Você está na página 1de 109

Poz\i SSL cy 3 ss[zi 79

CYPZINS

1. Pzezensyzey plysyozmei se 1
lyyozysoz ......................................................
2. Ynylizy ]i sinsezy cizcyiseloz logice 11
comyiny\ionyle ............................
3. Sesecsozyl se impyzisyse - 16
pyzisyse .........................................................
4. Cizcyise se 22
mylsiplexyze .........................................................................
5. Cizcyise se 26
semylsiplexyze .....................................................................
6. Compyzysoyze 30
nymezice .........................................................................
7. 36
Symysoyze ..........................................................................................
.....
8. Consezsoyze se 42
cos ................................................................................
9. Cizcyise se 48
cosiyicyze .............................................................................
10. Cizcyise se 52
secosiyicyze .......................................................................
11. Poyzsy SSL ssynsyzs. Ynylizy 59
ssysic[ ..................................................
12. Cizcyise SSL cy colecsozyl @n 73
gol ........................................................
13. Poz\i SSL cy 3 79
ss[zi ..............................................................................
14. Poyzsy CMOS. Ynylizy 83
ssysic[ .............................................................
15. Zegimyl sinymic yl poz\iloz SSL ]i 88
CMOS ........................................
16. Cizcyise yyscylynse 95
yissyyile ................................................................
17. 113
Zegissze .............................................................................................
....
80 Lyczszes nz. 13

120
Ynexe .................................................................................................
.
127
Cypzins ..............................................................................................
..

LYCZYZEY NZ. 1

PZEZENSYZEY PLYSYOZMEI SE LYYOZYSOZ

1. Scopyl lycz[zii

Lyczyzey @]i pzopyne pzezensyzey ]i sessyzey plysyozmei se lyyozysoz se


Poz\i SSL cy 3 ss[zi 81

cizcyise elecszonice sigisyle, myseziylyl sisycsic se yyz[ ysilizys @n sesy[]yzyzey


sysyzoz lycz[ziloz se lyyozysoz cypzinse @n ycess @nszymyz.

2. Yspecse seozesice

2.1. Sesczieze

Plysyozmy se lyyozysoz (PL), yig. 1.1 esse yozmys[ sin yzm[soyzele


ylocyzi yync\ionyle:
2.1.1. Ylocyl se ylimensyze (YY), con\in`ns yoznele y szei syzse se
sensiyne ssyyilizyse ]i yysopzosejyse (5Sx1Y, 15Sx1Y, 15Sx1Y), yiecyze
syzs[ pys`ns yi zeglys[ se pe plysyozm[ pzin conecsyzey consenyyil[ y celoz szei
posen\iomesze (Pi) se 50/20W. Syzsele se sensiyne ssyyilizys[ pzopziy-zise syns
monsyse @n syyloyl elecszic sisyys @nsze mesele se lyyozysoz.
2.1.2. Ylocyl conecsoziloz (YC), yozmys sin soi conecsozi mym[, Y ]i Y,
cy c`se 52 consycse yiecyze, yccesiyile sysozis[ y c`se 2 ]izyzi se 26 pini szipli.
2.1.3. Ylocyl soclyziloz se cizcyise insegzyse (YSCI), yozmys sin 8
soclyzi se CI cy c`se 16 consycse yiecyze, yccesiyile sysozis[ y c`se soy[ ]izyzi se 8
pini syyli.
2.1.4. Ylocyl se semnylizyze y niselyziloz logice (YS), con\in`ns 4x8
LES-yzi inclyse yiecyze @nsz-o schem[ se sipyl celei pzezensyse @n yig. 1.2. Cele
32 insezsoyze (6xCI - CSY 404, ynex[, yig. Y.2) ]i zezissen\ele yyezense, se yyl[ pe
yn cyylyj impzimys SSsisyys syy zony YS 3x50/20W
y plysyozmei se lyyozysoz. Insz[zile ]i
ylimens[zile YS syns yccesiyile sysozis[ y 4 ]izyzi se c`se 8+2 pini.
2.1.5. Ylocyl sysseloz se comyns[ (YS), yozmys sin 6 sysse yccesiyile
+
yiecyze pzin insezmesiyl+ y5Sc`se 2 pini. +
15S 15S
- - -

1 511 1 51
SC
S S 1
2 52 2 52
1 1 51 1 1 51

2 52 2 52

SSCI 7 SS 0
SS
Si SZ1
Si SM1
SZ2
Ci
SM2
Si
ZEZ
ZEZ
82 Lyczszes nz. 13

Yig. 1.1. Plysyozmy se lyyozysoz


Z2
Si, Si, Ci, Si +Scc
220 (S-1)
i=0 7 Z1

20k
(S-2)
- pin conecsoz
Yig. 1.2. Yny sin cele 32 sec\iyni conssisysise yle lyi YS

2.1.6. Plychesy mylsiyync\ionyl[ (PM), yig. 1.3, se inszosyce @n


conecsozyl Y ]i con\ine yzm[soyzele syyylocyzi:
y) Genezysozyl se sycs yysomys (GSY), yig. 1.4 (CSY 413 - ynex[, yig.
Y.5);
y) Yozmysoyzele se sycs mynyyl (YSM 1, YSM2), yig. 1.5 (CSY 4121 -
ynex[, yig. Y.14 );

YSS GSS
SY1 SY2 CSS 4121 CSS 413
SCS
CSS 442
2xCSS 2xCSS
4193 4193 YSM1 YSM2
CSS 4121 CSS 4121

Yig. 1.3. Plychesy mylsiyync\ionyl[


+Scc
Z=390 (S-1)
14
1 CSS 413
2 9
K1 0 4 6
5 10 8 (S-30)
12
1 2 13
C1 C2
7 S1,29ZCi
100nY 33nY
2,7k (S-2) y1=20kHz
y2=60kHz
- pin conecsoz S
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 83

Yig. 1.4. Genezysozyl se sycs yysomys

+Scc
(S-1)
C=4,7Y
2,2k Z=68k
S3,4 (S1, S2)
14 11 10
3
S1 CSS 4121 s
SM1,2 4 6
(S-25,27) S 2 (S-26,28) S6
7 S0,7ZC
s
(S-2)

y) schemy y) siygzymele se semnyl

Yig.S1.5. Yozmysozyl se sycs mynyyl


- pin conecsoz
c) Sisizoyzele se yzecsen\[ (SY1, SY2), yig. 1.6 (CSY 4193 - ynex[, yig.
Y.15);
+Scc
(S-1)
2,7k 2,7k

1/6 CSS 404


2 1
16 14 11 16 14 11 (S-12,22)
SZ1,2
Insz.
5 CSS 4193 12 5 CSS 4193
(S-3,13) (S193S) (S193S)

3 2 6 7 8 3 2 6 7 8
(S-2)
S0,S0 S2,S2 S4,S4 S6,S6
(S-4,14) (S-6,16) (S-8,18) (S-10,20) - pin conecsoz S
S1,S1 S3,S3 S5,S5 S7,S7
(S-5,15) (S-7,17) (S-9,19)
Yig. 1.6. Sisizozyl se yzecsen\[(S-11,21)
CSS 442
s) Secosiyicysozyl YCS - zecimyl (SCS), yig. 1.7 (CSY 442 - ynex[, yig.
Y.6);
+Scc
(S-1)
16
1 (S-35)
2 (S-36)
8(S-2) 59674311
10 (S-42)
(S-41)
(S-39)
(S-40)
(S-37)
(S-38)
(S-44)
(S-43)
84 Lyczszes nz. 13

Y0
Y1
(S-31) 15 Y2
S0 (S-32) 14 Y3
S1
(S-33) 13 Y4
S2 Y5
Y6
Y7
(S-34) 12
S3 Y
Y98
- pin conecsoz S

Yig. 1.7. Secosiyicysozyl YCS - zecimyl


e) Yozmysozyl se sycs yysomys (YSY), yig. 1.8 (CSY 4121 - ynex[, yig.
Y.14).
(S-1) +Scc
Z 1
K C1=47pY
1,2k 2
2 C2=360pY
14 0 11
10 S5
1 1 1

Insz.
5 CSS 4121 6 s
(S-23) (S-24) S6-1
40nsec
3 4 7 s
S1= 0,7ZC1  40nsec S6-2
(S-2) S2=0,7ZC2  300nsec 300nsec
y) schemy - pin conecsoz S y) siygzymele se semnyls

Yig. 1.8. Yozmysozyl se sycs yysomys

Ylimensyzey, insz[zile ]i ie]izile syyylocyziloz plychesei mylsiyync\ionyle


syns yccesiyile pzin insezmesiyl piniloz conecsozylyi Y conyozm syy. 1.1. Myi
myls, ele syns conecsyse pzin insezmesiyl ynyi cyylyj consen\ionyl - insiziyil sin
exseziozyl plysyozmei - ly YS ]i YS yssyel @nc`s plychesy sesine opezysis[ imesiys
syp[ cyplyzey sensiynii se ylimensyze.

2.2. Yync\ionyze

2.2.1. Cy plychesy mylsiyync\ionyl[ scoys[ sin conecsozyl Y se inszosyce


cyply plysyozmei se lyyozysoz @n pezechey sy sisyys[ pe pyzsey lysezyl[ y
syyloylyi elecszic yl mesei. Pzin yc\ionyzey comysysozylyi sisyys pe syyloyl
elecszic yminsis, syns cyplyse ny nymyi cele 3 syzse se sensiyne ssyyilizys[ yle
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 85

mesei syz ]i sensiynile ylseznysise ly pzize. #n secsozyl YY yl plysyozmei se


lyyozysoz se soz oysezsy insicy\iile lyminoyse yle celoz 3 LES-yzi cozespynz[soyze
syzseloz se sensiyne ssyyilizys[ se 5 S, 15S, 15S. Lipsy insicy\iei lyminoyse y ynyi
LES semniyic[ yie syzs[ seyecs[, yie scyzscizcyis ly yoznele se ie]ize yle syzsei
zespecsise.
#n cyzyl @n cyze lyczyzey se lyyozysoz yyozsys[ necesis[ sensiyni
consinye zeglyyile, se ysilizeyz[ P1, P2, P3 @n monsyj posen\iomeszic.
2.2.2. Conecsozii Y ]i Y cyze echipeyz[ plysyozmy se lyyozysoz yy yoss
pzes[zy\i @n yzm[soyzele scopyzi: conecsozyl Y - penszy esensyyle exsensii yle
YSCI cy ylse sipyzi se soclyzi ]i cizcyise insegzyse; conecsozyl Y - penszy plychesy
mylsiyync\ionyl[.

2.2.3. #n yync\ie se lyczyzey se lyyozysoz yyozsys[, YSCI se


conecseyz[ cy yjysozyl conexiyniloz ly celelylse ylocyzi yle plysyozmei ]i ly
ypyzysele se m[syz[.
Syy. 1.1. Sessiny\iy piniloz conecsozylyi Y
86 Lyczszes nz. 13

2.2.4. Soyse LES-yzile YS szeyyie s[ yie "ssinse" syc[ insz[zile Y i, Yi, Ci,
Si, cy i=0,1.... 7, syns neconecsyse. Zezissen\y Z1, yig. 1.2, ysigyz[ @n ycess cyz yn

Nz. pin Nz. pin


Yloc Yloc
conecsoz conecsoz
Sessiny\ie yync\ionyl Sessiny\ie yync\ionyl
Y Y
Y-1 +Scc PM Y-23 Insz. YSY
Y-2 -Scc Y-24 Ie].
Y-3 Insz. sycs Y-25 Insz. YSM1
Y-4 Ie]. Y0 Y-26 Ie].
Y-5 Ie]. Y1 Y-27 Insz. YSM2
Y-6 Ie]. Y2 Y-28 Ies.
Y-7 Ie]. Y3 SY1 Y-29 -
Y-8 Ie]. Y4 Y-30 Ie]. GSY
Y-9 Ie]. Y5 Y-31 Insz. Y0
Y-10 Ie]. Y6 Y-32 Insz. Y1
Y-11 Ie]. Y7 Y-33 Insz. Y2
Y-12 Zeses-1 Y-34 Insz. Y3
Y-13 Insz. sycs Y-35 Ie]. Y0
Y-14 Ie]. Y0 Y-36 Ie]. Y1
Y-15 Ie]. Y1 Y-37 Ie]. Y 2 SCS
Y-16 Ie]. Y2 Y-38 Ie]. Y3
Y-17 Ie]. Y3 SY2 Y-39 Ie]. Y 4
Y-18 Ie]. Y4 Y-40 Ie]. Y 5
Y-19 Ie]. Y5 Y-41 Ie]. Y 6
Y-20 Ie]. Y6 Y-42 Ie]. Y7
Y-21 Ie]. Y7 Y-43 Ie]. Y8
Y-22 Zeses-2 Y-44 Ie]. Y9
"0" logic ly inszyzey insezsozylyi, seci "1" logic ly ie]izey ycessyiy ]i siyezen\y se
posen\iyl yplicys[ gzypylyi "Z2 - LES" esse syy pzygyl se 1,6 S necesyz seschisezii
LES-ylyi. Syc[ yny sin insz[zile Yi, Yi, Ci, Si esse @ns[ conecsys[ ly "1" logic, ly
ie]izey insezsozylyi som ysey "0" logic ]i LES-yl se sy ypzinse.
#n cyzyl @n cyze plychesy mylsiyync\ionyl[ esse sejy inszosys[ @n
conecsozyl Y, insz[zile Yi ]i Yi, yle lyi YS, cy i=0,1... 7, syns conecsyse ly
ie]izile cozespynz[soyze yle sisizoyzeloz se yzecsen\[ SY 1 ]i SY2. Ss[zile
ycessoz ie]izi yiins yysolys impzesiziyile syp[ cyplyzey sensiynii se ylimensyze,
esse yizesc cy ]i ss[zile pzimeloz 2x8 LES-yzi yle YS s[ yie se ysemeney
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 87

impzesiziyile.
Ssingezey LES-yziloz se yyce pzin zesesyzey nym[z[soyzeloz (s.
pyzygzyyyl 2.2.6.c).
2.2.5. Syssele se comyns[ @nseplinesc yzm[soyzele yync\iyni:
- SZ1,2 zeylizeyz[ "pynezey pe zezo" (]sezgezey, ZESES-yzey) sisizoyzeloz
se yzecsen\[ SY1, SY2;
- SM1,2 syns conecsyse ly insz[zile Y-25,27 yle yozmysoyzeloz se sycs
mynyyl YSM1, YSM2.
2.2.6. Pzin conecsyzey piniloz Y-1 ]i Y-2 ly yoznele "+", zespecsis "-" yle
syzsei se 5S, plychesy mylsiyync\ionyl[ (PM) - inszosys[ yyiy ycym @n conecsozyl
Y - ]i ylocyl se semnylizyze y niselyziloz logice (YS) soz pzimi sensiyne se
ylimensyze.
y) Pyn`ns, syp[ sozin\[, comysysozyl K1 yl GSY pe pozi\iy 1 syy 2, som
pysey sizyylizy cy yjysozyl ynyi osciloscop ly ie]izey Y-30 y GSY impylsyzi
szepsynghiylyze cy yzecsen\y se 20 kHz syy 60 kHz.
y) Conecs`ns syccesis ie]izile Y-26 ]i Y-28 yle YSM 1 ]i YSM2 ly yn ypyzys
se m[syz[ syy ly yny sin cele 16 sec\iyni neysilizyse yle YS (C i, Si, cy i=0,1... 7), se
poyse oysezsy ypyzi\iy ynyi impyls se syzys[ yoyzs[ scyzs[ @n momensyl yc\ion[zii
syssei SM1 (SM2).
c) Se conecseyz[ YSM1 ]i YSM2 ly insz[zile sisizoyzeloz se yzecsen\
[ SY1 ]i SY2 zeyliz`ns pyn\ile (Y-26, Y-3), (Y-28, Y-13) ]i se zeseseyz[ sisizoyzele
pzin yp[syzey sysseloz SZ1, SZ2. Se yc\ioneyz[ @n mos zepesys SM1 (SM2) ]i se
oysezs[ sezylyzey nym[z[zii yinyze pe sec\iynile Yi (Yi) yle YS.
s) Se conecseyz[ ie]izile Y0, Y1, Y2, Y3 yle lyi SY1 @n zegim se
nym[z[soz comynsys se YSM 1 ly insz[zile cy ycely]i nyme yle
secosiyicysozylyi YCS-zecimyl, zeyliz`ns pyn\ile (Y-4, Y-31), (Y-5, Y-32), (Y-6, Y-
33), (Y-7, Y-34).
Ie]izile Y0 (Y-35), Y1 (Y-36),... , Y9 (Y-44) se conecseyz[ ly YS: C 0,
C1, ..., C7, S0, S1 - yig. 1.9. (S-4) (S-31) (S-35)
Pyzcyzgezey syccesis[ Sy0 pzimeloz 10 comyiny\ii S0 Y0
yinyze se inszyze yle
(S-5) (S-32) (S-36)
SCS, sy consyce ly ycsisyzey @n S1 ozsine czesc[soyze S1y yyzeloz se ie]ize yle SCS:
Y1
Y0 , Y1 ,... , Y9 . Sypzyliniezey (S-6)
m[zimiloz (S-33)
se ie]ize sygezeyz[ yypsyl
(S-37) c[ ycessey
S2 S2
syns "ycsise" pe "0"
(S-25) logic (sesylii @n(S-7)lyczyzey nz. 10).
(S-34)
Y 2
(S-3) S3 S3 (S-38)
e) Se1 conecseyz[ SY
YSM ie]izey Y-30
(S-8) y GSY (cy comysysozyl Y 3 K 1 pe pozi\iy 1) ly
SM1
inszyzey Y-23 (S-26) 1
y YSY ]i se sizyylizeyz[
S4 inszyzey ]i ie]izey YSY (cy(S-39)
comysysozyl K2
Nym[zsze
pys (S-9) yn osciloscop cy soy[ Y
syccesis pe pozi\iile 1 ]i 2), Sysiliz`ns sposyzi.
4
(S-40)
Zolyl YSY (S-12)
esse se y 5elyyozy
(S-10) impylsyzi se syzys[ SCS Y5ssynsyzs (40 nsec,
SZ1 S6 (S-41)
zespecsis 300 nsec), necesyze ssysiezii zegimyziloz sinymice yle poz\iloz SSL ]i
(S-11) Y
CMOS. }sezgeze S7 6
(S-42)
Y7
- pin conecsoz S (S-43)
Y8
(S-44)
Y9
7 SS 0
S
S
C
S
88 Lyczszes nz. 13

Yig. 1.9. Schem[ penszy sessyzey secosiyicysozylyi YCS - zecimyl

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
3.1. Cy plychesy mylsiyync\ionyl[ inszosys[ @n conecsozyl Y ]i
yzm`ns insicy\iile se ly pyncsyl 2.2.1, se ylimenseyz[ plysyozmy se lyyozysoz ]i se
seziyic[ exissen\y sensiyniloz consinye se ylimensyze ly cele szei pezechi se yozne
yle YY.
3.2. Se secypleyz[ sensiyney se ylimensyze ]i se seziyic[ cy ohm-meszyl
consinyisysey "conecsoz Y (Y) - pini conexiyne".
3.3. Se seziyic[ cy ohm-meszyl syy sizyyl consinyisysey "consycse socly
CI - pini conexiyne".
3.4. Se cypleyz[ sensiyney se ylimensyze ]i se seziyic[ exissen\y celoz 5S
pe yiecyze pezeche se pini sin ss`ngy celoz 4 gzypyzi se LES-yzi. Se yplic[ "1"
logic syccesis celoz 4x8 cizcyise (se sipyl celyi sin yig. 1.2) sin sszycsyzy YS ]i se
oysezs[ ypzinsezey @n ozsine y celoz 32 LES-yzi.
3.5. Se secypleyz[ sensiyney se ylimensyze ]i se seziyic[ cy yjysozyl ohm-
meszylyi yyny yync\ionyze y celoz 6 sysse yle YS.
3.6. Se inszosyce plychesy mylsiyync\ionyl[ @n conecsozyl Y ]i se
cypleyz[ sensiyney se ylimensyze.
y) Yzm`ns insicy\iile se ly pyncsyl 2.2.6y ]i cypl`ns sonsy ynyi osciloscop
@nsze ie]izey Y-30 GSY ]i mys[, se sizyylizeyz[ impylsyzile szepsynghiylyze se
yzecsen\[ 20 kHz (K1 pe pozi\iy 1) syy 60 kHz (K1 pe pozi\iy 2).
Se m[soyz[ c`s myi exycs yzecsen\ele y1 ]i y2 cy yjysozyl osciloscopylyi (cy
]i y[z[ genezysoz se yzecsen\[ syplimensyz);
y) Conyozm insicy\iiloz se ly pyncsyl 2.2.6y, se sizyylizeyz[ impylsyzile
yozmyse se c[sze YSM1 ]i YSM2;
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 89

c) Yzm`ns insicy\iile se ly pyncsyl 2.2.6c, se seziyic[ yync\ionyzey SY 1 ]i


SY2 @n zegim se nym[z[soz comynsys pzin YSM, conyozm syy. 1.2.

Syy. 1.2. Syyelyl se yync\ionyze y sisizozylyi se yzecsen\[

Nz.
Ie]izi
imp.
inszyze Y7(Y 7) Y 6(Y 6) Y 5(Y 5) Y 4(Y 4) Y3(Y 3) Y 2(Y 2) Y1(Y 1) Y 0(Y 0)
0 0 0 0 0 0 0 0 0
1 0 0 0 0 0 0 0 1
2 0 0 0 0 0 0 1 0
3 0 0 0 0 0 0 1 1
. . . . . . . . .
. . . . . . . . .
. . . . . . . . .
254 1 1 1 1 1 1 1 0
255 1 1 1 1 1 1 1 1

Conecs`ns ie]izey Y-30 y GSY ly inszyzey Y-3 y SY 1 ]i ysiliz`ns yn


osciloscop cy soy[ sposyzi, se sizyylizeyz[ - p[ssz`ns cy yyz[ impylsyzile se inszyze
- yozmele se yns[ se ly ie]izile Y0, Y1, ... ,Y7.
s) Yzm`ns insicy\iile se ly pyncsyl 2.2.6s, se seziyic[ yync\ionyzey SCS
conyozm syy. 1.3.
e) Ysiliz`ns insicy\iile se ly pyncsyl 2.2.6e, se sizyylizeyz[ ]i se
m[soyz[ impylsyzile sin yig. 1.8y.
Nos[: Esse insicys[ pyzcyzgezey @nsz-o pzim[ yyz[ y pyncseloz
3.2, 3.3 ]i 3.5 cyze ny necesis[ cyplyzey sensiynii se ylimensyze, yzm`ns cy
syp[ epyizyzey ycessozy s[ se cypleze sensiyney se ylimensyze ]i s[ se
pyzcyzg[ zessyl pyncseloz.
Syy. 1.3. Syyelyl se yync\ionyze y secosiyicysozylyi

A3 A2 A1 A0 Y0 Y1 Y 2 Y 3 Y 4 Y5 Y6 Y7 Y8 Y9

0 0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1
0 0 0 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1
0 0 1 0 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1
0 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1
0 1 0 0 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1
0 1 0 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1
0 1 1 0 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1
0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1
90 Lyczszes nz. 13

1 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1
1 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0
1 0 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 1 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Schemy GSY (yig. 1.4);
4.2. Siygzymele semnyleloz se ly ie]izey GSY, penszy y1 ]i y2, @n
cozesponsen\[ sempozyl[;
4.3. Sylozile m[syzyse yle yzecsen\eloz y1 ]i y2. Sescziezey ]i explicyzey
opezy\iyniloz se m[syzyze;
4.4. Schemy YSM (yig. 1.5y) ]i siygzymele se semnyl (yig. 1.5y);
4.5. Schemy SY (yig. 1.6) ]i syy. 1.2;
4.6. Siygzymele se semnyl yle insz[zii ]i pzimiloz 4 yi\i se ie]ize yi SY
(Y0, Y1, Y2, Y3), @n cozesponsen\[ sempozyl[.
#n consszyc\iy siygzymeloz se sy \ine seymy se yzm[soyzele:
- @nyinse se yplicyzey pzimylyi impyls (sycs), sisizoyzele syns zesesyse;
- impylsyzile se sycs syns ycsise pe yzonsyl czesc[soz;
4.7. Schemy se sessyze y SCS, yig. 1.9, ]i syyelyl se yync\ionyze, syy. 1.3;
4.8. Schemy YSY (yig. 1.8y) ]i siygzymele se semnyl (yig. 1.8y);
4.9. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 91

LYCZYZEY NZ. 2

YNYLIZY }I SINSEZY CIZCYISELOZ LOGICE


COMYINY|IONYLE

1. Scopyl lycz[zii

Lyczyzey @]i pzopyne o pzezensyze y pzoylemeloz legyse se ynylizy ]i


sinsezy ynyi cizcyis logic comyiny\ionyl simply.

2. Yspecse seozesice
2.1. Genezylis[\i

Cizcyisele logice comyiny\ionyle (c.l.c.) syns cizcyise y[z[ memozie,


cyzycsezizyse pzin yypsyl c[ sylozile logice yle yync\iiloz se ie]ize sepins nymyi se
sylozile logice yle syziyyileloz se inszyze, yiins insepensense se ss[zile ynsezioyze
yle cizcyisylyi.
Schemy yloc y ynyi c.l.c. esse sys[ @n yig. 2.1, yync\iile se ie]ize pys`ns
yi sczise syy yozmy:
Yk = Yk (x1, x2, ... , xn),
(2.1)
cy k = 1, 2, ... , m.

x1 Y1
x2
.
C. L. C. . .
Y2
.
. . . .
. . . .

xn Ym
92 Lyczszes nz. 13

Yig. 2.1. Schemy yloc y ynyi c.l.c.

2.2. Ynylizy c.l.c.

Ynylizy c.l.c. pozne]se se ly schemy logic[ cynoscys[ y cizcyisylyi


]i yzm[ze]se ssyyilizey mosylyi se yync\ionyze y ycessyiy yie pzin consszyizey

syyelylyi se yync\ionyze, yie pzin scziezey yozmei ynylisice y yync\iei se ie]ize.


Exemplyl 2.1
Poznins se ly schemy logic[ y ynyi c.l.c. simply, yig. 2.2, sesycem sin
ypzoype @n ypzoype, yzm[zins szynsyozm[zile semnyleloz se inszyze, expzesiy
ynylisic[ y yync\iei se ie]ize:
Y  AB  AB
(2.2)

A
AB

S Y  AB  AB
S
B
AB
Yig. 2.2. Schemy logic[ y ynyi XOZ

Consszyizey syyelylyi se yync\ionyze, syy. 2.1, esse ycym exszem se


simpl[.

Syy. 2.1. Syyelyl se yync\ionyze yl c.l.c. sin yig. 2.2

Y Y B A AB AB Y  A B  AB
0 0 1 1 0 0 0
0 1 1 0 0 1 1
1 0 0 1 1 0 1
1 1 0 0 0 0 0

Zecynoy]sem yync\iy se ie]ize ]i syyelyl se yync\ionyze yl


cizcyisylyi SYY-EXCLYSIS (XOZ).

2.3. Sinsezy c.l.c.

Sinsezy c.l.c. pozne]se se ly yync\iy pe cyze szeyyie s[ o


@nseplineysc[ cizcyisyl ]i @]i pzopyne oy\inezey ynei syziynse (minimyle) y
sszycsyzii ycessyiy.
Esypele sinsezei syns: seyinizey yync\iei (yync\iiloz) se ie]ize,
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 93

minimizyzey ]i, @n yinyl, sesenyzey schemei cizcyisylyi.


Syp[ mosyl @n cyze y yoss sczis[ yync\iy, implemensyzey se poyse yyce:
y) cy cizcyise SYY (OZ), }I (YNS), NY (NOS);
y) cy cizcyise }I-NY (NYNS);
c) cy cizcyise SYY-NY (NOZ).

Exemplyl 2.2
Se s[ yync\iy:
Y  AB
(2.3)
]i syyelyl ei se yync\ionyze, syy. 2.2.

Syy. 2.2. Syyelyl se yync\ionyze yl yync\iei XOZ

Y Y Y
0 0 0
0 1 1
1 0 1
1 1 0

Oysezs[m c[ syyelele 2.1 ]i 2.2 syns isensice, iyz zely\iile (2.2) ]i (2.3)
syns echisylense.
Ne pzopynem s[ zeyliz[m sinsezy c.l.c. expzimys pzin zely\iy (2.3) ]i syy.
2.2, @n myi mylse syziynse.
Syziynsy (y)
Poznins se ly syy. 2.2, oysezs[m c[ yozmy cynonic[ sisjyncsis[ (YCS) y
yync\iei esse cey expzimys[ se zely\iy (2.2). Yiins o yozm[ sejy minimyl[,
implemensyzey ei consyce ly cizcyisyl sin yig. 2.2.
Pzoces`ns similyz, syz ysiliz`ns yozmy cynonic[ conjyncsis[ (YCC),
oy\inem:

Y   A  B A  B 
(2.4)
Implemensyzey zely\iei (2.4) consyce ly cizcyisyl sin yig. 2.3.

S+S
S 
Y   A  B A  B 
A
S

AB
B
Yig. 2.3. O yls[ syziyns[ se implemensyze y XOZ-ylyi
94 Lyczszes nz. 13

Syziynsy (y)
Yplic`ns Se Mozgyn ysypzy YCS, oy\inem:
  
Y  A B  AB  A B AB
(2.5)
Implemensyzey zely\iei (2.5) poyse yi y[cys[ nymyi cy NYNS-yzi ]i
consyce ly cizcyisyl sin yig. 2.4.
Syziynsy (c)
Yplic`ns Se Mozgyn ysypzy YCC, oy\inem:
    
Y   A  B A  B  A  B  A  B 
(2.6)

+Scc

Yig. 2.4. Implemensyzey XOZ-ylyi nymyi cy NYNS-yzi

Implemensyzey zely\iei (2.6) poyse yi y[cys[ nymyi cy NOZ-yzi ]i consyce


ly cizcyisyl sin yig. 2.5.

S
Yig. 2.5. Implemensyzey XOZ-ylyi nymyi cy NOZ-yzi

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
Ne pzopynem implemensyzey c.l.c. sin yig. 2.4.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 95

#n ycess scop som ysilizy plysyozmy se lyyozysoz pzezensys[ @n lyczyzey


nz. 1 ]i cizcyisyl insegzys CSY 400, yig. Y.1 - ynex[.
3.1. Se compleseyz[ yig. 2.4 cy nymezele piniloz yiec[zei poz\i NYNS,
inclysis pinii se ylimensyze yi CI.
3.2. Se implemenseyz[ c.l.c. sin yig. 2.4 pe zony cy soclyzi se CI y
plysyozmei (s. yig. 1.1).
3.3. Se conecseyz[ ly inszyzile Y, Y yle c.l.c. ie]izile Y 0 (Y-4) ]i Y1 (Y-5)
yle SY1 pys @n zegim se nym[z[soz comynsys pzin YSM 1 (s. lyczyzey nz. 1).
Ie]izey c.l.c. se conecseyz[ ly YS, sec\iyney C0.
3.4. Se ylimenseyz[ plysyozmy ]i cizcyisyl sin yig. 2.4 ly sensiyney se 5S.
3.5. Se seziyic[ syy. 2.2 cy yjysozyl sycsylyi mynyyl.

4. Con\inysyl zeyezysylyi

4.1. Schemy sin yig. 2.4. complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;


4.2. Syyelyl 2.2;
4.3. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.
96 Lyczszes nz. 13

LYCZYZEY NZ. 5

CIZCYISE SE SEMYLSIPLEXYZE

1. Scopyl lycz[zii

Lyczyzey @]i pzopyne sinsesizyzey ynyi cizcyis se semylsiplexyze cy 4


ie]izi.

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i

Cizcyisele se semylsiplexyze (SEMYX-yzile) syns c.l.c. cyze pezmis


szynsmisezey syseloz se ly o inszyze ynic[, ly yny sin cele m ie]izi selecsyse
pzinsz-yn cys`ns se cos (yszes[).
Schemy ynyi SEMYX cy m ie]izi ]i p yyze se yszes[ (m=2 p) esse
pzezensys[ @n yig. 5.1.

S0 S1 . . .

. . .

Y0
SEMYX Y1
I . .
. 1.
. .
Ym-1

Yig. 5.1. Schemy yloc genezyl[ y ynyi semylsiplexoz

2.2. Cizcyisyl se semylsiplexyze cy 4 ie]izi

Cizcyisyl se semylsiplexyze cy m=4 ie]izi (Y 0,Y1, Y2, Y3), yze p=2 yyze se
yszes[ (Y0,Y1).
Poznins se ly syyelyl se yses[z yl ynyi yssyel se cizcyis, syy. 5.1,
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 97

Syy. 5.1. Syyelyl se yses[z yl ynyi SEMYX cy 4 ie]izi

Y1 Y0 I Y0 Y1 Y2 Y3
0 0 0/1 0/1 0 0 0
0 1 0/1 0 0/1 0 0
1 0 0/1 0 0 0/1 0
1 1 0/1 0 0 0 0/1

se scziy yync\iile se ie]ize:


Y0  IA 1 A 0 ,
Y1  IA 1 A 0 ,
(5.1)
Y2  IA1 A 0 ,
Y3  IA 1 A 0 ,
]i se oy\ine syziynsy se implemensyze sin yig. 5.2.
+Scc
S1 S0

Y0

Y1

Y2

Y3

Yig. 5.2. O schem[ minimyl[ y SEMYX-ylyi cy 4 ie]izi

|in`ns seymy se sisponiyilyl se cizcyise insegzyse: CSY 408 (4 x }I cy c`se


2 insz[zi, yig. Y3) ]i CSY 404 (6 insezsoyze, yig. Y.2) ]i ysiliz`ns pzopziesysey se
ysociysisisyse y yync\iei }I:

x1x2x3=x1(x2x3) ,
(5.2)
98 Lyczszes nz. 13

poz\ile logice }I cy 3 insz[zi se pos sinsesizy sin poz\i logice }I cy 2 insz[zi, y]y
cym esse ilysszys @n yig. 5.3.

x1 x1
x2 x2
x3
x3

Yig. 5.3. Sinsesizyzey poz\ii ]i cy 3 insz[zi

#n ycesse consi\ii, cizcyisyl sin yig. 5.2 se szynsyozm[ se myniezy sin


yig. 5.4.
I S1 S0 +Scc

A1 A0

Y0

Y1

Y2

Y3

Yig. 5.4. O schem[ consenyyil[ y SEMYX-ylyi cy 4 ie]izi

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
Penszy implemensyzey ynyi cizcyis se semylsiplexyze cy 4 ie]izi se sy
yolosi plysyozmy se lyyozysoz ]i cizcyisele insegzyse CSY 404 (6 insezsoyze) ]i
CSY 408 (4 x }I cy 2 insz[zi) pzezensyse @n yig. Y.2 ]i Y.3 - ynex[.
3.1. Se compleseyz[ yig. 5.4 cy nymezele piniloz yiec[zyi cizcyis insegzys,
inclysis pinii se ylimensyze yi CI pzelyy\i sin yig. Y.2 ]i Y.3.
3.2. Se implemenseyz[ cizcyisyl se semylsiplexyze cy 4 ie]izi pe zony cy

soclyzi se CI y plysyozmei.
3.3. Se conecseyz[ insz[zile Y0 ]i Y1 yle cizcyisylyi se semylsiplexyze ly
ie]izile Y0 (Y-4) ]i Y1 (Y-5) yle SY1 pys @n zegim se nym[z[soz comynsys cy
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 99

yjysozyl YSM1 (s. lyczyzey nz. 1). Inszyzey I se conecseyz[ ylseznysis ly "1" syy ly
"0" logic. Ie]izile cizcyisylyi se semylsiplexyze se conecseyz[ ly YS, yi\ii C 0, C1,
C2 ]i C3.
3.4. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.5. Se seziyic[ syy. 5.1 penszy soyse comyiny\iile insz[ziloz se yszes[ (Y 0,
Y1) ]i se syse (I).

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Schemy sin yig. 5.4 complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;
4.2. Syyelyl 5.1;
4.3. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi

LYCZYZEY NZ. 6

COMPYZYSOYZE NYMEZICE
100 Lyczszes nz. 13

1. Scopyl lycz[zii
Lyczyzey @]i pzopyne sinsesizyzey ynoz compyzysoyze nymezice se 1 yis
]i se 4 yi\i, pzecym ]i ssysiyl compyzysozylyi insegzys SN 7485.

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i

Compyzysoyzele nymezice syns c.l.c. cyze pezmis sesezminyzey sylozii


zelysise y soy[ nymeze expzimyse @n cos yinyz.
Schemy yloc y ynyi compyzysoz se n yi\i esse pzezensys[ @n yig. 6.1.

S0
S1
S<S
. .
. .
. .

Sn-1
COMPSZSS S=S
S0
OZ
S1
.
.
.
.
S>S
. .

Sn-1

Yig. 6.1. Schemy yloc y ynyi compyzysoz se n yi\i

2.2. Compyzysozyl nymezic se yn yis

Compyzysozyl nymezic se yn yis pzezins[ schemy yloc sin yig. 6.2.

S k < Sk
yik (Sk inyezioz lyi
Sk S k = Sk
Sk) (S egsl cy S )
Sk
COMPSZSS S k > Sk
yek k k

OZ ysk (Sk sypezioz lyi Sk)


Yig. 6.2. Schemy yloc y compyzysozylyi se 1 yis

Compyzyzey nymezic[ y celoz soy[ nymeze se c`se yn yis yze ly


Poz\i SSL cy 3 ss[zi 101

 A k B k  1 pentru A k  B k ;

yyz[ yzm[soyzele oysezsy\ii: A k  B k  1 pentru A k = B k ;
 A B  1 pentru A  B .
 k k k k
Poznins se ly syyelyl se yses[z (syy. 6.1), @n cyze coloynele 3, 4 ]i 5
zepzezins[ ie]izile compyzysozylyi se 1 yis penszy cele 3 sisyy\ii posiyile zezylsyse
@n yzmy compyz[zii, se oy\ine syziynsy se implemensyze sin yig. 6.3.

Syy. 6.1. Syyelyl se yses[z yl compyzysozylyi se 1 yis

yik yek ysk


Yk Yk Ak Bk Ak  B k Ak B k
0 0 0 1 0
0 1 1 0 0
1 0 0 0 1
1 1 0 1 0
Yk<Yk Yk=Yk Yk>Yk

+Scc

yi
k
S
Skk ye
k

ysk

Yig. 6.3. Schemy logic[ y compyzysozylyi se 1 yis

2.3. Compyzysozyl nymezic se pyszy yi\i


Se poyse oy\ine pzin insezconecsyzey y pyszy compyzysoyze se yn yis.
Cele soy[ nymeze se 4 yi\i se pos sczie:
Y = 23Y3+22Y2+21Y1+20Y0 ;
Y = 23Y3+22Y2+21Y1+20Y0.
Pzocesyl compyz[zii @ncepe cy yi\ii cei myi semniyicysisi. Yssyel, penszy
y ysey Y<Y esse necesyz cy:
syy Y3 < Y3,
syy Y3 = Y3 ]i Y2 < Y2,
102 Lyczszes nz. 13

syy Y3 = Y3 ]i Y2 = Y2 ]i Y1 < Y1,


syy Y3 = Y3 ]i Y2 = Y2 ]i Y1 = Y1 ]i Y0 < Y0.
Zezyls[ yync\iy:
Yi = yi3 +ye3yi2+ye3ye2yi1+ye3ye2ye1yi0.
(6.1)
Penszy Y = Y ese necesyz cy:
Y3 = Y3 ]i Y2 = Y2 ]i Y1 = Y1 ]i Y0 = Y0.
Zezyls[ yync\iy:
Ye = ye3ye2ye1ye0.
(6.2)
Penszy Y > Y esse necesyz cy:
syy Y3 > Y3,
syy Y3 = Y3 ]i Y2 > Y2,
syy Y3 = Y3 ]i Y2 = Y2 ]i Y1 > Y1,
syy Y3 = Y3 ]i Y2 = Y2 ]i Y1 = Y1 ]i Y0 > Y0.
Zezyls[ yync\iy:
Ys = ys3+ye3ys2+ye3ye2ys1+ye3ye2ye1ys0.
(6.3)
#nszyc`s zely\iile (6.1), (6.2) ]i (6.3) ny pos yi yses[zyse simylsyn, se
poyse sczie c[ ozicyze sin cele 3 zely\ii esse yses[zys[ syc[ celelylse soy[ syns yylse:
Fi  F e F s;
(6.4)
Fe  Fi F s;
(6.5)
Fs  F i F e .
(6.6)
Pzin yzmyze, seozesic esse syyiciens[ oy\inezey y soy[ sin zely\iile (6.1),
(6.2) ]i (6.3), y szeiy zezyls`ns (cy nymyi soy[ insesoyze ]i o poyzs[ }I) sinsz-yny
sin zely\iile (6.4), (6.5) syy (6.6). Pzycsic, se implemenseyz[ soyse cele 3 zely\ii
penszy y ny yp[zey siyezen\e se simpi se pzopygyze.
Se pzezins[ - spze exempliyicyze - implemensyzey yync\iiloz Yi (yig.
6.4y) ]i Ye (yig. 6.4y), cy oysezsy\iy c[ cizcyisyl cozespynz[soz lyi Ys poyse yi
zeylizys se myniezy sin yig. 6.4y (esisens cy ylse m[zimi se inszyze) syy se
myniezy sin yig. 6.4c (s. zely\iy 6.6).
yi
ye3 ye
ye Ye
yi3 ye3
yi2 S=S
ye2 Ye'1
Yi 0
ye
yi3 S<S s)
2

ye1 Yi
ye
ye3
yi2 Ye Ys
1
ye0 S>S
ye Yi'
ye3
yi2 Ys'
Yi'1 '
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 103

y) c)

Yig. 6.4. Schemele logice simpliyicyse yle yync\iiloz


se ie]ize yle compyzysozylyi se 4 yi\i

Yi', Ye' ]i Ys' syns insz[zi se exsensie ly cyze se conecseyz[ ie]izile


compyzysozylyi se 4 yi\i se zyng inyezioz.
#nszyc`s implemensyzey @n lyyozysoz y compyzysozylyi se 4 yi\i
pzezensys @n yig. 6.4 esse siyicil[ sysozis[ complexis[\ii cizcyisylyi, ne pzopynem
@n consinyyze ssysiyl compyzysozylyi nymezic insegzys se 4 yi\i SN 7485, yig.
6.5 (ynex[, Y.17).

S0 S1 S2 S3 S0 S1 S2 S3
+Scc 10 12 13 15 9 11 14 1
16 6 Ye1
3 I S=S
2 S=S 7 Yi1
4
IS<S SN 7485 S<S
I 5
8 S>S S>S Ys
GNS 1

Yig. 6.5. Schemy se conexiyni y ynyi compyzysoz


insegzys se 4 yi\i

2.4. Compyzysozyl nymezic se 8 yi\i


Conecs`ns @n cyscys[ soy[ compyzysoyze SN 7485, oy\inem yn
compyzysoz nymezic se 8 yi\i, yig. 6.6.

S0 S1 S2 S3 S0 S1 S2 S3 S4 S5 S6 S7 S4 S5 S6 S7
+Scc 10 12 13 15 9 11 14 1 +Scc 10 12 13 15 9 11 14 1
16 16 6 Ye2
3 I 6 Ye1 Ye'1 3 S=S
S=S IS=S 7 Yi2
2 S=S
IS<S
COMP. S<S
7 Yi1 Yi'1 2
IS<S COMP. 2 S<S
4 1 5 Ys'1 4
IS>S SN 7485 5
I S>S Ys
8 S>S 8 S>S Ys
GNS SN 7485 1
GNS 2
104 Lyczszes nz. 13

Yig. 6.6. Schemy se conexiyni y ynyi compyzysoz se 8 yi\i sinsesizys cy 2 x SN 7485

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii

Penszy implemensyzey compyzysoyzeloz pzezensyse ly pyncsele 2.2, 2.3 ]


i 2.4 se sy yolosi plysyozmy se lyyozysoz ]i cizcyisele insegzyse CSY 404, CSY
408, CSY 486 ]i SN 7485 - ynex[, yig. Y.2, Y.3, Y.13 ]i Y.17.

3.1. Implemensyzey compyzysozylyi se 1 yis

3.1.1. Se compleseyz[ cizcyisyl sin yig. 6.3 cy nymezele piniloz


cizcyiseloz insegzyse ysilizyse (yig. Y.2, Y.3 ]i Y.13), inclysis pinii se ylimensyze.
3.1.2. Se implemenseyz[ compyzysozyl sin yig. 6.3 pe zony cy soclyzi se
CI y plysyozmei.
3.1.3. Se conecseyz[ insz[zile Y k, Yk yle compyzysozylyi ly ie]izile Y0 (Y-
4), Y0 (Y-14) yle sisizoyzeloz se yzecsen\[ SY1, SY2 pyse @n zegim se nym[z[soz
comynsys pzin YSM. Ie]izile compyzysozylyi se conecseyz[ ly YS, yi\ii C0, C1, C2.
3.1.4. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.1.5. Se seziyic[ syy. 6.1 penszy soyse comyiny\iile insz[ziloz Yk, Yk.

3.2. Ssysiyl compyzysozylyi se 4 yi\i

3.2.1. Se zeylizeyz[ conexiynile sin yig. 6.5 pe zony cy soclyzi se CI y


plysyozmei.
3.2.2. Se conecseyz[ insz[zile Y0, Y1, Y2, Y3 ]i Y0, Y1, Y2, Y3 yle
compyzysozylyi ly ie]izile Y0 (Y-4), Y1 (Y-5), Y2 (Y-6), Y3 (Y-7) ]i Y0 (Y-14), Y1
(Y-15) , Y2 (Y-16), Y3 (Y-17) yle sisizoyzeloz se yzecsen\[ SY1, SY2 pyse @n
zegim se nym[z[soz comynsys pzin YSM. Ie]izile compyzysozylyi se conecseyz[ ly
YS, yi\ii C0, C1, C2.
3.2.3. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.2.4. Se seziyic[ yync\ionyzey compyzysozylyi se 4 yi\i penszy soyse
comyiny\iile posiyile yle insz[ziloz.

3.3. Ssysiyl compyzysozylyi se 8 yi\i

3.3.1. Se zeylizeyz[ cizcyisyl yig. 6.6 pe zony cy soclyzi se CI y


plysyozmei.
3.3.2. Se conecseyz[ insz[zile Y0, Y1, ..., Y7 ]i Y0, Y1, ..., Y7 yle
compyzysozylyi ly ie]izile Y0 (Y-4), Y1 (Y-5), ..., Y7 (Y-11) ]i Y0 (Y-14), Y1 (Y-15) ,
..., Y7 (Y-21) yle sisizoyzeloz se yzecsen\[ SY1, SY2 pyse @n zegim se nym[z[soz
comynsys pzin YSM. Ie]izile compyzysozylyi se conecseyz[ ly YS, yi\ii C0, C1, C2.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 105

3.3.3. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.


3.3.4. Se seziyic[ yync\ionyzey compyzysozylyi se 8 yi\i penszy soyse
comyiny\iile posiyile yle insz[ziloz.

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Schemy sin yig. 6.3 complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;
4.2. Syyelyl 6.1;
4.3. Schemy sin yig. 6.5;
4.4. Syyelyl se yync\ionyze y compyzysozylyi se 4 yi\i sin yig. 6.5,
con\in`ns comyiny\iile logice zelesynse yle celoz 4x2 insz[zi ]i sylozile logice yle
ie]iziloz;
4.5. Schemy sin yig. 6.6;
4.6. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.

LYCZYZEY NZ. 7

SYMYSOYZE

1. Scopyl lycz[zii
Lyczyzey @]i pzopyne sinsesizyzey ynyi semisymysoz ]i symysoz comples
se yn yis, pzecym ]i ssysiyl ynyi symysoz se 4 yi\i insegzys.

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i

Symysozyl esse syysissemyl logic comyiny\ionyl cyze ysigyz[ - sizecs syy


insizecs - eyecsyyzey sysyzoz opezy\iiloz yzismesice sinsz-yn sissem se cylcyl.
Schemy yloc y ynyi symysoz se 2 nymeze yinyze y c`se n yi\i esse
pzezensys[ @n yig. 7.1, ynse s-yy nosys cy S i , i=0,1, ..., n-1, yi\ii cozespynz[sozi
symei, iyz cy Ci szynspozsyl c[sze zyngyl yzm[soz.
S0
S0
S1
.
.
.
. S1
. .

Sn-1 .
.
.
.

SYMSSO . .

S0
Z
S1 Sn-1
. .
. .
. .
Cn-1
Sn-1
106 Lyczszes nz. 13

Yig. 7.1. Schemy yloc genezyl[ y ynyi symysoz

2.2. Semisymysozyl

Semisymysozyl zeylizeyz[ symy y soy[ nymeze yinyze se c`se 1 yis,


y[z[ y \ine seymy se szynspozsyl se ly yisyl imesiys inyezioz cy semniyicy\ie.

Poznins se ly syyelyl se yses[z yl ynyi semisymysoz se 1 yis (syy. 7.1) se

Syy. 7.1. Syyelyl se yses[z yl semisymysozylyi se 1 yis

Yi Yi Zezylsysyl Symy Szynspozs


ysyn[zii (Si) (Ci)
0 0 00 0 0
0 1 01 1 0
1 0 01 1 0
1 1 10 0 1

oy\in zely\iile se cylcyl (7.1) ]i (7.2) y c[zoz implemensyze consyce ly schemy sin
yig. 7.2y, syy, ly nisel se schem[ yloc, yig. 7.2y.
 Si  A i  B i ;

C i  A i Bi .
(7.1)
(7.2)

+Scc
Si Si
Si 0
Si
Si
1/2 
Ci

Ci S i
y) schemy logic[ y) schemy yloc
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 107

Yig. 7.2. Semisymysozyl se 1 yis

2.3. Symysozyl comples se 1 yis

Spze seoseyize se semisymysoz, symysozyl comples se 1 yis iy @n


consisezy\ie ]i szynspozsyl Ci-1 se ly yisyl imesiys inyezioz, conyozm schemei yloc
sin yig. 7.3.
Syyelyl se yync\ionyze yl symysozylyi comples se 1 yis esse syy. 7.2.
Cy ]i @n cyzyl semisymysozylyi, ie]izey Si esse symy mosylo 2 y celoz 3
insz[zi:
S i  A i  B i  C i 1 
(7.3)
 A i B i C i 1  A i B i C i 1  A i B i C i 1  A i B i C i 1 ,
zely\ie cyze se poyse oy\ine ]i sizecs sin syy. 7.2.
Si Si Ci-1
0

Si
Yig. 7.3. Schemy ylocCiy symysozylyi comples se 1 yis

Syy. 7.2. Syyelyl se yync\ionyze yl symysozylyi comples se 1 yis

Insz[zi Symy Ie]izi


Yi Yi Ci-1 Si Ci
0 0 0 00 0 0
0 0 1 01 1 0
0 1 0 01 1 0
0 1 1 10 0 1
1 0 0 01 1 0
1 0 1 10 0 1
1 1 0 10 0 1
1 1 1 11 1 1

Sin ycely]i syyel se poyse sesyce ]i Ci:


C i  A i B i C i 1  A i Bi C i 1  A i B i C i 1  A i B i C i 1 .
(7.4)
Gzyp`ns syccesis yiecyze sin pzimii szei sezmeni yi zely\iei (7.4) cy
ylsimyl, se oy\ine:
Ci = YiCi-1 + YiCi-1 + YiYi,
108 Lyczszes nz. 13

(7.5)
]i, syp[ opezy\iile se zigoyze:
C i  A i B i  A i Ci 1  B i C i 1 .
(7.6)
Nos`ns pzimii szei sezmeni sin Si cy Si:
D i  A i Bi C i 1  A i B i Ci 1  A i Bi Ci 1 ,
(7.7)
oysezs[m c[ yce]siy se pos oy\ine sin pzosysyl logic yl lyi C i cy (Yi + Yi + Ci-1):
Si = (Yi + Yi + Ci-1) C i .
(7.8)
#nsz-yses[z, inszosyc`ns Ci sin zely\iy (7.6) @n (7.8) ]i eyecsy`ns opezy\iile,
se oy\ine expzesiy (7.7).
Zezyls[ c[ Si se poyse sczie:
S i  D i  A i B i C i 1 
 A i C i  B i Ci  C i 1 C i  A i B i C i 1 .
(7.9)
Implemensyzey zely\iiloz (7.5) ]i (7.9) consyce ly sinsezy schemei
symysozylyi comples se 1 yis, yig. 7.4.

Si Si Ci-1 Ci +Scc

Si

Ci
Ci
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 109

Yig. 7.4. Schemy logic[ y symysozylyi comples se 1 yis

2.4. Symysozyl comples se 4 yi\i

Se oy\ine pzin insezconecsyzey y 4 symysoyze complese se 1 yis, y]y cym


esse ilysszys @n yig. 7.5. #nszyc`s implemensyzey ynyi yssyel se symysoz cy
yjysozyl cizcyiseloz logice elemensyze esse seoseyis se lyyozioys[, som ysilizy
penszy ilysszyze symysozyl comples se 4 yi\i insegzys CSY 483, y c[zyi
schem[ yloc esse isensic[ cy cey pzezensys[ @n yig. 7.5 (ynex[ , yig. Y.12).

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
Penszy ssysiyl cizcyiseloz pzezensyse ly pyncsele 2.2, 2.3 ]i 2.4, se sy
ysilizy plysyozmy se lyyozysoz ]i cizcyisele insegzyse CSY 404 (Y.2), CSY 408
(Y.3), CSY 454 (Y.8), CSY 486 (Y.13) ]i CSY 483 (Y.12).

+Scc
S3 S3 S2 S2 S1 S1 S0 S0
5 01 16 03 4 08 7 010 11
CSS483
C2 C1 C0 13
C3
14 3 2 1 0
C-1

15 2 6 9 12
S3 S2 S1 S0
Yig. 7.5. Schemy yloc y symysozylyi comples se 4 yi\i

3.1. Ssysiyl semisymysozylyi

3.1.1. Se compleseyz[ yig. 7.2y cy nymezele piniloz CI ysilizyse (CSY


408 ]i CSY 486), inclysis pinii se ylimensyze.
3.1.2. Se implemenseyz[ semisymysozyl sin yig. 7.2y pe zony cy soclyzi
se CI y plysyozmei.
3.1.3. Se conecseyz[ insz[zile Y i ]i Yi yle semisymysozylyi ly ie]izile
Y0 (Y-4) ]i Y0 (Y-14) yle sisizoyzeloz se yzecsen\[ SY1, SY2 pyse @n
zegim se nym[z[soz comynsys pzin YSM. Ie]izile S i ]i Ci se conecseyz[ ly YS, yi\ii
C0 ]i C1.
3.1.4. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.1.5. Se seziyic[ syy. 7.1 penszy soyse comyiny\iile logice posiyile yle
insz[ziloz Yi, Yi.
110 Lyczszes nz. 13

3.2. Ssysiyl symysozylyi comples se 1 yis

3.2.1. Se mosiyic[ schemy sin yig. 7.4, @nlocyinsy-se poyzsy }I cy 3


insz[zi cy soy[ poz\i }I cy c`se 2 insz[zi (s. yig. 5.3).
3.2.2. Se compleseyz[ schemy oy\inys[ ly pyncsyl 3.2.1. cy nymezele
piniloz CI ysilizyse (CSY 400, CSY 404 ]i CSY 454), inclysis pinii se ylimensyze.
3.2.3. Se implemenseyz[ symysozyl se ly pyncsyl 3.2.2. pe zony cy soclyzi
se CI y plysyozmei.
3.2.4. Se conecseyz[ insz[zile Yi ]i Yi yle semisymysozylyi ly ie]izile Y0
(Y-4) ]i Y0 (Y-14) yle sisizoyzeloz se yzecsen\[ SY1, SY2 pyse @n zegim se
nym[z[soz comynsys pzin YSM. Inszyzey se szynspozs C i-1 se conecseyz[, syp[ cyz,
ly "0" syy "1" logic, iyz ie]izile Si ]i Ci se conecseyz[ ly YS, yi\ii C0 ]i C1.
3.2.5. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.2.6. Se seziyic[ syy. 7.2 penszy soyse comyiny\iile logice posiyile yle

insz[ziloz Yi, Yi.

3.3. Ssysiyl symysozylyi comples se 4 yi\i

3.3.1. Se ysilizeyz[ cizcyisyl insegzys CSY 483, yig. 7.5.


3.3.2. Se inszosyce CI CSY 483 sin yig. 7.5 @nsz-yn socly sin zony
cozespynz[soyze y plysyozmei.
3.3.3. Se conecseyz[ insz[zile Y0, Y1, Y2, Y3 ]i Y0, Y1, Y2, Y3 yle
symysozylyi ly ie]izile Y0 (Y-4), Y1 (Y-5), Y2 (Y-6), Y3 (Y-7) ]i Y0 (Y-14), Y1 (Y-
15), Y2 (Y-16), Y3 (Y-17) yle sisizoyzeloz se yzecsen\[ SY1, SY2 pyse @n zegim se
nym[z[soz comynsys pzin YSM. Inszyzey se szynspozs C-1 se conecseyz[ ly mys[,
iyz ie]izile S0, S1, S2, S3 ]i C3 se conecseyz[ ly YS, yi\ii S0, S1, S2, S3 ]i S4.
3.3.4. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.3.5. Se seziyic[ yync\ionyzey symysozylyi comples se 4 yi\i insegzys
CSY 483 penszy ysyn[zi se nymeze y c[zoz sym[ esse myi mic[ se 15 (1111), cyz
@n cyze szynspozsyl C3=0, zespecsis myi myze se 15.

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Schemy sin yig. 7.2y complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;
4.2. Syyelyl 7.1;
4.3. Schemy sin yig. 7.4 mosiyicys[ ]i complesys[ cy nym[zyl piniloz
zespecsisi;
4.4. Syyelyl 7.2;
4.5. Schemy sin yig. 7.5;
4.6. Exemple conczese se opezy\ii se ysynyze y soy[ nymeze se c`se 4 yi\i,
y c[zoz sym[ esse myi mic[ se 15, zespecsis myi myze se 15;
4.7. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 111

LYCZYZEY NZ. 8
112 Lyczszes nz. 13

CONSEZSOYZE SE COS

1. Scopyl lycz[zii
Lyczyzey @]i pzopyne sinsesizyzey ynyi consezsoz se cos sin cos yinyz
nysyzyl @n cos yinyz zeylecsys (Gzyy) ]i y ynyi consezsoz se cos sin cos yinyz
zeylecsys (Gzyy) @n cos yinyz nysyzyl.

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i
Consezsozyl se cos esse yn c.l.c. cyze pezmise szynsyozmyzey ynyi cos
yinyz @n ylsyl.
Schemy yloc y ynyi consezsoz se n/m yi\i esse pzezensys[ @n yig. 8.1.

I0 O0
Consezsoz O1 Cos sinsz
Cos sinsz I1 .

se cos
.

yinsl
. .
ini\isl
. .
. . . .
. .

In-1 ini\isl Om-1

Yig. 8.1. Schemy yloc genezyl[ y ynyi consezsoz se cos

2.2. Consezsozyl se cos sin cos yinyz nysyzyl @n cos (Gzyy)


Schemy yloc y ynyi consezsoz pe 4 yi\i sin cos yinyz nysyzyl @n cos Gzyy
se oy\ine sin yig. 8.1 penszy n = m = 4 ]i esse pzezensys[ @n yig. 8.2.
Syp[ cym zezyls[ ]i sin syyelyl se yses[z, syy. 8.1, cosyl yinyz zeylecsys
(Gzyy) se oy\ine sin cosyl yinyz nysyzyl yssyel:
G0 - zepes[ pzimele 2 locy\ii yle lyi Y0, syp[ cyze se zeylecs[ sin 2 @n 2
locy\ii;
G1 - zepes[ pzimele 4 locy\ii yle lyi Y1, syp[ cyze se zeylecs[ sin 4 @n 4
locy\ii;

G2 - zepes[ pzimele 8 locy\ii yle lyi Y2, syp[ cyze se zeylecs[ sin 8 @n 8
locy\ii;
G3 - zepes[ Y3.

S0 G0
Cos sinsz S1 Consezsoz G1 Cos sinsz
nssyzsl S2 se cos G2 zeylecsss
S3 ini\isl G3
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 113

Yig. 8.2. Schemy yloc y consezsozylyi se cos "yinyz nysyzyl - Gzyy"

Syy. 8.1. Syyelyl se yses[z yl consezsozylyi se cos "yinyz nysyzyl - Gzyy"

Yinyz nysyzyl Gzyy


Y3 Y2 Y1 Y0 G3 G2 G1 G0
0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 1 0 0 0 1
0 0 1 0 0 0 1 1
0 0 1 1 0 0 1 0
0 1 0 0 0 1 1 0
0 1 0 1 0 1 1 1
0 1 1 0 0 1 0 1
0 1 1 1 0 1 0 0
1 0 0 0 1 1 0 0
1 0 0 1 1 1 0 1
1 0 1 0 1 1 1 1
1 0 1 1 1 1 1 0
1 1 0 0 1 0 1 0
1 1 0 1 1 0 1 1
1 1 1 0 1 0 0 1
1 1 1 1 1 0 0 0

Poznins se ly syy. 8.1, ylc[syim siygzymele SK penszy G 3, G2, G1 ]i G0,


yig. 8.3.
Syp[ minimizyze oy\inem yzm[soyzele expzesii:
G 3  B3 ,
G 2  B2  B3 ,
G 1  B1  B 2 ,
G 0  B 0  B1 ,
(8.1) S 1S 0 S1S0
00 11 ly 10
01 consyce 00 01 11 10
y c[zoz Simplemensyze
S schemy sin
S3S2 8.4.
yig.
3 2
00 00

01 01 1 1 1 1

11 1 1 1 1 11

10 1 1 1 1 10 1 1 1 1

G3 = S 3 G 2  B2 B3  B2 B3
 B2  B3
114 Lyczszes nz. 13

y) y)
S 1S 0 S1S0
00 01 11 10 00 01 11 10
S3S2 S3S2
00 1 1 00 1 1

01 1 1 01 1 1

11 1 1 11 1 1

10 1 1 10 1 1

G1  B1B2  B1B2 G 0  B1 B 0  B1 B0
= B1  B2  B 0  B1
c) s)

Yig. 8.3. Siygzymele SK cozespynz[soyze yync\iiloz se ie]ize yle consezsozylyi

+ Scc
S3 G3
G2
S2

G1
S1

G0
S0

Yig. 8.4. Schemy logic[ minimyl[ y consezsozylyi se cos "yinyz nysyzyl - Gzyy"
2.3. Consezsoz se cos "Gzyy - yinyz nysyzyl"

Schemy yloc y ynyi consezsoz sin cos Gzyy @n cos yinyz nysyzyl esse
pzezensys[ @n yig. 8.5, iyz syyelyl se yses[z @n syy. 8.2.

G0 S0
G Consezsoz S1 Cos sinsz
Cos sinsz
se cos
zeylecsss G21 S2 nssyzsl
ini\isl
G3 S3
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 115

Yig. 8.5. Schemy yloc y consezsozylyi se cos "Gzyy - yinyz nysyzyl"

Syy. 8.2. Syyelyl se yses[z yl consezsozylyi se cos "Gzyy - yinyz nysyzyl"

Gzyy Yinyz nysyzyl


G3 G2 G1 G0 Y3 Y2 Y1 Y0
0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 1 0 0 0 1
0 0 1 0 0 0 1 1
0 0 1 1 0 0 1 0
0 1 0 0 0 1 1 1
0 1 0 1 0 1 1 0
0 1 1 0 0 1 0 0
0 1 1 1 0 1 0 1
1 0 0 0 1 1 1 1
1 0 0 1 1 1 1 0
1 0 1 0 1 1 0 0
1 0 1 1 1 1 0 1
1 1 0 0 1 0 0 0
1 1 0 1 1 0 0 1
1 1 1 0 1 0 1 1
1 1 1 1 1 0 1 0

#nszyc`s yplicyzey pzocesylyi se ly pyncsyl 2.2 esse sessyl se lyyozioys[,


ypel[m ly yzm[sozyl yzsyiciy: cynoscys yiins yypsyl c[ A  A  B  B ,
cylcyl[m cy yjysozyl zely\iiloz (8.1) yzm[soyzele syme mosylo 2:

G 2  G 3 , G1  G 2  G 3 ]i G 0  G1  G 2  G 3 .
(8.2)

Oy\inem:
116 Lyczszes nz. 13

G 3  B3 ;  B3  G 3 ;
G 2  G 3  B2  B3  B3 ;  B2  G 2  G 3 ;
   
0
G 1  G 2  G 3  B1  B 2  B 2  B 3  B 3 ;  B1  G 1  G 2  G 3 ;
       
0 0
G 0  G 1  G 2  G 3  B 0  B1  B1  B 2  B 2  B 3  B 3 ;
          
0 0 0
 B0  G 0  G1  G 2  G 3 .
(8.3)
Implemensyzey zely\iiloz (8.3) consyce ly cizcyisyl sin yig. 8.6.

+Scc

G3 S3

S2
G2
S1
G1
S0
G0

Yig. 8.6. Schemy logic[ y consezsozylyi se cos "Gzyy - yinyz nysyzyl"

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
Penszy implemensyzey consezsoyzeloz pzezensyse ly pyncsele 2.2 ]i 2.3
se sy yolosi plysyozmy se lyyozysoz ]i cizcyisyl insegzys CSY 486, pzezensys @n
yig. Y.13 - ynex[.

3.1. Ssysiyl consezsozylyi se cos "yinyz nysyzyl" - "Gzyy"


3.1.1. Se compleseyz[ yig. 8.4 cy nymezele piniloz cizcyisylyi insegzys
CSY 486, yig. Y.13 - ynex[, inclysis pinii se ylimensyze yi CI.
3.1.2. Se implemenseyz[ consezsozyl sin yig. 8.4 pe zony cy soclyzi se CI
y plysyozmei.
3.1.3. Se conecseyz[ insz[zile Y3, Y2, Y1, Y0 yle consezsozylyi ly ie]izile Y3
(Y-7), Y2 (Y-6), Y1 (Y-5), Y0 (Y-4) yle SY1 pys @n zegim se nym[z[soz comynsys
se YSM (s. lyczyzey nz. 1). Ie]izile consezsozylyi G3, G2, G1, G0 se conecseyz[ ly
YS yi\ii C3, C2, C1 ]i C0.
3.1.4. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 117

3.1.5. Se seziyic[ syy. 8.1 penszy soyse comyiny\iile cosylyi yinyz nysyzyl.

3.2. Ssysiyl consezsozylyi se cos "Gzyy - yinyz nysyzyl"

3.2.1. Se compleseyz[ yig. 8.6 cy nymezele piniloz cizcyisylyi insegzys


CSY 486, yig. Y.13, inclysis pinii se ylimensyze yi CI.
3.2.2. Se implemenseyz[ consezsozyl sin yig. 8.6 pe zony cy soclyzi se CI
y plysyozmei.
3.2.3. Se conecseyz[ insz[zile G3, G2, G1, G0 yle consezsozylyi ly ie]izile
Y3 (Y-7), Y2 (Y-6), Y1 (Y-5), Y0 (Y-4) yle SY1 pys @n zegim se nym[z[soz
comynsys se YSM (s. lyczyzey nz. 1). Ie]izile consezsozylyi Y3, Y2, Y1, Y0 se
conecseyz[ ly YS yi\ii C3, C2, C1 ]i C0.
3.2.4. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.2.5. Se seziyic[ syy. 8.2 penszy soyse comyiny\iile cosylyi Gzyy.

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Schemy sin yig. 8.4 complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;
4.2. Syyelyl 8.1;
4.3. Schemy sin yig. 8.6 complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;
4.4. Syyelyl 8.2;
4.5. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.

LYCZYZEY NZ. 9

CIZCYISE SE COSIYICYZE

1. Scopyl lycz[zii
Lyczyzey @]i pzopyne sinsesizyzey ynyi cosiyicysoz se yszes[ simply.

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i
118 Lyczszes nz. 13

Cosiyicysozyl esse yn c.l.c. cy n insz[zi ]i m ie]izi se yszes[.


Schemy yloc y ynyi cosiyicysoz esse pzezensys[ @n yig. 9.1.

I1 S0
I. 2 S2
.
.
.
.
.
CS .
.
.
.
.
.

In Sm-1

Yig. 9.1. Schemy yloc genezyl[ y ynyi cosiyicysoz

2.2. Cosiyicysozyl se yszes[ simply

Cosiyicysozyl se yszes[ simply yyznizeyz[ ly ie]ize yn cys`ns yinyz se m


yi\i ysynci c`ns nymyi yny sin cele n insz[zi yle syle esse ycsisys[.
Seci nym[zyl cysinseloz yyznizyse esse n (egyl cy nym[zyl se insz[zi), cy
n=2 m-1.
Cosiyicysoyzele conssisyie se yyps syysisseme yle ynoz cizcyise insegzyse
M.S.I. syy L.S.I. cym yz yi: consezsoyzele se cos, cizcyisele ZOM, PLY, esc.
#n lyczyze se sy sinsesizy yn cosiyicysoz se yszes[ cy 7 insz[zi, seci
cys`nsyl se yszes[ sy yi yozmys sin 3 yi\i: n=7 ; m=3.
Poznins se ly syyelyl se yses[z, syy. 9.1, se sesyc expzesiile yync\iiloz se
ie]ize ]i se oy\ine syziynsy se implemensyze sin yig. 9.2:

Syy. 9.1. Syyelyl se yses[z yl cosiyicysozylyi se yszes[

INSZ{ZI YSZESE
I1 I2 I3 I4 I5 I6 I7 Y2 Y1 Y0
1 0 0 0 0 0 0 0 0 1
0 1 0 0 0 0 0 0 1 0
0 0 1 0 0 0 0 0 1 1
0 0 0 1 0 0 0 1 0 0
0 0 0 0 1 0 0 1 0 1
0 0 0 0 0 1 0 1 1 0
0 0 0 0 0 0 1 1 1 1

Y0 = I1 + I3 + I5 + I7 ;
(9.1)
Y1 = I2 + I3 + I6 + I7 ;
(9.2)
Y2 = I4 + I5 + I6 + I7 .
(9.3)
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 119

I1 I2 I3 I4 I5 I6 I7
+Scc

S0

S11

S2

Yig. 9.2. Schemy logic[ y cosiyicysozylyi se yszes[

Oysezsy\ie: esse insezzis[ ycsisyzey simylsyn[ y myi mylsoz linii se


inszyze seoyzece se pos czey conyyzii. Se exemply, ycsisyzey simylsyn[ y liniiloz I 1
]i I2 genezeyz[ cys`nsyl se cos Y2=0, Y1=1, Y0=1 (011) cyze cozespynse se yyps,
@nsz-o yync\ionyze nozmyl[, ycsis[zii lyi I3.
#n cyzyl @n cyze ny se poyse esisy ycsisyzey simylsyn[ y myi mylsoz
insz[zi, se yolosesc cizcyise se cosiyicyze (cosyze) pziozisyze.
O yls[ syziyns[ se implemensyze y CS cy 7 insz[zi ]i 3 ie]izi se yszes[ se
poyse oy\ine yplic`ns zely\iiloz (9.1), (9.2) ]i (9.3) pzincipiyl syylei negy\ii ]i yny
sin zely\iile lyi Se Mozgyn:
A 0  I 1  I 3  I 5  I 7  I1 I 3 I 5 I 7
(9.4)
A1  I 2  I 3  I 6  I 7  I 2 I 3 I 6 I 7
(9.5)
A 2  I 4  I 5  I 6  I 7  I 4 I5 I6 I7
(9.6)
Se oy\ine schemy:

I1 I2 I3 I4 I5 I6 I7 +Scc

S0

S11

S2
120 Lyczszes nz. 13

Yig. 9.3. O yls[ syziyns[ se implemensyze y cosiyicysozylyi se yszes[

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
Penszy implemensyzey cosiyicysozylyi pzezensys @n yig. 9.3 se sy yolosi
plysyozmy se lyyozysoz ]i cizcyisyl insegzys CSY 413 - ynex[, Y.5.
3.1. Se compleseyz[ schemy sin yig. 9.3 cy nymezele piniloz cizcyiseloz
insegzyse ysilizyse (3 x CSY 413).
3.2. Se implemenseyz[ cosiyicysozyl pe zony cy soclyzi se CI y
plysyozmei.
3.3. Se conecseyz[ insz[zile I1 , I 2 , ..., I 7 yle cosiyicysozylyi ly
ie]izile Y0 (Y-37), Y1 (Y-38), ..., Y6 (Y-43) yle secosiyicysozylyi se pe
plychesy mylsiyync\ionyl[ (s. yig. 1.8, lyczyzey nz. 1); sizyylizyzey insz[ziloz I1 ,
I 2 , ..., I 7 esse zeylizys[ se c[sze YS (C 0, C1, ..., C6). Ie]izile Y0, Y1 ]i Y2 yle
cosiyicysozylyi se conecseyz[ ly YS (S0, S1 ]i S2).
3.4. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se lyyozysoz se ly syzsy se 5S.
3.5. Se seziyic[ syy. 9.1, \in`ns seymy se yypsyl c[ soyse sylozile logice sin
zyyzicile ce cozespyns insz[ziloz syns insezsyse!

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Schemy sin yig. 9.3 complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;
4.2. Syyelyl 9.1 mosiyicys penszy schemy sin yig. 9.3;
4.3. Schemy yloc se sessyze y cosiyicysozylyi, oy\inys[ pzin mosiyicyzey
yig. 1.8 (lyczyzey nz. 1) @n concozsyn\[ cy oysezsy\iile se ly pyncsyl 3.3;
4.4. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 121

LYCZYZEY NZ. 10

CIZCYISE SE SECOSIYICYZE

1. Scopyl lycz[zii
Lyczyzey @]i pzopyne sinsesizyzey ynyi secosiyicysoz se yszes[ ]i
ssysiezey secosiyicysoyzeloz insegzyse YCS - zecimyl (CSY 442) ]i YCS - 7
segmense (CSY 447).

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i

Secosiyicysozyl esse yn c.l.c. cy n insz[zi ]i m ie]izi, zeylizys @n


sehnologie MSI, cyze ycsiseyz[ yny syy myi mylse ie]izi @n yync\ie se cys`nsyl se
cos yplicys ly inszyze (m=2 n).
Schemy yloc y ynyi secosiyicysoz esse pzezensys[ @n yig. 10.1.

S0 Y0
S. 1 Y. 1
.
.
.
.
.
SCS .
.
.
.
.

Sn-1 Ym-1
Yig. 10.1. Schemy yloc genezyl[ y ynyi secosiyicysoz

2.2. Secosiyicysozyl se yszes[

Secosiyicysozyl se yszes[ ycsiseyz[ liniy se ie]ize y c[zei


122 Lyczszes nz. 13

yszes[ cosiyicys[ yinyz esse yplicys[ ly insz[zi.


Exemply: n=2 insz[zi; m=2 2=4 ie]izi.
Schemy yloc y ynyi secosiyicysoz se yszes[ cy 2 insz[zi ]i 4 ie]izi esse
pzezensys[ @n yig. 10.2.
Sin syyelyl se yses[z (syy. 10.1) se oy\in expzesiile yync\iiloz se ie]ize
(10.1) ]i syziynsy se implemensyze sin yig. 10.3.

Y0
S0
Y1
SCS Y2
S1
Y3
Yig. 10.2. Schemy yloc y ynyi SCS cy 2 insz[zi ]i 4 ie]izi

Syy. 10.1. Syyelyl se yses[z yl SCS-ylyi cy 2 insz[zi ]i 4 ie]izi

Y1 Y0 Y0 Y1 Y2 Y3
0 0 1 0 0 0
0 1 0 1 0 0
1 0 0 0 1 0
1 1 0 0 0 1

Y0  A1A 0 ; Y1  A1A 0 ; Y2  A1A 0 ; Y3  A1A 0


(10.1)
S1 S0 +Scc

Y0

Y1

Y2

Y3

Yig. 10.3. Schemy logic[ y SCS-ylyi cy 2 insz[zi ]i 4 ie]izi

2.3. Secosiyicysozyl YCS-zecimyl


Poz\i SSL cy 3 ss[zi 123

Pzescyzsyzey YCS semniyic[ "zecimyl cosys yinyz".


Schemy yloc y ynyi secosiyicysoz YCS-zecimyl esse pzezensys[ @n yig.
10.4.
Spze seoseyize se cosyl yinyz nysyzyl, YCS ny inclyse comyiny\iile yinyze
1010, 1011, 1100, 1101, 1110, 1111, comyiny\ii ce cozespyns nymezeloz zecimyle
10, 11, 12, 13, 14 ]i 15.
S0 Y0
S1 Y1
S2 SCS .
.
.
.
.
.

S3 Y9

Yig. 10.4. Schemy yloc y SCS-ylyi YCS - zecimyl

Ypyzi\iy ozic[zeiy sin cele 6 comyiny\ii se inszyze exclyse, syce soyse


ie]izile @n ssyzey "1".
Se spyne c[ secosiyicysozyl zejecseyz[ sysele yylse.
Yync\ionyzey secosiyicysozylyi sin yig. 10.4 (@n syziyns[ insegzys[ -
CSY 442) esse sesczis[ se syy. 10.2 (isensic cy syy. 1.3, lyczyzey nz. 1).

Syy. 10.2. Syyelyl se yses[z yl SCS-ylyi YCS - zecimyl

Y3 Y2 Y1 Y0 Y0 Y1 Y2 Y3 Y4 Y5 Y6 Y7 Y8 Y9
0 0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1
0 0 0 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1
0 0 1 0 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1
0 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1
0 1 0 0 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1
0 1 0 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1
0 1 1 0 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1
0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1
1 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1
1 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0
1 0 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 1 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

2.4. Secosiyicysozyl YCS - 7 segmense


124 Lyczszes nz. 13

Secosiyicysozyl YCS - 7 segmense insegzys (CSY 447) pzezins[ schemy


yloc sin yig. 10.5, ycceps[ yn cos se inszyze YCS ]i pzosyce ie]izile ysecsyse
penszy selecsyzey segmenseloz ynyi sigis cy 7 segmense ysilizys penszy
zepzezensyzey
nymezeloz zecimyle 0, 1, .., 9.
S0 S1 S2 S3

SCS
SCS - 7 sgm

...
a b . . . g
Yig. 10.5. Schemy yloc y. ynyi SCS YCS - 7 segmense

Cele 7 ie]izi ( a , b , c , d , e , f , g ) yle secosiyicysozylyi, ycsise


@n ssyze "jos", selecseyz[ elemensele cozespynz[soyze yle sisplyy-ylyi cy 7
segmense zepzezensys @n yig. 10.6y.

a a
f g b . .
b
. .

e c
. .

g
d
y) mosyl se nosyze yl segmenseloz
y) mosylSC
se conecsyze y LES-yziloz

Yig. 10.6. Sisplyy-yl cy 7 segmense cy ynos comyn

Sisplyy-yl esse yozmys sin 7 LES-yzi, y]ezyse @n spysele yynseloz cyze


zepzezins[ segmensele ]i conecsyse elecszic se myniezy sin yig. 10.6y.
Mosyl se yozmyze yl nymezeloz zecimyle 0, 1, ..., 9 cy yjysozyl celoz 7
segmense esse pzezensys @n yig. 10.7.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

Yig. 10.7. Yozmyzey ciyzeloz zecimyle cy yjysozyl celoz 7 segmense


Poz\i SSL cy 3 ss[zi 125

Se oysezs[ c[ segmensele ycsisyse @n cyzyl comyiny\iiloz logice se


inszyze

insezzise @n YCS (ce cozespyns nymezeloz zecimyle 10, 11, ..., 15), ny yy pzycsic
nici o semniyicy\ie.
Syyelyl se yses[z yl secosiyicysozylyi YCS - 7 segmense insegzys CSY
447 esse syy. 10.3.
Syy. 10.3. Syyelyl se yses[z yl SCS YCS-7 segmense CSY 447

INSZ{ZI IE}IZI
ZECIM LTRBIY3 Y2 Y1 Y0 BI / RBO ( b ) a b c d e f g

SYY
YYNC|IY
0 1 1 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 1
1 1 x 0 0 0 1 1 1 0 0 1 1 1 1
2 1 x 0 0 1 0 1 0 0 1 0 0 1 0
3 1 x 0 0 1 1 1 0 0 0 0 1 1 0
4 1 x 0 1 0 0 1 1 0 0 1 1 0 0
5 1 x 0 1 0 1 1 0 1 0 0 1 0 0
6 1 x 0 1 1 0 1 1 1 0 0 0 0 0
7 1 x 0 1 1 1 1 0 0 0 1 1 1 1
8 1 x 1 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0
9 1 x 1 0 0 1 1 0 0 0 1 1 0 0
10 1 x 1 0 1 0 1 1 1 1 0 0 1 0
11 1 x 1 0 1 1 1 1 1 0 0 1 1 0
12 1 x 1 1 0 0 1 1 0 1 1 1 0 0
13 1 x 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1 0 0
14 1 x 1 1 1 0 1 1 1 1 0 0 0 0
15 1 x 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
BI( b) x x x x x x 0 1 1 1 1 1 1 1
RBI( b) 1 0 0 0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1
LT ( b) 0 x x x x x 1 0 0 0 0 0 0 0

Nosy (y):
RI / RBO (Ylynking Inpys / Zipple Ylynking Oyspys);
BI - @n "yez" syy ly "1" syc[ sozim yync\iile se ie]ize 015;
RBI - @n "yez" syy ly "1" syc[ yyi]yzey lyi 0 ny esse sozis[;
LT (Lymp Sess Inpys).
126 Lyczszes nz. 13

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
Penszy implemensyzey secosiyicysozylyi se yszes[ ]i ssysiezey
secosiyicysoyzeloz insegzyse YCS-zecimyl ]i YCS - 7 segmense (pyncsele 2.2,
2.3 ]i 2.4), se sy yolosi plysyozmy se lyyozysoz ]i cizcyisele insegzyse CSY 404,
CSY 408, CSY 442 ]i CYS 447 - ynex[, yig. Y.2, Y.3, Y.6 ]i Y.7.

3.1. Implemensyzey secosiyicysozylyi se yszes[


3.1.1. Se compleseyz[ cizcyisyl sin yig. 10.3 cy nymezele piniloz
cizcyiseloz insegzyse ysilizyse (Y.2, Y.3), inclysis pinii se ylimensyze.
3.1.2. Se implemenseyz[ secosiyicysozyl sin yig. 10.3 pe zony cy soclyzi
se CI y plysyozmei.
3.1.3. Se conecseyz[ insz[zile Y0, Y1 yle secosiyicysozylyi ly ie]izile
similyze yle SY1 pys @n zegim se nym[z[soz comynsys cy YSM. Ie]izile
secosiyicysozylyi se conecseyz[ ly YS, yi\ii C0, C1, C2 ]i C3.
3.1.4. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.1.5. Se seziyic[ syy. 10.1.

3.2. Ssysiyl secosiyicysozylyi YCS - zecimyl

3.2.1. Se zeylizeyz[ monsyjyl sin yig. 1.9 (lyczyzey nz. 1).


3.2.2. Se seziyic[ syy. 10.2.

3.3. Ssysiyl secosiyicysozylyi YCS - 7 segmense

3.3.1. Se conecseyz[ ie]izile Y 0 (Y-4), Y1 (Y-5), Y2 (Y-6) ]i Y3 (Y-7) yle


SY1 pys @n zegim se nym[z[soz comynsys pzin YSM, ly insz[zile Y 0 (7), Y1 (1),
Y2 (2) ]i Y3 (6) yle CSY 447. Ie]izile a (13), b (12), c (11), d (10), e (9), f
(15) ]i g (14) yle cizcyisylyi insegzys CSY 447 se conecseyz[ ly sezminylele
cozespynz[soyze yle sigisylyi cy 7 segmense ]i ynos comyn.
3.3.2. Se conecseyz[ cizcyisyl insegzys ]i sisplyy-yl cy 7 segemense ly
yoznele se ylimensyze yle syzsei se 5S.
3.3.3. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.3.4. Se seziyic[ yync\ionyzey secosiyicysozylyi yzm[zins syy. 10.3 ]i yig.
10.7.

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Schemy sin yig. 10.3 complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;
4.2. Syyelyl 10.1;
4.3. Schemy sin yig. 1.8;
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 127

4.4. Syyelyl 10.2;


4.5. Schemy se conexiyni penszy seziyicyzey yync\ion[zii secosiyicysozylyi
YCS - 7 segemense, zeylizys[ @nsz-o myniez[ ysem[n[soyze schemei sin yig. 1.9;
4.6. Yigyzile 10.5, 10.6 ]i 10.7;
4.7. Syyelyl 10.3;
4.8. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.

LYCZYZEY NZ. 11

POYZSY SSL SSYNSYZS. YNYLIZY SSYSIC{

1. Scopyl lycz[zii
Lyczyzey @]i pzopyne ssysiezey sin pyncs se seseze ssysic y poz\ii SSL
ssynsyzs: poyzsy NYNS (1/4 CYS400, yig. Y.1 - ynex[), pzisis[ cy insezsoz.

2. Yspecse seozesice
128 Lyczszes nz. 13

2.1. Genezylis[\i

Poyzsy NYNS-SSL pzezins[ schemy sin yig. 11.1y, simyolyl logic sin yig.
11.1y ]i syyelyl se yses[z - syy. 11.1.

+Scc(5S)
Z1 Z3 Z4
4K 1,6K 130

S4
S1 S4
S2
S S2 S
S S1 S Y  AB
S
S3 Y
S3
y) simyol
SIS=SI
S1 S2 Z2 S0
1K

y) schem[

Yig. 11.1. Poyzsy NYNS - SSL

Siosele S1 ]i S2 pzosejeyz[ szynzissozyl mylsiemisez S1 @mposzisy


esensyyleloz sensiyni negysise ce pos yp[zey pe insz[zi @n simpyl zegimyziloz
szynzisozii. #n zegim ssy\ionyz ele ny yy nici yn yel se impozsyn\[, mosis penszy
cyze soz yi ignozyse @n consinyyze.

Syy. 11.1. Syyelyl se yses[z yl poz\ii NYNS

Y Y Y
0 0 1
0 1 1
1 0 1
1 1 0

Szynzissozyl mylsiemisez S1 ysigyz[ cyzensyl se yyz[ necesyz


szynzissozylyi seyyzoz S2 cyze comyns[ esyjyl yinyl se sip "sosem pole" (@n
conszysimp) zeylizys cy szynzissoyzele S 3 ]i S4. Ycess sip se esyj yinyl pezmise
oy\inezey ynoz simpi se pzopygyze zesy]i, o cze]sze y imynis[\ii ly pezsyzyy\ii y
poz\ii ]i o sc[seze y zezissen\ei se ie]ize y ycesseiy (15 @n ssyze "L" ]i 70 @n
ssyze "H").
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 129

2.2. Yync\ionyze

#nlocyins jonc\iynile szynzissozylyi mylsiemisez S 1 cy siose, schemy sin


yig. 11.1y se szynsyozm[ se myniezy sin yig. 11.2.

+Scc (5S)
Z1 Z3 Z4
4K 1,6K
13
S1
S4 0
S2 S4
S S2
SSE12 SSC1 S
S3 Y
S S3
SSE11
SIS=SI Z2 S0
1K

Yig. 11.2. O schem[ myi insyisis[ y poz\ii NYNS - SSL

Se oysezs[ y]oz c[ cizcyisyl sin yig. 11.2. esse yozmys sinsz-yn }I-pysis
(zeylizys se siosele SYE11, SYE12 ]i zezissen\y Z1), yzmys se yn insezsoz (zeylizys cy
szynzissoyzele S2, S3 ]i S4).
#nsz-yses[z, exceps`ns SYC1 cyze yze zol se seplysyze se nisel (s. yymiliy
SSL) ]i zeyminsins yypsyl c[ semnylyl sin colecsozyl ynyi szynzissoz esolyeyz[ @n
ynsiyyz[ yy\[ se cel sin yyz[ ]i emisez, oysezs[m c[ o cze]seze y niselylyi semnylylyi
sin Y2 sy ynszeny o sc[seze y niselylyi @n Y4 ]i - implicis - @n Y, simylsyn cy o
cze]seze y niselylyi @n Y3 ]i o sc[seze y ycessyiy @n Y. Conclyzion`ns, cze]sezey
niselylyi @n Y2 consyce ly o sc[seze - pe soy[ c[i - y niselylyi @n Y, insezsyzey
semnylylyi yiins esisens[.
Yync\iy }I-NY (NYNS) y cizcyisylyi yiins semonsszys[, syyelyl se yses[z
11.1 esse seziyicys.
#n cele ce yzmeyz[, ne pzopynem szynsyozmyzey cizcyisylyi NYNS
@nsz-yn insezsoz (pzin conecsyzey ly +S CC y yoznei se inszyze Y) ]i explicyzey
S0[S]
yync\ion[zii insezsozylyi @n pyzylel cy zisicyzey cyzycsezissicii se szynsyez y
5
ycessyiy, yig. 11.3. (1) (2) (3) (4)
4 S S (0,5;3,6)

3
C (1,1;2,7)
2

1
0,1 S (1,6;0,1)
SI[S]
0 0,5 1,1 1,7
130 Lyczszes nz. 13

Yig. 11.3. Cyzycsezissicy se szynsyez y insezsozylyi SSL

Ss[zile szynzissoyzeloz @n yiecyze sin zonele (1) ... (4), yig. 11.3, le som
censzylizy @n syyelyl 11.2.

Syy. 11.2. Censzylizysoz yl ss[ziloz szynzissoyzeloz @n simpyl comysy\iei

Zony \ Szz. S1 S2 S3 S4
(1) Sys. Yl. Yl. Sys.
(2) Sys. ZYN Yl. ZYN
(3) Sys. ZYN ZYN ZYN
(4) ZYI Sys. Sys. Yl.

#n explicyzey yync\ion[zii schemei, sin mosise se simpliyicyze y expynezii, som


lyy @n consisezy\ie yzm[soyzele sylozi:
SYEon = 0,6S - penszy yn szynzissoz @n ZYN;
SYEsys = 0,7S - penszy yn szynzissoz @n sysyzy\ie;
SCEsys = 0,1S - penszy yn szynzissoz @n sysyzy\ie;
SS = 0,7S - penszy o sios[ @n consyc\ie.
Explicyzey yync\ion[zii insezsozylyi necesis[ lyyzey @n consisezy\ie y
yzm[soyzeloz zone:
Zony (1): 0  SI < 0,5.
(11.1)
SYE11 esse polyzizys[ sizecs pzin Z1 se c[sze siyezen\y se posen\iyl S CC-SI.
#nszyc`s SYE11 consyce, posen\iylyl pyncsylyi Y1 sy yi:
SY1 = SI + SYE11sys = SI + 0,7.
(11.2)
|in`ns seymy se zely\iile (11.1) ]i (11.2), oy\inem:
0,7  SY1 < 1,2
(11.3)
]i @nszyc`s
SY1 = SYC1 + SYE2 + Z2IE2,
(11.4)
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 131

pysem sczie c[:


0,7  SYC1 + SYE2 + Z2IE2 < 1,2.
(11.5)
Zezyls[ c[ jonc\iynile YC1 ]i YE2 soz yi sypyse, yiecyze, c`se ynei siyezen\e
se posen\iyl 0,35  SYC1 = SYE2 < 0,6, iyz szynzissozyl S1 se sy yyly @n sisyy\iy
pzezensys[ @n yig. 11.4

SSE11 = 0,7 0,35  SSC1 < 0,6

S1
SCE1
Yig. 11.4. Explicysis[ penszy ssyzey szynzissozylyi S1

]i ynyme:
SCE1 = SYE11 - SYC1,
(11.6)
seci:
0,1 < SCE1  0,35,
(11.7)
]i S1 esse sysyzys.
Szynzissozyl S2 esse ylocys seoyzece SYE2 < 0,6S.
Szynzissozyl S3 esse ylocys seoyzece SYE3 = Z2IE2 = 0.
Sensiyney S0(1) poyse yi esylyys[ sin yig 11.5, oy\inys[ sin yig 11.2 pzin
eliminyzey szynzissoyzeloz S1 (neinsezesyns) ]i S2, S3 (ylocyse).
Pysem sczie:
S0(1) = SCC - Z3IY4 - SYE4 - SS.
(11.8)

Neglij`ns sezmenyl Z3IY4 (IY4  0), oy\inem:


S0(1) = SCC - SYE4 - SS = 5 - 0,7 - 0,7 = 3,6S. (11.9)
Ys`ns SYE4 = 0,7S ]i lycz`ns @n zegim se zepesoz, S4 - sysyzys.

+Scc
Z3 Z4
1,6K 130

IS4
S4
SSE4
SS S

S0(1)
132 Lyczszes nz. 13

Yig. 11.5. Explicysis[ penszy zony (1)

Zony (2): 0,5  SI < 1,1.


(11.10)
Sin zely\iy (11.2) oy\inem:
1,2  SY1 < 1,8.
(11.11)
Posen\iylyl pyncsylyi Y1 esse syyiciens penszy y seschise jonc\iynile YC1 ]i
YE2, syz insyyiciens penszy y seschise ]i jonc\iyney YE 3. Zezyls[ c[ S3 esse ylocys
@n consinyyze.
S1 yze ymyele jonc\iyni sizecs polyzizyse, seci esse sysyzys.
S2 yze jonc\iyney YE2 sizecs ]i syyiciens polyzizys[.
SY2 = SY1 - SYC1 = SY1 - 0,6,
(11.12)
]i, \in`ns seymy se zely\iile (11.2) ]i (11.10), pysem sesyce:
SY2 = SI + 0,7 - 0,6 = SI + 0,1,
(11.13)
seci
0,6  SY2 < 1,2.
(11.14)
Elimin`ns sin schemy sin yig. 11.2 szynzissoyzele S 1 (neinsezesyns) ]i S3
(ylocys), oy\inem schemy sin yigyzy 11.6 cy yjysozyl c[zeiy @l pysem cylcyly pe
S0(2):
S0(2) = SCC - Z3IC2 - SYE4 - SS.
(11.15)
IC2  N2IE2 = N2(SY2 - SYE2)/Z2.
(11.16)
S0(2) = SCC - N2(SY2-SYE2)Z3/Z2 - SYE4 - SS.
(11.17)
syy, sysozis[ zely\iei (11.13):
S0(2) = SCC - N2(SI + 0,1 - SYE2)Z3/Z2 - SYE4 - SS.
(11.18)
Yl soiley sezmen sin memyzyl szeps yl zely\iei (11.18) zepzezins[ c[sezey
se sensiyne pe zezissen\y Z3:

SZ3 = N2(SI + 0,1 - SYE2)Z3/Z2.


(11.19) +Scc
Z3 Z4
1,6K 130
IC2
S4
S4
S2
S2 SSE4
SSE2 S
IE2 SS
Z2
S0(2)
1K
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 133

Yig. 11.6. Explicysis[ penszy zony (2)

Ssyzey szynzissozylyi S2 sepinse se siyezen\y se posen\iyl:


SYC2 = SY2 - SY4 = SY2 - (SCC - SZ3), (11.20)
y c[zei syloyze myxim[ se sesezmin[ yssyel:
SYC2myx = SY2myx - (SCC - SZ3myx) = 1,2 - (5-1) < 0.
(11.21)
#n cylcylyl lyi SZ3myx, zel (11.19), ym consisezys N2  1, SI = 1,1S ]i SYE2
= 0,6S.
Zezyls[ c[ S2 se yyl[ @n ZYN.
Pzoces`ns similyz penszy S4:
SYC4 = SY4 - SCC = SCC - SZ3 - SCC < 0,
(11.22)
seci S4 se yyl[ @n ZYN.
Cylcyl[m S0 cy zel. (11.18) ly limisy sin ss`ngy y insezsylylyi (2), s. yig.
11.3, c`ns SI = 0,5S, SYE2 = 0,6S, SYE4 = SS = 0,7S, ]i oy\inem:
S0(2Y) = 5 - N2(0,5 + 0,1 - 0,6)Z3/Z2 - 0,7 - 0,7 = 3,6S,
(11.23)
ceeyce conyizm[ zezylsysyl oy\inys ynsezioz (zely\iy 11.9).
Penszy limisy sin szeypsy y insezsylylyi (2), @n zely\iy (11.18) se
@nlocyiesc sylozile: SI = 1,1S, SYE2 = 0,6S, SYE4 = 0,6S, zezyls`ns:
S0(2C) = 5 - 1,6(1,1 + 0,1 - 0,6) - 0,6 - 0,7 = 2,7S.
(11.24)
Y]y cym se oysezs[ se yyps ]i sin zely\iy (11.18), @nsze pyncsele Y ]i C
sin zony (2), cyzycsezissicy se szynsyez esse liniyz[ ]i yze pynsy:
m2 = - N2 Z3/Z2
(11.25)
Zony (3): 1,1  SI < 1,1 + S,
(11.26)
ynse S esse o sensiyne inyinis mic[. Zezyls[:
1,8  SY1 < 1,8 + S.
(11.27)
Imesiys ce SI sep[]e]se 1,1S, SY2 sep[]e]se 1,2S (s. zel. 11.13), ]i se

seschise jonc\iyney YE3 y szynzissozylyi S3. Yssyel, @n pyzylel cy Z2 ypyze


zezissen\y se inszyze y lyi S3, zely\iy (11.18) sesenins:
134 Lyczszes nz. 13

R3
V0 (3)  VCC   N 2  VI  0,1  VBE 2   VBE 4  VD .
R 2 || R inT3
(11.28)
Pynsy cyzycsezissicii se szynsyez @n zony (3) esse:
m3 = - N2 Z3/(Z2|| ZinS3),
(11.29)
]i \in`ns seymy se yypsyl c[ ZinS3  1K,
m3  2m2.
(11.30)
#nszyc`s S0 ny poyse s[ scys[ syy syloyzey SCE3sys = 0,1S, se poyse cylcyly
sin zely\iy (11.28) syloyzey lyi SI penszy cyze S0 = SYE3sys. Zezyls[ SI(3S) = 1,6S.
Ss[zile szynzissoyzeloz ly @ncepysyl insezsylylyi (3), seci penszy 1,1  SI
< 1,1 + S, syns: S1, cy ]i @n zony pzecesens[, sysyzys, iyz S2 ]i S3 ys`ns jonc\iynile
YE @nseziyse ]i sypyse ynei siyezen\e se posen\iyl S Y2  1,2 + S, syns syyiciens
polyzizyse penszy y consyce, syz @nc[ insyyiciens polyzizyse penszy y se sysyzy.
Zezyls[ c[ S2 ]i S3 se yyl[ @n ZYN.
#n ceeyce-l pzise]se pe S4, ycessy yze jonc\iyney YE sizecs ]i syyiciens
polyzizys[, posen\iylyl colecsozylyi SC4  5S (minimym 4,9S @n syzcin[), iyz
posen\iylyl yyzei: SY4  3S. Zezyls[ c[ jonc\iyney YC y szynzissozylyi S 4 esse insezs
polyzizys[ ]i S4 lyczeyz[ @n ZYN.
Zony (4): Ly`ns penszy SI o syloyze cyze s[ se yyle cy cezsisysine
@n zony (4), spze exemply SI > 2,1S, conssys[m c[ @nszyc`s SY1 ny poyse sep[]i
syloyzey cozespynz[soyze sysyzy\iei celoz 3 jonc\iyni YC1, YE2, YE3,
SY1myx = 3 x 0,7S = 2,1S,
(11.31)
jonc\iyney YE11 y szynzissozylyi S1 sy yi insezs polyzizys[ @n simp ce jonc\iyney
YC1 sy yi sizecs ]i syyiciens polyzizys[. S1 sy lyczy, pzin yzmyze, @n ZYI
(zegiyney ycsis[ insezs[).
S2 ]i S3 syns sysyzyse seoyzece SYE2 = SYE3 = 0,7S.
Ssyzey lyi S4 se esylyeyz[ yssyel:
SY3 = 0,7S
(11.32)
SY4 = SY3 + SCE2sys = 0,7 + 0,1 = 0,8S
(11.33)
S0 = SCE3sys  0,1S (11.34)
SY4 - S0 = 0,8 - 0,1 = 0,7S
(11.35)
Siyezen\y se posen\iyl SY4 - S0 se yplic[ jonc\iynii YE y szynzissozylyi S 4 ]i
siosei S, yiins insyyiciens[ penszy y le seschise. Zezyls[ c[ S4 esse ylocys. Se
oysezs[ c[ zolyl siosei S esse socmyi ycely se y ysigyzy ylocyzey lyi S 4 c`ns ie]izey
poz\ii se yyl[ @n ssyzey "L".
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 135

2.3. Cyzycsezissici ssysice

2.3.1. Cyzycsezissicy se szynsyez


Cyzycsezissicy se szynsyez zepzezins[ sepensen\y S0 = y(SI) ]i yze
yspecsyl sin yig. 11.3.
Zisicyzey expezimensyl[ y cyzycsezissicii se szynsyez impyne cynoy]sezey
]i zespecsyzey niselyziloz logice pzezensyse @n yig. 11.7.
S
2,4 "1"
S0Hmin
MH 2,0
SIHmin
1,6
1,2
0,8
SILmsx
ML 0,4
S0Lmsx
"0"

P2
P1
S0 SI

Yig. 11.7. Niselyzile logice yle poz\ii SSL ssynsyzs

Yssyel, sensiyney se ie]ize y poz\ii P 1 (cyze comyns[) poyse yi cel myls


S0Lmyx = 0,4S penszy "0" logic ]i cel py\in S0Hmin = 2,4S penszy "1" logic.
Poyzsy P2 (comynsys[), zecynoy]se szeps "0" logic ozice sensiyne se
inszyze sisyys[ syy SILmyx = 0,8S ]i szeps "1" logic, ozice sensiyne se inszyze cyze
sep[]e]se SIHmin = 2S.
Myzjele se zecynoy]seze se c[sze P2 y niselyziloz logice se ly ie]izey poz\ii
P1 syns MH = ML= 0,4S ]i se nymesc "myzgini se zgomos".
2.3.2. Cyzycsezissicy se inszyze
Pzezens[m @n yig. 11.8 sepensen\y II = y(SI).
Consen\ionyl, cyzensyl cyze insz[ @n poyzs[ esse consisezys pozisis, iyz
cyzensyl cyze iese - negysis.
Sensyl cyzensylyi se inszyze @n yync\ie se syloyzey y lyi SI esse
pzezensys @n yig. 11.9.
Scziins KII pe cizcyisyl myzcys @n yig. 11.9y, oy\inem:
VCC  VBE1  VIL
 IIL   1mA
R1
136 Lyczszes nz. 13

(11.38)

II[mS] N (SIH=2,4S; IIH40S)


1 2 3
SI[S]

M (SIL=0,4S; IIL 1,6mS)


2
Yig. 11.8. Cyzycsezissicy se inszyze y insezsozylyi

+Scc +Scc

Z4 Z1 Z4 Z1

"Sl" S4 "Sss" S4
-IIL
S S
S1 S1 IIH
"Sss" S3 "Sl" S3
SIL=S0Lmsx=0,4S SIH=S0Hmin=2,4S

y) cy inszyzey @n ssyze "L" y) cy inszyzey @n ssyze "H"

Yig. 11.9. Explicysis[ ly cyzycsezissicy se inszyze y insezsozylyi

Leg`ns @mpzeyn[ soyse insz[zile lyi S1 penszy SIL = 0,4S, syloyzey lyi IIL
ny se mosiyic[, nepys`ns s[ sep[]eysc[ @n cel myi seyysozyyil cyz |IIL|  1,6mY (s.
yig. 11.8).
Penszy SI = 2,4S ("1" logic), syloyzey cyzensylyi cyze se ssyyile]se pzin S3
cze]se cy nym[zyl insz[ziloz lyi S1 cyze se leyg[ @mpzeyn[.
Oysezsy\ii:
1. Sylozile negysise yle lyi SI syns limisyse ly (0,7  1)S se c[sze siosele
S1, S2 (s. yig. 11.1). Sep[]izey - @n zegim ssysic - y sylozii myxime ysmise se
cysylog (-1,8S) poyse consyce ly sisszygezey ycessoz siose;
2. Penszy SI > 5S ypyze ziscyl sisszygezii jonc\iynii YE y
szynzissozylyi mylsiemisez pzin sep[]izey pzygylyi se polyzizyze insezs[ se
5,5S (myi yles @n c yzyl @n cyze yny sin insz[zi esse conecsys[ ly "0" logic).
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 137

Penszy esisyzey ynei yssyel se sisyy\ii, conecsyzey ynei insz[zi ly +S CC se yyce


pzin insezmesiyl ynei zezissen\e myi myzi se 1K.
2.3.3. Cyzycsezissicy se ie]ize
#n yig. 11.10 esse pzezensys cizcyisyl ]i cyzycsezissicy se ie]ize penszy S 0
@n ssyzey "L", iyz @n yig. 11.11 - penszy S0 @n ssyzey "H".

+Scc
SOL[S]
Z4 ZL
1.5

"Sl" S4 1 SOL=y(IOL)
IOL
S
0.5
SOLmsx
"Sss" S3
S0L
IOL[mS]
10 20 30 40 50
IOLmsx

y) cizcyisyl y) cyzycsezissicy pzopziy-zis[

Yig. 11.10. Cyzycsezissicy se ie]ize y poz\ii SSL ssynsyzs cy ie]izey @n ssyze "L"
SOH[S]
+Scc
4 S0H = y(I0H)
Z4 3

2
IOH
"Sss" S4 1

S -I0H[mS]
10 20 30
I0Hmsx=-10x40S=-400S Iscyzs
"Sl" S3
S0H ZL

y) cizcyisyl y) cyzycsezissicy pzopziy-zis[

Yig. 11.11. Cyzycsezissicy se ie]ize y poz\ii SSL ssynsyzs cy ie]izey @n ssyze "H"

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
138 Lyczszes nz. 13

Penszy zisicyzey cyzycsezissiciloz ssysice yle poz\ii SSL ssynsyzs se sy


ysilizy plysyozmy se lyyozysoz ]i cizcyisyl insegzys CSY 400, yig Y.1 - ynex[.

3.1. Cyzycsezissicy se szynsyez

Se zisic[ pzin pyncse cyzycsezissicy se szynsyez S 0 = y(SI), yig. 11.3, y


poz\ii NYNS sin CI - CSY 400 @n soy[ sisyy\ii:
- cy ie]izey @n gol;
- cy ie]izey conecsys[ ly 10 syzcini SSL.
Sylozile lyi SI se zegleyz[ @n insezsylyl [0S, 5S] conyozm syyelylyi 11.3.

Syy. 11.3. Syyel penszy zisicyzey cyzycsezissicii se szynsyez


0, 0, 0, 0, 1, 1, 1, 1,
SI [S] 0 1 2 3 4 5
2 4 6 8 2 4 6 8
S0 [S]

Monsyjyl ysilizys esse cel pzezensys @n yig 11.12.

+Scc
14 14
1
3 10 sszcini
P 2 SSL
+
+ 7 7
SI S0 S2
S1
- -

Yig. 11.12. Monsyj expezimensyl penszy zisicyzey cyzycsezissicii se szynsyez

3.2. Cyzycsezissicy se inszyze

Se zisic[ pzin pyncse cyzycsezissicy se inszyze I I = y(SI), yig. 11.8, y


poz\ii NYNS sin CI - CYS400 cy ceylyls[ insyze ly "1" logic (@n yez).
Sylozile lyi SI se zegleyz[ @n insezsylyl [0S, 5S] conyozm syy. 11.4.
Monsyjyl ysilizys esse cel pzezensys @n yig. 11.13.

Syy. 11.4. Syyel penszy zisicyzey cyzycsezissicii se inszyze

SI [S] 0 0, 0, +0, 0, 0, 1, 1, 1, 2 3 4 5

S1
-
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 139

1 2 4 6 8 2 4 6
II [mY]

+Scc
|II| 14
_ + 1
3
P1 (+) (-) 2
mS
+ 7
SI
S
-

Yig. 11.13.

3.3. Cyzycsezissicile se ie]ize

3.3.1. Cyzycsezissicy S0L = y(I0L)


Se zisic[ pzin pyncse cyzycsezissicy se ie]ize S0L = y(I0L), yig. 11.10y, y
poz\ii NYNS sin CI - CSY 400, ysiliz`ns monsyjyl sin yig. 11.14 @n cyze ymyele
insz[zi yle poz\ii syns ly "1"logic (@n yez), iyz ie]izey esse conecsys[ ly 0  10
syzcini SSL.

+Scc
I0L
14 14
1
3 - mS + 010 sszcini
2 SSL
7 + 7
S0L S
-

Yig. 11.14. Monsyj expezimensyl penszy zisicyzey cyzycsezissicii S0L = y (I0L)

Se compleseyz[ syyelyl 11.5.

Syy. 11.5. Syyel penszy zisicyzey cyzycsezissicii S0L = y(I0L)

Nz. syzcini SSL


140 Lyczszes nz. 13

0 2 4 6 8 10
I0L [mY]
S0L [S]

3.3.2. Cyzycsezissicy S0H = y(I0H)


Se zisic[ pzin pyncse o pyzse sin cyzycsezissicy se ie]ize S 0H = y(I0H), yig.
11.11y, y poz\ii NYNS sin CI - CSY 400, ysiliz`ns monsyjyl sin yig. 11.15 @n cyze
ymyele insz[zi yle poz\ii syns ly "0" logic (conecsyse ly mys[), iyz ie]izey esse
conecsys[ ly 0  10 syzcini SSL.

+Scc
I0H
14 14
1
3 010 sszcini
2 + mS -
SSL
7 + 7
S0H S
-

Yig. 11.15. Monsyj penszy zisicyzey cyzycsezissicii S 0H = y(I0H)

Se compleseyz[ syyelyl 11.6.

Syy. 11.6. Syyel penszy zisicyzey cyzycsezissicii S0H = y(I0H)

Nz. syzcini SSL


0 2 4 6 8 10
-I0H [mY]
S0H [S]

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Monsyjyl penszy zisicyzey cyzycsezissicii se szynsyez (yig. 11.12),
zezylsysele expezimensyle (syy. 11.3 - complesys) ]i cyzycsezissicy se szynsyez
oy\inys[ pe yyzy syseloz sin syyel;
4.2. Monsyjyl penszy zisicyzey cyzycsezissicii se inszyze (yig. 11.13),
zezylsysele expezimensyle (syy. 11.4 - complesys) ]i cyzycsezissicy se inszyze
oy\inys[ pe yyzy syseloz sin syyel;
4.3. Monsyjele penszy zisicyzey cyzycsezissiciloz se ie]ize (yig. 11.14 ]i
11.15), zezylsysele expezimensyle (syy. 11.5 ]i 11.6 - complesyse) ]i
cyzycsezissicile se ie]ize oy\inyse pe yyzy syseloz sin syyele;
4.4. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 141

LYCZYZEY NZ. 12

CIZCYISE SSL CY COLECSOZYL #N GOL

1. Scopyl lycz[zii
Lyczyzey @]i pzopyne ssysiezey poz\ii SSL cy colecsozyl @n gol (CI -
CSY 405, ynex[ - yig. Y.2), cy elemens se yyz[ @n zeylizyzey yync\iei "}I-cyylys".

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i

Esyjyl yinyl yl poz\ii SSL ssynsyzs ysigyz[ cyzycsezissici yync\ionyle


seoseyise ycessei yymilii, cyzycsezissici cyze se zeyez[ ly simpii se comysy\ie, ly
impesyn\ele se ie]ize mici @n ymyele ss[zi logice, pzecym ]i ly yyn-oys. Singyzyl
142 Lyczszes nz. 13

sezysynsyj yl ycessyi esyj yinyl conss[ @n yceey c[ ny pezmise zeylizyzey


yync\iei }I pzin "cyylyze", ysic[ pzin conecsyzey @n pyzylel y ie]iziloz myi mylsoz
poz\i logice. #nsz-yses[z, cyplyzey @n pyzylel y ie]iziloz y soy[ poz\i SSL
ssynsyzs, yig. 12.1, szeyyie s[ \in[ seymy se cele soy[ sisyy\ii posiyile ]i ynyme:

+Scc

Z4 Z'4

Sl S4 S'4 Sss

S I S'
Yig. 12.1. Explicysis[ ly cyplyzey @n pyzylel y ie]iziloz y soy[ poz\i SSL ssynsyzs
Sss Sl
- Niselyzile logice"0" S
yle ie]iziloz S'3 poz\i
celoz soy[ "1"
coincis, cyz @n cyze ny
ypyz nici yn yel se pzoyleme;
- Niselyzile logice zespecsise
3 siyez[ (s. yig. 12.1), cyz @n cyze se
ssyyile]se yn cyzens I pe szyseyl +S CC  Z'4  S'4  S'  S3  mys[, cyzens ce
yze expzesiy:
 4  VD  VCE3
VCC  VCE
I  30mA .
R 4
(12.1)
|in`ns seymy se cyzycsezissicile consszycsise yle szynzissoyzeloz S 3 ]i S'4
(IC3myx = 16mY, IC4myx = 0,8mY), pezicolyl sisszygezii loz esse esisens. Ozicym,
consymyl se cyzens sin syzsy se ylimensyze yz cze]se, iyz posen\iylyl se ie]ize yl
poz\iloz insezconecsyse ny yz myi yi nici 0,4S, nici 2,4S, ylsez`nsy-se seci
niselyzile logice.
Soyse ycesse neyjynsyzi syns eliminyse @n cyzyl poz\ii SSL cy colecsozyl
@n gol cyze se oy\ine sin poyzsy SSL ssynsyzs pzin sypzimyzey gzypylyi Z4, S4, S
- yig. 12.2 - ]i @nlocyizey ycessyiy cy o zezissen\[ se +Sccsyzcin[ Z L,
exsezioyz[ cizcyisylyi insegzys.
Z1 Z3 ZL

S2
S1
S3
CI
Z2
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 143

Yig. 12.2. Poyzsy (insezsozyl) SSL cy colecsozyl @n gol

Cyplyzey pe yceey]i syzcin[ ZL y soy[ insezsoyze cy colecsozyl @n gol se


sipyl celyi sin yig. 12.2 (s. yig. 12.3), consyce ly schemy sin yig. 12.4 y c[zei
yync\ionyze esse pzezensys[ @n syyelyl 12.1.

2.2. Cylcylyl sylozii lyi ZL

Cylcylyl sylozii lyi ZL szeyyie s[ \in[ seymy se nym[zyl (m) se poz\i logice
yle c[zoz ie]izi se cypleyz[ @n pyzylel, se nym[zyl (n) se syzcini SSL ssynsyzs pe
cyze ycessey szeyyie s[ seyiseze ]i, ny @n ylsimyl z`ns, se cele soy[ niselyzi logice
ce pos yp[zey ly ie]izey comyn[ y celoz m poz\i.

+Scc +Scc

ZL ZL

S3 S'3 A
S P1

Y  AB
(P1) (P2) B
S P2 }I csslss
Yig. 12.3. Cyplyzey pe o syzcin[ Yig. 12.4. Zeylizyzey yync\iei }I cyylys
comyn[ y ie]iziloz y soy[ poz\i
logice cy colecsozyl @n gol

Syy. 12.1. Explicysis ly zeylizyzey yync\iei }I cyylys

Y Y S'3 S3 Y
0 0 Yl. Yl. 1
0 1 Yl. Sys. 0
1 0 Sys. Yl. 0
1 1 Sys. Sys. 0

Yssyel, y]y cym zezyls[ sin yig. 12.5 ]i 12.6, @n cyze cyzen\ii yy sylozile
144 Lyczszes nz. 13

+Sc
c
ZLmsx
I0Hmsx IIHmsx

S31 S11
S0Hmin=2,4S

I0Hmsx
IIHmsx
n
m S32 S12

I0Hmsx
IIHmsx
S3m
S1n
Yig. 12.5. Explicysis[ penszy cylcylyl sylozii lyi ZL ly S0Hmin
+Scc

Z11 Z12 Z1n


ZLmin
I0Lmsx IILsmsx
S11 n
IILmsx

S0Lmsx=0,4S S12
IILmsx

S1n
Yig. 12.6. Explicysis[ penszy cylcylyl sylozii lyi ZL ly S0Lmyx

I0Hmyx = 250Y, IIHmyx = 40Y, zespecsis I0Lmyx = 16mY, IILmyx = 1,6mY, se


cylcyleyz[ soy[ sylozi limis[ penszy ZL:
VCC  V0H min
R L max 
m  I 0H max  n  I IH max
(12.2)
VCC  V0 L max
R L min 
I 0 L max  n  I IL max
(12.3)
Se ylege ZL yssyel @nc`s:
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 145

ZL  (ZLmin, ZLmyx).
(12.4)

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
Penszy zeylizyzey yync\iei "}I-cyylys" ]i seziyicyzey yync\ion[zii ycesseiy,
som ysilizy plysyozmy se lyyozysoz ]i cizcyisyl insegzys CSY 405 (CSY 406), yig.
Y.2 - ynex[.

3.1. Ssysiyl yync\iei "}I-cyylys"


Penszy ssysiyl yync\iei "}I-cyylys" oy\inyse pzin insezconecsyzey ie]iziloz
y 4 poz\i SSL cy colecsoz @n gol pe o syzcin[ conssisyis[ sin ylse 2 poz\i, se soz
pyzcyzge yzm[soyzele esype:
3.1.1. Se cylcyleyz[ ZLmyx, ZLmin ]i se ylege ZL, ysiliz`ns zely\iile (12.2),
(12.3) ]i (12.4).
3.1.2. Ysiliz`ns CI - CSY 405 (CSY 406), ynex[, yig. Y.2, se
compleseyz[ schemy sin yig. 12.7 cy nymezele cozespynz[soyze piniloz CI, inclysis
cei yyezen\i yozneloz se ylimensyze, ]i se implemenseyz[ monsyjyl pe zony cy
soclyzi se CI y plysyozmei se lyyozysoz.
3.1.3. Se conecseyz[ ly insz[zile Y0, Y1, Y2, Y3 yle monsyjylyi sin yig. 12.7
ie]izile cozespynz[soyze yle SY1 (yig. 1.6, pinii Y-4, Y-5, Y-6 ]i Y-7) @n zegim se
nym[z[soz comynsys pzin YSM1. Ie]izey Y y monsyjylyi se cypleyz[ ly yn
solsmeszy syy ly YS, yisyl C0.
+Scc

ZL

S0

S1
Y
S2
+
S3
S S0
-

Yig. 12.7. Monsyj expezimensyl penszy seziyicyzey yync\iei


}I - cyylys ]i y niselyziloz logice se ie]ize

3.1.4. Se seziyic[ yync\ionyzey cizcyisylyi sin yig. 12.7 ]i se


compleseyz[ syy. 12.2.
146 Lyczszes nz. 13

Syy. 12.2. Syyel se yync\ionyze yl cizcyisylyi sin yig. 12.7

Y3 Y2 Y1 Y0 Y
0 0 0 0
0 0 0 1
0 0 1 0
. . . .
. . . .
. . . .
1 1 1 0
1 1 1 1

3.2. Ssysiyl inylyen\ei sylozii lyi ZL ysypzy niselyziloz logice se ie]ize

Se ysilizeyz[ monsyjyl sin yig. 12.7 penszy 3 sylozi sissincse yle lyi Z L ]i
se compleseyz[ syyelyl 12.3 @ncezcyinsy-se sylozile se ie]ize cyze ny se
@ncyszeyz[ @n
limisele cynoscyse yle niselyziloz logice.

Syy. 12.3. Inylyen\y sylozii lyi ZL ysypzy niselylyi logic yl ie]izii cizcyisylyi sin yig. 12.7

S0 [S]
Y3 Y2 Y1 Y0 ZL< ZLmin ZLmin< ZL< ZLmyx ZL> ZLmyx
0 0 0 0
0 0 0 1
0 0 1 1
0 1 1 1
1 1 1 1

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Schemy sin yig. 12.7;
4.2. Syyelele 12.2 ]i 12.3;
4.3. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 147

LYCZYZEY NZ. 13

POZ|I SSL CY 3 SS{ZI

1. Scopyl lycz[zii

Lyczyzey @]i pzopyne ssysiezey poz\ii SSL cy 3 ss[zi (SN 74336, ynex[,
yig. Y.19).

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i

Yymiliy SSL (Shzee Ssyse Logic) pezmise cyplyzey @n pyzylel y ie]iziloz


myi mylsoz poz\i logice y[z[ sezysynsyjele pe cyze le implic[ ysilizyzey zezissen\ei
exsezne ZL @n cyzyl poz\iloz logice cy colecsozyl @n gol.
Yymiliy SSL oyez[ impesyn\e se ie]ize mici @n ss[zile "0" ]i "1" logic
(yceley]i cy ly poyzsy SSL ssynsyzs), iyz @n cey se y szeiy ssyze, ssyzey se
@nyls[ impesyn\[ (HZ), pzezins[ ysynsyjyl se y ny "@nc[zcy" cizcyisele cy cyze
esse cyplys[.
Schemy ynei poz\i NYNS-SSL se oy\ine sin cey y poz\ii SSL ssynsyzs,
pzin inszosycezey ynyi insezsoz (I) ]i y ynei siose (S 2), y]y cym esse ilysszys @n
yig. 13.1. Simyolyl poz\ii NYNS-SSL esse pzezensys @n yig. 13.2.

2.2. Yync\ionyze

Yync\ionyzey poz\ii NYNS-SSL esse pzezensys[ compzimys @n syyelyl


se yync\ionyze - syy. 13.1.
Yssyel, syc[ inszyzey se yysozizyze E (ENABLE) esse ycsisys[ (
E  0 ), ly ie]izey insezsozylyi I som ysey "1" logic ceeyce yyce inopezyns cel se-
yl szeiley emisez yl lyi S1. #n ycely]i simp S2 sy yi ylocys[, iyz schemy sin yig. 13.1
sy yync\iony cy yn NYNS-SSL ssynsyzs (yig. 11.1).
148 Lyczszes nz. 13

#n consi\iile @n cyze E  1 , ly ie]izey insezsozylyi I som ysey "0"


logic, yyps cyze implic[ S3 - ylocys (s. lyczyzey nz. 11). #n plys, siosy S2 sy
consyce, yloc`nsy-l pe S4. Ie]izey Y sy yi, pzin yzmyze, pzycsic izolys[ yy\[ se cele
soy[ yozne
yle syzsei se ylimensyze, oyezins cizcyiseloz cy cyze esse insezconecsys[ o
@nyls[ impesyn\[ (HZ).
+Scc

Z1 Z3 Z4

S4
E
S S2 S1
S S1
Y
C S
S3 Y
Yig. 13.2.
S Simyolyl poz\ii SSL
Z2

S2

Yig. 13.1.
I Schemy poz\ii NYNS - SSL
E
Syy. 13.1. Syyelyl se yync\ionyze yl poz\ii SSL

E Y Y Y
0 0 0 1
0 0 1 1
0 1 0 1
0 1 1 0
1 x x HZ

Cyplyzey pe o mygisszyl[ se syse y ie]iziloz y soy[ poz\i SSL se


zeylizeyz[ simply, yig. 13.3, ynicy consi\ie cyze se impyne yiins yceey y sylis[zii
nesimylsyne y celoz soy[ (syy myi mylse) poz\i: E 1  E 2 .
Ysops`ns yn sissem se yysozizyze se sipyl celyi sin yig. 13.4, cy
E  E1  E 2 ,
(13.1)
oy\inem:
Y  A 1 B1 E  A 2 B 2 E ,
(13.2)
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 149

 A B , pentru E = 0;
seci: Y 1 1
A 2 B 2 , pentru E = 1.
(13.3)

E1

S1
S1
Y
S2 E
S2

E1  E E2  E
E2
Yig. 13.3. Cyplyzey ie]iziloz y soy[ poz\i SSL Yig. 13.4. Sissem se yysozizyze
@n conszysimp y yync\ion[zii
poz\iloz SSL sin yig. 13.3

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii

Penszy ssysiyl insezsozylyi SSL som ysilizy plysyozmy se lyyozysoz, szei


cizcyise insegzyse SN 74366, ynex[, yig. Y.19 ]i yn ypyzys se m[syz[ se sip MYSO.
3.1. Se compleseyz[ schemy sin yig. 13.5 cy nym[zyl piniloz CI ysilizyse,
inclysis pinii se ylimensyze.

+Scc

S CI-1 S02

E 1
S CI-2 Y

C CI-3 S01
150 Lyczszes nz. 13

Yig. 13.5. Monsyj expezimensyl penszy seziyicyzey yync\ion[zii


poz\iloz SSL cy ie]izile cyplyse pe o mygisszyl[

3.2. Se implemenseyz[ schemy sin yig. 13.5 pe zony cy soclyzi se CI y


plysyozmei se lyyozysoz.
3.3. Se conecseyz[ insz[zile se yysozizyze E  1 , E  2 , E  3 , yig.
13.5, ly ie]izile Y0, Y1, Y2 yle SY1 ]i insz[zile Y, Y, C ly ie]izile Y0, Y1, Y2 yle SY2,
cy SY1 ]i SY2 pyse @n zegim se nym[z[soyze comynsyse se sycsyl mynyyl.
3.4. Se ylimenseyz[ plysyozmy se lyyozysoz ]i schemy sin yig. 13.5.
3.5. Se seziyic[ yync\ionyzey cizcyisylyi ]i se compleseyz[ syy. 13.2.

Syy. 13.2. Explicysis penszy monsyjyl sin yig. 13.5

E 3 E2 E 1 C Y Y S01 [S] S02 [S] Y


1 1 1 x x x
1 1 0 0 0 0
1 1 0 0 0 1
1 0 1 0 0 0
1 0 1 0 1 0
0 1 1 0 0 0
0 1 1 1 0 0

Oysezsy\ii:
1) Syc[ S01 = S02 = 0S, ie]izey Y se yyl[ @n ssyzey se @nyls[ impesyn\[ (HZ);
2) Syc[ syloyzey lyi S01 esse sc[zys[, iyz y lyi S02 - zisicys[, Y esse "0" logic;
3) Syc[ syloyzey lyi S01 esse zisicys[ iyz y lyi S 02 - sc[zys[, Y esse @n "1" logic.

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Schemy sin yig. 13.5 complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;
4.2. Syyelyl 13.2. complesys;
4.3. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 151

LYCZYZEY NZ. 14

POYZSY CMOS. YNYLIZY SSYSIC{

1. Scopyl lycz[zii
Lyczyzey @]i pzopyne ssysiezey sin pyncs se seseze ssysic y poz\ii CMOS
(1/6 MMC 4049, yig. Y.16 - ynex[).
152 Lyczszes nz. 13

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i

Yymiliy logic[ CMOS (Complemensyzy MOS) ysilizeyz[ - y]y cym


zezyls[ ]i sin senymize - szynzissoyze MOS complemensyze ]i esse yymiliy cy
pyzymeszii cei myi ypzopiy\i se cei yi ynei yymilii iseyle: pyseze sisipys[ yoyzse
mic[ @n zegim ssysic (10 nW/poyzs[), simp se pzopygyze mic (25 ... 50 nsec),
sepensens se sensiyney se ylimensyze, imynisyse ly zogomos - 45% sin siyezen\y
sensiyniloz cozespynz[soyze celoz soy[ niselyzi logice, yzonsyzi conszolyyile, esc.

2.2. Yync\ionyzey insezsozylyi CMOS

Insezsozyl CMOS, yig. 14.1y, esse yozmys sin


soy[ szynzissoyze

SGSp +SSS
S IS IS
G
Sp
S
S
S
SI Sn SO
G SGSn SGSp
S Spn SSS -SSS Spp
y) schem[SGSn y) cyzycsezissicy se c) cyzycsezissicy se
szynsyez y lyi Sn szynsyez y lyi Sp

Yig. 14.1. Insezsozyl CMOS

complemensyze cy cynyl insys se sip n (S n), zespecsis p (Sp), ymyele zeylizyse pe


ycely]i syysszys se yyz[. Cyzycsezissicile se szynsyez yle celoz soy[ szynzissoyze
syns pzezensyse @n yig. 14.1y ]i 14.1c, ynse s-yy nosys S pn ]i Spp sensiynile se
pzyg.
Pe yigyzy 14.1y pos yi sczise cy y]yzin\[ zely\iile:
SGSn = SI ;
(14.1)
SGSp = SI - SSS ,
(14.2)
y c[zoz insezpzesyze, cozelys[ cy siygzymele sin yig. 14.1y ]i c, explic[ cy
syyiciens[ clyzisyse yync\ionyzey insezsozylyi CMOS.
Yssyel, penszy SI < Spn (spze exemply, SI = 0, seci Y = "0" logic), S n sy yi
ylocys iyz Sp sy consyce @n zegiyney ohmic[ (SGSp = -SSS, zel. 14.2). Posen\iylyl
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 153

+SSS sy yi szynsyezys ly ie]izey insezsozylyi pzin consycsyn\y szen[-syzs[ y lyi Sp ]i


ie]izey sy yi Y = "1" logic.
Similyz, penszy SI > Spn (spze exemply SI = SSS, seci Y = "1" logic), Sn sy
consyce @n zegiyney ohmic[ (SGSn = SSS, zel. 14.1), iyz Sp sy yi ylocys (S GSp = 0,
zel. 14.2). Posen\iylyl mysei sy yi szynsyezys ly ie]izey insezsozylyi pzin
consycsyn\y szen[-syzs[ y lyi Sn ]i ie]izey sy yi "0" logic.
Yync\ionyzey cy insezsoz y cizcyisylyi esse semonsszys[.
O ynyliz[ myi sesyliys[ poyse yi y[cys[ cy yjysozyl siygzymeloz sin yig.
14.2y ]i y ]i y syyelylyi explicysis 14.1.

IS IS
(ls sls[
scsz[)

s)

SI
0 SGSn
0 Spn SSS
SGSp
-SSS Spp
S0 II IS
I III S
SSS

s) penszy yync\ionyzey insezsozylyi CMOS


Yig. 14.2. Explicysis[
y) cyzycsezissicile se szynsyez yle szynzissoyzeloz Sn ]i Sp
y) cyzycsezissicy se szynsyez y insezsozylyi
SI
Syy. 14.1. Explicysis penszy yync\ionyzey insezsozylyi CMOS

ZONY
Szz. I II III IS S
Sn Yl. Sys. IS Sys. IS Z. lin. Z. lin
Sp Z. lin Z. lin Sys IS Sys IS Yl.

Y]y cym zezyls[ ]i sin cyzycsezissicy se szynsyez sin yig. 14.2y, consymyl
se pyseze @n zegim ssysic (zonele I ]i S) esse neglijyyil, yiins sys se zely\iy:
PS = I0SSS,
154 Lyczszes nz. 13

(14.3)
ynse I0 = 1nY esse cyzensyl zezisyyl yl szynzissozylyi ylocys (yie Sn, yie Sp). Penszy
yn SSS  [5S, 15S], zezyls[ yn consym ssysic se pyseze @nsz-yses[z neglijyyil:
PS  [5nW, 15nW],
(14.4)
#n zegim sinymic, seci @n simpyl szynzi\iei sinsz-o ssyze @n ylsy
(zonele II, III ]i IS, syz @n speciyl zony III), consymyl se sy sysozy cizcyly\iei ynyi
cyzens IS (yig. 14.2y) @nsze +S SS ]i mys[. Ycess consym se pyseze syplimensyz
esse sys se zely\iy:
PS = CLSSS2y, (14.5)
@n cyze CL zepzezins[ cypycisysey echisylens[ se ly ie]izey insezsozylyi,
yozmys[ sin cypycis[\ile poz\iloz comynsyse ]i cele pyzyzise, iyz y - yzecsen\y se
comysy\ie.
Oysezsy\ii:
1) Yyn-oys-yl insezsozylyi yze syloyzey sipic[ 50, zezylsys[ ny sin
necesisysey men\inezii niselyziloz se sensiyne @n zegim ssysic, ci sin
consisezense legyse se limisyzey lyi P S, y c[zyi syloyze cze]se sizecs pzopoz\ionyl
cy CL, seci cy nym[zyl se poz\i conecsyse cy syzcin[.
2) Ys`s @nc[zcyzey c`s ]i sesc[zcyzey cypycis[\iloz sin componen\y lyi C L,
yze loc cy o conssyns[ se simp zesys[, sysozis[ sylozii mici y zezissen\ei szen[-syzs[
y szynzissozylyi cyze consyce. Se oy\in yssyel simpi se comysyze zezonyyili (@n
jyz se 60nsec), ymelioz`nsy-se ynyl sin pzincipylele sezysynsyje yle cizcyiseloz
logice PMOS ]i NMOS.

2.3. Cyzycsezissici ssysice

2.3.1. Cyzycsezissicy se szynsyez

Cyzycsezissicy se szynsyez zepzezins[ sepensen\y S 0 = y(SI) ]i yze


yspecsyl sin yig. 14.2y, cy oysezsy\iy c[ S SS poyse lyy sylozi cypzinse @nsze 5 ]i
15S.
Zisicyzey expezimensyl[ y cyzycsezissicii se szynsyez impyne cynoy]sezey
]i

zespecsyzey niselyziloz logice. Yssyel, penszy SSSS = 5S, niselyzile logice syns
pzezensyse @n yig. 14.3. "1"
S0H=4,99S
MH 4 SIH=3,5S
5
3
2

ML 1 SIL=1,5S
S0L=0,01S "0"
C

1 2
S0 SI
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 155

Yig. 14.3. Niselyzile logice yle yymiliei CMOS

Sin mosise se similisysine ]i economie se spy\iy, sygez[m ssysen\iloz


s[ zesys[ pyzygzyyyl 2.3.1 se ly lyczyzey nz. 11.

2.3.2. Cyzycsezissicy se inszyze

Ssysiyl cyzycsezissicii se inszyze esse neinsezesyns


sysozis[ zezissen\ei se inszyze yoyzse myzi (> 10 ) y szynzissoyzeloz
12

MOS ]i, implicis, y cyzensylyi se inszyze pzycsic nyl.

2.3.3. Cyzycsezissicy se ie]ize

Ssysiyl cyzycsezissicii se ie]ize y insezsozylyi esse se ysemeney


neinsezesyns sysozis[ zezissen\ei se inszyze yoyzse myzi y poz\iloz comynsyse ]i
implicis, y yyn-oys-ylyi exszem se zisicys yl insezsozylyi @n zegim ssysic (s.
oysezsy\iy nz. 1 se ly pyzygzyyyl 2.2).

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
Penszy zisicyzey expezimensyl[ y cyzycsezissicii se szynsyez, se sy ysilizy
plysyozmy se lyyozysoz ]i cizcyisyl insegzys MMC 4049, yig. Y.16 - ynex[.
3.1. Se zeylizeyz[ monsyjyl sin yig. 14.4, syp[ complesyzey yigyzii cy
nym[zyl piniloz CI, inclysis cei se ylimensyze.
3.2. Se compleseyz[ syy. 14.2 penszy soy[ sylozi sissincse yle sensiynii se
ylimensyze: SSS = 5S ]i SSS = 15S.
+Scc
1/6 MMC 4049

P
+ +
SI S1 S2 S0
- -
156 Lyczszes nz. 13

Yig. 14.4. Monsyj expezimensyl penszy zisicyzey cyzycsezissicii se szynsyez


y insezsozylyi CMOS

Syy. 14.2. Syyel penszy zisicyzey cyzycsezissicii se szynsyez

SI [S] 0 1 . . . . . . . SSS
S0 [S]

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Schemy sin yig. 14.4;
4.2. Syyelyl 14.2 (penszy SSS = 5S ]i SSS = 15S);
4.3. Cyzycsezissicile se szynsyez penszy SSS = 5S ]i SSS = 15S;
4.4. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.


Poz\i SSL cy 3 ss[zi 157

LYCZYZEY NZ. 15

ZEGIMYL SINYMIC YL POZ|ILOZ SSL }I CMOS

1. Scopyl lycz[zii
Lyczyzey @]i pzopyne ssysiezey zegimylyi sinymic yl poz\iloz SSL
ssynsyzs ]i CMOS (CSY 404, CSY 408, yig. Y.2 ]i Y.3 - ynex[, zespecsis MMC
4049, yig. Y.16 - ynex[).

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i

Pzincipylyl pyzymeszy pzin insezmesiyl c[zyiy se esylyeyz[ yync\ionyzey


@n zegim sinymic y ynei poz\i logice esse "simpyl se @ns`zzieze ly pzopygyze"
(pzopygysion selyy sime - sps). El expzim[ sisezy se z[spyns y cizcyisylyi logic, syy,
myi explicis, @ns`zziezey cy cyze zeyc\ioneyz[ ie]izey cizcyisylyi ly yn ssimyl
yplicys ly inszyze.

2.2. Zegimyl sinymic yl poz\ii SSL ssynsyzs

Syzsy pzincipyl[ y @ns`zzieziloz @n pzopygyzey semnyleloz pzin


cizcyisele logice zeylizyse @n sehnic[ yipolyz[ o conssisyie simpyl necesyz ie]izii
sin sysyzy\ie y szynzissoyzeloz. Esse cynoscys yypsyl c[, ly sysyzy\ie, cele
soy[ jonc\iyni yle szynzissozylyi syns sizecs polyzizyse, ys`ns loc o syyl[ injec\ie se
pyzs[sozi myjozisyzi pzoseni\i sin zonele emisezylyi ]i colecsozylyi - @n zony
yyzei. Esycyyzey syzciniloz ssocyse @n yyz[, @n consi\iile @n cyze szynzissozyl y
pzimis comynsy se ie]ize sin sysyzy\ie, ny se pzosyce inssynsyney ci syp[ yn
ynymis insezsyl se simp nymis "simp se ssocyze". Zezyls[ c[ s ps-yl poz\ii SSL
ssynsyzs sepinse se nym[zyl szynzissoyzeloz cyze p[z[sesc ssyzey se sysyzy\ie.
158 Lyczszes nz. 13

Ypyzens, pzisins yig. 11.3 ]i syy. 11.2, conssys[m c[ szynzi\iy H  L (szecezey sin
zony (1), yig. 11.3, @n zony (2)) implic[ ie]izey sin sysyzy\ie y szynzissoyzeloz
S1 ]i S4, iyz szynzi\iy L  H - ie]izey sin sysyzy\ie y szynzissoyzeloz S2 ]i S3.

Conclyziy yizeysc[ yz yi yceey c[ szynzi\iile @n ymyele sensyzi yy loc @n


insezsyle se simp egyle.
#n zeylisyse, simensiyney zesys[ y lyi S1 consyce ly cypycis[\i pyzyzise
zesyse ]i ly o sisez[ se comysy\ie y ycessyiy yoyzse myze.
Zezyls[ necesisysey seyinizii y soi simpi se @ns`zzieze ly pzopygyze:
spsHL, penszy comysyzey ie]izii sin ssyzey "sys" @n sszyzey "jos" ]i s psLH, penszy
comysyzey ie]izii sin ssyzey "jos" @n ssyzey "sys", cy oysezsy\iy c[ spsLH > spsHL.
Ymyii pyzymeszii syns m[syzy\i @n consi\iile ynyi yyn-oys = 10 ]i syns
ilysszy\i @n siygzymele sin yig. 15.1.

SI[S]
SG=3,5
0,9SG

(s) 1,5

0,1SG sz=10ns sy=5ns


s
S0[S]
SG=3,5

(s) 1,5
spsHL=8ns spsLH=12ns
s
Yig. 15.1. Explicysis[ penszy simpii se @ns`zzieze ly pzopygyze:
y) yozmy se yns[ y sensiynii se inszyze;
y) yozmy se yns[ y sensiynii se ie]ize.

Simpyl se @ns`zzieze ly pzopygyze yl poz\ii SSL ssynsyzs se oy\ine


eyecsy`ns mesiy yzimesic[ y celoz soi:
. (15.1)
Sysozis[ siyezen\ei sinsze spsHL ]i spsLH, poyse yp[zey o mosiyicyze y syzysei
impylsylyi ce se pzopyg[ pzinsz-yn lyn\ se poz\i SSL ssynsyzs.
Yssyel, @n cyzyl ynyi nym[z pyz se poz\i YNS, yig. 15.2y, siygzymele se
semnyl soz ysey yspecsyl sin yig. 15.2y.
Sin yig. 15.2y oysezs[m c[:
S* = S - 2(spsLH - spsHL),
(15.2)
syy, genezyliz`ns penszy n poz\i:
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 159

S* = S - n(spsLH - spsHL).
(15.3)
Se oysezs[ c[ syzysy impylsylyi se zesyce cy c`se:
spsLH - spsHL = 12 - 8 = 4ns
(15.4)
ly szecezey pzin yiecyze poyzs[ SSL ssynsyzs, p`n[ ly sispyzi\iy sosyl[ y impylsylyi.

SS
S
S
C
s
1 S
1 SS
y) schemy spsLH spsHL

s
SC

y) siygzymele se semnyl
s
S*
Yig. 15.2. Mosiyicyzey syzysei impylsylyi ce se pzopyg[ pzinsz-yn lyn\ se poz\i YNS

#n cyzyl ynyi lyn\ yozmys sinsz-yn nym[z pyz se poz\i NYNS, yig. 15.3y,
se oy\in siygzymele sin yig. 15.3y.
SS
S
S
C
s
1 SS S
1
y) schemy
spsHL spsLH

s
SC

spsLH spsHL

s
S*
y) siygzymele se semnyl

Yig. 15.3. Consezsyzey syzysei impylsylyi ly szecezey pzinsz-yn nym[z pyz se poz\i NYNS
160 Lyczszes nz. 13

Sin yig. 15.3y oysezs[m c[:


S* = S + (spsLH - spsHL) - (spsLH - spsHL) = S,
(15.5)
seci syzysy impylsylyi se zeyyce syp[ yn nym[z pyz se insezs[zi.

2.3. Zegimyl sinymic yl poz\ii CMOS

#n cyzyl poz\ii CMOS, syzsy pzincipyl[ y @ns`zzieziloz @n pzopygyzey


semnyleloz o conssisyie cypycis[\ile pyzyzise.
Yssyel, yplic`ns ly inszyzey ynyi insezsoz CMOS yn semnyl
szepsynghiylyz iseyl cy ymplisysiney syziins @nsze niselyzile 0 ]i +S SS, pysem
cylcyly simpii se @nc[zcyze/sesc[zcyze yi cypycis[\ii se syzcin[ C L y insezsozylyi
(pzin szynzissozyl MOS cy cynyl p, zespecsis n).
Simpyl se pzopygyze pzin insezsoz esse:
, (15.6)
]i sepinse se zypozsyl CL/SSS, y]y cym esse ilysszys @n yig. 15.4.
#n simpyl comysy\iei, cypycisysey se inszyze y SECMOS-ylyi ( 5pY)
cze]se se 5  10 ozi sysozis[ eyecsylyi MIllez cyyzys pe cypycisysey se zeyc\ie
gzil[-szen[ (Cgs) ]i szynsconsycsyn\y (gm), yig. 15.5.
sps[ns] CIN[pY]

300 SSS=5S 30

200 20
SSS=10S
100 SSS=15S 10
5
CL[pY] S
0 50 100 150 0 1 2 3 4 5
Yig. 15.4. Sepensen\y sps = y(CL, SSS) Yig. 15.5. Sepensen\y CIN = y(S)

#n pzoiecsyze se poyse ysilizy o syloyze y yyn-oys-ylyi myi myze se 50 (s.


oysezsy\iy nz. 1 se ly pyzygzyyyl 2.2, lyczyzey nz. 14). Cze]sezey yyn-oys-ylyi
m[ze]se @ns[ cypycisysey sosyl[ se syzcin[ ly syloyzey:
CL = 5x + C0 [pY] ,
(15.7)
ynse x esse nym[zyl se syzcini ysi\ionyle, iyz C0 syziyz[ @n yync\ie se SSS yssyel:
SSS = 5S , C0 = 40 pY;

SSS = 10S , C0 = 20 pY;


SSS = 15S , C0 = 10 pY.
Cze]sezey lyi CL consyce ly cze]sezey lyi PS, zel. (14.5) ]i
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 161

limiseyz[ cze]sezey yyn-oys-ylyi.

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
Penszy ssysiezey zegimylyi sinymic yl poz\iloz SSL ]i CMOS, se sy ysilizy
plysyozmy se lyyozysoz, cizcyisele insegzyse CSY 404, CSY 408, MMC 4049 -
yig. Y.2, Y.3 ]i Y.16 - ynex[ - ]i yn osciloscop cy soy[ sposyzi.

3.1. Ssysiyl zegimylyi sinymic yl poz\ii SSL ssynsyzs

3.1.1. Se zeylizeyz[ monsyjyl sin yig. 15.6 syp[ complesyzey schemei cy

+Scc

GSS (S-29) (S-23) YSS (S-24) S


(20kH) (S1=40ns) S
C
S
1 E
1
1
1

Yig. 15.6. Monsyj expezimensyl penszy ssysiezey zegimylyi sinymic yl poz\ii YNS-SSL

nymezele piniloz cozespynz[sozi CI CSY408, inclysis pinii se ylimensyze.


Comysysoyzele K1 ]i K2 se pe plychesy mylsiyync\ionyl[ syns ymyele pe pozi\iy 1.
3.1.2. Sizyyliz`ns cy yjysozyl osciloscopylyi semnylele sin pyncsele Y,
Y, ..., E ssysiem yzm[soyzele yspecse:
y) Sc[sezey pzogzesis[ se ly Y ly E y syzysei impylsyziloz, p`n[ ly
ynylyzey loz (s. yig. 15.2y);
y) Syzysy yzonsyziloz ynsezioyze - sz ]i possezioyze -sy (s. yig.
15.1y);
c) Simpii se @ns`zzieze ly pzopygyze spsHL ]i spsLH.
3.1.3. Se zeylizeyz[ monsyjyl sin yig. 15.7 syp[ complesyzey
schemei cy nymezele piniloz cozespynz[sozi CI CSY404, inclysis pinii se
ylimensyze. Comysysoyzele K1 ]i K2 se pe plychesy mylsiyync\ionyl[ syns ymyele
pe pozi\iy 1.
3.1.4. Sizyyliz`ns cy yjysozyl osciloscopylyi semnylel sin pyncsele Y, Y,
..., E, ssysiem yzm[soyzele yspecse:
y) Zeyycezey syzysei impylsyziloz syp[ c`se soy[ insezs[zi syccesise;
y) Syzysele yzonsyziloz ynsezioyze - sz ]i possezioyze - sy (s. yig. 15.1y);
c) Simpii se @ns`zzieze ly pzopygyze spsHL ]i spsLH. +Scc
CSS 404
GSS (S-29) (S-23) YSS (S-24) S S C S E
(20kH) (S1=40ns)
162 Lyczszes nz. 13

Yig. 15.7. Monsyj expezimensyl penszy ssysiezey insezsozylyi SSL

3.2. Ssysiyl zegimylyi sinymic yl poz\ii CMOS

3.2.1. Se zeylizeyz[ monsyjyl sin yig. 15.8 syp[ complesyzey schemei cy


nymezele piniloz cozespynz[sozi CI MMC4049, inclysis pinii se ylimensyze.
Comysysozyl K1 yl GSY se yyl[ pe pozi\iy 1 (20KHZ), iyz comysysozyl K 2 yl YSY -
pe pozi\iy 2 (S2  300nsec).
+Scc
MMC 4049
GSS (S-29) (S-23) YSS (S-24) S S C S E
(20kH) (S1=300ns)

Yig. 15.8. Monsyj expezimensyl penszy ssysiezey insezsozylyi CMOS

3.2.2. Se zeyyc expezimensele se ly pyncsyl 3.1.4.

4. Con\inysyl zeyezysylyi
4.1. Schemy sin yig. 15.6 complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;
4.2. Siygzymele se semnyl sizyylizyse @n pyncsele Y, Y, ..., E, cy esisen\iezey
syzysei impylsyziloz ]i y simpiloz se @ns`zzieze ly pzopygyze (s. yig. 15.2y);
4.3. Siygzymy se semnyl sizyylizys[ @n pyncsyl Y, yig. 15.6, cy esisen\iezey
yzonsyziloz (sz, sy) ]i y simpiloz se @ns`zzieze ly pzopygyze (s. yig. 15.1);
4.4. Schemy sin yig. 15.7 complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;
4.5. Siygzymele se semnyl sizyylizyse @n pyncesele Y, Y, ..., E, cy esisen\iezey
syzysei impylsyziloz ]i y simpiloz se @ns`zzieze ly pzopygyze (s. yig. 15.3y);
4.6. Schemy sin yig. 15.8 complesys[ cy nym[zyl piniloz zespecsisi;

4.7. Siygzymele se semnyl sizyylizyse @n pyncsele Y, Y, ..., E, yig. 15.8,


cy esisen\iezey syzysei impylsyziloz ]i y simpiloz se @ns`zzieze ly pzopygyze (s.
yig. 15.3y);
4.8. Siygzymy se semnyl sizyylizys[ @n pyncsyl Y, yig. 15.8, cy esisen\iezey
syzysei yzonsyziloz ]i y simpiloz se @ns`zzieze ly pzopygyze (s. yig. 15.1);
4.9. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 163
164 Lyczszes nz. 13

LYCZYZEY NZ. 16

CIZCYISE YYSCYLYNSE YISSYYILE

1. Scopyl lycz[zii

Lyczyzey @]i pzopyne ssysiezey siyeziseloz sipyzi se cizcyise yyscylynse


yissyyile (CYY) ysilizyse @n cizcyisele ]i sissemele sigisyle.

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i

Cizcyisele yyscylynse yissyyile (CYY) yyc pyzse sin myzey yymilie y


cizcyiseloz logice secsen\iyle (c.l.s.), cynoscyse @n lisezysyz[ ]i syy senymizey se
sisseme se ozsin  1. Szecezey se ly sissemele se ozsin zezo (c.l.c.) ly cele se ozsin
sypezioz se yyce pzin inszosycezey ynoz zeyc\ii cyze-i conyez[ sissemylyi
pzopziesysey se "memozie". Yssyel, ie]izile cizcyisylyi secsen\iyl syns pyz\iyl
insepensense se semnylele se inszyze sin ycel momens, sepinz`ns - sos pyz\iyl - se
ss[zile ynsezioyze yle cizcyisylyi.

2.2. Cizcyisyl yyscylyns yissyyil ZS

CYY-ZS se oy\ine pzin inszosycezey ynei zeyc\ii @nsz-yn sissem


elemensyz se ozsin zezo. Sissemyl yssyel oy\inys esse se ozsin 1.
CYY-ZS poyse yi zeylizys @n syziynsy ysinczon[, sinczon[ syy "Myssez-
Slyse" (ss[p`n-sclys)

2.2.1. CYY-ZS ysinczon


CYY-ZS ysinczon, cynoscys - sysozis[ pzopzies[\iloz syle se y memozy - ]i
syy senymizey se "lysch" (z[soz) poyse yi zeylizys cy NOZ-yzi syy cy NYNS-yzi.
#n syziynsy NOZ, yig. 16.1, yync\ionyzey cizcyisylyi esse ilysszys[ se
syyelyl se szynzi\ie, syy. 16.1, @n cyze s-y nosys cy insice "n" - syloyzey
logic[ pzezens[ ]i cy "n+1" - syloyzey logic[ siisoyze.
Z S

Z S
P1 P2
Q

Q
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 165

y) Schem[ logic[ y) Schem[ yloc

Yig. 16.1. CYY-ZS ysinczon, syziynsy NOZ

Syy.16.1. Syyel se szynzi\ie yl ZnSn


CYY-ZS ysinczon, syziynsy NOZ Qn 00 01 11 10

0 0 1 x 0
Zn Sn Qn+1
0 0 Qn 1 1 x 0
1
0 1 1
1 0 0
Sn
1 1 x
Yig. 16.2 . Siygzymy SK penszy
CYY-ZS ysinczon , syziynsy
NOZ

Yssyel, penszy ZnSn = 00 (pzimy linie y syyelylyi se szynzi\ie), poz\ile P 1 ]


i P2 syns sylisyse ]i syloyzey logic[ y lyi Qn ( ) se ly ie]izey poz\ii P1 (P2) yjynge ly
ie]izey poz\ii P2 (P1) syy yozmy (Qn). Oysezs[m c[ sylozile logice yle ie]iziloz
z[m`n neschimyyse, seci Qn+1=Qn.
Penszy ZnSn=01 (Zn=0, Sn=1), ie]izey poz\ii sy yi:
= = = =0, (16.1)
seci ly inszyzey poz\ii P1 se yplic[ Zn=0 ]i =0. Esisens, ly ie]izey poz\ii P1 som
ysey:
. (16.2)
Pzin yzmyze ysynci c`ns inszyzey S esse ycsisys[ (S n=1), se
zeylizeyz[ @nscziezey ynyi "1" logic @n memozie. Senymizzey "S" y insz ăzi esse
o pzescyzsyze y cysînsylyi "SES" sin limyy engleză cyze înseymnă "însczieze".
Penszy ZnSn=10 (Zn=1, Sn=0), se poyse semonsszy - yzmîns o cyle
similyză celyi se myi sys - că se oyţine Qn+1=0.
Zezylsă că ycsisisysey inszăzii Z (Zn=1 ), consyce ly şsezgeze inyozmyţiei
sin
memozie, echisylens cy pynezey pe "0" y memoziei. Senymizey "Z" y inszăzi esse
o
pzescyzsyze y cysînsylyi "ZESES" sin limyy engleză cyze înseymnă "şsezgeze".
Penszy ZnSn=11 ieşizile celoz soyă pozţi syns yozţyse similyz în "0" logic seci s-yz
yjynge ly sisyyţiy inysmisiyilă în cyze:
. (16.3)
Sin ycess mosis comyiny\iy se inszyze 11 esse
166 Lyczszes nz. 13

insezzis[ (se oyicei pzin logic[ syplimensyz[) iyz @n

locy\iy cozespynz[soyze sin syy. 16.1 se pyne semnyl "x"

speciyic locy\iiloz @n cyze yync\iy esse neseyinis[.

Penszy y oy\ine o yozm[ minimyl[ y yync\iei se ie]ize, consszyim


siygzymy Seisch - Kyznyygh (SK) y cizcyisylyi, yig. 16.2, ]i, syp[ gzyp[zi
consenyyile, oy\inem:
. (16.4)
Zely\iy (16.4) se seziyic[ nymyi penszy pzimele szei linii yle syy. 16.1.
Syziynsy NYNS y CYY-ZS ysinczon esse pzezensys[ @n yig.
16.3,

P1 P2
Q

Q
y) schemy logic[ y) schemy yloc

Yig.16.3. CYY-ZS ysinczon, syziynsy NYNS

yync\ionyzey cizcyisylyi esse ilysszys[ @n syyelyl se szynzi\ie, syy. 16.2, iz


minimizyzey yync\iei se ie]ize esse zeylizys[ cy yjysozyl siygzymei SK, yig. 16.4.

Syy.16.2. Syyel se szynzi\ie yl


CYY-ZS ysinczon, syziynsy NYNS

Rn Sn Qn+1 Qn 00 01 11 10

0 0 Qn 0 x 0 0 1 Sn
0 1 1
1 x 0 1 1
1 0 0
1 1 x

Yig. 16.4 . Siygzymy SK penszy


CYY-ZS ysinczon, syziynsy NYNS
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 167

Oysezs[m c[ @n yzmy minimiz[zii se oy\ine yceey]i expzesie (16.4)


penszy Qn+1.
CYY-ZS ysinczon, insiyezens se syziynsy se implemensyze ysopsys[,
pzezins[ yzm[soyzele seyicien\e:
- yceley]i semnyle cyze insic[ mosyl CYM (@n cyze) szeyyie s[ se
yyc[ comysyzey, sicseyz[ ]i momensyl C~NS szeyyie s[ yiy[ loc yceyssy;
- penszy ynymise szynzi\ii yle insz[ziloz cizcyisylyi, ssyzey ie]iziloz esse
impzesiziyil[.
Exemply: Szynzi\iy 1100 y insz[ziloz, poyse ysyce ie]izile Q, yle CYY
sin yig. 16.1 @n ozicyze sin cele soy[ ss[zi posiyile. Yssyel, penszy ZnSn=11, som
ysey Q= =0 ]i poz\ile P1, P2 soz yi sylisyse. Penszy ZnSn=00, ysmi\`ns c[ poyzsy P1
esse myi zypis[, se sy oy\ine yn "1" logic ly ie]izey Q, ceey ce yoz\eyz[ - pzin
zeyc\ie - yn "0" logic ly . Esisens, syc[ yplic[m yceey]i sypozi\ie penszy poyzsy P2,
sylozile logice yle ie]iziloz se insezseyz[.

2.2.2. CYY-ZS sinczon


CYY-ZS sinczon se oy\ine sin CYY-ZS ysinczon pzin ys[ygyzey y
soy[ poz\i (3 ]i 4) sylisyyile se yn impyls se sycs (yig. 16.5 ]i 16.6).

3
3

Z S Q
1 2

Q
Z y) schemy
CLK logic[S y) schemy yloc

Yig. 16.5. CYY-ZS sinczon, syziynsy NOZ

Yync\ionyzey celoz soy[ CYY-ZS sinczone yiins similyz[, ne som limisy


3 4
ly explicyzey yync\ion[zii cizcyisylyi sin yig. 16.5y. Z CLK S

Q
1 2

Q
168 Lyczszes nz. 13

y) schemy logic[ y) schemy yloc

Yig. 16.6. CYY-ZS sinczon, syziynsy NYNS

Oysezs[m c[ penszy , poz\ile 3 ]i 4 syns inhiyyse ]i ozice mosiyicyze y lyi


, ny sy yyecsy CYY-yl SZ ysinczon yozmys sin poz\ile 1 ]i 2. #nsz-yses[z, insz[zile
ycessyiy penszy soz yi 00 ]i, conyozm pzimei linii sin syy. 16.1, ie]izile soz
z[m`ne neschimyyse.
C`ns , poz\ile 3 ]i 4 syns sylisyse ]i insz[zile , szynsyozmyse @n ZS, soz
ysey ycces ly CYY-ZS ysinczon, yc\ion`ns conyozm syy. 16.1.
Penszy o yync\ionyze sinczon[ y cizcyisylyi esse necesyz cy impylsyl se
cyze sicseyz[ C~NS s[ se execyse comenzile , s[ ypyz[ nymyi syp[ ce ycessey s-yy
ssyyilizys. Mosiyicyzey lyi @n insezsylyl se simp @n cyze poz\ile se inszyze 3,4
syns seschise, consyce ly o yync\ionyze ysinczon[ y cizcyisylyi. Sin ycess mosis,
syns necesyze consi\ii zesszicsise penszy zely\iy se simp sinsze ]i .
Cizcyisyl sin yig. 16.6 yync\ioneyz[ similyz, impylsyl se sycs yiins se
yceyss[ sys[ ycsis pe pyliezyl "1" logic.

2.2.3. CYY-ZS - "Myssez-Slyse"


Syp[ cym zeiese sin yig. 16.7, CYY-ZS-MS zepzezins[ o exsensie sezie y
yissyyilylyi ZS sinczon implemensys cy NYNS-yzi (s. yig. 16.6). Schemy
logic[ esse pzezensys[ @n yig. 16.8y, iyz siygzymele CLK ]i - @n yig. 16.8y ]i c.
Z CLK S

ZM SM
M
QM

ZS S S
S
QS

Q
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 169

Yig. 16.7. CYY-ZS-MS - Schemy yloc

Z CL S
K
Poz\i
inszsze CLK
3M 4M
CSS
MSSSEZ "1" (2) (3)
sinczon s)
CSS
1M 2M MSSSEZ (1) (4)
"0" s
ssinczon

s)
Poz\i
szsnsye "1" (1) (4)
3S 4S z CSS c)
SLSSE (2) (3)
sinczon "0" s
CSS
1S 2S SLSSE
ssinczon

y) schem[ Q y), c) siygzyme

Yig. 16.8. CYY-ZS-MS


#n insezsylyl (1)-(2), poz\ile se inszyze (3M, 4M) ]i se szynsyez (3S, 4S)
syns ylocyse iyz MYSSEZ-yl esse izolys ys`s se insz[zi c`s ]i se SLYSE.
#n insezsylyl (2)-(3), poz\ile 3M, 4M syns sylisyse ]i inyozmy\iy se
@nsczie @n MYSSEZ; poz\ile 3S, 4S yiins ylocyse ( ), SLYSE esse @n
consinyyze izolys yy\[ se MYSSEZ.
#n insezsylyl (3)-(4) se zepes[ sisyy\iy sin insezsylyl (1)-(2) c`ns
MYSSEZ-yl ezy izolys ys`s se insz[zi c`s ]i se SLYSE.
#n sy`z]is, syp[ momensyl (4), poz\ile 3M, 4M syns ylocyse (MYSSEZ-yl
izolys yy\[ se insz[zi) iyz poz\ile 3S, 4S syns sylisyse ]i inyozmy\iy sin MYSSEZ se
szynsyez[ @n SLYSE.
170 Lyczszes nz. 13

Conclyzion`ns, @nscziezey inyozmy\iei @n MYSSEZ yze loc @nyinse se


momensyl (3) (posiyil chiyz pe yzonsyl sesczesc[soz yl CLK), iyz szynsyezyl ei @n
SLYSE (]i seci ly ie]ize) yze loc syp[ momensyl (4) (seci pe ycely]i yzons
sesczesc[soz yl CLK).
Pzin yzmyze, penszy @nscziezey y[z[ ezozi y inyozmy\iei @n CYY-ZS-
MS, esse necesyz cy yceyssy s[ z[m`n[ ssyyil[ ly inszyze yn insezsyl se simp !n
jyzyl insezsylylyi (3)-(4).
CYY-ZS-MS ny elimin[ posiyilisysey szynzi\iiloz nesesezminyse (s. syy.
16.1 ]i 16.2).
Esisens, se pos consszyi CYY-ZS-MS cyze s[ comyse pe szynzi\iy pozisis[
y impylsylyi se sycs.

2.3. Cizcyisyl yyscylyns yissyyil se sip S

2.3.1. CYY se sip S ysinczon


CYY se sip S ysinczon, yig. 16.9, se oy\ine sinsz-yn CYY-ZS ysinczon
(yig. 16.1, syy. 16.1 syy yig. 16.3, syy. 16.2), pzin ysy]yzey ynyi insezsoz @n
scopyl elimin[zii ss[ziloz nesesezminyse.
S
Syy. 16.3. Syyel se szynzi\ie yl CYY se sip S

Qn Qn+1
1 x 1 Z S
0 x 0
Q

Yig. 16.9. CYY se sip


S

Sysozis[ insezsozylyi, sin syy. 16.1 z[m`n nymyi liniile penszy cyze

, seci liniile 2 ]i 3.
Seoyzece zepes[ pzycsic inssynsyney ly ie]ize ceey ce i se yplic[ ly inszyze
(s. syy. 16.3), cizcyisyl ny pzezins[ insezes pzycsic.

2.3.2. CYY se sip S sinczon


CYY se sip S sinczon, yig. 16.10 ]i 16.11, se oy\ine sinsz-yn CYY-ZS
sinczon (yig. 16.5 ]i 16.6), sos pzin ysy]yzey ynyi insezsoz.
S

CLK
S Z S CLK
 Q 
Q Q Q
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 171

y) mosyl se oy\ineze y) schemy yloc y) mosyl se oy\ineze y) schemy


yloc

Yig. 16.10. CYY se sip S sinczon Yig. 16.11. CYY se sip S


sinczon
pe pyliez inyezioz pe pyliez sypezioz

Cy ]i @n cyzyl CYY-ZS sinczon, penszy y comysy sinczonizys se CLK


esse necesyz cy inyozmy\iy se ly inszyzey S s[ se mosiyice @n yyyzy pyliezylyi
ycsis yl impylsylyi CLK ( penszy yig. 16.10 ]i CLK=1 penszy yig. 16.11), @n
simpyl pyliezylyi zespecsis ey z[m`n`ns ssyyil[. Ypyzi\iy pyliezylyi ycsis yl
impylsylyi se CLK szynsyez[ ly ie]ize inyozmy\iy se ly inszyzey yissyyilylyi.
Spynem c[ se zeylizeyz[ o "sempozizyze comynsys[ pzin CLK". Se yyps,
senymizey se yissyyil se sip S, pzosine sin englezescyl SELYY=@ns`zzieze.
#n yig. 16.12 ym zepzezensys schemy logic[ y ynyiy sin cele soy[ lysch-
yzi se c`se 2 yi\i se sip S con\inyse @n cizcyisyl insegzys CSY 475 (K155SM7),
yig. Y.11 - ynex[, iyz @n syy. 16.4 - yync\ionyzey lysch-ylyi zespecsis.
Yissyyilyl se sip S sinczon yze nymezoyse yplicy\ii pzycsice sinsze cyze
yminsim: lysch-yl yszesyyil, memoziy ZYM, esc.

S0 E0-1(CLK)
(2) (13)

(1) (16)
Q0
172 Lyczszes nz. 13

Yig. 16.12. Schemy logic[ y lysch-ylyi se sip S sin sszycsyzy CI - CSY 475

Syy. 16.4. Explicysis penszy yync\ionyzey lysch-ylyi se sip S

Mos Insz[zi Ie]izi


opezyze En Sn Qn+1
Yysozizyze 1 0 0 1
syse 1 1 1 0
Ylocyze syse 0 x Qn

2.3.3. CYY se sip S Myssez-Slyse


CYY-S-MS se seoseye]se se CYY-S sinczon pzin yypsyl c[, y]y cym ym
s[zys ]i @n cyzyl CYY-ZS-MS, comysyzey se pzosyce pe yzonsyl (ynsezioz syy
possezioz) yl impylsylyi se CLK.
Cizcyisyl insegzys cel myi zepzezensysis esse CSY 474, yig. Y.10 - ynex[,
cyze con\ine soy[ yissyyile se sip S sinczone cy comysyze pe yzons. Yync\ionyzey
ycessozy esse cey sesczis[ @n syy. 16.3. Zemyzc[m yypsyl c[ insz[zile ]i syns
ycsise @n "0" logic ]i syns insepensense se sycs. Yssyel, penszy se oy\ine Q=1,
iyz penszy .
Sinsze cele myi yzecsense yplicy\ii yle CYY-S-MS, enymez[m: zegisszyl
se seplysyze sezie, pyzylel, sezie-pyzylel, ynisezsyl, esc.

Cizcyisele yyscylynse yissyyile se sip ZS ]i S yyc pyzse sin sissemele se


ozsinyl I. Ne ocyp[m @n consinyyze se ylse soy[ sipyzi se yissyyile, S ]i JK, cyze,
pzezens`ns c`se o zeyc\ie syplimensyz[, syns consisezyse sisseme se ozsinyl II.
2.4. Cizcyisyl yyscylyns yissyyil se sip S

Yissyyilyl se sip S se oy\ine sinsz-yn yissyyil S pzin inszosycezey ynei


zeyc\ii syplimensyze ie]ize-inszyze, yplicys[ pzin insezmesiyl ynyi c.l.c. elemensyz
(yig. 16.13).
S

CLK S

CLK S Q

Y
y) mosyl se oy\ineze y) schemy yloc
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 173

Yig. 16.13. CYY se sip S sinczon

Syy. 16.5. Syyelyl se szynzi\ie yl CYY - S

Sn Q n+1
0 Qn
1

Sin syyelyl se szynziţie, syy. 16.5, se poyse sesyce expzesiy yyncţiei se


ieşize;
. (16.1)
Yissyyilyl S sin yig. 16.13 ny @nsepline]se yync\iy se memozie pzopiy-
zis[ (cym esse cyzyl yissyyileloz ZS ]i S), ys`ns yn compozsymens seyinis ys`s se
inszyze c`s ]i se ssyzey @n cyze se yyl[. El esse cel myi simply sissem yysomys ]i
esse ysilizys, spze exemply, ly consszyizey nym[z[soyzeloz ysinczone.

2.5. Cizcyisyl yyscylyns yissyyil se sip JK


Zeyminsim yypsyl c[ yissyyilyl S y yp[zys cy yzmyze y necesis[\ii se y
@nl[syzy szynzi\iile nesesezminyse yle yissyyileloz ZS. Ycely]i eyecs se eliminyze
y szynzi\iiloz nesesezminyse se poyse oy\ine pzin inszosycezey se zeyc\ii
syplimensyze @n sszycsyzile ZS.

2.5.1. CYY - JK ysinczon


Yissyyilyl JK ysinczon, yig. 16.14, poyse yi oy\inys sin yissyyilyl ZS
ysinczon pzin inszosycezey ynei zeyc\ii.

J K

S Z

Q ysinczon
Yig. 16.14. Schemy CYY-JK

Sin yig. 16.14 se poyse sesyce syccesis yync\iy se ie]ize y cizcyisylyi:


; (16.2)
174 Lyczszes nz. 13

; (16.3)
.
(16.4)
|in`ns seymy se syyelyl se szynzi\ie yl CYY-ZS ysinczon, syy. 16.1, pysem
ylc[syi syy. 16.6.

Syy. 16.6. Syyelyl se szynzi\ie yl CYY-JK ysinczon

Jn Kn Zn Sn Qn+1
0 0 0 0 Qn
1 0 0 1
0 1 Qn 0 0
1 1 Qn

Se oysezs[ c[ penszy Jn=Kn=1 ie]izile oscileyz[.

2.5.2. CYY-JK sinczon


Schemy CYY-JK sinczon, yig. 16.15, se oy\ine sin cey pzecesens[ pzin
inszosycezey ynei yozne syplimensyze penszy sycs iyz syyelyl se szynzi\ie esse syy.
16.7.
J CLK K

Q
Yig. 16.15. Schemy CYY-JK sinczon

Syy. 16.7. Syyelyl se szynzi\ie yl CYY-JK sinczon

Jn Kn CLK Qn+1
0 0 01 Qn
1 0 01 1 Yync\ionyze
0 1 0 sinczon[
01
1 1 01
x x 0 Qn Cizcyis ylocys
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 175

01 0 1 1 Yync\ionyze
0 01 1 0 ysinczon[

Se oysezs[ c[ pzin legyzey @mpzeyn[ y insz[ziloz J ]i K se oy\ine yn


yissyyil se sip S cyze yyscyleyz[ sinsz-o ssyze @n ylsy penszy J n=Kn=Sn=1, @n
pzezen\y impylsylyi se CLK.

2.5.3. CYY-JK Myssez Slyse


Yissyyilyl JK-MS se oy\ine pzin conecsyzey @n cyscys[ y soy[ CYY-JK
sinczone.
Cizcyisyl insegzys cel myi zepzezensysis esse CSY 472, yig. Y.9 - ynex[,
pzes[zys cy opezysozi YNS cy c`se 3 insz[zi penszy inszosycezey inyozmy\iei @n

sec\iyney "myssez", pzecym ]i cy insz[zi se @nsczieze ( ) ]i ssezgeze ( )


insepensense se sycs ]i ycsise @n ssyze "JOS". Szynsyezyl inyozmy\iei @n
sec\iyney "slyse" se pzosyce pe yzonsyl sesczesc[soz yl impylsylyi se CLK. Syyelyl
se szynzi\ie esse syy. 16.8.

Syy. 16.8. Explicysis penszy yync\ionyzey CYY-JK-MS

Jn Kn Qn+1
0 0 Qn
0 1 0
1 0 1
1 1

2.6. Consezsiy cizcyiseloz yissyyile ZS, S, S ]i JK

#n nymezoyse yplicy\ii esse necesyz[ ysilizyzey ynyi ynymis sip se CYY,


pzycsic yiins sisponiyil yn ylsyl. #n ycesse consi\ii, se myze yjysoz syns ecyy\iile
logice se leg[syz[ sinsze siyezise sipyzi se yissyyille, zely\ii ce se pos oy\ine pe yyzy
syyelylyi compyzysis, syy. 16.9.
Syy. 16.9. Syyel compyzysis yl siyeziseloz sipyzi se CYY

Sip CYY
ZS S S JK
ZnSn Qn+1 Sn Qn+1 Sn
176 Lyczszes nz. 13

Zn+ +SnQn +KnQn


Qn+1Sn
+ QnS
Qn+Sn
Jn +
Qn1011
1?11
Ecyy\iil
e00Qn0
110101
0000Qn
Qn+1
logice

1
1
1
Qn
0
0
0
Syyelyl
se
yses[z

2.6.1. Consezsiy @n S
Penszy zeylizyzey consezsiei JKS syy SS, szeyyie g[sis[ zely\iy sinsze
inszyzey S y yissyyilylyi simylys ]i insz[zile JK syy S yle yissyyilylyi sisponiyil -
yig. 16.16.
Penszy yceyssy se consszyie]se syyelyl yjys[soz 16.10 yssyel: @n pzimele
soy[
coloyne se szec soyse comyiny\iile logice posiyile yle insz[zii (S n) ]i ss[zii (Qn)
yissyyilylyi simylys, @n yzm[soyzele soy[ coloyne - sylozile logice yle insz[ziloz
JnKn ]i Sn, complesyse nymyi syp[ szecezey @n ylsimy coloyn[ y syloziloz logice
yle ie]izii Qn+1 y yissyyilylyi simylys.

S Q
X CSS
JK ssy S
CLK Q
Yig. 16.16. Consezsiy @n S: pynezey pzoylemei

Syy. 16.10. Explicysis penszy zeylizyzey consezsiiloz @n S


Poz\i SSL cy 3 ss[zi 177

Sn Qn JnKn Sn Qn+1
0 0 0x 0 0
0 1 x0 1 1
1 0 1x 1 1
1 1 x1 0 0

Complesyzey cy sylozile logice cozespynz[soyze y coloyneloz J nKn ]i Sn se


yyce poznins se ly sylozile logice yle ss[zii pzezense ]i siisoyze (Q n ]i Qn+1), syp[ o
ssysieze ysens[ y syy. 16.9.
Yssyel, sisyy\iy Qn=0, Qn+1=0, se oy\ine ysynci c`ns JnKn=00 syy 01, seci
JnKn=0x, ynse pzin "x" @n\elegem "insiyezens". Q n=1 ]i Qn+1=1 se oy\ine c`ns
JnKn=00 syy 10, seci JnKn=x0, ].y.m.s.
Similyz se pzoceseyz[ cy coloyny lyi Sn.
Osys[ complesys syy. 16.10, se poyse szece ly sinsez[, consszyins
siygzymele SK penszy yync\iile se ie]ize Jn, Kn ]i Sn - yig. 16.17.

Qn Qn Qn
Sn 0 1 Sn 0 1 Sn 0 1

0 0 x 0 x 0 0 0 1

1 1 x 1 x 1 1 1 0

y) Jn=Sn y) Kn=Sn c)Sn=Sn + Qn=SnQn

Yig. 16.17. Sinsezy yync\iiloz se ie]ize yle ylocylyi X sin yig. 16.16

Cy ycesse zezylsyse, schemy genezyl[ sin yig. 16.16 cyp[s[ yspecsele


conczese sin yig. 16.18.

S J Q Q S Q Q
S
CLK CLK
K CLK
CLK

y) JKS y) SS

Yig. 16.18. Consezsiy @n S

2.6.2. Consezsiy @n ZS
Pzoces`ns similyz oy\inem syy. 16.11 cyze pezmise implemensyzey
cizcyiseloz se consezsie JKZS ]i SZS.

Syy. 16.11. Explicysis penszy zeylizyzey consezsiiloz @n ZS


178 Lyczszes nz. 13

ZnSn Qn JnKn Sn Qn+1


00 0 0x 0 0
00 1 x0 1 1
01 0 1x 1 1
01 1 x0 1 1
10 0 0x 0 0
10 1 x1 0 0
11 0 xx x 0/0
11 1 xx x 1/0

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
Penszy implemensyzey ]i ssysiezey cizcyiseloz yyscylynse yissyyile
pzezensyse @n pyzygzyyyl ynsezioz, se sy ysilizy plysyozmy se lyyozysoz ]i
cizcyisele insegzyse CSY 400, CSY 472, CSY 474, CSY 475 ]i CSY 486,
pzezensyse @n yig. Y.1, Y.9, Y.10, Y.11 ]i Y.13 - ynex[.

3.1. Ssysiyl cizcyisylyi yyscylyns yissyyil - ZS

3.1.1. Ssysiyl CYY-ZS ysinczon


3.1.1.1. Se compleseyz[ cizcyisyl sin yig. 16.3y cy nymezele piniloz
cizcyisylyi insegzys yolosis (CSY 400, yig. Y.1), inclysis pinii se ylimensyze.
3.1.1.2. Se implemenseyz[ CYY-ZS ysinczon sin yig. 16.3 pe zony cy
soclyzi se CI y plysyozmei.
3.1.1.3. Se conecseyz[ insz[zile ]i yle CYY ly ie]izile Y1 (Y-5) ]i Y0

(Y-4) yle SY1 pys @n zegim se nym[z[soz comynsys se YSM (s. lyczyzey nz. 1).
Ie]izile CYY-ZS ysinczon se conecseyz[ ly YS, yi\ii C0 ]i C1.
3.1.1.4. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.1.1.5. Se seziyic[ cozecsy yync\ionyze y CYY-ZS ysinczon cy yjysozyl
syy. 16.2.
3.1.2. Ssysiyl CYY-ZS sinczon
3.1.2.1. Se compleseyz[ cizcyisyl sin yig. 16.6y cy nymezele piniloz
cizcyisylyi insegzys ysilizys (CSY 400, yig. Y.1), inclysis pinii se ylimensyze.
3.1.2.2. Se implemenseyz[ CYY-ZS sinczon sin yig. 16.6y pe zony cy
soclyzi se CI y plysyozmei.
3.1.2.3. Se conecseyz[ insz[zile Z ]i S yle CYY ly ie]izile Y 1 (Y-5) ]i Y0
(Y-4) yle SY1 ]i inszyzey CLK y CYY ly ie]izey Y 0 (Y-14) y SY2 (SY1 ]i SY2 @n
zegim se nym[z[soyze comynsyse se YSM). Insz[zile ysinczone ]i se
conecseyz[ ly YS, yi\ii C0 ]i C1, iyz ie]izile CYY-ZS sinczon - ly YS, yi\ii S0 ]i S1.
3.1.2.4. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.1.2.5. Se seziyic[ cozecsy yync\ionyze y CYY-ZS sinczon cy yjysozyl
syy. 16.1 ]i syy. 16.2, oysezs`nsy-se zolyl pyliezylyi sypezioz yl impylsylyi se CLK.
3.1.2.6. Se seziyic[ yync\ionyzey incozecs[ (ysinczon[) y CYY-ZS sinczon
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 179

cy yjysozyl ycelozy]i syyele 16.1 ]i 16.2, penszy CLK=1 @n insezsylyl se simp @n


cyze se mosiyic[ sysele ly insz[zile Z ]i S.

3.2. Ssysiyl cizcyisylyi yyscylyns yissyyil -S


3.2.1. Ssysiyl CYY-S sinczon
Se ysilizeyz[ cizcyisyl insegzys CYS475 (K155SM7), yig. Y.11 - ynex[.
3.2.1.1. Se conecseyz[ insz[zile S0 ]i E0-1, yig. 16.12, ly ie]izile Y0 (Y-4) ]i
Y0 (Y-14) yle SY1 ]i SY2 @n zegim se nym[z[soyze comynsyse se YSM. Ie]izile Q0
]i se conecseyz[ ly YS, yi\ii C0 ]i C1.
3.2.1.2. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly sysy se 5S.
3.2.1.3. Se seziyic[ cozecsy yync\ionyze y lysch-ylyi se sip S conyozm syy.
16.4.

3.2.2. Ssysiyl CYY-S Myssez-Slyse


Se ysilizeyz[ cizcyisyl insegzys CSY 474, yig. Y.10 - ynex[.
3.2.2.1. Se conecseyz[ insz[zile 1S ]i 1S ly ie]izile Y 0 (Y-4) ]i Y0 (Y-14)
yle SY1 ]i SY2 @n zegim se nym[z[soyze comynsyse se YSM. Ie]izile Q0 ]i se
conecseyz[ ly YS, yiţi C0 şi C1.
3.2.2.2. Se ylimenseyză plysyozmy se ly syzsy se 5S.

3.2.2.3. Seiniţiyză yissyyilyl pynîns pinyl ly mysă şi se seziyică


yincţionyzey cy cizcyis se sempozizyze comynsys se yoznsyl impylsylyi se sycs.

3.3. Ssysiyl cizcyisylyi yyscylyns yissyyil - S

3.3.1. Se implemenseză schemy se CYY-S sin yig. 16.18, ysilizîns


cicyisele insegzyse CSY 474 şi CSY 486 (yig. Y.10 şi Y.13 – ynexă), sypă
complesyzey cy nymăzyl piniloz cizcyiseloz insegzyse, inclysis yoznele se
ylimensyze.
3.3.2. Se conecseyz[ insz[zile S ]i CLK, yig. 16.18, ly ie]izile Y 0 (Y-4) ]i
Y0 (Y-14) yle SY1 ]i SY2 @n zegim se nym[z[soyze comynsyse se YSM. Ie]izile
Q ]i se conecseyz[ ly YS, yi\ii C0 ]i C1.
3.3.3. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.3.4. Se seziyic[ cozecsy yync\ionyze y CYY-S conyozm syyelylyi 16.5
complesys cy coloyny CLK.

3.4. Ssysiyl cizcyisylyi yyscylyns yissyyil - JK Myssez-Slyse


180 Lyczszes nz. 13

Se ysilizeyz[ cizcyisyl insegzys CSY 472, yig. Y.9 - ynex[.


3.4.1. Se conecseyz[ insz[zile J1, K1 (cy J2, J3, K2, K3 - neconecsyse) ly
ie]izile Y1 (Y-5) ]i Y0 (Y-4) yle SY1 ]i inszyzey se sycs ly ie]izey Y0 (Y-14) y SY2
(SY1 ]i SY2 @n zegim se nym[z[soyze comynsyse se YSM). Ie]izile Q ]i se
conecseyz[ ly YS, yi\ii C0 ]i C1.
3.4.2. Se ylimenseyz[ cizcyisele plysyozmei se ly syzsy se 5S.
3.4.3. Se ini\iylizeyz[ yissyyilyl conecs`ns sempozyz pinyl ly mys[ ]i se
seziyic[ yync\ionyzey conyozm syy. 16.8.
3.4.4. Cy Jn=Kn=1 se conecseyz[ ly inszyzey y CYY ie]izey Y-30 y GSY.
Cele soy[ insz[zi yle osciloscopylyi cy soy[ sposyzi cyleg semnyle se ly inszyzey ,
zespecsis ie]izey Q y yissyyilylyi JK, conyozm schemei sin yig. 16.19.
+Scc

(S-30) J Q
GSS
K CH-1 CH-2

Yig. 16.19. Monsyj expezimensyl penszy ssysiyl zegimylyi sinymic yl CYY-JK-MS


Se oysezs[ sisizyzey se yzecsen\[ zeylizys[ se "celyly se memozie", pzecym
]i comynsy pe yzons sesczesc[soz y yissyyilylyi.

4. Con\inysyl zeyezysylyi

4.1. Monsyjyl expezimensyl penszy ssysiyl CYY-ZS ysinczon ]i syyelyl se


yync\ionyze;
4.2. Monsyjyl expezimensyl penszy ssysiyl CYY-ZS sinczon ]i syyelyl se
yync\ionyze;
4.3. Monsyjyl expezimensyl penszy ssysiyl CYY-S sinczon ]i syyelyl se
yync\ionyze;
4.4. Monsyjyl expezimensyl penszy ssysiyl CYY-S Myssez-Slyse ]i syyelyl
se yync\ionyze;
4.5. Monsyjyl expezimensyl penszy ssysiyl CYY-S ]i syyelyl se
yync\ionyze;
4.6. Monsyjyl expezimensyl penszy ssysiyl CYY-JK Myssez-Slyse (zegim
ssysic ]i sinymic) ]i syyelyl se yync\ionyze;
4.7. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 181

LYCZYZEY NZ. 17

ZEGISSZE

1. Scopyl lycz[zii
Lyczyzey @]i pzopyne ssysiezey sysyzoz zegimyziloz se lyczy yle
zegisszylyi ynisezsyl yisizec\ionyl se 4 yi\i (SN 74194, yig. Y.18 - ynex[).

2. Yspecse seozesice

2.1. Genezylis[\i

Zegisszele syns cizcyise elecszonice cyze pezmis ssocyzey ]i/syy


seplysyzey ynoz cysinse se cos yinyz.
Poznins se ly yceyss[ seyini\ie, zegisszele se pos clysiyicy @n: zegissze
pyzylel (se ssocyze), zegissze se seplysyze sezie, zegissze comyinyse (sezie-pyzylel
182 Lyczszes nz. 13

syy pyzylel-sezie) ]i zegissze ynisezsyle.

2.2. Zegisszyl pyzylel

Zegisszyl pyzylel (se ssocyze, sympon), yig. 17.1, esse yozmys sin n
yissyyili se sip S yc\iony\i sinczon se yn sycs comyn.

I0 I1 In-1
CLK
.......
CLK S CLK S CLK S
.......

Q Q Q

Q0 Q1 Qn-1
Yig. 17.1. Schemy genezyl[ y ynyi zegisszy pyzylel

#n momensyl yplic[zii sycsylyi, cys`nsyl yinyz se n yi\i pzezens ly


insz[zile
I0, I1, ..., In-1 esse @nsczis @n cele n celyle se memozie ]i poyse yi cisis ly ie]izile
Q0, Q1, ..., Qn-1.
Yync\iy pzincipyl[ y ynyi yssyel se zegisszy esse yceey se y ssocy
sempozyz ynymise conyigyzy\ii yinyze @n scopyl ynyi ycces y]oz ly ele @n
sesezey pzelycz[zii.
Zegisszyl pyzylel esse memoziy zoneloz se sisez[ myxim[ sinsz-yn sissem
sigisyl se pzelyczyze y syseloz.

2.3. Zegisszyl se seplysyze

Zegisszyl se seplysyze sezie, yig. 17.2, esse yozmys sin 4 yissyyili se sip S
Myssez-Slyse.

SIN S0 Q0 S1 Q1 S2 Q2 S3 Q3 SOYS

CLK CLK CLK CLK


CLK
Yig. 17.2. Schemy genezyl[ y ynyi zegisszy se seplysyze sezie

#n simpyl yync\ion[zii, lysch-yzile se sip "myssez" syns seschise simylsyn


penszy CLK=0, cele se sip "slyse" yiins @nchise. #n simpyl szynzi\iei sin 0 @n 1
y semnylylyi se CLK, lysch-yzile "myssez" se ylocheyz[ iyz cele "slyse" se seschis ]
i pzimesc inyozmy\iy sin "myssez". Se zemyzc[ yypsyl c[ @n nici yn momens ny
exiss[ o cyle "seschis[" @nsze inszyzey ]i ie]izey zegisszylyi.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 183

Pe yyzy schemei sin yig. 17.2 pysem sczie yzm[soyzele zely\ii:


SOYSn=Q3n=S3n-1=Q2n-1=S2n-2=Q1n-2=S1n-3=Q0n-3=S0n-4=SINn-4
(17.1.)
Se oysezs[ c[ inyozmy\iy SIN yjynge ly ie]izey zegisszylyi syp[ 4 impylsyzi
se sycs.
Zegisszele se seplysyze pos yi consszyise ys`s @n syziynse ssysice c`s ]i
sinymice. #n cyzyl sszycsyziloz sinymice sy szeyyi impys[ o yzecsen\[ minim[ y
semnylylyi se ceys penszy cy sysele @nsczise @n celylele se memozyze s[ se poys[
zegenezy sigyz pzin szynsyezyl @n celylele yzm[soyze
Zegisszele se seplysyze sezie pos yi ysilizyse cy memozii cy ycces sezie
(SYZ - Seziyl Ycces Memozy/Zegissez). Ele syns consszyise penszy yn nym[z
yoyzse myze se yi\i, cze]sezey nym[zylyi se celyle se memozyze neys`ns nici yn yel
se implicy\ii ysypzy nym[zylyi se conexiyni exsezne yle insegzysylyi.

2.4. Zegissze comyinyse

Cele soy[ sipyzi se zegissze szysyse myi sys syns ysilizyse @n yplicy\ii
@n cyze

szynsyezyl syseloz se yyce yie nymyi pyzylel, yie nymyi sezie.


Zegisszele comyinyse pezmis szecezey se ly szynsyezyl pyzylel ly cel sezie
]i insezs.
#n yig. 17.3 pzezens[m yn zegisszy comyinys (pyzylel-sezie syy sezie-
pyzylel) se 4 yi\i.

SI I0 I1 I2 I3

S/P

1 2 1 2 1 2 1 2

S S S S

CLK Q CLK Q CLK Q CLK Q

CLK
Q0 Q1 Q Q (SO)
Yig. 17.3. Schemy genezyl[ y ynyi zegisszy pyzylel-sezie2 syy sezie-pyzylel3
184 Lyczszes nz. 13

Penszy S/P = 0, syns seschise poz\ile 2 ]i sysele se inszyze I 0, I1, I2, I3 yy


ycces ly insz[zile celoz 4 yissyyile. #nc[zcyzey pyzylel yze loc @n momensyl
yplic[zii impylsylyi se CLK.
Penszy S/P = 1, zegisszyl zeylizeyz[ o seplysyze sezie y syseloz se ly
ss`ngy ly szeypsy, cy c`se yn yis penszy yiecyze impyls se CLK.
Zegisszyl yync\ioneyz[ cy yn consezsoz pyzylel-sezie, sysele yiins
inszosyse pyzylel ly insz[zile I0, I1, I2, I3 ]i yiins exszyse sezie ly ie]izey SO (Seziyl
Oyspys) y cizcyisylyi.
#n zegim se consezsoz sezie-pyzylel, sysele se inszosyc se o
myniez[ seziyl[ ly inszyzey SI (Seziyl Inpys) ]i syns exszyse pyzylel ly ie]izile Q 0,
Q1, Q2, Q3.

2.5. Zegisszyl ynisezsyl yisizec\ionyl se 4 yi\i

Zegisszyl ynisezsyl yisizec\ionyl se 4 yi\i SN 74194, yig. 17.4,


ycopez[ pzycsic soyse syziynsele se zegissze pzezensyse ynsezioz.
Cyzycsezissicile yync\ionyle yle ycessyi sip se zegisszy syns pzezensyse
@n syyelyl se yync\ionyze - syy. 17.1.

ZI(2) I0(3) I1(4) I2(5) I3(6) LI(7)


S0(9)

S1(10)

Q Q Q Q

CLK CL CLK CL CLK CL CLK CL

CLK(11)

Q0(15) Q1(14) Q2(13) Q3(12)


(LO) (ZO)
Yig. 17.4. Zegisszyl ynisezsyl yisizec\ionyl se 4 yi\i (SN 74194)

Cizcyisyl insegzys SN 74194 pzezins[ comenzi logice speciyle cyze-i


Poz\i SSL cy 3 ss[zi 185

spozesc someniyl se yplicyyilisyse. Yync\ionyzey sinczon[ y cizcyisylyi esse


sesezminys[ se cele soy[ insz[zi se selec\ie y mosylyi se lyczy, S 0 ]i S1. Syp[ cym
zezyls[ ]i sin syyelyl se yync\ionyze, sysele pos yi inszosyse ]i seplysyse se ly ss`ngy
ly szeypsy, se ly szeypsy ly ss`ngy, syy inszosyse pyzylel, @nc[zc`ns simylsyn @n
zegisszy so\i cei 4 yi\i. Syc[ ymyele insz[zi se selec\ie S 0 ]i S1 syns @n ssyze "jos",
sysele exissense @n zegisszy syns p[sszyse. Sezminylel ZI (Zighs Inpys) ]i LI
(Leys Inpys) syns insz[zi seziyle penszy seplysyzey ly szeypsy, zespecsis ly ss`ngy y
syseloz ]i ny insezyezeyz[ @n nici yn yel cy opezy\iyney se @nc[zcyze pyzylel y
syseloz.
Insz[zile se selec\ie ]i se syse szeyyie s[ se ssyyilizeze cy yn ynymis
insezsyl se simp @nyinsey ypyzi\iei yzonsylyi pozisis yl CLK, ele sesenins ycsise
nymyi syp[ ycess momens.

Syy. 17.1. Syyelyl se yync\ionyze yl zegisszylyi ynisezsyl SN 74194

Mos se
opezyzeInsz[ziIe]iziCLK
S1S0ZILIInQ0Q1Q2Q3}sezgezeXLXXXXXLLLLHolsXHl(y)l(y)XXXq0q1q2q3Seplys
yze
ly ss`ngyHhl(y)XlXq1q2q3LHhl(y)XhXq1q2q3HSeplysyze
ly szeypsyHl(y)hlXXLq0q1q2Hl(y)hhXXHq0q1q2#nc[zcyze pyzylel

H
h
h
X
X
in
i0
i1
i2
i3
H = nisel se sensiyne zisicys;
h = isem, ssyyilis ynsezioz szynzi\iei LH y CLK;
L = nisel se sensiyne coyoz`s;
l = isem, ssyyilis ynsezioz szynzi\iei LH y CLK;
in(qn) = ss[zile insz[ziloz (syy ie]iziloz) ssyyilise ynsezioz szynzi\iei LH y CLK;
X = insiyezens;
 = szynzi\ie LH y CLK.
Nos[: (y) Szynzi\iy HL y insz[ziloz S0 ]i S1 szeyyie s[ se pzosyc[ nymyi @n simp ce CLK
esse H penszy opezy\ii consen\ionyle.
186 Lyczszes nz. 13

3. Sesy[]yzyzey lycz[zii
Penszy ssysiezey zegisszeloz pzezensyse @n cyszyl pyzygzyyylyi 2, se sy
ysilizy plysyozmy se lyyozysoz ]i cizcyisyl insegzys SN 74194, yig. Y.18 - ynex[.
Conexiynile necesyze penszy yyny sesy[]yzyze y lycz[zii syns:
- Ie]izile sisizozylyi se yzecsen\[ SY 1 @n zegim se nym[z[soz comynsys
pzin YSM1, cy insz[zile se syse yle SN 74194, yssyel:
Y0 (Y-4) - I0 (3);
Y1 (Y-5) - I1 (4);
Y2 (Y-6) - I2 (5);
Y3 (Y-7) - I3 (6);
- Ie]izile sisizozylyi se yzecsen\[ SY 2 @n zegim se nym[z[soz comynsys
pzin YSM2, cy insz[zile se selec\ie yle SN 74194, yssyel:
Y0 (Y-14) - S0 (9);
Y1 (Y-15) - S1 (10);
- Cele soy[ sysse se zezezs[ sin ylocyl YS yl plysyozmei, pzimy
conecsys[ ly + iyz cey se-y soyy ly mys[, cy sezminylel se CLK (11) ]i CL (1) yle CI
SN 74194;
- Cizcyisele se semnylizyze C0, C1, C2 ]i C3 sin ylocyl YS yl plysyozmei,
cy ie]izile Q0 (15), Q1 (14), Q2 (13) ]i Q3 (12) yle SN 74194;
- Yoznele syzsei se ylimensyze se 5S cy pinii se ylimensyze 16 ]i 8 yi
SN 74194.

3.1. Ssysiyl zegisszylyi pyzylel

3.1.1. Se cypleyz[ sensiyney se ylimensyze ]i se zeseseyz[ sisizoyzele se


yzecsen\[ ]i cei 4 yissyyili sin zegisszy.
3.1.2. Yc\ion`ns zepesys syssy SM2 se yixeyz[ insz[zile se selec\ie S1S0 =
11, szec`ns zegisszyl @n mosyl se opezyze "@nc[zcyze pyzylel".
3.1.3. Yc\ion`ns SM1 se ssyyile]se o ynymis[ conyigyzy\ie logic[ y celoz 4
yi\i se inszyze (I3I2I1I0).
3.1.4. Yc\ion`ns syssy se CLK, oysezs[m szynsyezyl syseloz se ly insz[zile
I3I2I1I0 ly ie]izile Q3Q2Q1Q0 yle zegisszylyi.
3.1.5. Se zepes[ opezy\iile sesczise ly pcs. 3.1.3 ]i 3.1.4 penszy sisezse
comyiny\ii se inszyze.

3.2. Ssysiyl zegisszylyi se seplysyze sezie

3.2.1. Se zeseseyz[ sisizoyzele se yzecsen\[ ]i cei 4 yissyyili sin zegisszy.


3.2.2. Yc\ion`ns zepesys syssy SM2 se yixeyz[ insz[zile se selec\ie S1S0 =
01, szec`ns zegisszyl @n mosyl se lyczy "seplysyze ly szeypsy".
3.2.3. Se conecseyz[ inszyzey seziyl[ penszy seplysyzey ly szeypsy (ZI) ly
1 logic.
Poz\i SSL cy 3 ss[zi 187

3.2.4. Yc\ion`ns @n mos zepesys syssy CLK, se yzm[ze]se mosyl @n


cyze esolyeyz[ ie]izile Q0Q1Q2Q3 (00001000110011101111).
3.2.5. Se zepes[ pyncsele 3.2.13.2.4 penszy S1S0=10 ]i LI conecsys ly "1"
logic ]i se oysezs[ yync\ionyzey zegisszylyi @n zegim se seplysyze se ly szeypsy ly
ss`ngy (00000001001101111111).

3.3. Ssysiyl zegisszylyi (consezsozylyi) pyzylel-sezie

3.3.1. Yzm`ns py]ii sesczi]i ly pyncsyl 3.1 se @nsczie @n zegisszy o


comyiny\ie yinyz[, se exemply 0101.
3.3.2. Pyn`ns S1S0=01, oysezs[m ie]izey seziyl[ y syseloz ly pinyl ZO, syy
yc\iyney impylsylyi se sycs.
3.3.3. Pyn`ns S1S0=10, oysezs[m ie]izey seziyl[ y syseloz ly pinyl LO, syy
yc\iyney impylsylyi se sycs.

3.4. Ssysiyl zegisszylyi (consezsozylyi) sezie-pyzylel

3.4.1. Se seconecseyz[ ie]izile SY1 se ly insz[zile I0, I1, I2, I3 yle


zegisszylyi ]i se conecseyz[ ie]izey Y0 (Y-4) y SY1 ly inszyzey seziyl[ ZI (2) y
zegisszylyi.
3.4.2. Yc\ion`ns zepesys syssy SM 2 se yixeyz[ insz[zile se selec\ie
S1S0=01.
3.4.3. Se zeseseyz[ yissyyilii zegisszylyi.
3.4.4. Yc\ion`ns syccesis SM1 ]i CLK se sy @nsczie seziyl, se ly
ss`ngy ly szeypsy, o syccesiyne se 0 ]i 1 yssyel:
00001000010010100101.
Posiyilisysey cisizii pyzylel y ycessei comyiny\ii logice esse esisens[.
3.4.5. Expezimensyl poyse yi zepesys penszy seziyicyzey @nscziezii
seziyle se ly szeypsy ly ss`ngy, pzin conecsyzey ie]izii Y0 (Y-4) y lyi SY1 ly
inszyzey LI (7) y zegisszylyi ]i yixyzey comyiny\iei S1S0=10.

4. Con\inysyl zeyezysylyi

4.1. Schemy zegisszylyi ynisezsyl yisizec\ionyl se 4 yi\i - SN 74194 (yig.


17.4);
4.2. Syyelyl se yync\ionyze (syy. 17.1);
4.3. Schemele yloc necesyze penszy zeylizyzey expezimenseloz,
complesyse cy nym[zyl piniloz zespecsisi;
4.4. Oysezsy\ii pezsonyle yle ssysensylyi.