Você está na página 1de 17

Een commissariaat in de

praktijk:
absurde situaties en duivelse
dillemas
Mr. A.V. Paardekooper, advocaat bij Blenheim, Amsterdam

Tias, 30 maart 2017


Programma

Inleiding
Casus Van der Moolen (tijdslijn)
Casus van der Moolen (in risicos)
Casus van der Moolen (juridische procedures)
Aandachtspunten bij de aansprakelijkheidsverzekering
Praktische tips (voorkom aansprakelijkheid)
Vragen
Casus Van der Moolen Holding N.V. (tijdslijn)

5 mei 2009 benoeming


2 juni 2009 kennismakingsgesprek DNB
25 juni 2009 overleg DNB, AFM en E&Y
14 juli 2009 Klokkenluider meldt zich bij RvC
16 juli 2009 bijzondere directie-/RvC-vergadering
16 juli 2009 bestuur stapt op, deel RvC gedelegeerd als RvB
8 augustus 2009 surseance (praktijk neergelegd i.v.m. assistentie
bewindvoerders/curatoren)
9 september 2009 faillissement
1 november 2009 (einde beschikbaarheid voor curatoren)
Casus Van der Moolen (in risicos)

Per datum surseance:


- beursnotering (geschorst)
- 54 dochtervennootschappen, waarvan 11 in de VS
- 158 personeelsleden
- EUR 35 mio. direct opeisbare schuld
- optiepositie met 2,8 miljard risico (reputatierisico NL als optieland)
- banken eisen kredieten en zekerheden op
- onervaren bewindvoerders/curatoren
- aansprakelijkheidsverzekering met dekking 25 mio.
Casus van der Moolen (juridische procedures)

Gezamenlijk verzoek door curatoren en VEB tot entameren


enquteprocedure bij Ondernemingskamer (januari 2010)
Benoeming onderzoekers door OK en gelasten onderzoek (juli 2010)
Horen betrokkenen, getuigen en deskundigen en uitvoeren onderzoek
Onderzoekers presenteren rapport: stellen wanbeleid vast (mei 2011)
Verzoek curatoren/VEB bij OK tot vaststelling wanbeleid (juli 2011)
Vaststelling wanbeleid door OK (februari 2013)
Aansprakelijkheidsprocedure door curatoren/VEB (april 2013)
Schikking (augustus 2015)
Praktische tips voorkomen aansprakelijkheid

Praktische invulling:

Wel aansprakelijk:
indien de commissarissen niet betrokken zijn bij het wel
en wee van de vennootschap (bijvoorbeeld door
afwezigheid tijdens de vergaderingen);
indien de commissarissen niet doorvragen waar zij dit
wel zouden moeten doen;

commissarissen worden geacht goed genformeerd te zijn en waar nodig
zelf de informatie te halen; zonder goede informatie kan je je
toezichtstaak niet naar behoren uitoefenen;
indien kwaliteit in de raad ontbreekt (bijvoorbeeld: er zitten alleen maar
juristen of alleen maar accountants in; je dient te zorgen voor een goede,
evenwichtige verdeling van de competenties van de commissarissen.
Cijfermatige competentie is belangrijk);
indien de commissarissen niet voldoende kritisch businessplannen en
acquisitieplannen toetsen;
indien niet het in de statuten bepaalde aantal minimum leden in de Raad
van Commissarissen zitting heeft;
indien commissarissen niet waken over tegenstrijdig belang, niet
toezien op de schending van de boekhoudplicht en/of tijdige
publicatie van de jaarcijfers.
indien de commissarissen te laat ingrijpen (onjuiste cijfers), let
wel, het is nooit te laat om in te grijpen (ingrijpen is ook:
bestuurders ontslaan, aangifte doen);
niet kritisch naar je eigen commissarissen en bestuurders
durven kijken;
in voorkomend geval: te vroeg opstappen een Nelie Smit
Kroesje (DATEX);
nuancering in de rechtspraak bij RvC bij kleinere onderneming:
er moet sprake zijn van werkelijk verwijtbaar onbehoorlijk

niet verantwoordelijk voor:
fouten of misrekeningen in zakelijk beleid
kwaliteit boekhouding, ligt bij bestuur, tenzij one tier board.

Aansprakelijkheidsverzekering
Commissarissen in beeld: 360.000 vennootschappen.
Volgens een onderzoek van Baker Tilly Berk uit 2014 heeft 7,8%
een RvC. Dat zouden 28.800 vennootschappen met een RvC zijn.
Bij bedrijven met meer dan 200 werknemers heeft 60% een RvC,
bij familiebedrijven is dat 22%.
80% is man.
Per jaar 5.000 vennootschappen failliet.
In 26% van de gevallen wanbeleid/fraude: derhalve in circa 1250
vennootschappen mogelijk bestuurdersaansprakelijkheid,
waarvan 7,8% een RvC heeft (aldus circa 360 commissarissen).
Aansprakelijkheidsverzekering (vervolg)

Dat betekent dat er iedere dag 1 commissaris betrokken


kan zijn bij aansprakelijkheid.
Slechts 40% is verzekerd
Aansprakelijkheidsverzekering, aandachtspunten

Is er een polis? Zo nee, afsluiten.


Is de premie van de lopende polis betaald? (geef per mail opdracht
aan tussenpersoon jou te informeren indien de premie niet (tijdig)
wordt betaald).
Polisvoorwaarden: gelezen? Reputatieschade meeverzekerd?
Eigen dekking voor de commissarissen? (anders zwartepieten met
bestuur)
Laat je door verzekeraar of de makelaar schriftelijk voorlichten over
de (hoogte van de) dekking en uitsluitingen (check: is de vragenlijst
van de verzekeraar (ooit) juist ingevuld en is de verzekeraar goed en
actueel genformeerd over het wel en wee van de vennootschap?)
Aansprakelijkheidsverzekering, aandachtspunten (vervolg)

Controleer of toezicht op buitenlandse activiteiten van de


vennootschap is gedekt.
Zorg dat kosten van verweer, proceskosten, kosten van
adviseurs (waaronder advocaten, accountants en PR
adviseurs/ontgooglen) zijn gedekt.
Beding het recht om in overleg met de verzekeraars eigen
adviseurs te mogen kiezen (accepteer geen beperkingen in
het uurtarief).
Verzeker uitlooprisico mee.
Praktische tips (voorkom aansprakelijkheid)
Bezint eer ge begint.
Lees je goed in, besteed tijd.
Zorg dat je eerst stage loopt en dat je goed wordt ingewerkt.
Nu iedere commissaris voor het geheel aansprakelijk is, zal de
curator in de praktijk de commissaris aanspreken die het meeste
verhaal biedt: er is de mogelijkheid tot disculpatie. Je kan dus wel
een rondje zwartepieten:
ik was het niet, ik heb er alles aan gedaan, of: dit lag niet binnen
mijn takenpakket.
Vergeet niet bij een aansprakelijkheidsprocedure een beroep te
doen op matigingsbevoegdheid rechter van artikel 2:248 lid 2 BW.
Praktische tips (vervolg)
Zorg dat je altijd een vrouw in je Raad van Commissarissen hebt.
Het commissariaat is, daar waar het de adviserende kant betreft,
leuk, maar daar waar je toezicht moet houden, minder leuk.
Waak voor groepsdenken, durf je individuele mening uit te spreken.
Bij twijfel over kwaliteit informatie, of zaken die de competentie te
boven gaan: extern advies inwinnen.
Wie schrijft, die blijft. Houd een dagboek bij. Zorg dat je
gespecificeerde telefoonnotas hebt en dat je alle e-mails opslaat
en maak van iedere bespreking een verslag. Weet u nog wat u deed
op 30juni 2009? Ik wel.
Praktische tips (vervolg)
* Zie toe op juiste verslaglegging en zorg dat
actiepunten/afspraken worden uitgevoerd en nagekomen.
* Vertrouw op je eigen gevoel, durf je eigen koers te varen
indien nodig.
* Neem maximaal vijf commissariaten.
* Maak de tijd vrij.
* Enjoy!
Vragen?
Bij vragen achteraf:

Arjen Paardekooper
Blenheim, Amsterdam
Tel: 06-212 55 315
arjen@blenheim.nl

Interesses relacionados