen en Ia iutaga vivo li konservis Ia tutan
laboristaron, kvazai gi estas tute nova fenomeno, kvankam konservativemon kaj iujn kriteriojn de sia klaso. Kiam du
kiam funkciis aliaj fakoj de lia menso li neniam hezitis konfesi, delegitoj el Germanujo vizitis Ia oficejon de Ia sindikato,
ke lia avo venis Londonon kun nur dek ilingoj, kapabla apenai por kiu li laboris, ili esprimis sian bondeziremon helpe de Ia
skribi kaj kalkuli. La nepo estis universitate edukita bankisto, tradukisto, trarigardis Ia oficejon, kaj, tuj antai foriro, salutis
kaj havis grandan intereson pri Ia moderna usona literaturo Ia oficistojn per eta klinigo.
kaj Ia angla-saksa poezio de Ia dek-dua jarcento, speciale pri Bell estis inter tiuj, kiuj nur malfacile subpremis sian ridemon
. Roger de Wendover. gis eliro de Ia alilandaj gastoj .
La filo aiskultis lin kun kreskanta malatento. Lia felia Li kredeble estus forte suferinta pro multaj aferoj e Ia
mieno dum parolo al Bell estis nur supraja, Ia tuja reakcio poeto Brooks, lia kulturklasa akcento, liaj graciaj manieroj,
e renkonto kun iu, kiu iam adis lian konfeson pri kreditoroj, lia blusilka neglgrobo. La junulo avide deziris esti ano de Ia
eventuale e fugo. La filo e ne sentis sin vigIa pri Ia nova medio de l'poeto, en kiu li sentus sin kiel elakva fio. Estis
motorbiciklo, kiun li jam de kelkaj semajnoj volis umi ella medio de kvikaj vooj, parfumitaj cigaredoj, kaj malestimo al
patra monujo. popularaj artverkoj kaj fidelaj geedzoj; medo, en kiu oni ne
Ili venis baldai al Ia propra domo. Jam de unu minuto hontis Iarmi antai siaj amikoj, nek pruntepreni kvin monfun-
sinjoro Emerton ne parolis. tojn de iu, aI kiu oni faris similan servon en Ia antaia semajno;
"Mi havas," diris Ia filo, vidante, ke Ia patro metas Ia medio, en kiu ekzistis multe da bonkoreco kaj mallarganimeco;
manon al la losilpoo. medio, el kies [aluzeco kaj suferado naskigas multaj artverkoj,
" Bone," diris Ia patro. inspirantaj Ia ordinarajn homojn.
Kune ili maretis la Ia mallonga vojo, kiu kondukis de Ia EI tiu meio venis romanoj, destinitaj postvivi Ia nunan
gardenpordo al Ia dompordo. EI Ia salonfenestro, dekstre, generacion, muziko, pri kiu oni diris, ke muziko gi ne estas,
venis varma lumo, ne tra diafanaj kurtenoj, sed irka Ia (gis oni trovis, ke gi estas Ia plej Iasta modo), kaj pentrajoj,
rando de dika fustenajo. kiujn oni iras vidi iujare en Ia ekspozicio e Ia Rega Aka-
La filo sentis sian losilon gliti preter Ia risortojn de Ia slosa]o, demio, pri kiuj oni deklaras, ke ili estas eksterregulaj kaj
gis Ia tenilo de Ia losilo tuis Ia surfacon. nekompreneblaj, poste, ke ili estas modelaj, kaj fine, ke ili
Ia sento de malpleneco kaptis, teruris lin. Li turnis Ia estas banalaj kaj malnovskolaj.
losilon, kaj lasis Ia patron enpai unua. Brooks estis frailo proksimume kvardekjara, kun jam
malmultaj haroj, sed vizago ankora bela, el kiuj trafis viglaj
brunaj okuloj. Lia buo estis maIgranda, kun esprimplenaj
lipoj, super mentono iom antaenema, sed ne malforta. Lia
32
.
LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO

Muzikon, pesto ! muzikon li deziras, kial li ne antaie pensis


33

tuta aspekto estis iom impona, kaj lia figuro estis bonekonata
vida]o en Ia kvartalo en kiu li logis, Ia artista kvartalo Chelsea. al tio! Subite iu preludo de Chopin obsedis lian menson,
Lia apartamento havis rigardon sur Ia riveron Tamizo, plenigis gin per sia ario, kiu kuris, rekuris kaj kuradis tra Ia
okcidentell. al la granda elektra generatorejo post kiu sternigas kapo. Li sentis novan forton en si, Ia vivo alprenis novan kaj
sur Ia ielo Ia sunsubigaj koloraroj kaptitaj de Ia pentristoj pli vervan perspektivon.
Turner kaj Whistler. Kelkaj povas kredi, ke Ia fumtuboj de Kaj subite io estas for, takto, ario, sonoj. La mondo nulis
giganta fabrikejo estas nepre malbelaj, sed ili estas el tiuj, denove, kaj li trovis sin ree en kesteto survoje alia Restoracio
kiuj, logante en Chelsea, entuziasme parolas pri Ia ravoj de Criterion. Li penis retrovi ion ella antaio, sed vane. Lace-
Veneciaj kupoloj, kaj neniam jetas unuminutan rigardon dum co, enuo pri Ia vivo kaptis lin, lia korpo malstregis, kaj
krepusko al la turoj de Ia loka muzikhalo. En i tiu vespero apena li rimarkis Ia halton de Ia taksio.
Brooks vespermangis sola en Ia restoracio Blua Kakatuo, sed Elirante, li rigardis dum momento Ia lumgloron de Ia placo
giaj poluritaj tabloj, giaj kandeloj kaj gia alimonda etoso Piccadilly, poste turnis sin, sed ne en Ia efrestoracion. Li
unuafoje malplais lin. En unu angulo sidis iu junulo kaj maris irka Ia angulo de Ia strateto, kaj malsupreniris Ia
ties amikino, eble amatino. La junulo estis granda, fortultra, tuparon de Ia restoracia kafejo. Li esperis renkonti kon-
kun nesimpatia vizago, kaj parolis Ia tutan tempon pri sia atulon tie.
aitomobilo, lasita en Ia strato ekstere. Li donis sian palton kaj apelon al la dejoranta knabo, kiun
Brooks rigardis ilin kun senefika malamo. Ili sidis tie, kie li rimarkis esti nova, kaj tre fiera en sia verda vestaro kun oraj
en antaiaj jaroj li mem sidis kun iu, kiun li tre amis, kiun li butonoj. Diablo! De kie Ia restoracioj kaj kluboj povas
penadis forgesi kaj kies animon li daire seradis e aliaj akiri tiajn etkorpajn knabojn? Por esti preter Ia lerneja ago
homoj dum pluraj jaroj. ili devas havi almenai dek-kvar jarojn, tamen ili aspektas
Li trinkis sian postmangan kafon pli rapide 01 kutime, kvazai dekjaraj.
pagis sian kalkulon kaj vagis en Ia refreigan kaj malvarman Metante Ia manon sur Ia svingpordon li puis forte, kaj tuj
nigron. Li pasis trans Ia straton al la laiTamiza muro, kaj malstreis sian manon, lasante Ia pordon fermigi antai li
restis dum kelkaj minutoj rigardante malsupren al la rivero. denove. Li estis vidinta grupon da amikoj e Ia plej proksima
Li aiskultis gian ondetadon kontrai Ia digon, rigardis Ia tablo. Woods, Ia vicefredaktoro de La Strofo, pala, maldika,
Iumojn sur Ia transa flanko, Ia konturojn de Ia ponto Battersea bluokula viro, kiu verkas poemojn pri arboj kaj musko,
kontrai Ia lunlumo. Malantai li grandaj aitomobiloj pafglitis sensanga estajo, kiu trinkas nenion krom rusa teo, kaj iam
apena kun bruo, de tempo al tempo iu peza omnibuso stertore uzas cigaredingon. Ankai lia fratino estis tie, Ia pentristino,
rampis en Ia direkton de strato Oakley. kiu iam diris je Ia plej eta preteksto, "eu vi scias, ke jam
Brooks sentis, ke li volas ion, ion por rompi Ia ~enan pacon delonge via animo multe interesis mino Via spirita evoluo
de l'vespero. La akvo ondetadis kontrai Ia digon sube de li, soras mn," kaj provis doni al vi Ia impreson, ke ia peno
kiel sola respondo al lia mensa voko. kai de i viajn intimajn pensojn estus tute vana. Kun ili
10m subite li turnis sin, kaj pais al Ia unua taksio en Ia estis Ia germana romanisto Grabow, kiun Ia vicefredaktoro
atendanta viceto apud Ia proksima ponto Albert. "Res- estis tiam patronanta en Ia literatura mondo de Londono,
toracio Criterion," li ordonis abrupte, kaj sdgis en Ia malluma parte pro amikeco, precipe ar lia dumviva malamiko Hanten
kesteto, tirante cirkai siajn genuojn Ia paltajn subangulojn. skribis en La Sabata Recuo, ke Ia talento de Grabow estas
La taksio portis lin rapide en Ia luksan kvartalon, kaj jam li absurde troigita de kelkaj germanemaj redaktoroj.
trovigis en Piccadilly, kiam li konstatis guste kion li bezonas. Brooks sentis, ke Ia kuneston de tia aro li ne povus toleri
3
34 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA .KURSO 35
en sia nuna humoro, kaj ignori ilin estus neeble. Li staris bele vestita fralino trinkis teon kaj babiladis gaje kun junulo
momenton hezite, tiam reprenis palton kaj apelon, donis portanta koltukon anstata kolumon, kies raka voo inter-
tutan ilingon al la pagio, kaj denove supreniris en Ia straton. rompis de tempo al tempo Ia amikinan sibladon. Brooks
Li ekvagis en Ia direkton de Shaftesbury Avenue. rigardis Ia fralinon denove. Vere, si estas vestita ne nur
Li trovis, ke Ia homfiuo kaj Ia lumoj, ke Ia etoso havas por bele, sed kun gusto; nur ia kunulo malkaas ian klason.
li nenian allogon ivespere. Li scivolis, u viziti iun kafejon Estas rimarkinde, kiel nuntempe Ia fralinaj vestoj kaas
en Ia alilanda kvartalo, en strato Old Compton, u tio havus sociajn diferencojn. Anta unu generacio estus absurde
intereson por li ? Li decidis, ke ne. Li vokis taksion denove, kredi, ke oni povus nur malfacile distingi inter Ia sinjorino kaj
kaj ordonis, " Strato Kings, Chelsea, apud Ia urbdomo." iia servisto, sed nuntempe estas tre malfacile tion fari.
Survoje li malbenis sin kaj Ia vivon. Li provis pensi pri te Ia junuloj ne estas same. Tiuj laboristaj junuloj, kiuj
iu bono, kiun Ia vivo montris al li, kaj ne povis. Lia verkado ? dimane surmetas tiel belajn vestojn por promenado en Ia
Dio, kvazau tio povus interesi lin! Li provis pensi al iu el parkoj, iam ili pedidas sn, e se nur per tro brila kravato.
siaj versoj, kiuj havus por li armon a valoron; li ne povis. Sed tre ofte Ia fralinoj estas vestitaj kun perfekta gusto.
tu liaj poemoj donis al iu plezuron, a felion? Li dubis. Tiele meditante, foriginte momentan emon alig al la rondo
Estis malfacile kredi tion. tu li faris ian ajn bonon al Ia e Ia budo (kvankam per sperto li sciis gian teon kaj kafon
socio? Tion anka li dubis. esti tute trinkeblaj) li preterpasis malrapide Ia fiankon de Ia
Privatan renton li havis de frua ago. En tiu i minuto, e urbdomo, el kiu venis Ia sonoj de dancorhestro. Li haltis por
nun, en diversaj terpartoj, homoj laboras kaj vitas por ke li askulti, kaj por legi Ia surmurajn afiojn. Li legis, ke iu-
povu vivi luksete en Londono, kaj verki esoterajn poemojn, lunde kaj iujade Sinjoro Smith arangas dancojn, kun Ia
eldonitaj en luksaj eldonoj sur arta papero, poste en malkara fama" Lunlumo " orhestro, eniro du ilingojn. Du silngojn I
eldono je kelkaj ilingoj, En minejoj en Meksiko, en arbaroj Estas diable malkare, kompare kun Ia dancoj en sia propra
en Afriko, en havenoj en Japanujo, en iuj landoj kaj klimatoj medio. Kompreneble, ke en Ia propra medio oni plejofte
oni laboras, oni donas sian vivon, por ke Ia nomo Brooks estu dancas en siaj domoj, kaj, ke tiuj, kiuj ne havas grandajn
alte estimata e Ia legantoj de Ia kulturaj revuoj en Britujo. domojn, anka ne havas multan monon.
Nu, ne nur por li, sed u anka por pli valoraj homoj? Brooks Li legis aliajn afisojn, la kiuj Sinjoro Jones, Ia bonekonata
pensis al la ekskoloneloj, kiuj sidadas tage en Ia kluboj lalonge dancinstruisto, arangas dancojn iumerkrede kaj iusabate,
de Piccadilly, al Ia kornercistoj kaj iliaj edzinoj de Ia plej kun Ia unusola dancorhestro " Mia Kara."
ria klaso, al Ia altsociaj danduloj kiuj frekventas Ia sudan Poste li vidis, la alia afio, ke Ia Brita-Izraela Asocio havos
marbordon de Francujo. Anka por tiuj Ia homoj en landoj kunvenon proksiman vendredon, e kiu oni proklamos Ia
apudaj kaj malproksimaj vitas kaj foje sangas, kaj estas novajon, ke Ia brita raso konsistas ella perditaj dek triboj de
kontentaj, kaj kompatas tiujn, kiuj estas malpli feliaj 01 ili, Ia biblio. Prezidos iu duko, kaj parolos eksgeneralo kaj iu
e estas senlaboraj. parlamentano. Proksiman mardon estos kunveno de Ia
Kaj estas kontentaj. Do, kialli genu sin pri ili? La taksio Kontravivsekciuloj- La afio surhavis bildon de hundo
haltis ekster Ia urbdomo de Chelsea, anta 01 li povis respondi. kaj kato, kaj Ia devizon, " For Ia torturojn al amataj bestoj I"
Li pagis, kaj lasis sin vagi denove al Ia rivero, tra Ia strato Sinjoro Brooks ne tre amis hundojn, sed kun Ia kata raso li
Manor. sentis fortan simpation. Lia propra besto estis kato pursanga,
te Ia angulo staris kafbudo. Li jetis rigardon al gi. Du kun felo grizblua kaj temperamento tu te tirana, kiun li
laboristoj staris tie, mangante varmajn viandpasteojn, unu dorlotis de gia naskigo ; gin naskis Ia kara Enjo, kiun li ricevis
36 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 37
de sia patrino. Sinjorino Brooks estis pleniginta per kat- poemon el Ia afero. "Enjo, mia Enjo, forlasi devas vi, oni
bredado vivon plejparte oferitan al filantropa laboro; por volas vin en London, do ne amu tie i." Efektive, vi devas
prunto de Ia katkunulo, dank'al kies dutaga restado kun sia vojag al Londono, kie per obeado aI viaj naturaj instinktoj
kara Enjo rezultis tiu grizblua tirano, si pagis tri gineojn. vi gajnos por mi tri gineojn. Kaj pli 01 miliono estas sen-
Sia filo dare rigardis Ia afisojn, kaj pensis al si, ne unuafoje, laboraj. Kaj oni tradukis En Okcidento Nenio Nova en
ke Ia multeco de medioj en nia mondo estas mirinda afero. Esperanton. Kaj Ia terglobo vojagas tra Ia spaco je rapideco
luj homoj dedias forton, tempon kaj energion, batalante de-kiom? Dudek-kvar mejlojn en sekundo? Kaj sur gi
kontrai Ia kuracistajn eksperimentojn je bestoj. Ili elspezas homoj dancas, militmurdas, malsatas, bredas katojn.
monon, presigas fiugfolietojn, gazeton, pagas por kunven- Kaj skribas esoterajn poemojn. "Enjo, mia Enjo,
ambro en Ia urbdomo, citas faktojn pri terura suferigo al forlasi devas vi, oni volas vin en London--" Li aldonis
vivantaj bestoj. Sed anka, tion sciis Brooks, ekzistas pluajn liniojn, rearangis, mense reverkis.
societo por defendo de Ia vivisekcio, kiu havas kunvenojn, lu viro, maranta antai Brooks per intenca mieno faligis
fiugfolietojn kaj gazeton,.por kontradri Ia asertojn de Ia alia gazeton, anta 01 eniri sian dometon. Brooks preterpasis
societo. senatente, sed ial trovis sin rerigardnta, Antai Ia gardenet-
Kaj ekzistas homoj, kiuj dedias sian tempon al Ia bredado pordo Ia gazeto kuis, blanka, vekanta lian scivolemon. Li
de katoj. Li memoris, ke li legis, en gazetoj abonitaj de Ia adis Ia viron brufermi Ia pordon, kaj pais al gi. Pro instinkto
patrino, pri Ia diversaj katoj, kies kelktagan restadon kun li irkarigardis spite Ia malfruan horon, por. vidi, u iu
siaj propraj katoj oni povas aeti per iu sumo, unu, tri, kvin rigardas. Neniu estis videbla, kaj li prenis gin. Gi estis pura,
gineoj. Kaj kiom zorge oni dresas Ia idojn! Tri gineojn I tiutaga ekzempero de Ia Kooperatioa Gazeto. Li eklegis
Tiom multe ne gajnas multaj homoj, post semajno da laboro, gin. Sajnas, ke baldai estos grandega kongreso de koopera-
por nutri siajn homajn idojn. Krome, ekzistas pli 01 miliono, tivaninoj en Vieno. Gi estos grava kaj atendinda evento.
kiuj tute ne havas laboron. lnter ili multaj malsatas. Kaj Almena, tion diris Ia gazeto, kvankam Brooks dubis, u lia
oni reklamas pri pago de unu, tri, kvin gineoj, por prunte- amiko kaj eldonisto, Buck, iam aidus pri gi. Kontrae, u
preno dum kelkaj tagoj de sia kato por naskcelo. "Gajnis Ia kooperativaninoj iam aidis a genis sin pri lia amiko kaj
unuan premion en Ia KristalPalaca Ekspozicio. Oni zorge eldonisto, Buck? Kaj Ia junuloj dancantaj en Ia urbdomo,
enfermos por Ia vojago." kio al ili estas Ia kooperativanoj, Buck, Ia katbredantinoj, Ia
Kaj proksiman vendredon kunvenos Ia Britaj lzraelanoj. Britaj lzraelanoj, Ia kontravivisekciuloj ?
Kaj interne de Ia urbdomo bele vestitaj gejunuloj paas lerte Li plulegis Ia gazeton. Oni diras, ke okazos grava evento en
kaj felie al Ia sonoj de Ia fama dancorhestro "Lunlumo." Ia distrikto apud Liverpool. Oni balotos por lokoj sur Ia
Kaj En Okcidento Nenio Nova estas tradukita en dek-ok distrikta konsilantaro de Ia Kooperativa Eldona Societo;
lingvojn, e, tion li legis ie, en artefaritan lingvon, en Esperan- trovigas reklamoj, kun fotografajoj de Ia diversaj kanditatoj.
ton. En diversaj terpartoj oni nun militas, anka oni ofte Jen oni petas, ke iu vocdonu por iu sinjoro, kiu dum dek
torturas. Tre ofte. Kaj multaj malsatas, kaj multaj jaroj estis sekretario de Ia parkasa societo, kasisto dum dek-
luksas. kvin jaroj de malsanhelpa klubo, dum Ia tuta vivo laboris
Li forpais, antaien mars al la rivero, mense ludante per por sarna Iignaja firmo. Sed jen reklamo pri iu sinjoro, kiu
Ia frazo, " Gajnis unuan premion en Ia KristalPalaca Ekspo- estis dum dudek jaroj sekretario de Ia loka filio de Ia kom-
zicio, oni zorge enfermos por Ia vojago." Tri gineojn. Oni postista sindikato, krome, ano de Ia urba konsilantaro.
zorge enfermos por Ia vojago. Efektive, oni povus fari spritan Brooks scivolis al si, u elektgos Ia sinjoro, kiu dum dudek
38 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 39

jaroj estis sekretario de Ia Ioka filio de Ia kompostista sindi- sopiranta al pli bonaj laborkondioj, ke iu sinjoro, jam de i
kato. longe prezidanto de Ia Rega Filatelista Societo,promesis montri
"Enjo, mia Enjo, forlasi devas vi--" parton de sia unika kolekto de malnovaj francaj potmarkoj
Brooks pensis alIa homoj, kiujn li mem konas en Ia distrikto e Ia filatela ekspozicio, kiun malfermos proksiman monaton
apud Liverpool. Unue al sia onklino, vidvino de tatoficsto Ia urbestro de Birmingham. Neniu biciklisto, protestanta
en Hindujo, kiu levigas je Ia deka, post enlita matenmango, kontra Ia nunaj legoj pri Ia noktaj Iumoj sur bicikloj, povas ~
matene laboras pri siaj filantropaj interesoj, precipe pri misiaj havi intereson pri Ia Iasta mesago de nova religia majstro e1
laboroj en tropikaj landoj, kaj posttagmeze ludas kartojn Hindujo. La sekretario de Ia Newcastle stenografa societo
kun kelkaj sinjorinoj bonfamiliaj el Ia distrikto, precipe kun certe ne havas tempon legi pri Ia hontindaj kondioj en kiuj
du edzinoj de magistratoj kaj Ia edzino de sia kuracisto. Si devas labori Ia geaktoroj en iuj provincaj teatroj; kaj tamen,
estis bonkora virino. Brooks memoris, kiom si fieras, tial ke si tio sajnas gravega demando al Ia legantoj de Ia gazeto,
tenis amba siajn servistojn dum dudek jaroj; anka li memoris La Scenejo,
iajn malavarajn mondonacojn al li en universitataj tagoj. Kaj tieI tra Ia tuta mondo. En Ia portugalaj urboj de
Certe Ia baloto por Iokoj sur Ia konsilantaro de Ia Koopera- Hindujo, en Alasko, en Urugvajo ....
tiva Eldona Societo ne havus gravecon por si. Nek por lia Kaj dume Ia junuloj dancas en Ia urbdomo, kaj en Ia sarna
universitata amiko Sibley, kiu havas instruistan oficon tie, e strato Iuksaj atomobiloj arigas anta Ia pordo de iu baronino,
pensionlernejo, kaj konstante grumblas en longaj Ieteroj pri kiu donas dancfeston pro Ia plenagigo de sia filino. Pli 01 en
Ia posedanto. Li neniam detaligis tre nete siajn pIendojn aliaj lokoj, oni trovas en Chelsea diversecon de klasoj, trovas
kontra Ia posedanto, kiu estis anka Ia efinstruisto; Brooks domojn luksajn kaj aristokratajn inter artistaj pentrejoj kaj
suspektis, ke lia vera plendo estas tio, ke la kompatinda viro laboristaj dometoj. Kaj iuj estas apartaj, homoj en Ia sarna
diplomatigis enova kaj nearistokra ta universitato, ne eOxford. strato estas tiom apartaj, havas tiom malmulte da ideoj
La knaboj, diris Sibley, estas iuj de bonaj familioj, jen io. komunaj, kiom se ili logus iu en aparta lando. Estas strange,
Brooks dubis, u Sibley havos intereson pri Ia baloto por pensis Brooks, strange. "Enjo, mia Enjo--"
lokoj sur Ia konsilantaro de Ia Kooperativa Eldona Societo;
verajne Ia kandidatoj ne estas" bonfamiliaj." Kaj tamen, '*' '*' '*' '*'
ekzistas medio, kaj grava medio, en Ia distrikto apud Liver- Brooks atingis Ia finon de Ia strato Manor, kaj turnis, por
pool, en kiu Ia baloto estas grava, ekscita evento, kaj en kiu irkairi Ia publikan gardeneton, nokte malfermitan, kaj atingi
lia onklino kaj lia amiko Sibley estas nekonataj. Ia riverbordon. Apena li rimarkis, ke pasis lin unu viro,
Kaj same tra Ia tuta lando. Li memoris, ke serante iun poste dua. La unua estis Ia sekretario de komunista klubo,
gazeton en Ia publika biblioteko anta kelkaj tagoj, mirigis pensanta malame pri Ia prezidanto, Ia alia romkatolika
lin Ia nombro de gazetoj, Ia multeco de medioj kiun ili speguIis. pastro, pripensanta predikon kontra Ia nasklimigo, Ia
Trovigis gazetoj de Ia biciklistoj kaj Ia filatelistoj, de Ia tat- moderna romano, kaj aliaj fiegajoj de Ia nuntempo.
oficistoj kaj de Ia flegistinoj. Li enrigardis revuojn socialistojn, Ion alian Ia poeto ne rimarkis. Tie, apud tiu gardeneto,
liberalajn, konservativajn kaj komunistajn, gazetojn de homoj, rigardante trans Ia riveron al Ia parko Battersea, alte staras
kiuj volas forigi iun legon, kaj de homoj, kiuj proponas novajn grandaj kaj malnovaj domoj, en kiuj Iogis en antaaj tempoj,
legojn, de homoj, kiuj propagandas novajn religiojn, kaj de kaj ankora nun, famekonataj verkistoj kaj politikistoj. Ili
homoj, kiuj volas forigi iujn reIigiojn. havas anta si proprajn gardenojn kaj sajnas jeti transen ion
Kaj iu medio restas aparta. Estas nenio al iu fegistno, el sia etoso. Brooks levis Ia kapon por rigardi Ia fenestrojn

II
LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 4I
4 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO

de Ia domo, kie Iogis Ia pentristo Rossetti, el kie venis tiom de Ia Satirikono de Petronius, en luksa eldono, de Ia verko, kiu,
da belo kaj tiom da famoj. La Iunlumo falis sur Ia fronton de trovite sur Ia bretaro del iu amiko, antai unu jar ekvomigis
Ia domo, kaj perdigis inter Ia rampkreskajoj, gi esploris Ia lin. Tiun nokton li legis gin ~is malfrua horo, apreze.
Kaj sekvis dum postaj jaroj pluraj fralinoj, al kiuj li diris
fendetajojn inter Ia brikoj, e penetris tra kelkaj fenestroj,
kaj igis Ia arbustojn en Ia gardeno jeti strangajn ombrojn. belajn vortojn, kredante sin sincera. Kaj liaj amikoj diris,
Sed ion gi ne malkais, ke li seras konstante Ia belon; kaj liaj malamikoj dirs, ke li
Brooks trovis, ke lia korpo frapas ion; ion, kion formis du amas neniun, nur Ia amon mem; kaj Ia indiferentuloj nur ridis.
aliaj homJ?i korpoj kunigitaj kvazai unu. Sen vorto, sen

movigo, iu junulo kaj iu frailino irkabrake premis unu Ia
alian, lipojn kontrai lipoj, korpon kontrai korpo. La poeto La poeto turnis en Ia direkto de sia propra apartamento.
balbutis iun pardonpeton. Estis kvazai li parolus al mortintoj. La kafbudo apud Ia ponto Albert preska haltigis lin, sed li
Li iom rapidigis Ia paojn. Kvankam estis klare, ke ili tute preterpasis gin kaj baldai apud Ia malnova pregejo atingis Ia
ne konsciis lian frapon, nek lian ekziston, nek Ia ekziston de iu, konstruajon enhavantan lian apartamenton, inter multaj aliaj.
estis perditaj en sia ekstazo, tamen li sentis ioman honton. " Laca?" li demandis al Ia liftisto.
Sufie ofte, revenante lailonge de Ia rivero, pensante pri iu " Ja, sinjoro, tre lacigan tagon mi travivis. Jen tri leteroj;
jus vizitita festo, e kiu Ia plej lastmoda poetino estis deklam- por vi venis unu sinjoro, li lasis nornkarton."
inta siajn poemojn en atmosfero fumplena, al aplaido de Portate supren, Brooks rigardis Ia karton; estis de Mantle,
homoj sopirantaj deklami Ia proprajn verkojn, sidantaj sur Ia violonisto, kiun li renkontis kelkfoje te sia amiko Sibley,
plankkusenoj, sufie ofte li vidis tiajn silentajn parojn. Ciam Li malfermis unu leteron, inviton al koncerto, duan, leteron
li sentis, ke li trovigas anta io sankta, ke li ne rajtas e unu- de kuzo, pastro al la brita kolonio en Riga, Latvio, Ia trian,
sekunde resti Ia okulojn sur tiuj, devigataj servi sin je Ia cirkuleron de iu eldonisto.
stratoj por Ia plej ravaj kaj intimaj momentoj de siaj vivoj. te Ia kvara etago Ia lifto haltis, kaj li elpais.
Ofte li provis imagi Ia hejmajn cirkonstancojn de tiaj homoj, "Dankon, Badger, bonan nokton."
ilian fonon, ilian dumtagan okupadon; sed ne tre bone suk- " Bonan nokton, sinjoro."
cesis. Brooks adis lin fermi Ia liftpordojn, kaj askultis Ia
ti tiun nokton, pli 01 alifoje, Ia vido al tia senvorta felio malsupran susuran veturon de Ia lifto. Li pais al sia aparta-
deprimis lin, donis Ia senton, ke io mankas ai li en Ia vivo. mento, enmetis kaj turnis Ia slosilon. Per fingromovo versinte
Tia sento neniam forlasis lin dum longa tempo, sed kutime lumon tra Ia ambroj, li lasis Ia okulojn esplori kvaza nove
gi restis nur kiel iu neklara ombro, kiu netgis en momentoj, ilian komfortan belecon. Finfine, li devus ne plendi, eble,
kiaj Ia nunaj, kaj en Ia silentaj, longaj horoj de Ia noktoj, kaj tamen. Kaj tarnen ....
kiujn oni preferas eviti per Ia dormo. Kaptis lin subita sento, ke li estas sen valoro al iu ajn, ke
Brooks enamigis kiam li estis e Ia universitato, kaj dum se li mortus, neniu genus sin, kaj neniu estus pli malria
kvar jaroj logis sur Ia pintoj kaj en Ia abismoj. Kaj tiam, anime. Li sentis, ke lia vivo estas sencela kaj senefika, ke
iun posttagmezon en matura aituna sunlumo, inter Ia kol- liaj talentoj kaj lia kapablo aprezi artan belon estas senutilaj
oroj kaj ombroj de ia apartamento, li diris ion, veris en Ia mondo.
intenceme kaj kun Ia lerteco de freneza sed malvarmsanga Dum iom da tempo li pais tien kaj reen en Ia ambro kiel
diablo tutan sian venenon. Guton post guto li vidis gin enkaga leopardo. Li volis paroli al iu. Nu, kaj en apudaj
efiki, gis Ia fino. Tiam li eliris, tiun tagon li aets ekzempleron stratoj estas pluraj domoj, kies konatuloj taksas viziton je tiu
42 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 43
horo kiel ordinarajon. Li pensis aI kelkaj konatuloj, al neniu Unufoje, pro Ia konstanta petado de sia edzino, li konsentis
sen nazeto ; poetoj, pentristoj, muzikistoj, li enuas pri ili. pasigi libertempon kun si en Parizo.
Iun li volas, kiu Iogas en iu burga domo, kaj parolas pri "Nu, Manjo kuris tra iuj apelbutikoj, vi seias," li diris
gardenoj kaj beboj, kaj malestimas estetojn. poste al kolegoj, aludante sian edzinon, "sed mi ne lasis,
Dum kelkaj minutoj li sidadis en braksego, lasante senvidajn ke si tiru mino Kaj kio estas vidinda en Ia urbo? Oni havas
okulojn resti sur bildoj kaj libroj trempitaj en duonombroj. nenion, kion oni ne vidas en Londono. Kaj Ia franeoj!
Tiam li pasis en Ia litambron, kaj prenis etan skatoleton Kretinularo, efektive. Apena oni vidis unu tutan homon,
anta Ia spegulon. tre malforta raso."
Poste, metinte iom da rugumo al siaj vangoj, li reiris al la Kaj li iam tre malestime aludis al kolegoj, kiuj havas
saloneto, sidigis denove en Ia braksegon, kaj ekbruligis par- fremdajn diplomojn. "Li estas Doktoro de Parizo, en
fumitan cigaredon; farinte kion, li levis Ia ilon, kaj telefonis literatura fako. Belan purpuran diplomon li havas." Kaj
al Profesoro Davis. se oni vidus Ia malatan kurbigon de liaj lipoj, oni sentus ioman
admiron. Car estas malfacile, ne admiri tian mallargecon
IX mensan, se oni konstatas ke gi sola efikis multe por Ia nuna
Estas malfaeile imagi pli malgajigan sperton, 01 nokta forteeo de Ia angla raso en Ia mondo. Oni povas kompreni
vojago en omnibuso tra Ia Londonaj antaurboj. La lantern- multon, legante dikajn pezajn volumojn pri Ia angla karak-
etoj de Ia veturilo donas lumon tute ne tagan al Ia legado, tero, sed oni komprenus Ia dekoblon, se oni povus adi Pro-
lumon, kiu efikas sur Ia animon kiel verso da sablo sur fesoron Davis diri, "Foreigners" (" Alilanduloj "). Tamen,
ajreton. Vera mallumo estus pli plae, almena gi donus alilanduloj malofte renkontas lian tipon, kvankam gi trovigas
okazon por iluzio, por revado. en iu klaso; kiam ili venas al Britujo, ili interfrotigas kun
Kiam Profesoro Davis forlasis Ia trajnon e Streatham li britoj amikemaj al alilandanoj, a, se ili renkontas aliajn,
sentis animan vigleeon kaj felion. La naiva plezuro de renkontas nur ties soeialajn gentilmarionetojn.
Ia kursanoj postlasis e li komfortan senton, ke ekster Ia La konsulo de Moravio en Londono unufoje renkontis
medio de l'universitato ekzistas freeco mensa. Post tiom Profesoron Davis e festeno, kaj poste entuziasmis pri lia
da jaroj en sarna medio, liverado de similaj prelegoj en ambroj, simpatieeo. Kiam Ia Profesoro atingis sian eksterurban
kies plej etaj detaloj formis ablonon en lian menson, estis hejmon li tenis sian edzinon en Ia salono gis Ia dua matene,
nature, ke tia sangeto en Ia fono de lia instruado donu al li mokripetante Ia vortojn kaj gestojn de Ia konsulo. Se Ia
novan stimulon. Li e babilis vigle kun alia viro, kiu eniris konsulo vidus nur liajn dikajn, fortajn lipojn, tio sufius->
lian kupeon e survoja stacio; tre malofta afero e li. Oni ne neeesus, ke li adu Ia parolon.
parolis komenee pri Ia vetero, kompreneble. La viro diris, La kazo de lia komplekso iom rilatis al kredo, ke oni deziras
ke anta unu semajno, kiam li estis en Franeujo, li trovis fanfaroni. Oni deziras paradi per frazoj, "Lastan jaron en
nekredeble aan veteron. Berlino ... ," "Kompreneble, Ia anglan kamparon oni ne
Kutime, kiam Profesoro Davis adis de iu Ia frazon povas e kompari kun tiu de Astrio ... ," kaj tio agaeis lin.
" Kiam mi estis en Franeujo ... " a " En Germanujo ... " Anka pri Ia konsulo. Oni diris pri li, "Tiel arma viro, Ia
li nur malfacile subpremis sian malestimon, Se Ia parolinto konsulo de Moravio, eu ne?" nur ar li estas alilandulo.
estis nura studento a alia malsuperulo, li tute ne provis Profesoro Davis estis anglo, fieris pri tio, kaj seiis, ke lin neniu
kai sian opinion. Liaopinie, tiu, kiu volas tiel trakuri Ia trovas arma,
mondon estas afektulo. Jen lia frazo, " trakuri Ia mondon." Efektive, kiam li estis en Franeujo, li sentis malaton nur
I1 44 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 45
al samranguloj, lia ~entileco allaboristoj kaj butikistoj estis Ia rifuzo de Ia edzina propono, renkonti lin kun Ia atornobilo.
plej sincera. Entute, oni devas kredi, ke lia sinteno ne estis La homo menso estas tre stranga, precipe pro Ia multeco de

II ~uste kontra aliaj landoj kaj alinacianoj, sed kontra ia


superemo, kiun li malatis, kiun lia menso insistis rilatigi kun
Ia alilandeco. Estas iom komplike.
Ciuokaze, estas fakto, ke en i tiu vespero, post Ia kurso, lia
menso iom lberigs. Kiam en Ia kupeo de Ia trajno portanta
siaj fakoj, kiuj plejparte ne havas kontakton unu kun Ia alia.
Efektive, estis kvaza nur per hazardo, ke li interrompis
sian konsideron pri Ia karaktero de Portia guste kiam Ia
omnibuso alproksimgis al la strato Leigham. Li devis rapidi
por kolekti Ia paperojn en Ia valizon, kaj iom forte spiris,
lin de Wimbledon ~is Streatham li adis kunvojaganton starante e Ia stratangulo. La omnibuso darigis sian ramp-
komenci frazon per "Lastan semajnon, kiam mi estis en adon en Ia nigron, balda ~ia stertorado formortis trans Ia
Francujo . . ." li tute ne angs sian afablan mienon. Fakte, monteto. Kelkaj stratlanternoj fiagretis la Ia vojo en Ia
li demandis (kaj ne nur pro gentileco), pri Ia gusta loko en valon. La venteto susurigis Ia foliojn en Ia arboj. Oni
Francujo, kie Ia parolinto trovgs en Ia lasta semajno. Kaj povis adi gramofonon a muzikon de radiaparato el kelkaj
kiam en Ia mallumo Ia trajno haltis, kaj li sukcesis venki domoj. Unu montris fenestron senkurtenan, tra kiu oni
Ia deziron de anglaj stacioj al kao de identeco, vidante Ia povis vidi dancantajn parojn, surtablan trinkajaron; se oni
nomon Streatham en leteroj plej etaj, tiam li diris "Bonan rigardus en Ia gardenon zorge, oni povus anka vidi paron,
nokton " sarnmaniere, kvaza Ia babilo temus pri Ia angla kiu ne dancas. Unu junulo kaj unu junulino estis forlasintaj
lagregiono. Ia festambron, dirante, ke ili volas enspiri iom da frea
Kaj post kvin minutoj li estis en omnibuso, veturanta tra aero. Ili staris apud Ia arbustoj e angulo de Ia domo,
antaurbo, sidante en lumeto, kiu faris Ia impreson, ke en iu senvorte, sen deziro paroli, lipojn kontra lipoj, nerimark-
ajn minuto gi povos estingig. Tamen gi mirakle ne estingigis. ante Ia etan malvarmon de l'venteto.
La omnibuso saltete rampis tra stratoj da grandaj domoj, Profesoro Davis ne rimarkis ilin. Li rimarkis Ia senkur-
kies antaaj gardenoj morne mallumis ambafianke, De tenan fenestron. Tio sajnis al li afekta, kvaza oni volas
tempo al tempo Ia lumoj de iu preterpasanta atomobilo paradi sian internajon. Liaj lipoj kurbetigis iomete, kaj liaj
makulis Ia irkaan nigron, nigron pli densa post gia paso. pensoj direktigis denove al la karaktero de iu virino, ekzist-
Li rigardis Ia solan alian vojaganton ; tiu estis maIjuna virino, inta nur en Ia menso de dramisto mortinta anta tri cent
kiu dormas. Pro Ia malrieco de iaj vestoj oni konkludus, jaroj. Poste ili tusis Ia postulon, pri imposto, kuantan en
ke si volonte kaptas okazon forlasi, e nur dum kelkaj minutoj, formo de fiava papero, sur lia skribtablo.
mondon kiu nebonkore traktas sino Li volis demandi Ia Alveninte al la hejma domo, li vidis, ke estas lumo en Ia
konduktoron, kial Ia omnibuso tiel malrapide veturas; supoz- ambro de lia edzino; kredeble si estas leganta. Li pasis la
eble Ia veturigisto trovis, ke li tro fruas la Ia hortabelo; Ia gardenvojo, memorante, ke li promesis al si fari diversajn
tamen Ia konduktoro mem ajnis infiuita de Ia malgaja etoso. laborojn je Ia forbedoj, Plejmulte li mem prilaboris sian
Lia vizagesprimo ne kuraggis al babilado. Profesoro Davis ~ardenon; Ia korpa ekzerco necesis ai lia sano. Jes, tiun
konsideris, u supreniri al Ia imperialo, por ke li povu fumi. bedon apud Ia fenestro li devos prilabori sabaton matene.
Li sentis tamen, ke Ia fumado ne plu allogas. Fine li mal- Li prenis Ia losilon el Ia koksa poso, metinte Ia valizeton
fermis sian valizon, kaj penis fari kelkajn notojn por sia sur Ia stonan pordstupon. Malfermante Ia pordon, li adis
morgaa parolado pri Ia virinaj roluloj en Ia dramoj de Ia telefonon sonori. Unu, du, trio Unu, du, trio Malbenon
Shakespeare. al ~i, kredeble estas malgusta voko. Unu, du, trio Unu,
Estas strange, tamen fakto, ke li tute ne malbenis sin pro du, trio
LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 47
46 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO
perceptis Davis, malgra tio, ke li profesie okupigas pri
Profesoro Davis lumigis Ia halon per fingromovo,ekprenis Ia
literatura kritikado.
askultilon, kaj adis Ia voon de sia amiko, Ia poeto
Poste, Brooks komencis vivi kiel esteta rentulo, vojagis en
Brooks.
fremdaj landoj, luis apartamentojn en belaj lokoj, lukse
x ornamigis ilin, kaj tute distre vivis kaj verkis; tion li aris, ar
li heredis tre komfortan renton; kaj tiam Davis plene respektis
Kompreneble, tio ajnas stranga, ke estu amikeco inter kaj atis lin.
du viroj tiel malsimilaj, kiel Ia esteta poeto kaj Ia fortlipa Oni ne miskomprenu tion. Oni ne kredu, ke Davis konscie
profesoro pri angla literaturo. Strange, se oni ne konus en atentis lian sukceson kaj riecon. Nur tio okazis, ke nur
Ia proesorog Ia trajton kiu kazis lin admiri kaj subteni Ia tiam li sincere trovis Brooks atinda. Eble oni povus pli
sukcesulojn de Ia mondo. bone kompreni Ia aferon, se oni askultus iun interparolon
Kiam ili estis kune e Ia universitato ia hazardo kun(n [etis inter Ia du viroj je malfrua horo en Ia salono de Profesoro
Brooks kaj Davis. Pro multaj kialoj Davis komence males- Davis, unufoje kiam Brooks estis semajnfina vizitanto e Ia
timis Ia alian; pro lia sindedio al artaj aferoj, lia malatento domo, kiel okazis du-tri foje iujare. (AIs-ino Davis li plais,
alia sporto, lia zorgo pri sia vestaro. Tamen en Davis estis estante tre gaja kaj sprita kunulo, pri kiu oni fieras, prezent-
io, a u ni diru iu, kiu rekonis talenton e Brooks, kiu aprezis ante lin al amikoj pli konvenaj, sed pli banalaj.) La du
lin; kaj, kvankam Davis malestimis sian kunulon, li ne penis amikoj sidis en komfortaj braksegoj, anta Ia cindroj de jus
forigi Ia okazan rilaton. Kiam Brooks montris, ke li emas flagrinta kaj gajiginta fajro. 10m ili parolis pri universitataj
sekvi Ia jugojn kaj konsilojn de Davis, tiu i ankora pli tagoj, sen aludo al junaj revoj kaj idealoj.
malestimis ln, kaj ankorae kiam Brooks unufoje cedis en Brooks gustumis sian vinon, kaj rigardis atente al Davis.
afero relative grava. eu povas esti, ke tiu dika, peza, burga homo, anime rump-
Temis pri novelo, kiun Brooks intencis proponi al la studenta igita de sukceso kaj banala vivado, ke tiu iam parolis tiel, dum
gazeto. Li montris gin al Davis, kiu legis gin, kaj mordetis Ia promenoj apud Ia Isis, rigardante al la turpintoj de Oxford,
lipojn. Poste li konsilis ai Brooks, ke tiu prizorgu sian trafe nomitaj "revantaj"; ke tiu iam konfidis al li, ke li
literaturan reputacion, kaj ne publikigu gin. Kaj kiam sopiras esti amata, senti ies ameman irkauprenon? La
Brooks sekvis Ia konsilon, li kurbigis Ia lipojn, kiam sola, poeto rememoris aron da momentoj intimaj, kiujn li nur
kvankam al Ia amiko li nur lasis siajn okulojn brileti per malfacile rilatigis kun Ia Davis sidanta kontra li. La
moka " Nu, u ne estis stulte ... ?" poeto estis klarvida en homaj aferoj, kiel multaj poetoj; li
Tamen venis tago, kiam Brooks montris al li novelon, kiu rememoris pluajn aferojn el Ia Oxford epoko, interpretis
igis lin pugnigi Ia manojn, kiam li legis gin sola. AI Brooks kelkajn postajn aferojn, kaj scivolis, u nun diri ion al Davis.
li montris tre trankvilan mienon, dirante nur, " Gi estas tute Li ne provis interrompi Ia silenton kiu venis, sed sidis, gustu-
aa." Laamiko anoncis, ke li ne k~nsentas, ke li taksas Ia mante Ia vinon, kaj lasante Ia fumon de sia cigaro supreniri
verketon tre bona, ke li certe publikigos gin. Tiam Davis igs gracie en Ia aero la ringa formo. Li esploris okule Ia ambron
.ete blanka en Ia vzago, kaj montris strangan emon malgentil kaj giajn meblojn. Estas sufie komforte, eble, sed kiom
dum posta diskuto pri aliaj aferoj. Sed post Ia publikigo li grizece I Strange, ke homoj povas ekzisti en tia etoso, e
havis pli da respekto al Brooks, e li trovis tiun novelon ne kiam estus facile al ili, havi kolorojn, belajn nuancojn, tapet-
sen indo, kiam li vidis gin en presa formo. Poste Brooks ojn kiuj varmigas Ia animon. Kaj pri muziko, muziko kian
restis en Ia fako de Ia poezio, kaj gajnis famon kiel atoro de oni povas askulti en Chelsea, inter simpatiaj animoj, en
versoj tre delikataj, tre esoteraj, kaj tre belaj. Ilian belecon
48 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO 49
salonoj kie odoras parfumo kaj Ia animoj estas estetaj, kom- certe diri, ke ~ ne ekzistas por Ia malsukcesintoj kaj Ia mal-
prenemaj. Tie, dum muziko, oni preska estingas Ia lumojn. beluIoj. Jen afero bedarinda por ili, sed kion fari? Oni ne
Tie i oni plej ofte babilas dum muziko, pri gardenoj. helpas ilin, fordonante kion oni mem posedas. Oni ne helpas
Dum Brooks tiel pensis, kaj scivolis, u piki per aludo al ilin, se oni oferas sin por ili. Estas videble en Ia iutaga vivo,
Ia pasinteco, Davis sentis, ke venas io malagrabla. Li ne estis ke iuj tipoj estas destinitaj malaltgi, formorti, kaj se pro
tiom sensenta, kiom Brooks kredis; Brooks ne povis kompreni, kompato a pro malsaga amo oni lasas sin alkroigi aI ili-oni
ke ekzistas homoj, kiuj preferas ne malkai siajn sentojn; mem malaltgas, formortas, farante bonon nek al ili, nek al si.
kaj tamen e nun li perceptis, ke eble tiu kontra li estas La farmisto en Ia poemo, kiu konsilis al la filo, ke li ne enamigu
malpli morta, 01 li supozis. nur por financa kazo, tamen iru inter fralinojn riajn, kaj
Tiam Ia poeto, kiu taksus tion besteca, frapi homon mal- tiel certigi, ke li enamgu nur kun riulino, tiu farmisto estis
fortan kaj senarmilan, Ia poeto ekparolis. sagulo.
"Estas strange, ke multaj emus mallad vin pro Ia trajto " Ke ni amu sukceson, tio estas e devo, religia devo la Ia
en vi, kiu igas vin respekti kaj ami nur Ia sukceson. Kom- volo de Ia Vivoforto; mi bedaras nur, ke Ia Vivoforto sam-
preneble, ne iuj rimarkis gin tiom, kiel mi. Vian sintenon tempe igas nin hipokriti pri Ia afero."
aI roi, tion mi povis bone observi kaj kompreni. Vi eble Davis ne plu povis elteni. Oni iris liten.
memoras, ke iun vesperon en Carfax mi diris al vi, 'Vi amas
min nur tial, ke mi ajne havos sukcesan estontecon,' kaj vi =li< =li< =li< =li<

konfesis, ke tiel estas." Do, ne estis strange, la Ia teorio de Brooks, ke li kaj Davis
Brooks rigardis Ia amikon dum momento. Li iom mal-
estas amikoj. Cetere, u tia amikeco estas pli stranga, vere,
estimis sin, ke li tiel parolas, tamen io pus lin al plua parolo.
01 tiuj, konataj al ni roem? Ekzistas angla proverbo, la kiu
"Kaj mi vidis, ke vi kutimis ignori vian fratinon, gis si
Ia malbonsorto motivas strangajn kunkuojn, sed estas facile
edzinigis kun franca verkisto, kiu estas mondfama. Nun vi kredi, ke anka Ia sukceso motivas strangajn amojn kaj
ofte parolas pri si, kaj diras, ke si estas unu ella plej indaj
amikecojn. Efektive, ekzistas neniu amikeco kaj neniu amo,
anoj de Ia familio. Nun vi sincere amas in, pro kio, cetere,
kiu ne estas tiom stranga, tiom mirinda, tiom neklarigebla,
si estas tre felia."
ke oni povus Iacile fari eI gi romanon. Kaj tamen verkistoj
Li estus dirinta plu, sed Davis interrompis lin per tran-
estas devigataj imagi diversajn homrilatojn, anstata pri-
kvilaj vortoj, atentigante lin, ke li tute ne kompetentas jug
trakti la propra sperto kaj observo.
pri Ia afere, kaj, ke li tute misinterpretas Ia faktojn. Interne
Anka ne estis strange, ke kiam Davis, post Ia unua kun-
de si Davis sentis koleremon, kiun li tute kais for de Brooks.
veno de Ia kurso e Wimbledon, alvenis hejmen kaj ads
Pro Ia milda akcepto, kiun liaj vortoj ricevis tiu i sentis
e Ia telefono Ia voon de sia amiko Brooks, li igis viro tute
subitan bedaron, ke li akre parolis; krome, li subite vidis Ia
alia, 01 Ia Profesoro Davis, kiu estis tiom felia pro sia kurso
aferon la alia vidpunkto.
de laboristoj, pro ilia sincera dankemo, ilia naiva gojo kaj
"Tamen finfine, tiel oni sekvas Ia vojon, kiun Ia universo
aprezo. Estis nur nature, ke li igs Ia Davis, kiun konis kaj
destinis al ni. Estas nature, ke oni amu Ia sukceson kaj Ia
kreis nur Ia poeto Brooks.
belon, kaj tial en Ia iutaga vivo oni amas tiujn, kiuj estas
En guste tiu tempo multaj kursanoj hejme trinkis kakaon,
belaj kaj sukcesaj. Tio ne estas agrabla aI malsukcesintoj
kaj priskribis al edzoj, aI gepatroj, al gefiloj, Ia profesoron
kaj malbeluloj, sed ... kion fari? Estas malfacile scii Ia
Davis, kiun ili konis kaj kreis. Kaj guste en tiu momento,
intencojn la kiuj Ia universo daras, sed almena oni povas
dum danco e Ia universitato de Londono, iu studento aludis
4
50 LA UNUA KUNVENO DE LA KURSO
pri Ia profesoro, parolante al studentina amikino, per Ia
nomo, "ojo Graso." Kaj lia edzino, kiu estis Ieganta en
sia litambro, si pensis al la horno, kiun si sola konis kaj kreis,
kaj si scivolis, u li revenis en bona humoro. Tian demandon
si ofte faris al si. ~i scivolis pri Ia telefonkonversacio. La
sonorado preska tiris in eIla lito. La sono de Ia losiloen LA MORGAAMATENO
Ia seruro detenis in, sed nun Ia scivolemo efektive tiris in
elen. S surmetis neglgrobon, kaj malfermis Ia pordon de Ia I
ambro.
"Bone, bone," diris Ia voo de ia edzo, " do mi uzos tiun
poemon por Ia antologio, jes, tiun Diina Amo.' Bone, gi
B ELL vekigis je Ia sesa en Ia proksima mateno. Li sentis
dum momento, ke li jus venis el alia mondo en sian nunan
staton, kaj dum liaj okuloj rekone observis Ia ambron kaj
tekstu, kun afabla permeso de Ia atoro.' Kaj konfirma giajn meblojn, lia cerbo penis reen esplori iometan distaneon
letero ne estos neeesa. Bone. Kion mi faris, ke mi tiel en Ia pasintecon. Gi ne povis. Estis kvaza li nur nun
malfruas? Ho, nenion eksterordinaran. Temas pri unu el ekekzistas, sen fono ia ajn.
tiuj kursoj por plenagulaj laboristoj, kiuj nuntempe svarmas Dum iom da tempo liaj okuloj metis bildon post bildo de
en nia demokrata lando. Finfine, Ia mono utilas, kaj se Ia Ia ambro sur Ia menson, gis subite li havis ian ekmemoron; li
proletaro de Wimbledonvolas lerni pri Ia moderna angla litera- turnis sin, kaj rigardis sian edzinon.
turo, bone, tio estos reciproka helpo.... " ~i kuis kun Ia kapo sur Ia maldekstra brako, kiu etendgis
Sinjorino Davis klare konstatis kiel statas aferoj. sr sur Ia litkuseno. La vizago reliefis kontra Ia blanko, ete
glitis reen en sian ambron kaj enlitgis, estinginte Ia lumon. sanganta sian formon Ia Ia spiretoj. Giaj trajtoj estis de iu,
Balda si audis Ia pezan pasetadon de Ia edzo. Pasante sian kiu jus plorgemetis; almena, tiel ajnis. Sed dum paso de Ia
ambron li sajnis ete stertori. momentoj neniu sango estis videbla. Li rigardis sin pli
proksime, kaj vidis, ke Ia fermitaj okuloj ete larmas.
10 rornpigis en lia menso. Nun li vidis, nete kaj entute,
ion de Ia hieraa vespero. Estis Ia unua vespero de Ia kurso,
kiam li estis felia pro persona renkonto kun literatura
profesoro, enviegis iun studentan konatulon. Kaj Ia reveno.
Nur nun li vidis klare Ia detalojn de sia hieraa reveno,
askultis atente siajn vortojn, kaj nun, dum kelkaj sekundoj
revokinta ion, li sentis abomenon aI si. eu eble, ke tiel li
parolis? Pli terure (ar ja malmulte gravas vortoj), u tiel
li mienis? Tiel, al Finjo, pro persona renkonto kun literatura
profesoro,kaj enviego aI studenta konatulo! Li sentis solecon,
Ia soleeon de iu, kiu konscias sin neinda kaj kanajla. Seott
Monerieff, La Sabata Revuo, Gerald Gould, kia malproksima
mondo estis tiu; kaj Finjo larmetas tra fermitaj okuloj, ade
spiretanta, Ia brakon etenditan sur Ia litkuseno.
En sia soleeo li sin malestimis. Li pensis, ke li ne indas
51
52 LA MORGAA MATENO LA MORGAA MATENO 53
e tui sino Poste li regajnis iom da respekto al si, ar, fn- ke li veris bolan akvon en Ia tekruon (jam varmigitan per
fine, ne estas tro malfrue. La kurso trovu alian sekretarion, Ia vaporo de Ia kaldroneto), metis sur Ia kruon tofan apon
Ia profesoro mango sola proksiman lundon. Tio kazos ioman (por heIpi aI bona infuzigo), kaj iris alla efpordo. Komprenu,
sensacion, lia eksgo, sed li povos facile motivumi ~in. Li ke li iris alIa efpordo, ar li sciis, ke ekstere trovigas botelo
eksgos pro premo de alia Iaboro. Ciam oni eksgas pro premo da Iakto kaj Ia [urnalo. Anka li kaptis Ia okazon, rigardi
de Iaboro, se oni ne povas arangi maIsanon a transloggon-c- alIa gardeno, iom flari gian aeron. Li vidis, ke Ia leterpor-

.. .
jen sentenco de Finjo, siatempe elvokinta rideton e li.
'"' '"' '"'
Tre, tre malrapide, li tiris in en Ia brakojn. Si dare
spiretis, Ia palpebroj ekmovigis, sed li sciis, ke si dormas
tisto estas e proksima domo, kaj atendis lin la kutimo.
La Ieterportisto preterpasis Ia domon, sen veni tra Ia garden-
pordeto. Tamen tio ne genis aI Bell, kies felieco ne bezonis
eksterdoman stimulon en tiu mateno. Li prenis Ia [urnalon,
kaj metis sur tabIon sen lego pri Ia strikoj en Francujo, Ia
ankora profunde. Li metis Ia lipojn sur ian vangon, sur milite to en BaIkano, Ia bruligo (heIpe de petrolo) al iu negro
sian brovon, sur ian nukon. Delikate karesante in, li sentis, en sudusona tato, nek pri Ia hieraaj prezentoj e Ia Rega
ke li plengas de ia animo, ke antaaj belecoj kaj idealoj Kortumo kaj Ia parada edzinigo de iu baronino.
jetas sur lin sian maInovan soron. Sia svelto donis aI lia Li simpIe remetis Ia jurnalon sur tabIon, kaj deprenis Ia
filozofio pli noblajn konturojn, kaj kiam finfine li vidis ekrid- ~tofan apon for de Ia tekruo. Tiam li plenige veris teon
eton aperi sur a vzago kaj maIstrei gian tazitan esprimon, en Ia du tasojn, kaj suprenportis Ia pIeton.
tiam lia honorosento permesis aI lia animo, anka eniri
mondon en kiu li estis Iasinta sin sola. '"'
.. '"' '"' '"' .. Si kuis ankora dorma, nun kun Ia Iipoj kunpremataj en
Estis Ia sepa. Li malfermis Ia okulojn, kaj konstatis tion, rideton, sed Ia spiretoj estis maIpli trankvilaj, ili anoncis
konstatis, ke Ia horlogsonorilo balda adigos. baldaan vekigon. Bell seris cigaredojn, kaj metis du sur
Li ne Iasis, ke gi adgu, Li malfunkciigis gin, ellitigis, Ia pleton, kune kun cindrujo kaj alumetskatoIo. Li zorge
kaj surmetinte neglgrobon, maIsupreniris al Ia kuirejo. Li metis ion sur Ia apudlitan tabIeton, tiam li sidigis sur Ia
trovis alumetojn, Iumigis Ia gason, pIenigis kaldroneton je randon de Ia Iito, kaj atendis.
akvo, kaj adis kun kontento Ia eksplodetan flagron de Ia Li sciis, ke li ne devos longe atendi, kaj ke kiam venos aI li
gasflametaro subIa kaldroneto. renkonte Ia rigardo de lia edzino, tiam li sentos sin, se ankora
Se vi ne komprenas, ke tiuj flametoj flagris nur kiam li ~ . ne inda, tamen ne plu soIeca.
surmetis Ia kaldroneton, vi ne scias multon pri gasfornoj;
kaj se vi ne komprenas, kial Bell sentis grandan kontentecon II
pro sia agado, anka pro sia posta vizito aI Ia saloneto por
havigi sian tason de hiera, anka pro sia lavo aI gi-tio Emerton vekigis je Ia sono, kiun lia patro faris, brufermante
montras, ke vi neniam mem tiel plenigis kaldroneton, kaj metis Ia efpordon. Li kuis, atendanta Ia alvenon de Ia patro alIa
gin sur gasfornon por varmigi, dum vi lavis malpuran tason. gardenpordeto. Per Iongjara sperto li kapabls preska precize
Almena, ke vi neniam faris tion kun sarna celo, sarna stimulo. mezuri Ia intertempon. Gustatempe li adis Ia metalan sonon
Certe vi ne legu pri kiel li metis Ia jus Iavitan tason kaj de Ia klinko puata eI sia ingo, tuj poste Ia frapon de Ia pordeto,
subtason kune kun jam preta taso kaj subtaso sur pIeton, kaj refalanta aI sia loko.
poste metis aI iu kuIeron, kaj sukeron en iun ; nek pri tio, Li saltis el la Iito, tiris Ia kurtenojn, kaj rigardis Ia patron
54 LA MORGADA MATENO LA MORGADA MATENO 55
marantan sur Ia strato, rigardis lin renkonti najbaron irantan mangi, veris al si pluan tason da teo, faldis Ia mangtukon ,
samvoje,iu solicitoro, kies filo estas amiko de Emerton, kfs kaj levigis. Tuj ekster Ia pordo, kaj Ia hundo venis, pli guste,
filino estis destinita por edzigo al li. Tion lastan li sciis pere sin [etis antaen, Ia korpon esprimanta senfinan eksciton pri
de sia amiko. La gepatroj neniam aludis gin, nek Ia disfalon Ia venonta promeno. Pritio, ke Ia mastro promenos, Bijo
de siaj planoj; ili nur diris inter si, ke junulojn oni ne povas ne dubis dum unu momento, ar li sciis, ke lia peto estas neri-
devigi, ili ne amaris pro Ia malapero de plaa reveto. fuzebla. Li tiel arde rigardis Ia mastron, tiel elokvente kuris
Li rigardis Ia patron kaj lian kunulon gis malapero; tiam li al la pordo, tiel verve bojis; kaj li divenis, ke Ia mastro ne havas
iris al la pordo, malfermis gin, kaj prenis Ia kruon da varma urgan laboron, ne havas baldaan renkonton, efektive mem
akvo, kiu trovigs sur Ia mato. Li vestis sin malrapide, volas promeni en Ia parko. Ofte li konis Ia dezirojn de Ia
pensanta pri etaj aferoj de Ia studenta vivo, kolegiaj ercoj, mastro pli bone, 01 Ia mastro mem.
profesoraj admonoj, farotaj studoj. Liaj pensoj havis Kun Bijo kuretanta apud li, Emerton marsis, bastonog en
fonon nek grizan, nek helan, simple li sentis, ke jen tiaj kaj Ia mano, tra stratoj kaj stratetoj, gis li atingis Ia randon de Ia
tiaj aferoj estas farotaj, tiuj kaj tiuj homoj renkontotaj, tiom granda, senbarila, neordigita parko, Wimbledon Common.
kaj tiom lernota. . Li pais preter lagetoj kaj fosajoj, pretet genistarbustoj kaj
Finfine li metis iom da pomado al la haroj, malantaen tiris ulmoj, gis li venis al iu eta vaIo, kiu ajnis speciale taga al
Ia ultrojn anta Ia spegulo, kaj malsupreniris en Ia mang- lia celo. Gi estis tiu sarna valo en kiu, skolto dek-kvin [ara,
salonon. Atendante Ia enporton de Ia matenmango, li rigardis li atendis kun aliaj, ekscite, kun retenita spiro, Ia preterpason
el Ia fenestro, poste al Ia [urnalo, Li legis raportojn pri de "malamika" skoltpartio. Tiu estis lia propra ideo, tie
tenisludoj, poste Ia literaturan pagon. La pagon raportanta atendi por fari embuskon, kaj pro tio Ia estro de lia trupo
pri Ia falo de Ia rumana registaro, pri tertremo en ]apanujo, multe gratulis lin poste.
pri nova fervojo jus malfermita en Ia Belga Kongo, tiun pagon Tion li tute ne memoris en Ia nuna tempo. Li lasis Ia
li e ne rigardis. Por li gi ne havis intereson. okulojn irkarigardi anta 01 li malsupreniris Ia valeton.
Nur kiam Ia servistino enportis Ia avenkaon li rimarkis Sur tuta Ia verdo neniu estis videbla, krom unu malria virino,
leterojn sur Ia tablo. Ili estis por li. Karto de iu eldonisto kolektanta falintajn branetojn kiel brullignon.
pri lernolibroj, letero pri festo de iamaj lernantoj e lia gim- " Bijo, vi povas iri, kuri ien ajn, sed revenu bone. Iru,
nazio, letero de kunstudento, Dixon. Dixon. Emerton lasu min, mi volas esti sola."
pensis pri Dixon dum iom da tempo, pri sia rilato kun li e Ia Bijo bone komprenis, kaj obee forkuris la maniero de iu,
universitato. Strangaj aferoj, homaj rilatoj. kiu havas rendevuon, kvankam li vere ne sciis, kien iri. Lia
La letero invitas al ehejma festo por Ia proksima sabato. mastro prenis krajonon el la poso, kaj malrapide malfermis Ia
Emerton kirlis Ia teon en sia taso, metis pluan pecon da koverton de Ia letero kiu igis lin rapidigi sian matenmangon.
sukero, dum li pensis pri Ia invito. Kiu alia eestos? Supoz- Anta 01 eltiri Ia leteron, li sidigis sur Ia herbon, kaj ekbrul-
eble lia amiko Lenton, kaj tiu Button, el Ia scienca fako. igis cigaredon.
Kaj se li ne iros, kielli vortumos Ia leteron? Li povus diri, La letero ne estis longa.
ke tiun semajnfinon li nepre devos labori, sed tia preteksto 23 Sep. 1929.
ne tre impresas inter studentoj. Emerton ridetis al si. Nu, 21, HAMERTON RD., S.W. 20.

eble finfine li iros. Estas afero por posta konsidero. Kara Vincento,
Nur kiam venis Ia lardo, li vidis, ke trovigas plua letero. Bonvolu skribi, se vi havas informon pri vesperaj
Li prenis, kaj tuj rekonis Ia skribon. Li komencis pli rapide klasoj e Ia universitato en Ia germanIingva fako. Pro multaj
56 LA MORGAA MATENO LA MORGAA MATENO 57
kazoj mi volas plibonigi mian scion pri germana lingvo; mia
nuna ofico postulas tion, anka, leginte novelojn de Thomas
lU
Mann, mi sentas, ke mi devus ne tro ekskluzive dedii min Profesoro Davis, vekite je Ia oka, iris tuj almalvarma bano,
al franca kulturo. kaj sentis sin tre vigIa. Post momenta streo alIa muskoloj
Mi tre esperas, ke vi iam bonfartas; panjo sendas aI vi de siaj nudaj, fortaj brakoj, li rapidis vesti sin, mcmorantc,
koran saluton. ke li devos prelegi je Ia deka, kaj tial devos trafi denove Ia
Amike, vagonaron q.r.
Auco. Li malsupreniris aI Ia mangsalono, frotante Ia manojn.
La Ia horlogo, estas ankora nur Ia tria horo. Sendubc li
Emerton reIegis gin tuj, tre malrapide, tiam ankorafojs, orgesis strei gin Ia antaan nokton, certe li revenis tre laca
kaj ankorafojs, Li scivoIis aI si, u do, tiu pago en Ia libro de Ia kurso e Wimbledon, kaj Ia telefonalvoko de Brooks
de lia vivo ankora ne estu fine tumita. Anta nur unu jaro, konfuzetis lin.
kaj li ne kredus tion ebla, ke li ricevu alian leteron de si, sed Brooks. Stranga ulo, tiu. Kaj tamen, simpatia, se oni
en Ia lasta tempo, jes, en Ia lasta tempo, vere, ke tio ne ajnis bone konas lin; finfine, anka, kiom Ia mondo estus banala,
nekredebla. se iu el ni estus simila al Ia alia! Oni povus veti, ke nun-
KomprenebIe, estas bona afero, firme teni sin aI iu decido. momente Ia poeto ankora dormas, kaj pri malvarmaj banoj,
Tamen, anka tio povas esti nur fierao, e nur timo. "Li tiun plezuron li tute ne konas I Nu, li perdas grandan plezuron,
havis tiun obstinon, kiu karakterizas homojn de malforta certe.
karaktero." Tion li legis ie, kaj gi ajnis al li trafa en Ia nuna Tiun matenon Ia profesoro ne trovis Ia avenkaon tro-
momento. Finfine, u li mem ne estis plejparte kuIpa? Re- kuirita; gi estis guste la lia gusto.
rigardante al la Emerton de anta unu jaro, ajnis al li, ke " tu via junula amiko venis hiera ?" li demandis Ia serv-
li sendube estis iom tropostulema, iom maljusta. Kaj Alico istinon. Jes, si konfesis, ke li venis. Demandite, si iom
... Alico anka siavice eltenis multon, kaj .. estos parolis pri li dum Ia servado. Lastatempe li estis senlabora.
iam Alico. Li laboris pri protektiloj kontra bruligo, kiujn oni metas en
Li memoris, kiel en cirkonstancoj, kiaj Ia nunaj, en plenaero, konstruatajn domojn, kaj Ia domojn oni provizore ne plu
kiel si kutimis teni Ia kapon, fiarante Ia venton; kaj iaj manoj prilaboras, tial ke posedanto de apuda konstruajo pledis en
kuis tiel sur Ia genuoj. kortumo pri "Tumrajto." Si komencis klarigi al li Ia legon
de "lumrajtoj," sed li haltigis in, jam sciante pri gi. Li
* * * konsentis kun si, ke estas terure, ke pro kaprico de unu poscd-
Bijo estis trovinta oston, kaj petole, gaje, tremete Iudis per antino cento da laboristoj senlaborigu,
gi, tre felia. Li sentis momentan protestemon kiam Ia EI liaj leteroj iuj krom unu estis aferaj; tiun de Ia filete
mastro fajfe vokis lin, tamen li ne protestis. Lia mastro li lasis gis Ia fino. Nur lastan semajnon li reiris al sia enkam-
havis Ia mienon de iu, kiu jus faris feligan decidon. para pensionlemejo, kaj jam venas letero de li.
Bastonog en Ia mano, Emerton per longaj paoj transiris Ia 2293
KOLEGIO SERTON,
parkon, kontra ventog karesantallla vangojn, venton, kiu HAMPSHIRE. I

ajnis diri al li, ke Ia vivo enhavas ion ankora, krom kIegiaj Kara Pajo,
sercoj, profesoraj admonoj, kaj farotaj studoj. Ion indan, Tie i aferoj estas samaj, kiel en Ia antaa trirncstro.
ion promesan.
Nur unu afero bonegas-oni elektis min ludi en Ia kvara trupo,
S8 LA MORGAA MATENO LA MORGAA MATENO S9
kel dekstra hafo. Kaj Cull, pri kiu mi parolis al vi, li Iudos i tiun matenon li trarigardis kutiman miksajon; politika
anka, proksiman sabaton ni unuafoje vizitos alian Iernejon gazeta eI provinca franca urbo, binda [urnalo, kiun sendis
por kontraludo.
tiea amiko, katologo de eldonisto, admirletero pri lia lasta
Nur unu aa afero estas, ke tiom da novaaj knaboj venis poemaro, de iu nekonato. Li legis gin kun malpli da atento
-sed estu certa, ke ni, malnovuloj, bane instruas ilin pri iliaj kaj gajo, 01 kutime e admirleteroj, kaj ne haltis por legi Ia
Iokoj.
gazetojn, kvankam li sekvis kun intereso Ia aferoj e Ia kon-
Gis reskribo, ame via, kun multa amo aI Panjo, silantaro de Ia franca urbo Le Moir, sekvis kun intereso, kiu
ROBERTO. povus surprizi Ia estimindajn konsilantojn, intereso multe
P.s.-u vi povus sendi kvin ilingojn P Mia gisnuna pli granda 01 havis plejmultaj enlogantoj de Ia urbo.
konsumigis. Tio, kio detenis lin de Ia kutimaj plezuroj, estis pakajo,
kiu evidente enhavas libron. Pakajoj enhavantaj librojn
Profesoro Davis sentis sin en bonega humoro pro tiu Ietero, estis aI li sufie oftaj aferoj, kiuj ofte nur tedis lin, sed en tiu
kiun li tuj relegis. "Tiom da novaaj knaboj"l Kaj anta i mateno li havis senton, ke tiu libro povas esti io eksteror-
nur unu jaro tiu mem estis "novaa" e Ia Iernejo! Kaj dinare bona.
Ia postskribo, " Mia gisnuna konsurnigs "!! La sento ne malpliigis kiam li rigardis Ia kovrilon, kiu
Anta 01 forlasi Ia domon, li supreniris aI sia edzino, tenante portis Ia nomon de Ia plej disvastigita el la kulturaj dimanaj
Ia Ieteron en Ia mano. Li e Iatlegis gin al si, poste jetis Ia jurnaIoj. Li tranis Ia nuretojn kun Ia ekscitemo de knabo,
kapon malantaen, kaj ridis denove. Lia rido tazis lian eltiris Ia belan volumon. Ne necesis Iegi Ia presitan leteron,
bonkoran vizagon, ajnis tremigi liagrasan korpon. Ia formulon li jam konas. "La efredaktoro de La Obser-
Li adiais Ia edzinon kun sincera, prema kiso, kaj, pezkur- vanto prezentas siajn salutojn, kaj petas bonvolan recenzon
etante al Ia stacidomo por Ia vagonaro g.l, li pensis, ke li gis 900 vortoj pri Ia jena verko, gis Ia 2ga de Ia nuna monato."
povos aeti Ia potmandaton dum Ia Iuntempo. Li rekonis Ia libron. Jam en manuskripta formo li legis
Ia plejparton. Verkis gin amiko lia, kies librojn li plejofte
IV tute ne atis, sed en tiu i, tion li konstatis de Ia unuaj Iinioj,
Ia verkinto sukcesis kapti belon, ja, nekredeblan belon.
Kam lia virservisto vekis lin, Brooks trovis, ke li havas Gi estis amrakonto simpla, e naiva, sed de Ia unua pago gi
senton, kvaza venas io nova kaj ekscita en Ia vivo, kaj sen soris Ia poeton, per sia koncepto kaptante lian animon,
gustumo aI sia kafo, li metis Ia manon al siaj Ieteroj. La plenigante lin per sia ravo.
amo aI ri cevo de Ieteroj estis dara trajto en lia karaktero. Li ne tuj provis relegi gin, nur Ia surpreson, Por Recenzo,
E kiam Ia vivo donis aI li plenan porcion da homaj rilatoj, Ekbruliginte cigaredon, li kuis tie, rigardanta Ia bildojn sur
li tiom avidis alleteroj, kiom en tempo kiam li iom soIeca vivis. . Ia muro, Ia brilrugajn kusenojn, Ia amatajn volumojn sur Ia
Li konis precize Ia horojn de Iivcrado, kaj iam e reveno bretaro, rigardanta ion, senvide.
hejmen jetis unuan rigardon sur Ia Iokon, kien oni metas Li scivoladis, kieI li povos vortumi por Ia Iegantoj de La
potajojn. Se venis Ieteroj de konatuloj, amikoj, amitoj, bone, Obseruanto Ia senton de belo, kiun Ia verko donis aI li.
sed se nur jurnaloj eI aliaj Iandoj, katoIogoj pri novaj libroj, jen Li provis kelkajn frazojn, konstruis generalan planon por Ia
bone anka. Li sentis, ke tielli kontaktas kun aliaj homoj, recenzo, sentante fieron, ke al li estos Ia honoro, priskribi
kaj tion li volis, kontakton kun Ia plejeble granda nombro de Ia verkon. Li sentis kreskantan fieron, pensante, ke li havas
homoj, de homaj animoj. -
tiun talenton, transdoni belon al aliaj homoj. Memorante
60 LA MORGAA MATENO
LA MORGAA MATENO 6r
sian hieraian splenon, li diris al si, ke iu devas fari bonon la
sia povo, ne iu povas a devus vivi tic1 lairegule, kiel lia
amiko Davis. Davis J Nekomprenema ojulo, en multaj
aferoj, sed iu, al kiu li mem uldas multon pro instigado, pro
silenta kritikado, sen ia ajn parola admonado. Diablo J kiom KELKAJ NEOLOGISMO]
interesa estus romano, pritraktanta ilian rilaton J
Tamen, li ne verkos gin. Li dare verkos poemojn, kiuj I. Aprezi =sate kompreni, sate taksi, "Oni ~atas multajn
eble al kelkaj donos iom da belo, kaj anka li havos Ia honoron, librojn kaj muzikajojn, kiujn pro nesufia instruo ali
foje reeenzi verkon tian, kia tiu en Ia mano. nesufia teknika seio oni ne povas plene aprezi." Vorto
Brooks ne seiis, ke en tiu momento Beli, telinte ioman taiga preeipe en artaferoj.
tempon de Ia ofieejo, estis aetanta lian poemaron, kiel dona- Z. Etoso =anir~o de loko, atribuata plej ofte l'r'lr'"s'ubjektivaj
eon por sia edzino. Tamen, li sentis sin tre felia. Rigard- kaizoj. "Pro karaj memoroj Ia etoso de tiu strato
inte dum momento Ia fumon de sia eigaredo, li ekrigardis estas simpatia al mi." "La etoso de tiu parko ne plaas
en Ia volumon, kaj trovis sin denove sorata de gia belo. Gis min."
tre malfrua horo en tiu mateno li enprofundigis en verko, kiu, 3. Suelta =A. "slender," F. "svelte." G." schlank." Graeie
finfine, estis nur literatura verko. Tamen, gi estis al la poeto maldika.
rava anima travivajo, krom bela verko, "por reeenzo." 4. Evento =definitiva okazajo.
5. Obscena =ofenda al la seksa ideologio de l'koneerna homo
ali medio.
v 6. Ojo =A. "old," F. "vieux," vorto arnema ajkaj mal-
En Ia sarna mateno, ofieisto de Ia Laborista KIeriga estima, uzata pri neeestanta viro. Multe uzata de
Asoeio seninterese legis unu el multaj simile presitaj pot- knaboj kaj studentoj pri iliaj instruistoj.
kartoj, sur kiu trovigs, plumskribite, Ia subskriboj de BeIl 7. Morna =maIgajiga, n.etereee timetiga. Tiu valo estas
kaj de Profesoro Davis, Ia hieraia dato, kaj Ia nombro r6. morna loko."
En voo tute senvigIa li diris al sia efo, " Hiera okazis Ia
unua kunveno de Ia kurso e WimbIedon." Novaj estas r kaj 5, proponitaj de L. N. Newell, kaj 2,
" Bone," diris Ia efo, seninterese, "registru tion Iairegule." proponita de Ia atoro, Ciuj estas uzitaj nur pro sento
Li pensis, ke por luno li provos novan restoraeion en tiu pri nepra neceseco, ekz. Ia atoro siatempe plendis publike
tago: estas enue, iam iri al Ia sarna Ioko.... kontra uzo de evento, sed en Ia praktiko sentas ~in neeesa.
Kiel teknikaj terminoj dribli kaj bafo sajnas neeesaj.

J>Jnt...~!ED 1M GRRAT BIUTAIN av


81LLlNG AND SONS LTD" GUILD'OJtD AND B~Hi:R
E. P.C. ELDONAjOJ ATENTU!
KIU LERNAS ESPERANTON. Ti.u bezonas gazeton
L UNO DE IZRAEL. Sir H. RIDER HAGGARD. interesan, literaturan, bonstilan, kun artikoloj kaj
Tradukita de E. S. PAYSON and M. C. BUTLER. romanoj, seriozaj kaj amuzaj.
Bindita, 55.; brourita, 35. 6p. ; afranko, 4p. KIU LERNAS ANGLAN LINGVON. Tiu bezonas
tekstojn malkarajn, pri aktualajoj.
LA DOR MANTO VEKIC:AS. H. G. WELLS.
Tradukita de A. FRANK MILWARD. Bindita, 55; KIU PROPAGANDAS ESPERANTON. Tiu bezonas
brourita, 35. 6p.; afranko, 4p. bonaspektan, bele presitan gazeton, kun lastatempa
informo pri Ia Movado, kiu pruvos Ia seriozecon de
PRI LA ORIGINO DE L'HOMO. Sir ARTHUR nia afero. Resume:
KEITH, F.R.S. Tradukita de W. BROWMand F. R. A. ru BEZONAS
MCCORMICK. Bindita, 25. 6p.; brourita, IS. 9p.;
afranko, ap, !J~~
PINOKjO. C. COLLODI. Ilustrita. Tradukita de MIRZA Monata gazeto en angla kaj esperanta lingvoj.
MARCHESI. Bindita, 55.; brourita, 35. 6p. ; afranko, 4p. Jarabono, 25. 6p. (3 frankoj svisaj).
jUNECO KAj AMO. Originalo. E. S. PAYSON. Petu provekzempleron e " I.L."
Bindita, 25. 6p.; brourita, 15. 3p.; afranko, ap, 142, HIGH HOLBORN, LONDON, W.C.I, ANGLUJO
POR RECENZO! Originalo. K. R. C. STURMER.
Bindita, 25. 6p.; brourita, IS. 6p. j afranko, 2p. /I.

ESPERANTO POR INFANOj.


SOLOMON, A.R.D.S.
G. GLADSTONE
Kun multaj ilustrajoj de Ia COUSIEMADINIA
atoro, Prezo, 15. 6p.; afranko, ep,
GAIlEIO
ANGLALINGVE
* EM ESIPERAINIIO!
ESPERANTO: ITS AIMS AND CLAIMS. De "Heroldo de Esperanto," Ia supernacia, superpartia
BERNARD LONG, B.A. Duontola, 15.; brosurita, 6p. ; iusemajna [urnalo de Esperantujo, aperas jam dek jarojn,
afranko, rp, regule kiel horlogo, en granda formato, kun bonaj informoj
ESPERANTO LITERATURE. De K. R. C. STURMER. pri Ia Esperanto-movado kaj el iuj sferoj de Ia tutmonda
Brourita, 6p.; afranko, rp, vivo. Bonstile redaktita, rie ilustrita. Sendependa de
iu ajn organizacio, sed servanta al Ia tu ta movado. Petu
Haveblaj e senpagan specimenon, kune kun senpaga rienhava
BRITA ESPERANTISTAASOCIO "Katalogo de Libroj "!
142, HIGH HOLBORN,LONDON,W.C. I
kaj iu EsjJerantista librovendisto. ADMINISTRACIO DE "HEROLDO DE ESPERANTO"

Kln, Brsseler Strasse 94, Germanujo.


KEIKAJ aONAI lllROI
ELDONITA] DE LA B.E.A.
-te
Prezo afrankite
VIVO DE ZAMENHOF. Privat- - 3. 2p.
BELA ]OE. Saunders (Blaikie and Hohlov).
Bindita, S. 4P'; bro - - - - - 3. IOp.
LA KARAVANO. Hauff (Eggleton). Bindita,
IS. 8p.; bro - - - - -. - IOp.
LA KARTO MISTERA. Moffett (Payson) - 7p.
LILIO. Sinnotte. Bindita - - - - 2S. 9p.
MANON LESCAUT. Prevost (Vallienne) - IS. 8p.
MIMI. Giesy (Payson) - - - - - IOp.
OK NOVELO]. A. Bennett (Wackrill) - - IS. zp.
PORTRETO. Gogol (D-ro A. Fier) - - 8p.
TRI ANGLO] ALILANDE. J. Merchant - I. rp,
SONGO DE SOMEROMEZA NOKTO.
Shakespeare (Briggs). Kartonita, IS. 4P';
bro - - - - - - - - IOp.
LA VENECIA KOMERCISTO. Shakespeare.
(Wackrill) - - - - - - - IS. 8p.
-te

Petu nian senpagan prezaron


BRITA ESPERANTISTA ASOCIO
142, HIGH HOLBORN, LONDON, W.C. I
ANGL,uJO