MORFOLOGI

Definisi Morfologi 1. Morfologi ialah bidang yang mengkaji struktur kata, binaan kata, bentuk kata dan golongan kata. 2. Struktur kata ialah susunan bentuk bunyi ujaran atau lambang (tulisan) yang menjadi unit bahasa yang bermakna. 3. Unsur-unsur yang membina sesuatu kata dikenali sebagi morfem. 4. Golongan kata ialah proses menjeniskan kata dengan berpandukan fungsinya sama ada kata nama, kata kerja, kata adjektif dan kata tugas.

*Morfem Morfem ialah unit terkecil yang menjadi unsur perkataan. Sekiranya kata tidak boleh dipecahkan kepada unit bermakna atau nahu yang lebih kecil, maka kata-kata ini terdiri daripada satu unit atau satu morfem. Misalnya minum. Minum tidak akan berfungsi dan memberi makna jika dipecahkan kepada mi dan num. Sebaliknya, kata diminum boleh dipecahkan kepada dua morfem, iaitu di dan minum.Kesimpulannya, perkataan boleh terdiri daripada beberapa morfem. Jenis-jenis morfem Morfem dapat dibahagikan kepada dua iaitu morfem bebas dan morfem terikat Morfem bebas Morfem terikat/imbuhan 1. Dapat berdiri sendiri, misalnya, minum, 1. Bentuk imbuhan, misalnya, mem, per, cuti, sekolah, periksa kan, ber 2. Mempunyai makna sendiri 2. Tidak mempunyai makna, tapi mempunyai fungsi tatabahasa atau nahu. Boleh mengubah makna sesuatu kata, dan seterusnya makna ayat.

Morfem terikat/imbuhan Awalan - ditambah pada bahagian depan kata dasar - cthnya, membaca, menghafal. Akhiran - ditambahkan pada bahagian belakang kata dasar- cthnya simpan kan Sisipan - diselitkan di antara unsur-unsur kata dasar - misalnya, telapak (tapak). Apitan - ditambahkan serentak pada awalan dan akhiran kata dasar. Misalnya, imbuhan per……..an, permainan

PROSES PEMBENTUKAN KATA

*Pengimbuhan

Imbuhan kata nama Kata Nama menerima empat jenis imbuhan; awalan, akhiran, apitan dan sisipan. Imbuhan awalan ialah imbuhan yang berada di hadapan kata akar, contohnya pe(N), me(N), ter dan sebagainya. Imbuhan akhiran terletak di akhir kata akar dan imbuhan apitan mengapit kata akar. Imbuhan sisipan pula tersisip di tengah perkataan. Awalan keAwalan ke- boleh membentuk kata bilangan himpunan, kata bilangan tingkat dan kata nama. Huruf akar akan kekal biarpun setelah digabung dengan kata imbuhan ini. Bukan semua perkataan boleh digabungkan dengan awalan ke-. Kebanyakannya memerlukan akhiran -an untuk membentuk perkataan yang tepat. Kata Akar Kata Terbitan kasih lima tiga tua Awalan pe(N)Awalan pe(N) menerbitkan kata nama, dengan pe(N) boleh wujud dalam bentuk bentuk seperti berikut; pe-, pem-, pen- peng-, dan peny-. Bentuk bentuk imbuhan ini bergantung kepada huruf awal kata akar. Kata akar ini selalunya kata kerja. Awalan pe(N) memberi maksud tertentu kepada perkataan dasar yang diimbuhkannya. Contohnya:
       

kekasih kelima ketiga ketua

Keterangan Penanda orang atau benda dengan memberi tumpuan kepada maksud kata dasar (kata nama) Membentuk kata bilangan tingkat Membentuk kata bilangan himpunan Membentuk kata nama

alatan/perkakas: pembakar, pengasah, penukul, penapis orang yang membuat: penulis, pencipta, pentadbir sesuatu yang menyebabkan jadi...: pengasih, pemanis, pendingin orang yang selalu atau suka...: penidur, pemalas, perokok orang yang mempunyai sifat...:pemalu, pemurah, pembengis milik sifat seseorang: pemuda, pembesar ukuran bagi waktu atau tempat: pemeluk, penanak, pelaung hasil atau kesan daripada sesuatu: penyakit, pendapat

Varian peImbuhan ini digunakan untuk kata akar yang bermula dengan huruf l, m, w, n dan r. Kata Akar lawat lari makan masak nafi rokok wangi Varian penImbuhan ini digunakan untuk kata akar yang bermula dengan c, d, j atau t. Kata Akar curi cuci dengar duduk jual jemput tipu tari tukar tulis Kata Terbitan pencuri pencuci pendengar penduduk penjual penjemput penipu penari penukar penulis Kata Terbitan pelawat pelari pemakan pemasak penafi perokok pewangi

Bagi perkataan yang bermula dengan c, d dan j, kata akarnya kekal tetapi bagi perkataan yang bermula dengan t, huruf pertamanya akan hilang setelah bergabung dengan imbuhan pen-. Varian pemImbuhan ini digunakan untuk kata akar yang bermula dengan huruf b',f dan p Kata Akar baca beri Kata Terbitan pembaca pemberi

buat bantu beli pakai pukul pasang punggah pungut fitnah

pembuat pembantu pembeli pemakai pemukul pemasang pemungah pemungut pemfitnah

Perkataan yang bermula dengan huruf b dan f akan menggunakan huruf akar, tetapi bagi perkataan bermula dengan huruf p, huruf pertama kata akar tersebut akan digugurkan. Varian penyImbuhan ini digunakan untuk kata akar yang bermula dengan huruf s, dengan huruf pertama perkataan tersebut digugurkan. Kata Akar sokong sembah sapu saring Varian pengImbuhan ini digunakan untuk huruf a, g, h, i, dan u. Bagi perkataan yang bermula dengan huruf k, huruf pertama kata akar tersebut akan digugurkan. Kata Akar ambil ajar gosok goreng hantar hisap ikut isi ulang uji Kata Terbitan pengambil pengajar penggosok penggoreng penghantar penghisap pengikut pengisi pengulang penguji Kata Terbitan penyokong penyembah penyapu penyaring

Perkataan yang bermula dengan k boleh diimbuhkan untuk pe-. Kata dasar dikekalkan tanpa mengira huruf pertama. sebutan perkataan berubah misalnya pengambil (ambil) akan disebut sebagai pe-ngam-bil dan penguji (uji) disebut pe-ngu-ji. Berikut merupakan contoh contoh kata terbitan: Kata Akar kerja kenal karang khayal kritik keluar kesan Jenis Imbuhan pepengpengpengpengpengepengeKata Terbitan pekerja pengenal pengarang pengkhayal pengkritik pengeluar pengesan Kata Terbitan pengecat pengebom pengetin pengesah Jika diperhatikan. s. Berbeza dengan huruf yang bermula dengan konsonan (kecuali k. t dan p) bunyi perkataan asal akan dikekalkan seperti penggosok disebut peng-go-sok’ .atau penge. peng. perkataan yang mempunyai dua huruf konsonan di awal perkataan seperti kritik dan khayal akan mengekalkan kata dasarnya dan menggunakan imbuhan peng-. Bagi perkataan yang bermula dengan huruf vokal. Kata Akar cat bom tin sah Kesamaran: Imbuhan untuk k Imbuhan untuk huruf k berubah mengikut perkataan tersebut.Varian pengeImbuhan ini digunakan untuk perkataan yang terdiri daripada satu suku kata.

Jepun telah menduduki Tanah Melayu selama lebih kurang empat tahun.. Contohnya dalam ayat (1) „bapa‟ sebagai objek tepat menerima surat bukannya benda yang dikirimkan kepada seseorang. Objek-objek tersebut menerima sesuatu daripada perbuatan yang dilakukan oleh pelaku.. Imbuhan Me N.Imbuhan MeN.i Pagar Memagari = Meletakkan sesuatu (kata Nama) sebagai pagar Pukul Memukuli = Melakukan perbuatan (kata kerja) berkali = kali pada objek Duduk = Menduduki Melakukan perbuatan (kata kerja) pada objek Kirim = Mengirimi Menyebabkan objek (kata kerja) menerima sesuatu Contoh 1. 2.. Analisis Dalam ketiga-tiga ayat di atas..i.i juga terbentuk daripada beberapa kelas kata dasar dan membawa makna yang tertentu. Dia akan mengirimi bapanya sepucuk surat pada setiap bulan.... Dia memukuli lembu yang memasuki kebunnya dengan sebatang kayu.i Pembentukan Imbuhan Me N. Kata Dasar Imbuhan Me N. 3. . semua objek kena secara tidak langsung..

i dengan ayat-ayat yang menerima apitan Me N... Lihat contoh ayat berikut untuk pemahaman yang lebih jelas. Orang tua itu memukuli anaknya dengan sebatang tongkat. Kanak-kanak membalingi rakannya dengan sebiji bola..kan s eperti yang telah dibincangkan. Terdapat juga apitan Me N.. . Perbezaan Makna Dalam Imbuhan Me N.i. Dalam konteks ayat (1).i menunjukkan maksud perbuatan yang berulang-ulang dilakukan ke atas objek tepat. 3..... Maksud ayat juga menunjukkan bahawa objek tepat tidak bergerak tetapi objek sipi yang bergerak menuju ke arah objek tepat.Maksud Imbuhan Me N. menunjukkan maksud objek tepat menerima sesuatu daripada pelaku perbuatan. Perbezaan yang paling ketara ialah apabila kedua-dua imbuhan apitan ini menggunakan kata dasar yang sama dan menerima dua objek iaitu objek tepat dan objek sipi... isterinya menerima rantai mutiara. Contoh 1..kan dan Imbuhan Me N.i Secara umum. Dia menghadiahi isterinya seutas rantai mutiara. manakala benda yang diterima daripada perbuatan itu dinyatakan sebagai objek sipi. 2. rakannya menerima balingan dan ahli sukan menerima kurniaan. Teliti ayat (2) yang menunjukkan maksud anaknya menerima pukulan berulang kali..i Sekiranya pelajar meneliti pembentukan kedua-dua imbuhan tersebut. Petani itu memagari ladangnya dengan kawat berduri. (3).. Bandingkan ketiga-tiga ayat yang menerima apitan Me N. 4. 5. (4) dan (5) ladangnya menerima kawat berduri.. imbuhan apitan Me N. pelajar akan mendapati terdapat perbezaan yang ketara di antara kedua-dua imbuhan itu. Sultan Selangor telah berkenan mengurniai ahli sukan itu bintang kebesaran sempena Hari Keputeraan baginda.

Contoh 1. Amin melontarkansepotong kayu ke arah lembu itu. (objek tepat) (objek sipi ) 2. Amin melontari lembu itu dengan sepotong kayu. (objek tepat) (objek sipi) 3. Amin membacakan adiknyabuku cerita itu. (objek tepat) (objek sipi) 4. Amin membacabuku cerita itu untuk adiknya. (objek tepat) (objek sipi) Ulasan ringkas Ayat (1) dan (2) menggunakan kata dasar yang sama iaitu lontar (kata kerja) tetapi menggunakan apitan yang berbeza. Oleh itu pembentukan objek dan maknanya juga berbeza. Perkataan melontarkan menunjukkan maksud sepotong kayu sebagai objek tepat menjadi alat atau bahan yang digunakan untuk melakukan perbuatan. Manakala perkataan melontari menunjukkan maksud lembu itu sebagai objek, menjadi penerima perbuatan melontari. Oleh itu jika ayat (1) menerima apitan Me N...kan , maksudnya menunjukkan lembu itu menjadi alat atau bahan untuk perbuatan melontar, ini pasti mustahil kerana tidak mungkin Amin mampu mengangkat lembu itu dan melontarkannya. Rumusan Kekeliruan yang kerap berlaku dalam kalangan pelajar dari segi pembentukan kedua-dua apitan tersebut disebabkan para pelajar kurang memahami maksud perkataan yang digunakan dan kekeliruan membezakan objek tepat dan objek sipi. Oleh itu, para pelajar perlu meneliti imbuhan apitan Me N...kan dan Me N...i dengan meneliti kesesuaian maksud ayat dengan penggunaan objek tepat dan objek sipi yang dinyatakan dalam ayat. Para pelajar juga perlu meneliti logik ayat dari segi maksud sama ada sesuai atau tidak.

Imbuhan MeN...kan Pembentukan Imbuhan Me N...kan Imbuhan Me N...kan membentuk kata kerja transitif yang terbit daripada kata dasar yang terdiri daripada beberapa jenis golongan kelas kata. Penggunaan golongan kata tertentu akan menunjukkan makna yang tertentu apabila menerima imbuhan Me N...kan . Maksud Kata Dasar Imbuhan Me N...kan Buku (kata nama) Membukukan = Menjadikan buku Darat (kata nama) Mendaratkan = Membawa ke darat Gemuk (kata adjektif) Menggemukkan = Menjadikan gemuk Jatuh (kata kerja) Menjatuhkan = Menyebabkan jatuh Beli (kata kerja) Membelikan = Membeli untuk Tindih (kata kerja) Menindihkan = Menggunakan alat Pagar (kata kerja) Memagarkan = Menjadikan sebagai Dua (kata bilangan) Menduakan = Menjadikan dua Contoh ; 1. Pemain pertahanan pasukan itu telah menjatuhkan penyerang pasukan lawan dalam kawasan penalti. 2. Lelaki itu telah menduakan isterinya dengan berkahwin lagi. 3. Dia telah membukukan pengalamannya semasa zaman pemerintahan Britisih. 4. Mereka telah membasahkan kepala masing-masing dengan air sungai itu. 5. Ahmad melontarkan basikal adiknya ke dalam kolam. Analisis Semua ayat yang menerima imbuhan Me N...kan menunjukkan maksud bahawa objek tepatnya (kata nama selepas kata kerja) kena secara langsung oleh perbuatan iaitu kena „jatuhkan‟, kena „duakan‟, kena „bukukan‟ kena „basahkan‟ dan kena „lontarkan‟.

Maksud Dalam Imbuhan Me N...kan Secara umum, imbuhan apitan Me N...kan menunjukkan dua maksud yang kerap menimbulkakn kekelirukan. i) Maksud sesuatu perbuatan itu dilakukan secara langsung kena ke atas objek tepat dalam ayat dan menjadi alat atau bahan untuk melakukan perbuatan ke atas objek sipi Contoh Amin melontarkan sepotong kayu ke arah lembu itu. (objek tepat) (objek sipi) Dalam konteks ayat di atas Amin menggunakan sepotong kayu (objek tepat) untuk melakukan perbuatan ke atas lembu itu (objek sipi). Teliti contoh ayat berikut yang sama maksud pembentukannya dengan ayat di atas. Contoh 1. Petani itu memagarkan kawat berduri di ladangnya. 2. Orang tua itu memukulkan sebatang tongkat ke atas anaknya. 3. Dia menghadiahkan rantai mutiara kepada isterinya. 4. Kanak-kanak itu membalingkan bola kepada rakannya. 5. Sultan Selangor telah berkenan mengurniakan bintang kebesaran kepada ahli sukan tersebut sempena Hari Keputeraan baginda. ii) Maksud sesuatu perbuatan dilakukan ‘untuk’ objek tepat Hal ini bermaksud sesuatu perbuatan itu dilakukan untuk orang lain iaitu pelaku melakukan perbuatan untuk objek tepat manakala objek sipi merupakan sesuatu yang dilakukan perbuatan ke atasnya.

Contoh Amin membacakan adiknya buku cerita itu. (objek tepat) (objek sipi) Dalam konteks ayat di atas bermaksud Amin membaca buku untuk adiknya bukan untuk dirinya, manakala buku iaitu objek sipi merupakan alat yang dibaca dan adiknya sebagai objek tepat merupakan penerima perbuatan Amin. Jika buku cerita mahu dijadikan objek tepat, maka akhiran „kan‟ mesti digugurkan seperti dalam ayat berikut: Contoh Amin membacabuku cerita itu untuk adiknya. (objek tepat) (objek sipi ) Untuk lebih jelas, teliti ayat-ayat berikut: Contoh 1. Ibu menjahitkan kakak sehelai baju kurung sutera. (maksud menjahit untuk kakak) 2. Rahim mencarikan isterinya buah mempelam muda (maksud mencari buah mempelam muda untuk isterinya) 3. Dia melukiskan adiknya sekeping gambar helang. (maksud melukis gambar helang untuk adik)

Kesimpulan Imbuhan Me N...kan menunjukkan maksud objek tepat sebagai alat atau bahan untuk melakukan perbuatan ke atas sesuatu. Selain itu, juga membawa maksud sesuatu perbuatan

buah hati. Walaupun bentuk kata tersebut ternyata mengandungi dua kata dasar. Contohnya setiausaha-setiausaha. setiausaha. Contohnya model linear. bumiputera. Contohnya kaki ayam. Dalam kategori ini termasuk bentuk kata yang digunakan sebagai gelaran seperti perdana menteri. terima kasih. manakala perbuatannya dilakukan ke atas ‘objek sipi. pilih kasih. biru laut. makan angin. . menteri besar. contohnya alatalat tulis. kata majmuk dapat dipisahkan kepada tiga kelompok: Contohnya gambar rajah. jawatankuasa. pesuruhjaya-pesuruhjaya. kuning langsat. raja muda. perkataan yang demikian tetap dieja sebagai satu perkataan. Penggandaan yang melibatkan bentuk yang telah mantap melibatkan seluruh unsur. *Pemajmukan Kata majmuk didefinisikan sebagai bentuk kata yang wujud apabila dua kata dasar atau lebih dirangkaikan menjadi satu kesatuan sintaksis yang membawa makna tertentu. Kata majmuk bertindak sebagai satu unit dan dieja terpisah. Penggandaan kata majmuk melibatkan penggandaan unsur pertama kata sahaja. duit kopi. garis pusat. profesor madya.itu dilakukan untuk benda lain iaitu ‘ untuk objek tepat’ . balai-balai raya. beritahu. kertas kerja. melainkan kata majmuk yang telah mantap. Contohnya antarabangsa. Kata majmuk dapat dibentuk melalui pelbagai cara: duka + cita = dukacita jawatan + kuasa = jawatankuasa pindah milik / dipindahmilikkan tukar ganti / ditukargantikan campur aduk / bercampur aduk temu bual / ditemu bual Terdapat sebilangan kecil kata majmuk yahg penggunaanya sudah dianggap mantap sebagai satu perkataan yang utuh. mata pelajaran. Kata majmuk terbahagai kepada tiga : Berdasarkan jenisnya. kanta tangan.

misalnya: Masam muka. jalan raya. luar biasa. atur cara. air hujan. gambar rajah. Telefon mudah alih.yang terdiri daripada rangkai kata bebas Alat tulis. terima kasih. lapangan terbang. lipas kudung . kereta api. pita suara Kata Majmuk Kiasan i. tebal muka. Peguam Negara. . mogok umum.Kata Majmuk Gelaran Ketua Polis Negara. adat resam. makan angin . Kata majmuk jenis ini mempunyai maksud lain selain maksud sebenarnya. urus setia. Kata yang dipilih untuk digandingkan sama ada daripada kata-kata umum atau istilah khusus. Ketua Setiausaha Negara. curi tulang. Kata gandingan untuk istilah-istilah yang khusus dalam pelbagai bidang. teknologi maklumat.Kata majmuk biasa . Timbalan Menteri. program bahasa. kapal terbang. tengah hari. reka bentuk. meja tulis. Perdana Menteri. Duta Besar. Raja Muda Kata Majmuk Istilah Khusus i. batu kapur. nasi minyak. kertas kerja. kemas kini.Nota Tambahan Kata Majmuk Kata Majmuk Umum Kata majmuk umum terbahagi kepada: i. kuning langsat ii.

(lihat lampiran 1 di bawah) Bentuk Kata Majmuk yang telah Mantap Kata dasar 1 Antara Apa Apa Apa Bagai Barang Beri Bumi Dari Dari Duka Jawatan Kaki Ke Kerja Mana Mata Olah Pada Pesuruh Setia Suka Suruhan Tanda Tanggung Warga Kata dasar 2 bangsa bila kala lagi mana kali tahu putera hal pada cita kuasa tangan pada sama kala hari raga hal jaya usaha rela jaya tangan jawab negara Kata majmuk dieja sebagai satu perkataan Antarabangsa Apabila Apakala Apalagi Bagaimana Barangkali Beritahu Bumiputera Darihal Daripada Dukacita Jawatankuasa Kakitangan Kepada Kerjasama Manakala Matahari Olahraga Padahal Pesuruhjaya Setiausaha Sukarela Suruhanjaya Tandatangan Tanggungjawab Warganegara .Dalam sistem baku. kata majmuk dieja terpisah kecuali beberapa perkataan yang sudah mantap.

. Manakala akhiran.kan Ke.. imbuhan dirangkaikan pada hujung kata yang terakhir.. seperti contoh pada jadual di bawah: Kata Majmuk Apitan kuat kuasa peN. tetapi akan dieja/ditulis sebagai satu perkataan apabila menerima apitan (imbuhan)... Lihat jadual di bawah. kata majmuk diimbuhkan kepada kata pertama dalam kata majmuk berkenaan..Pengimbuhan Kata Majmuk Sungguhpun kata majmuk dieja terpisah. Imbuhan berRmeNpeN-an -kan terima kasih ambil alih cari gali daya serap urus niaga berterima kasih meng ambil alih pen cari gali daya serapan urus niagakan Kata Majmuk garis pusat Kata Majmuk Terbitan ber garis pusat Penggandaan Kata Majmuk Melibatkan unsur pertama kata sahaja.. Contoh:alat-alat tulis gambar-gambar rajah balai-balai raya kapal-kapal terbangsuku-suku kata garis-garis pusatMenteri-Menteri besar Penolong-Penolong Pendaftar .an kemas kini meN...kan lipat ganda anak tiri ibu bapa Ejaan Penguatkuasaan Mengemaskinikan Melipatgandakan Menganaktirikan Keibubapaan meN.an Untuk awalan.

Kata yang digandakan ini dipisahkandengan menggunakan sengkang. iaitu kata nama tunggal.Ada empat jenis kata nama ganda.*Penggandaan   Semua bentuk kata nama. atau sebahagian sahaja. kata nama terbitan dan kata nama majmuk boleh digandakan. Penggandaan ialah proses pengulangan kata dasar sepenuhnya. Ada empat jenis kata nama ganda. kata nama terbitan. iaitu Penggandaan  Semua bentuk kata nama. dan kata nama majmuk. iaitu kata nama tunggal. Contoh-contoh mengikut jenis kata adalah seperti berikut: Kata nama tunggal Alat Budak Rumah Murid Kura Makan Tadika alat-alat budak-budak rumah-rumah Murid-murid Kura-kura Makan-makan Tadka-tadika . iaitu     Gandaan penuh Gandaan separa Gandaan berentak Gandaan makna  Bagaimana pun ada ahli bahasa yang men membahagikan kata ganda kepada tiga jenis iaitu    penggandaan penuh penggandaan berentak pengandaan separa. Penggandaan penuh    Sesuatu kata nama itu digandakan seluruhnya. atau sebahagian sahaja. Penggandaan ialah proses pengulangan kata dasar sepenuhnya. Kata yang digandakan itu boleh terdiri daripada kata nama tunggal. kata nama terbitan dan kata nama majmuk boleh digandakan.

Seluruh kata nama itu digandakan danbunyi-bunyi konsonan dan vokal tertentu diulang dan diubah.Kata nama terbitan Ke tua Pe kebun Makanan Per satuan pe juang Ke dutaan ketua-ketua pekebun-pekebun makanan-makanan persatuan-persatuan pejuang-pejuang Kedutaan-kedutaan Penggandaan Berentak      Pengulangan kata dasar mengikut rentak bunyi kata dasar. 5. konsonan atau sebahagian bunyi kata dasar. Lihat contoh-contoh di bawah. Rentak yang digunakan mungkin pengulangan vokal. penggandaan suku kata awal penggandaan suku kata akhir penggandaan konsonan penggandaan bersisipan penggandaan berakhiran   Bagaimanapun. 2. Penggandaan beretak boleh dibahagikan kepada lima jenis pula. konsonan atau sebahagian bunyi kata dasar. Kata yang digandakan itu dipisahkan dengan menggunakan sengkang (-) Rentak pada pengulangan vokal atau diftong Cerai cerai-berai Hina Hina-dina Sayu Sayur-mayur Rentak pengulangan konsonan gunung Gunung-ganang susap Susap-sasap simpang Simpang-siur . iaitu: 1. atau cara sebutan dan bunyi yang dikeluarkan. Rentak yang digunakan mungkin pengulangan vokal. 4. penggandaan berentak biasanya dilihat daripada aspek fonologi. 3.

dan vokal dalam suku kata akhir berubah.Contoh: Sayur Kuih Lauk sayur mayur kuih-muih lauk pauk Penggandaan konsonan Penggandaan jenis isni hanya mngulkang konsonan dalam kata dasar.Contoh: Gunung Guruh gunung-ganang guruh-garah Penggandaan bersisipan Seluruh kata dasar diulang. tetapi vokalnya berubah. Bentuk gandaannya menerima sisipan –em.Penggandaan suku kata awal Vokal dalam suku kata awal diulang.selepas konsonan pertama bentuk ulangannya.Contoh: Tali Gunung Jari tali-temali gunung-ganang jari jemari . Contoh: Bukit Warna Batu bukit-bukau warna warni batu-batan Penggandaan suku kata akhir Vokal atau konsonan dalam suku kata akhir kekal.

Pengulangan berlaku pada kata dasar dengan dua cara. Kata dasar diulang sepenuhnya dan awalamn dirangkaikan pada bahagian depan kata yang pertama atau atau penggandaan separa depan. Penggandaan boleh berlaku pada kata dasar atau kata terbitan.Contoh: Sayur Biji Barang sayur-sayuran Biji-bijian barang-barangan Penggandaan separa   Penggandaan separa ialah pengulangan sebahagian daripada kata dasar. Lazimnya gandaan penuh menunjukkan jamak. 2. Kata dasar diulang sepenuhnya tetapi imbuhan dirangkaikan di bahagian depan kata yang kedua atau penggandaan separa belakang. Akhiran –an menambahkan maknannya menjadi pelbagai.Penggandaan berakhiran Penggandaan penuh juga bolehmenerima akhiran –an. Kata tunggal (a) Penggandaan separa merupakan varian kepada sesetengah penggandaan penuh. . Pengulangan tetapi dipisahkan dengan sengkang. Suku kata akhir kata dasar digugurkan dan vokal asal suku kata pertama yang dulang dilemahkan menjadi vokal tengah atau / a / Contoh: Kata dasar laki langit suatu budak siku  Penggandaan penuh Laki-laki Langit-langit Satu-satu Budak-budak Siku-siku Penggandaan separa Lelaki Lelangit Sesuatu Bebudak sesiku Kata terbitan (a) penggandaan ini melibatkan kata yang sudah mengalami proses pengimbuhan. 1.

iaitu: a. Imbuhan di depan kata pertama (penggandaan separa belakang) Kata dasar bual cari gila borak akan Kata terbitan Ber + bual Ter + cari Ter + gila Ber + borak Se + akan Kata ganda Berbual-bual Tercari-cari Tergila-gila Berborak=borak Seakan-akan  Imbuhan di depan kata kedua (penggandaan separa depan) Kata dasar anak kejar Kata terbitan Ber + anak Men + kejar Kata ganda Anak-beranak Kejar-mengejar Penggandaan Makna  Kata nama tertentu digandakan dengan perkataan yang sama maknanya. Contoh: Ipar Ipar Saudara ipar duai ipar lamai saudara mara Makna Penggandaan Ada empat makna tambahan kepada kata nama apabila digandakan. menunjukkan banyak buku ketua jabatan gunung bukit b. membentuk nama haiwan biri-biri kupu-kupu kunang-kunang buku-buku ketua-ketua jabatan-jabatan gunung-ganang bukit-bukau .

Ketua Setiausaha Negara. Menunjukkan pelbagai jenis sayur kuih saudara sayur-mayur kuih-muih saudara-mara langit-langit (menyerupai langit) siku-siku (menyerupai siku) orang-orang (menyerupai orang) BENTUK KATA *Kata Majmuk Kata Majmuk Umum Kata majmuk umum terbahagi kepada: i. lapangan terbang. kereta api.yang terdiri daripada rangkai kata bebas Alat tulis. kertas kerja. Kata yang dipilih untuk digandingkan sama ada daripada kata-kata umum atau istilah khusus. nasi minyak. urus setia. luar biasa. Raja Muda Kata Majmuk Istilah Khusus i. batu kapur. terima kasih. teknologi maklumat. air hujan. Contoh: Telefon mudah alih. Kata majmuk biasa . membentuk nama bagi benda yang menyerupai langit siku orang d. kemas kini. gambar rajah. jalan raya. Duta Besar. atur cara. Peguam Negara. tengah hari. kapal terbang. meja tulis.c. mogok umum. Timbalan Menteri. kuning langsat ii. pita suara . Kata gandingan untuk istilah-istilah yang khusus dalam pelbagai bidang. program bahasa. Perdana Menteri. reka bentuk. adat resam. Kata Majmuk Gelaran Ketua Polis Negara.

Kata Majmuk Kiasan i. Kata majmuk jenis ini mempunyai maksud lain selain maksud sebenarnya.(lihat lampiran 1 di bawah) Lampiran 1 Bentuk Kata Majmuk yang telah Mantap Kata dasar 1 Antara Apa Apa Apa Bagai Barang Beri Bumi Dari Dari Duka Jawatan Kaki Ke Kerja Mana Mata Olah Pada Pesuruh Setia Suka Suruhan Tanda Tanggung Warga Kata dasar 2 Bangsa Bila Kala Lagi Mana Kali Tahu Putera Hal Pada Cita Kuasa Tangan Pada Sama Kala Hari Raga Hal Jaya Usaha Rela Jaya Tangan Jawab Negara Kata majmuk dieja sebagai satu perkataan antarabangsa Apabila Apakala Apalagi Bagaimana Barangkali Beritahu Bumiputera Darihal Daripada Dukacita jawatankuasa Kakitangan Kepada Kerjasama Manakala Matahari Olahraga Padahal Pesuruhjaya Setiausaha Sukarela Suruhanjaya Tandatangan Tanggungjawab warganegara . misalnya: Masam muka. Dalam sistem baku. tebal muka. lipas kudung dan lain-lain. curi tulang. kata majmuk dieja terpisah kecuali beberapa perkataan yang sudah mantap. makan angin .

.kan Ejaan penguatkuasaan Mengemaskinikan melipatgandakan menganaktirikan keibubapaan dikuatkuasakan persuratkhabaran meN....kan peR... Contoh:alat-alat tulis gambar-gambar rajah balai-balai raya kapal-kapal terbang suku-suku kata garis-garis pusat Menteri-Menteri besar Penolong-Penolong Pendaftar .an di. Lihat jadual di bawah. Imbuhan berRmeNpeN-an -kan terima kasih ambil alih cari gali daya serap urus niaga berterima kasih meng ambil alih pen cari gali daya serapan urus niagakan Kata Majmuk garis pusat Kata Majmuk Terbitan ber garis pusat Penggandaan Kata Majmuk Melibatkan unsur pertama kata sahaja....Pengimbuhan Kata Majmuk Sungguhpun kata majmuk dieja terpisah. tetapi akan dieja/ditulis sebagai satu perkataan apabila menerima apitan (imbuhan). kata majmuk diimbuhkan kepada kata pertama dalam kata majmuk berkenaan.an Untuk awalan. imbuhan dirangkaikan pada hujung kata yang terakhir. seperti contoh pada jadual di bawah: Kata Majmuk kuat kuasa kemas kini lipat ganda anak tiri ibu bapa kuat kuasa surat khabar Apitan peN.kan Ke. Manakala akhiran..an meN...

skru dua suku kata – itu. dan. aku Berasaskan perlaksanaan tatabahasa. Contoh : orang. iaitu perkataan yang diterbitkan melalui proses penggabungan beberapa perkataan dan membentuk satu perkataan yang utuh. Bentuk-bentuk singkatan ini terdiri daripada suku kata atau huruf-huruf tertentu. dan. Kebanyakan kata tunggal dalam Bahasa Melayu mempunyai potensi untuk diperluaskan dengan bentuk terbitan. botol Kata tugas. Contoh : berdikari – berdiri di atas kaki sendiri komuter – keretapi berkomputer kugiran – kumpulan gitar rancak pawagam – panggung wayang gambar . demi. Kata tunggal boleh terdiri daripada satu suku kata dan dua atau lebih suku kata. Contoh : dari. iaitu unit yang yang tidak dapat berdiri sendiri tetapi memerlukan sekurangkurangnya satu unit yang bebas untuk melaksanakan tugas nahunya. kata tunggal dapat dibahagikan kepada tiga jenis:    Kata tunggal yang merupakan unit bebas dan dapat berdiri sendiri sebagai satu perkataan yang bermakna. gitar. Contoh: satu suku kata – am. pada. ubi. roh. pen.*Kata Tunggal Bentuk kata tunggal ialah bentuk kata yang terdiri daripada hanya satu bentuk kata dasar yakni tidak menerima apa-apa bentuk imbuhan atau kata dasar lain. untuk Kata akronim.

Kata Terbitan Berawalan Kata Terbitan Berakhiran Kata Terbitan Berapitan Kata Terbitan Bersisipan Imbuhan ialah unit-unit bahasa yang ditambahkan pada bentuk-bentuk lain yang menyebabkan perubahan makna nahunya..unsur imbuhan yang hadir selepas kata dasar Contoh : imbuhan „-an‟ dalam „makanan‟ à makan+an imbuhan „-kan‟ dalam „kembalikan‟ à kembali+kan c) imbuhan apitan . Bentuk ini tidak lagi produktif dalam pembentukan kata terbitan.*Kata Terbitan Kata terbitan ialah bentuk kata yang mengandungi kata dasar yang mendapat atau menerima imbuhan. 2. Kata terbitan ini terbentuk melalui proses pengimbuhan iaitu proses yang menggandingkan imbuhan pada kata dasar dan menghasilkan empat bentuk kata terbitan : 1. 4.kan‟ dalam „mendebarkan‟ à men+debar+kan imbuhan „pe…. iaitu kata terbitan baru tidak lagi dibentuk dengan imbuhan sisipan Contoh : imbuhan „…er…‟ dalam „keruping‟ imbuhan „…el…‟ dalam „telunjuk‟ .Imbuhan dapat dibahagikan pada empat jenis : a) imbuhan awalan . Contoh : imbuhan „ber‟ dalam „bersukan‟ à ber+sukan b) imbuhan akhiran .unsur imbuhan yang hadir di celahan kata dasar.unsur imbuhan yang ditambahkan pada bahagian hadapan kata dasar.an‟ dalam „pendidikan‟ pen+didik+an d) imbuhan sisipan . 3.imbuhan yang hadir secara melingkungi kata dasar iaitu dua bahagian imbuhan yang hadir serentak pada awal dan akhir perkataan Contoh : imbuhan „men….

perasaan (‘pe…an’) kelainan. kata kerja terbitan. melukakan (‘me…kan’) beralaskan. berlaukan („ber…kan‟) diyakini. merasa (‘me’) berjalan. berkati („-i‟) Kata Terbitan Berapitan Kata terbitan berapitan dapat wujud dalam kata nama terbitan. berserta („ber‟) c) Kata Adjektif : terbesar. supranasional („supra‟) b) Kata Kerja : melawan. kata kerja terbitan. pembuat („pem‟) suprakelas. berganti. seniwati („-wati‟) nasionalisme. Contoh : a) Kata Nama : pelaksanaan. buatkan (‘-kan’) duduki. disirami („di…i‟) dipergunakan („diper…kan‟) memperdagangkan („memper…kan‟) keselesaan („ke…an‟) . tercantik (‘ter’) secerah. Contoh : a) Kata Nama : pelari.dan kata adjektif terbitan. senipis („se‟) Kata Terbitan Berakhiran Kata terbitan berakhiran dapat wujud dalam kata nama terbitan dan kata kerja terbitan sahaja. patriotisme („-isme‟) b) Kata Kerja : gunakan. mengikat. mainan (‘-an’) sasterawan.Kata Terbitan Berawalan Kata terbitan berawalan dapat wujud dalam kata nama terbitan. turuti.dan kata adjektif terbitan. besarkan. jahitan. setebal. kedukaan („ke…an‟) b) Kata Kerja : memainkan. seniman („-man‟) peragawati. perakus ( imbuhan ‘pe’) pembawa. angkasawan („-wan‟) budiman. Contoh : a) Kata Nama : pakaian.

juga dikenali sebagai kata sifat. kejap. warna contoh: merah. Kata-kata dalam golongan kata adjektif menerangkan keadaan atau sifat sesuatu nama atau frasa nama.. panjang. cerdik. lurus . masih lebat lagi.. sekali Jenis .’) keruping.er. dalam.c) Kata Adjektif : kemelayuan (‘ke…an’) Kata Terbitan Bersispan Bentuk sisipan tidak lagi produktif dalam pembentukan kata terbitan. sangat.jenis kata adjektif Kata adjektif terbahagi kepada 9 subgolongan: 1. berani. kukuh. kemas. ialah kata yang menjadi inti dalam frasa adjektif seperti manis sekali. lemah.. Bentuk-bentuk kata sisipan sudah membeku dalam kata terbitan tertentu dan tidak dapat hadir dalam perkataan –perkataan lain kecuali dalam beberapa istilah yang baru dicipta. terkuat 2. tebal. seruling („. secantik. ukuran contoh: pendek. Kata terbitan bersisipan dapat wujud dalam kata nama terbitan dan kata adjektif terbitan. telunjuk (‘. bentuk contoh: bujur.menerangkan sifat keadaan atau seseorang contoh: baik. jingga. Contoh : a) Kata Nama : kelingking. ungu. Kata adjektif boleh dikenali jika kata berkenaan didahului atau diikuti oleh kata penguat seperti amat. sifat . kuning langsat 3. hitam. putih.‟) GOLONGAN KATA *Kata Adjektif Adjektif .. nipis. sudah lama sungguh.el. yakni kata terbitan baru tidak lagi dibentuk dengan sisipan. paling. besar 4.

lambat. cantik. lampau. sunyi.dinyatakan dengan menggunakan kata adjektif biasa. tampan dengar: bising. jarang. deras. Buah betik itu manis. senang. perasaan contoh: takut. benci. waktu contoh: lama. Contoh:   Baju dia cantik. manis.5. lambat.Darjah biasa . hapak sentuh: kesat. jelas. marah. laju. sayang. lalu. seram. senyap bau : busuk. halus. lemak. jauh 7. suntuk. kasar. . jarak contoh: dekat. gembira Darjah Perbandingan Kata Adjektif Darjah perbandingan atau tahap adjektif ada tiga : 1. muram 8. lewat. hampir. payau pandang: buruk. silam 6. lembab. wangi. pahit. jelita. hodoh. licin 9. rindu. segera. kerap. lazat. pedas. cara contoh: selalu. kadang kadang. hangit. pancaindera rasa: contoh: sedap.

2.menerangkan adjektif paling atau penghabisan. mengambil. Contoh:    Gunung Kinabalu ialah gunung yang paling tinggi di Malaysia. 3. 2. Ayat mesti ada penyambutnya ( objek ) 3. Darjah penghabisan : .Kata Kerja Tak Transitif A. mendermakan. mempersilakan. Buah jambu itu semanis gula. membacakan. Contoh:   Tenaganya sekuat Badang.Darjah perbandingan : . Kata Kerja Transitif (KKT) 1. lebih atau kurang. menduduki. Kata Kerja Transitif B. Kata Kerja TransitIf ialah segala perbuatan yang dilakukan oleh pembuatnya kepada benda lain.merupakan perbandingan sama. Benda yang kena oleh perbuatan itu dipanggil penyambut (objek ). Menara KLCC bangunan yang ter tinggi di Malaysia Dialah yang paling pandai dalam *Kata Kerja Kata kerja terbahagi kepada : A. . Kata kerja ini biasanya mempunyai imbuhan „me-„ sama ada sebagai awalan atau sebahagian daripada imbuhan contohnya.

kan.memper. (b) Orang ramai diminta menjauhi kawasan itu. perempuan itu menjual sayur.. 3. menangkap ialah perbuatan melampau dan seekor burung ialah benda yang kena buat atau penyambut." kata ketua kampung. men . (d) Jangan suka memperdaya orang yang lemah.. (c) "Kita tidak harus membiarkan perkara ini berterusan. Contoh ayat : 1.1. menulis ialah perbuatan dan surat ialah benda yang kena buat atau penyambut.. Dalam ayat ketiga Bapa ialah pembuat. men . Kucing itu menangkap seekor burung. 2. Kata kerja transitif (KKT)  ialah kata kerja yang mesti disertai oleh objek.i..kan..   mendengar ialah kata kerja transitif radio ialah objek (kata nama) Kata kerja transitif menggunakan imbuhan men.memper. (e) Pihak polis mempertemukan ibu itu dengan anaknya. dan memper. Dalam ayat kedua Perempuan ialah pembuat. (a) Pak Abu menjala ikan. . menjual ialah perbuatan melampau dan sayur ialah benda yang kena buat atau penyambut.i.... iaitu kata nama. Contohnya: Atan mendengar radio. Bapa sedang menulis surat. Dalam ayat pertama Kucing ialah pembuat.

Ayat kedua anjing melakukan tidur. seekor ular. tidak kepada benda lain. Dalam ayat pertama mereka melakukan berjalan. tidak kepada benda lain. semasa berjalan. . 2. 3. Oleh itu KKTT tidak mempunyai penyambut. kuih-muih. Kata Kerja Tak Transitif (KKTT) Kata kerja tak transitif ialah segala perbuatan yang dilakukan oleh pembuat itu sendiri kepada diri pembuat itu sendiri. tidak kepada benda atau orang lain. 2. tidak kepada benda lain. Contohnya : 1. ke sekolah. Mereka berjalan pada hari cuti. 3. Ayat ketiga hujan melakukan turun. Anjing itu sedang tidur. Hujan turun dengan lebatnya semalam. B. 1. dengan kuat ke sekolah. Subjek (pembuat ) Kami Dia Saya Hassan Kata kerja tak Transitif keterangan mandi senyum menyanyi berjalan di kolam itu. seekor lembu.Contoh Tambahan Subjek (pembuat ) Dia suka Jamilah Abidin Ramli Kereta itu Kata kerja transitif penyambut ( Objek ) membaca memukul menjual berjalan melanggar buku.

1 Kata Kerja Tak Transitif 1. (c) Sungai itu mengalir deras. ter. berikan. yakni tidak memerlukan objek lagi. 2.kan. Emak sedang menidurkan adik. Saya sudahi syarahan saya ini dengan ucapan salam.pelajari.3 Kata Kerja Pasif 1. Pekerja itu menurunkan barang-barang dari atas lori. 2.dan sebagainya. Contoh: (a) Ravi belum datang lagi. Halim mengikuti perbualan mereka. Contohnya:angkat... men. Kata kerja tak transitif ialah kata kerja yang dapat berdiri sendiri dalam ayat. Contoh ayat: 1. dan ber. Kata kerja tak transitif ada yang berbentuk asal dan ada yang berimbuhan ber. atasi. ber. 4. 7.7. (b) Murid-murid sedang belajar. Peringatan Tiap-tiap kata kerja tak transitif boleh dijadikan kata kerja transitif dengan menambah „kan‟ atau „i‟ di hujungnya.. Mereka menjalankan jentera itu. Kata kerja pasif ialah kata kerja yang berasal daripada kata kerja transitif tetapi yang tidak berawalan men. 3. 5.. . persilakan. an.

kaupelajari. Kata kerja pasif diri pertama ialah kata kerja pasif yang berimbuhan ku-.berdua-duaan.berdukacita.tersungkur. (a) kata kerja pasif diri pertama (b) kata kerja pasif diri kedua (c) kata kerja pasif diri ketiga 3. kupelajari. 4. 5 Kata kerja pasif diri ketiga ialah yang berimbuhan di-.minum. Ada tiga jenis kata kerja pasif.keluar.melompat.tidur.bersenam. Contohnya: kauangkat.duduk. kuatasi.tertidur. dipelajari. dan dipersilakan NOTA TAMBAHAN KATA KERJA TAK TRANSITIF Kata kerja tak transitif merupakan kata kerja yang dapat berdiri sendiri dan terdiri daripada bentuk yang berikut.berdiri. dipercepat. kaupercepat.berbaring. diberikan. . dan kupersilakan.belajar.berdayung.ber -dayung.berbelanja.bersenam. Berawalan teR-seperti perkataan termenung.dan sebagainya.bergentayangan.terserempak.terhidang dan sebagainya.berpadanan dan sebagainya.brerlarilarian. dan kaupersilakan. kauberikan. Contohnya: kuangkat.berbelanja. kauatasi.      Kata kerja asal –merupakan kata kerja bebas dan tidak berimbuhan seperti perkataan makan. Contohnya: diangkat.menyampuk. kupercepat.terbaring.bermain. Berawalan meN-seperti perkataan menyanyi. Kata kerja pasif diri kedua ialah yang berimbuhan ka-.terjebak.berkeliaran.berdiri.menari dan sebagainya.lahir dan sebagainya.2. diatasi. Berapitan beR-…-an –seperti perkataan berjauhan.memasak.mendarat.masuk. Berawalan beR-seperti perkataan bersalam. kuberikan.datang.bersalaman.

menolak. Ibu sedang tidur di dalam bilik.kata sendi perlu digunakan. Contoh: Ibu sedang tidur. Awalan meN.melontar Apitan meN.berbantalkan.memiliki.menyuruh.berselimutkan. Peringatan.…i menaiki. Contoh: Kata Kerja Transitif Objek membaca buku cerita menaiki basikal menendang bola Kata kerja transitif terdiri daripada beberapa bentuk.berpaksikan dan sebagainya. (kata sendi digunakan untuk memperluas ayat)  Berapitan beR-…-kan seperti perkataan berpandukan.menyakiti .(salah) KATA KERJA TRANSITIF Kata kerja transitif merupakan kata kerja yang memerlukan objek untuk membentuk frasa kerja yang dapat bertugas sebagai predikat dalam ayat.beralaskan.jika ayat tersebut hendak diperluas.mengingati.memaksa.kelima-lima jenis kata kerja di atas boleh berdiri sendiri iaitu dapat dititik selepas perkataan tersebut di dalam ayat.iaitu seperti yang berikut.mencintai.Perkataan berapitan beR-…-kan perlulah diikuti dengan pelengkap dan tidak boleh disertai kata sendi.mendengar.berdasarkan.objek yang hadir selepas kata kerja transitif mestilah terdiri daripada kata nama. Contoh:Mereka mengembara dengan berpandukan peta.(betul) Mereka mengembara dengan berpandukan pada peta.Peringatan.

Imbuhan rangkap memper-yang bergabung dengan kata dasar yang terdiri daripada kata sendi dan kata adjektif tidak boleh disertai akhiran.memperbesar.mempercantik Apitan mempeR…i memperingati.Awalan rangkap mempeR.memperoleh.memperdagangkan. Contoh …memperdalam(Betul) …memperdalamkan (salah) *Kata Nama Perkataan NAMA terbahagi kepada dua bahagian yang besar iaitu NAMA BETUL dan GANTINAMA dan satu lagi dipanggil NAMA TERBITAN.memperlihatkan Awalan teR…tersepak. Contoh…menceritakan masalahnya(Betul) …menceritakan tentang masalahnya(Salah) b.Tidak boleh hadir sebarang perkataan selepas kata kerja transitif selain objek yang terdiri daripada kata nama.terambil.kan. Apitan mempeR…kan mempersembahkan.memperluas. a) Kata Nama Am b) Kata Nama Khas c) Kata Ganti Nama d) Kata Nama Terbitan e) Kata bilangan .mempertontoni.mempersenjatai.terdengar Peringatan a.

ketua raja . Pada akhir ayat Pada awal ayat . guru. dll pejabat. bandar. Kata nama am dapat dibahagikan kepada kata nama yang: (a) konkrit. gajah.pengetahuan Kata nama am hendaklah ditulis dengan menggunakan huruf kecil melainkan pada awal ayat. dan sesutu yang tidak bernyawa seperti tumbuh-tumbuhan. kerani. orang binatang tumbuh. Contoh: Dia sedang menjinakkan seekor gajah. Berikut adalah beberapa contoh kata nama terbitan:     buai . iaitu nama sesuatu yang hanya dapat dibayangkan atau dikhayalkan. Dengan kata lain perkataan Nama Am digunakan bagi menyebut sesuatu secara am atau umum. kampung. Kata Nama Am ialah kata yang digunakan untuk menjelaskan nama sesuatu yang bernyawa seperti orang. doktor. Nama Am 2. kuda. dan sebagainya. burung. rumput. atau dapat dirasa. tempat . Kata nama am konkrit dan abstrak boleh terdiri daripada kata asal dan kata nama terbitan. perempuan. sekolah.1. rumah. 5. Gajah itu berbadan besar. 4. polis. haiwan. askar dll ayam. radio. iaitu nama sesuatu yang dapat dipegang. kerbau anjing. Manusia . benda. Motorkar. negeri dll 3. ikan dll pokok. pulau. pen.Dibahagi kepada dua jenis iaitu Nama Am dan Nama Khas. betik.kerajaan tahu .buaian tua . lalang dll pasir. kayak. buku. atau dapat dilihat (b) abstrak.tumbuhan benda tempat ayah.

Kata nama khas ialah kata nama yang secara khususnya digunakan untuk menyebut nama sesuatu bendasama ada benda yang bernyawa dan yang tidak bernyawa. dll b) orang.dll d) tempat . Shah Alam. Mei Fong. misalnya : Seri Aman. Hikayat Hang Tuah. Menara Tun Razak (pejabat) Keluarga (majalah). judul buku. misalnya : Blacky. Pilot (pen). Dr. Perkataan Nama Khas digunakan bagi menyebut sesuatu yang tertentu. Jepun (negara) Pudu Raya (perhentian bas dan teksi). Seiko (jam) binatang tempat bangunan judul buku benda . nama bangunan. misalnya : Kampung Bahru.Kata Nama Khas 1. misalnya : Cik Rafidah. Kuala Lumpur dll Biasanya huruf pertama perkataan nama khas ini hendaklah ditulis dengan huruf besar. a) benda. Long dll c) binatang . dan sebagainya. Subramaniam Tompok (kucing). Kamus Dewan ( buku) Proton Perdana (kereta). Pak Belang. khusus atau khas. Jalak (ayam) Muar (daerah). 2. Volvo. Parker 45. Sang Kancil. Inspektor Azman. Benda-benda yang bernyawa ialah nama manusia dan nama binatang. Benda-benda yang tidak bernyawa ialah nama tempat. Seremban (bandar). manusia Zaidi. Rentong (novel).

Perbandingan Kata Nama Am dan Kata Nama Khas Kegunaan Benda Kata Nama Am bangunan kereta buku sekolah Kata Nama Khas Bangunan Tabung Haji Proton Saga Bahasa Melayu S.K. Darau Doktor Efendi Puan Zainun Cikgu Azmi Muhamad Fauzi Si Tompok Si Belalang Si Puru Denak Si Murai Terengganu Jerteh Kampung Pasir Akar Tasek Perdana Orang doktor kerani guru budak lelaki kucing lembu katak ayam burung negeri bandar kampung tasek pisang cili jambu limau Binatang Tempat Tumbuhan .

. peng-. Imbuhan yang membentuk kata nama terbitan boleh diletakkan : di awal kata ( awalan ) di akhir kata ( akhiran ) di awal dan di akhir kata ( apitan ) contoh-contoh imbuhan : di awal kata pe. -man.-an.-an.-an. pem-.-an. penge.-an Kata dasar yang diberi imbuhan untuk dijadikan kata nama terbitan terdiri daripada beberapa kelas iaitu :kelas kata kata kerja kata dasar peraga latih bawa lawan oleh untuk lombong rumah guru cantik besar tinggi kata terbitan peragawati latihan pembawaan perlawanan perolehan peruntukan perlombongan perumahan perguruan kecantikan pembesar ketinggian kata sendi kata nama kata adjektif . dan -wan di awal dan di akhir kata per. -an.-an. pen. dan ke. -wati. peng. pe. penge-.Kata nama Terbitan Kata nama Terbitan wujud apabila kata nama am diberi imbuhan. dan kedi akhir kata -nita. per-.-an. pem. pen-.

Suhu di kawasan kutub amat sejuk. Kata Penguat ialah perkataan yang digunakan untuk menguatkan maksud kata adjektif. benar. Kata penguat seperti sekali. dan nian diletakkan selepas kata adjektif (Kata penguat belakang). 5. amat. dan sungguh boleh diletakkan sama ada sebelum atau selepas kata adjektif ( kata penguat hadapan dan belakang) . Rumah itu besar sangat untuk saya dan ibu. 2. Kata penguat seperti sangat. 2. Murid yang paling pintar di sekolah rendah itu ialah Latipah. paling. Contoh 1. Kereta api itu sangat laju.*Kata Tugas Kata Penguat dan Kata Penegas Kata Penguat 1. Kata penguat seperti agak. . 5. 3. Kata penguat boleh hadir sebelum atau selepas kata adjektif. Contoh Paling Terlalu Agak Nian Sungguh Benar Amat 3. Pemandangan di tepi pantai itu sungguh indah. 4. 4. dan terlalu diletakkan sebelum kata adjektif (kata Penguat hadapan).

2. Ayah seorang sahaja yang berbaju Melayu. MAKSUD Perkataan yang digunakan untuk menyambungkan sesuatu perkataan dengan kata nama. 2. 3. 5. 4. Apatah dayaku untuk menolongnya. CONTOH SENDI NAMA Kata sendi Fungsi atau kegunaan Di [tempat / arah] Ke [tempat / arah / masa] Dari [tempat / arah / masa] Daripada [manusia / asal kejadian / sumber / ahli] Pada [tempat / masa / benda / perkara] Kepada [manusia / binatang / naik atau turun / pembahagian] Demi [tujuan] Untuk [tujuan / kepada / bahagian] Bagi [tujuan] . Itulah rumah kakak saya. Contoh -kah Juga Lagi Contoh 1. -lah Sahaja Pun -tah hanya jua memang Kata Sendi Nama 1.Kata Penegas Kata penegas ialah kata yang digunakan untuk memberikan penekanan atau menegaskan bahagian-bahagian yang tertentu dalam ayat. Barang-barang itu dibawa juga ke rumah neneknya. Hanya dia yang belum membayar yuran.

(‘ke’ yang dirapatkan bermaksud ‘imbuhan ‘ke…. (gunakan ‘pada’) Salah: -Dia sampai ke Melaka di waktu malam. 2. arah atau masa’.’ dan bukan kata sendi) Salah: -Dia tinggal dibelakang rumah saya. (arah) -Pos itu terletak diantara tol dengan pejabat. ‘di’ tidak boleh diikuti dengan ‘masa/ waktu/ zaman/ tahun’. (‘di’ yang dirapatkan bermaksud imbuhan ‘di…. (arah) -Ahmad belajar dari pagi kemalam hari. (tempat) -Kami berlari kepokok itu. KESALAHAN PENGGUNAAN KATA SENDI NAMA 1.’ dan bukan kata sendi) Salah: -Dia pergi kebandar itu semalam. ‘ke’ mesti dijarakkan jika diikuti dengan ‘tempat. -Ahmad belajar dari pagi ke malam hari. -Di zaman dahulu ada raja yang zalim. -Dia merantau ke timur Semenanjung. benda atau arah’. -Kami berlari ke pokok itu. (tempat) -Anda sentiasa dihati saya. ‘di’ mesti dijarakkan jika diikuti dengan ‘tempat.3. (masa) Betul: -Dia pergi ke bandar itu semalam. -Anda sentiasa di hati saya. benda. (benda) -Dia merantau ketimur Semenanjung. . 3. Betul: -Dia sampai ke Melaka pada waktu malam. -Pada zaman dahulu ada raja yang zalim. (benda) Betul: -Dia tinggal di belakang rumah saya. -Pos itu terletak di antara tol dengan pejabat.

(arah) -Pemuda bermisai tebal itu berasal daripada Melaka . (sumber) -Peserta itu adalah daripada Persatuan Bahasa Malaysia sekolah saya. (ahli) . (sudah berlaku) Betul: -Saya akan sampai ke sana sebentar lagi. (sumber) -Peserta itu adalah dari Persatuan Bahasa Malaysia sekolah saya. ‘dari’ hanya untuk ‘masa. (tempat) -Kucing itu berlari dari pokok kelapa itu. (arah) -Pemuda bermisai tebal itu berasal dari Melaka . Salah: -Saya akan sampai di sana sebentar lagi. 5. (selain itu gunakan ‘daripada’) Salah: -Saya sampai di sini sejak daripada petang tadi lagi. ‘di’ untuk perkara sudah berlaku. ‘daripada’ hanya untuk ‘manusia. (masa) -Pemandu itu datang dari selatan tanah air. (masa) -Pemandu itu datang daripada selatan tanah air. (benda) Betul: -Saya sampai di sini sejak dari petang tadi lagi. asal kejadian. (ahli) Betul: -Hadiah itu daripada ibu saya di Johor Baharu. (asal kejadian) -Syair ini saya ambil daripada buku Sejarah Melayu Lama. (tempat) -Kucing itu berlari daripada pokok kelapa itu. ‘ke’ untuk perkara belum berlaku. -Dia telah sampai di sana pada petang tadi. (benda) 6. . Salah: -Hadiah itu dari ibu saya di Johor Baharu. (belum berlaku) -Dia telah sampai ke sana pada petang tadi. sumber dan ahli’. (manusia) -Tayar kereta itu diperbuat daripada getah asli. (asal kejadian) -Syair ini saya ambil dari buku Sejarah Melayu Lama.4. (manusia) -Tayar kereta itu diperbuat dari getah asli. arah dan tempat’.

(naik/ turun) -Cikgu Samad membahagikan pelajar itu kepada tiga kumpulan . mereka membantah cadangan saya. Salah: -Saya berlatih badminton di pukul lima petang. (manusia) -Chong Seng memberikan susu pada anak kucingnya . naik/ turun dan pembahagian’. ‘demi’ dan ‘untuk’ tidak boleh digabungkan. (masa) -Dia mengikat kambingnya pada pokok besar itu. (binatang) -Harga minyak telah meningkat kepada USD50 setong. binatang. 9. benda. (perkara) 8. Salah: -Buku itu ada kepada Cikgu Saleha. ‘pada’ untuk ‘masa. . Betul: -Saya pergi ke sekolah demi menuntut ilmu pengetahuan. (manusia) -Chong Seng memberikan susu kepada anak kucingnya . tampat. (naik/ turun) -Cikgu Samad membahagikan pelajar itu pada tiga kumpulan . ‘kepada’ digunakan untuk ‘manusia. (masa) -Dia mengikat kambingnya di pokok besar itu. dan perkara. (binatang) -Harga minyak telah meningkat pada USD50 setong. (gunakan salah satu sahaja) Salah: -Saya pergi ke sekolah demi untuk menuntut ilmu pengetahuan. (perkara) Betul: -Saya berlatih badminton pada pukul lima petang. Salah: -Beri surat ini pada bapa awak dengan secepat mungkin. (benda) -Pada/ Dalam mesyuarat itu. mereka membantah cadangan saya. (benda) -Di mesyuarat itu.7 . Jika ayat mempunyai perkataan ‘ada’ hanya ‘pada’ boleh digunakan walaupun untuk manusia. Betul: -Buku itu ada pada Cikgu Saleha. -Saya pergi ke sekolah untuk menuntut ilmu pengetahuan. (pembahagian) Betul: -Beri surat ini kepada bapa awak dengan secepat mungkin. (pembahagian) 10.

semenjak.Dari sehari ke hari dia membesar.Dari sehari ke sehari dia membesar.dari masa ke masa dia terus tekun berusaha.daripada masa ke semasa dia terus tekun berusaha. sama ada – mahupun. lalu. bukan sahaja . maka b. -Di antara makan dengan minum . Kata hubungan berpasangan : Contoh : oleh sebab – maka. . MAKSUD: Kata hubung ialah perkataan yang digunakan untuk menyambung atau menghubungkan sesuatu kata atau frasa dalam sesuatu ayat.dari semasa ke semasa dia terus tekun berusaha. sambil. atau. 2. 12 . apabila c. . Kata hubung gabungan: Contoh : dan. JENIS KATA HUBUNG: a. antara.dari hari ke hari dia membesar. Pengulangan ‘dari’ untuk masa perlu sama pada bahagian awal dan akhir. -Bandingkanlah di antara anda dengan saya .Dari masa ke semasa dia sedar juga. -Bandingkanlah di antara anda dan saya . dia lebih suka minum KATA HUBUNG 1. Salah: -Sungai itu terletak di antara Melaka dan Johor . . Betul: . dia lebih suka minum. sehingga.11. walaupun – namun. serta. tetapi. biarpun – tetapi. . -Di antara makan dan minum .malah . ‘di antara' mesti diikuti perkataan ‘dengan’. Betul: -Sungai itu terletak di antara Melaka dengan Johor . hingga. .Dari semasa ke semasa dia sedar juga. baik – mahupun. kerana. Kata hubung pancangan: Contoh : sejak. . meskipun – namun. Salah: .

‘hingga/ sehingga’ tidak boleh digunakan bersama-sama dengan ‘ke’. b. -Pelajar itu menghisap rokok atau dadah. Salah: -Awak datang dari Melaka atau Johor. Jangan gunakan dua kali perkataan ‘dan’ untuk tujuan sama dalam satu ayat. .3. Betul: -Dia belajar dari pagi hingga petang hari. -Ibu menghantar saya dari rumah sehingga ke tepi jalan. -Kamu boleh berehat di hotel atau di rumah tumpangan. Jika ‘atau’ digunakan. Betul: -Anda boleh makan atau minum di kantin ini pada waktu rehat nanti. KESALAHAN PENGGUNAAN KATA HUBUNG a. -Ibu menghantar saya dari rumah ke tepi jalan. Betul: -Dia bekerja dan berniaga pada waktu siang serta berehat pada waktu malam. -Kamu boleh membawa buku sejarah atau matematik. c. -Pelajar itu menghisap rokok atau menghisap dadah. Betul: -Awak datang dari Melaka atau dari Johor. -Kamu boleh berehat di hotel dan di rumah tumpangan. perkataan sebelumnya mesti diulang tulis. -Dia belajar dari pagi ke petang hari. d. Gunakan ‘atau’ jika bermaksud membuat pilihan Salah: -Anda boleh makan dan minum di kantin ini pada waktu rehat nanti. -Ibu menghantar saya dari rumah sehingga tepi jalan. (pilih salah satu sahaja) Salah: -Dia belajar dari pagi hingga ke petang hari. -Kamu boleh membawa buku sejarah atau buku matematik. (gunakan berselang dengan ‘serta’) Salah: -Dia bekerja dan berniaga pada waktu siang dan berehat pada waktu malam.

Salah: -Oleh kerana sakit. Jika dua perkara bersifat bertentangan. adik saya lebih suka makan. -Dia malas membuat ulang kaji dan lulus dengan cemerlang. Betul: -Dia kaya tetapi dia kedekut. -Dia malas membuat ulang kaji tetapi lulus dengan cemerlang. dia tidak hadir ke sekolah pada hari itu. h. Betul: -Di antara makan dengan minum. (Jangan gunakan ‘dan’ ) Salah: -Di antara makan dan minum. gunakan ‘dengan’ sahaja. saya lebih suka menulis. g. gunakan ‘tetapi’.e. -Kedudukan rumahnya terletak di antara pejabat pos dengan kedai. Jika ‘di antara’ digunakan untuk ‘pilihan’ atau ‘had’. Salah: -Dia kaya dan dia kedekut. gunakan ‘antara’ : Antara faktor tersebut ialah …….) Salah: -Antara membaca dan menulis. -Kedudukan rumahnya terletak di antara pejabat pos dan kedai. -Rumahnya terletak di antara kedai dengan pejabat pos. -Rumahnya terletak antara kedai dengan pejabat pos. adik saya lebih suka makan. Tidak ada kata hubung ‘oleh kerana’ dalam bahasa Malaysia. (Jika umum. f. Betul: -Di antara membaca dengan menulis. . saya lebih suka menulis. Betul: -Oleh sebab sakit. dia tidak hadir ke sekolah pada hari itu. ‘antara’ perlu diletak imbuhan 'di' jika menunjukkan ‘pilihan’ atau menunjukkan ‘had’ serta bergabung perkataan 'dengan'.

‘Sebab’ tidak boleh diletak di tengah ayat. -Dia terjatuh dari atas pokok maka kaki kanannya patah. ‘oleh sebab’ tidak boleh diletak di tengah ayat.i. Jika perkara pertama berlaku menyebabkan perkara kedua. -Dia tidak hadir ke sekolah sebab terlibat dengan ujian memandu kenderaan. -Dia terjatuh dari atas pokok dan kaki kanannya patah. Salah: -Kerana terlalu gembira. -Kami terpaksa membatalkan lawatan itu oleh sebab hari hujan. Salah: -Dia malas membuat ulang kaji dan dia gagal dalam peperiksaan. dia melompat-lompat sehingga seliparnya putus. j. Betul: -Oleh sebab terlalu gembira. Betul: -Dia malas membuat ulang kaji maka dia gagal dalam peperiksaan. gunakan ‘maka’. -Kami terpaksa membatalkan lawatan itu kerana hari hujan . dia melompat-lompat sehingga seliparnya putus. -Dia tidak hadir ke sekolah kerana terlibat dengan ujian memandu kenderaan. ‘kerana’ tidak boleh diletak di depan ayat.

Subjek dan prediket pula mempunyai unsur-unsur. Bahagian subjek dan predikat. FN + FS = Saya bersekolah di SMK Bandar Tasik Kesuma . Contohnya : Ahmad sedang membuat kerja rumah Contoh ayat di atas terdiri daripada dua bahagian iaitu (i) Ahmad sedang dan bahagian (ii) membuat kerja rumah. POLA-POLA AYAT DASAR 1. 3. iaitu sama ada: frasa nama (FN). frasa adjektif(FA) dan frasa sendi nama (FS) . Ayat dasar ialah ayat yang menjadi dasar atau sumber bagi pembentukan semua ayat lain dalam sesuatu bahasa.SINTAKSIS *Ayat         Ayat ialah binaan yang terdiri daripada unsur ayat. 2. iaitu unit-unit yang membentuk ayat. FN + FK =Pelajar-pelajar berhimpun di dewan besar FN + FA = Ibu saya rajin. merupakan bahagian utama yang membentuk klausa atau ayat bahasa Melayu. Dapat menjadi ayat dasar pada ayat-ayat lain. Daripada pola-pola ayat dasar itu terbit ayat lain iaitu: AYAT TUNGGAL /AYAT MAJMUK /AYAT AKTIF/AYAT PASIF 4 pola ayat dasar ~Pola 1 : Frasa Nama + Frasa Nama (FN + FN) ~Pola 2 : Frasa Nama + Frasa Kerja (FN + FK) ~Pola 3 : Frasa Nama + Frasa Adjektif (FN + FA) ~Pola 4 : Frasa Nama + Frasa Sendi Nama (FN + FS) FN + FN = Abangsayadoktor. frasa kerja (FK).

bilik mesyuarat  o Inti + Penerang Bukan Nama Contoh: seekor burung. gelang kaki. kampung halaman. rumah di kampung  Inti + Inti Contoh: datuk nenek. kasut baharu. Binaan FN boleh terdiri daripada:  Inti + Penerang o Inti + Penerang Nama Contoh: askarMelayu. Contohnya: Buku tebal itu / sudah hilang. teruna dara . Kata nama adalah sebagai kata intinya dan boleh hadir dengan penerang atau tidak. Inti frasa Binaan Frasa Terbahagi kepada 4 jenis:     Frasa Nama (FN) Frasa Kerja (FK) Frasa Adjektif (FA) Frasa Sendi Nama (FS) Frasa Nama Boleh terletak pada bahagian subjek atau predikat.*Frasa Frasa ialah binaan yang terdiri daripada sekurang-kurangnya satu perkataan yang berpotensi untuk menjadi unit yang lebih besar ataupun sederetan perkataan. budakperempuan. pinggan mangkuk.

Frasa Kerja Berfungsi sebagai predikat. Bersifat transitif (dengan objek) dan tak transitif (tanpa objek). Kata kerja sebagai kata intinya.   FK Tanpa Objek FK tanpa objek dengan keterangan (boleh digugurkan) Contoh: Datuk sedang mandi (di sungai itu) Emak sudah pergi (ke pasar)  FK tanpa objek dengan keterangan yang (tidak boleh dgugurkan) Contoh: Ali berada di dalam rumahnya Sarimah menjadi penyanyi   FK Dengan Objek FK dengan satu objek Contoh: Saya menjawab surat itu Penumpang itu menaiki feri  FK dengan dua objek Contoh: Tuhan mengurniakan rahmat kepada makhluk-Nya Kakak memasak makanan untuk kami . Objek yang menjadi penyambut tak langsung dipanggil objek sipi (objek yang kedua).   Objek yang menjadi penyambut langsung dipanggil objek tepat (objek yang pertama).

nian Contoh: Buah durian yang dipamerkan itu besar sekali  Penguat Bebas : amat. sungguh Contoh: Tentera kita sungguh berani / Tentera kita berani sungguh . Berfungsi sebagai:  FA sebagai predikat Contoh: Suara penyanyi itu merdu Warna bajunya kemerah-merahan  FA sebagai unsur keterangan (KK) Contoh: Mereka pulang segera Kereta bergerak terlalu laju  FA sebagai penerang KN dalam predikat Contoh: Nasi lemak masakan popular Usman Awanag Pensyair Agung Mempunyai unsur penguat yang terbahagi kepada 3 jenis:  Penguat Hadapan : paling.Frasa Adjektif Kata adjektif sebagai kata intinya. terlalu Contoh: Suasana di stesen bas itu terlalu bising  Penguat Belakang : sekali. benar.

Jika terdiri daripada beberapa perkataan maka inti frasa hendaklah kata nama. Contoh: Bas awam Basikal adik Basikal Raleigh . Terdiri daripada satu kata sendi nama dan diikuti FN. Antara binaan FS:  Sendi Nama + Frasa Nama Contoh: ke sekolah rendah daripada kayu jati  Sendi Nama + Kata Nama Arah + Frasa Nama Contoh: ke luar jendela dari dalam hatinya  Sendi Nama + Kata Nama Arah + Frasa Nama + Ayat Komplemen Contoh: ke dalam medan pertempuran untuk mempertahankan negara  Sendi Nama + Kata Nama Arah + Frasa Nama + Frasa Keterangan Contoh: di atas pangkuan ibu setiap malam ke utara Semenanjung Malaysia pada tahun hadapan Nota Tambahan Frasa Nama Ingat.Frasa Sendi Nama Tidak ada kata inti. frasa boleh terdiri daripada satu perkataan atau atau beberapa perkataan.

inti frasa ialah bas dan basikal. Rumus Frasa Nama (FN) Kata yang diterangkan.Menerangkan. atau penerang hadir kemudian. Kata yang menyusul ialah penerang frasa. umumnya susunan unsur frasa nama menurut hukum D-M terdapat beberapa kekecualian dalam beberapa keadaan frasa nama yang mempunyai penerangan mengenai nama jawatan atau gelaran dan bilangan bukan ordinal. yakni hukum Diterangkan . Contohnya . atau inti frasa.pisang goreng Sungguhpun begitu. Dalam bahasa Melayu.Contoh di atas. hadir dahulu dan kata yang menerangkan. Perhatikan contoh-contoh kekecualian berikut: Frasa Nama Penerang Perdana Tuan Timbalan Inti Menteri Ahmad Menteri Pelancongan Nota Penerang nama jawatan Penerang gelaran/panggilan Penerang nama jawatan Bilangan Frasa Nama Penjodoh bilangan inti Nota Lapan bilah pedang Semua Enam ekor murid buaya Penerang kata bilangan dan penjodoh bilangan Penerang kata bilangan Kata bilangan dan penjodoh bilangan . peraturan ini dipanggil hukum D-M.

frasa kerja wujud dalam predikat. penerang adjektif yang menerangkan inti frasa hendaklah hadir sesudah inti frasa dn diikuti oleh penerang lain dan diakhiri oleh penentu belakang. Contoh: Inti Kereta Penerang Adjektif berkilat Penerang Kata Nama/Frasa Nama ayah Penentu belakang itu Frasa Kerja (FK) 1. 3. ( i) (kata bantu) + kata kerja + objek + (penerangan) + (keterangan) Tanda kurung menunjukkan unsur yang boleh ada atau tiada. . Binaan frasa kerja secara umumnya sama dengan kata kerja (lihat nota kata kerja) Pembahagian jenis-jenis frasa kerja boleh diringkaskan seperti di bawah: Frasa kerja Frasa Kerja Transitif Frasa Kerja Tak Transitif Frasa kerja tak transitif Frasa kerja tak tanpa pelengkap transitif berpelengap (i) (kata bantu) + kata kerja + (keterangan) ( kata bantu) + kata Tanda kurungan kerja + pelengkap + menunjukkan unsur yang (penerang) + boleh ada atau tiada keterangan tanda kurung menunjukkan unrus yang boleh ada atau tiada. Frasa kerja terbahagi kepada dua jenis. 2. Frasa kerja boleh terdiri daripada satu atau beberapa perkataan dengan kata kerja sebagai intinya.Selain susunan unsur mengikut hukum D-M. (ii) (kata bantu) + kata kerja + objek tepat + objek sipi + (keterangan) (ii) (kata bantu) + kata kerja + (penerang) + (keterangan) Tanda kurung menunjukkan unsur yang boleh ada atau tiada Tanda kurung menunjukkan unsur yang boleh ada atau tiada. Dalam ayat. 4. iaitu frasa kerja transitif dan frasa kerja tak transitif.

. Sebagai unsur keterangan. contoh 2 .Binaan frasa kerja tak transitif berpelengkap Predikat Frasa kerja Frasa nama Kata bantu Kata kerja pelengkap Penerang Mereka Ahmad Saya akan ingin pulang menjadi tinggal ke rumah penyanyi di Klang secepat mungkin yang terkenal Subjek Nota keterangan dalam minggu ini di negara ini pelengkap frasa sendi nama pelengkap kata nama Pelengkap frasa sendi nama Frasa Adjektif Frasa Adjektif sebagai frasa endosentrik berintipati kata adjektif. manakala sebagai unsur penerang FA hadir setelah kata nama atau FN. esok di surau maksud ayat lengkap jika keterangan dibuang. dengan laju.Binaan frasa kerja tak transitif tanpa pelengkap Subjek Frasa Nama Lelaki itu Cikgu bayi itu Jamal Khatib Kata bantu sedang masih sedang akan sedang Predikat Frasa kerja Kata kerja makan menulis merangkak datang berkhutbah Nota Keterangan di atas meja.contoh 1 . di papan hitam. FA hadir setelah kata kerja atau FK. Frasa adjektif boleh menjadi predikat.

Frasa tidak mungkin menjadi ayat yang lengkap tetapi klausa mungkin menjadi ayat yang lengkap kerana klausa mempunyai subjek dan predikat.iaitu klausa bebas dan klausa tak bebas. ia hanya wujud bersama frasa nama.Contoh: Predikat Subjek Ahli Gusti itu Ali Awak Penguat hadapan sungguh sangat Kata Adjektif handal pandai hebat Penguat Belakang Nota betul Frasa sendi nama Frasa sendi nama wujud bersama frasa nama dan mungkin diikuti oleh kata arah sebelum frasa nama. Frasa ini boleh didahului oleh kata bantu Oleh kerana sifatnya eksosentrik. Sebagai unsur ayat. iaitu unsure utama yang wajib untuk status ayat. klausa boleh dibahagikan kepada dua jenis. . Contoh: Predikat Frasa sendi nama Kata sendi nama Kata arah dari arah selatan ke di depan Subjek Kata bantu Alias Rombongan sekolah Kedai Pak Abu akan Frasa nama Tanjung Malim Menara Kuala Lumpur masjid *Klausa Klausa ialah satu lagi unit ayat yang agak berbeza daripada frasa.

Klausa bebas bersifat ayat yang lengkap (ada subjek dan predikat) dan denan itu boleh berdiri sendiri sebagai ayat apabila diucapkan atau dituli. Sebelum ini kita telah melihat binaan ayat dan kita temui ayat dasar dan ayat terbitan. ayat perintah dan ayat seru. Jika dipandang ayatnya dari segi ragamnya. kita dapati pula ayat aktif dan ayat pasif. ayat tanya. Majmuk Pancangan Relatif 2. iaitu ayat yang terdiri daripada satu subjek dan satu predikat. Di samping itu kita juga juga mengkaji pola ayat dasar. Ayat Tunggal  Ayat tunggal ialah ayat terbentuk daripada satu klausa. Majmuk Pancangan Keterangan 4.Klausa bebas. Jika kita amati pula tujuan ayat. Penjenisan ini dibuat berasaskan bilangan klausa dalam ayat berkenaan. Perhatikan contoh berikut: Klausa Subjek Predikat mendengar budak itu radio ujian tadi amat susah jambatan itu jambatan kayu mereka ke pantai Ayat Subjek Budak itu Ujian tadi Jambatan itu Mereka Predikat mendengar radio amat susah jambatan kayu ke pantai BENTUK-BENTUK AYAT a. Majmuk Pancangan Komplemen 3. Ayat Majmuk Gabungan ii.i. Ayat Majmuk Pancangan 1. Ayat Tunggal b. iaitu ayat tunggal dan ayat majmuk. Ayat Majmuk :. . Majmuk Campuran Pengenalan       Ayat sebagai unit bahasa yang tertinggi boleh dibahagikan kepada dua jenis. maka kita dapati pula ayat penyata.

tetapi. Cuba teliti contoh di bawah. frasa kerja. kecuali. Subjek ayat tunggal boleh terdiri daripada frasa nama. Koma mungkin digunakan jika gabungan terdiri daripada tiga atau lebih klausa . seraya dan lain-lain. tetapi. AYAT MAJMUK 1. Di dalam almari tali leher ayah. sambil. tetapi bukan semua ayat tunggal dapat dianggap sebagai ayat dasar. Subjek = Lelaki itu Predikat = sedang menembak burung . Gunung Kinabalu gunung tertinggi di Asia Tenggara. Selainnya ialah predikat).  Ayat-ayat berikut ialah contoh ayat-ayat tunggal (subjek ditebalkan. Terdiri daripada lebih daripada satu klausa 2. atau.(pasif) Nama encik siapa? Berapakah keuntungan kita hari ini?    Telah dinyatakan bahawa ayat tunggal terdiri daripada satu subjek dan satu predikat. dan frasa sendi nama. Begitu juga dengan predikat ayat tunggal boleh terdiri daripada frasa nama. Ayat dasar merupakan ayat tunggal jenis ayat penyata dalam ragam ayat aktif. lalu dan sebagainya. atau. serta. Contoh : Lelaki itu /sedang menembak burung. .    Ayat dasar juga adalah ayat tunggal.ayat tunggal disambungkan oleh perkataan Kata Hubung seperti dan. Ibu negara Malaysia Kuala Lumpur. Ayat ini juga dikenali sebagai ayat mudah atau ayat selapis. frasa adjektif. Ayat Majmuk Gabungan Ayat majmuk gabungan ialah ayat yang dibina oleh dua atau lebih klausa bebas dengan menggunakan kata hubung seperti dan. Ayat Majmuk ialah ayat yang mengandungi dua atau lebih ayat . frasa kerja dan frasa adjektif.

sebaliknya. tambahan. (3) dan (4). Untuk fakta yang bertentangan. Untuk fakta yang bertentangan. sungguhpun dan sebagainya. pula. Ayat kecil dipancangkan di dalam ayat utama dengan menggunakan kata hubungan seperti yang. (2) Pengetahuan beliau sempit (3) Hujah-hujahnya cetek (4) Contoh-contoh yang dinyatakan tidak menarik. (2) Aminah pandai menyanyi (3) Aminah pandai menari Ayat yang (1) berasal daripada ayat (2) dan (3). jika. serta. Ini bermakan dalam ayat berkenaan terdapat satu klausa bebas atau ayat utama dan satu atau lebih klausa tak bebas atau ayat kecil. Semua klausa sama tarafnya. kata hubung seperti dan. Lihat contoh berikut: (1) Pengetahuan pemidato itu sempit. Ketiga-tiga ayat digabungkan menjadi satu ayat dengan menggunakan koma dan kata hubung “serta”. bahawa. kerana. hujah-hujahnya cetek serta contoh-contoh yang dinyatakan tidak menarik. padahal dan sebagainya digunakan . Ayat majmuk gabungan boleh jadi ayat yang mengandungi fakta yang sejajar atau fakta yang bertentangan . sambil dan sebagainya digunakan. Ayat (1) berasal daripada daripada ayat-ayat (2). kata hubungan seperti tetapi.(1) Aminah pandai menyanyi dan menari. . apabila. Kedua-dua ayat (2) dan (3) dihubungkan dengan menggunakan kata hubung dan. Ayat Majmuk Pancangan Ayat majmuk pancagan ialah ayat yang dibentuk oleh klausa yang tidak setara. Klausa (2) dan (3) sama tarafnya iaitu klausa utama. iaitu klausa utama.

Ayat kecil yang ditaip tebal sekiranya. sebab. sebagai ``giginya sakit'' atau ``membeli baju baru'' 1) Kanak-kanak yang cedera itu Ayat kecil dalam ayat majmuk atau ``akan bertolak ke rupa-rupanya anak Leman. sambil. (3) Kanak-kanak itu cedera Dia memberitahu giginya Ayat majmuk keterangan dibina untuk pelbagai tujuan dengan sakit menggunakan kata hubung yang Ayat (3) telah dipancangkan Dia memberitahu membeli tertentu kepada subjek ayat utama dan baju baru dijadikan ayat kecil dengan Contoh-contoh kata hubung menggugurkan “kanak-kanak itu'' dalam ayat keterangan : Dia memberitahu akan dan menggunakan kata hubung bertolak ke Kuala Lumpur yang. Ayat kecil dipancangkan ke dalam subjek ayat utama atau predikat ayat utama dengan menggunaka kata hubung . lantaran. ketika. kepada ayat utama. ayat komplemen. Kuala Lumpur esok'' maka keterangan menerangkan kata kerja dalam ayat utama. hingga sehingga. dalam contoh di atas . jika. andainya. kerana. oleh.Dalam bahasa Melayu. setelah. tatkala. sementara. Jika sesuatu itu diterangkan Oleh sebab dia memandu terlalu laju. iaitu ayat komplemen dapat (2) Kanak-kanak itu rupadibentuk dengan rupanya anak Pak Leman menggunakan kata hubung Pemain hoki negara gagal dan Atan menerima empat saman. Atan menerima empat saman. bahawa atau yang. esok. kalau. Jenis-Jenis Ayat Majmuk Pancangan Ayat Majmuk Pancangan Ayat Relatif Ayat Komplemen Ayat Keterangan Ayat majmuk keterangan ialah ayat majmuk yang terdiri daripada satu ayat utama dan satu atau lebih ayat kecil yang bertugas sebagai keterangan kepada predikat. ayat majmuk pancangan dapat dibahagikan kepada tiga jenis iatu ayat relatif. Perhatikan contoh berikut: Perhatikan contoh berikut: Dia memberitahu sesuatu Pemain hoki negara gagal kerana tidak bersedia. dan ayat keterangan. Contoh: Ayat majmuk komplemen ialah ayat utama yang Ayat relatif terdiri daripada satu dipancangkan dengan ayat klausa bebas atau ayat utama dan kecil yang seterusnya satu atau lebih klausa terikat atau menjadi komplemen ayat kecil.

Selain itu. demi. Atan yang cepat naik angin menampar budak yang suka mengintai orang kampung itu. bagi. transitif. bak. macam. (2) Atan menampar budak itu. (3) Atan cepat naik angin (4) Budak itu suka mengintai orang kampung. Bahawa pembuangan putung rokok merata-rata telah menyebabkan kebakaran. boleh diterangkan sebagai umpama. kalau-kalau. sekalipun. Ayat (3) dipancangkan kepada subjek ayat utama dalam ayat (1) dan ayat (4) dipancangkan kepada objek ayat utama. sungguhpun. subjek juga seperti. Kesimpulanya. Perhatikan pula contoh yang berikut: Lihat contoh berikut: Sesuatu telah menyebabkan kebakaran itu. . supaya. dengan. walaupun. ayat kecil dan menjadi komplemen ayat utama. Bahawa mancis api telah menyebabkan kebakaran itu.merupakan objek kata kerja agar. bagai. untuk. ( 1) Jefri membeli novel Samad Said yang baru dipasarkan (2) Jefri membeli novel Samad Said (3) Novel Samad Said baru dipasarkan. Jika sesuatu itu diterangkan sebagai “Mancis api” atau “pembuangan putung rokok merata-rata''. (1). maka ayat komplemen dapat dibina dengan menggunakan ayat kecil pada subjek ayat utama. meskipun. ayat (1) terdiri daripada satu ayat utama dan dua ayat kecil yang dipancangkan ke dalam ayat utama.

Jika sesuatu itu diterangkan sebagai ”Mancis api'' atau “pembuangan putung rokok merata-rata'' . .Prehatikan lagi contoh berikut: Ayat (3) telah dipancangkan dalam objek ayat utamaayat kecil dengan menggugurkan Novel Samad Said dan penggunaan kata yang. Bahawa pembuangan putung rokok merata-rata telah menyebabkan kebakaran. Bahawa mancis api telah menyebabkan kebakaran itu. maka ayat komplemen dapat dibina dengan menggunakan ayat kecil pada subjek ayat utama. dan dijadikan Lihat contoh berikut: Sesuatu telah menyebabkan kebakaran itu.

Ayat (3) dipancangkan kepada subjek ayat utama dalam ayat (1) dan ayat (4) dipancangkan kepada objek ayat utama. Perhatikan contoh berikut: 1) Kanak-kanak yang cedera itu rupa-rupanya anak Pak Samad. Ayat kecil dipancangkan ke dalam subjek ayat utama atau predikat ayat utama dengan menggunaka kata hubung. Atan yang cepat naik angin menampar budak yang suka mengintai orang kampung itu.Ayat Relatif Ayat relatif terdiri daripada satu klausa bebas atau ayat utama dan satu atau lebih klausa terikat atau ayat kecil. Kesimpulannya. Ayat (3) telah dipancangkan kepada subjek ayat utama dan dijadikan ayat kecil dengan menggugurkan ``kanak-kanak itu'' dan menggunakan kata hubung yang. (3) Atan cepat naik angin (4) Budak itu suka mengganggu orang kampung. ayat (1) terdiri daripada satu ayat utama dan dua ayat kecil yang dipancangkan ke dalam ayat utama. (2) Kanak-kanak itu rupa-rupanya anak Pak Samad. (2) Atan menampar budak itu. (3) Kanak-kanak itu cedera. (1). ( 1) Jefri membeli novel Samad Said yang baru dipasarkan (2) Jefri membeli novel Samad Said .

Prehatikan lagi contoh berikut: Ayat (3) telah dipancangkan dalam objek ayat utama dan dijadikan ayat kecil dengan menggugurkan Novel Samad Said dan penggunaan kata yang. Perhatikan contoh berikut: Dia memberitahu sesuatu Jika sesuatu itu diterangkan sebagai “giginya sakit'' atau “membeli baju baru'' atau “akan bertolak ke Kuala Lumpur esok'' maka ayat komplemen dapat dibentuk dengan menggunakan kata hubung bahawa atau yang. Sesuatu telah menyebabkan kebakaran itu. Selain itu. maka ayat komplemen dapat dibina dengan menggunakan ayat kecil pada subjek ayat utama . Ayat Pancangan Komplemen Ayat majmuk komplemen ialah ayat utama yang dipancangkan dengan ayat kecil yang seterusnya menjadi komplemen kepada ayat utama. Jika sesuatu itu diterangkan sebagai “Mancis api'' atau “pembuangan putung rokok merata-rata”. Dia memberitahu giginya sakit Dia memberitahu membeli baju baru Dia memberitahu akan bertolak ke Kuala Lumpur esok. . Ayat kecil yang ditaip tebal dalam contoh di atas merupakan objek kata kerja transitif.(3) Novel Samad Said baru dipasarkan . subjek juga boleh diterangkan sebagai ayat kecil dan menjadi komplemen ayat utama.

Oleh sebab dia memandu terlalu laju. Bahawa pembuangan putung rokok merata-rata telah menyebabkan kebakaran. Ayat kecil dalam ayat majmuk keterangan menerangkan kata kerja dalam ayat utama. iaitu Pemain hoki negara gagal dan Atan menerima empat saman. Atan menerima empat saman. Bahawa mancis api telah menyebabkan kebakaran itu. Ayat Majmuk Pancangan Keterangan Ayat majmuk keterangan ialah ayat majmuk yang terdiri daripada satu ayat utama dan satu atau lebih ayat kecil yang bertugas sebagai keterangan kepada predikat. Ayat majmuk keterangan dibina untuk pelbagai tujuan dengan menggunakan kata hubung yang terte Ayat majmuk keterangan dibina untuk pelbagai tujuan dengan menggunakan kata hubung yang tertentu. Lihat contoh berikut: Sesuatu telah menyebabkan kebakaran itu. Bahawa pembuangan putung rokok merata-rata telah menyebabkan kebakaran. maka ayat komplemen dapat dibina dengan menggunakan ayat kecil pada subjek ayat utama. Contoh: Pemain hoki negara gagal kerana tidak bersedia. .Bahawa mancis api telah menyebabkan kebakaran itu. Jika sesuatu itu diterangkan sebagai “Mancis api'' atau “pembuangan putung rokok merata-rata'' .

meskipun.Contoh-contoh kata hubung dalam ayat keterangan : kerana. ketika. sekiranya. sekalipun. Ayat Majmuk Campuran Ayat majmuk campuran ialah ayat yang mengandungi lebih daripada satu jenis ayat. sebab. tatkala. walaupun. andainya. Biasanya. oleh. contoh 2: Apabila kami tiba di Langkawi (K1) kami disambut oleh jawatankuasa (U1) dan kami diperkenalkan kepada Pegawai Daerah (U2) serta ahli Jawatankuasa Kemajuan Kampung (U3). contoh 1 : Negara mengalami masalah ekonomi (U1) tetapi keadaannya bertambah baik (U2) apabila pertumbuhan eknomi mula berkembang semula (K1). bagai. kalau. macam. Perhatikan contoh-contoh di bawah. untuk. kalau-kalau. agar. sambil. bak. hingga sehingga. atau dua ayat utama dan satu ayat kecil. jika. ayat jenis ini panjang. supaya. umpama. seperti. Ayat ini mungkin terdiri daripada ayat tunggal dan ayat majmuk gabungan atau ayat majmuk pancangan. dengan. (Ayat campuran ini terdiri daripada ayat gabungan dan ayat keterangan waktu. sungguhpun. setelah. demi. bagi. Panjang pendek bukanlah kriteria ayat majmuk campuran tetapi bilangan subjek dan predikatnya atau bilangan klausanya. sementara. ayat kecil ditandakan 'K' dan bilangannya dinomborkan. Klausa utama ditandakan `U' dan bilangannya dinomborkan. lantaran. (Ayat campuran terdiri daripada tiga ayat utama dan satu ayat kecil) .

(Ayat campuran yang terdiri daripada ayat gabungan ayat keterangan cara). .contoh 3: Ketika pihak bomba sampai (K1) kebakaran itu mula merebak (U1) walaupun penduduk di situ cuba mengawal api (K2). (Ayat campuran yang mengandungi satu klausa utama dan dua ayat kecil. contoh 4: Projek-projek besar kerajaan diharap menjana pertumbuhan ekonomi negara (U1) dengan meluaskan pekerjaan (K1) serta menggerakkan pelbagai sektor ekonomi pembinaan (K2) selain menyediakan infrastruktur negara (U2). atau ayat tunggal dengan ayat keterangan waktu dan keterangan pertentangan).

3. seraya dan lain-lain. frasa adjektif. Subjek ayat tunggal boleh terdiri daripada frasa nama. dan frasa sendi nama. Selainnya ialah predikat). Ayat majmuk terdiri daripada (a) ayat majmuk gabungan (b) ayat majmuk pancangan (c) ayat majmuk campuran Ayat Majmuk Gabungan . Ayat Majmuk ialah ayat yang mengandungi dua atau lebih ayat . Begitu juga dengan predikat ayat tunggal boleh terdiri daripada frasa nama.ayat tunggal disambungkan oleh perkataan Kata Hubung seperti dan. iaitu ayat yang terdiri daripada satu subjek dan satu predikat. tetapi. Di dalam almari tali leher ayah. atau.   Ayat-ayat berikut ialah contoh ayat-ayat tunggal (subjek ditebalkan. Ayat dasar juga adalah ayat tunggal. kecuali. Terdiri daripada lebih daripada satu klausa. Ibu negara Malaysia Kuala Lumpur. Ayat ini juga dikenali sebagai ayat mudah atau ayat selapis. *Ayat Majmuk 1. Subjek = Lelaki itu Predikat = sedang menembak burung . Gunung Kinabalu gunung tertinggi di Asia Tenggara. frasa kerja. sambil.(pasif) Nama encik siapa? Berapakah keuntungan kita hari ini?    Ayat tunggal terdiri daripada satu subjek dan satu predikat. 2. frasa kerja dan frasa adjektif.*Ayat Tunggal      Ayat tunggal ialah ayat terbentuk daripada satu klausa . Contoh : Lelaki itu /sedang menembak burung. tetapi bukan semua ayat tunggal dapat dianggap sebagai ayat dasar. Ayat dasar merupakan ayat tunggal jenis ayat penyata dalam ragam ayat aktif.

padahal dan sebagainya digunakan Contoh 1 (1) Aminah pandai menyanyi dan menari.tetapi. (4) Contoh-contoh yang dinyatakan tidak menarik. (3) Aminah pandai menari. Ayat majmuk gabungan terbahagi kepada (i) gabungan yang susunan fakta-faktanya berurutan dengan menggunakan kata hubung gabungan seperti dan. serta. Koma digunakan jika gabungan terdiri daripada tiga atau lebih klausa . Ayat majmuk gabungan ialah ayat yang terdiri daripada dua atau lebih ayat tunggal yang setara sifatnya yang digabungkan dengan menggunakan kata hubungdan. Contoh 2 (1) Pengetahuan pemidato itu sempit. sebaliknya. 3. Ayat yang (1) berasal daripada ayat (2) dan (3). (2) Aminah pandai menyanyi. (ii) gabungan yang susunan fakta-fakta membawa maksud yang bertentangan. lalu dan sebagainya. Kedua-dua ayat (2) dan (3) dihubungkan dengan menggunakan kata hubung dan.lalu. . atau. lagi serta dan sambil. (3) Hujah-hujahnya cetek. seperti 2.1. hujah-hujahnya cetek serta contoh-contoh yang dinyatakan tidak menarik. (2) Pengetahuan pemidato itu sempit. dengan menggunakan kata hubungan seperti tetapi.

(2) Kanak-kanak itu rupa-rupanya anak En. 3. 3. apabila. (3) Kanak-kanak yang cedera itu rupa-rupanya anak En. 4. *Ayat Majmuk Pancangan Relatif 1.Ayat (1) berasal daripada daripada ayat-ayat (2). Azman. sungguhpun dan sebagainya. Ayat kecil dipancangkan ke dalam subjek ayat utama atau predikat ayat utama dengan menggunakan kata hubung. Ayat majmuk pancangan ialah ayat yang dibentuk oleh klausa yang tidak setara. ayat majmuk pancangan dapat dibahagikan kepada tiga jenis iaitu: (a) ayat majmuk pancangan relatif (b) ayat majmuk pancangan komplemen (c) ayat majmuk pancangan ayat keterangan. Ayat relatif terdiri daripada satu klausa bebas atau ayat utama dan satu atau lebih klausa terikat atau ayat kecil. 2. Ketiga-tiga ayat digabungkan menjadi satu ayat dengan menggunakan koma dan kata hubung serta. Azman. (3) dan (4). bahawa. 2. kerana. Dalam Bahasa Melayu. Ayat Majmuk Pancangan 1. Dalam ayat berkenaan terdapat satu klausa bebas atau ayat utama dan satu atau lebih klausa tak bebas atau ayat kecil. Ayat (3) telah dipancangkan kepada subjek ayat utama dan dijadikan ayat kecil dengan menggugurkan kanak-kanak itu dan menggunakan kata hubung yang. . jika. Perhatikan contoh berikut: (1) Kanak-kanak itu cedera. Ayat kecil dipancangkan dalam ayat utama dengan menggunakan kata hubungan seperti yang.

*Ayat Majmuk Pancangan komplemen 1. antaranya.melaporkan. Kami beranggapan bahawa penyelesaian itu hanya sementara . Mereka berpendapat bahawa masalah itu telah selesai. Samad Said baru dipasarkan. Ayat (3) telah dipancangkan dalam objek ayat utama dan dijadikan ayat kecil dengan menggugurkan Novel Samad Said dan penggunaan kata yang. b). (2) Novel A. menegaskan. (3) Jefri membeli novel A. 3. menyebut. menafikan. Samad Said. 5.. Ayat majmuk komplemen ialah ayat utama yang dipancangkan dengan ayat kecil yang seterusnya menjadi komplemen kepada ayat utama. iaitu yang berfungsi sebagai objek tepat kepada kata kerja transitif seperti mengumumkan dan menjelaskan. . selain menjadi pelengkap kepada ayat utama. contohnya. a). 4. 2. Bahagian yang bergaris dalam ayat di atas ialah ayat komplemen. c). menyedari. Contohnya: a). 6. mengharapkan. ayat komplemen juga menjadi pelengkap kepada frasa kerja tak transitif yang lazimnya menggunakan imbuhan ber-. b). Terdapat kata kerja transitif lain yang perlu diikuti oleh ayat komplemen yang berfungsi sebagai objek supaya maksud ayat tersebut lengkap. Sungguh sukar untuk saya melengkapkan tugasan itu . mengakui..(1) Jefri membeli novel A. mengesahkan . Samad Said yang baru dipasarkan. Ketua Pengarah Kesihatan mengumumkan bahawa kematian akibat wabak denggi semakin meningkat . menyatakan. Bahagian yang bergaris dalam ayat di atas ialah ayat komplemen. Selain menjadi objek. Ayat majmuk pancangan komplemen ditandai oleh penggunaan kata hubung komplemen bahawa dan untuk. iaitu yang berfungsi sebagai pelengkap kepada frasa kerja tak transitif seperti berpendapat dan beranggapan. Pengetua menjelaskan bahawa kelas tambahan akan mula diadakan pada bulan Mac.

berpandangan. contoh: 1. walaupun. Ayat majmuk keterangan ialah ayat majmuk yang terdiri daripada satu ayat utama dan satu atau lebih ayat kecil yang bertugas sebagai keterangan kepada predikat. demi. untuk. sekiranya. 3. Pemain hoki negara gagal kerana tidak bersedia. *Ayat Majmuk Pancangan Keterangan 1. 2. sementara. sekalipun. Kesimpulannya. Pihak sekolah akan mengambil tindakan tegas terhadap pelajar yang bersalah itu sekiranya tuduhan itu benar. supaya. bersetuju. ayat pancangan komplemen berfungsi sebagai objek dan pelengkap. 8. bagi. (b) Keterangan musabab. berpendirian. Murid-murid itu bermain hingga lupa hendak waktu rehat telah habis. berharap. ketika. setelah. En. 2. agar. Azmi akan membawa anak-anaknya pergi melancong kalau mereka lulus dengan cemerlang dalam peperiksaan. sambil. Angin terlalu kencang hingga banyak pokok yang tumbang. dia tetap berpuas hati akan prestasinya. hingga sehingga. 2. macam. lantaran. jika. kalau. antaranya. (d) Keterangan waktu. berdasarkan kata kerja atau frasa kerja dalam ayat utama. bak. Terdapat sebilangan kata kerja tak transitif lain yang perlu diikuti oleh ayat komplemen yang berfungsi sebagai pelengkap supaya maksud ayat tersebut lengkap. andainya. contoh : 1. tatkala. contoh : 1. (a) Keterangan akibat. (c) Keterangan syarat. kalau-kalau. Ketika remaja lagi bakat kepemimpinanya sudah terserlah. sebab. (e) Keterangan pertentangan. Contoh-contoh kata hubung dalam ayat keterangan : kerana. sungguhpun. 2. Oleh sebab salah faham Azli dan adiknya sering bergaduh. Dia masih belum mendapat pekerjaan walaupun telah berusaha bersungguh-sungguh. 2. oleh. Dia hidup senang setelah menjalankan perniagaan sendiri. . contoh : 1. Beberapa buah rumah di pantai timur musnah kerana dilanda ribut dan puting beliung. Sungguhpun gagal ke peringkat akhir. bermaksud. Ayat majmuk pancangan keterangan terbahagi kepada lapan jenis. dengan.7. 2. meskipun. umpama. berfahaman. seperti. bagai. contoh : 1. 2.

3. contoh: 1. iaitu : Pemain hoki negara gagal dan Atan menerima empat saman. iaitu yang terdiri daripada campuran ayat tunggal dengan ayat majmuk atau deretan jenis ayat majmuk dengan menggunakan pelbagai kata hubung. 2. Ayat majmuk keterangan dibina untuk pelbagai tujuan dengan menggunakan kata hubung yang tertentu. Contoh: a. Ayat kecil dalam ayat majmuk keterangan menerangkan kata kerja dalam ayat utama. Orang Malaysia memang terkenal di seluruh dunia dengan sifat lemah lembut serta sopansantun yang tinggi nilainya lagi mulia. Atan menerima empat saman. Orang Malaysia memang terkenal dengan sopan santun yang tinggi nilainya lagi mulia. Ada beberapa jenis ayat kecil yang membentuk ayat majmuk di atas iaitu: 1. 2. Orang Malaysia memang terkenal di seluruh dunia. Oleh sebab dia memandu terlalu laju. Dia bekerja denan gigih supaya dapat membaiki taraf hidup keluarganya. Orang Malaysia memang terkenal dengan sifat lemah lembut. Program kitar semua diperkenalkan agar alam sekitar negara tidak tercemar. .(f) Keterangan harapan. Contoh: Pemain hoki negara gagal kerana tidak bersedia. Ayat Majmuk Campuran Ayat majmuk campuran ialah ayat yang mengandungi lebih daripada satu jenis ayat.

Pengguguran unsur-unsur daripada binaan ayat pada peringkat struktur permukaan unsur yang digugurkan tidak lagi wajib. Pengguguran FN sebagai subjek 1. Kata ganti nama diri orang kedua dalam ayat perintah. Proses gramatis melibatkan pelaksanaan rumus transformasi yang berfungsi mengubah struktur memperluas sesuatu unsur dalam ayat atau frasa. Pengguguran frasa predikat 1. Contoh: Dia sangat pandai kerana dia rajin belajar = Dia sangat pandai kerana rajin belajar. Contoh: Awak semua pergi dari sini = Pergi dari sini. Struktur permukaan berpunca daripada suatu ayat yang lain kecuali menyerupai ayat dasar. 2. Proses transformasi mengakibatkan pengguguran. 3.penyusunan dan perluasan. Contoh: Adik Ali belajar di England dan sepupunya belajar di England.PROSES PENERBITAN AYAT KONSEP AYAT TERBITAN 1. PROSES PENGGUGURAN 1.Wujud pada peringkat struktur dalaman dan wujud dalam bentuk yang serupa. . FK yang serupa. 2. = Adik Ali dan sepupunya belajar di England. Pengguguran subjek serupa dalam kata majmuk.

= Bendera Malaysia dan lagu kebangsaan lambang negara . Contoh: Bendera Malaysia lambang negara dan lagu kebangsaan lambang negara. (iv) Penggunaan FN sebagai objek selepas KK yang membawa makna adjektif. 3.2. Pengguguran bahagian-bahagian frasa predikat. Contoh: Daud memukul penjahat itu dan Daud menumbuk penjahat itu = Daud memukul dan menumbuh penjahat itu. FN yang serupa. (iii) Penggunaan FN sebagai objek yang serupa . Adik Ali sangat rajin = Adik saya dan adik Ali sangat rajin. Contoh: Dia dipukul oleh bapanya = Dia dipukul . Contoh: Kejadian itu sunguh menakjubkan kami = Kejadian itu sunguh menakjubkan. 4. Frasa Sendi Nama yang serupa. Contoh: Dia boleh menyanyi dan dia boleh menari = Dia boleh menyanyi dan menari. Contoh: Dia masih di kampung dan isterinya masih di kampung = Dia dan isterinya masih di kampung. (i) Pengguguran oleh FN dalam ayat pasif. (ii) Pengguguran kata bantu yang serupa. 5. FA yang serupa. Contoh: Adik saya sangat rajin. .

syarat dan musabab. . Contoh: Ali menghadiahi Ahmad sebuah buku = Ali menghadiahkan sebuah buku kepada Ahmad . (ii) Penyusunan semula FN sebagai objek (iii) Mengandungi objek tepat dan objek sipi. Contoh: Orang tua itu datuk Azmi . Contoh: Ali memendang bola itu = Bola itu di tendang oleh Ali . (i) Berlaku melalui proses transformasi pasif. vi) Pengguguran KN yang berfungsi sebagai inti dalam FN FN penerangan bukan daripada kelas KN. Contoh: Orang tua itu pergi ke sungai = Ke sungai orang tua itu pergi. Penyusunan semula. PROSES PENYUSUNAN SEMULA 1. Mengakibatkan perubahan kata-kata lain pada ayat yang diterbitkan. 3. KN boleh digugurkan. 4. Tidak membawa perubahan pada makna ayat. 2. Ayat asal diubah susunannya dan diterbitkan semula dalam satu struktur ayat gramatis yang baharu. Contoh : kegiatan bersenam boleh menyihatkan badan = Bersenam boleh menyihatkan badan. (iv) Penyusunan semula melalui ayat songsang.(v) Pengguguran FN yang menduduki frasa relatif.Orang tua itu memakai songkok = Orang tua yang memakai serban itu datuk Azmi.masa. (v) Mengandungi keterangan tempat.

Peluasan frasa predikat FN direlativisasikan berfungsi sebagai subjek.Budak itu cantik = Ali mengusik budak yang comel itu. 2. 4. Menggunakan kata hubung seperti dan.PROSES PELUASAN 1.tetapi. Peluasan melalui proses komplementasi. Budak itu membaca buku = Budak yang membaca buku itu adik saya. jika dan walaupun. Penambahan unsur-unsur dalam ayat yang baharu disebut peluasan ayat. Contoh: Ali pergi ke sekolah. Peluasan dengan kata hubung. Osman pergi ke sekolah = Ali dan Osman pergi ke sekolah. menghasilkan ayat terbitan bersifat peluasan. Contoh: Ali mengusik budak itu.Ali sakit tenat = Dia melaporkan bahawa Ali sakit tenat. Proses pengabungan ayat melibatkan 2 konstituen yang sama. Proses pengubahan ayat menjadi FN dan memancang pada ayat yang lain menghasilkan peluasan kepada ayat.Ayat akan di pancangkan. . Contoh: Dia melaporkan sesuatu. Peluasan FN sebagai subjek Diluaskan melalui pemancangan ayat relatif.kerana. 3. Contoh: Budak itu adik saya.

yakni rumput. Dengan menggunakan imbuhan pasif di. dan oleh sebab itu.atau kata bantu pasif kena. engkau. . kata kerja terdiri daripada dua jens. ayat aktif yang subjeknya terdiri daripada kata ganti diri orang pertama ( seperi saya. kena ratah oleh kucing itu. kereta itu dan kucing itu. objek tadi dijadikan subjek ayat pasif. Ayat yang menggunakan kata kerja transitif aktif mengandungi subjek dan predikt yang mengandungi objek. kami aku) dan orang kedua (seperti awak. Ayat Aktif Predikat Frasa Nama Kata kerja (Objek) memotong rumput melanggar tembok meratah Ayat Pasif Predikat Frasa Nama Kata Kerja (Objek) dipotong oleh Pak Ali. tembok itu dan ayam goreng itu. Subjek Frasa Nama Pak Ali Kereta itu Kucing itu Subjek Frasa Nama Rumput Tembok itu Ayam goreng ayam goreng itu itu Ayat aktif mementingkan frasa nama yang menjadi subjek.Ragam Ayat Dalam penggolongan kata. iaitu aktif dan pasif. Kata kerja tak transitif ini pula ada dua bentuk. ayat transitif aktif dapat ditukar ragamnya menjadi ayat pasif. iaitu kata kerja tak transitif dan kata kerja transitif. terlanggar oleh kereta itu. iaitu cikgu. Ayat yang sama apabila dipasifkan. (lihat jadual di atas) Dalam hal ini berlaku perubahan peranan kepada frasa nama. kata ganti nama berkenaan boleh digunakan sebagai penanda pasif pada dasar kata kerja. anda) . mementingkan objek ayat aktif . kamu. Di samping itu.

Setiap ayat terdiri daripada binaan subjek dan predikat. JIk dilihat dari sudut ini. diikuti oleh predikat.Susunan Ayat Ayat bukan sahaja dapat dilihat dari segi unsur yang mendirika ayat tetpi juga dari segi susunan unsur-unsur itu. Mandi lagi adik-adik saya di sungai itu (FK mandi lagi -didepankan). Ke Langkawi Ahmad dengan keluarganya (FS ke Langkawi didepankan). maka ayat demikian dikatakan ayat songsang. Ahmad ke Langkawi dengan keluarganya. Contohnya: . atau frasa sendi nama. Nota Tambahan Susunan Ayat SUSUNAN ayat bermaksud kedudukan subjek dan predikat dalam ayat. ayat terbahagi kepada dua bentuk. Jika susunan biasa itu diubah dan predikat didahulukan. Ayatayat dasar yang telah dibincangkan ialah ayat susunan biasa. Susunan ayat dalam bahasa Melayu terdiri daripada dua. Pendepanan boleh melibatkan bahagian-bahagian tertentu pada predikat. iaitu susunan biasa dan susunan songsang. Ayat susunan biasa ialah ayat yang mendahulukan subjek dan mengemudiankan predikat. Perhatikan contoh-contoh di bawah. Adik-adik saya mandi lagi di sungai itu. iaitu frasa kerja. iaitu susunan biasa dan susunan songsang. Susunan biasa ialah binaan ayat yang subjeknya terletak di hadapan ayat. frasa adjektif.

dan oleh itu menjadi bahagian yang diterangkan (D). manakala “M” pula bermaksud unsur yang menerangkan.1. Dalam ayat songsang. iaitu predikatnya mendahului subjek. Tetapi kedudukan subjeknya telah berubah daripada kedudukan yang biasa. iaitu predikat hanya memberikan keterangan kepada Aiman atau subjek ayat. Aiman sedang membaca majalah di biliknya. Inilah yang dimaksudkan dengan ungkapan “songsang”. bahagian predikat dibawa ke hadapan. dalam susunan ayat songsang. yakni menerangkan unsur “D”. iaitu sedang membaca majalah. Dari segi rumus tatabahasa. Dalam ayat (i). Dalam ayat contoh (2). yang kedudukannya di bahagian awal ayat. seluruh predikat telah dikedepankan. Harus diingat. tujuan penyongsangan ayat adalah untuk memberi tekanan kepada predikat. Oleh itu. predikat ayat dianggap lebih penting. ayat itu boleh dipanjangkan menjadi ayat (3) berikut: 3. penyongsangan boleh berlaku sama ada pada seluruh predikat atau hanya pada bahagian-bahagian tertentu sahaja. iaitu dilihat dari segi perubahan yang berlaku pada susunan subjek-predikatnya. Namun demikian. Tetapi dalam susunan biasanya. maka predikat ayat sedang membaca majalah kita tukarkan susunannya. Bahagian lain dalam ayat itu. . iaitu unsur tempat (di biliknya). manakala bahagian subjek dibawaka ke belakang. iaitu Aiman. Aiman sedang membaca majalah. Sementara predikatnya ialah membaca majalah yang hadir selepas subjek. Sedang membaca majalah/ Aiman. dalam penggunaan bahasa sehari-hari. Dalam ayat (3). Maka susunan ayat dalam bahasa Melayu yang biasa mematuhi peraturan ini. Pada hakikatnya. terdapat maklumat tambahan. subjeklah yang lebih penting. yakni di bahagian belakang ayat. Dalam hal ini. subjeknya ialah Aiman. iaitu peraturan subjek diikuti oleh predikat. Inilah susunan ayat yang dikatakan susunan biasa Mengikut rumus tatabahasa bahasa Melayu. Maka lahirlah ayat berikut: 2. kadang-kadang kita menekankan bahagian predikat dan tidak bahagian subjek ayat. bentuk susunan ayat yang begini masih gramatis. tidak semua unsur dalam predikat ayat dikedepankan. Dengan kata-kata lain. iaitu berada selepas predikat. bahagian yang di hadapan ayat itu yang dianggap lebih penting. Susunan sedemikian. lalu dijadikan sebagai judul. Bentuk ini bertepatan dengan hukum D-M dalam bahasa Melayu. dikatakan susunan songsang. Apakah maksud hukum D-M ini? “D” bermaksud unsur yang diterangkan. dan tidak pada subjek. Dengan mengambil ayat (1) sebagai contoh.

lalu membawa hanya bahagia tersebut ke hadapan. Aiman. (b) Sedang membaca majalah. di biliknya. Cara yang kedua adalah dengan menganggap hanya fakta sedang membaca majalah sahaja yang penting. Unsur ini menjadikan ayat bahasa Melayu pelbagai dan lebih menarik. Maka lahirlah ayat (3b): 3.Terdapat dua cara untuk menyongsangkan susunan ayat ini. Demikianlah susunan ayat dalam bahasa Melayu. Satu cara adalah dengan mengedepankan seluruh predikat lalu menghasilkan ayat (3a) seperti yang berikut: 3. . Unsur penyongsangan ayat juga merupakan satu sifat bahasa Melayu jati dan harus kita fahami dan kuasai. (a) Sedang membaca majlah di biliknya Aiman Dalam ayat ini seluruh maklumat dalam predikat dianggap penting. selain menimbulkan kesan keindahan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful