Você está na página 1de 12

แบคทีเรียที่พบบ่อยในโรงพยาบาล

ก่ออันตรายต่อสุขภาพ

Anaerobic bacteria
แบคทีเรียที่เจริญได้ดีในภาวะไร้ออกซิเจน
• แบคทีเรียที่ทำให้เกิดพยำธิสภำพ
• แบคทีเรีย (bacteria) หรือ บัคเตรี เป็นประเภทของสิ่งมีชีวิต
ประเภทใหญ่ประเภทหนึ่ง มีขนาดเล็ก มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น ส่วน
ใหญ่มีเซลล์เดียว และมีโครงสร้างเซลล์ที่ไม่ซับซ้อนมาก และ
โดยทั่วไปแบคทีเรียแบ่งได้หลายรูปแบบ
• 1.แบ่งตามรูปร่าง แบ่งได้หลาย

• 2.แบ่งตามการย้อมติดสีแกรม (Gram's stain) มีได้สองลักษณะคือพวกที่ติดสีแกรม


บวก (Gram positive) และที่ติดสีแกรมลบ (Gram negative) แต่บางชนิดสามารถติดสีทั้ง
สองเรียกว่า Gram variable ซึ่งเกี่ยวข้องกับผนังเซลล์ของแบคทีเรีย
• 3.แบ่งตามความต้องการใช้อ๊อกซิเจน ซึ่งมีหลายแบบคือ aerobic bacteria,
anaerobic bacteria, facultativeaerobic bacteria, microaerofilic bacteria เป็นต้น
• กำรเกิดโรค

• 1.แบคทีเรียชนิดแกรมบวกมักทาให้เกิดโรคแบบติดเชื้อเป็นหนองที่ผวิ หนัง ทาง เดินหายใจส่วน


ต้น (จมูกและลาคอ) และปอดบวม
• 2.แบคทีเรียชนิดแกรมลบมักทาให้เกิดโรคที่ระบบทางเดินอาหาร ระบบทางเดินปัสสาวะ และถุง
น้าดี
• 3.แบคทีเรียชนิดแอโรบิคมักทาให้เกิดโรคในอวัยวะที่มอี อกซิเจนพอเพียงเช่น ผิว หนัง ช่อง
ปาก ปอด ทางเดินหายใจ กระเพาะปัสสาวะ
• Anaerobic bacteria
• Anaerobic bacteria อาจเรียกว่า strict anaerobe หรือ obligate anaerobe คือ
กลุ่มของแบคทีเรีย (bacteria) ที่เจริญได้ในภาวะที่ไม่มีอากาศ หรือไม่มีออกซิเจนเท่านั้น
ออกซิเจนเป็นพิษต่อเซลล์ของแบคทีเรียกลุ่มนี้
• แบคทีเรียกลุ่มนี้ สามารถเจริญได้ในภาวะสุญญากาศ เช่น ใน vacuum packaging,
อาหารกระป๋อง (canned food) ซึ่งภายในบรรจุภัณฑ์ไม่มอี อกซิเจน
• Anaerobic bacteria • ปัจจัยก่อโรค
1. Enzymes
• โรคติดเชื้อ
1.บาดทะยัก 2. Toxins
• ควำมสำคัญ 3. Capsule
2. โบทูลิซึม
1. เป็นแบคทีเรียประจาถิ่นของร่างกาย 4. Adherence factors
3. ก๊าซแกงกรีน
2. ปกติไม่ก่อโรค
3. ก่อให้เกิดการติดเชื้อร่วมกับเชื้ออื่น
• ปัจจัยของโฮสต์
คุณสมบัติทั่วไป 1. มีการฉีกขาดของเยื่อเมือก
4.1. เจริญได้ดีในภาวะไร้ออกซิเจน 2. มีเชื้อเข้าไปบริเวณที่ปราศจากเชื้อ
4.2. เจริญในอาหารเลี้ยงเชื้อที่มี oxidation-reduction 3. มีโรคของหลอดเลือด
potential (Redox, Eh) ต่า 4. มีภูมิต้านทานต่า
4.3. ไม่สามารถมีชีวิตอยู่ในบรรยากาศปกติ 5. มีภาวะเหมาะสม เช่น แผลลึก
4.4. ไม่สามารถเจริญบนผิว agar ใน candle jar (5-10% 6. ได้รับยาต้านจุลชีพ
CO2)
• สิ่งส่งตรวจ 2.ชนิด
• Aspirate จากบริเวณที่ปราศจากเชื้อ
7. สิ่งส่งตรวจ
• Swabs จากแผล
1. ลักษณะสิ่งส่งตรวจที่บ่งชี้
• Tissue จากแผลติดเชื้อ
 มีกลิ่นเหม็น
• Blood
 อยูใ่ กล้เยื่อบุผิวช่องท้อง หรือระบบ
สืบพันธุ์ 3. การเก็บ
 ได้จากแผลติดเชื้อที่ถูกคนหรือสัตว์กัด 1. หลีกเลี่ยงการปนเปื้อนแบคทีเรียประจาถิ่น
 มีเนื้อเน่าเปื่อยหรือเนื้อตาย 2. ทาความสะอาดผิวหนังบริเวณที่เจาะด้วย
 มีแก๊สในสิ่งส่งตรวจ แอลกอฮอล์และทิงเจอร์ไอโอดีน
 พบ sulfur granule มักบ่งชี้ถึงการติด 3. วิธีเก็บสิ่งส่งตรวจที่เหมาะสมที่สุด ได้แก่ วิธี
เชื้อ Actinomyces percutaneous needle aspiration ใช้เข็มเจาะผ่าน
 มีลักษณะช้าเลือดช้าหนอง ผิวหนังและดูดสิ่งส่งตรวจ
• บทบำทสำคัญในอุตสำหกรรมอำหำร

• 1. Clostridium botulinum
Clostridium botulinum คือ แบคทีเรียในสกุล Clostridium ที่ทาให้เกิดโรค
(pathogen) ชนิดหนึ่ง ที่มีอันตรายร้ายแรงมาก ทาให้เกิดโรค โบทูลิซึม (botulism)
เชื้อโรค Clostridium botulinum (อ่านว่า คลอส-ตริ-เดียม โบ-ทู-ลิ-นุม) เป็น
เชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่พบมากในดิน เชื้อนี้เจริญเติบโตได้ดีในสภาวะแวดล้อมที่มีออกซิเจน
น้อยเช่นในกระป๋องบรรจุอาหารในขวดที่ปิดสนิท หรือในปี๊บ
• 2. Clostridium perfringens
คลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์ (Clostridium perfringens) เป็นแบคทีเรียที่มี
รูปร่างเป็นท่อน สร้างสปอร์และเป็นแอนแอโรบ (Anaerobic Sporeforming Rods) มีเม
ทาบอลิซึมแบบกระบวนการหมัก ซึ่งผลจากกระบวนการหมักได้กรดอินทรีย์ พบได้ในลาไส้
คนและสัตว์ ในดิน น้าเค็ม และน้าจืดที่ไม่มีอากาศ มีเอนไซม์ย่อยโปรตีนและสร้างกรดจาก
คาร์โบไฮเดรต ทาให้เกิดอาหารเป็นพิษ เกิดการติดเชื้อที่บาดแผลเรียกแก๊สแกงกรีน (Gas
Gangrene)
• แหล่งที่มำของจุลินทรีย์ที่ปนเปื้อนในอำหำร

อาหารที่มีเนื้อสัตว์เป็นส่วนประกอบเช่น เนื้อวัว ไก่ หมู ปลา อาหารที่


ปรุงสุกพร้อมรับประทาน อาหารแห้ง สมุนไพร เครื่องเทศ เชื้อชนิดนี้มักพบก่อ
ปัญหากับการบริการอาหาร ที่ต้องเตรียมอาหารจานวนมาก ล่วงหน้าเป็น
เวลานาน เช่น โรงเรียน ร้านอาหาร ภัตตาคาร
• กำรปนเปื้อนจำกแหล่งน้ำตำมธรรมชำติ 3 แหล่งสำคัญ

1. น้าผิวดิน เช่น น้าจากห้วยหนองคลองบึง แม่น้า


2. น้าใต้ดินหรือน้าบาดาล น้าใต้ดินเป็นน้าที่ผ่านการกรองจากชั้นหิน ดิน และทราย อาจเกิด
การปนเปื้อนได้หากผิวดินบริเวณน้ามีสิ่งสกปรก
3. น้าในบรรยากาศ หากเกิดการควบแน่นเป็นหยดน้า หรือเป็นละอองฝอย เป็นแหล่งปนเปื้อน
และกระจายของจุลินทรียใ์ นอาหารได้
 อ้างอิง
Pornchai. 2018. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : Food Network Solution Co., Ltd., Powered
by Food Network Solution Co, Ltd3. เมษายน 2561.
ศูนย์ห้องปฏิบัติการกรมอนามัย. 2018. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : http://rldc.anamai.Moph.
go.th. 3 เมษายน 2561.
NAMKNOWLED. 2013. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : https://namknowledgeround.
wordpress.com. 3 เมษายน 2561.
Apple S. 2018. MeisterLabs. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : https://www.mindmeister.com
/781318366/Anaerobic-bacteria. 3 เมษายน 2561.