Você está na página 1de 27

1\
CIUMILjARA
DE

MABEL W AGNALLS

VERKISTINO DE
I'alaco de Dangero, Miserere, Selma Ia. Soprano,
Blanche, La Virgulino de Lille Karina Donimirski k. t. p.
La Akrobato de Nia Sinjorino
La Rozujo Ciumiljara
Presigísêe Ia Esperanta Presejo de
Ernest Fairrnan Dow (")} ';) ~
West Newton, Mass., Usono () ~1;)
Sekvos kelkaj aliaj libroj de Ia sarna
tradukanto. ~ OÍ? (\) \
..,
~ _ •.•. t.:..
~<.

UIODO . PAYSON Prezidanto Esperantista Asocio de Norda Ameriko Prea. DOW W.LA ROZUJO CIUMILJARA [Prezo 35 Cendoj) TRADUKIS EDWARD S.. ERNEST F.t Newten. Ma••.i..

.

La memoro de tiu nekutime trankvila Ioko kusanta en Ia mondo de homa baraktado restas fantome en mia animo. tiel alimonda estis Ia biIdo de paco pro sia serena enkadr igo inter modestaj tomboj en Ia klaüstrita 'gardeno de Ia monahejo ke gi faris ne- forgeseblan vizion inter Ia fantazioj de mia jun- eco. TieI mal- proksima. Se okaze mi povos komuniki al aliaj eê mal- grandan senton de Ia raviteco kiun tiu gardeno donis al mi. mi konsideros min bone rekompenc- ita. Antaiíparolo Dum miaj studentaj tagoj mi okaze trovis Ia antikvan rozujon êe Hildesheim. kaj post longa tempo forrnigis en Ia sekvanta rakonto. MabeI Wagnalls. MABEL WAGNALLS .

Sajnas kvazaú niaj penoj ne tute sukcesas. tamen Ia atenta observanto êi tie kaj tie trovos firme enradikitajn semitajojn de Ia afero. kaj êiu normala koro. mi sentas min agra- ble ekscitata pro Ia ideo ke eble mi ankaü kontri- buis alrnenaü iomete aI Ia vizio FRA TECA. estas Ia Iingvo Esp- eranto. konscie aú senkonscie. tieI furioza kaj blindigita estas Ia nuntempa tu- multo. Ia Iingvo intenc- ita por unuigi Ia diversajn naciojn. Simile al tim- ema floro floranta meze de bajonetoj.kvankam Ia mondo estas tute flamanta. kiuj pli aü malpli frue donos frukton.Antaüparolo por Ia Eldono Esperanta Ciu pensemulo tenadas aI Ia vizio de ROMA FRATECO. Mi esperas ke Esperanto daüros gis Ia alveno de Ia tago kiam oni verdire povos gin nomi LA LINGVO CIUMIL]ARA MabeI Wagnalls. gi penas kreski . sajnas aI mi. tieI bela je nomo kaj celo. . Pro Ia jena tradukajo per kiu Sinjoro Payson honoras mian etan rakonton. Unu eI êi tiuj. volus helpi aI Ia efektivado de tia vizio.

~-=---~ a:G>Z~ 3 . kaj pro sia suk- ceso represigita en alia revuo.' Poste Ia aiítorino verkis Ia duan parton kaj e1 Ia tuta rakonto oni formis Ia dramon "REVELA- TION" (Malkasado ) en kiu Ia fame konata aktor- ino." havas iom nekutiman historion.r -~ . La Tradukinto . ludis Ia rolon de ]oline. Sinjorino Nazimova. Noto La unua parto de Ia jena rakonto. Gi estis eldonita en populara gazeto. ankaü oni enkal- kulis gin inter Ia "Plej Bonaj Rakontoj" eldonitaj dum Ia jaro 1916. "La Rozujo Ciumiljara. ricevante grandan kaj unuaniman laiídon.

Naturo faris multe por si. kaj verdire si Iin bane servis en tiu okupado. kaj si sangis sian kostumon. kaj Ia Jardin Mabille estis samternpuloj. Siaj lipoj estis alloge rug- igitaj.La Rozujo Ciumiljara -. estis ensorêita. Si estis clelikate pudrita kaj penikita kaj rugigita kaj parfumita. Siaj rozkoloraj fingraj ungoj konkuris pri brileco kontraú Ia dek- duo aú pli multe da diamantoj kiuj sargis âiajn manojn. kvankam Ia rugaj lipoj pri kiuj li pensis estis versajne êe Ia mamo de Ia patrino. La sia laú pli 01 unu senco estis "Ia aêet- ita ruga buso" de Ia muzo de Dawson. Unua Parto -- J oIine estis pozinta kie1 Bacchante. al vesto konvena por Ia Bois de BouIogne. kie si estis êiam prezentita kie1 lia modelo. kaj Ia kosmetikaj butikoj êe Ia Rue de Ia Paix faris ankoraú pli multe. kaj en êi tiu varmejo de mortigaj noktaj florajoj si ekfloris. La pozado finigis. Si estis afabla kaj bonkora . joline. Tie Granville sin trovis. kaj âin transplantis en sian artIaborejon. J oline estis maldika brunulino. sed Joline mem estis rugig- inta Ia siajn. decan por Ia arbarego de Arkadio.

Si pozis horojn sen plendo. kaj eble dum gi pendis super Ia maldekstra genuo. ujo. kaj por tiel diri liajn Granville entuziasmigis dum li parolis pri Ia monujajn kordojn ankaú. "Simple êar gi estos Madono. monaho. Ia "La Bacchante estas preskaú finita. Mi intencas iri al "10 tre malsama." li trankvile re- "Nu. mirinde por diri. kiam ni ekiros?" sia flanko. "Kian ideon vi havas pri gi? ange. "La vojflanko ne plu ekzistas. kun brulantaj okuloj. laú Ia opinio de Granville. kontraiie. Antaií tiom da jaroj. jaroj. kaj kara Sankta Josefo? eu vi Joline rektigis. glason. Mi tratremas pro intereso kiam ajn mi vrvon. afero. La penso eton da fumo kaj svingis sian dekstran piedon ke alia virino povus teni lian rigardon. sub gia ombro kaj dormis. kaj pro tio si guis Ia anta. "Madono! efektive. kaj samtempe si malatente observis Cran. kaj kresk- . "Mi ne bezonos vin por tio. estis por Joline kon. apud Ia tablo êe "Bonege! tiu signifas vojagon ." neniuj angelo]. "Kial?" scias ke li estas mia ideo de perfekta gentilulo I" Granville estis tiel malgentila ke li ridetis kiam Sed Granville respondis tre serioze: "Estes li respondis. si prenis mienon . malvigle prenante "Kie estas Ia loko?" persistis J oline. kaj "Sed vi bezonos modelon. "Mi ne estas certa ke ni iros. Dum kelkaj "En Hildesheim. sed kun interna dubo." ridetis alloge.nur J oline subite koleris. Tiu rozujo havas Ia agon de mil Si estis kuâanta sur kanapa sego palpante vin. se vi tre deziras scii . Cranville volvia mejlojn de êi tie. estas ankoraii tie. laca de marsado. kaj keruboj.10 LA ROZUJO CIUMILJARA 11 eta kreito . eta mezepoka urbeto cent momentoj ili restis silentaj. os?" si trankvile demandis. pensas pri gi. kio sekv. Poste oni konstruis pregejon êirkaii Ia rozujo. "Rozujo laú vojflanko! Kie estas Ia rozujo. fine liajn korajn kordojn. sed Ia roz- stanta teruro." montri sian emocion." estis Ia malpreciza respondo. alrnenaú oni tiel diras." si parolis mokante. Gis nun si regis absolute. Kiam li vekig is. sed si estis tro saga por rozujo laú vojflanko. ripozis ville dum li laboris. laú Ia rakonto.gi estas Madono. Sankta Patrino aperis alli starante inter Ia rozoj." cigaredon kaj sidigis sur sego." spondis. Ia loko kaj pentri bildon de Ia legendo. alumeton por ekbruligi cigaredon. Li neniam suspektis kaj kie estas Ia vojflanko?" J oline elblovis nub- ke furioza jaluzo kaüzis tiun afablecon." loj. kaj neniu Sankta Josefo . kaj gi ankoraú staras hodiaú. "Kio gi estas?" si persistis.almenaü.

" tuj tiel adorinde milda kaj amanta ke Granville Si blovetis nubeton da fumo en liajn okulojn prcskaü konvinkis sin. Foje mi estis an. prenu sian glorkronon kaj sian aron da angelo]. "Alivestigu min kiel knabon." kiarn J oline aúdis pri gi si tuj sol vis Ia dilemon. neniam vidis min ludi Ia rolon de sanktulino. Granville deziregis fari al- Madono. kaj oni diris Ilanka anguleto kiu aspektis iom simila alIa ideo ke mi havas pli religian kaj halelujan aspekton 01 dc Ia legendo. Ili ankaú montris aI li Ia regul- oju. "Vi ne min seias. cn Hildesheim. Vi vidas. Tio donus aI li Ia Madono. Granville iris tuj al Ia antikva monahejo kies kaj si ne malsimilus aliajn virinojn. Simple prenu tiam minaeis. min kun vi kvazaú mi estus via frato.' mcnaú unu skizon kun sia Madono staranta inter "Vi devos min akcepti por via modelo de via Ia branêoj de Ia vera rozujo. kaj tiam farigis mi subite provos gin kaj vin mirigos. Eble Fine. kompreneble. êar unu el ili Granville ridetis admire. Si kolerigis.a firma rifuzo permesi virinon interne de Ia havas grandan inftuon. kaj ankaü vi ne seias ticl Post tri semajnoj ili estis en Ia plej bona hotel o multe pri Ia Virgulino Mario. kaj preskaú tratranêis unu el Ia gardis. laboro sur Ia pentrajo li povus fari êe kia ajn voj- gelo en Ia apoteoza seeno de Faústo. gojaj pekantoj. ridetante alloge. "Efektive. por esti lia Madono. kara mia. blankaj vestoj I. Se min êiam k laústritaj muroj êirkaúis la gardeneton kaj êirkaúus grupo da solenaj sanktulinoj anstataü tombejon kie kreskis Ia eta sed êie konata rozujo. mi povas aspekti ckzaltadon. ke jes. kaj ploris. êiuj aliaj en Ia grupo.12 LA ROZU]O CI UMIL]ARA 13 agrablan kaj diris. ke si aspektas iom êiela." g'i tuj lin inspiris. "Tio estas êar vi efektivc pcntrajoj de Granville. kaj Ia krueo kiam ajn ni renkontus unu Ia alian. sed restis obstina. almenaü. Ia bezonatan inspiron kaj sangigis. nntikvajojn. sed sub blanka vualo. "Tial vi opinias ke mi ne estas jetis objektojn êirkaü Ia êambron. Dum du tagoj si mutigis pro kolero kaj pctis. mi diras ke ne." Tiam si lin ri. Kompreneble Ia êefan parton de Ia tiel sankta kiel sankta restajo. kaj tiam aljetis kison. piedírapis." si respondis akre. rompis kelkajn taüga por modelo de Madono. De. vi trovus vin faranta Ia signon de La pastroj montris aI li Ia pacan enfermajon. sed rapide sia ton konvenan atmosferon. (dum tiuj tagoj tre devige obeata) malpermesis "Mi ne povas vin akcepti kiel modelon por mia virinajn vizitantojn. si venkis. Ni alvenos . amiko mia. kiuj plenigis lin de konsterno. Ciu virino aspektas naiva pordcgoj treege aftiktis Ia artiston Granville. vi opinias sufiêe.

zonas legi ilin por scii kion êiu monaho estas ville sin pozis apud Ia fama rozujo. kaj se Ia pordisto ne havas pli lertajn "Tie. La paco kaj trankvileco donis nur malviglan kapklinon alia viveca junulo estis tiel profundaj ke J oline sentis ke si devas kiu rapidis antaú Granville en Ia gardenon. La tempo pasis. Ia klaús- mangas nur fison. unu mano kusis sur loj. dum tre longa tempo.14 LA ROZU]O CIUMIL]ARA 15 per kaleêo. griza. kie Ia peceto estas rompi ta el Ia muro- okulojn 01 êiuj pufaj maljunaj monahoj kiujn mi tenu vian manon tie-tiel. Granville esploris pri tio kaj oni cert. kaj Ia rozujo-ili estis La pordisto estis dormema maljuna monaho. Kun siaj brunaj frizitaj haroj okazis. dikkorpa kvadrata turo. li ne donos ai mi duan ekrigardon. Ia Li cedis ai âia instigo kaj êio kontentigis ilin. neligitaj kaj falantaj êirkaú siajn sultrojn. Gran." âian robon. nenia dubo pri gardeno. Estas Ia tempo de granda fasto. faranta je êiu preciza horo. kaj kunuloj de centjaroj. êiu monaho estis en Ia mangejo-c-ôiu monaho branêo. Li estis Frato Aügustino-tre kontentigan pozon. kaj Estas malofte ke io nekutima okazas en mona- konvena simpleco de esprimo zorge surmetita.ne timu. Venu ." tritaj koridoroj kiuj ôirkaüis Ia etan gardenon. ke oni nur be- aspektis tre simila aI Ia Sankta Virgulino. Kiam ni estos en Ia gardeno. Joline kaj Ia birdo estis junaj. branêeto estis nuda de burgono kaj folio. Ankoraú li hezitis." iam vidis. ke de Ia dekdua horo gis Ia tria Ia mona. impulserna. si hejo: Ia reguloj estas tiel severaj. Joline estis bela. kaj Ia skizo progresis kontentige.kio okazos? Ili ne povos maljuna: Ia tomboj de Ia piaj fratoj dormantaj nin mangi. La ideo gojigis on kaj rapide envolvi Ia madonajn vestojn êirkaü kaj inspiris lin. sed êio alia estis "Eê se ili trovos nin . Kiam ili estis solaj en tiu sunplena gardeno. tio. kiu estis al. se mi J oline estis bona modelo. sed Joline estis sentima kaj kaj malgrasega pro plenago. Kaj tial. si povis teni pozon portas pantalonon. ili sub Ia ombroj de Ia muroj kie ili vivis. kantis sur Ia branêeto kiun si tuâis. Post kelkaj provoj Granville fine arangis esceptante unu. . Ia skizo estis preskaü finita. spiri tre kviete. Granville laboris rapide se Ia loko estos vaka. Ia paco de Ia loko âajnis reflektita Sed ne estis certe ke ili povos esti solaj en Ia sur âia vizago. Radioj de sunlumo makule heligis min. laü Ia regu- fiksita aI Ia tura muro. mi povqs demeti mian vest. J oline rapide sin vestis per Ia bluaj kaj blankaj ankoraü Joline estis pozanta kiam io neatendita roboj de madono. kaj si staris tiel senmove ke birdeto venis kaj igis ai li. kvankam Ia hoj estas êiam en Ia mangejo aü en Ia kapelo.

Estis gIoro êelon. Ia fakton ke li genufleksis êe siaj piedoj kaj lante sur genuojn en prego. sed nur post kiam li sufice resanigis por sian vojon laú Ia âtonaj muroj. sur Ia vizago de Ia maljuna rnonaho. kaj raü spiras. ta- "Benita Mario. kornpatu min!" li ekkriis. tiu malforta. en paeo kaj beleeo rigardantan êielen. viveea. monaho estis mortanta. liaj kunmonahoj trovis Tial Frato Aiigustino malobeis Ia unuan fojon lin ankoraú senkonseia. proponis iris por promeni. tiun tagon. Oni ne konsentis tumon. êiam praktika. Ia sank- Li zorge malsupren iris. frivola. matene Ia amata maljunulo spiris sian Iastan juna monaho sanceligis de sia liteto. kaj. li forlasis sian diri aI ili pri sia vizio en Ia gardeno. Li sentis ke lia fino estas sekvi sian konsilon. . kaj malrapide rampis rnalsupren laú va. Li havis nur unu solan deziron: tujan forkuron. pala kaj mal. arangis Ia harojn sub sia knaba êapo. kaj gIoro kanta arkaja koridoro al Ia familiara aerplena kvazaú de Ciclo en Ia tono de lia voêo. Frato Aiigustino lametadis kiel eble parolis pri Ia belega Mario aperinta aI li inter Ia plej rapide.16 LA ROZUJO CIUMILJARA 17 maljuna kaj tre malsana. ke Ia maljuna monaho falis sveninte. men. Tuj si kasis Ia madonan kos- pli proksima 01 Ia aliaj seias. kaj Ia alproksimigantaj voêoj instigis al Granville zujo antaú 01 morti. sia êambreto. kaj estis malpermesite al li ellit. J oIine-gaja. kaj eertigis al si ke li anko- Sed Frato Aúgustino malobeis kaj ellitigis. maljuna . benita rozujo. Tuj si alvokis sian kunulon Granville. sen- trafis nenian alian vizion 01 Ia Sanktan Patrinon gena Joline-ne seiis ke Ia malforta. Li estis iom pli sana J e Ia sono de Ia voêo J oline malsupren rigardis. laeigi lin. La sono de malproksima sonorilo li volis unu fojon genufleksi antaú Ia benita ro. kaj zorge flegis kaj observis Iin. palpante spiron. Dum Ia aliaj aI lia Iiteto. al lia deziro sim pIe pro Ia fakto ke ili timis tro ekprenis sian veston kaj rapide foriris. La monahoj lin alportis de kiam li sin donis aI Ia monahejo. kaj granda . Tiam J oline. "ei flores Ia nunan stupoj kiuj kondukis aI lia tre amata gardeno. pidis al Ia maljunulo. liaj eerbo kaj okuloj kaj ta rozujo floros. Si sentis profunde." manoj tu te okupataj pro Ia peno. imagis ke si estas Ia vera Madono. kiu ra- igi. Post momento li estis sur Ia vojeto kontraú Ia kaj kun Ia roso de morto sur sia frunto. dum li gardeno. Pri Frato Aúgustino. gis kiam li venis aI Ia tri stonaj branêoj de Ia sankta rozujo. Fru- estis en Ia mangejo. aü eê pensi pri promeno. kaj tie lia ekstaza rigardo sajne Kompreneble.mern. printempon-atentu bone miajn vortojn. TieI parolis Frato Aúgustino per sia fina spiro. fa. sed ankoraú li kusis sur Ia liteto en kaj vidis.

kiu havas aútoritaton." du tagoj Joline ridis kaj âercis pro Ia "erara mi- "Joline. kaj eliris. bedaúrinde. mi eksigos-c. kaj Ia famo rapide disvastigis. tiel Granville restis en Hildesheim dum du mona. por ke . tiu fakto multe malheligis pektegas Ia atestadon de Ia maljuna monaho? gian brilecon. pri gi." si respondis Sed. êesigu vian nerespekteeon I" raklo. iu." Cu iam antaúe verva nescianta eta Iabo- grumblis Granville. Benita Mario-tio estas Ia nomo kaj granda estis Ia gajeeo kiun gi okazigis. mi petas. Ia Virgulino Mario. degojn de Ia monahejo aI virinoj. Dum kiun li donis al mi. ke antikvaj veturado al Ia hotel o. aú kiu konsentos sin En Ia monato junio ree okazis en Ia monahejo aúdi. laborante je sia grandioza pentrajo. ke ne estas juste permesi al Ia monahejo subteni dono. kaj dum Ia tuta vespero. kaj ankaú fermegis gian pordon. si diris aI Granville. "Kial vi ne res. Ia pordon. Baldaú Granville kaj J oIine aúdis Ia novajon. Si fine sukcesis en sia peno kasi Se pastro de Ia Pregejo. same kiel aI "Kaj vi diris ke mi ne povos aspekti simiIa viroj kiuj venis por adori Ia miraklan rozujon en al Madono! Kiam vi trovos alian modelon por Ia kiu estis starinta Mario Ia Virgulina Patrino. tiun mirindajon kun Ia vizio de Ia maljunulo pri La argumento neniel âangis Ia planon de J oIine. Oni malfermis Ia por- gi estis Ia perioda temo de âia parolado. Dum Ia aklamo. opinias ke si estas Ia vera Sinjorino. Re- Sankta Patrino kiu aspektas tiel malfalsa.18 LA ROZU]O CIUMIL]ARA 19 estis Ia gajeeo kiun si sentis pri gi. ke oni gino de Cielo. fermegis La homoj arnasigis sur Ia placo. kiel Ia monahoj : neniu eseeptinte Granville sciis taj êe eta tablo antaú Ia hotelo. jetante peeeton da pano al li : ili estis sidan. kaj jen êio. mire. Oni tuj rilatigis êi tajn. kiu povas?" tian mensogon. Sed juna Delila rekte de -Ia rema modelo elfaris tian grandegan sercon por PIace de l'Opera ne estis facile devigata. Si sin vestis per roboj de konfesonto. Ia serco estis enrnurigita same gaje. eniris gante. Si alvokis fiakron. diskutante. kiu havas Ia agon de tiun impulson per sajno de virto: si certigis al si preskaú eent jaroj. fari kompletan konfeson al toj. pregante. Ili interparolis pri Ia afero. kaj baldaü tieI lauta estis Ia gin. La rozujo floris tojn ne preeize varmegajn. kaj uzis vor- Ia maIjuna monaho efektivigís. Granville vidis nenian meriton en tiu pro- io ne esprimita inter Ia reguloj : Ia profetajo de jekto. ne seias Ia aspekton de Ma. anaro de enmurigitaj murmurantaj monahoj? "AI vi mem mankas respektego. • regulo] devis malstreêigi. sed iom pli 01 varme- denove post multaj jaroj. Si kredis ke estas sia devo. Laú sia opinio. kaj tiel intensa Ia deziro.

antaüe di ris kun spirantaj tonoj. Enirante Estis pentrajo super Ia altaro: estis kandeloj Ia sanktejon. por êi tiu malnova pentrajo . si informis Ia senspiran. kiam us altaran niêon kie genufleksantaj petegantaj amasego maltrankviligis Ia senton de paco. ke li konservita. Ho. kaj estas tiel gravega. lametadis malinda de sia atento.. Nenion alian aüdis Joline sur pregeja benko kaj atendis. . Joline sidis en Ia maIproksimeco.nur atendante. Ci estis pentrajo de Ia monahon. Joline sidis senmove. kaj kun mistikaj koloraj de Ia ture Tiam si guadis Ia bruon de sia veturilo dum gi altegaj fenestroj . flustrantan sub gi kaj krono supre. si ne pensis pri gi en alia loko 01 muzeo. si estis preskaú sola en Ia sankta antaíi si. laü Ia flanka navo. klakadis laü Ia strato. pro incenso. dum si sidis tie tute senmova kaj atendis. vidus sin. mova kaj atendis! Ice eê Lia Sankteco en Romo ne opinius gin Maljunulino eniris el Ia vestiblo. Kiam ajn antaüe Ia venontaj jaroj si. adis malproksimen kaj proksimen dum si sidis tie '3enmove . malhe1eco de Ia loko . J oline sin demandis kiel aspek- tos Ia bildo de Granville super Ia altaro. Iafoje eta sonoriIo sonoris Longe estis for Ia maljuna monaho. kiu si estis. tedralo kiu kuntuâigis kun Ia monahejo. La gardisto Virgulino Mario. Siaj pensoj vag. Si de- mandis sin pri Ia modelo. estis ankoraú en sia aroganta dum si staris antaü Ia altaro. spiregante.tiel alte kaj ame mandojn. ke si kredas. si kiu pozis Post kiam li. vi vidas. ornam- si vizitis pregejon. si lin tentis per granda donaco. kaj atendis. respondis pluajn de.vastega kaj dormema trankviIe pozante kieI Ia Patrino de Dia. \. Baldaú si alvenis ai Ia fronto de Ia masiva ka. Denove Joline rigardis Ia Madonon super Ia Estis multaj jaroj de kiam Joline vidis altan kande1oj. kiu gardis Ia pordegon. faris Ia signon de Ia kruco J oline. Oni devos diri ai li ke Ia konfeso kiun si volas diri ri latas ai Ia Multe siaj pensoj vagadis dum si sidis tute sen- sankta rozujo. en orita kadro. dum si rigardus maIsupren de supre.20 LA ROZUJO CIUMILJARA 21 Granville povu aúdi tra Ia malfermita fenestro. kaj metita tien por adorado. kaj kIinantaj pastroj svingus incenson diaú. ke tiu êefpastro neniam aüskultas Ia konfesojn de eksteruloj. ke si deziras fari konfeson antaü Ia prioro mem. tio okazis je festotago. Si pensis êu ne estus strange se dum altaron kaj sanktajn kandelojn. genufleksis por pregi. ankaii. kaj tiam trankvile humoro. tamen. portu sendajon al Ia prioro.

filino?" Oni kondukis sin kvazaii en songo sub soIenaj "Filino!" neniu iam antaúe tiel sin nomis. La prio. si eê suspektis. kion vi deziras diri al mi. si arkajoj. neniam antaúe si vidis vizagcn mano tusis sian sultron.22 LA ROZUJO CIUMILJARA 23 10 simila al malvarrnigo pasis tra âia korpo. êiosagecajn. se oni iam levos sian pentritajon pordon post si. ro konsentis sin akcepti. plaêeco. afablajn okulojn. aliaj li ankoraú staris. sajnis al si. preter pregantaj havis nenian memoron pri siaj gepatroj. "Filino !" monahoj. Ois multkolona klaústro. kaj oni kondukis sin en Ia enirejon de resonanta êambro. tra ehantaj koridoroj. Ia mondo de kantado kaj vino kaj serco "Jes. sed gi sajnis ne plu Ia sun. Apud alta pupitro sur kruco je Ia aludo aI Ia rozujo. Sajnis kvazaú alia persono Ia monahejo. nun si neniam pensis ke sia frivola malobeo al Ia brilo de tero. . ke si Iin sekvu. kiuj mon- rilato al nia sankta rozujo?" Li faris signon de tris ekvidon al Ia gardeno." Ia vorto elvenis el siaj lipoj. ênuro. tamen Kvankam Ia êefa pordo estis tieI malloga. ke âia propra voêo povas soni Pezega pordo en Ia dika :êtona muro staris tiel stranga kaj malreala kie1 gi sonis en tiu malriglita. La rnaljunulo gestis al tripieda benketo. ankaú estis plumbitaj fenestroj. maIsupren Iaü J oline nek movigis. estas parolanta por si. eê kvankam si estos kuâanta en sia tombo. Kaj neniam alia sfero. nek parolis. kvankam si kiun si êiam antaúe sciis. Sunbrilo fluis tra Ia ne havis konscian intencon diri tiun vorton. vestita per bruna robo Iigita de sidis tie tieI senmova kaj atendis. La kiu kusis grandega malfermita Iibro staris griz- okuloj de Joline fikse rigardis Ia altaron dum si barba monaho. pordoj de Ia malalta stona êambro estis malfer- "Kian pekon vi povas havi por rakonti en mitaj. bonvolo kaj paco. de Ia brua mondo de Ia doni aI gi vortojn?" sentoj. De Ia pordo gestis Ia kiu tiel profunde sin impresis per sia aspekto de mallaúte pasanta pastro. vivo si vidis tiajn êiopotencajn. preter pezaj pordegoj-jarojn kaj "êu via peko estas tiel granda ke vi ne povas jarojn for. stonaj stupoj. sed prefere Ia brilega Iumo de iu reguloj de Ia monahejo estas peko. kaj Dum sin ankoraii strange afektis tiu penso. Ia mokado de tio trapikos âian La maljunulo sin turnis al si. 10 simila al sankta timo rampis sur sino Subite La gvidisto forlasis Ia êambron kaj fermis Ia Joline sentis ke. "Kio estas tio. neniam dum sia koron. al tiu sankta Ioko. nudpiedaj kaj severegaj.

" li ordonis trankvile. kaj apartiginta Ia "Nia benita Frato Aügustino havis vizion de Ia rugigitajn Iipojn en malrespektema rido. kaj kviete forlasis Ia êambron. vidinta Iian miIdan ekrigardon. Li dolêajn tonojn. kaj ankoraú Joline levigis je lia eniro. mi ne vin kuIpigas pri grava peko li diris. Dum keIkaj momentoj li ne paroIis. kaj aúdinta Iiajn "ei rilatas al Ia vizio de Frato Aúgustino. Mi revenos post duono da horo. brusto. Estis mi. sed pensême rigardis dum momento. konsuItanta kun Ia " nia pretendo. vi estis sen- Dum li estis for." ke Ia pIej sercema filino de gojo paúzu kaj de- mandu aI si êu ne estas ja ebIe ke ia dia respondo La sola signo de agitado. kaj si povus ja klini Ia kapon aI Ia vortoj kiujn diris tiu inspirita "Mi devas konsideri êi tiun 'aferon en soIeco. Iiaj mirindaj ne kun Ia guado kiun si antaúe atendis de Ia mal. Malrapide kaj deIikate li alparolis sino Restu êi tie. Kaj tion montris. kiu staris inter Ia branêoj. si en imago vidis Ia maljunan pripensa kaj ne sciis pri gia sankteco. maIjunaj okuIoj êiovidantaj en ilia ameco. tiam li diris: sin ." Ciopova-pri si! Si rememo ris fojon-e-antaú eo. viro. Li sin Si obeis. êar vi eniris Ia gardenon per artifiko. kaj rakontis aI li pri êiuj faktoj. paro. Sed si subite forti. kun klinita kapo. kaj klinis Ia kapon. sajnis aI si-kiam tiu penso estus amuzinta zaú li enprofundigis en meditadon. Vi estis staranta . si estus âercinta pri gi. kvan. opinias ke mensogo estas efektive subtenita de lanta kun Dio. kaj preganta . se si estus kam sia propra voêo sin timigis. Kaj mi ne monahon en soleca êambro. kiun Ia bona prioro alvenos de Ia prego de tia sankta viro." "Mia infano. pordo malíermigis kaj Ia pastro reaperis. rapide sin turnis. Mallaúte Ia "Cion diru aI mi. Cio estis tre solena kaj preskaú doIoriga. ankoraú tenis Ia krucon per ambaú manoj êe sia Kiam âia rakonto finigis.24 LA ROZUJO CIUMILJARA 25 Joline ne antaüe sciis Ia grandan respektegon Sed ne-si sin korektis-neniam en sia plej kiun oni havis por tiu rozujo. estis kva- noj. frivola humoro si estus povinta ri di je Ia penso gis sin por ke si povu plenumi sian celon. . Li kasado. Ia maIjuna prioro mal. En lia sereneco estis potenco kiu nepre kaüzus ne vidis Ia Sanktan Madonon. Si ne devis Iongan tempon atendi. ke okazis miraklo. tenante Ia krucon.' pendis êe lia flanko. estis impulsa ekpremado de Ia kruco kiu J oline aI si demandis. Tiom da respektego venis aI si. pri êi tiu bonkora maljuna pastro. kieI li kredis. VirguIino êe nia sankta rozujo.

. kompatu min!" Ci tiuj vortoj. vi estis Iimigis Ia gardenon. CIUMILJARA 27 26 LA ROZUJO J oIine ekrigardis al Ia rozujo kaj ekvidis gian tie. ke en ia mis." prave. Mi ne dirus êi tion antaú âiaj Iipoj. kiun Mi montros al vi Ia pruvojn de sia vizitado. kaj post momento apogis sin alIa muro por subteno. Sia brusto sveletis pro fortega emoeio dum si venis eI siaj propraj Iipoj. kial vi supozas ke gi raü li nomis sin "bona"] ree Iarmoj fluis eI siaj floris Ia nunan jaron? Venu kun mi. Ni havis tri. . afabla patro. Si rapidegis pli proksimen. dum unu mallonga momento. mia bona filino" (anko- kiun si estis beninta. kaj ree ri- Ia mondo . Ia nata? Tute ne: li âajnis serena kaj respondis kun spirito de Ia Sankta Patrino brilis tra viaj okuloj Ia samaj ebenaj. sed daiírigis siajn kvietegajn vor." si ekprenis kiam li etendis gin aI si en benado). Ekkrio de mirego venis e1 vidis ion pli 01ni seias. Joline. Cu tio ne estas vera? Rememoru vi vidos.eble oni malkomprenus gin . "Sed. sian agitadon. estis virino sur genuoj en tiu gardeno. Magdaleno La maljuna monaho sajnigis ke li ne rimarkis kun Iarme maIsekaj okuloj. sed. Kiam vi staris sub Ia turmentita pro nekutimaj timoj kaj mirado. ke estas vere. Cu Ia bona pastro estis surprizata aií konster- tera maniero. "vi ne korn- tojn. JoIine ekspiregis kaj âanceligis kvazaií batita.sed mi gardis. Tiu floro estis kontraií Ia muro sur Ia vere kredas ke estas e1ektitaj momentoj kiam Ia branêo precize kie Ia peceto estis rompita eI Ia spirito de Ia Sankta Patrino elrigardas tra Ia muro. "Ni estas êiuj pekantoj. branêoj de tiu sankta arbeto. prenas: Mi-mi-mi estas-malbona virino. Ia identaj vortoj parolitaj de Frato Aiígustino. trankvilaj tonoj: dum vi staris tie inter Ia branêoj de Ia rozujo. teneo aü penso. almenaií. Se ne. viaj pensoj estis sekvis silente." "Benita Mario. guste kie si estis metinta sian manon! okuloj de bona virino. Li turnigis kaj iris Iaü Ia vojo kiu kondukis tra "sed kiom ajn vi estas povinta peki. kaj eniris Ia enfermejon de tom- boj kaj rozoj. Mi "Dio pardonu min se mi estas parolanta mal. kristale klaraj kaj purigitaj de êiu malbona in- "Estas nur unu floro nun. interne genita kaj bona kaj kun pura koro. -estas pekintino. sed Iiaj mortantaj okuloj eble unu blankan floron." si plorgernis. mia infano: plorantaj okuloj kaj maIsekigis Iian manon. sed mi sentas. tio estas vera. mi bone seias Ia malfermita pordo en Ia largan klaiístron kiu ke dum unu hela momento." viajn pensojn dum vi tie staris: êu ili ne estis La bonkora kondukanto maIsupren iris Ia müIte êiuj gojaj kaj senkulpaj?" uzitajn àtupojn.

kiun li malra. por sia kuirejo. pezan sakon da grajno sur sia dorso: li ankaú "Pri viaj pekoj." socia sistemo kiu nutras Ia homojn de Ia mondo. Si restos siajn paeajn pensojn. dralo: nova virino-en nova mondo. kun pentema. Vere li parolis. moj. kaj bone li Vidigis knabo kun trenigantaj paâoj. tiu antikva urbeto.por montri Ia kaj ruga lana korsago. Bone si rememoris Ia sunhelan horon. Si lente li etendis Ia manon super sian klinitan J oline subite ekkomprenis Ia diverseeon de Ia- kapon. Madono elektis vin por esti sia propra. kian Ia Madono zis. kaj por alia uzado en Ia Povas esti nenia dubo. Rideto de sankta Post momento Joline sin trovis ekster Ia kate- dankemeeo lumigis sian vizagon inter siaj lar. La sonorilo en Ia malnova turo kaj kantontaj en âia aninmo por êiam. liaj finaj vortoj sonadis vivontaj longe mortintaj. Liaj vortoj ado: li estis kvazaú eta dentrado en Ia granda estas. Si estis bona virino. estis bona. antaj. Kiam si lin pasis. kaj tiu pastro tri monatoj. pata pri utila laboro. gojo pli profunda 01 êiu kiun si iam antaüe La katedralo aspektis malsama al J oline. "Iru. Si lin boro êie êirkaú si en Ia tre malnovaj domoj de sekvis gis Ia riglita kverka pordo. mi lernis de Ia Sa. li vidis Ia Madonan Gloron en viaj oku. si sentis. Aiígustino-Dio ripozigu lian animon !-jen li si estis pentrinde vestita per rigida blanka êapo kuâas en sia tombo-" li paúzis ." birdo kiu kantis apud âia mano. pago de granda libro. Si legis interesegajn signi- fojn en êiu angulo de gia mezepoka arhitekturo. tia. "Kaj en tiu sankta momento nia benita Frato Virino estis êerpanta akvon êe Ia mal nova puto. kaj sian naivan gojon pri Ia kun vi por êiam. si vidis kaj rigardis kun res- pide malfermis. kaj ne peku plu. tiu saga maljunulo. mia filino. vi vidas. super si sonoris: gi havis Ia sonon de vereeo- . sed jam gi sajnis simila al malfermita seias. venis al si kvazaú gi flustris: "spiriton estis vidinta gin preskaü êiutage dum Ia lastaj gustan kreu en mi." nepre amus. tiam turnigis por lasi Ia gardenon. La rozujo estas florinta guste kiel li diris. hejmo. êar li apartenis al Ia mondo de labor- vanto Mem Ia sendajon donotan al vi. portante seiis Ia signifon de siaj vortoj . mia infano. sed al Joline sia laboro nekovritan altajeton-"en tiu sankta momento de estis multe pli bela 01 sia aspekto.' êar si sciis. si estis oku- via vivo. êerpante akvon por Ia soif- loj.28 LA ROZUJO CIUMILJARA 29 Malrapide J oline levis Ia kapon pro humila "Mi havas nenian timon pri vi. miraklo ja okazis. pri unu pura horo dum âia vivo. pektego Ia laboron bone faritan de laboristoj kortuâita mieno. La konsento. ke miraklo oka.

ankoraíi rapidegante. kaj bonaj homoj. nek mone. si ne volis veturi. rigardante sopireme.30 LA ROZUJO CIUMILJARA 31 bona laboro. inter Ia maIaItaj ruge tegoIitaj do. ties larga rideto kaj kora kapoklino enpensema-for -- de Ia hotelo. kontraüe sajnis plenega de bona Iaboro. Si renkontis rugetan virinon kun puâveturilo plena Tiam si ekiris marsante malrapide. kiam si ekmemoris ke "malsagajon. La virino kuregis kaj farigis maloftaj. Si nur volis ke si mem estu puâanta pro sargon da napoj. Ankoraü si staris êe Ia pordo de Ia katedralo. mozkeston. sed en êia koro estis memorajo trenado por ia bona ceIo. bone farita antaú tre longe de iu Si sidig is sur renversita âargveturilo apudvoja. . kaj post momento si faligis Ia monujon en Ia al." en korteto. profunde de napoj. Si marâis antaüen kaj baldaü alproksimigis a) Joline staris êe Ia barilo. Si rnarâis antaúen. kaj kunpremis nujon. kiu kuregis trans peko bruligis âian animon. kaj tratrernis subita fiero. kaj Post nelonge si vidis virinon Iavanta toIajon ne peku plu. riproêis gin. monerojn. faristo de sonoriloj. Ia vojon kun streêita kolo kaj kirlo de polvo. Si eltiris sian monujon kaj pagis Ia brilas. kiu rigardas Ia tutan aferon kie1 sur Ia vojo aI sia hotelo. kaj vi ne estas maIsata. êiam Iáu Ia sarna direkto. kaptis Ia infanon laú patrineca metoj de Ia Hanovraj kamparanoj. havis kialon! Si sciis ke en si ekzistas mokanta. Si subite grincigis Ia dentojn. maniero. Ia salajro de fervore ke si timigis kokinon. Tiam si rigardis Ia mo. kaj enhavis orajn Ia manojn. gis kiam si efektive estis en en Ia domon. Joline sentis sin inda de . levado aü ron en sia poso. Ia vortoj de Ia pastro--"Iru." Si diris gin laiite kaj tiel manoj . de Ia uzado de siaj muskoIoj-pusado. Ia saIu to de Ia honesta virino. Dua Parto -- I varmigis sian animon. Tiam Ia infano vundetis sin. nova kaj viva. fiamo rug ig is sian vizagon . La objekto farigis varmega en âiaj "Mi iros antaiien. Si rigardis êirkaüen." viron. si sentis ke si guas êi tiun malsagajon. Ia kampara êirkaúajo : Ia domoj plirnalgrandigis 10 sur Ia kuirforno verâbolis. ribelema spirito. Si sentis Ia gojon rezultantan En sia kapo Joline ne havis planon. gi estis eI masita oro. kaj Ia Ia kamparo. virino revenis. AI Joline Ia tu ta mondo Si ne povis kompreni sian trankvilecon. Ha! si nur si estis malbona-kaj senokupata." âia fiakro atendas âin guste kie si Iasis gin antaú "Vi 'ne pekos pIu' guste tieI longe kieI Ia suno unu horo.

sia vivo kiun si honeste meritis.panon?" pokalo da hejmfarita vino. . Ia pastro de Ia sankta blankaj en Ia sunbrilo.en siaj brakoj Ia forton de tiu. Si nur antaúen iris gis kiam laceco Ia dialekton provincan pli rapide 01 Joline povis devigis âin halti. klukanta kokino kaj legomgardeno. vagantan Si sentis sin pli mallaca post sia ripozado. Ia tiu stranga vagantino havas inklinon por porti lu. ke Ia gutoj da svitado sur tiu blanka frun. ke si estas vidanta Ia regeneracion de de Ia miro de nova vivo. sola. ti íarigis linon suspekteme. Tie. non. EItordi êian nigrecon Joline ricevis Ia panon kaj vinon kvazaii ili venis el Ia fortaj êemizoj.32 LA ROZU]O CIUMIL]ARA 33 Joline pasis tra Ia malalta pordego kaj alparolis kornpreni. sola sur Ia êefvojo kun nenia Kiam Ia laboro finigis kaj Joline eksidis sur vojagcelo. plena lavistinon. Ia virino venis al si babilante por lui liton. sed baldaú konvinkigis. sia unua komunio. kaj skui ilin gis kiam ili estas aI si rekte de Ia pastro. Ia manikojn. kune kun malavara . êu vi donos al mi pano kiun Ia virino donis ai si. observis Ia fraú. mang is Ia unuan mangon dum saúmo kun Ia guo de knabo en nagejo. N enia penso pri timo venis al J oline en Ia kres- de Ia manoj de pastro. La virino demande rigardis J oline. "Vi meritas ion pli 01 pano. se vi laboros bone. moro de Ia Madona mistero. en humila proksimeco ai lav- lajo. Prenu êi tion. kaj ekiris sian vojon. suprenturnis sonoj: defalo kaj kriego. ton. kanta krepusko. . rozujo. La virino. mang'is Ia panon kaj trinketis Ia vinon. kaj refresigu vin." La virino subite eniris Ia domon alvokite de Joline eniris." "Envenu . kaj fine "Jen I" si ekkriis. konsentis. mon al mallumaj lokoj en tiu kuvo plena de to. kiu ofte rekto. Tial Joline. Si estis forlavanta Ia pekojn de sia propra Kiam Ia mango finigis si dankis Ia bonan viri- animo. ke êi al si kvazaii solena rito. preparis sian jupon. timeme. kuvo. . estas same kiel venki mal. êiarn laú Ia sarna di- Malmulte pensis Ia largkoksa virino. to estas tiel sanktaj kie1 baptaj gutoj aspergataj . pano kaj vino de honesta labõro kaj pura vivo. Sed si komprenis Ia bonhumoran ride- Ia virinon. nenia lito atendanta sin kaj nenia mono benkon por ripozi. pelvo. êe loko kiu sajnis konvena ai si. kaj ekzaltata pro Ia me- animo. kaj ankaú Ia grandegan tranêajon da sekala "Se mi finos Ia lavadon. bonon. kaj trempis Ia manojn en Ia sapo. rigardis tra Ia fenestro êi tiun energian. J oline sentis . en Ia sunbrilo. kiu iras antaúen por batali. Malrapide si tenante Ia infanon en siaj brakoj.

fratino. si apenaü íarigis konscia de Ia feliêa "Mi havis-situacion en Hildesheim-sed mi penso pri alia stalo kie foje Ia Madono ripozis. si duone levigis kaj ridetis bonhumore aI iros tien?" Ia Iigriasua krude vestita grupo. Ci estis êio. kion si povis Ierteco. si rigardis antaú unu tago. Venis aI "Mi estas ironta hejmen. same kiel si petis La virinoj iris ella stalo alIa domo. da pajlo. jetinte sin sur Ia amasegon sola?" demandis Ia edzino suspekterne." Si sin turnis alIa malafabla fraúlino : "eu vi permesos ke mi Iavu tolajon por vi. vidi." siaj oreloj Ia sono de voêoj. ne "Vi devos transpasi Ia montegaron. kio min turmentas nun. por Ia estonteco. si jamestis Iavistino kun iom da internen. se vi permesos.) rugigitaj. si diris : mangi. Si parolis kun briIo de certeco. Estis taglumo antaü 01 Joline vekigis. per tio si akiris fa voron de êies marsis de Hildesheim-kaj faris grandan lavajon koro. AIsacujo. plena de fido kaj kon. Si trovis sin êirkaíi. krom tio. paroleco." "N u-mi supozas ke jes." diris Ia malbonkore. kaj haroj ne frizitaj. estas io por ili povis sin interrompi. patrino. Si ne petis timeme. estis tamen bela "AIsacujo l-tio estas tre malproksima! KieI vi virino. Tio. Antaü 01 aI ili. "En Brumatho. krom tiu de Ia straba onklino. "Kie estas via hejmo?" ata de mirigita familio. "La pordo estis malfermita kaj mi lacigis. amasego da pajlo estis êio. peco da pano kaj taso da kafo. . Joline kun vangoj ne estis edukita en infana rifugejo. kion si bezonis. kaj ankaú pro Ia plano kiun si formis tento. Mi J oIine ridetis. ekskuante Ia pajlon de sia vesto." fine konsentis Ia pIatbrusta onklino." J oIine sin mirigis per sia propra flu- kiam subite si ekdormis. "KiaI vi estas êi tie?" Ia viro demandis." Joline jam sta- rigis. patro. edzo kun Ia aútor itato de sagulo.34 LA ROZUJO CIUMILJARA 35 Malfermita stala pordo âin allogis. kvazaü si Iernis ian metion. Tia laúdinda "Sed kien vi estas ironta? kaj kial vi estas Iaceco posedis âin ke. gin forlasis. "Mi intencas marsi kaj Iabori." Si sentis ke si havas bonan kialon por esti "Mi ne genos min pri ili gis kiam mi aIvenos fiera kiam si aldonis Ia Iastan frazon. aü "Mi faros lavajon por vi. por frotpurigu plankon por mia matenrnango P" pagi vin por mia pajla Iito." (Si naskigis tie kaj onklino kaj du infanoj.

Mi nun estas ironta aI li. rompis Ia konversacion.nur dum momento. laú Ia vojeto al la malalta porde- faneton. kaj ankaü pomon proksimume êi ties agon kiam mi Iin Iasis. vagante sola. kiun si malfermis malrapide. kaj maràis malgoje Subite sopiro venis aI si-dezirego teni tiun in. Baldaú si vidis kvin Ia preteksto ke vi serêas Iaboron! Nenia spaco kuprajn kaserolojn kiuj bezonis esti poluritaj. Li estis graseta. sed subite si rememoris Si Iaboris tutkore.36 LA ROZU]O CIUMIL]ARA 37 La humila eta hejmo aspektis tie1 senmakula "Vi estas senhonta sentaiígulino. rego de piedoj malantaú si." mojn de sincera dankemeco." mirigan konfeson: Si sin turnis kaj vidis Ia patrinon tenanta Ia in- "Mi havas infaneton mian propran! Li havis faneton por fina êirkaúpreno. AI Joline oni tuj donis êi tiujn taskojn. Si Iorturnigis de Ia virino. "Kie ?" dono. J en kiaI pordo kaj kun timo petis permeson sidi sur Ia mi marsas al AIsacujo. rugvanga. JoIine kisis Ia infanon-kaj tiam ploris lar- "En AIsacujo. kaj subite si trovis "Kaj kie estas via edzo?" sin en Ia brakoj de Ia virino. Subite estis ku- infano." Ankaú estis du makuletoj sur unu eI Ia fenestroj. La riêeco de Ia tuta mondo ne estus povinta Tuj Ia onklino ekprenis Ia infanon eI Ia brakoj komforti joline kaj sin fortigi tiel multe kieI korn- de J oIine. en êi tiu regiono por tiaj kia vi. dorlotita eta go. . êirkaú Ia domon. ke Joline timis ke estas nenio por fari. kaj Joline tenis Iin firme dum momento." âtupo kaj teni Ia infaneton. J oline kun rugiganta vizago kaj Iarme maIse- kaj Ia kamenangulo ne estis frotlavita de hieraü kaj okuloj tuj volis forkuri de Ia riproêo kaj kasi nokte. Mi êiom de Ia varmeco kaj kompato de vivdaúra ami- havas neniun." kiun Joline rapide ekprenis kvazaú por pacofer- "Vi Iin Iasis!" ekkriis Ia mirigita patrino. li ankaú sciis edzino facile komprenis kial si devis forlasi sian pri siaj pekoj! Si atendis gis kiam Ia spireganta Iastan situacion. kaj tiam respondis trank- bonan matenmangon. kaj raúka voêo aljetis malbenojn aI si: fortis sin Ia impuIsema êirkaiípreno de tiu humila Estis Ia platbrusta straba onklino kiu tieI inter. sed Dio scias ke mi pentas. sian malhonoritan kapon. vile: Kiam si estis preta por foriri. Sed tio nur kaj enirante en Ia domojn de honestaj virinoj sub pruvis âian senspertecon. êirkaüprenita kun Joline mallevis Ia kapon: "Mi ne scias. sed si estis tre mallerta: Ia bona Ia bonkorajn vortojn de Ia pastro. Sed Joline Iaborgajnis meze virino haltis por spiri. si haltis êe Ia "Mi pekis." kino. kaj voêo: kaj tiam supren rigardis aI Ia patrino kaj faris "Atendu momenton. kiun si avide mangis. edzino kaj patrino.

mi laboros por li. longe konsiderita egalas pregadon. kaj pregos opiniis ke sia devo finigis kiam si sendis monon por li. gis kiam si havos etan hejmon pordego. kies granda senkonscia korboneco efek. sed ho. kaj trovis sian filon. Si intencis kaj infaneton kiuj ankoraú restis êe Ia malalta labori kaj labori.sian Stelon Ia vesperoj por havigi aI si vivrimedojn. devas min kredi-mi petas. simile al laboro finigos. kiam sia tenco de subita penso ke eble si ankaú. antaúe si ne sentis Kun hezitantaj vortoj plenaj de danko. tute ilian propran. kaj mi edukos lin por esti bona knabo. Kaj si intencis diri al Ia filo pri Ia Madono. Strange estis ke neniam antaúe si sentis ree kaj ree. Si jam havis ceIon en vivo. kaj seriozaj La mondo estis tute ora aI J oline dum si vaga. kaj di ri "bonan vesperon" al Ia Patro Aúgustino. J oline tion. kian si vidis êie. same kiel Ia domestrinoj jam nun faris dono! Estis facile por si kredi ke Ia spirito de aI si. pasis Ia sezonoj. mi kredas-kaj Dio kreitajo en Ia tu ta mondo kiu estis âia propra. dis antaüen tiun tagon. Si antaüe iros al mia infano. Iaboris frue kaj malfrue kaj dum tazion ke si ankaii sekvas unu el ili. pordego. tiarn si povos stari vespere en Kaj dum si rigardis. J oline tremis pro Ia po. Post Iaboro. iu por kiu si laboros kaj kiun si povos ami. kaj gajni lian amon! Plej multe si amis Ia êefvojon kiam Ia amikaj Pro amo por li kaj pro amo aI Dio. kusas . rigar. "Mi estos bona kaj êasta virino. vin benu. Joline fine Antaüen si iris. fine devigis sin forlasi Ia bonkoran virinon. sia propra. Mi Ia patrinan sopiradon tiel forta en si. Ia Sankta Patrino brilis tra Ia okuloj de tiu bona kaj eduki Iin pri Ia gojo de honesta laboro kaj kampara virino kun âia infaneto êe Ia malalta pura koro. Vi al Ia fortika suêigistino êe kiu si Iasis Ia infaneton. Si kaj sia filo formos etan komunecon per si dante malantaúen multfoje por saluti Ia patrinon mem-familion-tian. estis pli alta 01 si opiniis. kaj meditado tive egalis sanktulecon. Li haltante kiam ajn si trovis laboron por fari. kun Ia knabo êe sia flanko. pasantoj. marsado. kredu al mi!" Sed jam âia tuta memo sopiris al tiu unu "J es-jes-kompreneble. Ia pordkadro. kaj suferado. CIUMILJARA 39 38 LA ROZUJO "Vi efektive kredas al mi--êu ne?" si dernandis en lito. êiam antaúen al Alsacujo. Ia gojo vidi lin Si farigis sentima pri Ia vojo kaj pri soleco. estas vidinta vizion de Ia Ma. nur alvenis al sia hejmurbo. Si labo- de Ia Oriento-kiu sin kondukos antaüen kaj antaüen al Ia loko kie infaneto. Si lernis ilin gis fine si guis Ia fan. Tiel si meditis dum si marâis." estis Ia kora respondo. dum steloj aperis. Joline. prego] ofte efektiv igas.

Si kroêetrikis salojn kaj duongan- kio interesis lin. Mi kredas ke sed subite ili fermigis. sed trovigis tie-io-. Si gardis koaksfornojn cerbon. Wiertz." estis Ia trankvila Kaj êion êi si estis faranta. ke si ne memoroj. J oline dankis al Dio ke "Kiel vi nomos gin?" dum ili rigardadis Ia siaj okuloj vidis kaj siaj manoj tusis Ia Rozujon mediteman figuron de Ia skizo. alian kiam si rigardis rozujon-vidis kaj sentis ponon. CIUMIL]ARA 41 LA ROZU]O 40 baldaú denove. kaj si Iaboris en Ia fabrikejoj. kaj loga- Si havis gardenon ankaú. Ciumiljaran. rozojn si havis. La vizago ne estis juna aü eê tojn. kiam vaganta artisto respondo. "La Madono de Ia Rozujo. sur genuoj ris sur Ia kampoj. kio surprizis nur Ia doIoron de Ia dornoj sur Lia frunto. mojn aI Ia urbo. Siaj lipoj movig is por fari respondon rigardas Ia rozojn. Dum li sin vidis. kaj kiam ajn ili ek- fíoris kaj si ilin palpis. kaj rozojn-blankajn dis en Brumata Hotelo. Si hakis lignon kaj amasigis gin." Ia artiston. si Iavis. dum Ia noktoj. Si fikse rigardis sian rozujon kaj estis . Kelkaj el rastoIis. en penso kaj memoro. kvazaü por êiam. si sarkis kaj kolektis frukton. Laü liaj ami- ilojn. sed Ia dornojn. celigis momenton preskaií venkite de malnovaj kronita de rnalgojo. Iaboris en hejmoj. malfermante sian skizan skatolon. Si vartis infanetojn kaj flegis Li rimarkis en Ia esprimo de sia vizago íon. Si tiris plug. sin vidis. koj oni neniam povis antaüdiri kion li provos. ~i en Ia gardeno de Ia monahejo. kia si aspektis dum siaj maturaj jaroj. "Kaj kiu iam aüdis ke si mortis juna?" respon- Mi pagos al vi kvin markojn por Ia pozo. Kun hundo si tiris lego. kaj tiam La pli juna viro donis krion de malpacienco. si san. li sin alvokis: "Kiu iam aüdis pri Madono tiel grandaga ?" "Bonvole restu kiel vi estas. mia bona virino. ~i edukis porkojn kaj helpis buêi Dum tiu vespero li montris sian skizon al frata ilin. ame sapon en grandaj feraj kaldronoj ekster Ia domo. frotpurigis. Si kudris liaj amikoj estis certaj ke li estas lernanto de en malfresaeraj tajIoraj êambroj. artisto. trita tia. jungite kun bovoj. "Estas konvene ke si estu pen- Joline rigardis supren al li konfuzite. sin observis dum momento. rigardante tiun rozujon. malsanulojn. ideo eniris lian arteman Si kalkoblankis barilojn. kaj faris tre êarman pozon. Ili estis vagantaj tra AIsacujo." dis Ia pentristo. Ia patrino de Kristo post Ia Krucumo vidis nenion Si ne respondis. sed klare komprenis lian pro. Li pentris ekscentrajojn. nenian alian. Vi rimarkos êi tie. ~i boligis bela. kaj si La artisto havis strangajn ideojn.

-kaj pri Ia bildo kiun li pentris tie "Sinjorino Julino Hofer. Mal. "Mi restas. Kie1 ajn granda estis Ia mirego de J oline kiarn si ricevis Ia inviton. via humila servantino. Li petis per- laüte : meson reteni gin dum unu aü du tagoj. Vojago en pozante por Bacchante kaj tuta grupo da idolanaj mia vivo estos granda gojo. kie1li supozis." Inter gajegeeo. ClUMI LJARA 43 42 LA ROZU]O "Kara Sinjoro: Li arangis ke Joline pozu por li dum kelkaj Kun multe da plezuro mi lernas pri Ia tagoj gis kiam Ia bildo estis preskaü finita. sed Ia urbon Hildesheim." (Joline antaíi tre longe (terura fiasko) kaj pri J oline tiu ignis fatuus . kun mil prego]. forlasis sian Bulvardan nomon. Hildesheim. eco mi rieevis vian afablan inviton. Sinjoro. kaj kiu tuj adis Ia manskribon-kaj pensadis. pri dono. se vi kie li finis Ia pentrajon kun fervorega altenigo." Salono de Be1artoj. menaii duonon da horo ne parolante. Li stud- kiu foje penis pentri similan bildon. 10 êe sercoj oni malfermis Ia leteron kaj legis gin gi devigis lin palpi gin kun emocio. trovos en via povo konsenti al êi tiu granda Post tri monatoj li havis Ia gojon kaj triumfon deziro de vidi sian pentrajon aklamata kiel êefartajo en Ia Julino Hofer. Sendube si estus farinta Ia signon al mi diri. kaj kun granda dankem- multe li pensis ke si foje estis profesia modelo. pri lia aventuro tie antaú jaroj. ankaü plaêis Unu e1 Ia grupo tenis Ia leteron en mano al- al ke1kaj e1 liaj amikoj. lian ekscentran senton de humoro. se Parizon. ke mia sola deziro estas viziti. inter kiuj estis Granville. alia viro. por ke mi si seius pri Ia fakto. gi estis kiel nenio en komparo Tiam li eksentis deziron mirigi Ia humilan ori. se mi ne estas diajoj. sukeeso de via bildo. Sinjoro." Do oni sendis zorge verkitan leteron al Ia Rozujo. .) (erarlumo) kiu tiel seneetemonie lin forlasis kun Post unu semajno venis respondo de Ia "Ma. Ci tiu ideo allogis peto. kaj humile rifuzinta Ia honoron. Sed. êu vi permésos por Madono. tabaka fumo kaj diboêaj konsideris Ia sentimenton kiun gi esptimis. kun Ia mirego kiun instigis âia respondo. kaj si ne suspektis ke si nun pozas ree tro pretendema kaj malgentila. Ree li rigardis Ia leteron. dono. povu genufleksi ree antaü Ia Rozujo Ciumiljara. Tia ginalon de Ia bildo per invito ke si venu al Parizo stranga letero de kamparanino !-kaj tia stranga kaj vidu sin kie1 aliaj sin vidis. ne de Ia krueo. pensadis pri proponis partopreni Ia vojagelspezojn de Ia "Ma. La nekonata pentristo baldaii revenis al Parizo kiu dankos vin.

Li Iudis Ia roIon de lia Sinjora mos. observis dum keIkaj momentoj. se li akompanus âin aI Hildesheim. teo." "eu tio estas Ia kiaIo por via deziro viziti Ia Se si estus efektive JoIine-nu-tio estus in. mi vin kompatas. Mi estas malriêa lati unu senco.44 LA ROZU]O CIUMIL]ARA 45 Frue Ia morgaüan matenon GranvilIe vizitis Ia J e tio JoIine starigis. broson. kaj multe demandis pri Ia ekskurso. Mi havas tion. Si estis nenian vivecon. donus aI si fazo de iIia renkontigo. ne povas aêeti. fuzita je Ia neatendita finigo." GranvilIe mem iris aI Brumatho por konduki "Kaj kio estas tio?" li demandis." . Sia gojo zurigus Iin. ni ekiros? KieI longa estas Ia vojago? eu vi Nenia dubo restis pri âia identeco. pensema spondis: kamparana virino. formetis Ia sitelon kaj SaIonon de BeIartoj kaj longe studadis iun pen. kieI li âerce diris aI rante ekster Ia domo. ankoraü sta- Ia "Madonon" aI Hildesheim. rapide preparis tason da Ia nomon-"JoIine." sed scivoIemo Iin ven. rearangis sian vestajon kaj trankviIe re- trajon kiu montris Ia vizagon de laca. Li sin vigIeco kaj beIeco kiujn li tieI bone rememoris." maIbone si sukcesis de Ia tago kiam si foriris ple. "Estas nenia bezono de kompato. La streêita trankviIeco tuj forflugis. "eu estas ebIe-? Sed kom. evidente konfuzite. kaj pura animo.J oIine kaj êi tiu bezono de he1po. Sed si montris nek gojon nek konsternon. Si rigardis supren. si ne invitis lin ke li eniru. je tiu klarigo estis por GranvilIe Ia pIej mirega to. tie? Kaj êu vi scias êu Ia rozujo floris de tiu Li paroIis trankviIe: jaro ?" "JoIine. Li estis iom kon- êercanta viro. tia afero estas neebIa. pordo estis malfermita kaj si ne lin vidis. Ia eta grupo kiu estas Ieginta Ia Ieteron. li bezonis "Bona konscienco. ploru pri tiu mistera "Julio Hofer. Rozujon de Hildesheim? Mi venis por vin kon- teresa finigo aI Ia teatrajo-jen êio. kaj fine eldiris Si invitis ke li eniru. monon kaj sentus sin tuta sanktuIo. sed tre riêa lati alia. Mi volas vin helpi. "Kiam ta. kiu instigis aI GranvilIe ke li es. Ekscii kieI duki tien." Si eIdiris tiujn "mil pregojn" kiujn si promesis. sed Ia nura penso pri Ia sankta frotIavanta Ia pIankon de sia humila dometo." kvankam li ne estis tute cer. Si rekonis opinias ke Ia sarna maIjuna pastro estas ankoraü Iin. Ia vortojn tre serioze. kion mono kis. Lia ago estis nur Ia impulso de aventuro-de GranvilIe ne tute komprenis. La vido de li post tieI multaj jaroj aIvokis Lia unua vido de JoIine estis surprizo. -? Ne-estas absurda. La rozujo aIvokis tre multe de Ia antaüa êarmo. kaj nenia prenebIe.

" sia subita vekigo al pentado. Certe li ne rifuzos sino duki. kaj Ia inspiritaj vor. kaj pri sia vivo de tiam. klaüstro. mano en mano simile al du infanoj. 47 CIUMILJARA 46 LA ROZUJO "Rigardu ilin." Dufoje si sendis klarigon al li pri si. for. Granville rapidegis antaüen. trovi kaj renkonti Ia maljunan Prioron." vojago kreskanta ekstazo lumigis àian vizagon Li tusis ilin kareseme." Ia muro kaj enigis Ia vizagon en siajn brakojn. Joline tremis Mi bezonas vin. âia e1uzita vestajo. kaâante siajn larmojn êe Ia íaldoj de sed ankoraíi Ia posedanto de tiuj mirindaj. Krucumito. La Fino. sub Ia klara êielo de Dio. Si lin komfortis kie1 patrino vidantaj. Granville. êiopardonemaj okuloj. Si klarigis al Gran. kaj karesis lian kapon kvazaií J oline genufleksis je lia alproksimígo. antaü Ia sankta rozujo. kaj ti e. li genufleksis êe alvenis. dum êiu horo tiris àin pli proksimen al Ia sceno "Manoj malmoligitaj pro laboro estas sankti- de siaj plej sanktaj memoroj. Li levigis strange fortigita. miregigite. siaj piedoj. . ekprenis Ia mal- Di alvenis al Hildesheim kaj iris rekte al Ia moligitan manon de Joline. êio. rememoros âin ? Si devos lin vidi. kaj supren tenis al li siajn labor. ankoraú vivas? eu li konsentos âin vidi? eu li bona. Patro. gitaj pro sia simileco al Ia vunditaj manoj de Ia ville pri sia mirinda intervi digo kun Ia pastro. Kun larme malsekaj okuloj vile paca. povas komforti. skuita pro emocio tie1 potenca ke li sin apogis al "Neniam. atestanto al êi tiu senvualigo de animo. "Kaj vi estas feliêa?" kun sia. kaj super êio ili volis pektege al siaj lipoj. si diris Ia rakonton pri sia vivo de tiu horo kiam Ili rnarâis for de Ia katedralo en humoro trank- Ia pastro âin benis. kaj vian manon por min kon- pro avideco kaj sopiremo. starante en Ia ombro de Ia kolona toj de Ia maljuna Prioro. kaj dum Ia tuta laj kiam laste vi vidis ilin. mi bezonas vin! Instruu min kie1 esti . viâis larmojn de siaj okuloj kaj baldaü trovis sin ville. eu li "Joline. tuta korpo tremanta pro kortusantaj Si respondis tre serioze: plorgemoj. esti inda por Ia beno de tiu maljuna pastro. li estus laca infano. difektitajn manojn. si rakontis gin. "Kaj vi neniam âanceligis P" demandis Gran. AI rni ili estas belaj." Kiam Ia Prioro donis al si sian benon kaj iris Granville silentigis penseme. ili estis blankaj kaj mo- Tiun saman tagon ili ekiris. pli malforta 01 kiam si antaiie lin vidis. "Jes. kaj fine li Denove plorgernoj lin venkis. kaj premis gin res- gardeno de Ia monahejo.